Burdasınız:Anasayfa»Genel Turizm»Turizmde Alternatif Çalışma Modelleri
Yazan: Özlem ARI Tarih:	 20 Kasım 2018 Genel Turizm
Turizm sektöründeki çalışma şartlarının iyileştirilmesi eğitimli ve bilinçli çalışanlarla, yasal mevzuatlara uygun alternatif çalışma modelleriyle desteklenmiş bir çalışma düzeniyle sağlanabilecektir. Turizmde nitelikli istihdam ancak nitelikli çalışma ortamından geçmektedir. Ülkemizde 4857 sayılı İş Kanunu gereği çalışma hayatı düzenlenmiş olmasına rağmen turizm sektöründe gerek resort otel gruplarında gerekse şehir otellerinde yasaya aykırı çalışma şartları devam etmektedir. Bu da beraberinde nitelikli ve eğitimli işgörenin sektörden uzaklaşmasına sebep olmaktadır. Her ne kadar bu durum ancak ve ancak sektörün doğasına uygun yasalar ve bu yasaların kati suretli denetimleri ile sağlanabilecek olsa da cezai yaptırımı olmayan her denetim de sonuçsuz kalacaktır. Peki 4857 sayılı İş Kanunu’nun turizm sektöründe yeterli kalmadığı ya da boşluğu bulunan alanlar için neler yapılabilir?
Bu kapsamda önerilebilecek çalışma modelleri aşağıdaki gibi sıralanabilir
İşgücü hareketinin yoğun olduğu konaklama sektöründe işçi sirkülasyonunun yoğun olduğu düşünüldüğünde 3-5 gün deneme süresi verilerek, deneme süresinin akabinde yasal bildirimlerin yapılması,
Turizm sezonu 4-5 aylık süre ile sınırlı olması nedeniyle 12 ay faaliyette olan diğer iş yerleriyle aynı kategoride değerlendirilmemesi ve turizm sektörünün daha özel kanun ve yönetmeliklerle farklılıklar göstermesi,
Turizm çalışanlarının sezon sonu işsizlik sigortasından yararlanması amacıyla 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununda yasal değişiklikler yapılarak mevsim nedeniyle işsiz kalınması durumunda 3 yılda 600 gün prim ödemiş işçilerin işsizlik sigortasından faydalanmalarına imkan tanınması,
Mevcut yasal düzenlemede ara dinlenmelerin üst sınırlarının belirlenmemiş olması sektörde “antrak” diye tabir edilen çalışma modeli geliştirmiştir. Bu durum yasal çalışma sürelerine uymamaktadır. Dolayısıyla mevzuattaki ara dinlenmelerin asgari ve azami sürelerinin de belirlenmesi,
Yasal mevzuatta yıllık 270 saat üzerindeki fazla çalışma yasaklanmış olmasına rağmen, bu yasakla ilgili herhangi bir idari para cezası öngörülmemiştir. Bu konu için idari para cezası öngörülmesine yönelik yasal düzenleme yapılması,
Çalışma sürelerinin işverenlerce belgelendirilmesinde şekil ve usul çerçeveleri de çizilmelidir. Aksi takdirde geçmişe dönük çalışma süreleri tespit edilememekte ve işçi hak kaybı yaşayabilmektedir. Parmak basma, avuç içi tanımlama, yüz tarama, kart okutma vb. giriş çıkış kontrol otomasyon programlarının kullanılması,Yabancılar için uygulanan çalışma izin prosedürlerinin daha yalın ve sade hale getirilmesi,
4857 sayılı İş Kanunun 53. Maddesine göre “… bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz” hükmüne yer verilmiş olması, belirtilen madde gereği her yıl 7 ay mevsimlik çalışan turizm çalışanlarının yıllık ücretli izinden mahrum kalmalarına sebep olmaktadır. Yasanın ilgili maddesinin yeniden düzenlenmesi,
Özellikle yönetim kademelerin kısmi zamanlı istihdam modeli ile alanlarında uzman farklı kişilerin aynı pozisyonda çalıştırılması hem tek personelin tam zamanlı maliyetine denk gelmekte hemde farklı uzmanların yetkinliklerinden faydalanmayı sağlamaktadır. Operasyon ve idari kadrolarda kısmi zamanlı çalışmaların yaygınlaştırılması yoluyla uzmanlaşmanın sağlanması,
Turizm sektör çalışanlarının çalışma hayatı ile ilgili mevzuatlar hakkında bilgilendirilmesi amacıyla resmi kurum ve kuruluşlar yoluyla eğitimler düzenlenmesi,
Sezon dışında hizmet akdinin askıda kaldığı çekirdek personeller için daha kalifiye ekipler yaratabilmek ve personeli elde tutmak amacıyla işverenler tarafından liderlik, iletişim, müşteri memnuniyeti, yabancı dil ve/veya mesleki konularda
Turizm sektörüne ara eleman yetiştiren eğitim-öğretim kurumlarının staj politikaları öğrencilerin sektörde daha uzun deneyim elde etmelerini sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi,
Turizm alanında eğitim-öğretim sunan kurumların eğitim programlarının uluslararası akreditasyonunun sağlanması,
Alışılagelmiş tam zamanlı istihdam modelinin yanı sıra işin yapısına uygun yasal mevzuatta tanımlanmış olan alternatif çalışma modellerinin de çalışma hayatında uygulanması amacıyla işletme yöneticilerinin ve insan kaynakları birimlerinin bilinçlendirilmesi gerekmektedir.
İnsan Kaynakları Turizmde İstihdam Yasal Mevzuat
Önceki YazıSektör Değerlendirmesi: Turizm
Sonraki Yazı Yönetsel Sorunlar: Otelcilikte Yönetici Profili Değişiyor mu?
1987 doğumlu olup, Gazi Üniversitesi Konaklama İşletmeciliği Öğretmenliği mezunuyum. Sektörde Polonya, Amerika, Antalya ve Bursa olmak üzere alanında öncü bir çok otel markasında Pazarlama, Yiyecek & İçecek, Önbüro ve son olarak İnsan Kaynakları departmanlarında çeşitli görevler aldım. Hali hazırda ise, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Turizm İşletmeciliği doktora programı öğrencisi olup, turizm sektöründe de İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü görevimi sürdürmekteyim.