Sosyal hizmet cezası cezadan sayılmıyor
Çöp toplamaktan, kitap okumaya... Bakımevlerinde çalışmaktan sokak temizlemeye... Sosyal hizmet cezaları Türkiye'de çok uygulanmıyor. Oysa hukukçular, suçluyu topluma kazanmak için çok daha etkili olduğu görüşünde Genellikle...
Çöp toplamaktan, kitap okumaya... Bakımevlerinde çalışmaktan sokak temizlemeye... Sosyal hizmet cezaları Türkiye'de çok uygulanmıyor. Oysa hukukçular, suçluyu topluma kazanmak için çok daha etkili olduğu görüşünde
Genellikle yabancı ülkelerde rastlanan sokakları temizleme, kitap okuma, bakımevlerinde çalışma şeklinde verilen cezalar Türkiye'de uygulanmıyor. Konuyu Aydınlık'a değerlendiren Avukat Turgay Demirci, sosyal hizmet cezasının yasalarda yer almasına rağmen uygulamaya geçilmediğini belirtti. Demirci, “Yargıç cezayı türetme yöntemini seçmiyor. Oysaki bu tür cezaların verilmesiyle kişi hem cezasını çekmiş, hem de topluma fayda sağlamış oluyor” diye konuştu.
Sosyal hizmet cezalarının hukukta uygulama zenginliği oluşturduğunu ve sosyal hukuk devletinin bir gereği olduğunu söyleyen Demirci, “Türkiye'de bu tür cezalara uygulama açısından ender rastlanıyor. Belediyelerde temizlik yapmak, çiçek ekmek gibi istisnai kararlar var. Farklı yaptırımlarla toplum yararına olacak işler verilmelidir.Yargıç ve savcıların bu konuda eğitimi ve kültürel altyapısı yok ve uygulama yoluna gitmiyorlar” dedi.
Suçluyu geri kazanmak
Sosyal hizmet cezası vermenin çoğu durumda hapis veya para cezasından daha etkili olduğunu ifade eden Demirci, “Amerika'da sarhoş birisi mahalleye zarar verince, oranın yargıcı bir ay boyunca orada durma ve 'Ben bir aptalım, içki içmeyi bilmiyorum' deme cezası veriyor. Orada yargıç uygulayıcı, bu esnelik ona verilmiş. Bizdeki yargıç direkt ceza yoluna gidiyor. Bizde her alanda olduğu gibi hukukta da yorum yapılmıyor, 'İnsanları nasıl geri kazanabiliriz' düşüncesi yok” şeklinde konuştu.
'Tam bir ortaçağ mantığı'
Suçun cezalandırılması kadar, suça iten sebeplerin araştırılması da önem taşıyor. Ceza verirken suçlu psikolojisinin gözardı edildiğini söyleyen Demirci, Türkiye'de bu konuyla ilgili araştırmaların yapılmadığına değinerek şöyle konuştu: “İnsanları suça iten sebeplerin ne olduğunun araştırılması gerekir. Ancak ülkemizde bu konuyla ilgili akademik çalışmalar yok. Hiçbir bilim adamı, devlet bu konuda çalışma yapmamıştır. Bizde kural konuyor, ona uymamışsan cezanı alırsın. Tam bir ortaçağ mantığı."
Avukat Ersan Şen, cezaevi sayısını azaltmak ve yargının iş yoğunluğunu hafifletmek amacıyla sosyal hizmet cezalarının yaygınlaşması gerektiğini belirtti. Bu tür cezaların bir uslandırma yöntemi olduğunu söyleyen Şen, “Bizim kültürümüzde kitap okuma, temizlik yapma ceza olarak görülmüyor. Halbuki denetimi iyi yapılırsa çok etkili olur” diye konuştu.
*Berlusconi: İtalya eski Başbakanı Silvio Berlusconi, önceki günlerde vergi kaçırmak suçundan bir senelik sosyal hizmet cezası aldı. Berlusconi, bir yıl boyunca haftada bir kez 4 saatten az olmamak koşuluyla bakımevindeki alzheimerlı yaşlılara bakacak. (2014)