Galatasaray Meydanı'nın Hayatını Kaybeden Tanıkları - Beyza Kural - biamag
"Failler belli, kayıplar nerede?" sorusu 700 haftadır Galatasaray Meydanı'nda soruluyor.
"Benim evladım gelir diye kapıyı bacayı açık bıraktım. Ay geçti, gün geçti, sene geçti benim çocuğum gelmedi. Benim çocuğum ölmüşse cenazesini bana versinler. Ben bu yollara kadar düştüm, acaba soran var mıdır ki Cemal Kırbayır'ın anası buralara nasıl geldi."
“Hüseyin’in kemiklerini bulursam onları asla gömmeyeceğim, bir torba dikip ölünceye dek sırtımda taşıyacağım, öldüğümde Hüseyin’in kemikleriyle gömüleceğim. En büyük düşüm bu. Benim bu devletten iki oğul alacağım var. Devletin vatandaşı düşman gören politikası, savaş politikalarında ısrar etmesi sonucu iki evladımı kaybettim.”
Bingöl'de yaşıyorlardı. Eşi Hanefi Morsümbül ile altı çocukları vardı. 12 Eylül askeri darbesinden altı gün sonra, 18 Eylül 1980 akşamı asker ve polisler evlerini bastı. 19 yaşındaki ilk çocukları, Bingöl Lisesi öğrencisi oğlu Hüseyin Morsümbül’ü gözaltına aldılar. Oğullarını arayan Fatme ve Hanefi Morsümbül de gözaltına alındı. Baskılar artınca Bingöl'den İstanbul'a göç etmek zorunda kaldılar.
* Video: 1998 tarihli belgeselden.
'Ben onlara aslan gibi bir oğul verdim. Onlar ise bana yanmış bir kilo kemik iade ettiler."
Abdurrahman Coşkun dosyası: Üçü çocuk birisi asker sekiz kişinin öldürülmesiyle ilgili beş askere 2014'te açılan dava Midyat Ağır Ceza Mahkemesi'nde sürüyor.
Talat Türkoğlu dosyası: AİHM, 17 Mart 2005 tarihli kararı ile Talat Türkoğlu'nun kaybolmasına ilişkin şartlara yönelik yeterli ve etkili bir soruşturma yapmadığından ötürü Türkiye'yi mahkum etti. 14 Nisan 2016 tarihinde Edirne Savcılığı, evrensel hukuka aykırı bir biçimde zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Edirne Sulh Ceza Hakimliği'ne itiraz başvurusu yapıldı. 26 Temmuz 2016'da itiraz reddedildi. Tuncer, 18 Ağustos 2016 tarihinde Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
"Biz yine şanslıyız tesadüf ve şansın yardımıyla mezarımızı bulduk. Yıllardır haykırdık ne gören ne anlayan oldu. Bu devletten bir can, bir kardeş, bir yoldaş alacağım var.”
Oğlu Hasan Karakoç, Asiye Karakoç’un uzun zamandır oğlu Rıdvan’ın adından başka bir sözcük söylemediğini belirterek onun yerine söz almıştı:
“Biz yine şanslıyız tesadüf ve şansın yardımıyla mezarımızı bulduk. Yıllardır haykırdık ne gören ne anlayan oldu. Bu devletten bir can, bir kardeş, bir yoldaş alacağım var.”
Rıdvan Karakoç dosyası: Beykoz Savcılığı'nın açtığı 1995/805 esas sayılı soruşturma dosyasında, rutin yazışmalar dışında hiçbir işlem yapılmadı. Dosyada zamanaşımı kararı verildi.
Kenan Bilgin dosyası: İç hukukta dosyanın kapanmasının ardından Türkiye AİHM'de oy birliğiyle Kenan Bilgin'i kaybetmekten mahkum oldu. Zamanaşımı kararı verilen Kenan Bilgin dosyası Anayasa Mahkemesi'nde.
* Fotoğraflar: Ahmet Şık (Maside Ocak arşivi)
"Biz bu olayı yaşadık kimseler yaşamasın. Biz çocuğumuz için yapmadık. Bugüne kadar sokakta bağırmamız bu acıyı biz çektik başkalarına çektirmesinler diye. Bunu bütün dünyaya, dünya insanlarına sesleniyoruz."
* Fotoğraflar: Ahmet Şık (Maside Ocak arşivi) Ses: 1998 tarihli belgeselden.
Oğlunun bulunmasından sonra yaptığı basın toplantısında, gazetecileri, "Sizi oğlumun düğününde ağırlamak isterdim" sözleriyle karşıladı. Cenaze töreninde ise "Ben aylardır Hasan'ın nikahına hazırlanıyordum. Bugün Hasan'ın düğünüdür" dedi.
"İlim irfan yuvasının önünü oturmak için seçtim" dediği Galatasaray Meydanı'nda oğlunun cenazesini bulduktan sonra da kayıplar mücadelesini sürdürdü.
Hasan Ocak dosyası: 20 yıldır rutin yazışmalar dışında bir işlem yapılmayan ve savcının sık sık değiştirildiği dosyada zaman aşımı kararı 17 Ekim 2016'da Cumhuriyet Savcısı Suat Çalışkan imzasıyla alındı. İstanbul Anadolu 7. Sulh Ceza Hakimliği, Mart 2017'de Hasan Ocak'ın gözaltında öldürülmesine dair dosyada zamanaşımından takipsizlik kararı verilmesine yönelik itirazı kabul etti.
Hayrettin Eren dosyası: Hayrettin Eren ile birlikte gözaltına alınan sekiz kişi çıkarıldıkları askeri mahkemelerde Hayri'nin de kendileriyle birlikte olduğunu, onun da kendileriyle birlikte yargılanması gerektiğini söylediler, ancak hiçbir yanıt alamadılar. Ailesinin başvurduğu tüm makamlardan "Hayrettin Eren gözaltına alınmadı" cevabı aldı. Oysa onu günlerce Gayrettepe'deki siyasi şubede görenler var. Tanıklar Hayri'nin günlerce ağır işkencelerden geçirildiğini anlattı. Mahkemeler tanıkların ifadelerini bile almadı.
"Abdurrahim kaybolduğunda anneme sürekli onu bulacağımı söylüyordum. Aradan yıllar geçti annem hala gözleri yaşlı 'Kardeşini niye bulamadın' diye bana soruyor. Kardeşimin akıbeti ortaya çıkıncaya dek burada hesap sormaya devam edeceğim."
Düzgün Tekin dosyası: Olaydan 18 ay kadar sonra, JİTEM'le bağlantılı itirafçı Kasım Açık, Düzgün Tekin ile ilgili açıklamalarda bulundu. Basına da yansıyan itiraflarda Açık, Düzgün Tekin'in kendisinin de içinde bulunduğu itirafçılar, polis memurları ve askerlerden oluşan JİTEM birimi tarafından sorgulanarak öldürüldüğünü söyledi. Düzgün Tekin'in bedeninin de Edirne yakınlarındaki askeri alan içinde bulunan Çadırkent çöplüğüne gömdüklerini anlattı. Düzgün'ün eşkal bilgilerini ve üzerindeki giysilerini tarif eden Kasım Açık, olay yeri ile ilgili bir kroki de çizdi.
* Haberin hazırlanışında bianet arşivi, İnsan Hakları Derneği Gözaltında Kayıplara Karşı Komisyon açıklamaları ve basında yer alan demeçlerden yararlandık.
700. HAFTA Galatasaray Meydanı'nın Hayatını Kaybeden Tanıkları
Galatasaray Meydanı'nda sesleri duyulmaya devam edilen Berfo Kırbayır, İsmail Yedigöl, Fatma Morsümbül, Baba Ocak, Veli Tekin, Asiye Doğan, Ramazan Doğan, Hediye Coşkun, Ziyneti Türkoğlu, Asiye Karakoç, Kiraz Şahin, Koçeri Kurt, Mehmet Demir, Fincan Bilgin, Kemalettin Eren'in hikayeleri.
Beyza Kural İstanbul - BİA Haber Merkezi 25 Ağustos 2018, Cumartesi 00:00
HAKAN ATAMAN YAZDI Beyaz Başörtüsü ve Ötesi: Kayıp Yakınlarının Gücü 24 Ağustos 2018