Tüp bebek ve İnfertilite Tedavisi - Prof. Dr. Cem FıçıcıoğluJinekolojiMenopozda Yapılan Hormon Testleri Menopozda Yapılan Hormon Testleri
Menopoz dönemine girmek üzere olan kadınlar, adetleri düzensizleşmeye başladığında adetin 3. Gününde kan tahlili ile menopoz değerlendirmesi yaptırmalıdır. Bu testlerde aç ya da tok olmak sonuca etki etmemektedir. Şayet hasta düzensiz olarak adet görüyor, adet seyrekleşiyor ya da uzun süre adet görülmüyor ise mutlaka bu testlerin yapılması gerekmektedir.
Menopoz teşhisi için uygulanan hormon testleri:
Menopoz döneminde yapılan en değerli test FSH hormon testidir. FSH hormonu beyin hipofiz adı verilen alandan salgılanmaktadır. Buradan da yumurtalıkları etkiler ve yumurtaların büyümesine yardım eder. Bu aşamada da östrojen hormonlarının salgılanmasını destekler.
Menopoz dönemindeki kadınlarda FSH hormon değeri yükselmektedir. Menopoz öncesi dönemde bakılan FSH hormon değerleri 20’nin altındadır. FSH değerinin 10’un altında olması, yumurtalık rezervlerinin iyi olduğunu göstermektedir. Bununla beraber östrojen hormon üretiminin yeterli olduğunu da ifade etmektedir. 10’un üzerinde çıkan FSH değerleri, yumurtalık rezervlerinin azalmaya başladığını ifade eder. 15-20 arasında çıkan FSH değerleri ise menopozun oldukça yaklaştığını bildirir.
Östrojen hormon seviyesi
Menopoz dönemine yaklaştıkça, östrojen hormon seviyesi azalır. Östrojen hormonu, yumurtalıklarda büyüyen yumurtalar tarafından üretilmektedir. Menopoz dönemine girilmesi ile yumurtalıklarda yumurta büyümesi ve yumurtlama durur. Tüm bu faktörler sebebiyle de östrojen hormonunun üretilmesi azalır. Menopozdan önceki dönemde adetin 3. Günü östrojen hormon düzeyi yaklaşık olarak 25-140 pg/ml arasındadır. Adet döngüsünün ortasında ya da adet kanamasına yakın dönemlerde bu oranlarda artabilmektedir. Bu sebeple de adetin 3. Günü östrojen seviyesine bakılır.
Östrojen hormon seviyesi, menopoz teşhisi için FSH kadar önem teşkil etmez. Örnek olarak, adetin 3. Günü kanda hormon değerlerine bakılan bir kadında östrojen hormon düzeyi oldukça düşük olabilir. Ancak FSH hormonu yüksek çıkmamış ise farklı bir hastalık söz konusu olabilir.
Menopoz döneminden önce, adetin 3. Günü bakılın LH değerleri yaklaşık olarak, 5-20 mlU/ml arasındadır. Menopoz süreci başladığında ise LH değerinde de FSH gibi artma meydana gelir. Fakat LH artması FSH’ya göre daha geç dönemde başlamaktadır. LH değeri tek başına menopoz teşhisi koyulması için kullanılmaz.
İnhibin B hormonu yumurtalıklardan salgılanmaktadır. İnhibin B beyinden salgılanan FSH hormonunun baskılanmasına yardımcı olur. Menopoz döneminin yaklaşması ile beraber yumurtalıklardan salgılanan İnhibin-B hormonu azalır. Bu sayede de FSH hormonunda artma meydana gelir. Pratikte İnhibin B hormonu yaygın şekilde kullanılan bir yöntem değildir.
Bu iki hormon menopoz dönemine girilmesi ile azalma gösterir. Menopozun teşhis edilmesi için kullanılmamaktadırlar.
HCG hormonu, kanda hamilelik testinde kullanılan bir hormondur. Bu hormon, kadınlarda yaş ilerledikçe azalır. Özellikle de 40 yaşından sonra oldukça azalmaktadır. Menopozdan sonraki yaşlarda artış izlenir. Fakat bu test de menopoz teşhisi için kullanılmaz.
Menopozun yaklaştığı geçiş döneminde meydana gelen hormonal değişiklikler nelerdir?
Menopoza bir anda girilmemektedir. Öncesinde bir geçiş dönemi yaşanır. Bu dönemde adetlerin düzensizleşmesi gibi belirtiler meydana gelir. Ülkemizde menopoz yaşı ortalama olarak 45-49 arasındadır. Çeşitli durumlarda menopoza geç ya da erken girilebilir. Bu durumlarda çeşitli sağlık sorunları meydana gelebileceği için mutlaka bir doktora danışmak gerekmektedir.
Menopoza geçiş döneminde hormonlarla ilgili meydana gelen değişimler ise:
– Menopozun yaklaştığı süreçte ilk olarak FSH hormonunda yükselme meydana gelmektedir.
Bu geçiş sürecinde östrojen hormonu aynı şekilde devam edebilir. Östrojen hormonundaki azalma, menopoza girdikten sonra meydana gelmektedir. Grafikte FSH hormonu 45-46 yaşlarında yükselmeye başlamaktadır, östrojen (E2) hormonu ortalama 50 yaşında azalmaya başlamaktadır.
Bu sebepten dolayı da menopoza geçiş sürecinin başlarında meydana gelen FSH hormonu yükselmesinin sebebi östrojen hormonu azalması değildir, İnhibin B hormonundaki azalmadır. Hatta artan bu FSH hormonu östrojen üretiminin artmasına yol açabilir.
Ela AKŞİT : 20 Ocak 2017
Hocam yaşım 37 son 1 yıldır adet düzensizliği sorunu yasiyorum. Kadın Doğum Dr gittim benden bazı testler istedi. Adetin ikinci günü hormon testi yaptırdım. Sonuclarim FSH 38,3 LH 15,72 E2<5,00 Prolaktin 11,95 TSH 1,91 T4 15,3 vitamin B12 365 insülin açlık 5,72 insülin tokluk 30,15 25-Hidroksi vitamin D <8,1 çıktı. Bu sonuçlara göre ben erken menepoza girmiş olabilirmi yım . Dr östrojen hapı verdi. Ne yapmalıyım bu haplara başlamalı mıyım. Lütfen bana bir yol gösterir misiniz.