Şili « latin amerikan haber yorum
Archive for the ‘Şili’ Category
Posted by lahy 09/10/2011
Şili’de eğitim reformu talep eden öğrenci hareketi, gayri resmi bir referandum düzenleyeceklerini açıkladı.
Dört aydır süren eylemlerde dile getirilen ücretsiz eğitim talebinin halkoyuna sunulacağı referandumun bağlayıcı bir özelliği olmasa da öğrenci hareketinin isteklerinin yaygınlaşması hedefleniyor.
BBC’ye konuşan öğrenci hareketi liderlerinden Jaime Gajardo hafta sonu düzenlenecek oylamayla hükümet üzerindeki baskıyı artırmayı hedeflediklerini belirtti.
Halk oyuna sunulacak talepler özetle ücretsiz ve kaliteli eğitim ile kar amaçlı kuruluşların eğitim alanından uzak tutulmaları olacak.
Bu arada dün başkent Santiago’da öğrencilerle polis arasında çatışmalar yaşandı.
Çarşamba günü hükümetle öğrenci hareketi temsilcileri arasındaki görüşmelerin uzlaşma çıkmadan sona ermesi ardından, dün sokaklara dönen öğrenciler sert polis müdahalesiyle karşılaştılar.
Polisin tazyikli su kullanarak dağıtmaya çalıştığı öğrencilerden bazı gruplar barikatlar kurarak polisle çatıştılar.
Öğrenci hareketinden yapılan açıklamada, dünkü müdahale dört ay boyunca polis tarafından sergilenen en sert tavır oldu.
“Arap Baharı” sloganından esinlenilerek “Şili Kışı” olarak adlandırılan ülkedeki öğrenci eylemleri Mayıs ayından beri devam ediyor.
Eğitim kalitesinin ve eğitime ayrılan bütçenin artırılmasını talep eden öğrenci eylemleri sonucunda devlet başkanı Sebastian Pinera reform sözü vermiş, eğitim bütçesinin artırılacağını vaat etmiş ve öğrenci liderleriyle görüşmeyi önermişti.
Öğrenci hareketi ise devlet başkanının söz verdiği reformların yeterli olmayacağını, 1973 ile 1990 arasında yaşanan askeri yönetim sırasında kurulmuş eğitim sistemini düzeltemeyeceğini savunuyorlar.
Şili’deki öğrenci hareketinin liderlerinden Camila Vallejo hükümetten öncelikli taleplerinin 2012 bütçesinin detaylarının, özellikle de eğitime ayrılan kaynağın açıklanması olduğunu belirtti (BBC)
Posted in Öğrenci Hareketleri, Şili | Leave a Comment »
Posted by lahy 06/10/2011
La Moneda Başkanlık Sarayı ile aynı bölgede olması nedeniyle Şili Üniversitesi kampüsü öğrenci eylemlerinin merkezi haline geldi. Afişte, “Mücadele bütün toplumun mücadelesi, Herkese bedava eğitim” diye yazıyor. Mayıs ayından bu yana sokaklara dökülen öğrenciler köklü reformlar yapılarak eşitsiz gelir dağılımının yarattığı sistemin değiştirilmesini talep ediyorlar. Lise ve Üniversite öğrencileri okul kampüslerini işgal ettiler ve sürekli olarak destek kazandılar. Otoriteler, yeni okul yılı yaklaşırken Pinochet döneminde uygulamaya sokulan neoliberal eğitim sistemini değiştirmeyi red ediyor.
Okul girişlerini kapatan masa ve sandalyeler okulun işgal altında olduğunun simgesi oldu.
Eski Başkan Michelle Bachelet’in resminin olduğu bir afis, “Onlar neredeler?” diye soruyor.
27 Eylül’de şehir merkezindeki gösteri, pankart: ”Piñera Eğitimin bedava olduğunu anla.”
Şehir merkezinde ana caddede polisler öğrencilerin yanı sıra yürüyor.
Anne ve babalar öğrencileri desteklemek için yürüyor – bir anne taşıdığı pankartta ‘Bilinçsiz bir çocuğum olmasını değil bütün bir yılı kaybetmesini tercih ederim” diyor.
Köstümler giyerek gösteri yapan bir grup. bir pankart, ”Şirketlerin Diktatörlüğü” diyor.
Köstümlü Göstericiler yolda dans ediyor.
Pinochet döneminde ‘kayıp edilenlerin! anneleri politik tutuklu ve kayıpların resimlerini taşıyarak adalet talep ediyor.
Carabineros, Şili Çevik Polisi yolu bloke edip öğrencilerin yürüyüşünü engelliiyor.
Polise yaklaşan bir öğrenci onların düşmanca tavır ve varlıkları ile şiddet olaylarına yol açmamalarını istiyor.
Bir gösteri sırasında olaylar çıkınca Molotov kokteyleri atılyor, kafatası ve kemik resimleri yamanan bir ABD bayrağı yakılıyor.
Yürüyüşcüler limon kullanarak polisin kullandığı gözyaşartıcı gazın etkilerini azaltmayı deniyor.
Polis barışcıl bir göstericiyi tutukluyor.
Maskeli yürüyüşcüler polis aracına taş yağdırıyor. Otoriteler tazyikli su ve göz yaşartıcı bombalar kullanarak ‘kapşonlular’ olarak adlandırdıkları göstericilere saldıyor.
Geleneksel 11 Eylül’ü anma töreni sırasında =kayıplar için bir anıtın bulunduğu= polis güçleri merkezi mezarlığa gelerek göstericileri tutuklamayı deniyor.
Shalini Adnani Santago da yaşayan ve serbest çalışan bir gazetecidir.
Posted in Öğrenci Hareketleri, Şili | Etiketler: Latin amerika, Şili | 1 Comment »
Şili’de ücretsiz ve eşit eğitim isteyen öğrenciler ile hükümet arasındaki görüşmelerden sonuç çıkmadı.
Aylardır sürdürdükleri protestolar ile ülkede eğitim sisteminin durmasına yol açan öğrenciler, yetkililer ile konuyu görüşmek için oturdukları masadan kalktı.
Şili Öğrenci Konfederasyonu (CONFECH) sözcüsü Camila Vallejo, hükümettin konu üzerine hiç bir iyi niyetinin olmadığını belirtti.
Vallejo, “Herkes için özgür ve kaliteli bir eğitim konusunda hiçbir iyi niyet yok. Devlet bu eğitimi vermek ile sorumlu. Onlar ise şu anda yürürlükte olan sistem üzerine ısrar etmeye devam ediyor.” şeklinde konuştu.
Hükümet görüşme sonrası konuyu komisyona havale ederken, gergin bir ortamda başlayan toplantı sonrası öğrenciler tarafından işgal edilen okullarda olaylar tekrar alevlendi.
Şili’de öğrenciler eğitim masraflarının yüzde 85’ini karşılarken devletin katkısı ise sadece yüzde 15 oranında bulunuyor.
Şili, Amerikan kıtasında Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra en pahalı eğitim sistemine sahip ülke konumunda. (euronews)
Posted in Öğrenci Hareketleri, Şili | Etiketler: öğrenci hareketleri, Latin amerika, Şili | Leave a Comment »
Şili Kışı’nda Yükselen Öğrenci Hareketi – Önder Eren Akgül
Posted by lahy 08/09/2011
Bizimki de dahil olmak üzere dünya medyasında Şili bugünlerde öğrenci lideri Camila Vallejo’nun güzelliği ile konuşuluyor olup oradaki büyük gençlik hareketi magazinleştirilmiş olsa da Şilililer için içinde bulunduğumuz günlerin bambaşka bir anlamı var. 1973’te Allende’nin darbe ile devrilip yerine diktatör Pinochet’nin getirilmesinden sonra Şili dünya kapitalist sisteminin adeta bir laboratuvarıymışçasına neoliberal iktisat poitikalarının vahşi biçimde uygulandığı ve bu politikaların Şili toplumsal kompozisyonunda derin eşitsizlikler ortaya çıkardığı bir yere dönüştü. Neoliberal hegemonya Pinochet döneminde zorun son derece pervasız ve yoğun kullanımıyla kurumsallaşıp 1990 sonrası “demokrasi” döneminde gayet otoriter politikaların rahat bir şekilde uygulanabileceği bir zemin yarattı. Neoliberal politikaların son derece kolay uygulanmasını sağlayan en önemli meselelerden biri ise Şili’de bu politikalara direnecek toplumsal güçlerin de yenilgiye uğratılmış olmasıydı.
Bu tablo içinde 2006 yılında “Penguen Devrimi” diye tabir edilen, sonra 2008 yılında tekrar yükselen öğrenci hareketleri, bu yılın Mayıs ayından itibaren büyük bir ivme kazanmakla beraber bambaşka bir muhteva da kazanmış durumda. Şili için “istikrarı” ya da müesses nizamın stabile etmeye çalıştığı toplumsal ivmeyi bozguna uğratma potansiyelinin öğrenci gençlik kesiminden gelmesi hiç de şaşırtıcı değil. Allende döneminin eşitlikçi sosyal refah politikalarını “Chicago çocuklarının” önerileriyle tasfiye eden ve yeni bir sermaye birikim rejimini inşa eden ve bu rejimi diğer kuşaklara da miras bırakan neoliberal Pinochet diktatörlüğünün eğitim alanına dönük başlattığı saldırılar 90’lı yıllarda hızını kaybetmeden devam etti. Eğitim alanından devlet desteğinin geri çekilip bu alanı tamamen sermayenin nüfuzuna tabi kılan politikalar eğitim alanında ciddi bir sınıfsal eşitsizlik yaratmış durumda. Pinochet döneminden beri hiçbir yeni kamu üniversitesi açılmaması, özel üniversitelerin sayısının hızla artması, mevcut kamu üniversitelerinde de devlet sübvansiyonlarının azalması üniversite eğitimine ulaşımın kendisine sosyal bir içerik kazandırdı. Aşağıdaki sınıfların ve yoksulların üniversite eğitimini alamaması ya da almasına rağmen eğitim sırasında hayatlarını idame ettirmelerinin zorlaşması Şili için sıradan bir hale gelmiş durumda. Keza liselerin de merkezi bir kontrole değil de yerel yönetimlerin nüfuzu dahiline alınması, yereldeki sermaye gücünün lise eğitimi alanına müdahalesine olanak vermiş, bu durum da o yerel bölge içindeki çocukların sosyal sınıfsal pozisyonlarına tekabül eden eğitim kalitesine ulaşmalarına neden olan çarpık, eşitsiz bir eğitim süreci yaratmıştır.
Lise ve üniversite eğitiminin piyasalaşması demin dediğimiz gibi bu eğitime ulaşmanın kendisini sınıfsallaştırmış ayrıca neoliberal politikaların yarattığı yapısal işsizlikle beraber gençlik kesimleri yoğun bir geleceksizlik endişesine sevk edilmiştir. 1990’lı yılların iktisadi politik düzeni yeni orta sınıflar yaratarak, eğitimli beyaz yakalıları var olan sistemin motor gücü haline getirerek kendini ayakta tutabilmişse de 2000’li yıllarda bu düzen tüm dünya ölçeğinde olduğu gibi sarsılmaya başladı. Eğitimli mezunların da işsizlik sorunu ile karşı karşıya kalmaları henüz eğitim yıllarında esnek, güvencesiz, düşük maaşlı, her an işsiz kalma olasılığının olduğu işlerde çalışmaları, buna denk düşen prekarya diye tabir ettiğimiz yeni toplumsal kategori içerisine dahil olmaları henüz eğitim süreci içindeyken huzursuzlanmalarına neden olmuş durumda. Bu nedenle Şili’de Mayıs ayından itibaren ortaya çıkan öğrenci gençlik hareketi eğitimin piyasalaşması ve geleceksizlik temalarının ortaklaştığı bir yerden yükselmekte.
Şili Kışı denilen bu hareketi 2006’daki Penguen Devrimi’nden ve 2008’deki öğrenci hareketlerinden ayırt eden yanı, toplumun diğer kesimleriyle de ilişki kurabilmesi ve bundan da güç alarak hızını kesmemesi ve en azından bugüne kadar bir süreklilik kazanmış olması. Pinera hükümetinin de yükselen bu hareket karşısında belli tavizler vermesi hareketin gücüne dair çıkarsamalardan biri olabilir. Şili Öğrenci Federasyonları Konfederasyonu öncülüğünde Mayıs ayında Santiago şehrinde başlayan sonra diğer kentlere de yayılan üniversitelere devlet desteği, eğitime ulaşmada eşit koşulların sağlanması ve yoksul öğrencilere geri ödemesiz burs, liselerdeki yerel yönetim kontrolünün son bulması gibi acil somut talepler üzerinden ortaya çıkan öğrenci gençlik hareketi, yaratıcı eylemleriyle hızla radikalleşti.
18 Temmuz’da hükümet Eğitim Bakanı Joaquin Lavin’i görevinden alarak yerine Felipe Bulnes’i geçirdi. Hükümetin bu manevrası sembolik düzeyde de olsa öğrenci hareketine karşı verdiği ilk tavizdi. Yine Ağustos ayı içerisinde hükümetin öğrenci kredilerinin faiz oranlarının düşürülmesi, okullarda öğrenci katılımının sağlanması gibi açıklamalarda bulunmasına rağmen öğrenci hareketi hız kesmeden radikalleşmeye devam etti. Hareketi başka bir ivmeye taşıyacak hamle ise 24-25 Ağustos’ta işçilerin genel grev ilan etmesi oldu. Yaklaşık 600.000 kişinin protestolara katıldığı bu iki günde hükümetin karşılığı polis şiddeti oldu. Polis şiddeti hareketin hızını kesmek bir yana onu daha da radikalleştirmiş durumda. Salt öğrenci hareketi olarak kalmayıp özellikle maden ve liman işçilerinin desteğini almış olan hareket özgüvenini de tazelemiş halde.
Hareketin nasıl seyredeceğini ya da Şili ve hatta Latin Amerika düzeyinde ne gibi sonuçlar yaratacağını kestirmek henüz zor görünse de bu harekete bakarken atlanmaması gereken şey onun Mısır ve Tunus’ta başlayan Arap Baharı’nın, İspanya ve Yunanistan’daki hareketlerin içinde bulunduğu aynı zamansallığı paylaştığı. Zamansallık derken yakın zamanlarda ortaya çıkmış olmalarından öte kastettiğimiz, öğrenci gençlik kesimlerinin tüm bu deneyimlerde en ön sıralarda yerini almış olmaları. Elbette yeni dönem gibi iddialı sözler söylemekten her zaman tereddüt etmek gerekse de tüm bu deneyimlerde öğrenci gençlik kesimlerin motor bir güç almış olması, devrimci hareketler içinde bu kesimlerin kendini özne olarak ortaya koyması yeni bir döneme işaret etmekte.
Öğrenci gençlik kesimlerinin kendilerini geleceksiz ve güvencesiz hissetmeleri ve tam da bu noktadan hareketle kendilerini özne olarak tarif etmeleri neoliberalizmin bu kesimler üzerinde yarattığı tahribattan kaynaklanmakta. Eğitimli işsiz kategorisinin oluşumunun hızlanması, ve mezun olduktan sonra neoliberalizmin bir dönem için vaadettiği ayrıcalıklı, konfrormlu beyaz yakalı işlere erişimin skalasının daralması, aksine prekarya dediğimiz kategori içinde var olmaları bu kesimleri huzursuzlandırmakta ve toplumun diğer aşağıdaki kesimleriyle yaklaşmalarını sağlamakta. Tunus ve Mısır’daki devrimci süreçte de Avrupa’nın güneyindeki hareketlerde de ortaya çıkan bu yeni özne, Şili’de de kendini sokaklara ve meydanlara atmış durumda.
Prekaryalaşan, güvencesiz bir geleceğe mahkum bırakılan öğrenci gençlik kesimi, Arap dünyasında diktatörlüklerin devrilmesinde, Avrupa’da siyasal krizlerin oluşmasında etkiliydi. Şimdi ise Şili’de 90’lı yıllardan beri neoliberal politikaları “darbe sonrası demokrasi” yalanı ile uygulayan otoriter hükümeti tavizler vermeye zorlamakta. Tarihin 1990’ların başından itibaren oluştuğu iddia edilen sabit ritmini aksatmakta. Tüm bunların ortaya koyduğu şey, aynı dünya-zamansallığının içerisinde bulunduğumuz ve artık dünyanın herhangi bir yerinde yükselen toplumsal hareket ve direnişlerin egzotik ya da normal dışı bölgelere has istisnalar olmadığıdır.
Türkiye’de öğrenci gençlik hareketinin uzun zamandır bir fetret devrinde bulunması ya da zaman zaman (geçtiğimiz kış AKP’nin polis şiddetine karşı üniversitelerde ya da liselerde şifre skandalına karşı olduğu gibi) artçı biçimde yükselip hemen sönükleşmesi, bizi biraz da dünyada yaşanan diğer deneyimlere dair düşünmeye sevk etmeli ve bu deneyimlerle dayanışmak ötesinde onlarla aynı zamansallığı yaşadığımızı idrak ettirmeli. Özellikle de bu hareketlerde gözlenen güvencesizliğe, geleceksizliğe karşı duran damarı burada da öğrenci hareketinin inşasında temel tartışma konularından biri haline getirmenin gereği önümüzde durmakta
Kaynak:Sosyalist Demokrasi İçin Yeniyol
Posted in Öğrenci Hareketleri, Şili | Etiketler: öğrenci hareketleri, Latin amerika, Şili | 1 Comment »
Posted in Şili, İşçi Hareketleri-Sendikalar | Etiketler: Şili | Leave a Comment »
Posted in Şili, İnsan Hakları | Etiketler: insan hakları, Şili | Leave a Comment »
Posted in Şili, İnsan Hakları | Etiketler: Latin amerika, salvador allende, Şili | Leave a Comment »
Şili’de gaz zamlarına tepki
Santiago de Chile,(Prensa Latina) Şili hükümetinin, ülkenin en soğuk bölgesi Magallanes’de hanelerde kullanılan gaz fiyatlarını yüzde 17 artırma kararı ciddi gösterilere yol açtı.
Hükümet yetkililerinin sükunet çağrılarına rağmen Perşembe günü hem vekillerden hem de sokaktan tepki aldı.
Zam kararına Ulusal Petrol Şirketi ve Gasco Dağıtım Şirketi arasındaki anlaşmada varılmıştı.
Sendikalar ve vatandaşların çağrısıyla Magallanes’in başkenti Punta Arenas’ın ana kara ve hava yolları bloke edilirken, 5 bin kişi bölge hükümeti binalarının önünde protesto amacıyla bir araya geldi.
Posted in Şili | Etiketler: Şili | Leave a Comment »
Posted in Kültür - Sanat, Şili, İnsan Hakları | Etiketler: victor jara, Şili | 1 Comment »
Posted in Şili, İşçi Hareketleri-Sendikalar | Etiketler: Şili, İşçi Hareketleri | Leave a Comment »