Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı tarafından 2017 yılının “Türk Dili Yılı” ilan edilmesi nedeniyle Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi öncülüğünde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Dil Kurumu ve Uluslararası Kültür Dil ve Edebiyat Derneği iş birliği ile Prof. Dr. Zafer Önler’in konuşmacı olduğu konferans, 30 Kasım Perşembe günü, Mersin Üniversitesi Prof. Dr. Uğur Oral Kültür Merkezi’nde gerçekleşti.
Düzenlenen etkinliğe Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet İsmail Yağcı, İl Kültür ve Turizm Müdür V. Turabi Aktürk, Türk Dil Kurumu Temsilcisi Betül Yılmaz başta olmak üzere öğretim görevlileri, öğrenciler ve halkımız katıldı.
Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan etkinlik, “Türk Dili Yılı” etkinliklerinin tanıtım filminin izlenmesiyle devam etti.
Düzenlenen etkinlikte bir konuşma yapan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet İsmail Yağcı, dilin yanlış kullanımına ilişkin günlük hayatta karşılaşılan örnekler verdi. Prof. Dr. Yağcı, “Günlük hayatımızda gittiğimiz mekânlarda, gördüğümüz tabelalarda hatta oturduğumuz apartman isimlerinde bile Türkçe kelimeler kullanılmadığı bunun yanı sıra kullanılan dilin de yerinde ve kullanılmak istenen anlamda kullanılmadığı görülmektedir. Mesela 10 katlı apartmana kule anlamına gelen ‘tower’ dendiğine rastlıyoruz. İş yaşamında ‘plaza dili’ olarak ifade edilen bir dil hâkimiyetinin etkisiyle ‘forward ediyorum’, ‘toplantı set ediyorum’ gibi ifadeler duyuyoruz” şeklinde konuşarak dilde arınma, düzelme ve iyileştirme gereksinimine dikkat çekti.
İl Müdür V. Turabi Aktürk konferans açılışında yaptığı konuşmada; Dünyanın sayılı dillerinden birisi olan ve binlerce yıllık köklü geçmişe sahip olan Türk dilinin, son birkaç yüzyılda geçirmiş olduğu değişimler sonucu yaşadığı kimi olumsuzluklar ve bunların çözüm yollarına yönelik kamuoyunun dikkatini çekmek amacıyla 2017 yılının, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın himayelerine aldığı bir kampanyayla “Türk Dili Yılı” olarak ilan edildiğini belirtti.
Başta kamu kurum ve kuruluşları olmak üzere, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve basın yayın organları tarafından, millî birlik ve beraberliğimizin vazgeçilmez teminatı olan Türkçenin doğru ve güzel bir şekilde kullanılması için gereken sosyal, yasal ve bilimsel tedbirlerin alınması doğrultusunda 2017 yılı boyunca çok sayıda bilim, kültür ve sanat etkinliği gerçekleştirdiğini dile getirdi.
Bu etkinliğe öncülük eden kurumların başında da Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türk Dil Kurumu olduğunu, kültür, dil ve eğitim alanlarında çalışan Uluslararası Kültür Dil ve Edebiyat Derneği de bu güzel çalışmalara katkı sağlamak için Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Türk Dil Kurumu işbirliğinde Türkiye’nin 7 bölgesinde toplam 14 üniversitede “Dilimiz Kimliğimizdir Konferansları” düzenlediğini açıkladı. Bu konferanslardan birinin güzel şehrimiz Mersin’de yapılması bizim için ayrıca önem arz etmektedir dedi.
Türk Dil Kurumu Temsilcisi Betül Yılmaz ise “Bir milleti ayakta tutan değerlerin başında dil gelir. Dünyanın en zengin dillerinden biri ve milli kimliğin ana unsuru olan Türkçemizi korumak, yaşatmak, zenginleştirmek ve gelecek nesillere aktarmak herkesin ortak görevidir. Hiç kuşkusuz dil sosyal, canlı ve değişken bir olgu olarak varlığını sürdürmektedir. Atatürk tarafından 1932 yılında, Türk dili üzerinde araştırmalar yapmak ve Türk dilinin güncel sorunlarıyla ilgilenerek çözüm yolları bulmak amacıyla Türk Dil Kurumu kurulmuştur. 2017 yılının ‘Türk Dili Yılı’ yılı olarak ilan edilmesi de Türkçenin kurallara uygun, açık, anlaşılır ve temiz bir şekilde kullanılmasına katkı sağlayacaktır” ifadelerine yer verdi.
Mersin Üniversitesinde yaklaşık 8 yıl görev yapmış olan emekli öğretim üyesi Prof. Dr. Zafer Önler, verdiği konferansta dilin zenginliğinin toplumun gelişmişliğine olan etkisine vurgu yaptı. Prof. Dr. Önler “Bir toplumun dili, o toplumun aynasıdır. Her şey kendini dilde gösterir. Bir toplumun hangi alanlarda daha gelişmiş olduğu, o toplumun diline yansır. Örneğin bilim, sanayi, teknoloji üreten toplumlar, kullandıkları kavramları diğer toplumlara aktarır. Bu bize dilin kültürle olan ilişkisini açıklar. Toplumlar arası kültür alışverişi kendisini dilde de gösterir. Teknoloji, iletişim, bilim gibi alanlarda dilimizdeki yabancı sözcüklerin yer edinmesinin sebebi de budur” şeklinde konuştu.
Siyasal erklerin her dönemde dil ve kültüre olan etkisine değinen Prof. Dr. Önler şunları söyledi: “Büyük Selçuklu Devleti döneminde resmi dilin Farsça, medrese dilinin Arapça, halkın günlük konuşma dilinin de Türkçe olması, etkisini sosyal ve kültürel yaşama yansıtmıştır. 19. yüzyıla kadar devam eden etkenler dilin gelişimini ve zenginleşmesini önlemiştir. Günümüze baktığımızda ise başka kültürlere duyulan özentinin etkisiyle Türkçe karşılığı olduğu halde yabancı kavramların tercih edildiğini görüyoruz. Örneğin çoğu insan gösteri yerine şov, yıldız yerine star kavramlarını kullanıyor. Bütün bunlar ise aslında değer aşınmasına yol açıyor.”
Bir dilin gelişmesinin o dilde bilim ve eğitim-öğretim yapılmasıyla çok ilgisi olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Zafer Önler, “Kendi dilimizi iyi kullanmanın yanında en az bir yabancı dili de iyi bir şekilde öğrenmek gerekiyor. Modern dünyadaki gelişmeleri yakalamak için bu kaçınılmaz bir gereksinim. Ayrıca edebiyat, felsefe, sanat dibi dilimizi geliştirici çeşitli hobiler edinmeliyiz” diyerek gençlere tavsiyelerde bulundu.
Konferansın ardından dinleyicilerin sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Zafer Önler’e Fen-Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Murat Gizir tarafından plaket, İl Kültür ve Turizm Müdür V. Turabi Aktürk tarafından ‘Türk Dili Yılı’ hatırası takdim edildi.