Atatürk, Öğretmenini Nasıl Görevden Aldı? - Forum Renkli - Türkiye`nin En Renkli Eğlence ve Bilgi Paylaşım Platformu
20 Mart 2013, 22:17 #1 (permalink)
Her sabah okul öğrencilerini güne başlatan "Türküm doğruyum çalışkanım" andı var ya... Geçenlerde sevgili hocam Prof. Dr. Baskın Oran'ın eşi Feyhan "Biliyor musun o andı kim yazdı?" diye sordu.
Çankaya sırtlarında oturan Ankaralılar şehre Reşit Galip Caddesi'nden geçerek inerler. Pek azı bu ismin kim olduğunu bilir.
Bu bilinmezlikte belki Dr. Reşit Galip'in 41 yaşında göçüp gitmesi rol oynamıştır belki de İnönü'yle yıldızının hiç barışmaması...
Onu daha yakından tanımak isteyenlere yeni yayımlanan çok kapsamlı bir çalışmayı Yener Oruç'un "Atatürk'ün Fikir Fedaisi: Dr. Reşit Galip" kitabını (Güner Y. 2007) tavsiye edip lafa girelim.
Feyhan'ın anlattığına göre Rodos'ta doğan Reşit Galip ortaokulu bitirince kardeşiyle bir sandala binip Marmaris'e gelmiş.
1923 Mart'ında hekimlik yaptığı Mersin'e Mustafa Kemal Paşa geldiğinde Paşa'nın huzurunda konuşmuş ve gözlerine doğru bakarak şöyle demiş:
"Muhterem Gazi sen yalnızca bu milletin bir kahramanı değilsin sen bunlardan çok daha büyüksün. Sen bu milletin bir ferdisin. Senin birinci büyüklüğün bu milletin bir ferdi olmakla iktifa ve iftihar etmekliğindir."
Herkesin yüceltme yarışına girdiği günlerde Gazi'yi "milletin bir ferdi" sayan 30 yaşındaki bu hatip herkesin dikkatini çekmiş.
Kemal Paşa ona milletvekilliği önermiş ve Dr. Reşit Galip Ocak 1925'te Meclis'e girmiş.
Bir süre İstiklal Mahkemesi üyeliği yapmış. CHF İdare Heyeti'nde görev almış. Türk Ocakları'nda Halkevleri'nde çalışmış. Yine Atatürk'ün isteğiyle Serbest Fırka'ya girmiş.
1931 sonbaharıydı. O geceki tartışma Milli Eğitim Bakanı Esat Mehmet'in bir yakınmasıyla başladı.
Esat Mehmet Atatürk'ün Harbiye'den "tabya öğretmeni"ydi.
Kazım Özalp'in "Atatürk'ten Anılar" kitabında (T. İş Bankası Y. 1992 s. 48-49) yazdığına göre konu kız öğrencilerin kıyafetinden açıldı.
Esat Mehmet "kızların kısa etek kısa çorap ve kısa kollu gömlek giymelerini uygun görmediğini" belirtti. Bir tamim yayınlayıp daha kapalı giyinmelerini isteyeceğini söyledi.
Bunun üzerine Reşit Galip söz aldı: "Yanlış düşünüyorsunuz beyefendi" dedi. "Bu bir geriliktir. Kadınlar eski durumda yaşayamazlar. İnkılaplardan en mühimi kadınlara verilen haklardır. Başka türlü Batılılaşmakta olduğumuzu iddia edemeyiz."
Sofra gerildi. Gazi vekilini zor durumda bırakan bu çıkıştan hoşlanmadı.
"Bu konuyu uzatmayalım. Kısa çorap giyip giymemek çok önemli değildir sonra tartışırız" dedi.
"Af buyurunuz Paşam! Bu inkılap ve zihniyet meselesidir. Müsaade buyurursanız fikrimizi söyleyelim. Hatta daha ileri giderek diyeceğim ki sizin huzurunuzda bu sofrada inkılapları zedeleyeceği icraattan bahsedilmesi küstahlıktır hoş görülemez."
Halkevi'nde sanatı yaygınlaştırmak için tiyatro çalışmaları yapıyor ancak sahneye çıkacak kadın oyuncu bulamıyorlardı. Buna gönüllü kadın öğretmenler için Maarif Vekaleti'nden izin alamamışlardı.
Atatürk'ün kaşları çatıldı. "Sözlerinizde müsamahalı ölçülü olunuz" diye çıkıştı.
"Devrimci devrimcidir. İnsanlar bir yaştan sonra ister istemez tutucu olurlar. Meclis'te bunca genç idealist bakanlık yapacak yetenekte insan varken böyle yaşlı kimseleri Milli Eğitim Bakanı yapmak hatadır."
"Kusura bakma Paşam taşımıyor! Okuttuklarının içinde sizin gibi bir devrimci çıkmış ama kim bilir nice tutucu da çıkmıştır."
"Devrimleri korumak için sizden müsaade istemiyorum. Hatayı yapan siz de olsanız sizi de eleştiririm. Mesela Rose Noir'a verdiğiniz 15 bin liralık kredi mektubu da siz yaptınız diye hata olmaktan çıkmaz."
Reşit Galip'in sözünü ettiği Rose Noir Beyoğlu'nda Rus karı-kocanın işlettiği bir barın adıydı. Atatürk bir gece oraya gitmiş mekanın sahibi Madam Senya'dan "İş Bankası'ndan kredi alamıyoruz" yakınmasını dinlemiş ve orada bir kağıda İş Bankası Genel Müdürü'ne hitaben "yardımcı olunması" isteğini yazmış Rus çifte vermişti.
Atatürk bu kez kızmadı; "Yoruldunuz buyurun biraz istirahat edin" diyerek kibarca Reşit Galip'i sofradan kovdu.
"Burası sizin değil milletin sofrasıdır. Milletin işlerini görüşüyoruz. Burada oturmak sizin kadar benim de hakkımdır."
Atatürk kendi fikirleriyle kendisini vuran bu genç adama baktı sonra yanındakilere dönüp "Öyleyse biz kalkalım" dedi.
"Sabaha kadar bekledi mahcubiyetini size iletmemizi istedi. Ankara'ya gidecek kadar borç para istedi. 25 lira verdik" derler.
1932 sonbaharında Atatürk Reşit Galip'in Ankara Radyosu'ndaki bir konuşmasını dinler; "Devrimleri her yerde herkese karşı savunacağız. Gerekirse babamıza ve çocuklarımıza karşı bile" demektedir.
Onun yanına da hocası Esat Mehmet'i oturtur.
İş Bankası Genel Müdürü Muammer Eriş Atatürk imzalı kağıdı alınca doğruca Dolmabahçe Sarayı'na gelmiş Ata'nın ricacı olduğu krediyi vermeye kuralların uygun olmadığını bildirmiş talebi reddetmiştir.
Aslında Atatürk'le araları iyiydi. O Gazi'ye "Paşam" Gazi de ona "Doktor" diye hitap ederdi.
Bir gün sofradan ayrılırken Atatürk "Seni eve ben bırakacağım" demiş. Eve bırakınca o da saygıdan "Ben de sizi uğurlayacağım Paşam" karşılığını vermiş. Ama kendisinin arabası olmadığından yürüyerek uğurlamış. O gece zatürree olmuş.
1934 yazında Moda'daki bir deniz kazasında kızlarını kurtarmaya çalışırken akciğerlerini hepten üşütmüş. Bir mucize eseri kurtulduğu bu kazadan sonra ölümü bekleyerek hastalığını takip etmeye başlamış. Keçiören'deki bağ evinin kütüphanesine demir yatağını taşıtıp yedi ay kitaplar arasında yatmış.
1934'te 41 yaşında hayata veda etmiş.
Dr. Reşit Galip orada kendisinden önceki bir başka Maarif Vekili Mustafa Necati ile yan yana yatıyormuş.
aldı, atatürk, görevden, nasıl, Öğretmenini
« Atatürk'ü Sınıf Arkadaşı Anlatıyor | Atatürk'ün Düşman Saydığı İdeoloji »