﻿ Ebû Abdullah El-BasrîEbû Abdullah El-Basrî - Derin Düşün | DerinDusun.com
« Ebnâsî (İbrâhim bin Mûsâ)
Ebû Abdullah Cavpâre »
Sekizinci yüzyılda Basra’da yetişmiş olan evliyânın büyüklerinden. İsmi, Muhammed bin Ahmed bin Sâlim, künyesi Ebû Abdullah’tır. Basralı olduğu için Basrî nisbesiyle meşhûr olmuştur. Doğum târihi belli değildir. 909 (H.297) senesinde Basra’da vefât etti.
Uzun müddet büyük velî Sehl bin Abdullah-ı Tüsterî’nin hizmetinde ve sohbetinde bulundu. Tasavvuf yolunda ilerleyip yüksek mânevî derecelere kavuştu. Sehl bin Abdullah-ı Tüsterî’den sonra da başka bir zâta talebe olmadı.
Hocasının tasavvuftaki yolunu devâm ettiren Ebû Abdullah el-Basrî, Sehl bin Abdullah-ı Tüsterî’nin söz ve hallerini talebelerine anlattı. Pek çok kimse onun sohbetlerinde bulunup istifâde etti. Zâhirî ilimlerde ictihâd derecesinde olan Ebû Abdullah el-Basrî, insanların müşkillerini ve meselelerini halletmeye çalıştı.
Her işinde tevekkül sâhibi olan, Allahü teâlâya güvenen Ebû Abdullah el-Basrî rahmetullahi aleyh, her işini Allahü teâlâya havâle eder, yalnız O’na güvenir, her şeyi O’ndan beklerdi. O tevekkülü, bâzı câhillerin söylediği gibi hiç bir sebebe yapışmadan, her şeyi Allahü teâlâdan beklemek olarak değil, sebeplere en güzel şekilde yapışıp, sebepleri yaratanın Allahü teâlâ olduğunu bilmek ve O’na tam güvenmek olarak kabûl ederdi. Tevekkül hakkında buyurdu ki:
“Tevekkül, Resûlullah’ın sallallahü aleyhi ve sellem hâli; kesb, çalışıp kazanmak da, O’nun sünnetidir. Kim Allah’a tevekkül ederse, Allahü teâlâ onun kalbini hikmet nûruyla doldurur. Allahü teâlâ her istediğinde ona kâfi gelir, onu sevdiği her şeye kavuşturur. Allahü teâlâ, Talâk sûresi 3. âyet-i kerîmesinde meâlen; “Kim Allah’a tevekkül ederse, O, ona kâfidir.” buyuruyor. Bunun için Allahü teâlâ her işinde o kimseye kâfidir. Allahü teâlâya tevekkül etmek farzdır. Çünkü Allahü teâlâ, Kur’ân-ı kerîmde Mâide sûresi 23. âyetinde meâlen; “Eğer gerçek müminlerseniz, Allahü teâlâya tevekkül ediniz.” buyuruyor.
4) Tabakâtü’l-Evliyâ; s.236
6) Nefehâtü’l-Üns; s.122