GİZEMLİ DURUM Başçı, 4 ay gecikmeli yansıyor diyor ama 8 aylık net hata noksan kalemindeki rakamla 29.6 milyar dolarlık cari açığın yüzde 30'a yakını finanse edilmiş görünüyor. Geçen yıl Mayıs ayından beri...
31 Ekim 2014 Cuma 12:03 0 A + A - Yazdır
Yılın son enflasyon raporuna göre yıl başında yüzde 5.2 ile yüzde 8 olarak belirlenen enflasyon hedefi tutmadı. 2015 hedeflerini de revize eden Merkez Bankası, yıl sonu enflasyonun yüzde 70 ihtimalle yüzde 8.4 ile yüzde 9.4 arasında oluşacağını öngördü
T.C. Merkez Bankası (MB) Başkanı Erdem Başçı, dün İstanbul'da düzenlenen toplantıda 2014 yılının son enflasyon raporunu açıkladı. 2014 yılı sonunda enflasyonun yüzde 70 ihtimalle yüzde 8.4 ile yüzde 9.4 arasında gerçekleşeceğini öngördüklerini belirten Başçı, enflasyonun orta noktasının da yüzde 8.9 olarak belirlendiğini kaydetti.
Hatırlanacağı üzere, Ocak'ta açıklanan ilk enflasyon raporunda:
2014 yıl sonu enflasyonu; yüzde 5.2 – 8
2015 yıl sonu enflasyonu; yüzde 3.1 – 6.9
2014 yıl sonu enflasyonu; yüzde 6.4 – 8.8
2015 yıl sonu enflasyonu; yüzde 3.2 – 6.8
2014 yıl sonu enflasyonu; yüzde 6.7 – 8.5
2015 yıl sonu enflasyonu; yüzde 3.3 – 6.7
olarak belirlenmişti. Rakamlara baktığımızda enflasyon rakamlarının sert bir şekilde yukarı yönlü revize edildiği görülürken, yüzde 5'lik ısrarlı enflasyon hedefine yaklaşılamadığı görüldü.
ZAMLAR DA TAHMİNLERİ ŞAŞIRTTI
Enflasyon raporuna ilişkin sunumunda Erdem Başçı, 2015 yılı enflasyon tahminlerini de açıkladı. Buna göre; 2015 yılı sonunda enflasyon yüzde 4.6 ile yüzde 7.6 arasında gerçekleşecek. Enflasyonun orta noktası ise yüzde 6.1 olacak. Bu rakam hükümetin 2015-2017 Orta Vadeli Programı'nda yüzde 6.3 olarak açıklanmıştı.
Ekim ayı başında yapılan yüzde 9 oranındaki elektrik ve doğalgaz zamlarının Temmuz ayında belirledikleri tahminlere 0.2 puan yukarı yönlü etki yaptığını kaydeden Başçı, 2015 ile birlikte enflasyonda bekledikleri belirgin düşüşte; birikimli kur etkilerinin azalmaya devam edeceği, gıda enflasyonun geçmiş yıllar ortalamasına döneceği ve başta petrol olmak üzere düşen emtia fiyatları öngörüleri belirleyici etkenleri olacağını kaydetti.
Ekonomik büyümeye ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Merkez Bankası Başkanı Erdemş Başçı, yılın ikinci çeyreğine ilişkin açıklanan milli gelirde sekiz çeyreğin ardından, mevsimsellikten arındırılmış verilerle, azalış kaydediğini ifade ederek şunları söyledi: ''Bu çerçevede milli gelir büyümesinin bu dönemde (üçüncü çeyrek) de sanayi üretimindeki artış oranının altında kalabileceğine dair işaretler görmekteyiz. Avrupa ekonomilerinde büyümenin yavaşlaması ve jeopolitik gelişmeler gibi faktörlerin de etkisiyle dış talebin zayıflaması sonucunda ihracattaki artış oldukça yavaş seyrediyor. Sonuç olarak, üçüncü çeyrekte dış talepte gözlediğimiz zayıflamanın iç talepteki toparlanma ile bir miktar telafi edilmesini beklediğimizi belirtirken, üçüncü çeyrek büyümesi üzerinde tarım sektörü kaynaklı aşağı yönlü risklerin bulunduğunu da vurgulamak istiyorum."
İYİLEŞMEYE RAĞMEN YÜKSEK
Enflasyona en yüksek katkı yapan alt grubun olumsuz iklim koşulları ve birikimli döviz kurunun etkileriyle birlikte yine gıda fiyatları olduğunu belirten Başçı, yılın üçüncü çeyreğinde enflasyonda kaydedilen düşüşün başlıca belirleyicilerin enerji ve temel mal grupları olurken, ana eğilim göstergelerinin halen enflasyon hedefi ile uyumlu düzeylerin üzerinde seyrettiğini not etti.
KAYNAĞI BELİRSİZ PARA GİRİŞLERİNİ DE AÇIKLADI
Erdem Başçı'nın enflasyon raporunu açıkladığı toplantıda kendisine, yılın ilk 8 ayında oluşan 9.1 milyar dolarlık net hata noksan kalemindeki kaynağı belirsiz para girişini sordum. Ve net hata noksan kaleminde görülen girişlerin FED'in geçen yıl Mayıs ayında yaptığı parasal genişlemenin bitirileceğine ilişkin açıklamasından sonra gerçekleşmesine dikkat çektim.
Başçı sorumuzu şöyle yanıtladı: "İstatistik birimimizin birinci olarak söylediği şey şu; 'Yüzde olarak bakıldığında toplam rakamın ödemeler dengesi içindeki payı aşırı yüksek değil. Yakın zamanda, artı yönde bir kaç dönem arka arkaya girişler şeklinde görüldü. Bunun Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışında tutmuş oldukları mevduatlar olduğunu buldular.
DÖRT AY GECİKMELİ YANSIYOR
Yurt dışında tuttukları mevduat değiştiği zaman bizim oradaki net hata noksanda benzer bir hareket oluyor. Yurt dışından Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları para getirirlerse sanki bu sermaye girişi gibi gözüküyordu. Sanki biz bunu yakalayamıyor idik. En son yapılan çalışma sonucunda şimdi biz bunu 3-4 aylık gecikme ile yakalayabilir hale geldik. Yabancı bir kuruluş BİS var. Bunu yakalıyor. Türklerin şu kadar mevduatı var. Bunların bildiği ve yayınladığı değişikliklere bakıyoruz. Türklerin yurt dışındaki mevduatı azaldıysa bizde giriş olmuş. Arttıysa bizde çıkış olmuş.
Bu açıklama dört ay sonra geldiği için basında haber etkisi o kadar kuvvetli olmuyor. İlk çıkan rakam gözüküyor. Dört ay sonra aşağı yönlü bir revizyon olduğunda tekrar bu haber olmuyor. Geçmiş datalara bakın. Orada makul seviyelerde bu datalar, yakın zamanda daha yüksek gibi görünüyor. Bunun sebebi bu gibi görünüyor."
Başçı, 4 ay gecikmeli yansıyor diyor ama 8 aylık net hata noksan kalemindeki rakamla 29.6 milyar dolarlık cari açığın yüzde 30'a yakını finanse edilmiş görünüyor. Geçen yıl Mayıs ayından beri bıçak gibi kesilen sıcak para girişleri dikkate alındığında son iki yıldır rekor düzeylerden oluşan bu ''mevduat girişleri'' işin gizemini daha da artırıyor.