Kente uluslararası niteliklerde bir opera binası kazandırmak amacıyla İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen “Ulusal Mimari Proje Yarışması sonuçlandı. Jüri Başkanı Mimar Doç. Dr. Celal Abdi Güzer, birincilik ödülü kazanan eseri “İzmir ile birlikte anılacak, İzmir’i temsil edecek bir yapı” olarak nitelendirdi.
İzmir’in “kültür-sanat kenti” olması hedefi doğrultusunda çok önemli bir adım atarak teknik alt yapısıyla “Türkiye’nin en nitelikli konser salonu” olan Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi’ni (AASSM) hizmete alan İzmir Büyükşehir Belediyesi, yine üstün niteliklere sahip bir opera binasını kente kazandırmak için açtığı “Ulusal Mimari Proje Yarışması”nı da sonuçlandırdı.
Tıpkı AASSM gibi yeni opera binasının da yarışma ile hayata geçirilmesi için İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından Mart ayı sonunda açılan ve iki kademeli olan yarışmanın ilk kademesi Haziran ayında tamamlanarak 177 eser arasından 12’si ikinci kademeye kalmıştı. 20 Ağustos’ta yeniden bir araya gelen jüri üyeleri, final niteliğindeki ikinci kademede 3 gün süren titiz incelemenin ardından 12 adet proje içinden ilk üçü belirledi. Diğer 9 eser ise mansiyon ödülü aldı. Buna göre yarışmada Yüksek Mimar Mehmet Kütükçüoğlu başkanlığındaki Yüksek Mimar Ertuğ Uçar, Mimar Mert Üçer ve Mimar Onur Akın’dan oluşan ekibin projesi birincilik ödülünü kazandı. İkincilik ödülünü Mimar Hakkı Can Özkan ve Mimar Dilek Topuz Derman’ın projesi, üçüncülük ödülünü ise Mimar Erhan Vural ve Mimar Ozan Soya’nın projesi kazandı. Yarışmada birinciye 50 bin TL, ikinciye 40 bin TL, üçüncüye 30 bin TL ve mansiyon alan 9 projeye de 20’şer bin TL ödül verilecek.
Topyekün kalkınma için…
Yarışma Jürisi sonuçları, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun da katıldığı bir toplantıda açıkladı. Yarışmaya yoğun bir ilgi olduğunu ve toplam 177 eser katıldığını hatırlatan Başkan Aziz Kocaoğlu, “Tüm yarışmacılara ve değerli jüri üyelerimize çok teşekkür ediyorum. Katılımlarından dolayı kutluyorum Biz böyle bir opera binasının, kente ‘kültür sanat kenti’ olması yolunda çok büyük bir değer katacağına inanarak bu kararı verdik. Önce arsayı temin ettik. Sonra sizlerle birlikte bir proje yarışmasıyla yola çıktık. Bizim kente bakışımız belli: ‘Kente metro ne kadar lazım ise opera binası da o kadar lazım’ diye düşünüyoruz. Kentin kalkınması için, topyekün bir kalkınma için kültür-sanatın gelişmesi için bu tür nitelikli yapılara ihtiyacımız olduğunu düşünüyoruz. Siz projeyi seçtiniz, bizim önümüze koydunuz. Biz şimdi projeyi gerçekleştireceğiz. Bitirdiğimizde açılışta böyle bir eseri kentimize ve ülkemize kazandırmanın hazzını hep birlikte yaşayacağız” dedi.
Toplam 1600 seyirci kapasiteli
Jüri Başkanı Mimar Doç. Dr. Celal Abdi Güzer ise değerlendirmede jürinin “oy birliğiyle” karar verdiğini ve bundan dolayı oldukça mutlu olduklarını dile getirdi. İki aşamalı yarışmanın Türkiye mimarlık ortamında büyük ilgi gördüğünü ve 177 eserin katıldığını anlatan Güzer, bunlardan 12 tanesini ikinci aşamada yarışmak üzere jüri tarafından değerlendirmeye alındığını, ikinci aşamada daha detaylı çalışmaların arasından uygulamaya değer bir eser seçildiğini ifade etti. Jürinin sonuçtan oldukça memnun olduğunun altını çizen Güzer nedenlerini şöyle açıkladı:
“Birkaç nedenle sonuçtan çok memnunuz. ilki oy birliğiyle seçilmiş bir proje. Bütün jüri üyelerinin desteğiyle seçilmiş bir proje. Sıralamalarda da böyle. Mimarlık ortamına uzak olan kişiler için, bilmeyenler için tekrar edeyim. Bu her zaman olan bir şey değil. Bu aslında projenin gücünü ve jüri beklentileriyle oluşturduğu sürekliliği gösteriyor. Bu süreçle ilgili İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne birkaç nedenle teşekkür etmek istiyorum. Bunlardan bir tanesi, böyle bir konuyu, sanatı ve kültürü öne alan bir konuyu temel bir yatırım programı olarak öne almalarından ötürü… Türkiye’nin bugün çok önemli gereksinimlerinden bir tanesi diye düşünüyoruz. İkincisi, bunu bu tür bir yöntemle elde etmelerini çok önemli buluyoruz. Yani bütün Türkiye’de bu konuda düşünce üretecek kişilerin ilgisini çekecek biçimde bir mimarı yarışma ortamıyla elde edilmesi… Üçüncüsü de bu sürecin düzenlenmesi ve organizasyonuna yönelik. Jüri üyeleri olarak gerçekten bir çok benzer kuruma örnek olacak şekilde bir organizasyonla karşılaştık. Opera binasının gerçekleşmesiyle birlikte İzmir’de bir jeneratör, bir odak, kendisiyle ve yakın çevresiyle birlikte kenti yükseltecek bir değer olarak ortaya çıkmasını arzu ediyoruz. Bu ve buna benzer yatırımların aynı biçimde, aynı anlayışla sürmesini ümit ediyoruz. Bu nedenle bu projeyi çok çok önemsiyoruz.”
Gündelik yaşamla sanatı buluşturacak
Jüri Başkanı Güzer, projeyi ise şöyle tarif etti:“25 bin metrekare bir arsada 30 bin metrekare civarında bir program. İçinde büyük bir opera salonu var. Uzmanlaşmış bir yapı. Sahnesi, yan sahneleri, servis alanlarıyla birlikte bir ‘kültür yapısı’ diye düşünebiliriz. İçinde operayı da destekleyecek ve ondan beslenen başka işlevler var. 1200 kişilik ana salon, 400 kişilik bir küçük salon yer alıyor. Bale ve onunla ilgili atölyeler var. Konumu itibariyle de, kentin belli bir bölgesinde yeniden bir çekim ve canlanma yaratacağını düşünüyoruz. Oluşturulacak yapının işlevsel niteliği, iç ilişkileri ve kentte kendini temsil etme biçimi var. Bu anlamda seçtiğimiz önerinin her iki konuda da beklentileri karşıladığını düşünüyoruz. Kentin bu bölgesinde bir işaret değeri oluşturacak, İzmir ile birlikte anılacak, İzmir’i temsil edecek bir yapı olduğunu düşünüyoruz. Buna karşın işletme açısından da özellikle denize yönelen fuaye alanının bir tür kentsel mekana dönüşme potansiyeli olduğunu, bir çok etkinliği kendi ana etkinliğinin yanı sıra barındıracağını ve gündelik yaşamla sanatın buluşması için de bir ortam oluşturacağını düşünüyoruz. Bu proje, bizim parselimizden bağımsız olan yeşil alan olarak öngörülen denizden başlayan alanın düzenlendiği ve sonra bir taşıt yolunun üzerinden bu alanı adeta bizim arsamızla bütünleştirecek şekilde bağlandığı, ondan sonra denize doğru yükselerek gelen, böylece deniz tarafında kente bakan, ana yüzünde biraz daha yüksek ve etkili bir cephe oluştururken öbür tarafta adeta kentin bir parçası olmaya yönelen, bu anlamda üstünü bir teras olarak kullanabileceğimiz bir yapı. Arka taraflardın da daha çok servis alanları ve ofisler, önde fuaeye bölümü var. Burası camlı ve denize açılıyor. Burada sergi ve satış yerleri ve toplantıların olacağı varsayılıyor. Bu yapının özelikle çevreyle kurduğu ilişki jüriyi çok etkiledi. Çağdaş bir mimarlık dilime referans veriyor olması çok etkiledi. Kamusal alanı güçlü bir şekilde yapının içine taşıyor olması ve kentle bütünleşmesi, kendisiyle birlikte yakın çevresine kattığı değer, trafiğe getirdiği çözüm, çok boyutlu yaya ağıyla bütünleşme biçimi jüriyi çok etkiledi. Oy birliğiyle bütün jürinin desteğiyle birinciliğe layık görüldü”.
Startı verilen mimari proje yarışmasının şartnamesini oluşturan Jüri’de Türkiye’nin önde gelen mimar, mühendis ve sanatçıları yer alıyor.Başkanlığını Mimar Doç. Dr. Celal Abdi Güzer’in üstlendiği Jüri şu isimlerden oluşuyor:
Asil jüri üyeleri: Mimar Doç. Dr. Haydar Karabey, Y. Mimar Emre Arolat, Y. Mimar Semra Uygur, Y. Mimar Erkut Şahinbaş, Mimar Yrd. Doç. Dr. Hikmet Gökmen, İnşaat Yüksek Mühendisi Muzaffer Tunçağ.
Sonuçlar ise söyle:
İrem Güçlü, Öğrenci
Ali Can Atabey, Öğrenci
Teknik Ekip – Danışman
Serhan Çaycılar, Mak. Müh.
Sorgun Akkor, Akustik Müh.
* İkinci kademede açılan ek kimlik zarfı
Anne Minors, Sahne ve Çevresi Danışmanı
John Risley – Paul Scott, Statik Danışmanı
Sorgun Akkor yerine
Hakkı Can Özkan, Mimar (ekip temsilcisi)
Dilek Topuz Derman, Mimar
Semih Arslan, öğrenci
Uğur Seymen, inş. müh.
Zühtü Ferah, mak. müh.
Mehmet Karadurak, elk. müh.
Başak Taş, peyzaj mimarı
Mehmet Çalışkan, mak. müh. (akustik danışmanı)
Erhan Vural, Mimar (ekip temsilcisi)
Ozan Soya, mimar
Uğur Seymen, İnş. müh.
Burak Pelenk, mimar (ekip temsilcisi)
Sinan Gümrükçüoğlu, mimar
Zeynep Güngör, mimar
Tolga Bozyiğit, inş. müh.
Mehmet Alp Olcaytu, mak. müh.
Serdar Tosun, elk. müh.
Seda Kurt, peyzaj mimarı
Peter Angier, sahne mek.
Joseph Hardy, akustik
Stefan Rizo, mimar
Ceren Kerpiç, mimar
Gözde Sazak, mimar
Sezen Bilge, mimar
Ceyda Özbilen, peyzaj mimarı
Eda Ekim, peyzaj mimarı
Cem İlhan, mimar (ekip temsilcisi)
E. Derya Ertan, mimar
Şefika Güner, mimar
Aydoğan Özsoy, iç mimar
Erdinç Özkara, inş. müh.
Ayşegül Yıldız, mak. müh.
Belgin Merey, elk. müh.
Pınar Şenkaynak, peyzaj y. mimarı
Nurbin Paker Kahvecioğlu, y.mimar (ekip temsilcisi)
Hüseyin L. Kahvecioğlu, y. mimar
Melis Nur İhtiyar, mimar
Elçin Kara, y. mimar
Özkan Yalçın, inş. y. müh.
Sabit Cevat Tanrıöver, mak. y. müh.
Tülay Kanıt, elk. müh.
Ebru Erbaş Gürler, peyzaj y. mimarı
Oğuz Cem Çelik, inş. y. müh.
Nurgün Tamer Bayazıt, akustik ve sahne mek. danışmanı, y. mimar
Mehmet Yiğit Öztürk, mimar (ekip temsilcisi)
Bünyamin Derman, mimar
Saro Dionyan, mimar
Deniz Çiler Erkan, mimar
Ömer Selçuk Baz, mimar (ekip temsilcisi)
Didem Durakbaşa, y. mimar
M. Cihan Poçan, öğrenci
Feridun Gültekin, inş. müh.
Kemal Ulaş Işın, mak. müh.
Berrin Yavuz, elk. müh.
Sultan Gündüz, peyzaj y. mimarı
* ikinci kademede açılan ek kimlik zarfı
Arda Yavuz, mimar
Sezi Zaman, şehir plancısı
Çiçek Şadiye Tezer, mimar
Melek Kılınç, mimar
Ayşe Sabah, mimar
Rahmi Uysalkan, mimar (ekip temsilcisi)
Esra Doğu, y. mimar
Gülay Mizan Yamanlı, y, şehir plancısı
Galip Topönder, inş. müh.
Hanefi Sekmen, mimar
Doğucan Temizel, mimar
Barış Öztürk, öğrenci
Elif Gökmen, öğrenci
Münir Fındık, y. mimar (ekip temsilcisi)
Bengihan Fındık, öğrenci
Atilla Uçar, inş. müh.
Nahit Abak, mak. müh.
Özcan Yücedağ, elk. müh.
Arzu Güç, peyzaj mimarı
S. Türker Talayman, elk. müh. (akustik danışmanı)
M. Boran Ekinci, mimar (ekip temsilcisi)
Hakan Dalokay, mimar
Evren Öztürk, mimar
Deniz Okten, mimar
Handenur Yazıcı Engin, mimar
Yeliz Tekin Yeşilçimen, mimar
Nilay Arslan, mimar
Roysi Ojalvo, mimar
Bülent Deveci, inş. müh.
Cafer Aktürk, mak. müh.
Yaşar Arzu İşeri dirlik, elk. müh.
Nurat Ayter, İnş. müh.
Kıvanç Sayın, mak. müh. (sahne mekaniği)
Tevfik Tozkoparan, mimar (ekip temsilcisi)
Emre Ulaş, mimar
Ufuk Ersoy, mimar
Dinçer Savaşkan, mimar
Berrin Terim, mimar
Güven İncirlioğlu, mimar
Can Aysan, end. tasarımcı
Sıddık Erdoğan, iç mimar
Ercan Ağar, y. mak. müh.
Cüneyt Mahmut Anadolu, inş. müh.
Emre Çulban, elk. müh.
Rob Harris, akustik uzmanı
Ned Crowe, akustik uzmanı
Alex Wardle, sahne mek. uzmanı
Kaynak: İzmir Büyükşehir Belediyesi, kolokyum.com
Bu önemli yarışmayı kazanan ekibi ve finale kalan bütün ekipleri kutluyorum. Ellerine sağlık.
Ramazan Türker | 24 August 2010
1. proje gerçekten aradan sıyrılmış. diğerleri de çok emekle yapılmış ve hepsi belli bir düzeyin göstergesi. hepsine tebrikler.
Perran Su | 29 August 2010
projelerin çoğu yeni geometriler ve yeni baskın biçimler önermiş. bunların iç çözümleri öne çıkmaları açısından sanırım ikinci planda yer almıştır. birinci proje daha rasyonel planlama açısından da. ikinci de dıştan içe gidilmiş mesela.
ferda çetinkoz | 30 August 2010
Tek ama önemli bir itiraz: ödüllerden iki tanesi aynı ekip tarafından yapılmış. Hatta anladığım kadarıyla dereceye giren projeyi yapan “esas oğlan”ın ismi burada değil mansiyonlardaki projesinde geçiyor.
1.Eğer kendi yaptığımız projeye ismimizi koymuyorsak “telif” kavramı ne anlama geliyor?
2.Eğer birden fazla hatta belki üç dört beş projeyle yarışmalara katılıyorsak ve bunu yapabilecek büro ve maddi gücümüz varsa “en iyiyi arama” olarak tanımlanabilecek mimarlığın ne anlamı kalıyor?
3.Eğer büyük bürolar yarın yirmi otuz projeyle yarışmalara katılmaya başlarlarsa yeni mezun mimarlar düşünceleri, projeleri ne kadar nitelikli olursa olsun yarışmalara katılmaya cesaret edebilirler mi?
4.Eğer amacımız nitelikli mimari değil, yarışma kazanmaksa, öncü, avangard, yenilik getiren, risk alan, mimarlığa katkı yapmaya çalışan projelerin bir kenara konulacağı, Wright’ın dediği gibi ortada. Çünkü bu kadar ağır bir maliyeti göze alan “firma” zarar etmemek hatta kar etmek için de gerekli çabayı gösterecektir. Bunun mimarlığa ne katkısı olur?
Ahmet Yalçınlar | 31 August 2010
2 değil 3 proje var bir ofisten
yanılmıyorsam ayrıca bir de 2 tane proje var.
5 ödül 2 ofise dağılmış olur.3 ve 2 şeklinde.
daha güsel anlatamazdım heralde.
kazım cantelek | 1 September 2010
Türkiye’de mimarlar odası gerçekten kamu yararına çalışmak istiyorsa iki konuda çaba göstermelidir. Bunlardan birincisi:
-yarışmalarla elde edilen projelerin uygulanmasını sağlamaktır. Çünkü bir çok yarışma uygulanmak için değil başka nedenlerle düzenlenmektedir. Çok büyük çaba ve masraflarla elde edilen projeler de kaybolup gitmektedir.
-ikincisi de jüri çalışmalarının ciddiyetinin sağlanmasıdır. Bunun için program ve soru cevaplarda söylenenlerin sözleşme addedilmesi ve hilafında hareket edenlerin sözleşme ihlali yapmış sayılmaları ve yarışma dışı bırakılmaları, jürinin gerçekten tartışılamayacak niteliklerde olması (mümkün olduğu kadar yarışmacıların profiline uygun kesimlerden seçilmesi), projelerin özgünlüğünün temel kural olması ve telif hakları konusunda da son derece titiz davranılması.
Semih Kulaksız | 2 September 2010
Bir kere birinci olan projenin ekibini kutlarım. Diğer projeler de oldukça kıymetli. Şu aynı bürodan birkeç proje konusu dikkstimi çekti. Bu konu tartışmaya değer aslında. Mimarlık kamuoyu işin bu tarafını şimdiye dek konuşmadı.
Nedir yorumlar acaba? Birden çok fikri olanlar birden çok projeyle mi katılmalılar?
Behçet Altın | 4 September 2010
Hepsi çok iyi projeler. Umarım bu projeyi uygularlar. Yarışma kazanmış bir çok proje ne yazık ki uygulanmıyor. Opera binasının başına bu gelmez umarım.
coşkun kılıç | 8 September 2010
Oslo operası bu.
Anonymous | 20 September 2010
(ç)alıntı projeler ödül vermek bir jürinin en büyük ayıbı olsa gerek.
oslo operası sevenler derneği | 21 September 2010
Oslo opera binası benzetmesine bir açıklık getirilmesi iyi olur. Nedir benzeyen tarafı? 1. proje mi kasdediliyor diğer projeler de mi? Alıntı olduğu iması mı bu yapılan? Belki jüri ve 1. gelen ekip de bir cevap vermek ister.
deniz eryılmaz | 21 September 2010
opera denince klasik tip ve modern başyapıtlar arasında bazı etkilenmeler olması biraz bana normal geliyor. zira bu bir kültürün taşınması ve devam ettrilmesi sonuçta.
yukarıda bir iddia, oslo binasından alıntı olması biçiminde gerçekleşmiş. bu denli büyük bir bağ olsa jüri oslo binasını biliyordur müdahale ederdi herhalde.
ben bütün projeleri kutluyorum, çok başarılılar.
melek genli | 22 September 2010
oslo operası ile benzerliği var ama dert etmeyin bu kadar. Sonuçta O kadar ahıra benzeyen binadan sonra memleketin güzel, modern mimarili binalar kazanacak olması sevindirici olsa gerek.
fatih temirel | 8 January 2013
Bence de asıl dert edinilecek konu (Oslo benzerliği) bu değil. Ayrıca İzmir’e yapılacak mı gerçekten? Ya da ne zaman?
nermin erkin | 9 January 2013