29 Aralık 2011, Perşembe 8:46
Günübirlik yurt gezilerinden birine çıkıyoruz sabah altıda. Beş kişiyiz.Aynı kurumda görevliyiz: İhsan Karakadıoğlu, Adem Bektaş, Şeref Yılmaz, Semih Aydın, Hayrettin Günay.
İhsan Karakadıoğlu'nun aracı bugün bizim. Sağ olsun sürücümüz de gerektiğinde yönlendirenimizde o.
Dershanede söyleşilerimizde kendiliğinden gelişti bu gezi düşüncesi.Tarih Öğretmeni Adem Bektaş'ın bilgilendirmesiyle Bayburt'a, Bayburt'un Baksı Köyü'ne gidiyoruz. Adem'in anlattığına göre köyde görülmesi gereken çok önemli bir müze var. Adem, köydeki yakınlarına bildiriyor geleceğimizi...
Harşıt'ta çorba molası. Sıcak haşlamayı sindire sindire vuruyoruz yollara.Kaç kez yolculuk yaptğımı anımsamıyorum ama bu vadinin kıvrımlı, beklenmedik tünelli, sağında akan Harşıt'ın yer yer asma köprülü, sol yandaki dik kayalıkların neredeyse yola, araçların üstüne düşecekmiş duygusu uyandıran görünümü her yolculuğumda ilgimi çeker.
Gerekli yerlerde durarak, çevreyi gözleyerek ilerliyoruz.Herkes bildiği ölçüde, ilgi alanı doğrultusunda bir şeyler söyleyerek katkıda bulunuyor konuşmalara.
Torul'a giriyoruz. Söyleşiyi şiire yönlendiriyorum. Eski adı Ardasa olan ilçenin önemli ozanı Nabi Üçüncüoğlu'nu anlatıyorum. Doğmadığımız yıllarda Tirebolu öğretmen liginden, Tirebolu şiirlerinden söz ediyorum.
Gümüşhane'ye yaklaştıkça;pestilin, kömenin geleneksel yöntemlerden fabrika üretimine geçtiğini görüyoruz. Çok sayıda pestil, köme üretim yapıları var yolun sağında solunda.
Bayburt'tayiz. Hava güneşli. Uygun yere çekiyor aracı İhsan Karakadıoğlu. İniyoruz. Bugünün buranın pazarı olduğunu biliyoruz. Yöneliyoruz pazara. İvedi ivedi dolaşıyoruz; satılanları, pazar yerinin görünümünü gözleyerek, inceleyerek. Fiyat karşılaştırması yapıyoruz. Hamsi Görele'de beş liraydı,burada da öyle. Kasa kasa kara Erzincan üzümleri çekiyor ilgimizi. Görele'de üç buçuk dört liraydı, burada üç kilosu beş lira...Top pancar, elma da ucuz Görele'den."Üzüm götürüp satsak..." diye gülüşüyoruz.
Pazar dönüşü, Baksı'nın Muhtarı Nabi Akçelik 'le buluşuyoruz. Adem, bir kaç gün önce geleceğimizi iletmişti muhtara.Köyün kahvesinde çay içtikten sonra Bayburt'un ünlü kefin kebabını araştırıyoruz. Özel istek üzerine yalnız Aile Kasabı Mehmet Önal'ın bu işi yaptığını öğreniyoruz. Uğruyoruz Aile Kasabı'na. Bugün olmaz, deniyor. Bir gün önceden hazırlanması gereken özel bir kebapmış.
Muhtar Nabi Akçelik bizi kent merkezinde, Çoruh üstündeki köprünün yanıbaşındaki Zafer Lokantası'na götürüyor. Sezai Aydoğdu Kardeşler'in ilgisi yediklerimizin tadıyla örtüşüyor...
Yemek sonrası muhtar köyle ilgili işlerini görmek için ayrılıyor bizden. Bu kısa arayı değerlendirmek için Belediye'ye uğruyorum İhsan Bey'le. Özel Kalem Müdürü Burak Görgülü'ye uğruyoruz. Bayburt Belediyesi Yayınları'ndan ediniyoruz. İlhan Yardımcı'nın İkinci Medeniyet Merkezi Bayburt, Yunus Özger'ln 19.Yüzyıl Bayburt, Mustafa Miyasoğlu'nun Günümüz Türkçesiyle Dede Korkut Kitabı uygun zamanlarda okunmak üzere kitaplığımın oluyor.
Baksı yolundayız. Bir süre İspir yolundan gidecek sonra köye çıkacağız. Çoruh boyu ilerliyoruz. Ara sıra köyler...Dikmetaş, Ballıkaya, Karşıgeçit, Aslandede...Genelde çıplak, uzaklarda yüksek tepeler görülen, sulak yerleri tutmuş kavak ağaçlı yerler. Kavaklar atıyorlar yapraklarını, her yanları sarıya kesmiş.
Baksı Köyü'nün girişinde Bayburt Baksı Müzesi Halk Sanatları Araştırma Uygulama Merkezi.Ged Tepesi'nde.Çevreye egemen bir yerde.Ta aşağılarda Çoruh akıyor.Karşı ge çeler Anzer..Ovit...İllerin kesiştiği yerler: Bayburt, Erzurum, Rize, Trabzon, Gümüşhane.
Müze, Baksı Köyü'nden Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Ressam Prof.Hüsamettin Koçan önderliğinde kurulmuş. Bir ilin kırk kilometre uzağında, dağların kucağında yer alan bir köyde böyle görkemli yapı, böyle görkemli, çok amaçlı müze. Belki de tektir Türkiye'de. Kütüphanesi, tarihsel ürünleri, yerel ürünleri, konferans salonu...Ayrıca yapımı süren başka yapılar...Açılışını Kültür Bakanı Ertuğrul Günay'ın yapmış olduğu müze büyüledi beni...
Baksı Köyü adıyla çok eski kültürümüzü anımsattı bize. Köyün balı, elması, kuru fasulyesi çok nitelikli. İnsanları da güleryüzlü,konuksever...
Örnek alınacak, kesinlikle gidilip görülecek bir köy Baksı...