Gezegenleri Oluşturan Materyaller Bizsiziz
Uzayda ikinci bir Dünya var mı?
Yeni teknolojiler, bakışlarımızı uzaya çevirmeye devam ettikçe, uzaktaki gezegen sistemleri hakkındaki bilgimiz sürekli artmaktadır. Bugüne kadar güneş sistemimiz dışında 3,700 gezegen keşfedilmiştir. Bu ötegezelerin gezegensel kütleleri ve yarıçapları, ortalama yoğunluklarını elde etmek için kullanılabilir, fakat bunların kimyasal bileşimi ve yapısı tam olarak belli değil. Bu gezegenlerin neye benzediğine dair merak uyandıran soru bu yüzden hala ucu açık halde.
Zürih Üniversitesi’nde Computational Science Enstitüsü’nden Prof. Ravit Helled’in doktora öğrencisi olan Michael Lozovsky şu açıklamayı yapıyor: “Teorik olarak bunları, saf su dünyası, saf kaya dünyası ve hidrojen-helyum atmosferine sahip olan ve hangi yarıçaplarda oldukları keşfedilmeyi bekleyen gezegenler olarak kabul edebiliriz.”
Gezegen bileşimi için eşikler
Lozovsky ve meslektaşları, dışsal gezegenleri ve atmosferlerini karakterize etmek için veri tabanları ve istatistiksel araçlar kullandılar. Bunlar oldukça yaygındır ve uçucu bir hidrojen ve helyum tabakası ile çevrilidir. Ancak, daha önce doğrudan ölçülen veriler araştırmacıların kesin yapıyı belirlemesine izin vermemiştir, çünkü farklı bileşimler aynı kütleye ve yarıçapa yol açabilmektedir. Kütle ve yarıçap ile ilgili verilerin doğruluğuna ek olarak, araştırma ekibi, kütle ve yarıçapları iyi belirlenmiş olan ve bilinen 3.700 gezegenin 83’ünde varsayılan iç yapı, sıcaklık ve yansıyan radyasyonu da araştırdı.
Michael Lozovsky, şu açıklamayı yapıyor: “Olası bileşimlere sınır koymak için istatistiksel analiz kullandık. Tespit edilen dışgezegenlerin bir veritabanını kullanarak, her teorik gezegensel yapıda bahsi geçen bu bileşimi büzerinde çalışılan her bir gezegen yarıçapında bir ‘eşik yarıçapı’ olarak bulduk.” Helyumdan daha ağır olan gaz halindeki elementlerin miktarı, hidrojen ve helyum yüzdesi ve atmosferdeki elementlerin dağılımı eşik yarıçapının belirlenmesinde önemli faktörlerdir.
Computational Science Enstitüsü’nden araştırmacılar, Dünya’nın (6,371 kilometre) 1,4 katı kadar olan yarıçaplı gezegenlerin dünya benzeri olabileceğini bulmuşlardır ve bunların dünyaya benzer bileşimler içerebileceklerini keşfetmişlerdir. Bu eşiğin üzerindeki yarıçaplı gezegenler daha yüksek oranda silikat veya diğer hafif materyallere sahiptir. Yeryüzünün 1.6 katı üzerinde bir yarıçapa sahip olan gezegenlerin çoğu, kayalık çekirdeğe ek olarak bir hidrojen-helyum gazı veya su katmanına sahip olmalıdır, dünyanın yarıçapından 2.6 çap daha büyük olanlar su dünyaları olamaz ve bu nedenle bir atmosferleri de olamaz. Dünya yarıçapından 4 kat daha büyük yarıçaplı gezegenlerin çok gazlı olması ve Uranüs ve Neptün’e benzer şekilde en az yüzde 10 hidrojen ve helyumdan oluşması beklenir.
Araştırmanın bulguları, bu gezegenlerin gelişimine ve çeşitliliğine yeni bakış açıları sunmaktadır. Özellikle ilginç bir eşik, mini-Neptünler olarak da anılan, büyük yeryüzü benzeri gezegenler ve küçük gazlı gezegenler arasındaki fark ile ilgilidir. Araştırmacılara göre, bu eşik, Dünya’nın üç katı bir yarıçapında yatıyor. Bu eşiğin altında, galakside engin genişlikte dünya benzeri gezegenler bulmak mümkündür.
Bilimgezegen, uzay yıldız, yapı taşı
Previous Previous post: Assos’ta 2.300 Yıllık ve 21 Kişilik Aile Mezarı Bulundu
Next Next post: Bilim insanlarından kanser tedavisinin etkinliğini arttıran yeni yöntem