Erken Menopoz ve Tüp Bebek - Erken Menopoz Belirtileri Nelerdir?
Erken menopoz: Prematür yumurtalık yetmezliği, erken menopoz olarak da bilinir, 40 yaşından önce yumurtalıkların normal fonksiyon kaybını ortaya koyan bir tanımdır. Yumurtalıkların ana fonksiyonu; yumurtaları depolamak ve her ay yumurta üretimi sağlamaktır. Yumurtalıklar işlevlerini yerine getiremezse, yeterli oranda östrojen üretimi yapamaz veya yumurtaları düzenli olarak serbest bırakmazlar. Bu durumda da yumurtlama ile ilgili bozukluklar meydana gelmektedir. Bu faktörler, kısırlığa sebep olabilmektedir. Kadınlarda “biyolojik saat”, ilerledikçe, yani kadının yaşı büyüdükçe oositlerin kademeli olarak gerilemesi söz konusudur. Bu sebeple de kadınların yaşı ilerledikçe, çocuk sahibi olma seçeneği daha da zorlanabilir.
Eğer bir kadın, 12 ay boyunca hiç adet görmemişse ve adet görmesinin kesilmesine yol açacak diğer sağlık sorunları ekarte edilmişse, bu aşamada menopoz teşhisi koyulabilir. Menopozun başlangıç aşamalarında yani perimenopoz evresinde hamile kalma şansı halen mevcuttur ancak oldukça kısıtlıdır.
Hamilelik, yaş ilerledikçe zorlaşır mı?
Hamilelik yaş ilerledikçe zorlaşmaktadır. Özellikle kadının 35 yaş ve sonrasında hem hamile kalmak zorlaşmıştır, hem de gebelik açısından risk faktörleri artmıştır.
Erken menopoz neden oluşur?
Erken menopoz sorununda genellikle faktör; genetiktir. Ancak görülen tedaviler ya da geçirilen cerrahi müdahaleler de erken menopoza yol açabilir. Vücudun bağışıklık sistemi ile ilgili bir sorun da erken menopozun ortaya çıkmasında rol oynayabilir. Bağışıklık sistemi bozukluğunda, vücut yumurtalıklara yabancı dokular gibi saldırabilir. Bu durumda da erken menopoz meydana gelir. Bunun dışında histerektomi veya diğer pelvik cerrahi sonrası veya kanser tedavisi için radyasyon veya kemoterapi tedavisinden sonra ortaya çıkabilir. Bu vakalardan bazılarında, durum geçici olabilir, yumurtalıklar birkaç yıl sonra tekrar çalışmaya başlayabilir.
Erken menopoz ya da POF (Premature Ovarian Failiure: Erken Yumurtalık yetmezliği) için tek bir neden yoktur ve birçok durumda doktor bunun altında yatan bir sebep bulamamaktadır. Bununla birlikte, erken menopoza yol açabilecek faktörler:
Tüberküloz, kabakulak, sıtma, varisella ve shigella gibi enfeksiyonlar
Enzim eksiklikleri, Turner sendromu, Addison hastalığı ve hipotiroidizm gibi tıbbi durumlar
Ayrıca, erken menopozda aile geçmişi olan kadınların erken menopoz açısından risk altında olduğu bilinmektedir. Fetal gelişim sırasında bazı viral enfeksiyonlar yumurtalık gelişimi ve fonksiyonu üzerinde de etkili olabilir.
Erken menopoz belirtileri ise:
Seyrek ya da düzensiz adet görme,
Sinirlilik veya konsantrasyonun zorluğu
Erken menopoz teşhisi şayet kadın menopoza girmeden önce konulduysa bu aşamada tüp bebek tedavisi ile çocuk sahibi olunması mümkündür. Ancak menopoza girmiş bir kadının çocuk sahibi olması söz konusu değildir. Tüp bebek tedavisinde de çiftin çocuk sahibi olabilmesi için anne adayından yumurta hücresi elde edilmesi gerekmektedir. Yumurta hücresi mevcut ise, tüp bebek tedavileri ile çiftin çocuk sahibi olması sağlanabilir.