Solunumu zorlaştıran bir hastalık olan astım aslında spor yapmaya engel değil. Dünyaca ünlü sporcular bunun en güzel örneklerini veriyor.
Manş Denizi’ni 32 kez yüzerek geçen, 4 kez de Guiness Rekorlar Kitabı’na giren rekorlar makinesi Allison Streeter ile 1994 Dünya Şampiyonası’nda yüzmede rekor kıran, 1996 'da 400 metre karışıkta olimpiyat altın madalyasının sahibi olan Tom Dolan, astımlı sporculardan sadece ikisi…
Peki, astım hastası olarak nasıl spor yapıyorlar? İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, astımlıların da sağlıklı insanlar gibi spor yapabileceklerini söylüyor ve şöyle devam ediyor:
" Bilimsel araştırmalar , düzenli egzersizin sağlıklı insanlar gibi astımlılar için de faydalı olduğunu gösteriyor. Burada önemli olan egzersizin bilinçli ve hastalık tam olarak kontrol altına alındıktan sonra yapılmasıdır. Astım krizi geçiren veya nefes alıp vermesi bozulmuş olan bir kişinin egzersiz ya da spor yapması elbette söz konusu değildir. Uygun koruyucu tedavi ile düzelen astımlılar, özellikle de çocuk ve gençler, spor ve egzersiz yapmalıdır.”
"EN UYGUNU YÜZME"
Astım tamamıyla tedavi edilip yok edilen bir hastalık değil. Tedavi kriz önleyici ve krizi geçirici ilaçlardan ibaret. Zaman zaman solunum zorluğu şeklinde krizle ortaya çıkan hastalık, bazen de uzun süre hiç belirti vermeyebiliyor. Doktorlar işte, bu durgunluk adı verilen hastalığın hiç belirti vermediği dönemde spor yapılabileceğini söylüyorlar.
Astımlılar için en uygun sporun yüzme olduğunu açıklayan Prof. Dr. Küçükusta, bu sporun, vücuttaki birçok kasın gelişmesini, kuvvetlenmesini sağladığını vurguluyor ve şöyle diyor:
" Yüzme özellikle göğüs kafesi çevresindeki solunum kaslarının gücünü artırıyor. Güçlenmiş solunum kasları ile astım krizleri daha kolay atlatılabiliyor. Ayrıca bu spor, yüzme havuzlarında yapılacağından havası nemli ve ılık olması da önemli bir yardımcı faktördür. Nemli ve ılık hava solumayı kolaylaştırır. Tek problem yüzme havuzlarının temizliği için kullanılan klor veya diğer kimyasal maddelerin bazı duyarlı astımlılarda krize neden olabilmesidir. Böyle durumlarda, kloru daha az bir havuz seçilebileceği gibi yüzmeden önce alınacak sprey şeklindeki nefes açıcılar da yararlı olabilir. Ancak yüzme disiplinli ve düzenli bir şekilde yapılmalıdır. Küçük yaşta bu spora başlanmalı ve hafta da 2-3 gün yüzülmelidir.”
Günümüzün en gözde sporlarından olan futbol ve basketbolu belirli kurallarda astımlılar da yapabiliyor. Prof. Dr. Küçükusta " Astımlılar bu sporu hava kirliliği olduğu yerlerde ve soğuk havada yapmamalıdır. Oyun sırasında hırıltı ve nefes darlığı ortaya çıkarsa hemen oyunu bırakmalı ve nefes açıcı spreylerden kullanmalıdır. Zaten maç sırasında solunum sıkıntısı çekenler koruyucu tedavilerinin yeterli olmadığını anlamalıdır” diyor.
HER SPOR DEĞİL
Her ne kadar astımlılar spor yapabilir deniyorsa da bazı sporlar onlar için tehlike oluşturuyor.
Bunların arasında ;tüple dalgıçlık, basınçlı hava veya oksijenle yapılan gökyüzü sporları, soğuk ve kuru havada yapılması zorunlu olan kayak ve buz patenidir. Prof. Dr. Küçükusta, " Soğukta spor yapacak astımlı ısınma hareketlerinden sonra spora geçmelidir. Nefes açıcı sprey kullanması da yararlıdır. Ağız ve burnun soğuk havada bir maske veya benzeri bir şeyle kapatılması da koruyucu etkisi yapar “şeklinde konuşuyor.