Yöneticiler için Doğru Sorular CMMI
Download "Yöneticiler için Doğru Sorular CMMI"
1 Shamrock Process Improvement and Innovation Yöneticiler için Doğru Sorular CMMI Orhan KALAYCI ISBN2 1 Published by Shamrock Process Improvement and Innovation Pacific Ave. Toronto ON M6P 2P2 Canada Telephone: Fax: Author: Orhan KALAYCI Copyright 2007 Shamrock Process Improvement and Innovation All Rights Reserved This book or parts thereof may not be reproduced in any form, including scanning, uploading and distributing via the internet or any other means, without permission from the Publisher. First Printing September 2007 ISBN CMMI, CMM and Capability Maturity Model are registered in The U.S. Patent and Trademark Office by Carnegie Mellon University. Special permission to translate CMMI v by Carnegie Mellon University into Turkish is granted by the Software Engineering Institute. Shamrock Süreç İyileştirme ve Yenilikçilik tarafından yayınlanmıştır Pacific Ave. Toronto ON M6P 2P2 Kanada Telefon: Faks: E-posta: Yazar: Orhan KALAYCI Bu eserin her türlü telif hakkı 2007 Shamrock Süreç İyileştirme ve Yenilikçilik şirketine aittir. Bu kitabın tamamı ya da bir kısmı yayıncının izni olmadan tarama, yükleme, dağıtma gibi her ne şekilde olursa olsun internet ya da başka herhangi bir yolla çoğaltılamaz ve dağıtılamaz. İlk baskı Eylül ISBN CMMI, CMM and Capability Maturity Model işaretleri Amerikan Patent ve marka ofisinde Carnegie Mellon Üniversitesi adına kayıtlıdır. Carnegie Mellon Üniversitesine ait CMMI v modelinin Türkçeye tercümesi için Yazılım Mühendisliği Enstitüsünden özel izin alınmıştır.3 2 Orhan KALAYCI, bu çalışmasında CMMI modelini hepimizin anlayabileceği duru bir dile çevirmek ve özetlemekle yetinmemiş, aynı zamanda CMMI modeline göre bir iyileştirme projesi yürütenlere, durumlarını sorgulamaya olanak verebilecek, yapmakta olduğu çalışmaların başarısını kontrol etmek için başvuracağı soruları da oluşturmuş. Hasan Kobakçı, ASELSAN CMMI konusunda yapılacaklar için başarılı bir yol gösterici Konuya ilgi duyan herkes için önemli bir başvuru kaynağı. Türkçe terminolojinin oluşturulması ve yaygınlaştırılması konusunda önemli misyon üstlenmiş bir kitap Özden K. ÖZSELÇUK, YALTES Kalite Güvence Müdürü Zamanını denetime ve süreçlere adamış bir kişi olarak Orhan KALAYCI, CMMI nedir sorusuna Türkçe yanıt arayanlara soru-cevap anahtarı hazırlamış ve bu kitabı ile tedarikçilerinize/çalışanlarınıza hangi soruları soracağınızı, bünyenizdeki süreçleri nasıl sorgulayacağınızı size fısıldıyor. Zafer Babür, İş Geliştirme Müdürü, Eczacıbaşı Bilişim A.Ş. Son birkaç yıldır Türkiye nin küresel dünyaya entegre olma hızının ve kabiliyetinin arttığını gözlemliyoruz. Buna paralel olarak yazılım sektöründe faaliyet gösteren şirketlerimiz için tüm dünyada iş yapma fırsatları oluşmaya başlıyor. Ancak bunun için dünya standartlarında iş yapma yeteneğini kazanmaları gerekiyor. Diğer yandan iç pazarda yoğunlaşan rekabet sonucunda, devlet kaynaklı büyük yazılım projelerini yüklenecek şirketlerin de bu işleri başarıyla tamamlayabilecek kurumsal olgunluğa sahip olduklarını belgelemeleri bekleniyor. Sektöre yeni giren vizyon sahibi şirketler, ISO 9001 ve NATO AQAP serisi standartlara göre iş yapmaya alışmış köklü şirketlerle başa baş bir şekilde SEI CMMI tetkikine hazırlanıyorlar. Türkiye de CMM/CMMI konusundaki bilinçlenmenin artması doğrultusunda uzunca bir süredir ana dilde yayınları ve eğitimleri ile öncülük eden Orhan KALAYCI, bu sefer de CMMI tetkiklerine hazırlanılması sürecinde karşılaşılan önemli bir boşluğu dolduruyor. Çalışanların önceden sorulara aşina olmamalarından ötürü tetkikçinin ne sormaya çalıştığını anlayamamaları ihtimalini büyük ölçüde ortadan kaldıran tipik bir soru setini okuyucularına sunuyor. Tetkikçilerin kullanmak zorunda oldukları standart bir soru seti olmadığını ve değerlendirmenin gidişatına göre soruların değişebileceğini biliyoruz. Ancak kitapta verilen sorular süreç alanının tanımı ile birlikte çalışıldığı taktirde, değerlendirmeye katılan şirket çalışanlarının tetkik metodunu önceden kavrayarak daha iyi organize olmaları sağlanacak ve tetkikçi ile iletişim problemi yaşanmadan tetkikin amacı doğrultusunda hızla ilerlemesi mümkün hale gelecektir. CMMI yolcularının, CMMI Çerçevesi altında tanımlanan amaçları gerçekleştiren pratikleri içselleştirmeleri temennisiyle, Dr. Kıvanç Dinçer, PMP, TÜBİTAK-UEKAE Başarılı olmak isteyen kuruluşlar, rol, görev ve kontrol süreçlerinin daha iyi tanımlandığı ve takip edildiği sistemlerle yürütmek arzusundadırlar. Özellikle sistem mühendisliği ve yazılım disiplinlerinde faaliyet gösteren ve gelişmiş rekabet gücüne ulaşmak isteyen kuruluşlar için CMMI çalışmalarına önem verilmesinin ve düşüncelerin uygulamaya geçirilmesinin zamanı gelmiştir. Başarı için, başarıya giden yol olarak düşünüldüğünde, bu kitap, CMMI modelini tanımak isteyenler için başvurulacak bir el kitabıdır. Sistemin tanımlanarak, izlenebilirliğinin ve geliştirilmesinin sağlandığı, temelde bir değerlendirme yöntemi olan denetlemelerin hala bir hata arayışı olarak algılandığı ülkemizde, CMMI denetimlerinin nasıl yapıldığını merak edenler ve 3. olgunluk seviyesi süreç alanları ile birlikte CMMI modeli kavram ve terimlerinin ne anlama geldiğini öğrenmek isteyenler için takip edilmesi gereken bir kaynaktır. Bu kitap, okurken kendi organizasyonumuzun durumunu görüp geliştirme fırsatları yakalama imkânı sağlayabilecek seviyede hazırlanmıştır. Ülkemiz için ilk olan, kendi dilimizde hazırlanan CMMI kitabının, kuruluşlar için çok iyi bir rehber olacağını şimdiden görmekteyim. Bu kitapla birlikte birçok firmanın, CMMI çalışmalarını geliştireceği inancındayım. Böyle bir faydalı kaynak ve rehber olabilecek kitabı hazırlayıp yayınladığınız için teşekkürler Orhan Bey. Devamını bekliyoruz. Yük. Müh. Zeynep KAREL, EOQ (Avrupa Kalite Organizasyonu) Kalite Denetçisi, KALDER Ulusal Kalite Ödül Değerlendirmecisi4 3 Teşekkür 1969 yılında, bu hayatta tekrar buluştuğumuz annem Nedret ve babam Alaattin Kalaycı ya, küçüklüğümde annem ve babam Almanya ya staj için gittiklerinde bana iki yıl bakan küçük teyzem Şennur, dedem Kadir ve anneannem Atifet Çakıcı ya, 1975 yılında İstanbul a taşındığımızda annem çalışırken bana evde bakan babaannem Hatice Kalaycı ya, ilkokula giderken sen diğerleri için ne düşünürsen onlarda senin için aynısını düşünür sözü ile aklımda yer eden alt komşumuz Münevver teyzeye, 1981 de aramıza katılan kız kardeşim Serhan Kalaycı ya, 1 Şubat 2003 yılında evlendiğimizden bu yana bir an bile yanımdan ayrılmayan ve beni her konuda destekleyen eşim Yonca Yalçınkaya Kalaycı ya gönülden teşekkürler. Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliğini bitirdiğim 1991 yılında, Boğaziçi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Yüksek Lisans için yaptığımız mülakatta bölüme alınmamı sağlayan Aytül Erçil ve Levent Mollamustafaoğlu na özellikle teşekkürü bir borç biliyorum yılında, beni CMM ile tanıştırdığı ve yüksek lisans tezi danışmanlığı esnasındaki yardımları için Levent Mollamustafaoğlu na, tarihleri arasında, TÜBİTAK MAM da çalışırken yüksek lisans tezim için yapmam gereken CMM denetlemelerinde yer alacak Türk yazılım sektöründen katılımcı firma ararken, TÜBİTAK ın ismini kullanmama izin verdiği için Fuat İnce ye, yüksek lisans tezim ve sonrasında çeşitli vesileler ile bana destek olduğu için Selahattin Kuru ya, TÜBİTAK MAM sonrası 1996 yılında askerliğimi yaparken beni TSK TKY çalışmaları ile tanıştıran MSB ARGE Daire başkanı Albay Bülent Karan a, birlikte MSB ARGE Bilgi İşlem biriminin ilk temellerini attığımız sevgili Salim Bici (o günkü rütbesi ile) Yarbayıma, askerlik sonrası 1997 de beni STM ye kalite müdürü olarak alan ve bir ay sonra işten atan ve kendi şirketimi kurmam konusunda beni motive eden, bugünkü Milsoft Genel Müdürü İsmail Başyiğit e, 1997 yılında beni Bilpa (YKB Teknolojide) yeniden yapılanma ve organizasyon bölümüne özel bir statüde işe alarak (o günkü ismi) Anderson Consulting (bugünkü ismi ile Accenture) ile yakın çalışmama vesile olan ve Bilpa daki tüm proje yöneticilerini PMI a üye yapalım önerimi kabul ederek Türkiye de PMP sertifikalı kişilerin oluşmasına katkıda bulunan Alpaslan Özlü ye, 1998 yılında SEI dan ilk defa resmi eğitim almamı sağlayan Ali Araz ve çeşitli kereler bana referans veren Galip Karagöz e ve 1999 yılında tam Türkiye de yazılım kalitesi çalışması olmaz, ben artık mühendisliğe geri dönüp tasarım ve yazılım geliştirme yapmak istiyorum dediğim sırada beni Alcatel de CMM çalışması yapmaya ikna eden, gördüğüm ilk gerçek yönetici, Selim Sarper e, 2000 yılında beni Alcatel ARGE bölümü santral sistemleri eğitim süreci için dünya genelinde süreç sahibi yapan Christof Ebert e, o günlerde tanıştığım ve daha sonra beni Hollanda merkezli SPI Partner grubunun üyesi yapan Arno Korpershoek a ve SPI Partner başkanı Simon Porro ya, 2001 yılında beni İPYD (İstanbul Proje Yönetimi Derneği) ile tanıştıran ve derneğin yönetim kurulu üyesi olmamı sağlayan İlhami Akkum a, 2001 yılında tanıştığımız ve sonrası çeşitli durumlarda desteğini eksik etmeyen TÜBİTAK MAM Bilişim Enstitüsü Müdürü Ersin Tolunay a, 2002 yılında tanıştığımız ve o günden beri bana bir çok konuda destek olan SSM Kalite Daire Başkanı Reşat Gençer e, 2002 yılında Nitelik i kurmamda çok içten desteklerini esirgemeyen Mehmet Yağcı ve Turgut Kemaloğlu na, 2003 yılında Nitelik in ilk müşterisi olan (o günkü) Bimar Genel Müdürü İsmail Berkan a ve teker teker tüm Bimar çalışanlarına, Bimar yazılım geliştirme süreçleri üzerinde birlikte CMM değerlendirmesi yaptığımız Logo Business Solutions Yönetim Kurulu üyesi Turgay Aytaç a, 2004 yılında Antalya da düzenlediğim ilk CMM eğitimine katılan Veripark genel müdürü Özkan Erener e ve Meteksan Sistem Direktörü Haluk Yücel e, 2005 yılında CMM eğitimleri esnasında bana bugün CMMI seviyelerini anlatmak için kullandığım çizimlerin ana fikrini veren, birinci seviyede herkesin şirketi farklı bir tarafa çektiğini ve böylece vektörel toplamın sıfır olduğunu söyleyen Yaltes Kalite müdürü Özden Özselçuk a, 2005 yılında yine eğitimlerden birine renkli kişiliği ile eğitime hareket katan ve bir çok yazılım firmasında yaratılan sahte dünyaları fark etmemi sağlayan Aykut Bostan a, 2006 başında gerçekleştirdiğimiz Merkez Bankası Kalite denetim şubesi görev tanımı ve yol haritası çalışması esnasında desteğini esirgemeyen Ahmet Pekel, Yasemin Seydim, Erdal Bozkurt, Güzin Yılmaz ve Tuncay Terzioğlu na, 2006 yılında5 Meteksan Sistem de CMMI 3. seviye çalışmalarımız esnasında başarılı sonuçlar alınmasında en önemli rolü üstlenen gerçek bir yönetici Haluk Yücel e, yine Meteksan Sistem de NLP teknikleri ve konulara doğru yaklaşımı ile yönetim kademesinde yardımcı olan Umut Seyhan a, Meteksan Sistem çalışmalarında özveri ile çalışan Kadriye Çağlayan ve Ulaş Gökçay a yürekten teşekkür ederim. 4 Bu kitabın yayınlanması öncesinde kitap hakkındaki yorumları için ASELSAN dan Hasan Kobakçı, Sema Gazel, Orhan Sürücü, TÜBİTAK UEKAE den Kıvanç Dinçer e, YALTES den Özden Özselçuk a, EBI den Zafer Babür, KALDER Ulusal Kalite Ödül Değerlendirmecisi Zeynep Karel e ve Kanada`dan Işık Hınçer e en içten teşekkürlerimi sunarım yılından bugüne eğitimlerime katılan 300 den fazla katılımcıya geldikleri ve tecrübelerini benimle ve diğer katılımcılarla paylaştıkları için çok teşekkür ederim yılında SEI da IPSS (Improving Processing for Small Setting) projesinde yer almamı sağladığı için Caroline Graettinger e, projede birlikte çalıştığımız SuZ Garcia ya, resmi CMMI eğitmeni olmam için almam gerekli son eğitimi, kendi proje bütçesinden ödeyerek, ücretsiz almamı sağlayan Mike Konrad a, her zaman nazik tavırları ile CMMI hakkında uzun uzun konuştuğumuz Mike Phillips e, orijinal CMMI metinlerini Türkçeye çevirmeme izin veren SEI ya teşekkürler. Bana dünya standartlarında bir eğitim almamı sağlayan Boğaziçi Üniversitesi ve özellikle ders aldığım hocalarım Haluk Bingöl, Nadir Yücel, Levent Akın, Ufuk Çağlayan, Selahattin Kuru, İbrahim Kavrakoğlu, Gündüz Ulusoy, Aytül Erçil, Levent Mollamustafaoğlu, İlhan Or, Gülay Barbarasoğlu, Ethem Apaydın sizlere minnettarım. Bana eğitimde fırsat eşitliği sunan Türkiye Cumhuriyetine. Türkiye Cumhuriyetinin bugünkü aydınlık, refah ve laik yapısının oluşmasını sağlayan yüce önder Mustafa Kemal Atatürk e ve bu yaşamı tecrübe etmemi arzu eden ve bu fırsatını bana veren evrenlerin yüce yöneticisine en derin duygularımla teşekkür ederim.6 5 Sunuş Orhan kalite sistemlerine inanmış ve kariyerini bu alanda sürdürmeyi hedeflemiş bir iş arkadaşımdır. Orhan la birlikte 1996 yılından itibaren birkaç yıl Alcatel Teletaş şirketinin Yazılım Geliştirme Departmanında faaliyet gösteren santral yazılım bölümünde CMM esaslarını uygulamaya koyduk. Alcatel genelinde alınan bir karar gereği tüm yazılım geliştirme bölümlerinde CMM uygulanması kararı alınmıştı. Bu çalışma Türkiye de alanında yapılan ilk CMM çalışmalarından birisiyi şüphesiz. Ortaya koyulan çalışma uluslararası organizasyonda da yankı uyandırmıştı. Bu başarıda yazılım ekibinin yeteneği ve üst yönetimin desteği şüphesiz çok önemliydi ama Orhan ın CMM sisteminin departmanda yaygınlaştırılması için ortaya koyduğu özverinin bu başarıda ayrı bir yeri vardı. Daha sonra Orhan, CMM alanında daha profesyonel bir şekilde ilerlemeyi seçti ve bu alanda Türkiye nin tek değilse bile en azından az sayıda bulunan CMM e odaklanmış şirketlerinden birini kurdu ve bu alanda eğitim ve danışmanlık vermeye başladı. CMM de benim özellikle inandığım ve somut olarak firmalara ve dolayısıyla sektöre değer üreteceğini düşündüğüm birçok özellik mevcut. Yazılım ürünlerinin en yüksek kalitede müşteriye sunulabilmesi için bir yazılım geliştirme şirketinin izlemesi gereken süreçlerin neler olması gerektiği konusunda çok iyi bir rehberlik veriyor. Aynı ISO da olduğu gibi bu süreçlerin ne şekilde uygulanacağının detayını firmaya bırakıyor. CMM in önerdiği süreçlere yakından bakarsanız tamama yakınının ben de düşünsem böyle yapmaya karar verirdim dedirtecek kadar gerçekçi ve yararlı olduklarıdır. Gerçi Orhan bu kitabında 3. seviyeye kadar gelmiş ama Sayılarla yönetilen 4. seviyede önerilen süreçlere bakarsanız, yazılıma daha başlamadan yaklaşık kaç satır kod yazacağınız, kaç tane hata oluşacağı konusunda gerçekçi bir öngörünüz ve bu hataları, ürünü müşteriye teslim etmeden önce yakalayıp düzeltmek için, hatta hangi fazda kaç tane hata bulmanız gerektiğine kadar somut bir tarzda yazılım projenizi yönetebilmeniz için yapmanız gerekenlerden söz ediliyor olacak. Bir yazılım şirketinin olgunluk seviyesi, onun bir anlamda yazılım projesini hangi yeterlilikte yönetebildiği konusunda son derece net bir göstergedir; bu da projeyi sipariş eden müşterinin en çok bilmek istediği şeydir diye düşünüyorum. Orhan ın da kitabında belirttiği gibi, CMM bir modeldir. Kurumsal olarak CMM i uygulamasa da, başarılı birçok firmanın aslında CMM de önerilen süreçlerin birçoğunu sağlıyor olması muhtemeldir. Böylesi durumlarda CMM bir benchmark olarak ortaya çıkıp firmalar arasında kıyaslama yapmaya olanak verir. Tabii her şey bir ihtiyaçtan doğuyor; Türk yazılım şirketleri daha büyük projelere girdikçe, projelerin ve risklerin yönetilmesi daha da karmaşıklaştıkça CMM e olan ihtiyacın aynı oranda artacağına şüphe yoktur. Bu nedenle Orhan a Türk yazılım sektörüne bu kitabı kazandırdığı için teşekkür ediyorum ve kendisini kutluyorum. En kısa zamanda kitabın devamını yazmasını diliyorum. Selim Sarper TTGV, Yönetim Kurulu üyesi TESİD, Yönetim Kurulu üyesi ARGELA Teknoloji, Genel Müdür Yardımcısı7 6 Seven ve sevgi dolu en yüce yöneticinin adıyla, Yalnız senden yardım dileriz, sadece sana kulluk ederiz. Barış, huzur, esenlik üzerinize olsun, Önsöz Eğitimlerime gelenler bilir, eğitimlerimin önemli bir kısmında kutsal metinlere atıflar vardır. CMMI modelinin etkilendiği modellerden biri olan Crosby Kalite ölçütlerinin, kutsal metinlerden açık bir şekilde esinlendiğini görebilirsiniz. Crosby nin Kalite bedavadır (Quality is Free) adlı kitabını okumanızı önemle tavsiye ederim. CMMI modelinin ana yapısını oluşturan beş aşamalı yol haritasının temellerini bu kitapta bulabilirsiniz. Crosby, aşamaları isimlendirirken kutsal metinlere sadık kalmıştır. Crosby nin beş seviyesi şunlardır: 1) Belirsizlik 2) Karşılaştırma 3) Uyanma 4) Aydınlanma 5) Kesinlik Benim, bu hayattaki kişisel hedefim, ölmeden önce, eskilerin deyimiyle, ermektir. Budha nın ifadesi ile nirvanaya ulaşmaktır. Bence bu herkesin, açık ya da gizli, hedefidir ya da olmalıdır. Ermek, sonsuz mutluluktur. Sonsuz huzurdur. Hiç bir beklentinin olmamasıdır. En ufak şeylerin mutluluk vermesidir. Sadece yaşamanın ne güzel bir hediye ve ayrıcalık olduğunun farkına varmaktır. Hiç bir şeyden korkmamak, her şeyden mutlu olmaktır. Ben tanımının sınırlarını herkese genişletmektir. Herkesi, kendisi gibi, düşünmektir. Her faaliyette herkese faydalı olmak istemek ve olmaktır. Bu duruma yükselmiş bir insan son derece verimlidir. Kısaca, ermek iyi bir şeydir! CMMI modeli, şirket olarak ya da bir topluluk olarak ermenin yolunu göstermektedir. Şirketi yönetirken, şirket içindeki işler gerçekleştirilirken, kişisel egolardan çok, topluma faydanın ön plana çıktığı şirketleri yaratmak amaçlanmıştır. Şirketin, günlük işleyişinin, yönetiminin gerçek insanlardan alınıp süreçlere devir edilmesi önerilmektedir. Böylece şirket yöneticileri, insanları değil süreçleri yöneteceklerdir. Yön-etmek burada yön vermek anlamına gelmektedir. Süreçleri oluşturacak olanlar süreçleri gerçekleştiren çalışanların ta kendileridir. Çalışanlar bu şekilde kendi kendilerini yönetebilecektir. Yani özgür olacaklar. Yeniçağda, en önemli ekonomik sonuçlar yaratıcılık ve yenilikçilik ile elde edilebilmektedir. Sadece özgür insanlar gerçekten yaratıcı ve yenilikçi olabilir. Dolayısı ile bu şirketler yaratıcı ve yenilmez olacaklardır. Ayrıca şirket yöneticileri, şirketin günlük işleyiş sorunlarından uzaklaşarak şirketin uzun vadeli, topluma daha fazla katma değer üretebileceği stratejik kararlara odaklanabileceklerdir. İşte CMMI, bu şekilde, özgür, yaratıcı ve yenilikçi bir çalışma düzeni yaratmanın yolunu göstermektedir. Yolu arayanlar şunu bilmelidirler. Yolun sırrı doğru cevaplarda değil doğru sorulardadır. Önemli olan doğru soruları bilmektir. Doğru cevaplar duruma, zamana ve mekâna göre değişebilir ancak doğru sorular her zaman geçerlidir. Bu kitap özellikle yöneticilerin bilmesi gereken doğru soruları göstermektedir. Doğru cevap sizde, kendinizde, çalışanlarınızda, içinizdedir. Soruları öğrenin ve cevapları içinizde arayın. Şirket, devlet ve her türlü topluluk içindeki köle-efendi düzeninin yerini alacak olan süreç temelli yönetim düzenlerinin oluşturulmasında küçük de olsa bir faydası olması umuduyla, Barış, huzur, esenlik üzerinize olsun, Orhan Kalaycı8 7 İçindekiler Teşekkür...3 Sunuş...5 Önsöz...6 İçindekiler...7 Giriş...8 CMMI Denetimleri Nasıl Yapılıyor?...9 CMMI Genel Yapısı...10 Yıldız Kümeleri...11 CMMI Modeli...12 Gösterimler...13 IPPD...15 Süreç Alanı Bileşenleri...16 Genel Amaçlar...17 Genel Amaç ile Özel Amaç İlişkileri...20 Olgunluk ve Yetkinlik Seviyeleri Olgunluk Seviyesi Süreç Alanları Gereksinim Yönetimi Proje Planlama Proje İzleme ve Takip Tedarikçi Sözleşme Yönetimi Ölçme ve Çözümleme Süreç ve Ürün Kalite Güvencesi Yapılandırma Yönetimi Olgunluk Seviyesi Süreç Alanları Gereksinim Geliştirme Teknik Çözüm Ürün Bütünleştirme Doğrulama Geçerlilik Kurumsal Süreç Odaklanması Kurumsal Süreç Tanımlama Kurumsal Eğitim Bütünleşik Proje Yönetimi Risk Yönetimi Karar Çözümleme ve Çözüm Üretme...59 Sözlük: Kavram ve Terimler...60 İngilizce Türkçe Terimler...77 Türkçe İngilizce Terimler...81 Kaynakça...85 Dizin...869 8 Giriş Yazılım krizi ifadesi ilk defa 1968 yılında NATO tarafından düzenlenen bir yazılım konferansında kullanılmıştır.  CMMI, İngilizce Capability Maturity Model Integration kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçe karşılığı, Bütünleşik Yetkinlik Olgunluk Modeli anlamına gelmektedir. CMMI, Carnegie Mellon Üniversitesi'ne bağlı Yazılım Mühendisliği Enstitüsü (SEI) tarafından Amerikan Savunma Bakanlığı'nın (Department of Defense, DoD) isteği üzerine 1986 yılında geliştirilmeye başlanmıştır yılında yazılım için CMM yani SW-CMM yayınlanmıştır. SW-CMM modelinin başarısı üzerine yazılım dışında da CMM ler ortaya çıktı yılında, sektör bağımsız bir model olan CMMI modeli yayınlandı yılında CMMI modelinin son sürümü CMMI v1.2 yayınlandı. Bu kitap CMMI v1.2 temel alınarak hazırlanmıştır. CMM modelini ilk kullanan ABD ordusu, modeli ihalelerde yazılım firması seçmeye karar vermek için kullanıyordu. CMMI modeli, bugün de birçok büyük satın alıcı tarafından ihalelerinde firma seçimine karar vermek için kullanılmaktadır. Modelin bir diğer kullanışı da şirket üst yönetiminin şirketin durumunu görmesine yardımcı olmasıdır. CMMI modeli, bir kurumun ya da kurum içindeki bir sürecin, sağlık durumu hakkında bilgi vermektedir. NE lerin olması gerektiği gibi olduğunu ve NE lerin olması gerektiği gibi olmadığını göstermektedir. Bu bilgi, kendini iyileştirmek isteyen kurumların ya da projelerini hangi kuruma ihale etmek için karar vermek durumunda olan satın alıcıların, çok işine yaramaktadır. CMMI, modeli NE lerin olduğunu ve NE lerin eksik olduğunu söyleyebilir ancak eksikliklerin NASIL giderileceği konusunda bir şey söylemek istemez. Çünkü sorunlar genel ve küresel olmakla birlikte çözümler firmaya, müşteriye, hatta proje özel olabilir. Barry Boehm tarafından 2002 yılında yayınlanan bir makale  ve Mark C. Paulk tarafından 2001 yılında yazılan başka bir makale  NE leri yerine getirecek olan NASIL lar ve böylece CMMI sertifikası almak için XP (extreme Programming) gibi çevik yöntemlerin de kullanılabileceğini açıklamaktadır. Bu kitap, CMMI üçüncü olgunluk seviyesine ulaşmak için kurumların cevap vermeleri gereken soruları göstermektedir. Kurumlar cevapları kendi içlerinde aramalıdırlar. Özellikle, köklü bir geçmişi ve tecrübeli çalışanları olan kurumların kendi içlerinde çok güzel ve başarılı cevaplar bulacaklarına hiç kuşku yok. Cevapların doğru olması kadar ve hatta ondan daha önemlisi cevapların kurum çalışanları tarafından benimsenmiş olmasıdır. Kurum içinden, bizzat çalışanlar tarafından geliştirilen cevapların benimsenmesi, kurum dışından getirilecek olan cevapların benimsenmesine göre çok daha yüksek olasılığa sahiptir. Tavsiyemiz, kurumların ve kişilerin enerjilerini olası cevapları anlamaya çalışmak yerine soruların anlamını ve varlık nedenini çözmek için harcamalarıdır. Sorular hakkı ile anlaşıldığında doğru ve kişilerin içine sindirebileceği cevaplar kurum içinden bulunabilecektir.10 9 CMMI Denetimleri Nasıl Yapılıyor? CMMI denetimleri için SCAMPI isimli bir yöntem kullanılmaktadır. SCAMPI Standard CMMI Appriasal Method for Process Improvement kelimelerinin baş harflerinden oluşmuş bir kısaltmadır. Türkçe karşılığı, Süreç İyileştirme için Standart CMMI Değerlendirme Yöntemi anlamına gelmektedir. Üç çeşit SCAMPI vardır: 1. SCAMPI A 2. SCAMPI B 3. SCAMPI C Resmi CMMI sertifikası almak için A sınıfı bir denetimi başarı ile tamamlamak gereklidir. A öncesi, genellikle en az bir B sınıfı denetim yapılır. B sınıfı denetim ile asıl denetime hazır olduğunu gören kurumlar, A sınıfı denetim yaptırarak resmi belgelerini alabilirler. Her ne kadar bir A öncesi en az bir B sınıfı denetim çok yaygın uygulansa da şart değildir, isteyen firmalar doğrudan A sınıfı bir denetim alabilirler. A ve B sınıfı denetimler, gerçek projeler tarafından üretilmiş, gerçek belgeler üzerinden yapılır. C sınıfı denetimler, kâğıt üzerindeki süreç tanımlarından, hatta süreç tanımları dahi olmadan, yapılması planlanan iyileştirme planları üzerinden dahi yapılabilir. CMMI üçüncü olgunluk seviyesi için yapılan A sınıfı bir denetimde, denetim esnasında karşılıklı görüşmelere katılan çalışanların, denetçinin, bu kitapta verilen sorular gibi sorularına sözlü olarak cevap vermeleri gerekmektedir. Eğer kurum kendisi alternatif uygulamalarını üretmemiş ise, bu kitapta verilen bütün özel uygulamalar için bir doğrudan ve bir dolaylı olarak yazılı kanıtlar göstererek sözlü cevaplarını desteklemeleri gerekmektedir. Doğrudan kanıtın, ilgili uygulamanın örnek projede gerçekleştirildiğini ilk elden göstermesi gereklidir. Örneğin, proje planını gösteren belgeler, proje planı ile ilgili özel uygulamalarda (PP 2.7) ve genel uygulamalarda (2.2) doğrudan kanıt olacaktır. Dolaylı kanıt, ilgili özel uygulamanın sonuçları, ön hazırlıkları ya da denetimi ile ilgili belgelerdir. Örneğin, proje planlama çalışmalarının dolaylı kanıtları, proje ilerleme toplantı tutanakları olabilir. Bir uygulama için doğrudan kanıt olan bir belge başka bir uygulama için dolaylı kanıt olabilir. Örneğin, proje planı, proje planlama için doğrudan kanıt iken proje izleme için dolaylı bir kanıt olacaktır. Her bir süreç alanı için genel uygulamaların da karşılandığının gösterilmesi gerekmektedir. Genel amaçlar bölümü altında açıklandığı gibi, eğer kurum içindeki bütün çalışmalar birer proje olarak ele alınır ise, kurumsal politikalar dışında bütün genel uygulamalar bir ya da bir kaç özel uygulama tarafından karşılanmaktadır. Dolayısı ile her çalışmasını proje olarak ele alan ve CMMI ın projelerden beklentilerini tam olarak yerine getiren bir kurum, özel amaçları yerine getirerek aynı zamanda genel amaçları da yerine getirmiş olacaktır. Kısaca, bu kitaptaki bütün mavi renkli sorulara cevap vererek kırmızı renkli amaçlara ulaşan bir kurum CMMI üçüncü seviye için yeterli hale gelecektir. Bu kitap, CMMI ikinci ve üçüncü seviye için A sınıfı bir denetime hazırlık amacıyla kullanılabilecek, bir deneme sınavı niteliğinde düşünülebilir.11 10 CMMI Genel Yapısı12 11 Yıldız Kümeleri CMMI v1.2 ile birlikte, eski sürümde yer alan, CMMI-SW, CMMI-SE, CMMI-SS ve CMMI-IPPD modelleri kaldırılmış ve onların yerine yıldız kümesi 1 adı verilen üç yeni oluşum getirilmiştir. CMMI Yıldız kümeleri 1. CMMI-DEV Ürün ya da hizmet oluşturmak 2. CMMI-SVC Hizmet vermek 3. CMMI-ACQ Satın alma CMMI-DEV, CMMI-DEV, Hizmet ya da ürün geliştiren kuruluşlar için tasarlanmıştır. Projeler gerçekleştiren, bu projelerinin sonunda yeni bir ürün ya da hizmet oluşturan kuruluşlar, bu yıldız kümesinden faydalanabilirler. CMMI-SVC, 1. CMMI-DEV 2. CMMI-SVC 3. CMMI-ACQ Geliştirilmesi tamamlanmış, müşteriye teslim edilmiş bir hizmetin ya da ürünün, yürütülmesi, bakımının yapılması ya da işletilmesi ile ilgili hizmetler için CMMI-SVC kullanılması planlanmaktadır. CMMI-ACQ, Amerikalıların deyimiyle satın alma çift yönlü bir yoldur. Satın almanın başarısı, tedarikçinin başarısı kadar, satın alma makamının başarısına da bağlıdır. CMMI-ACQ, satın alma süreçlerinin olgunluğunun ölçülmesi ve iyileştirilmesini amaçlayan bir modeldir. Yoğun satın alma yapan kuruluşların faydalanması için tasarlanan bu modelin kökeni General Motors tarafından yapılan bir çalışmaya dayanmaktadır. 2 Satın alma sürecinde yer alan tüm paydaşları görmek için Orhan Kalaycı tarafından 2006 Savunma Sanayi Kongresinde sunulan Satın Alma Süreçlerinde Reform 3 isimli makaleye faydalı olabilir. CMMI-DEV, 2006 yılında yayınlandı. CMMI-SVC ve CMMI-ACQ modellerinin 2007 yılı içinde yayınlanması beklenmektedir. 1 Yıldız Kümesi = Constellation 2 313 12 CMMI Modeli CMMI çerçevesi, herhangi bir CMMI yıldız kümesinin bileşenlerini tanımlar. Şu parçaları kapsar: Modeller, denetleme yöntemleri, eğitim materyalleri, vb. Bir CMMI modeli şunlardan oluşur: CMMI modelinin temel bileşenleri Paylaşılan materyaller Yıldız kümesine özel materyaller CMMI çerçevesi Modeller Denetleme yöntemleri Eğitim materyalleri, vb Paylaşılan materyallerden, şu 16 temel süreç alanı bütün yıldız kümelerinde ortaktır. 1. Sebep Çözümlemesi ve Çözüm (SAÇ) 2. Yapılandırma Yönetimi (KY) 3. Karar Çözümlemesi ve Çözüm (KAÇ) 4. Bütünleşik Proje Yönetimi + IPPD (BPY+IPPD) 5. Ölçme ve Çözümleme (ÖD) 6. Kurumsal Yaratıcılık ve Yaygınlaştırma (KYY) 7. Kurumsal Süreç Tanımı + IPPD (KST + IPDD) 8. Kurumsal Süreç Odaklanması (KSO) 9. Kurumsal Süreç Başarımı (KSP) 10. Kurumsal Eğitim (KE) 11. Proje İzleme ve Takip (PİT) 12. Proje Planlama (PP) 13. Süreç ve Ürün Kalite Güvence (SÜKG) 14. Sayısal Proje Yönetimi (SPY) 15. Gereksinim Yönetimi (GY) 16. Risk Yönetimi (RY) CMMI-Dev yıldız kümesine özel süreç alanları 1. Teknik Çözüm 2. Ürün Bütünleştirme 3. Doğrulama 4. Geçerlilik 5. Gereksinim Geliştirme 6. Tedarikçi Yönetimi14 13 Gösterimler CMMI modelini iki şekilde kullanmak mümkündür. 1. Basamaklı gösterim 2. Sürekli gösterim Basamaklı gösterim CMMI modeli süreç alanlarını olgunluk seviyesi adı altında beş gruba ayırmıştır. Olgunluk seviyeleri, kurumun hangi süreçler benim için en uygun? Nereden başlamalıyım? sorularına cevap bulmasını kolaylaştırır. Kurum bir olgunluk seviyesini hedeflemek ile hangi süreç alanlarını hedefleyeceğini seçmiş olur. Kurumun hedeflemesi gereken seviye şu anda sağladığı en düşük olgunluk seviyesinden bir fazlasıdır. Bütün kurumlar kesin olarak en azından birinci olgunluk seviyesini karşılarlar. Birinci olgunluk seviyesinde olmak için hiç bir şey yapmanız gerekmez. Kurumun var olması yeterlidir. Dolayısı ile hedeflenmesi gereken en düşük olgunluk seviyesi ikinci olgunluk seviyesidir. Aşağıdaki tabloda hangi olgunluk seviyesinde hangi süreç alanlarının yer aldığı gösterilmiştir. Olgunluk Seviyesi İlgili Süreç Alanları 1. Olgunluk Seviyesi Başlangıç Bütün şirketler en az 1. olgunluk seviyesindedir 2. Olgunluk Seviyesi Yönetilen Gereksinim Yönetimi Proje Planlama Proje İzleme ve Takip Tedarikçi Sözleşme Yönetimi Yapılandırma Yönetimi Ölçme ve Çözümleme Süreç ve Ürün Kalite Güvencesi 3. Olgunluk Seviyesi Tanımlı Gereksinim Geliştirme Teknik Çözüm Ürün Bütünleştirme Doğrulama Geçerlilik Kurumsal Süreç Odaklanması Kurumsal Süreç Tanımlama Kurumsal Eğitim Bütünleşik Proje Yönetimi Risk Yönetimi Karar Çözümleme ve Çözüm Üretme 4. Olgunluk Seviyesi Sayılarla Yönetilen Kurumsal Süreç Başarımı Sayısal Proje Yönetimi 5. Olgunluk Seviyesi Sürekli İyileşen Kurumsal Yenilikçilik ve Yaygınlaştırma Sebep Çözümlemesi ve Çözüm Üretme Sürekli gösterim Bu gösterim kullanıldığında, süreç alanları için ayrı ayrı yetkinlik seviyeleri tespit edilir. Sürekli gösterim, süreç iyileştirme için süreç alanları içinden iyileştirmek istediğiniz süreç alanlarını tek tek seçmenize izin veren bir yaklaşımdır. Bu gösterimi kullanmak için hem kurumunuzu hem süreç alanlarını ve hem de süreç alanları arasındaki ilişkileri çok iyi bilmeniz gereklidir. Aksi takdirde hazır olmadığınız bir süreç alanını seçtiğiniz ya da o süreç alanını destekleyecek diğer süreç alanlarını birlikte iyileştirmek için seçmediğiniz için uzun ve pahalı bir çalışmayı sonuçsuz bırakma riskiniz vardır.15 Bir süreç alanının alabileceği en düşük yetkinlik seviyesi 0 (sıfır) dır. O süreç alanı kurumda yoktur ya da diğer bir deyişle uygulanmamaktadır. En yüksek yetkinlik seviyesi 5 (beş) tir. Yetkinlik seviyesi, süreç alanının, en düşükten başlayarak, en yüksek hangi genel amacı sağladığına bakılarak verilir. Genel amaçlar hakkında detaylı bilgi için, lütfen, Genel Amaçlar bölümüne bakınız. 14 Eşdeğer basamaklama Sürekli gösterim kullanan bir kurum, isterse, sürekli gösterim sonuçlarını basamaklı gösterim sonuçlarına çevirebilir. Yani, süreç alanları için ayrı ayrı aldığı yetkinlik seviyesi değerlendirme sonuçlarını, eşdeğer basamaklı gösterim kullanılarak olgunluk seviyesi sonucuna çevirtebilir. Ancak, bu isteğini, denetleme esnasında, resmi denetçiye belirtmesi ve eşdeğer basamaklamanın denetleme sonunda resmi denetçi tarafından yapılması gereklidir. Tamamlanmış bir denetleme sonucu üzerinde geçmişe dönük olarak eşdeğer basamaklama yapılamamaktadır. Eşdeğer basamaklama aşağıdaki tabloda açıklandığı şekilde yapılmaktadır. Olgunluk Seviyesi Eşdeğer sürekli gösterim 1. Olgunluk Seviyesi Bütün şirketler en az 1. olgunluk seviyesindedir 2. Olgunluk Seviyesi 2. Olgunluk seviyesindeki süreç alanlarının hepsinin 2. yetkinlik seviyesinde olması 3. Olgunluk Seviyesi 2. ve 3. Olgunluk seviyesindeki bütün süreç alanlarının 3. yetkinlik seviyesinde olması 4. Olgunluk Seviyesi 2., 3. ve 4. olgunluk seviyesindeki bütün süreç alanlarının 3. yetkinlik seviyesinde olması 5. Olgunluk Seviyesi 2., 3., 4. ve 5. olgunluk seviyesindeki bütün süreç alanlarının hepsinin 3. yetkinlik seviyesinde olması 4. ve 5. Olgunluk seviye hesaplarının okuyucuyu şaşırttığını tahmin edebiliyorum. Neden sadece 3. yetkinlik seviyesi yeterli oluyor? Bunun sebebi örneğin 4. olgunluk seviyesinde bütün süreçleri sayısal olarak yönetmek gerekmiyor. Kurumunuz için en önemli süreçler içinden en önemli alt süreçleri seçerek sayısal olarak yönetiyoruz. Aynı şekilde 5. seviyede bütün süreçlerin hepsini sürekli iyileştirme çalışmalarına dâhil etmiyoruz. Kurumunuz için en önemli süreçlerin içinden en önemli alt süreçler üzerinde sürekli iyileştirme çalışmaları yapıyoruz. Bu kitabın bu baskısında 4. ve 5. olgunluk seviyelerinin detayına girilmemektedir. Daha sonra yüksek olgunluk seviyeleri için ayrı bir çalışma planlanmaktadır.16 15 IPPD IPPD İngilizce Integrated Product and Process Development kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçesi, Bütünleşik Ürün ve Süreç Geliştirme anlamına gelmektedir. CMMI daki açıklaması farklı bölümlerden ya da şirketlerden insanların bir arada çalışmasını destekleyen bir kavram olduğudur. Örneğin, projemizde finans, pazarlama, üretim, bakım, destek ve eğitim bölümlerinden kişiler yer alıyorsa onları takımlar halinde bir arada çalıştırabilmek için IPPD yönteminden yararlanabiliriz. CMMI modelinde yer alan bu açıklama IPPD kavramının derinliği ve genişliği ile yeterince örtüşmemektedir. Yazarın kişisel kanısı, IPPD nin CMMI içinde yer almasının sebebi, öğrenen kurumlar yaklaşımını yayma isteğidir. Öğrenen kurumlar, MIT, Kurumsal Öğrenme Enstitüsü başkanı, Peter Senge tarafından ortaya atılan bir kavramdır.  Temel çıkış noktası, bir insan topluluğunun ortak karar verme konusunda gösterdiği zekânın, genellikle topluluğu oluşturan bireylerin teker teker zekâlarının ortalamasından daha düşük olduğu gözlemidir. Örneğin, ortalama zekâ seviyesi 100 IQ olan beş kişi bir araya gelip bir takım oluştursa takımın ortak kararlarını incelediğimizde takımın zekâsının 80 IQ olduğu görülebilir. Bunun sebebi birçok insanın takım içinde çalışmayı bilmemesi ve ortak karar alırken insanların birbirlerini dinlememeleri, egolarına kapılmaları ve böylece sonuçta tek başlarına alacakları kararlardan daha kötü ortak kararlar almalarıdır. Bu gözlem, CMMI modelinin içinde karar çözümleme ve çözüm üretme süreç alanının varlığını da getirmiştir. En azından, önemli kararlarda, disiplinli bir karar alma yaklaşımı kullanarak, topluluk olarak, kötü karar alma sorununa bir çözüm getirilmek istenmiştir. IPPD ise projelerin içindeki takımların her birinde, her an, en iyi kararların alınmasına yardımcı olmak istemektedir. IPPD yaklaşımı Kurumun standart süreçlerini oluşturması ve kurumsallaşmasından çok daha farklı bir boyuttur. Kurumun, aslında, öğrenen bir kurum olması anlamına gelmektedir. Bu tamamen farklı bir kurumsal yapılanma ve yönetim şeklidir. IPPD yaklaşımını, uygulamak isteyen bir kurum için CMMI modeli süreç alanları içinde ufak notlar ve özellikle, iki süreç alanı (Kurumsal süreç tanımlama ve bütünleşik proje yönetimi) içinde özel amaçlar ve özel uygulamalar sunmaktadır. Ancak, IPPD konusu CMMI içinde verilen açıklamalardan çok daha derin bir konu olduğundan kitabımızın bu baskısında yer almamıştır.17 16 Süreç Alanı Bileşenleri CMMI modeli üç temel bileşenden oluşur. 1. Gerekli bileşenler 2. Beklenen bileşenler 3. Açıklamalar Gerekli bileşenler Gerekli bileşenler, CMMI modelinin tek olmazsa olmaz ıdırlar. Gerekli bileşenler şunlardır: Genel amaçlar Özel amaçlar Gerekli bileşenler, kitap boyunca yukarıdaki gösterildiği gibi kırmızı yazılar olarak gösterilecektir. CMMI denetimlerinde 4 kurumun olgunluk seviyesi ya da bir sürecin yetkinlik seviyesi ile ilgili kararlar kurumun ya da sürecin özel ve genel amaçları ne kadar sağladığına göre verilir. Gerekli bileşenler, yani özel ve genel amaçlar, yoruma ya da tartışmaya kapalıdır. Kurum, gerekli bileşenleri farklı bir şekilde yorumlayamaz. Gerekli özel ve genel amaçlara CMMI modelinde ifade edildiği şekilde ulaşmak zorundadır. Beklenen bileşenler Beklenen bileşenler, gerekli bileşenlerden sonra en önemli yeri alırlar. Gerekli bileşenler, beklenen bileşenler vasıtasıyla sağlanır. Beklenen bileşenler şunlardır: Genel uygulamalar Özel uygulamalar Beklenen bileşenler, yukarıda gösterildiği şekilde kitap boyunca mavi yazı ile gösterilecektir. CMMI denetimlerinde denetçi tarafından sorulan soruların amacı, kurumda, beklenen bileşenlerin uygulanıp uygulanmadığını anlamaktır. Gerekli bileşenlerin aksine, beklenen bileşenler kurumun yorumuna ve kendine özgü yorum ve uygulamalarına açıktır. Kurum kendisinden beklenen genel uygulamalar ya da özel uygulamalar yerine kendi özel şartlarına göre alternatif uygulamalar kullanabilir. Alternatif uygulamaların başarısı ilgili gerekli bileşeni yani amacı yerine getirmesine bağlıdır. Çok yaygın olarak kullanılmamakla birlikte, CMMI modeline esneklik sağlayan bir yapıdır. Açıklamalar CMMI modeli içinde, gerekli ve beklenen bileşenler dışındaki her şey açıklama niteliğindedir ve hiç bir bağlayıcılığı yoktur. Bu açıklamaların varlık amacı, gerekli ve beklenen bileşenlerin anlaşılması ve doğru yorumlanmasına yardımcı olmaktır. 4 CMMI Denetimleri = SCAMPI Bkz. CMMI denetimleri nasıl yapılıyor? bölümü.18 17 Genel Amaçlar Genel amaçlar bir sürecin ne kadar kurumsallaşmış olduğunu görmek için kullanılır. Beş adet genel amaç vardır. Genel Amaç Genel Amaç 1 Genel Amaç 2 Genel Amaç 3 Genel Amaç 4 Genel Amaç 5 Genel amaçlar konusunda, en önemli kavram kurumsallaşmadır. Kurumsallaşma Düzeyi Uygulanan süreç Yönetilen süreç Tanımlı süreç Sayılarla yönetilen süreç Sürekli iyileştirilen süreç Genel amaçlar açısından beş çeşit kurumsallıktan söz etmek mümkündür. Her bir genel amaç bir kurumsallık seviyesini göstermektedir. Uygulanan süreç olarak kurumsallaşmak: Süreçle ilgili süreç alanının özel amaçları yerine getirilmektedir. Ancak, sürecin zor zamanlarda vazgeçilmeden kullanıldığını söylemek zordur. Yönetilen bir süreç olarak kurumsallaşmak: Süreçler, zor anlarda dahi vazgeçilmeden kullanılır. Süreçler, sonuca hızlı ve sorunsuz ulaşmak için faydalı birer araç olarak algılanmaktadır. Bu kurumsallık seviyesinde, her proje için farklı bir süreç tarifi görülebilir. Bu seviyede farklı projelerde farklı süreç tariflerinin görülmesi sağlıklıdır. Bu seviyede projelerin farklı süreç tariflerini denemeleri özendirilmelidir. Böylece projelerde farklı yaklaşımlar denenerek kurum için en uygun ve katma değeri yüksek yaklaşımlar keşfedilecektir. Bu seviyenin yeterince yaşanması, ileri seviyelerde daha sağlam ilerlenmesi için çok önemlidir. Burası, şirketin süreç kültürü için ilk temellerini attığı yerdir. Sağlam bir temel çok önemlidir. Tanımlı süreç olarak kurumsallaşmak: Bir önceki kurumsallık seviyesinde, projeden projeye farklı süreç tariflerine izin verdiğini söylemiştik. Şimdi, kurum, projelerde farklı yaklaşımları denemiş ve kurum için en uygun yaklaşımı yani süreçlerini seçmeye ve tanımlamaya hazırdır. Tanımlı süreç seviyesinde bir kurumsallık için projelerde uygulanan süreç tariflerinin, kurumun standart süreçlerinden, projelere uyarlanarak, oluşturulmuş olması gereklidir. Artık, her proje kendi sürecini yeni baştan tanımlama serbestliğine sahip değildir. Bu seviyede projeler, kurum tarafından izin verilen bir kaç ana yaklaşımdan birini seçerek kurumun standart süreçlerini kurumun izin verdiği şekilde projeye özgü uyarlayarak projenin tanımlı sürecini oluştururlar. Projeler birbirine benzer süreçler kullandığından bu seviyeden sonra yapılan ölçümler projeleri birbirleri ile karşılaştırmak için kullanılabilir. Böylece, kurum genelinde yani projeler üzerinde istatistiksel çözümlemeler yapmak için gerekli alt yapı hazırlanmış olacaktır. Sayısal olarak yönetilen bir süreç olarak kurumsallaşmak: Tanımlı süreç kurumsallığı ile projeler benzer şekilde süreç tariflerine sahip olacaklarından ve bu süreçler yönetilen süreç kurumsallığı alışkanlıkları ile kararlı bir şekilde uygulandığından toplanan verileri karşılaştırmak artık anlamlı olacaktır. Artık, sayısal olarak kullanabileceğimiz güvenilir süreç verileri toplamaya hazırız. Yapmamız gereken kurum için önemli gördüğümüz alt süreçleri seçmek ve bu alt süreçleri istatistiksel olarak yönetmektir. Bu seviyedeki istatiksel süreç yönetimimiz, seçilen alt süreçlerin özel değişkenlik sebeplerini bulmak ve ortadan kaldırmak şeklindedir. İş bu kitap üçüncü kurumsallık seviyesine kadar kısımlar için yazıldığından şimdilik bu konuların ayrıntısına girmeyeceğiz. Sürekli iyileşen bir süreç olarak kurumsallaşmak: Bu seviyede, istatistiksel süreç yönetimi, değişkenliklerinin genel sebeplerine odaklanılır. Böylece hataların asıl sebepleri bulunur ve hataların tekrarlanmaması için gayret sarf edilir. Bu seviyenin diğer önemli özelliği, süreç iyileştirme konusunda yenilikçiliğe özel önem vermesidir. Bu konular da, bu kitapta ele alınmamıştır. İş bu kitap üçüncü seviye kurumsallaşma ile sınırlandırılmıştır.19 18 İlk üç genel amacın genel uygulamaları 1. Belirli iş ürünlerini girdi alan ve belirli iş ürünlerini çıktı olarak üreten bir süreç ile süreç alanının Özel Amaçlarına ulaşmayı destekle ve mümkün kıl 1.1. Süreç alanının amaçlarına uygun olarak, gerekli iş ürünleri ve hizmetler üretmek için, sürecin özel uygulamalarını yerine getiriyor musunuz? 2. Süreci yönetilen bir süreç olarak kurumsallaştır 2.1. Sürecin planlanması ve yürütülmesi için kurumsal bir politika oluşturulmuş ve güncel tutuluyor mu? 2.2. Süreci hayata geçirmek için plan oluşturulmuş ve güncel tutuluyor mu? 2.3. Süreç ile ilgili iş ürünlerini geliştirmek, hizmetleri sunmak ve süreci hayata geçirmek için yeterli kaynak sağlanmış mı? 2.4. Süreci hayata geçirmek, sürecin iş ürünlerini geliştirmek ve hizmetleri sunmak için yetki ve sorumluluklar atanmış mı? 2.5. Süreci destekleyecek ya da hayata geçirecek kişilere ihtiyaç duydukları eğitimler zamanında verilmiş mi? 2.6. Sürecin seçilen iş ürünleri uygun seviyede denetim altında tutuluyor mu? 2.7. Sürecin ilgili paydaşları plana uygun olarak belirleniyor ve katılımları sağlanıyor mu? 2.8. Sürecin uygulanmasını plana göre izle ve denetle, gerekirse düzeltici çalışmaları hayata geçiriliyor mu? 2.9. Süreç, süreç tanımlarına, standartlara ve yordamlara göre tarafsız olarak değerlendiriliyor ve uygunsuzlukları belirleniyor mu? Sürecin sonuçları, durumu ve çalışmaları üst düzey yönetim ile birlikte gözden geçiriliyor ve sorunlara çözüm üretiliyor mu? 3. Süreci tanımlı süreç 5 olarak kurumsallaştır 3.1. Süreç uygulaması için tanımlı süreç oluşturulmuş ve güncel tutuluyor mu? 3.2. Kurumun standart süreçleri ve süreç varlıkları üzerinde iyileştirmeler yapmak ve gelecekteki kullanımlarını desteklemek için, süreç planlanırken ve uygulanırken oluşturulan iş ürünleri, ölçümler, ölçüm sonuçları ve iyileştirme önerileri toplanıyor mu? 5 Tanımlı süreç ifadesinin CMMI modeli içinde özel bir anlamı vardır, lütfen sözlüğe bakınız.20 19 Daha göster
Shamrock Process Improvement and Innovation 7 7 6 5 5 4 5 www.xpi.ca www.nitelik.net Yöneticiler için Doğru Sorular CMMI Orhan KALAYCI ISBN 978-0-9783530-0-1 1 Published by Shamrock Process Improvement Detaylı CMMI ve Çevik Yöntemler
CMMI ve Çevik Yöntemler Kasım 2006 http:// Büyük k Resim Sorunlar Çözümler Tıbbi Kontrol ISO EFQM CMMI 9001 Yaşam Tarzı RUP MSF XP 2 CMMI Anlaşı şılmamış 3 Proje YönetimininY Tarihi netiminin Tarihi http://home.gwu.edu/~kwak/pm_history.pdf Detaylı CMMI. CMMI ve Çevik Yöntemler. Orhan KALAYCI Haziran 2007. Yazılım Süreç Kalitesi ve Yönetim Danışmanlığı. www.nitelik.
CMMI ve Çevik Yöntemler Orhan KALAYCI Haziran 2007 http:// CMMI 2 1 XP 3 CMMI nedir? 1. Seviye 2. Seviye 3. Seviye 4 2 XP Nedir? MSF XP Şelale RUP 5 CMM XP İlişkisi 6 3 PROJE YONETİMİNİ İMİNİN EVRİMSEL Detaylı HAZIRLAYANLAR: DENİZ YALVAÇ ALPER ÖZEN ERHAN KONAK
HAZIRLAYANLAR: DENİZ YALVAÇ ALPER ÖZEN ERHAN KONAK COBİT, BT yönetiminde ulaşılması gereken hedefleri ortaya koymaktadır. COBİT ilk olarak 1996 yılında ortaya çıkmıştır. Görevi araştırma, geliştirme, Detaylı İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)
KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli Detaylı Farkındalılık ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi. Uygulama ve başarımın anahtarları
ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Eğitimi Uygulama ve başarımın anahtarları 1 Genel Eğitim Hakkında Kalite ve Yönetim Sistemi Kavramlar ve amaçlar TKY ve Kalite Yönetim Sistemi Standart maddeleri Fayda sağlamanın Detaylı Namık Kemal Üniversitesi SÜREKLĠ EĞĠTĠM MERKEZĠ
Namık Kemal Üniversitesi SÜREKLĠ EĞĠTĠM MERKEZĠ 2009 Yılı Kurumsal Değerlendirme Raporu Sürüm no. 2.0 Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü Tekirdağ, Ocak 2010 1. SunuĢ Bu Detaylı ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır?
ISO 9001:2000 KYS nedir, ne yapılacaktır? 1 Giriş Kurumumuz ISO 9001 Standardı na uyum sağlanması, Ülkeler arası sınırların ortadan kalkmakta olduğu günümüz dünyasında eğitimde rekabet gücümüzün artmasını Detaylı İK YÖNETİMİ NASIL ALGILANIYOR?
İK YÖNETİMİ NASIL ALGILANIYOR? Amaç ve Kapsam Richard Bach, Algı, kendimizin ya da başkalarının zihninde oluşan, bilgilenme, yargılama, ilişkiler gibi etkileşimlerle biçimlenen bir imgedir der. Kişisel Detaylı Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Kurumsal Yönetim Komitesi
Körfez Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Kurumsal Yönetim Komitesi Şirketimiz; Sermaye Piyasası Kurulu nun II.17-1 sayılı Kurumsal Yönetim Tebliği uyarınca Kurumsal Yönetim İlkelerine uyum çalışmaları Detaylı T. C. KAMU İHALE KURUMU
T. C. KAMU İHALE KURUMU Elektronik İhale Dairesi KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ BT Strateji Yönetimi BT Hizmet Yönetim Politikası Sürüm No: 6.0 Yayın Tarihi: 26.02.2015 444 0 545 2012 Kamu İhale Kurumu Tüm hakları Detaylı * İnsan Kaynakları alanında çalışmak isteyen tüm Öğrenci ve Yeni Mezunlar,
İNSAN KAYNAKLARI UZMANLIĞI EĞİTİMİ Rekabetçi ve etkin süreç yönetimi için öncelikli olan entellektüel sermaye olarak kabul edilen insan kaynağı yönetiminde doğru stratejiler oluşturmak günümüz başarılı Detaylı MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ
TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNİK ARAŞTIRMA KURUMU MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ YAZILIM NİTELİK ÇALIŞTAY ETKİNLİKLERİ SONUÇ RAPORU DESTEKLEYEN KURULUŞ: SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI Detaylı Kapsam MADDE 2- (1) Bu yönerge, Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilatı ile bu teşkilatta görevli personeli kapsar.
SAĞLIK ARAŞTIRMALARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DAİRE BAŞKANLIKLARI YÖNERGESİ Amaç MADDE 1- (1) Bu yönerge, Sağlık Bakanlığı Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğünün teşkilat yapısını, görevlerini, yetkilerini ve Detaylı KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE
AMAÇ ve TANIM PERYÖN, İnsan Yönetimi Ödülleri nin ana amacı, insan kaynakları yönetimi alanında yenilikçi/ yaratıcı ve başarılı uygulamaları tanımak, örnek teşkil eden nitelikteki çalışmaları sektöre kazandırmaktır. Detaylı Laboratuvar Akreditasyonu
Laboratuvar Akreditasyonu Akreditasyon, Laboratuvarların, Muayene Belgelendirme ve Yeterlilik Deneyi Sağlayıcı Kuruluşlarının Ulusal ve Uluslararası Kabul Görmüş Teknik Kriterlere Göre Değerlendirilmesi, Detaylı Yazılım Yöneticileri için Tümleşik Yetenek Olgunluk Modeli: Genel Bir Bakış
Akademik Bilişim 10 - XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 10-12 Şubat 2010 Muğla Üniversitesi Yazılım Yöneticileri için Tümleşik Yetenek Olgunluk Modeli: Genel Bir Bakış Fatih Yücalar 1, Ender Detaylı STRATEJİK YÖNETİM VE YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ PROSEDÜRÜ
Sayfa 1/5 Revizyon Takip Tablosu REVİZYON NO TARİH AÇIKLAMA 00 01.03.2012 İlk Yayın 1. AMAÇ Bu prosedürün amacı, YTÜ nde KYS politika ve hedeflerinin belirlenmesi ve üniversite içerisinde yayılımı ilgili Detaylı Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri. Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP
Yazılım Geliştirme Projelerinde Kontrolörlük / Müşavirlik Hizmetleri Y.Müh. Kadriye ÖZBAŞ ÇAĞLAYAN, PMP Y.Müh. Ahmet DİKİCİ, PMP Sunum Planı Organizasyon Yapısı Yazılım Projelerinde Başarı Durumu Yazılım Detaylı Galip KOKULU - Genel Sekreter Yardımcısı
Galip KOKULU - Genel Sekreter Yardımcısı Yasal Dayanak EBSO, tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur. Oda nın yasal dayanağını; 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Detaylı UYGULAMALI EĞİTİM KALICI ÖĞRENİM
UYGULAMALI EĞİTİM KALICI ÖĞRENİM ARS Training, profesyonel iş dünyasında gereksinim duyulan eğitim ve danışmanlık hizmetlerini bütünsel yaklaşımla, duygu ve davranışları temel alarak uygulayan bir eğitim Detaylı GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.
Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin, Detaylı MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI
MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin Detaylı YÖNETİMİN SORUMLULUĞU PROSEDÜRÜ
1. AMAÇ Doküman No: P / 5.1 Revizyon No : 0 Sayfa : 1 / 5 Yayın Tarihi: 19.01.2010 Bu prosedürün amacı, İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Yönetimi nin Kalite Politikası ve hedeflerini oluşturmak, yönetim sistemini Detaylı SERTİFİKALI KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ VE KİŞİSEL GELİŞİM EĞİTİMİ
1- STRATEJİK YÖNETİM 2- ISO 9001:2008 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ 3- ISO 9001:2008 İÇ TETKİKÇİ EĞİTİMİ 4- OHSAS 18001 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ 5- ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ 6- ISO 22000 GIDA GÜVENLİĞİ YÖNETİM Detaylı TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak Detaylı Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu.
Anket 1: Dil eğitimi ihtiyacı olan kişilere yöneliktir. Sayın ilgili, Bu anket çalışmasının çıktıları Avrupa daki inşaat sektörü çalışanlarının dil becerilerini ve çalışma kültürü bilgilerini arttırmak Detaylı MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)
DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) Detaylı İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI
İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul Detaylı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı
T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Satın Alma, İdari İşler ve Destek Hizmetleri Birimi Birim Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Satın Alma, Detaylı İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE
İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir. Detaylı MÜHENDİSLİK KARİYERİ Mühendislik Kariyeri Mezun olduktan sonra çalışmak için seçtiğiniz şirket ne olursa olsun genelde işe basit projelerle başlayacaksınız. Mühendis olmak için üniversitede 4 yıl harcamanıza Detaylı Biliyoruz, uyguluyoruz, öğretiyoruz.
Biliyoruz, uyguluyoruz, öğretiyoruz. Profesyonel Desteğiniz Deloitte Academy Ekonomik gelişmeler, dünya ticaretindeki rekabetçi ortam, küreselleşme ve yeni düzenlemeler, konularında uzman personele ihtiyaç Detaylı 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU
5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel Detaylı Stajyer Eğitim Programı (SEP)
Stajyer Eğitim Programı (SEP) Güzin Ceyhan içindekiler İstanbul Enstitüsü Hakkında Stajyer Eğitim Programı (SEP) Vizyon ve Misyon Beklentilerimiz Programın Akışı Programın Özellikleri Başvuru Seminerler Detaylı AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ UYGULAMA YÖNERGESİ
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç Madde 1 - Bu yönergenin amacı; Akdeniz Üniversitesi birimlerinde; iç ve dış paydaşların gereksinim ve beklentilerini dikkate alarak hizmetlerin değerlendirilmesine, Detaylı DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
DOĞAN BURDA DERGİ YAYINCILIK VE PAZARLAMA A.Ş. KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. ( Şirket veya Doğan Burda ) Kurumsal Yönetim Komitesi Detaylı PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ
PERFORMANS DEĞERLEME VE KARİYER YÖNETİMİ «Hiçbir müşteri ürünü satın almaz, ürünün kendisi için yapabileceklerini satın alır.» P.F. Drucker 2 Hayat adeta bir ölçüm ve değerleme sürecidir. Performans Değerleme; Detaylı Özdeğerlendirme Raporu ve MÜDEK Değerlendirmesi Aşamaları
ve MÜDEK Değerlendirmesi Aşamaları 10 Mayıs 2014 Mövenpick Hotel, Ankara Sunum İçeriği o İçeriği o Hazırlanması o Uyarılar MÜDEK Değerlendirmesi Aşamaları o Ziyaret Öncesi Aşaması o Kurum Ziyareti Aşaması Detaylı Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!
YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm Detaylı Yükseköğretim Kalite Kurulu. 13 Nisan 2016- ANKARA
13 Nisan 2016- ANKARA KURUM İÇ DEĞERLENDİRME RAPORU (KİDR) İÇERİĞİ Kurum Kalite Güvence Sistemi Eğitim ve Öğretim Araştırma ve Geliştirme Yönetim Sistemi Kurum Hakkında Bilgiler KİDR Sonuç ve Değerlendirme Detaylı Street Smart Marketing
Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon Detaylı ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi
ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası Detaylı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı
ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası Detaylı Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor!
Genel Katılıma Açık Eğitimlerimiz Başlıyor! Mavi Akademi, bünyesinde barındırdığı yetki belgeleri ve alanında uzman akademisyenler, sektör tecrübesine sahip baş denetçiler ve uzmanlardan oluşan kadrosuyla Detaylı Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım
Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir? Detaylı 2014 YILI FAALİYET RAPORU 2014 YILI FAALİYET RAPORU İNSAN. İnsan Kayanakları KAYNAKLARI
2014 YILI FAALİYET RAPORU İNSAN KAYNAKLARI İnsan Kayanakları 29 İNSAN KAYNAKLARI İSMMMO da İnsan Kaynakları Yönetimi; kurum için en etkili iş gücünü bulmak, geliştirmek ve bunun sürekliliğini sağlamak Detaylı Satınalma Yönetiminde 14 adımlık Tasarruf Listesi
/ Satınalma Tasarruf Listesi 1 Satınalma Yönetiminde 14 adımlık Tasarruf Listesi Bu sunum sadece cengizpak.com.tr site üyeleri içindir Hazırlayan : Cengiz Pak cengizpak.com.tr Avcının Silahı Kullanılabilir Detaylı MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR
MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER MAYIS. STRATEJİK HEDEFLER ÇALIŞTAYI NEDEN BURDAYIZ? AMACIMIZ, DERNEĞİN AMAÇLARINA ULAŞMASI İÇİN UZUN VADELİ, ORGANİZE, PLANLI VE ORTAK DAVRANIŞLARLA SİSTEMATİK BİR GÜÇ Detaylı Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması
Veri Madenciliği Yöntemleriyle İGDAŞ Çağrı Merkezi Veri Analizi VE Kalite Fonksiyon Yayılımı Yöntemiyle Süreç İyileştirme Çalışması Nilay Kurşunoğlu, PwC Yönetim Danışmanlığı Biz Kimiz? Orhan Cem Sorumlu Detaylı BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI
BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI İçindekiler ISO 9001:2008 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 14001:2004 Baş Denetçi Eğitimi... OHSAS 18001:2007 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 22000:2005 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 9001:2008 Detaylı MARMARA ÜNİVERSİTESİ BAHÇELİEVLER KAMPÜSÜ 23-24 Aralık 2014. w w w.sektorgunleri. c o m
MARMARA ÜNİVERSİTESİ BAHÇELİEVLER KAMPÜSÜ 23-24 Aralık 2014 M.Ü. İşletme Kulübü 2014 yılında isim değiştirerek Marmara Üniversitesi Yaratıcı İşletmeciler Kulübü adını almıştır. M.Ü. İşletme Kulübü, 2002 Detaylı 28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz
Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız Detaylı ÜNİVERSİTEMİZDE YÜRÜTÜLEN TS EN ISO 50001:2011 (ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ) ÇALIŞMALARI KAPSAMINDA SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI
1 ÜNİVERSİTEMİZDE YÜRÜTÜLEN TS EN ISO 50001:2011 (ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ) ÇALIŞMALARI KAPSAMINDA SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI AÇIKLAMA: 22-24 Aralık 2015 tarihleri arasında üç gün, TSE tarafından Detaylı TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ
SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 2 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak hazırlanan Detaylı Doç.Dr. Rahmi ÜNAL. KUDEK Genel Koordinatörü
Doç.Dr. Rahmi ÜNAL KUDEK Genel Koordinatörü Neden Kalite Güvence? Dünyada 20. yüzyılın son çeyreğinde hızlanan, bilgiye dayalı küresel ekonomik yarış ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan Detaylı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı
T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı i Satın Alma, İdari İşler ve Destek Hizmetleri Birimi Birim Yıllık Faaliyet Raporu 01.01.2011 31.12.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... ii TABLOLAR LİSTESİ... iii 1. Satın Detaylı Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması
Kurumlarda Terminoloji Politikası ve Terminoloji Planlaması Doç. Dr. Ender Ateşman Hacettepe Üniversitesi Mütercim-Tercümanlık Bölümü Gündem Dil Politikası Terminoloji Politikası Dil Planlaması Terminoloji Detaylı Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış
Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki Detaylı ÖLÇME ANALİZ VE İYİLEŞTİRME PROSEDÜRÜ
TİTCK/ DESTEK VE LABORATUVAR HİZMETLERİ BAŞKAN YARDIMCILIĞI/ ANALİZ VE KONTROL LABORATUVAR DAİRESİ BAŞKANLIĞI ÖLÇME ANALİZ VE İYİLEŞTİRME PR09/KYB Sayfa No: 1/7 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu prosedürün amacı; kalite Detaylı Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller
Duygusal ve sosyal becerilere sahip Genç profesyoneller Y jenerasyonunun internet bağımlılığı İK yöneticilerini endişelendiriyor. Duygusal ve sosyal becerilere sahip genç profesyonel bulmak zorlaştı. İnsan Detaylı ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM PROSEDÜRÜ
Sayfa No: 1/5 A. İÇİNDEKİLER Bölüm KONU SAYFA NO REFERANS STANDART MADDESİ TS EN ISO IEC 17020:2012 A. İÇİNDEKİLER 1 B. ŞİKAYET / İTİRAZ VE GERİ BİLDİRİM 2 7.6 1. AMAÇ 2 2. KAPSAM 2 3. SORUMLULUK 2 3.1 Detaylı T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
T.C. DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU VE CEVAPLARLA İÇ KONTROL Ankara-2012 İÇİNDEKİLER 1 Neden İç Kontrol? 2 İç Kontrol Nedir? 3 İç Kontrolün Amacı Nedir? 4 İç Kontrolün Yasal Detaylı T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI
T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde Detaylı Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri. 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi
Performans Denetimi Hesap verebilirlik ve karar alma süreçlerinde iç denetimin artan katma değeri 19 Ekim 2015 XIX.Türkiye İç Denetim Kongresi Place image here with reference to guidelines Serhat Akmeşe Detaylı UYGULAMALI TEKNOLOJİ TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI NEDİR? PROGRAMA KİMLER KATILMALI? Uygulamalı Teknoloji Ticarileştirme Programı (UTTP)
UYGULAMALI TEKNOLOJİ TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI NEDİR? PROGRAMA KİMLER KATILMALI? Uygulamalı Teknoloji Ticarileştirme Programı (UTTP) Yükselen teknolojilere dayalı yeni girişimler yaratmak isteyen yaratıcı Detaylı İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)
İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama Detaylı İÇİNDEKİLER 5 BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA 6 SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI 8 SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI
5 BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SERTİFİKA PROGRAMI HAKKINDA 6 SERTİFİKA PROGRAMININ AMACI 8 SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM HARİTASI İÇİNDEKİLER 10 MICROSOFT OUTLOOK 2010 TEMEL e-öğrenme EĞİTİMİ 11 MICROSOFT WORD 2010 Detaylı Biliyoruz, Uyguluyoruz, Öğretiyoruz
Biliyoruz, Uyguluyoruz, Öğretiyoruz Sizin memnuniyetiniz bizim referansımızdır Deloitte Academy olarak vermiş olduğumuz her eğitimde katılımcılardan değerlendirme formu doldurmalarını istiyoruz. Bugüne Detaylı TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ ULUSAL KALİTE HAREKETİ SÜRECİ
TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ ULUSAL KALİTE HAREKETİ SÜRECİ Ayla KANAAT 23.03.2004 SUNU PLANI TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi Tanıtımı Ulusal Kalite Hareketi Elde Edilen Başarılar İyi Uygulama Örnekleri Detaylı OKYANUS KALİTE, MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ ve BİLGİ GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ TEMEL EĞİTİMİ
YÖNETİM SİSTEMLERİ EĞİTİMLERİ OKYANUS KALİTE, MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ ve BİLGİ GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİ Okyanus Kalite Eğitimleri ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetimi (Entegre Detaylı Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan. Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr
Yrd. Doç. Dr. Ayça Tarhan Hacettepe Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü atarhan@hacettepe.edu.tr Süreç Değerlendirme Nedir? Süreç: Girdileri çıktılara dönüştüren, ilişkili veya etkileşimli etkinlikler Detaylı KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI
KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim Detaylı BASIN BÜLTENİ. ESİS Enerji 10.Yılını Kutladı
BASIN BÜLTENİ ESİS Enerji 10.Yılını Kutladı İstanbul,23.12.2010; Ana faaliyet konusu Kesintisiz Güç kaynakları olan ESİS Enerji Elektronik A.Ş 10.kuruluş yılını 22 Aralık 2010 tarihinde düzenlediği etkinlikle Detaylı çalışmalara proje denilmektedir.
PROJE YÖNETİMİ METOT ve TEKNİKLERİ Proje Yönetimi Metot ve Tekniklerinin Örnek Olaylarla Açıklandığı Grup Çalışmalarını İçerir. Kurumsal alanda; özgün bir ürün ya da hizmeti sağlamak üzere yapılan FARUK Detaylı Kuruluş Amacı. 2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı
2 TEYDEB - Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı Kuruluş Amacı Ülkemiz özel sektör kuruluşlarının araştırma-teknoloji geliştirme ve yenilik faaliyetlerini desteklemek, Türk sanayisinin araştırma-teknoloji Detaylı Proje Hazırlama. Prof. Dr. Hasan Efeoğlu. Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü
Proje Hazırlama Prof. Dr. Hasan Efeoğlu Mühendislik Fakültesi E&E Müh. Bölümü Hayat Sürecinde Kısa Orta ve Uzun Vadede planlanan bir yatırım-araştırma-geliştirme organizasyonları veya endüstriyel veya Detaylı SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız Detaylı MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI. Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar
MESLEKİ EĞİTİM MALİ DESTEK PROGRAMI Proje ve Projelere İlişkin Genel Kavramlar PROJE NEDİR? Belirli bir zaman ve bütçe çerçevesinde, belirli amaçlara ulaşmayı sağlayacak sonuçları üretmek üzere, insani Detaylı ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı Detaylı Kurumsal Mimari. (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015
Kurumsal Mimari (Enterprise Architecture) MUSTAFA ULUS, 2015 Hakkımda Eğitim Yıldız Teknik Üniversitesi - Matematik Mühendisliği lisans Ahmet Yesevi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği yüksek lisans Deneyim Detaylı Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması
Öğrencilerin başarısını rapor etmek üzere A'dan E'ye not sisteminin kullanılması A'da E'ye not sistemi A dan E ye not verme sistemi öğretmenlerin, net standartlar kullanarak herhangi bir zamanda öğrencilerin Detaylı İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar
İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar İkinci Bölüm: Nitelikli Proje Teklifi hazırlayabilmek için kullanılması gereken belgeler ve dikkat edilmesi gereken hususlar Üçüncü Detaylı Sedona. Eğitim Kataloğu
Eğitim Kataloğu 1. Organizasyonel yapılanma Organizasyonel yapılanma kapsamında yer alan takım yapıları, yönetim anlayışı, yazılım süreçleri gibi kavramlar, yazılım projelerini başarıya taşıyan yapıtaşları Detaylı Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır.
Değerli Müşterimiz; Günümüz iş dünyasının hızlı temposunda kuruluşlar arasında daha iyiye ulaşma çabası, belirlenen amaçlara ulaşma yolundaki rekabet, sonuçta ulaşılan başarı ve bu başarının değerini belirleyen Detaylı KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ
KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya Detaylı İYİ FİKİRLER E AÇIK MISINIZ? İYİFİKİR AKADEMİ & DIŞ TİCARET
İYİ FİKİRLER E AÇIK MISINIZ? NIN SİZE ÖZEL İSTİHDAM BÜROSU NEDEN SİZE ÖZEL? Firmanıza yönelik; Analiz Proje Uygulama İzleme ve denetleme çalışmalarıyla size özel çözümler sunuyoruz. VİZYONUMUZ Yenilikçi Detaylı Bir şey değişir, herşey değişir. KOÇLUK HİZMETLERİMİZ.! Hizmet Kataloğu / MART www.martgeldi.com
KOÇLUK HİZMETLERİMİZ Hizmet Kataloğu / MART www.martgeldi.com Gelişim Koçluğu Gelişim Koçluğu, bireyin isteği doğrultusunda, mevcut durumundan arzu ettiği duruma gerçekçi hedeflerle ulaşmasını sağlayan Detaylı ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU
ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır. Detaylı SPICE TS ISO/IEC 15504. Kerem Kemaneci 05.12.2012 Ankara
SPICE TS ISO/IEC 15504 Kerem Kemaneci 05.12.2012 Ankara Süreç Planla Salı Kaynakları Hazırla Uygula Test Et Cuma Pazartesi Perşembe Girdilerin kontrollü şekilde çeşitli kazanımlara dönüştürüldüğü faaliyetler Detaylı Proje Yönetimi ve İş Analizi: Entegre İki Disiplin Proje yönetimi ve iş analizi şirketlerin daha stratejik olmasını sağlayan iki farklı disiplindir
Proje Yönetimi ve İş Analizi: Entegre İki Disiplin Proje yönetimi ve iş analizi şirketlerin daha stratejik olmasını sağlayan iki farklı disiplindir 1 İçindekiler Önzsöz. 3 Tecrübe Aktarımı 4 İş ve Projeler.. Detaylı Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015