ATIKLAR HAZIRLAYAN: ELİF DELİBAŞI
... konulu sunumlar: "ATIKLAR HAZIRLAYAN: ELİF DELİBAŞI"— Sunum transkripti:
ATIKLAR HAZIRLAYAN: ELİF DELİBAŞIHACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ (İDARİ VE MALİ İŞLER DAİRE BAŞKANLIĞI) ATIKLAR HAZIRLAYAN: ELİF DELİBAŞI
ATIK : Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan EK-1’de yer alan sınıflardaki herhangi bir madde, EK-1 ATIK SINIFLARI 1- Son kullanım süresi geçmiş olan ürünler, 2-Dökülmüş, niteliği bozulmuş yada yanlış kullanıma maruz kalmış olan maddeler(örneğin, kaza sonucu kontamine olmuş maddeler ve benzeri), 3-Aktiviteler sonucu kontamine olmuş ya da kirlenmiş maddeler (örneğin, temizleme işlemi atıkları, ambalaj malzemeleri, konteynırlar ve benzeri), 4- Kullanılmayan kısımlar (örneğin, bozuk piller ve bitik katalizörler) 5-Yararlı performans gösteremeyen maddeler (örneğin, kontamine olmuş asitler, kontamine olmuş çözücüler, bitik yüzey işlem tuzları ve benzeri), 6- Endüstriyel işlem kalıntıları (örneğin, cüruflar, dip tortusu ve benzeri), 7-Kirliliğin önlenmesi işlemlerinden kaynaklanan kalıntılar (örneğin, yıkama çamurları,filtre tozları, kullanılmış filtreler ve benzeri), 8- Makine/yüzey işlemleri kalıntıları (örneğin, torna atıkları, frezeleme kırıntıları vb), 9-Hammadde çıkarılması ve işlenmesinden kaynaklanan kalıntılar(örneğin, petrol sahası slopları, madencilik atıkları ve benzeri), 10-Saflığı bozulmuş materyaller (örneğin, PCB'lerle kontamine olmuş yağlar vb), 11-Sahibi tarafından kullanılmayan ürünler(örneğin,tarımsal,evsel,ofis,ticari ve market kalıntıları ve benzeri), 12-Arazi ıslahı ve iyileştirilmesi faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan kontamine olmuş madde, materyal ve ürünler.
KANUNLAR YÖNETMELİKLER TEBLİĞLER/GENELGELER 1983 Çevre Kanunu 1991 Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 1993 Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 1995 Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 2001 Atık. Ek Yakıt Olarak Kullan. Uyulacak Kurallar Hk. Tebliğ 2004 -Büyükşehir -Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Belediyesi Kanunu Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği -Türk Ceza -Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kanunu Kontrolü Yönetmeliği (181,182. -Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Maddeler) -Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği 2005 -Belediye Kanunu -Tehlikeli Atıkların Kontrolü -Atıkların Ek Yakıt Olarak Kullan. -İl Özel İdaresi Yönetmeliği (Revizyon) -Bitkisel Atık Yağların Kontrolü (Revizyon) -Tehlikeli Atık Taşıma Genelgesi -Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 2006 Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin -Tıbbi Atıkların Sterilizasyonu (10. Değişiklik) Hakkında Genelge -Katı Atık Bertaraf Tesisleri İş Teslim Planı Hk. Genelge 2007 PCB/PCT’lerin Kontrolü Yönetmeliği -Katı Atık Karakterizasyonu ve Katı Atık Bertaraf Tesisleri Bilgi Güncellemesi Genelgesi
KANUNLAR YÖNETMELİKLER TEBLİĞLER/GENELGELER 2008 -EEE’lerde Bazı Zararlı Maddelerin Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Kullanımının Sınırlandırılmasına Dair Atıkları Yetki Devri Genelgesi Yönetmelik -Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin -Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Revizyon) -Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (Revizyon) 2009 -Ömrünü Tamamlamış Araçların Tanker Temizleme Tesisleri Tebliği Kontrolü Hk. Yönetmelik -Çevre Kanununca Alınması Gererken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik 2010 Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair -Entegre Atık Yönetim Planı Genelgesi -Tehlikesiz ve İnert Atıkların Geri -Atıkların Yakılmasına İlişkin Kazanımı Tebliği -İnert Maden Atıklarının Alan Islahı, Restorasyon Dolgu Maksadıyla Kullanımı veya Depolanmasına İlişkin Genelge -Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğe İlişkin Genelge -Tıbbi Atıkların Bertarafına Dair -Düzenli Depolama Tesisi Uygulama Projeleri Hazırlanmasına İlişkin 2011 -Katı Atık Bertaraf ve Ön İşlem Tesisleri Proje Onayı Genelgesi -Bazı Tehlikesiz Atıkların Geri Kazanımı Tebliği 2012 Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği
BU YÖNETMELİK İLE; Bakanlık (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı),Mülki idareler, (Valilik, İl Özel İdaresi) Belediyeler, Hammadde üreticileri, Malzeme üreticileri, Ambalaj üreticileri, Dolumcular, İthalatçılar, Dağıtım kuruluşları, Perakende satıcılar, Tüketiciler dahil olmak üzere ambalaj ile ilgili olabilecek tüm toplum kesimlerine sorumluluklar yükleniyor.
GENEL İLKELER Atık üretiminin ve atığın zararlılığının önlenmesi ve azaltılması Atığın geri kazanılması veya enerji kaynağı olarak kullanılması Çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek yöntem ve proseslerin kullanılması Atıkların kaynağında ayrı toplanması Atıkların taşıma lisanslı araçlar ile taşınması Atıkların lisanslı bir tesis tarafından bertaraf edilmesi veya geri kazanılması Atıkların en yakın ve en uygun tesiste bertaraf edilmesi Atıkların yetkisiz kişi, kurum/kuruluşlar tarafından toplanmaması Çevre ile uyumlu teknolojilerin kullanılması Atıklardan kaynaklanan zararlardan dolayı müteselsil sorumluluk
ATIK YÖNETİMİ Atığın; – toplanması, – taşınması, – geri kazanılması,– bertaraf edilmesi, – bertaraf sahalarının kapatılma sonrası bakımı, – bu tür faaliyetlerin gözetim, denetim ve izlenmesi işlemlerini kapsayan bir faaliyetler bütünüdür.
SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARDört ana başlık altında toplanmıştır. I-EVSEL NİTELİKLİ ATIKLAR -Genel Atıklar -Ambalaj Atıkları II-TIBBİ ATIKLAR -Enfeksiyöz Atıklar -Patolojik Atıklar -Kesici-Delici Atıklar III-TEHLİKELİ ATIKLAR IV-RADYOAKTİF ATIKLAR
I-EVSEL NİTELİKLİ ATIKLARKatı atıklarımızın çoğunluğunu oluşturduğu için geri dönüşümü mümkün olanları MAVİ ÇÖP TORBALI KUTULARA ATMALIYIZ! Olmayanları SİYAH/SARI ÇÖP TORBALI KUTULARA ATMALIYIZ! GERİ DÖNÜŞÜM/ MAVİ TORBA (AMBALAJ ATIKLARI) KAĞIT KARTON PLAST İK MUKAVVA ALÜMİNYUM FOLYO ve KUTULAR Geri dönüşümde örnekler Atık Kağıtlar İle Yapılan Üretimler;Dış ambalaj kutuları ( buzdolabı, T.V. Vb.),Kromo karton (ilaç, deterjan ve diğer ambalaj kutuları),Temizlik kağıtları (peçete,mendil, tuvalet kağıdı vb.),Yazı kağıtları (defter, kitap),Yumurta kartonları,Çatı kaplamaları . 1 ton kullanılmış kağıt geri kazanıldığında16 adet çam ağacı kesilmesi engellenmiş olur. 1 ton metal atığın geri kazanımı sonucu kg hammadde tasarrufu sağlanır 1 Cam şişe doğada 4000 yıl,plastik 1000 yıl, kola kutusu yıl süre ile yok olmaktadır. 1 ton camın geri kazanımı sonucu 100 lt petrol tasarrufu sağlanmaktadır 1 ton plastik geri kazanıldığında kwh enerji tasarrufu yapılmış olur. 1 lt atık yağ 1 milyon litre içme suyunu kirletebilmektedir.(Geri dönüşümü biyodizel olmaktadır) GERİ DÖNÜŞÜM/ SİYAH TORBA Büro Atıkları Doktor Odası Atıkları Hemşire Odası Atıkları Yiyecek Atıkları Mutfak Atıkları Depo, Ambar Atıkları Tehlikeli Ve Tıbbi Olmayan Geri Dönüşümsüz Atıklar SARI POŞET Cam Kumbarası İç Mekan Kutusu
II-TIBBİ ATIKLAR Mikrobiyolojik laboratuvar atıklarını, Kan ürünleri ve bunlarla kontamine olmuş nesneleri,Kullanılmış ameliyat giysilerini,Diyaliz atıklarını,Karantina atıklarını, Bakteri ve virüs içeren hava filtrelerini, Enfekte deney hayvanı leşleri, organ parçaları, kanı ve bunlarla temas eden tüm nesneleri, Vücut parçaları, organik parçalar, plasenta, kesik uzuvlar v.b.ni, (insani patolojik atıklar), Biyolojik deneylerde kullanılan kobay leşlerini, Enjektör iğnelerini, İğne içeren diğer kesicileri,Bistürileri,Lam-lameli,Kırılmış diğer cam v.b. nesneleri, kapsamaktadır. -Enfeksiyöz Atık Karantina ve izolasyon üniteleri atıkları,Mikrobiyolojik ve serolojik araştırmalarda oluşan enfekte laboratuvar atıkları,Enfeksiyon potansiyeline sahip, insan kanı veya insan salgısı bulaşmış enjektör veya kesici ve deliciler gibi (iğneler,enjektörler, neşterler, bistirüler) malzeme içeren atıklar Risk gurubunda bulunan hastaların işlem gördüğü diyaliz üniteleri atıkları bakteri ve virüs içeren güvenlik kabinleri filtreleri. -Patolojik Atık Bu atık türlerinin sadece enfeksiyonları önlemek amacı ile değil,ahlaki nedenlerden dolayı da özel işleme tabi tutulmaları gerekir:Ameliyathaneler, morg, otopsi, adli tıp gibi yerlerden kaynaklanan vücut parçaları vb. (organik parçalar, plasenta, kesik uzuvlar)Biyolojik deneylerde kullanılan kobay leşleri,Kan ve kan şişeleri,Potansiyel enfekte olmuş hastalardan kaynaklanan diğer vücut salgıları. -Kesici-Delici Atık Sağlık hizmetlileri ve çevre için önemli risk oluştururlar: İğne, Hipodermik iğneler, Bistüri ve diğer bıçaklar,İnfüsyon setleri,Testere, Kırılmış cam parçaları, Çiviler.
Tıbbi atık torbaları, normal servisler,poliklinikler,tedavi odaları, invasiv girişim odaları, yoğun bakım üniteleri,ameliyathane ve hemodiyaliz ünitesi ile ofis alanları dışındaki tüm alanlarda bulundurulmalıdır Hasta bakım hizmeti verilen alanlarda(hasta odası, muayene ve tedavi odaları,ameliyathane, hemodiyaliz vb.) kesici delici alet kutusu konmalıdır. Temizlik ekipmanı, koruyucu giysiler, Atık Torbaları ve Konteynerler geçici atık depolarına yakın yerlerde depolanırlar. Tıbbi atıkların bertaraf edilmesi belediyeler ve belediyelerin gözetimindeki özel sektör tarafından yakılarak bertaraf edilmekte veya sterilizasyon işlemine tabi tutularak zararsız hale getirilmektedir.
III-TEHLİKELİ ATIKLARTehlikeli atık sayılan, laboratuardaki cihazlardan çıkan sıvıların , PH kontrolü yapılıp ASKİ deşarj kriterlerine uygun hale getirildikten sonra kanalizasyona verilmesi sağlanmalıdır. Ağır metal içeren sıvı atıklar hiçbir işlem yapılmaksızın yetkili (Çevre Bakanlığı lisanslı) firmalara tutanakla teslim edilmelidir. Piller için ayrı toplama kapları kullanılarak ilgili kuruma (TAP: Taşınabilir Pil Üreticileri ve İthalatçıları Deneği) teslim edilmelidir. Geri dönüşümde örnekler: Pilin yapımı için harcanan enerji aynı pilin ürettiği enerjinin 50 katıdır(şarjlı pil kullanılmalı) Röntgen banyo suları, özel toplama yetkisi olan firmalara, değerlendirilmek yada bertaraf edilmek üzere teslim edilmelidir. Kullanım süresi dolan ilaçlar, ihale sürecinde firmalara konulan şart gereği,aynı ilaç firmasına iade edilmelidir.
IV-RADYOAKTİF ATIKLARRadyoaktif atıklar, radyoaktif madde içeren malzeme veya ilaçların atık ya da artıklarından oluşmaktadır. Yarılanma sürelerine/ömürlerine göre kurşundan yapılan kapalı, sızdırmaz kaplar içine kapatılarak, tercihen toprak altında bekletilerek aktiviteleri azaltılır ya da zararsız hale getirilmektedir. Atıkların ayrıştırılması sonunda geriye kalan veya şartlara göre ayrıştırılamayan kısmı yakılarak imha edilmektedir. Bu atıkların %50’si karbonlu bileşiklerden oluştuğu için, 3. sınıf yakıt olarak kabul edilebilir. Bunların yakılmasında elde edilen ısı değişik amaçlarla, özellikle toplu ısıtmalarda kullanılabilmektedir
GERİ KAZANIMIN YARARLARI Atık miktarı ve hacmi azalırGERİ KAZANIMIN YARARLARI Atık miktarı ve hacmi azalır. Depolama sahalarının kullanım ömrü uzar. Hammaddeden tasarruf sağlanır. Doğal kaynaklar korunur. Enerjiden tasarruf edilir. Çevreye duyarlılık artar. Geleceğe yatırım yapılır.
Atık Yönetimi HiyerarşisiÖNLEME GERİ KAZANIM ÖNLEME GERİ KAZANIM BERTARAF ( DÜZENLİ DEPOLAMA ) GELENEKSEL ATIK HİYERARŞİSİ ATIK HİYERARŞİSİ 2020 HEDEFİ HİYERARŞİ İSTİSNALARI : Bazı atıkların geri kazanımı ya da işlenmesi konusunda izin bulunmamaktadır. Atığın zorunlu olarak bertaraf edilmesi (yok edilmesi) gerekir.Örnek: Kalıcı organik kirleticiler (POPS). Bazı atıklar için mevcut koşullar altında geri kazanıma yönelik bir olanak bulunmamaktadır. Atıkların geri kazanımı teknolojinin gelişimine bağlıdır.Örnek: Asbest
HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİNDE ATIKLARLA İLGİLİ ÇALIŞMALARI; ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ, VE EV İDARESİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ BİRİMLERİ YÜRÜTMEKTEDİR.
EV İDARESİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ’NÜN 2011-2012 BAŞARISITEHLİKELİ KİMYASAL ATIKLAR AYLAR 2011 MİKTAR (KG) KG FİYATI (3.50) 2012 MİKTAR (KG) OCAK 1.220 3.965,00 540 1.890,00 ŞUBAT 1.041 3.383,25 0,00 MART 290 941,20 968 3.388,00 NİSAN 343 1.114,25 857 2.999,50 MAYIS 897 2.915,25 60 210,00 HAZİRAN 179 581,75 1.107 3.874,50 TEMMUZ 837 2.720,25 81 283,50 AĞUSTOS 122 396,50 EYLÜL 51 165,75 EKİM 915 2.973,75 KASIM ARALIK 323 1.049,75 TOPLAM 6.218 20.206,70 3.613 12.645,50 Üniversitemiz Hastaneleri için Ekovar Ltd.Şti.ile sözleşme yapılmış olup, çalışmalar bu şirketle sürdürülmektedir.
TIBBİ ATIKLAR AYLAR 2011 MİKTAR (KG) KG FİYATI (0.75) 2012 MİKTAR (KG) OCAK 71.203 53.402,25 59.907 44.930,25 ŞUBAT 55.657 41.472,75 54.432 40.824,00 MART 62.823 47.117,25 63.142 47.356,50 NİSAN 60.728 45.546,00 53.714 40.285,50 MAYIS 62.263 46.697,25 56.903 42.677,25 HAZİRAN 63.531 47.648,25 47.832 35.874,00 TEMMUZ 58.565 43.923,75 40.758 30.568,50 AĞUSTOS 58.770 44.077,50 38.252 28.689,00 EYLÜL 58.028 43.521,00 EKİM 63.978 47.983,50 KASIM 56.181 42.135,75 ARALIK 59.119 46.218,75 TOPLAM ,00 ,00 Üniversitemiz Hastaneleri;Tıbbi atıkları için Ankara Büyükşehir Belediyesi ile evsel atıkları için Altındağ Belediyesi ile kağıt atıkları için Altındağ Belediyesi (Çınar Kağıt Ambalaj LTD.ŞTİ.) ile birlikte çalışmalarını sürdürmekte olup, pil atıklar için TAP(taşınabilir pil üreticiler ve tüketiciler derneği) ve bitkisel atık yağlar için Albio-1 A.Ş.ile çalışmalarını sürdürmektedir.
ATIKLARLARLA İLGİLİ SORU VE İSTEKLERİNİZ İÇİN TELEFON LİSTESİ ALTINDAĞ BELEDİYESİ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ ATIK GERİ DÖNÜŞÜM BİRİMİ TÜM ATIKLAR İÇİN ARANABİLİR SÜLEYMAN KARABACAK TIBBİ ATIKLAR İÇİN ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ TAŞERON FİRMA TEK TIBBİ ATIK Telefon: AMBALAJ ATIKLARI İÇİN ALTINDAĞ BELEDİYESİ TAŞERON FİRMA ÇINAR KAĞIT LTD ŞTİ Telefon: BİTKİSEL ATIK YAĞLAR İÇİN BİTKİSEL YAĞ ÜRETİCİLERİ DERNEĞİ (ALBİYOBİR) ATIK PİL VE AKÜMÜLATÖR İÇİN TAŞINABİLİR PİL ÜRETİCİLERİ VE İTHALATÇILARI DERNEĞİ Telefon: 0 (212)
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ev İdaresi Koordinatörlüğü’neAltındağ Belediyesi’ne ve Altındağ Belediyesi’nde görevli Çevre Mühendisi Süleyman KARABACAK’a Teşekkürler…
KAYNAKLAR www. geridonusum. org www. cevreorman. gov. tr wwwKAYNAKLAR
"ATIKLAR HAZIRLAYAN: ELİF DELİBAŞI" indir ppt
Benzer bir sunumlar KONU: SAĞLIK KURULUŞLARINDA TIBBİ ATIKLARIN YÖNETİMİ
ODUNPAZARI GERİ KAZANIM PROJESİ Proje hakkında