Gün içerisinde hizmet alabilmek için beklememiz oldukça normaldir. Sabahları ekmek alabilmek için ya da elektrik faturasını yatırabilmek için veya yemekhaneden yemek almak için bekleriz. Bu bekleme sadece insanlar için geçerli değildir, makineler içinde geçerlidir. İşletmeler müşterilerine daha iyi bir hizmet verebilmek için kuyruk sistemlerini kullanmaktadırlar.
Kuyruk sistemleri, sıraya girilmesi, kuyrukta bekleme, hizmet sunucular tarafından servisin yapılması gibi müşterinin sisteme girmesinden, sistemden hizmet alarak çıkmasına kadar olan tüm süreçleri kapsar.
Kuyrukta iki önemli unsur vardır, müşteri ve hizmet veren. Müşteri sisteme girer, eğer hizmet veren doluysa kuyruğa girer ve sırasının gelmesini bekler. Sırası geldiğinde de hizmet verici tarafından hizmetini alır ve sistemi terk eder. Eğer kuyrukta müşteri kalmadıysa hizmet yeri yeni müşteri gelene kadar boş bekler.
Bir Kuyruk sistemi nelerden oluşur tek tek ele alalım:
1. Kuyruk : Servis için bekleyen kişi sayısı.
2. Servis kanalı : müşterilere hizmet sunulan sistem
3. Kuyruk disiplini : Müşterilerin hizmet için seçilme düzenine kuyruk disiplini denir. Servis disiplininde kullanılan standart kural, ilk gelen ilk hizmet görür (FCFS-First Come First Service) kuralıdır. Diğerleri; Son gelen ilk hizmet görür (LCFS) ve Rastgele sırada hizmet verme (SIRO) disiplinleridir.
4. Servis olanaklarını yapısı : tek kanallı ve çok kanallı.
Kuyruk sistemlerinin simülasyonunda, varışlar arasındaki zaman dağılımı ve zamana göre gelenlerin sayısının dağılımı önemlidir.
Servis süresi sabit veya olasılıklı olabilir. Hizmet süresi tamamen rastgele ise, üstel dağılım genellikle simülasyon amaçlı kullanılır, ancak başka birçok olasılık vardır. Hizmet sürelerinin sabit olduğunu, ancak bazı rasgele değişkenliklerin pozitif veya negatif bir şekilde dalgalanmalara neden olabileceğini söyleyebiliriz.
2. Envanter ve Tedarik Zinciri Sistemi
“Tedarik zinciri ürün geliştirme, malzemelerin tedarikçilerden temin edilmesi, tesisler arasında malzemelerin hareketi, ürünlerin üretilmesi, ürünlerin son kullanıcılara dağıtımı ve satış sonrası hizmetleri gerçekleştiren faaliyet ve aktivitelerin ağıdır.”
Simülasyon ile tüm bu Envanter ve Tedari Zinciri Sistemini moddeleyebilir ve müşteri taleplerini doğru bir şekilde karşılayabiliriz.
Gerçekçi envanter ve tedarik zinciri sistemlerinde, en az üç rasgele değişken vardır. Bunlar:
1. Sipariş başına veya süre başına talep edilen birim sayısı,
2. Yerleştirme talepleri arasındaki süre,
3. Teslim süresi (teslim süresi, stok sisteminin stoklanması için bir siparişin verilmesi ile siparişin alınması arasındaki süre olarak tanımlanır.)
Bu yazımda bazı kullanışlı istatistiksel modellerinden bahsettim. Sorularınız için bana hgencer@industryolog.com adresinden ulaşabilirsiniz.