GAZETENİN ÖNEMİ VE SPORTİF KAZANÇ
Günlük gazeteler, kamuoyu yaratma aracı olarak sporda önemli iş­levlere sahiptir. Ülkemiz de spor basını genel de top sporları üzerine yoğunlaşırken, Avrupa’da ise bu makas daha kısadır. Avrupa’da ferdi sporlara verilen önem ile top sporlarına verilen önem basın da birbirlerine yakın yüzdelerdir. Ekonomi dergisi Forbes, 2015 yılında dünyanın en çok kazanan sporcularını açıkladı. Kriketten, futbola, tenisten, basketbola birçok spor dalından yıldızlar listede kendine yer buldu! Ronaldo, Ibrahimovic, Messi, Federer, Sharapova ve Mayweather... İşte dünyanın en çok kazanan sporcuları:
Sizce bu çok kazanan sporculara baktığımızda bir tuhaflık olduğunu fark edebiliyor musunuz? Ferdi sporcunun çok para kazanmasını neye bağlıyorsunuz? Burada yine de medya ve basının önemi ortaya çıkıyor. Artık tüketim noktasında kitle iletişim araçlarının ne kadar etkili olduğu ortaya çıkıyor. Futbol endüstrisinin popülerliliğinin yanında ferdi sporlara vereceğimiz önem ve değerle bu spor branşlarında da büyük paralar kazanılıyormuş. Kitle iletişim araçları ile toplumun duygu ve düşünceleri oluşturulan algı operasyonu ile büyük pazarlara yol açabiliyoruz
Gazetelerin özelikle spor sayfalarının hangi spora önem verdiğinin önemi ciddi pay oluşturmaktadır. Son yıllarda teknolojinin gelişimi ve sosyal medya ile iletişim başka bir noktaya geçmiştir. Artık her birey bir gazeteci, bir TV muhabiri şekline bürünmüştür. Bizim ülkemizde de spor sayfalarının artık futbol’un dışında kalan diğer branşlara da yer verilmesi noktasına gelmiştir. Gazete bu noktada saklanabilir ve korunabilir noktada daha da önem taşımaktadır.
Türkiye'de gazetelerde sporun yer alışı 1891 yılında başlamış ve günümüze kadar artan çeşitlilik ve sayıda devam ede gelmiştir. Tesadüfi örneklem yoluyla seçilen altı adet günlük gazetenin spor sayfaları bir ay süreyle incelenmiştir. Spor haberlerinin yazı ve resim olarak dağılımları, cinsiyetlere göre dağılımları, branşlara göre dağılımları santimetrekare olarak tespit edilmiştir.
Gazeteler kamuoyu oluşturmada güçlü bir araçtır. Gazetelerin spor sayfaları ise kitleleri manipüle etmede kullandıkları etkin sayfalardır. Çünkü günlük gazetelerin spor sayfaları okurların bakmayı ihmal etmedikleri bir bölümdür. Hatta birçok okurun gazeteyi spor sayfasından başlayarak okudukları söylenebilir. Evrensel bir sistemin parçası olarak, sporun gelişimi ve süreçleri birbiri ile bağıntılı olarak görülür. Medya spor akımı, bu ortak sistemin çok önemli bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Türkiye'de kitle iletişim araçlarının sporla tanışması yazılı basım yoluyla ilk defa 1891 yılında Ali Ferruh Bey'in Servet-i Fünün'da yayınlanan Eskrim ile ilgili bir yazıyla başlamıştır. Buna Selanık'te çıkan Asır Gazetesi'nin spora yer vermesi ve 1911 'de Tasfiri Efkar'da Abidin Daver'in ilk maç yazısı takip etmiştir. 1933'de Haber Gazetesi ilk spor sayfasının yapmıştır. 1952'de ise, Türk Spor adlı ilk günlük gazete çıkarılmıştır Sporun psiko-sosyal analizleri içerisinde, spor-medya ilişkisi önemli bir boyut olarak görülmektedir. Sporun bu boyutu ile ilgili yurtdışında yapılmış pek çok araştırma yer almaktadır.
Hangi spor branşları gazetelerin spor sayfalarında çoğunlukla yer almaktadır ve bu yer alışın yazı ve resim sorularından hareket edilmiştir. Bu alanda yapılacak olan diğer çalışmalara karşılaştırma olanağı sağlayarak süreç içerisinde sporun günlük gazetelerde yer alışının değişimine de ışık tutacaktı.
Türkiye'de bugün 35 günlük gazete yayınlanmakta ve bunların spora ayırdıkları sayfa sayısı 1-4 arasında değişmektedir. Spor tüm dünyada ciddi sponsorluklar bulan güçlü bir reklam aracı ve heyecan verici gösteriler şeklini almıştır. Bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde bu ilgi sosyo-ekonomik nedenlerle aktif olarak spor yapmak yerine, sporun yazılı ve görsel basından takibi yönünde ağırlıktadır. Bu nedenle politik yaklaşımı ve fiyatı farklı da olsa her gazetenin spora mutlaka sayfa ayırdığı görülmektedir.
Gazetelerde yer alan spor dışı ve spor sayfalarının alanlara göre dağılımlarına bakıldığında ise, gazete toplam alanına göre spora en fazla yer veren gazetenin %13.79 ile Sabah gazetesi olduğu tespit edilmiştir. Gazeteler içerisinde spora en az yer verenler ise % 6.25 ile Cumhuriyet gazetesi ve % 8.33 ile Emek gazetesidir. Her iki gazetenin de sol basının temsilcileri olduğu düşünüldüğünde, spora az yer vermesi, solun sporu, kitleleri ülke sorunlarıyla ilgilenmekten alıkoyan bir çeşit afyon olarak değerlendirmesi ile paralellik göstermektedir.
Tüm alanlarda gücün büyük bölümünün medyanın elinde bulunmasına rağmen, profesyonel spor, medyayı denetimi altına almıştır. TV spor programlarının futbol programları olarak karşımıza çıkması gibi, günlük gazetelerin spor sayfaları da futbol sayfası görünümü çizmektedir. Oysa spor gazete muhabiri ya da spor spikerinin rolü, sporun sağlık üzerindeki önemini ve rekreatif yönünü de ortaya koyabilecek şekilde kullanılmalıdır. İnsanların izleyici konumlarından uzaklaşarak aktif spor katılımcıları olmaları için bu çok önemlidir. Çünkü televizyon karşısında izleyiciler, gazete ve dergilerde okuyucular genelde sporun kendisine sunulan yönüne yoğunlaşmaktadır. Bu yön ise, daha çok müsabaka sonuçları, transferler ve sporcuların özel yaşamları şeklinde karşımıza çıkmaktadır.
Kaynak: Spor Bilimleri Dergisi