Pastırmanın Faydaları | Evdesifa.com
Anasayfa » Faydaları » Pastırmanın Faydaları
Bizler günlük diyetimizde bazı günler protein bazı günler karbonhidrat ağırlıklı besleniriz. Uzmanlar insanların günlük diyetinde bu bileşiklerin vücuda düzenli ve eşit alınmasını tavsiye eder. İnsan vücudu için en önemli bileşen protein. Protein yapısal hücrelerimizin hayati kısmı olduğu için protein alımı önemli. Yeterli yağ veya karbonhidrat alınmadığında insan vücudunda çok hayati değişiklikler olmazken; yeterli protein alınmadığında halsizlik, kas ağrıları, baş ağrısı ileri durumlarda ölüme bile neden olur. Proteinler bizler için bunca önemli iken doğadan proteinleri hangi kaynaklardan alıyoruz.
Proteinler doğada hayvansal ve bazı bitkilerin özlerinde bulunuyor. Süt ve süt ürünleri ile et ve et ürünleri en büyük protein kaynakları iken; nohut, fasulye, soya, barbunya, mercimek gibi bitkiler de protein kaynağı. Günlük diyetinde proteini ister hayvansal kaynaklı isterseniz de bitkisel kaynaklı tüketebilirsiniz. Protein açısından zengin ve bu yazımızın da konusu olan pastırma hayvansal kaynaklı bir ürün. Pastırma aşırı sıcaklarda etin kokmasını önlemek için özel bir yöntem ile hazırlanıp saklanan bir et türü.
Pastırma nedir diye sorulunca hemen hemen herkesin vereceği cevap ”baharatlı kurutulmuş et”tir. Eti uzun süre muhafaza etmek amacı ile çeşitli baharat ve tuz ile kaplayarak kurutma işleminden sonra elde edilen ete ”pastırma” denir. Türk kültüründen değişmez bir yere sahip olan pastırma ilk olarak Orta Asya’da Hunlar tarafından üretildiği söylenir. Doğuş yeri olarak da Kayseri ilimiz gösterilir. Pastırma temelde çemen tohumu, öğütülmüş kırmızı biber ve sarımsak yoğrulması ve bol tuzlanmış etin bu harç ile kaplanarak güneş veya iste kurutulması ile oluşur. Türklerin savaşlarda ve uzun yolculuklarında et ihtiyaçlarını karşılamak ve etin kokmasını önlemek için bu yöntemi bulduğu bilinir. Savaştaki askerler bu yöntem ile korudukları eti ihtiyaç duyduklarında dilimleyerek yiyerek protein ihtiyaçlarını karşılamıştır.
Pastırma çoğunlukla sığır veya dana etinden yapılır. Dünyada ise domuz etinden pastırma yapılıyor. ”Bacon” adı verilerek dünyanın birçok ülkesinde domuz etinden üretilen bu pastırma türü bizim pastırmalar ile karşılaştırıldığında daha az baharatlı. Pastırma genel olarak kahvaltıda tüketilen bir et türü.
Pastırma ülkemizde çoğunlukla sığır veya dana etinden yapılıyor. Fakat dünyada at, deve, manda veya domuz etinden de pastırma yapımı bulunuyor. Etin dokusu ve çemen ile uyumu söz konusu olduğunda ise sığır etinden yapılan pastırmaların daha güzel olduğu bilinir. Pastırma; sığırların sırt eti veya sinirsiz yerlerinden parçalar halinde kesilir. Daha sonra yağsız bu et parçaları parçalar halinde tuzlanır. Tuz etin pastırma olma sürecinde çok önemli. Bol bol tuzlanan etin bozulmasının önüne geçmedeki önemli bir adım. Tuzlanmış bu et önce özel tahtalar ile dövülür. Daha sonra bir süre ağırlıklar ile bastırılır ve üzerine çemen sürülür. Çemen dediğimiz şey; çemen tohumu, kırmızı biber, sarımsak ve tuzda oluşan bir çeşit kıvamlı harç. Bu harç mikroorganizmaların ve böceklerin ete yaklaşmasını ve bulaşmasını engeller. Çemen hem ete güzel bir rayiha verir hem de etin kokmasını engeller.
Pastırma yapımı için sonbahar ayları uygun. Kesilmiş, iyice tuzlandıktan sonra çemen ile bulanmış pastırma parçaları büyük askılara asılır. Nemli olmayan ve bol rüzgarlı bir ortamda bekletilerek kuruması sağlanır. İyice kuruyan pastırma paketlenerek soğuk hava depolarında bekletilir. Bu işlemden sonra satışa da hazırdır. Pastırmanın, sırt, kuş gönü, şekerpare, sırt yağlı, dilme vb. çeşitleri vardır. Pastırma diğer et ürünlerine göre taklit ve tağşişin yapılamadığı bir üründür. Bu yüzden fiyat olarak daha pahalıdır. İyi bir pastırma koyu kırmızı renktedir. Pastırma alırken açık renkli etleri almamaya özen gösterin.
Pastırma yapımı uzun süren ve oldukça zor olan bir ürün. Hazırlanmış, tuzlanmış ve çemenlenmiş parçalar rüzgarlı yerlerde kurutularak hazır hale getirilen pastırmalar kasap veya marketlerde satılır. Pastırma ”albumin” bileşiği açısından oldukça zengin. Bu bileşik insana enerji sağlayan bir yapı. Diğer yağ ve proteinlere göre sindirim daha kolay olan ve bol enerji veren bu bileşen pastırmada asıl bulunur. Bu yüzden pastırma diğer et ürünlerine göre daha faydalı. Şimdi sizler ile pastırmanın faydalarını inceleyelim.
1. Boğaz Ağrısına İyi Gelir
Pastırmadaki çemenin boğaz ağrılarını dindirdiği söylenir. Çemen tohumunun rahatlatıcı kokusu ve dokusu ile boğaz ağrısı olan kişiler pastırma tüketebilir.
Pastırma sindirim sistemine de iyi geliyor. Bağırsak ve midede oluşan gazların giderilmesinde, mide rahatsızlıklarında ve sindirim problemlerinde etkilidir.
Pastırma baharatlı oluşundan dolayı iştah açtığı bilinir. İştahı olmayan çocukların severek tükettiği bir üründür. Diyet yapan kişilerin ise pastırmayı çok dikkatli tüketmesi önerilir.
4. Besin Değeri Yüksek
İçerdiği yoğun oranda albumin bileşeninden dolayı besin değeri yüksek. Yağsız bir et olduğundan protein oranı da hayli fazla. Kalori bakımından da değerli olan pastırma kısa sürede fazla oranda enerji sağlar.
Pastırmada bulunan çemenin kansızlığa iyi geldiği bilinir. Aynı zamanda kan dolaşımını da hızlandırır. Anemi, tüberkeloz gibi hastalıklarından korunmak için pastırma tüketilebilir.
6. Anne Sütünü Arttırır
İçerdiği yoğun protein oranından dolayı emziren annelerin tüketmesi gereken bir üründür. Annelerde sütü arttırması ile pastırma tüketimi önemli.
7. Toksinleri Atar
Pastırma diğer et ürünleri arasında içerisine kimyasal katılmayan tek et türevidir. Bu yüzden vücuda bir kimyasal girişi olmazken, ayrıca vücuttan toksinlerin atımını da sağlar.
8. Kolesterolü Etkilemez
Pastırma işlenmemiş bir et ürünü olduğu için kolesterolü olumsuz olarak etkilemez. Tabii ki aşırı pastırma tüketimi vücutta bir takım sıkıntılara neden olabilir.
Pastırma her ne kadar faydası çok olan bir et türevi olsa da, aşırı ve bilinçsiz tüketiminde çeşitli zararları bulunur.
Mideniz acıya hassas ise çemeni fazla olan ev acılı çemenli pastırmaları yememeniz önerilir. Aksi halde midenizi bozabilirsiniz.
İştah açıcı özelliği dolayısı ile fazlasıyla yenilmemeli. Çocuklara veya yaşlılara verilen pastırma porsiyonları iyi ayarlanmalı. Aksi halde aşırı yağlanma sorunları yüzünden obeziteye yakalanma riskini arttırır.
Pastırma çemenli bir ürün olduğu için yaşlı ve hasta kişilerin dikkatli kullanması gereken bir ürün.
Yemeklerde kullanırken oranına dikkat ediniz.
Çemen tohumuna bazı kişilerin alerjisi vardır. Bu yüzden pastırma yediğinizde vücudunuzun verdiği tepkiye önem verin.
Aşırı pastırma tüketimi alerjik reaksiyonlara ve bunun akabinde kaşıntı ve döküntülere neden olabilir.
Hamile kişilerde çemenin zararlı olduğuna dair bazı vakalar bulunuyor. Bu yüzden hamile kadınların doktorlarına danışarak pastırma tüketmesi önerilir.
Obezite ile mücadele eden kişiler pastırma tüketimininde dikkatli olması gerekir.
Pastırma yeterli kurumadığı zaman ve temiz koşullarda üretilmediği zaman insanda zararlı etkiye sahip olur. Bu yüzden pastırmayı güvendiğiniz yerlerden almaya çalışın.
Pastırmayı tüketirken kızartmayın.
Pastırma tüketirken tuz oranının yüksek olduğunu unutmayın. Tansiyon hastaları pastırma tüketirken dikkat etmesi önerilir.