HACDA YAŞANAN FACİA KADER DEĞİL
Eylül 27, 2015 tarihinde cangurses tarafından gönderildi
Yapılan bir araştırmaya göre 2009’a dek büyük insan kalabalıklarına dair yaşanan en büyük 10 felaketin 5’i geçtiğimiz günlerde yine bir felakete ev sahipliği yapan Mina bölgesinde gerçekleşmiş…
Bu felaketler olayın doğasında mı var yoksa biz insanlar doğru soruları sormadığımız için mi oluyor gelin beraber düşünelim.
Bilimsel çalışmaların bize gösterdiği 3 temel gerçek var:
1) Büyük insan kalabalıklarına dair yapılan çalışmalar gösteriyor ki büyük kalabalıklar fizikte “akışkan mekaniği” adı verilen alanın prensipleri ile çalışılabiliyor. Yani insan kalabalıklarının yaşadığı türbülansın etkisini, kısmen de olsa, iki farklı yoğunluktaki sıvının aynı yönde birbiriyle çarpışması ile modelleyebilmek mümkün.
2) İşin içinde bir de tam da bu panik anlarında sürü psikolojisine dönen insan psikolojisi var tabi. Yine yapılan çalışmalar gösteriyor ki bu tip anlarda nasıl davranacağını bilerek evrimleşen bir çok hayvanın aksine insanlar daha bireysel şekilde evrimleştiğinden ne yapacağını bilemiyor… ve çoğunlukla gruba liderlik eden %5’lik bir kesimin yaptıkları takip ediliyor.
Yani biz insanlar açıkça, panik anlarında grup şeklinde herkes için güzellikle sonuçlanacak davranışları topluca gösterecek içgüdüye sahip değiliz.
3) İnsan grupları hakkında yapılan bir diğer önemli çalışma daha gösteriyor ki; insanların değişken boyutları da göz önüne alındığında, büyük kalabalıklarda tehlike metrekareye 5 kişi düşmesiyle başlayıp sayı 10 olduğunda vaziyet kritik hale geliyor.
Durum bu kadar açık ve kontrol etmek için de her tür araştırma ve bilgi varken; gerekli sınırlamalar anında getirilebilecekken bunlar neden oluyor diye sorarsan eğer cevabı basit:
Organizasyonu yapanların elinde dört parametreli bir matematik problemi var: insan sayısı, sınırlı gün sayısı, güvenlik kriterleri, para…
Doğru soru; Sınırlı gün sayısında, güvenlik parametrelerine uyup para kazancını da optimize ederek kaç insanı hacı yapabiliriz?
Organizasyonu yapanlar bu dört parametreli matematik sorusunu sadece iki parametre kullanarak çözmeye kalktıkları için; “Gelen insanların tamamını, sınırlı gün sayısında nasıl hacı yaparız?!” mantığında ilerlemişlerdir.
Matematikle biraz uğraşanlar bilir;
Çok parametreli bir optimizasyon sorusunu bir kaç parametreye göre çözmeye çalışınca ortaya “yerel çözüm” adı verilen sonuçlar; tüm parametrelere göre çözünce “global çözüm” adı verilen sonuçlar ortaya çıkar.
İşte bizim durumumuz da aynen budur;
Yerel çözümler üreten ve bu çözümlerin yarattığı felaketleri doğal karşılayan kafamızla global çözümlerin bir parçası olmaya çalışmak…
Bu yazı Bilim ve Hayat içinde yayınlandı ve akışkan mekaniği, Bilim, Can Gürses, fizik, global çözüm, Hac, Matematik, Mina, Mina Vadisi, optimizasyon, Sürü Psikolojisi, yerel çözüm olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
← Türkiye’nin Bilim Haberleri Kılavuzu
GÜVENLİK AÇIĞI →