SEVGİLİ GENÇLER, BİZ DİYORUZ Kİ: NE İSTİYORSUNUZ?YÖNETİLMEYİ Mİ? YOKSA YÖNETMEYİ Mİ? TÜKETİCİ Mİ? YOKSA ÜRETİCİ Mİ? RÜZGARIN ÖNÜNDE SAVRULAN YAPRAK MI? YOKSA RÜZGAR MI? BİZ DİYORUZ Kİ: YAPRAK DALDA BİR BAHARLIK SÜS OLUR, RÜZGAR ESER GAZEL OLUR, TOZ OLUR, SEN NE YAPRAK NE DE BİR DAL, ÇINARSIN RÜZGAR OL Kİ; ENGELLERİ AŞASIN…
EĞİTİMİN ÖNEMİ EĞİTİM İNSANLARA İHTİYAÇ DUYDUĞU BİLGİYİ KAZANDIRIR.EĞİTİM İNSANLARIN DEĞERLER SİSTEMİNİ ETKİLER VE GELİŞTİRİR. EĞİTİM İNSANLARA İHTİYAÇ DUYDUĞU BİLGİYİ KAZANDIRIR. EĞİTİM İNSANIN HAYATA BAKIŞINI BELİRLER.
EĞİTİM İNSANA MESLEĞİNİ, STATÜSÜNÜ KENDİNE VE AİLESİNE İMKAN VE İTİBAR SAĞLAR.İYİ BİR EĞİTİM ALMAMIŞ VARLIKLI İNSANLAR KENDİLERİNDEKİ BU EKSİKLİĞİ ÇOCUKLARINA İYİ BİR EĞİTİM ALDIRARAK GİDERMEYE ÇALIŞMIŞLARDIR.
İNSANA İNSAN OLMAYI ÖĞRETİR.İYİ BİR EĞİTİM İNSANIN HAYAT STANDARTINI YÜKSELTİR. EĞİTİM İNSANIN DÜŞÜNCE ÜRETMESİNİ SAĞLAR. EĞİTİM OBJEKTİF DÜŞÜNMEYİ SAĞLAR. İYİ BİR EĞİTİM; İYİ BİR İŞ, İYİ BİR EŞ SEÇİMİNİ SAĞLAR. KISACA EĞİTİM; İNSANA İNSAN OLMAYI ÖĞRETİR.
VERİMLİ DERS ÇALIŞMA TEKNİKLERİ1- ZAMAN PLANLAMASI 2- ÇALIŞMA SÜRE VE ARALIKLARI 3- NOT TUTMA 4- AKTİF DİNLEME 5- DİKKAT 6- TEKRAR 7- HIZLI VE ETKİLİ OKUMA 8- ÖZET ÇIKARMA 9- HAFIZAYI GÜÇLENDİRME 10- MOTİVASYON
Zaman herkese 24 saat ve ücretsiz olarak verilmiştir.● Zamanı satın almaya hiç kimsenin gücü yetmemektedir. ● Zaman varlığı konusunda herkes eşittir. ● Zamanı biriktirme gibi bir imkanımız yoktur. ● Ne kadar zamanımız olduğu değil, zamanı nasıl değerlendirdiğimiz önemlidir.
“ GECE, 2’ YE KADAR DERS ÇALIŞTIM, SABAH SAAT 5’TE KALKTIM, SINAVIM YİNE İSTEDİĞİM GİBİ GİTMEDİ” ÖNEMLİ OLAN, ÇOK ZAMAN KULLANMAK DEĞİL, ZAMANIN VERİMLİ DEĞERLENDİRİLMESİDİR ÖNEMLİ OLAN, ÇOK ÇALIŞMAK DEĞİL, PLANLI, KARARLI VE DEVAMLI ÇALIŞMAKTIR.
- Sabah kaçta kalktınız ? - Kahvaltıda ne kadar zaman kullandınız ? Bir öğrenci için zamanın planlanması; derslere nasıl ne kadar çalışacağına karar vermesi demektir. Zamanı planlamadan önce dünü nasıl değerlendirdik birlikte bir hesap yapalım : - Dün kaç saat uyudunuz ? - Sabah kaçta kalktınız ? - Kahvaltıda ne kadar zaman kullandınız ? - Ev ile okul arasında geçen zaman - Okuldan sonra öğle yemeğinde geçen süre…? - Akşam eve gelene kadar geçen süre …? - Akşam yemeği , TV izleme, sohbet ve geçen süre…? -24 saatten ders çalışmak için dün kullanılan zaman…?
2- ÇALIŞMA SÜRELERİNİN VE DİNLENME SÜRELERİNİN PLANLANMASI:
Etkin öğrenme için çalışma süreleri belirlenmelidirEtkin öğrenme için çalışma süreleri belirlenmelidir. Bu süre genelde orta öğretimde dakika ilköğretim birinci devrede çocuğun enerjisi, ilgisi ve dikkati esas alınarak çocuğa göre dakikalık süreler uygundur. İlköğretim ikinci dönemde bu süre dakika olarak planlanabilir. Dinlenmelerde dakikalık süre uygundur. Dinlenme süresinde kısa bir yürüyüş hafif fizik beden hareketleri, müzik dinleme ve gevşeme hareketleri yapılabilir.
Çalışma odası iyi havalandırılmış A- ÇALIŞMA ORTAMININ DÜZENLENMESİ Uygun bir çalışma ortamı, çalışmak için ayrılan zamandan en üst düzeyde verim sağlar. Çalışma odası iyi havalandırılmış uygun ısıda ve iyi aydınlatılmış olmalıdır.
Havalandırılmamış oda, oksijen eksikliği nedeniyle baş ağrısı yapar ve verimi düşürür.Çalışma ortamı sessiz olmalıdır. Dışardan gelen gürültü, ses, radyo ve tv. sesi dikkatin dağılmasına neden olur.
Ders mutlaka çalışma masasında çalışılmalıdır ve masa kişinin boyuna uygun yükseklikte olmalıdır.Dersle ilgili tüm kitap defter, materyaller masa üzerinde bulundurulmalıdır.
Sandalye dik oturmaya uygun olmalı,geriye yaslanan veya sallanan şekilde olmamalıdır.Çalışma masasının etrafında öğrencinin dikkatini dağıtacak resim, ışık olmamalıdır.
Çalışma masasında çekirdek çitlemek, müzik dinlemek, Tv izlemek, mektup yazmak hayal kurmak kötü bir alışkanlık yapacağından, öğrenci masada bulunduğu sürece zamanının tümünü etkili şekilde ders çalışmakta geçirmelidir.
Yatarak ve müzikle ders çalışmak zaman öldürmekten başka bir anlam ifade etmemektedir.
Dersi izlerken not tutmak “aktif katılımı” sağlar böylece uyanık kalmak dikkatin konu üzerinde yoğunlaşmasına neden olur.
Ders izlerken ve dinlerken not tutmak, öğrenmenin en önemli engellerinden olan UNUTMA ‘yı azaltır.Öğrenilenlerin %70’i bir saat içinde %80’i bir gün içerisinde unutulmaktadır. Unutma engeli not tutularak aşılabilir.
Not tutarken önemli konular (öğretmenin ders anlatırken vurgu ve mimikleriyle ortaya konan) kodlanarak ve kısaltılarak yazılır.
Bu alışkanlık ders tekrarında ve sınavlarda oldukça önemli fayda sağlar.
Not tutarken bilgileri hem okur hem de işitirizNot tutarken bilgileri hem okur hem de işitiriz. Bu durumda bilgilerin beyinde kalıcı hafızaya yerleşmesiyle verimli ve etkili öğrenme sağlanmış olur.
Ders işlenirken not alınan bilgilere daha sonra bakılması, tekrar edilmesi, beyinde öğrenme şablonu oluşturur. Bilgiler organize olur. Bilgiler geçici hafızadan kalıcı hafızaya yerleşir.
Not tutarken kısaltmalar kullanılmalıdırNot tutarken kısaltmalar kullanılmalıdır. Anlatılanlar, uygun ifade ile yazılmalıdır. Bunun için kodlama, harflendirme ve numaralandırma kullanılabilir, kısaltmalar ana düşünceyi ortaya koyabilmelidir.
Alınan notlar, dersin ana nokta ve özetini daha sonra okunduğunda hatırlayabileceği ayrıntıları ve dersin şablonunu yansıtmalıdır.
Dersin ana düşüncesi öğretmenin vurguladığı noktalardırDersin ana düşüncesi öğretmenin vurguladığı noktalardır. Öğretmen ana noktaları ayrıntılarıyla ve açıklamalarıyla destekler. Bunu yaparken ipuçları verir. Öğrenci bu ipuçlarını not tutarken yakalayabilir ve dersin ana konusunu bulması kolaylaşır.
Öğretmenler önemli ve ana konuları bildirmek için ses A-ÖĞRETMENLERİN DERS ANLATIRKEN KULLANDIKLARI İP UÇLARI Ses tonu değişikliği; Öğretmenler önemli ve ana konuları bildirmek için ses tonlarını yükselterek veya değiştirerek öğrencilerin dikkatlerini çekmeye çalışırlar.
B- Konuşma hızının değişmesi;Öğretmenler önemli kavramları tanımlarken, tartışırken konuşmayı yavaşlatırlar. Bazen de önemli yerler not tutulsun ve not tutanlar yetiştirebilsin diye yavaş anlatırlar. Eğer öğretmen her sözcük ve cümleden sonra ara veriyorsa açıklama önemlidir.
C-Anahtar sözcük ve cümlecikler kullanma;Öğretmenin konuya dikkat ve vurgulayıcı sözcükler kullanması.
D- Tahtaya yazma; Bazı öğretmenler temel düşünceleri ve ana hatları tahtaya yazarak altını çizerler veya anlatırken altını çiziyorum diye seslenir. Bu tür yazılar mutlaka not alınmalıdır.
E- Görsel ders aracı kullanma;Öğretmen bazı ünite ve konuları; filmler, video, teyp, fotoğraf veya tepe gözle anlatıyorsa bu konunun öğrenilmesini özellikle istiyordur.
F- Doğrudan Bildirme: Ara sıra bir kavram veya düşüncenin önemli olduğunu bildirir. Örneğin:Bu önemlidir, bunu unutmayın, bu sınav sorusu olabilir gibi. Bu gibi hatırlatmaları not alınız.
G-Sözel olmayan ipuçları:Bazı öğretmenlerde ders anlatırken önemli konuları, beden dili, jest ve mimik kullanarak vurgulamaya çalışırlar.
NOT TUTMA PROBLEMLERİ VE ÖNERİLER
PROBLEM ÖNERİ ZİHNİM DAĞILIYOR, SIKILIYORUM, DERSTE HAYAL KURUYORUM. SINIFIN ÖNÜNE OTUR. DERSE HAZIRLIKLI GEL. DERSLE İLGİLİ ANLAMADIKLARIN HAKKINDA SORULAR HAZIRLA.
PROBLEM ÖNERİ ÖĞRETMEN ÇOK HIZLI KONUŞUYOR. NOT TUTARKEN KISALTMA VE KODLAMA SİSTEMİNİ GELİŞTİR. KISALTILMIŞ BAŞLIKLAR VE NOKTALI BOŞLUKLAR BIRAK. AKŞAM EVDE ANLAYABİLECEĞİN ŞEKİLDE TEMİZE ÇEK.
PROBLEM ÖNERİ ÖĞRETMEN KONUYU DAĞITIYOR. KONULARA ÖNCEDEN HAZIRLAN ÜNİTE, BÖLÜM, KONU, ALT BAŞLIKLARI NOT ET. TAKİBİ KOLAYLAŞIR.
BU DÜŞÜNCELERİ İÇEREN NOTUNUN ALTINI ÇİZ. DAHA SONRA İNCELE.PROBLEM ÖNERİ BAZI DÜŞÜNCELER BANA UYGUN GÖRÜNMÜYOR. BU DÜŞÜNCELERİ İÇEREN NOTUNUN ALTINI ÇİZ. DAHA SONRA İNCELE.
PROBLEM ÖNERİ HER ŞEY ÖNEMLİ GÖRÜNÜYOR VEYA HİÇBİR ŞEY ÖNEMLİ DEĞİL.KONU HAKKINDA YETERLİ BİLGİYE SAHİP DEĞİLSİN, KONU İLE İLGİLİ KAVRAM VE TANIMLARI BİLMİYORSUN. İLGİLİ DERS KİTABI VE BAŞKA BİR KAYNAKTAN KONUYU İNCELE.
YENİ TEKNİK VE TERİMLERİ TELAFFUZ EDEMİYORUM.PROBLEM ÖNERİ YENİ TEKNİK VE TERİMLERİ TELAFFUZ EDEMİYORUM. YENİ TERİMLERİ OKUDUĞUN GİBİ KAYIT ET. NOTLARI GÖZDEN GEÇİRİRKEN DÜZELTİRSİN
ÖĞRETMEN TERİMLERİ AÇIKLAMADAN KULLANIYOR.PROBLEM ÖNERİ ÖĞRETMEN TERİMLERİ AÇIKLAMADAN KULLANIYOR. ANLAMADIĞIN TERİMLERE ÖZEL İŞARET KOY. SÖZLÜK VEYA BAŞKA KAYNAK KULLANARAK TERİM VE TANIMLARI ÖĞREN.
ÖĞRETMEN DOĞRUDAN KİTAP OKUYOR.PROBLEM ÖNERİ ÖĞRETMEN DOĞRUDAN KİTAP OKUYOR. KİTAPTAN OKUDUĞU BÖLÜMLERİ İŞARETLE, BU BÖLÜMLE İLGİLİ ÖĞRETMENİN YORUMLARINI NOT AL, BÖLÜMLERİ KARŞILAŞTIRARAK İNCELE.
ÖĞRETMENE ANLAMADIĞIM KONULARLA İLGİLİ SORU SORMAYA ÇEKİNİYORUM.PROBLEM ÖNERİ ÖĞRETMENE ANLAMADIĞIM KONULARLA İLGİLİ SORU SORMAYA ÇEKİNİYORUM. DERSE HAZIRLIKLI GEL, ANLAMADIĞIN KONULARI HEM ÖNCEDEN HEM DE ÖĞRETMEN DERS ANLATIRKEN NOT ET VE SORULARINI MUTLAKA SOR.
4- AKTİF DİNLEME
AKTİF DİNLEME: Okulda eğitim-öğretim önemli ölçüde konuşma ve dinleme ağırlıklı yapılmaktadır. Özellikle sınıfların kalabalık olması, görsel ders araçlarının sınırlı kullanılması veya hiç kullanılmaması, derslerin dinleme ağırlıklı olarak yapılmasına neden olmaktadır.
Okulda eğitim-öğretim önemli ölçüde konuşma ve dinleme ağırlıklı yapılmaktadır. Özellikle sınıfların kalabalık olması, görsel ders araçlarının sınırlı kullanılması veya hiç kullanılmaması, derslerin dinleme ağırlıklı olarak yapılmasına neden olmaktadır.
Günlük yaşamda da dinleme, temel bir iletişim becerisidir.Yetişkin bir insanın ortalama olarak günün %31’ini dinleyerek, %7’sini yazarak, %11’ini okuyarak, %21’ini de konuşarak geçirdiği belirtilmektedir.
DİNLEME BECERİSİ GELİŞMEMİŞ OLANLARIN ETKİLİ NOT TUTMA BECERİLERİ DE GELİŞEMEZ. ÇÜNKÜ DİNLEME VE NOT TUTMA BİRBİRLERİYLE İLİŞKİLİDİR
Derste öğretmeni duyuyor, ancak ne konuştuğunu hatırlamıyorsanız, bu durum dinleme ile duymanın farklı olduğunu ortaya koyar. Duyma, pasif biyolojik bir süreçtir. Çevreden gelen sesler kulak tarafından alınır. Dinleme, bilişsel etkinliği kapsayan bir süreçtir. Dinleme ile gelen bilgiler yorumlanır. Dinleme, amaçlı düşünmedir.
Dersi, derste öğrenen öğrenciler, dinleme becerisi kazanmış olanlardır.Derste dinleyerek öğrenme, öğrencinin dersi kendi başına öğrenmesinden hem daha etkili hem de daha kısa sürer.
DERSİ DİKKATLİ DİNLEMENİN ETKİLİ ÖĞRENMEYE KATKILARI:1-Sınıfta öğretmen tarafından yapılan süslü anlatımlar konunun özünü öğrenciye kavrama imkanı verir.
2- Anlatımda yazı tahtası, harita, grafik, görsel-işitsel araçların kullanılması, dersi izlemeyi kolaylaştırır ve etkili öğrenmeyi sağlar.
3-Yapılan araştırmalarda, öğrencilerin okuduklarının %10’unu, işittiklerini %20’sini, hem görüp hem işittiklerinin ise %50’sini hatırladıklarını göstermektedir.
4- Sınıf içi grup etkileşimi öğrenmede etkilidir.
5-Sınıf içi etkileşimle, öğrenci sınavlarda sorumlu olduğu konuları ve ipuçlarını öğrenir.
6- İyi dinleyici olmak, aktif dinleme becerisi kazanmayı gerektirir6- İyi dinleyici olmak, aktif dinleme becerisi kazanmayı gerektirir. Aktif dinlemenin ön koşulu dinlemeye hazırlıklı olmaktır. Dinlemeye hazırlıklı olan öğrenci, derse hazırlıklı gelen, derste öğretmene soracağı soruları hazırlayarak gelen öğrencidir.
7- Dinleme basit sözcükleri duymaktan ibaret değildir7- Dinleme basit sözcükleri duymaktan ibaret değildir. Dinleme; karşılaştırma, düşünceleri yakalama, önemini kavrama, yorumlama, ilişkilendirme ve muhakeme etmeyi içerir.
8- Düşünmenin hızı, konuşmanın hızından daha yüksektir.1 dakikadaki düşünme oranı 500 sözcük olmasına karşın, 1 dakikadaki konuşma 125 sözcüktür. 375 sözcüklük zaman boşluğu oluşmaktadır. Bu boşluk dikkat kaymasına neden olmaktadır. Bu dikkat kaymasını engellemek için bu boşluk süresi içerisinde öğretmene dersle ilgili sorulacak sorular düşünülmelidir.
9- Öğretmenin konuşması ile öğrencinin düşünmesi arasında bir boşluk oluşmaktadır. Öğrenci derste öğretmeni dinlerken, öğretmenin anlattıklarından hareket ederek, daha sonra neler söyleyeceğini kestirmeye çalışmalıdır veya konu ile ilgili “Hangi soruları sorabilirim?” gibi düşüncelerle boşluğu doldurmalıdır. Bu boşluğu hayal kurarak dolduran öğrenciler, öğretmenin ancak sesini duyarlar, fakat ne anlattığını bilemezler.
10- Bazı öğretmenler, bu tür öğrencileri fark ederek dersle ilgili sorular yönelterek onların dikkatini dersi dinlemeye çekerler. Öğrenci dikkatini konu üzerinde toplamak ve devam ettirmek için kendi kendine; Bu dersin amacı nedir? Öğretmenin mesajı nedir? Dersin ana noktaları nelerdir? Sorularını sorabilir.
11- Öğrenci iyi bir dinleyici olabilmek için öğretmenin giyim-kuşamına değil, dersin özüne odaklanmalıdır.
12- Derste etkin bir dinleyici olmak için; Ders süresince sorular hazırlanabilir.Konunun iyi kavranılması için kendinize göre anlamlandırabilirsiniz.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ KONUNUN SIKICI OLDUĞUNA KARAR VERİR VE ÖĞRETMENİN ANLATTIKLARIYLA İLGİLENMEZ. DERS SIKICI OLSA BİLE ÖNEMLİ VE YARARLI OLABİLECEĞİNİ DÜŞÜNEREK DERSİ DİKKATLE DİNLER.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ KONUŞMACIDA YANLIŞLIKLAR ARAR. SESİ, ELBİSESİ VEYA GÖRÜNÜŞÜ. KONUŞMACININ ÖNEMLİ HİÇBİR ŞEY SÖYLEYEMEYECEĞİNE KARAR VERİR. DERSİ POPÜLER OLMA YARIŞMASI VEYA MODA GÖSTERİSİ OLARAK GÖRMEZ. DERSTE ELEŞTİRECEK ŞEYLER DEĞİL GEÇERLİ DÜŞÜNCELER ARAR.
DERSİN ÇOĞUNU KAÇIRDIĞI İÇİN KONUŞMACI İLE AYNI FİKİRDE OLMAZ.KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ DERSİN ÇOĞUNU KAÇIRDIĞI İÇİN KONUŞMACI İLE AYNI FİKİRDE OLMAZ. DUYGULARI İLE DEĞİL, AKLI İLE DİNLER. NOT ALIR VE EĞER KONUŞMACI İLE AYNI FİKİRDE DEĞİLSE SORU SORAR VE SONRA DİNLEMEYE DEVAM EDER.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ SADECE OLAYLARI DİNLER VE BUNLARIN KONUŞMACININ GÖRÜŞÜ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜR. OLAYLAR İLE BİRLİKTE GÖRÜŞLERİ, YORUMLARI DİNLER. VERİLEN ÖRNEKLERİN OLAYLARI NASIL DESTEKLEDİĞİNE DİKKAT EDER.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİFORM VE BİÇİM İLE FAZLADAN İLGİLİDİR. ANLATILANLAR İÇİNDE TÜM AYRINTILARI NOT ALMAYA ÇALIŞTIĞI İÇİN DERSİN ÖZÜNÜ KAÇIRIR. NOT TUTMA SİSTEMİNİ, KONUŞMACININ KONUŞMA BİÇİMİ VE ORGANİZASYONUNA ADAPTE EDER.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ KONUŞMACIYA BAKAR FAKAT DİNLEMEZ. DAHA SONRA DERS KİTABINDAN OKUYACAĞINI DÜŞÜNÜR. KONUŞMACININ SÖYLEDİKLERİNİN ÖNEMLİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜR. DERSTE SUNULAN BİLGİLERİN DERS KİTABINDA OLMAYACAĞINI BİLİR.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİDİNLEMEYİ DURDURMAK İÇİN DEVAMLI NEDEN BULUR. KAPININ AÇILIP KAPANMASI, BİRİNİN ÖKSÜRMESİ, KALEMİN DÜŞMESİ GİBİ. DIŞARIDAN GELEN UYARICILARLA İLGİLENMEZ VE DİKKATİNİ KONUŞMACIYA VERİR.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ KONUŞMACININ KARMAŞIK DÜŞÜNCE VE TARTIŞMALARINI İZLEMENİN ÇOK ZOR OLDUĞUNU DÜŞÜNÜR. ÖĞRENMEK DEĞİL, EĞLENMEK İSTER. KONUŞMACININ ÜZERİNDE DURDUĞU NOKTALARI ANLAMAK İÇİN ÇABA SARF EDER VE YENİ BİLGİLER ÖĞRENMEK İSTER. ZOR TEKNİK VEYA KARMAŞIK DÜŞÜNCELERDEN KORKMAZ.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİ DÜRÜSTLÜK, DEVRİM, KOMÜNİST GİBİ SÖZCÜKLERDE KAN BASINCI YÜKSELİR VE DİNLEMEYİ BIRAKIR. AYNI DUYGUSAL SÖZCÜKLERİ DUYAR AMA İLGİ İLE DİNLEMEYE DEVAM EDER. KONUŞMACININ BAKIŞ AÇISINI ANLAMAYA ÇALIŞIR.
KÖTÜ DİNLEYİCİ İYİ DİNLEYİCİDÜŞÜNME KONUŞMADAN DAHA HIZLI OLMASINA KARŞIN KONUŞMACIYI TEMBELCE DİNLER. GENELLİKLE HAYAL KURAR. DERSTE HER FAZLA ZAMANI KULLANIR. KONUŞMACININ NE SÖYLEDİĞİ ÜZERİNDE DURUR, ANA NOKTALARI ÖZETLER VE DERSİN GERİ KALANI HAKKINDA DÜŞÜNÜR.
DİKKAT DİKKAT DİKKAT DİKKAT Tüm öğrenme modellerinde öğrenmeyi başlatan mekanizma olarak DİKKAT kavramı gösterilmektedir. DİKKAT DİKKAT
DİKKAT; uyarıcı ile bilişsel fonksiyon arasındaki ilişki olarak açıklanmaktadır.Dikkat, bilginin duyusal kayıttan kısa süreli belleğe geçirilmesindeki en önemli kontrol süreci olarak görülmektedir. Sınırlı bir işleme kapasitesine sahip olan duyusal kayıttan hangi bilgilerin gönderileceğine karar veren mekanizmadır.
DİKKAT yoluyla kısa süreli belleğe gönderilmeyen bilgiler duyusal kayıttan atılır ve herhangi bir işlemeye tabi tutulmadığından öğrenilmesi mümkün olmaz. Bir bilginin öğrenilebilmesi için mutlaka kısa süreli belleğe gönderilmesi ve orada işlenmesi gerekmektedir.
A-DİKKATİN YAPISI Dikkat en genel anlamıyla; “Zihinsel bir faaliyetin odaklaşmasıdır.” Dikkat’in yapısında zihinsel bir uyarılmışlık hali ve seçme işlemi vardır. Zihin dış dünyadan gelen uyarıcıları almaya hazır haldedir, uyarıcıları fark eder ve amacına uygun olanları seçer. Bu süreci yönlendiren mekanizmaya dikkat denilmektedir.
B-ÖĞRENCİLERE ETKİLİ ÖĞRENMEYİ KAZANDIRMADA DİKKAT İLE İLGİLİ OLARAK ÜÇ ÖNEMLİ ÖZELLİK BULUNMAKTADIR. Genel Uyarılmışlık Hali:Genel bir duyarlılık, farkındalık ve uyarıcıları almaya hazır olma. Seçicilik:Öğrencilerin dikkatleri öğrenme görevi, materyali ve öğrenme yaşantılarının hedeflerle ilişkili özelliklerine ve öğelerine yöneltilir. Yoğunlaştırma:İstenilen öğrenme ürününün kazanılabilmesi amacıyla öğrencilerin zihinsel bir çaba içine girmelerine yardım edilir.
C-DUYUSAL UYUM VE DİKKAT KAYMASIÖğrenciler sınıfa öğretmen girmeden önce genellikle sınıfta bulunan, arkadaşları, tahta, silgi, kitap, materyal veya pencereden görülen dış olaylarla ilgilenirler. Öğretmenin sınıfa girmesiyle dikkatlerin tümüyle öğretmenin konuşmalarına çevrilmesi ve devam ettirilmesi gerekir. Öğretmen böyle bir ortamı temin etmeye çalışmalıdır.
Bazen dikkat, sunulan uyarıcılardan ortamdaki çeldirici uyarıcılara kayar. (öğrenci ders anında dışardan gelen bir sese dikkat kesilebilir.) Bazen de öğretmenin hep aynı ses tonuyla bir düzeye anlatımı devam ettirmesi duyu organlarının uyarıcıya alışmasına neden olur. Bu olaya DUYUSAL UYUM denir. Böyle durumlarda öğretmen dersi sunma biçimi ve ses tonunu değiştirerek devam etmelidir.
Müzik dinleyerek ders çalışan bireylerin, müziğin rahatsızlık vermediğini söylemelerinin sebebi, duyu organlarının müziğe alışması ve duyusal uyumun meydana gelmesinden kaynaklanmaktadır.
Duyu organları çevrede bir uyarıcı bombardımanı altındadırlarDuyu organları çevrede bir uyarıcı bombardımanı altındadırlar. Bu uyarıcıların çoğunluğu bireyin amacına ulaşmasını engelleyen uyarıcılardır.
Ders çalışan öğrenci, dışardan gelen gürültü, yanıp sönen ışıklar, kaset çalardan gelen müzik sesi vb. etkisi altındadır. Bunlara çeldirici uyarıcılar denir. Çeldirici uyarıcılarda meydana gelen değişiklikler dikkatin çalışma durumundan bu uyarıcılara kaymasına‘na neden olur.
Ders çalışırken dinlenen müzik çok inişli çıkışlı olmayan dinlendirici bir müzik olduğunda bu müziğe DUYUSAL UYUM meydana gelir ve dikkat kaymasına neden olmaz. Ancak müzikte meydana gelen değişiklikler dikkatin müzik üzerine kaymasına neden olur. Ders çalışma ortamında fazla değişken uyarıcıların bulunmaması dikkat kaymasını önlemek içindir.
Çalışma ortamının ses vbÇalışma ortamının ses vb. çeldirici özelliklerden arındırılmış olarak seçilmesi öğrencinin çalışma etkinliğini artırır.
1- Dikkati Yönlendiren Uyarıcı İle İlgili ÖzelliklerD- DİKKATİ ETKİLEYEN NEDENLER : 1- Algılanan uyarıcının özellikleri, 2- Algılanan birey ile ilgili özellikler. 1- Dikkati Yönlendiren Uyarıcı İle İlgili Özellikler Büyüklük: Daha büyük uyarıcılar daha çok dikkat çeker. Şiddet : Yoğunluğu yüksek olan uyarıcılar daha çabuk algılanırlar.
Renk: Renk dikkati çekmede önemli etkendirRenk: Renk dikkati çekmede önemli etkendir. Sadece siyah ve beyazın kullanılmasına göre daha çok renk kullanılması dikkatin yoğunlaşmasını sağlar. Canlı renkler dikkati çekmede daha baskındır. Parlaklık: Parlak ışık, parlak renk vb. daha aç parlak olana göre dikkatin seçiciliğini etkiler. Zıtlık: Alışılmış ve benzer özellikler duyusal uyum yarattığından bunlara zıt yönde olan uyarıcılar dikkatin kaymasına yol açar.
Değişkenlik:Konuşan bir kişinin aniden durması, sesini yükseltmesi vbDeğişkenlik:Konuşan bir kişinin aniden durması, sesini yükseltmesi vb. gibi mevcut uyarıcıların değişmesi ve mevcut hallerinden farklılaşması dikkatin bu değişiklik üzerinde toplanmasını sağlar. Tekrar: Aynı uyarıcının tekrarı o uyarıcının fark edilme ihtimalini artırır, dikkati çeker.
Hareket: Hareket halinde olan uyarıcılar daha fazla değişkenlik gösterirler.Çocukların reklamlara daha fazla dikkatlerini yoğunlaştırmaları ve sürdürmelerinin nedeni uyarıcının değişkenlik gösteren hareketinden kaynaklanabilir. Yürüyerek ders anlatan öğretmen, oturarak ders anlatan öğretmenden daha fazla dikkat çeker. Yenilik: Bir uyarıcının geçmiş yaşantısında tanımış olduğu uyarıcının dışındaki bir uyarıcıyla karşılaşması dikkatini çeker.
2- DİKKATİ YÖNLENDİREN BİREY İLE İLGİLİ ÖZELLİKLERÖğrenme durumunda olan bireyle ilgili dikkati yönlendiren özellikler şunlardır. a) Bireyin beklentileri : Birey tarafından önemli olarak algılanan uyarıcılar üzerinde dikkat daha fazla yoğunlaştırılır. Bir çalışma durumunda birey neleri öğrenmesi gerektiğine önceden karar verir ve nelerin önemli olduğu ve öğrenilmesi gerektiği doğrultusunda beklentiler geliştirir. Bireyin beklenti geliştirmesine temel unsur ise; her ünitenin başında açıklanan hedefler ve ünite sonunda sorulan sorulardır.
Ders çalışmaya başlamadan önce hedeften ve cevaplayacağı sorulardan haberdar olan öğrencilerin konuya olan ilgi ve dikkatleri hedef ve soruların farkında olmadan doğrudan okuma yoluyla ders çalışan öğrencilere göre daha etkili olur.
b) Bireyin geçmiş yaşantısı:Birey dış uyarıcıları seçerken dikkat ettiği önemli noktalardan biri, sahip olduğu zihinsel örüntüleridir. Bir çok uyarıcı arasından önceden bildiği özelliklere sahip uyarıcılar bireyin dikkatini çeker. Bir kalabalık arasından daha önce tanınanlar dikkati çeker. Birey duyusal kayıttan kısa süreli belleğe bilgiyi aktarırken önceki bilgisi önemli rol oynar , dikkat bu bilgiler üzerinde yoğunlaşır.
c) BİREYİN İLGİSİ Bireyin ilgi duyduğu konular dikkatini çeker. Mimar yapılara dikkat ederken, sporcunun spor için uygun alanlar dikkatini çeker.
DİKKATİ SAĞLAMA YOLLARI :Okuduğunu anlamada bireyin kullanması gereken dikkat stratejileri: Beklenti oluşturma: Çalışmaya başlamadan önce bireyin neleri öğrenmesi gerektiği ile ilgili beklentilere sahip olması. Önemli noktaları ayırt etme: Yazılı metinde normal metin yazısından ayrılmış farklı yazılmış kelimeleri ayırt etme. Zihinsel şema çıkarma: Çalışmanın başında metnin genel yapısını gösteren bir zihinsel şema çıkarılabilir. (Bunun için özet kısımları varsa onlardan faydalanılabilir).
E- ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNDE ÖĞRETMENİN KULLANMASI GEREKEN DİKKAT STRATEJİLERİ1) DERSİN BAŞINDA YAPILAN DİKKAT ÇEKME FAALİYETLERİ: a)Genel uyarılmışlık hali oluşturma: Derse başlamadan öğretmenin öğrencileri selamlaması, soru sorması, bir resim göstermesi gibi öğretmenin dikkati kendi üzerine çekmek için yaptığı davranıştır. b)Beklenti Oluşturma: Dersin sonunda kazanılması beklenen davranışın öğrencilere duyurulması. c)İhtiyaçlarını öğrencilere duyurma: Öğrencilerin öğrenecekleri bilgileri nerelerden kullanabilecekleri hakkında bilgi verme.
F- DERS SÜRESİNCE YAPILAN DİKKAT ÇEKME FAALİYETLERİ:a) Uyarıcıların fiziksel özelliklerini düzenleme: Üzerinde odaklaşılması istenilen uyarıcılar, aynı ortamda bulunan diğer uyarıcılardan; şiddet, büyüklük, renk, vs. olarak farklı olmalıdır. b)Uyarıcıların yeni olmasına çabalama: Uyarıcıların yeni olmasının dikkati sağlamaya faydası vardır. Lakin bu yenilik öğrencinin kavrama derecesine uygun olmalıdır.
c) Uyarıcıların basit ve sade olması: Sunulan uyarıcılarda bir çok kavram aynı anda verilmemelidir.d) Bireyin geçmiş yaşantılarıyla bağlantı kurma: Bireyin geçmiş yaşantıları ile bağlantı kurarak yapılan aktarma yoluyla kısa süreli bellek boşalır ve duyuşsal kayıttan kısa süreli belleğe bilgi akışı daha kolay olur. e) Hareketli olma: Sınıf içinde hareketli olmak, veya el hareketliliği, jestlerin mimiklerin hareketliliği dikkat çekmeyi sağlar.
f) Fiziksel ortamın özelliklerini düzenleme:Dersle ilgisi olmayan nesnelerin ortamdan kaldırılması. g) Sorular sorma: Öğrencilere sorular yöneltme düz anlatımın monotonluğundan kaynaklanan dikkat kaymasını önler. h)Önemli bilgileri tekrar etme: Öğrencilerin önemli bilginin farkına varmasını sağlamak için öğretmen bu noktaları birkaç kez tekrar edebilir.
6-HIZLI VE ETKİLİ OKUMA
Öğrenmeyi etkileyen ön önemli hususlardan biri de, “Hızlı ve Etkili okumadır”.Hızlı okuyanların yavaş okuyanlara göre daha etkili öğrenebildikleri ve hatırladıkları kabul edilmektedir.
Yavaş okuma dikkat kaymasına neden olmaktadır.Bir öğrencinin ortalama hızla dakikada kelime, yüksek hızla kelime ve yavaş kabul edilen bir hızla ise kelime okuyabildiği belirtilmektedir.
KİTAP OKURKEN UYULACAKİLKELER: Kitabın “içindekiler” bölümü gözden geçirilmelidir. Kitabın veya yazının “GİRİŞ” ve “SONUÇ” bölümleri mutlaka okunmalıdır. Kitabın “bölümü” yan başlıkları ve özeti okunmalıdır.
Seçilen bölüm; dikkatle, hızla ve paragraf paragraf okunmalıdır.Bölümlerin ilk ve son paragrafları üzerinde dikkatle durulmalıdır. Çünkü çoğu kez ana fikir temel görüş bu paragraflardadır. Önemli konuların altları çizilmeli veya özel işaret konulmalıdır. Metnin içindeki çizelge, grafik, şekil dikkatle incelenmelidir.
7- ÖZET ÇIKARMA
Okuduğunu anlamanın somut göstergesi özet çıkarabilmektir.Özetleme, öğrencinin ne öğrendiğini düşünmesine, mantıksal ve anlaşılabilir tarzda yazmasına ve kendi ifadeleriyle öğrendiklerini açıklamasına yardım eder.
Özetlemede, öncelikle kitaptaki bölüm ve ünite sonlarındaki özetler okunmalı ve metin ile özet karşılaştırılarak kavrama becerisi geliştirilmelidir.
ÖZETLEMEYE HAZIRLIK: Metnin dikkatlice okunması Metnin anlaşıldığından emin olmak için kendi kendine sorular sorarak cevaplandırılması. Metnin başlığının incelenmesi. Paragrafların incelenmesi.
ÖZETLEME: Tekrarlanan bilgilerin atılması. Gereksiz bilgilerin çıkarılması. İlgisiz cümlelerin ve örneklerin atılması. Ara düşünceyi özetleyen cümlelerin alınması. Ana düşünceyi özetleyen cümleler yoksa bulunması.
ÖZETİ GÖZDEN GEÇİRİN: Özetinizi okuyarak gözden geçirin. Yazdığınız özetle, metindeki ana fikrin tutarlılığını kontrol edin.
HAFIZAYI GÜÇLENDİRME Hafıza (bellek), öğrenilen bilgilerin beyinde bulunduğu varsayılan bölüme verilen isimdir.
Öğrenilen bilgiler, kazanılmış yaşantılar, belleğe kaydedilirÖğrenilen bilgiler, kazanılmış yaşantılar, belleğe kaydedilir. Daha sonra duyu organlarıyla alınan uyaranlarla bellekteki bilgiler arasındaki ilişki kurulur. Çağrışım yoluyla bilgiler zihinde canlanır. Buna hazırlama denir.
Sınavdaki soruyu okursunuz, cevap, bellek mekanizması tarafından aranır, bulunamazsa bilgi “silinmiş” ya da “karışmış” olabilir. Diğer bir ifadeyle bilgi unutulmuştur. Bunun nedeni ezberdir ve tekrar tekniğinin kullanılmamasıdır.
İYİ HATIRLAMAYI ENGELLEYEN UNUTMANIN NEDENLERİ:Bir olay veya bilginin içine gerektiği ölçüde girilememesine yetersiz öğrenme diyebiliriz. Tekrarın yapılmaması sonucu bilginin silinmesi. Ezber nedeniyle bilgilerin birbirine karışması. Öğrenilen bilginin çağırılması yoluyla hatırlamayı kolaylaştıracak çalışmaların yapılmaması.
HATIRLAMAYI GÜÇLENDİRECEK ÇALIŞMALAREtkin öğrenme için dikkat unsurunun öğrenilecek bilgi üzerinde yoğunlaştırılması. Düzenli ve aralıklı tekrar yaparak bilginin pekiştirilmesi. Başka bilgilerin birbirine karıştırılmasını önlenmesi. Hoş olmayan anıların bastırılıp yön değiştirmesinden kaçınılması.
Belleği güçlendirmek için bir çok yöntem önerilmektedir.Bunlar: *Çeşitli egzersizler, *Bilgiyi kodlama sistemi, *Bilgiyi saklama stratejileri, *Bellek geliştirmek.
UNUTMAYI AZALTMAK İÇİN YAPILACAK ÇALIŞMALAR:Etkili öğrenme yöntemlerini uygulayınız. Bilgiyi öğrendiğinizden emin olunuz. Öğrendiklerinizi ilk 24 saat içinde kısa bir göz atmak suretiyle tekrar ediniz. Aralıklı tekrarlar yapınız. (Günlük, Haftalık, Aylık) Unutmamak için, öğrendikten sonra uyuyun. Sonuç olarak unutmayı engellemek için; TEKRAR ET İYİ ÖĞREN .
MOTİVASYON Öğrenme ve başarılı olma konusunda öğrencilerin en çok yakındıkları sorun, çalışmaya başlama ve sürdürme güçlüğüdür.
MOTİVASYON PROBLEMLERİÇalışmam gerektiğini biliyorum ama çalışamıyorum. Kitabı açıyorum ve kitaba bakarak öylece oturuyorum. Bir türlü dersin başına oturamıyorum. Bu cümleler çoğaltılabilir. Bunların tümüne motivasyon eksikliği diyebiliriz.
MOTİVE OLAMAMANIN NEDENLERİ:Amaçsız olmak, Belirlenmiş bir hedefin olmaması, Heyecan duymama, Yarışma duygusundan yoksun olma, Çalışmayı sevmeme, Bazı ders ve konulara karşı ilgisizlik, Başarısız olmaktan korkmak.
Motivasyon İçin, Öğrenmenin gerekli ve zevkli bir uğraş olduğuna inanılmalıdır.
Toplum, bilgisiz ve cahil kimseleri işe yaramaz, bilgili ve üretkenleri ise saygın ve aranan kimseler olarak görmektedir. Siz hangisi olmak istersiniz? Toplumda aranan, beğenilen ve istenilen biri olmak istiyorsanız çalışma alışkanlıklarınızı hemen gözden geçirin. Hatalı davranışları atın.
Etkin ve verimli çalışma yöntemlerini öğrenin veuygulayın. İnançlı ve Kararlı olun. Sonuçları değerlendirin.
Düzenli tekrar yapmayan öğrenci, daha önce öğrendiği bilgilerin çok azını hatırlayacağı için bilgiler arasındaki bağlantıyı kurmakta zorlanır ve verimi düşürür. Tam öğrenilen bir konuya ait bilginin 20 dk. Sonra % 50’si, 60 dk. Sonra % 70’i ve 1 gün sonra % 80’inin unutulduğu belirtilmektedir. O halde öğrenilen bilgilerin tekrarlanması da hatırlanabilmesi açısından yukarıdaki unutmayla ters orantılı olacaktır.
Hatırlama (%) 100 50 30 20 Zaman 20dk dk Gün
BİLGİNİN SAKLANMA SÜRESİTEKRAR ZAMANI GENEL TEKRAR SAYISI BİLGİNİN SAKLANMA SÜRESİ 45 dakika çalışma sonunda 5 dakika 1 gün 1 gün çalışma sonunda 10 dakika 1 hafta 1 hafta çalışma sonunda 20 dakika 1 ay 1 ay çalışma sonunda 30 dakika Uzun süreli hafıza Tekrarlar, notların gözden geçirilmesi gibi, konuyla ilgili testlerin çözülmesiyle de yapılabilir.
MATEMATİK DERSİ NASIL ÇALIŞILMALI ?
Matematik, bir insanın yalnız başına öğrenebileceği bir ders değildirMatematik, bir insanın yalnız başına öğrenebileceği bir ders değildir. Matematik konularının etkili öğretimi ve öğreniminde en önemli görev ve sorumluluk öğretmen ve öğrenciye aittir. Ders konusu, öğretmen tarafından işlenmeden önce gözden geçirilmelidir.Tanımlar, formüller, örnek çözümler incelenmelidir. Anlaşılmayan yerler varsa öğretmene derste sormak üzere not alınmalıdır.
Ders çok iyi işlenmelidirDers çok iyi işlenmelidir. Anlaşılmayan tanım, formül, alıştırma ve sorular varsa derste mutlaka sorulmalıdır. Konuyla ilgili yeteri sayıda soru çözülmelidir. Konuyu öğrenmeden başka bir konuya geçilmemelidir. Dersin işlendiği günün akşamı konu tekrar gözden geçirilerek tekrar edilmelidir. Derse aktif olarak katılmalısınız.
Derste işlenilen konuyu öğrenmek ve öğrendiklerimizi pekiştirmek için değişik kaynak kitap ve dergilerden yeteri kadar soru çözerek pratik geliştirmeliyiz. Soruları çözerken pratik çözüm yolları bulma yönünde beyin jimnastiği yapmalıyız. Öğretmenin derste görsel araç-gereçleri kullanması yönünde talepte bulunmalıyız.
Geçmiş yıllara ait ÖSS sorularını incelemeliyiz.Geçmiş yıllarda ÖSS sorularının konulara dağılımını incelemeliyiz. Matematik öğrenmek, yüzmeyi öğrenmeye benzer, yani bakılarak yüzme öğrenilemeyeceği gibi, okuyarak da matematik öğrenilmez. Elde kalem ve silgi bol soru çözmek gerekir.
Matematik dersi için önerilen çalışma stratejisi GEOMETRİ dersi için de geçerlidir; fakat yine de bazı farklılıklara kısaca değinmek istiyoruz. Matematikte dört işlemi bilmeyenin matematiği öğrenmesi ve başarması nasıl ki mümkün değilse, GEOMETRİ’ de de formülleri, bağlantı kurallarını, ilişkileri, benzerlikleri ve farklılıkları öğrenmemiş olanlar, ne anlama geldiğini bilmeyenler GEOMETRİ dersinde başarılı olamayacaklardır.
Konuları öğrendikten sonra, önce çözülmüş soruların çözümüne bakmadan çözmeye çalışılmalı ve daha sonra çözüm incelenmelidir. Geometri sorularını çözerken; önce verilen bilgilerin şekil üzerinde incelenmesi ve sorunun anlaşılması ve daha sonra soru çözülmeye çalışılmalıdır.
Daha önce çıkmış ÖSS soruları tekrar çözülmelidir.Geometri soruları çözülürken; Verilenler bir tarafa not edilerek, verilmeyenler neler ve çözüm için hangi bilgilere gerek var ve soru ile ilgili bütün bilgiler hatırlanmaya çalışılmalı ve TEOREM ler çok iyi bilinmelidir. Daha önce çıkmış ÖSS soruları tekrar çözülmelidir.
Geometri soruları çözülürken;Daha önce çıkan ÖSS sorularının hangi konulardan geldiği dikkatlice incelenmelidir. Matematikte olduğu gibi GEOMETRİ dersi de farklı kitap ve dergilerden çalışılmalıdır. Geometri dersinde; görme, sezgi, ilişkilendirme ve şekille çalışma çok önemlidir. Bu yönünüzü geliştirmeye çalışın
FİZİK DERSİ NASIL ÇALIŞILMALI?
‘	Ders, derste öğrenilir’ ilkesi bütün dersler için geçerli olmakla birlikte, bu söz sayısal dersler için daha da önemlidir. Fizik dersinin etkili öğretimi; öğretmen rehberliğinde ve önderliğinde, laboratuvar uygulamaları ve görsel ders araçları desteği ile işlenmelidir. Bu dersin etkili öğretimi için teorik anlatım yeterli olmamaktadır. Fizik dersinde başarılı olmak için, yine MATEMATİK dersi için sayılan hususlara ilaveten ayrıca dikkat edilmesi gerekenler bulunmaktadır. Fizik dersinde; yüksek ilgi gösterilmelidir. Derse aktif katılım gereklidir. Konular üzerinde muhakeme ve yorum gücü geliştirilmelidir.
ÖSS’de sorulan sorular, zorluk düzeylerine göre üç gruba ayrılabilirÖSS’de sorulan sorular, zorluk düzeylerine göre üç gruba ayrılabilir. Yaklaşık olarak soruların %25’i kolay, %50’si normal, %25’i çeldiricisi kuvvetli olan sorulardır. Özet 0larak fizik sorularının %75’i normal bir öğrencinin yapacağı sorulardır. Altı çizili kelimelere dikkat edin. Özellikle olumsuz sorularda, kesinlik ifade eden, en az, en çok gibi sorunun çözümünde anahtar görevini üstlenen kelimelerin altı çizilidir. Sorunun cevabı, bu kelimelerin anlamları düşünülerek verilmelidir.
Yorumcular veya yetkililerin, ÖSS’de bilgi ağırlıklı sorular sorulmayacaktır.’ İfadesi genellikle yanlış anlaşılmaktadır. Fizik konularının tamamını ve bunlarla ilgili kanun, formül ve soruların çözümünü bilmeyenler; Muhakeme, düşünme, ilişkilendirme ve akıl yürütme gerektiren ne fizik sorularını ne de diğer soruları çözmede başarılı olamayacaklardır; çünkü konuları tam öğrenen ve anlamış olanlar ancak bu tür soruları rahatlıkla çözebilirler. Dersi ve konuları bilemeyenlerin o konuda akıl yürütmeleri mümkün değildir. Fizik dersinde başarılı olmak için; konular, konularla ilgili tanımlar, kanunlar, formüller, çok iyi öğrenilmeli ve bilinmelidir.
Matematik ve geometri dersinde olduğu gibi önce konular öğrenilmelidir, sonra örnek alıştırmalar çözümüne bakmadan yapılmaya çalışılmalı ve daha sonra problemler çözülmelidir. Anlamadığımız, öğrenmediğimiz konuları öğrenmeden geçmemeliyiz. Aynı konu ve soruları farklı kaynaklardan öğrenerek bilgilerimizi pekiştirmeliyiz ve bol bol soru çözmeliyiz.
Fizik soruları yorum ağırlıklı ve çeldirici oldukları için, soruların çözümünde DİKKAT UNSURU öne çıkmaktadır. ÖSS’de sorulan soruları ve soruların konulara dağılımını dikkatle inceleyin. Fizik ders ve konularının etkili öğrenilebilmesi için; planlı, düzenli ve kararlı şekilde uygulayacağınız bir tekrar programı hazırlayın.
KİMYA DERSİNE NASIL ÇALIŞILMALI?
KİMYA DERSİNE NASIL ÇALIŞILMALI?Kimya dersi ile ilgili uzmanların ifadelerine göre; ÖSS’de KİMYA dersinin tüm konularından soru geldiği belirtilmektedir. Bilhassa lise 9 ve 10. sınıf konularından soruların geldiği, bazı soruların biyoloji ve fizik sorularıyla ilişkili olduğu ifade edilmektedir. Kimya dersinde başarılı olmak için; ‘ders derste öğrenilir.’ İlkesinin ders çalışma metotlarının olmazsa olmazlarından olduğunu söyleyebiliriz. Kimya, ezberleyerek öğrenilmeyen derslerdendir.
Kimya dersi konuları, farklı kaynaklardan takip edilerek öğrenilirse, öğrenme daha kalıcı ve etkili olur. Bu dersle ilgili hem konu anlatımlı hem de soru bankası edinmelisiniz.
Soru çözme tekniğinizi geliştirmek için önce konu anlatımlarını öğrenmelisiniz. Daha sonra çözülmüş örnekleri, çözümüne bakmadan çözmeyi deneyin ve uğraşın daha sonra çözümleri inceleyin. Konuları pekiştirmek için farklı kaynaklardan soru bankalarını çözmeye çalışın. Her konuyla ilgili farklı kaynaklardan bol bol soru çözün.
Derse hazırlanarak gelmelisiniz. Özet olarak; Derse hazırlanarak gelmelisiniz. Dersi oldukça dikkatli dinlemelisiniz. Derste not tutmalısınız. Anlamadıklarınızı sormalısınız. Derse aktif olarak katılmalısınız.
Akşam dersi tekrar edin, konuyla ilgiliproblem çözün. Günlük, haftalık, aylık tekrarlarınızı yapın. Anlamadığınız konu varsa, başka konuya geçmeden mutlaka öğrenin. ÖSS’de çıkan kimya sorularını inceleyin ve çözün. ÖSS’de çıkan soruların konu analizini yapın.
BİYOLOJİ DERSİNE NASIL ÇALIŞMALIYIZ?
Biyoloji dersinde başarılı olmak için, diğer Fen bilimleri dersleri için önerilen çalışma metodu; BİYOLOJİ dersi için de geçerlidir. Fen bilimleri dersleri içerisinde kolay bir ders olmasına rağmen ÖSS’de en başarısız sonuç biyolojiden alınmaktadır. Bunun önemli bir nedeni; bu dersin ezberlenerek kısa süre içerisinde yapılacak bir ders olarak görülmesi inancıdır. Bu yanlış kanaat sonucu BİYOLOJİ‘den başarısız olunmaktadır.
Biyoloji dersinin öğretimi; görsel ağırlıklı işlenmesi gereken bir derstir. Metin, deney ve şekil bütünlüğü içerisinde öğrenilecek bir derstir. Fen ve sayısal diğer dersler gibi BİYOLOJİ de ezberlenerek öğrenilemeyecek bir derstir. ÖSS’ de biyolojinin bazı konularından her yıl, bazı konularından da ara sıra soru gelmektedir.
Lise 9. sınıftan; canlılık, hücre ve canlıların temel bileşenleri, Bilimsel Çalışma ve canlı gruplarının özellikleri, popülasyonlar ve ekoloji, Lise 10. sınıftan; Hücresel Solunum, fotosentez ve kemosentez, yönetici moleküller konularından her yıl soru gelmektedir. Soruların yaklaşık olarak üç veya dördü ayrıntı içermekte ve zor sayılmaktadır. Diğer sorular ise, verilen öncüller ve şekiller kullanılarak sonuca gidilecek niteliktedir. Yorum ve mantık gücünü geliştiren ve kullanan adaylar biyoloji sınavlarında başarılı olurlar.
Biyoloji dersi çalışırken önce konulara çalışılmalıdırBiyoloji dersi çalışırken önce konulara çalışılmalıdır. Konular, kanunlar, metinler, deneyler, şekiller çok iyi öğrenilmelidir. Konulara çalışmadan soru çözmemelisiniz. Biyoloji dersi, sona bırakılarak, ezberlenerek başarılacak bir ders değildir. Biyoloji dersi, resim, şekil, deney ve metin olarak bir bütün olarak hazırlanmalı ve sık sık tekrar edilmelidir.
Bu dersle ilgili soruların uzun veşekilli olması zor soru anlamına gelmez. Özet olarak; 1-Derse hazırlanarak gidilmelidir. 2-Ders dikkatle izlenmeli, anlaşılmayan yer varsa derste sorulmalı ve derse aktif olarak katılmalıdırlar. 3-Öğretmen ders anlatırken; konu ile ilgili önemli tanım, kavram, ilke ve hipotezleri açıklayan notlar tutmalısınız.
4-Dersi sistemli olarak tekrar edin.5-ÖSS’de çıkan soruları inceleyin. 6-ÖSS’de çıkan soruların konu analizini yapın. 7-Derse farklı kaynaklardan hazırlanın.
TÜRKÇE DERSİ NASIL ÇALIŞILMALI?Türkçe dersine hazırlanma ve bu dersten başarılı olma metodu, diğer derslere benzemekle birlikte farklılıkları da bulunmaktadır. ÖSS Türkçe sorularının % 80’i paragraf, cümle ve kelime konularından sorulduğu için, ANLAMA ve YORUMLAMA önem kazanmaktadır. ÖSS sorularının % 20 kadarı da Türkçe’yle ilgili ve bilgiye dayalı konulardan sorulmaktadır.
Türkçe dersinde başarılı olmak için; ÖSS Türkçe soru metinleri uzun paragraflardan oluşmaktadır. Bu nedenle hem hızlı okuma, hem de bir defada okuduğunu kavrama, anlama ve yorumlayabilme önem kazanmaktadır. Türkçe dersinde başarılı olmak için; Günde en az sayfa kitap okumak ve okuma hızını devamlı artırmak gereklidir. Türkçe dersine hazırlanan öğrencinin İmla Kılavuzu (TDK), Türkçe sözlüğü, Deyimler sözlüğü olmalıdır. Türkçe dersinde başarılı olmak için; öncelikle diğer dersler gibi derse derste hazırlanmalı ve ders derste öğrenilmeli ve daha sonra da tekrar yapılarak pekiştirilmelidir.
Hazırlanmadan girilen hiçbir ders öğrenilemez; çünkü derse bir gün önce hazırlanmadan giren öğrenci derse aktif olarak katılamaz, katılsa dahi kafasında sorabileceği bir şey yoktur. Etkili olarak not tutamaz. Bu nedenle Türkçe dersine de hazırlanarak girilmelidir. Türkçe dersinde başarılı olmak için dilbilgisine hakim olmalısınız Dilbilgisi soruları temel bilgiler bilinmeden çözülemez. Bu yüzden önce konunun öğrenilmesi, sonra soru çözülerek pekiştirilmesi gerekmektedir.
Özet olarak; Derse hazırlanarak gidiniz. Derse aktif katılın ve not tutun,anlamadıklarınızı mutlaka sorun. Derste işlenen konuyu o gün evde tekrar edin. Kitap okumaya, okuduğunuzu özetlemeye gayret edin. Hikaye tahlilleri yapın. Geçmiş yıllara ait ÖSS soruları çözün. Geçmiş yıllara ait soru analizleri yapın. Farklı kaynaklardan hazırlanın.
SOSYAL BİLİMLERE NASIL HAZIRLANILIR:(GENEL TARİH, İNKİLAP TARİHİ, MİLLİ GÜVENLİK VE COĞRAFYA) Sosyal bilimler derslerinin öğrenilmesi, diğer derslere göre daha kolaydır, ancak çabuk unutulan derslerdir. Bu derslerde başarılı olmak için,öncelikle diğer derslerde olduğu gibi dersi derste öğrenmeye özen gösterilmelidir. Bu derslerde önceden hazırlanarak derse gitmek ve derste iyi bir dinleyici, iyi bir katılımcı olmak gerekir. Önemli yerleri not tutarak ders işlenmelidir.
Bu derslerin en zayıf yanı, çabuk unutulmalarıdırBu derslerin en zayıf yanı, çabuk unutulmalarıdır. Bu nedenle de; günlük, haftalık ve aylık tekrar programı konulmalı ve bu derslere çalışırken özet çıkarılmalıdır. Bu dersler çalışılırken harita kullanılmalıdır. Tarih konularıyla ilgili temel kavramlar ve terimler çok iyi bilinmelidir. Merkezi otorite, siyasi birlik, feodalite, Rönesans, manda ve himaye gibi.
Temel bilgiler ve kavramlar arasında bağlantılar kurulmalıdırTemel bilgiler ve kavramlar arasında bağlantılar kurulmalıdır. Örneğin, Haçlı Seferlerinin sonuçlarıyla Avrupa’daki siyasal, sosyal, ekonomik ve bilimsel gelişmeler arasındaki etkileşimin bilinmesi gibi.
Tarih olayları arasındaki benzerlikler, ortak noktalar bilinmelidirTarih olayları arasındaki benzerlikler, ortak noktalar bilinmelidir. Örneğin, ekonomik çıkarların devletler arasında savaşa neden olması. Milliyetçilik akımının etkisiyle bağımsızlıklarını kazanmak isteyen ulusların imparatorluklara isyan etmesi veya ham medde ve pazar rekabetinin sanayileşmiş ülkeler arasında anlaşmazlıklara neden olması gibi. Buna din unsuru, egemen olma duygusu, toprak kazanma isteği de örnek olarak gösterilebilir.
TARİH DERSİ ÇALIŞIRKEN;Öncelikle konu öğrenilmelidir. Önemli yerlerin altı çizilmelidir. Konu öğrenilirken; kim, neden, nasıl, nerde, ne zaman ve sonuç gibi sorular cevaplandırılarak çalışılmalıdır. Olayların bağlantıları kurulmalıdır. Önemli tarihler not edilmelidir. Bir konu öğrenilmeden diğerine geçilmemelidir. Harita kullanılmalıdır.
TARİH DERSİ ÇALIŞIRKEN;5-Konu öğrenildikten sonra test çözülmelidir. 6-Daha önce ÖSS’ de sorulan sorular çözülmelidir. 7-ÖSS’de çıkan soruların konu analizleri yapılmalıdır.Örneğin yıllara göre sorulan soruların konulara dağılımı. 8-Tarih çalışırken olaylara, sonuçlara yön veren etkileyen sebepler arası ilişkilendirme
COĞRAFYA DERSİ ÇALIŞIRKEN;Coğrafyanın hemen her konusunda soru gelmektedir. Bunun için bütün konuların bilinmesi gerekir. Derse, merak ve ilgi ile yaklaşılırsa hem öğrenme verimi artar, hem de öğrenme zevk duyulan bir iş halini alır. Konuların iyi anlaşılması için, atlaslardan, resimlerden ve şekillerden yararlanılmalıdır. ÖSS’de başarılı olmak için konuları bilmenin yanında, yorum yapabilmek de gerekir. Bunun için, bol soru çözmek gerekir.
COĞRAFYA DERSİ ÇALIŞIRKEN;Soru çözerken şekil, grafik ve haritalar çok iyi incelenmelidir. Soruda ön bilgi verilmişse göz ardı edilmemelidir. Yanlış yapılan soruların cevapları mutlaka öğrenilmelidir. ÖSS’de sorulan coğrafya soruları, önceki yıllarda sorulanların az ya da çok benzeridir. Bu nedenle geçmiş yıllara ait sorular çözülmelidir.
Coğrafyanın bütün konularından soru gelmektedir; grafikli, haritalı ve şekilli olan yoruma dayalı sorular daha çok gelmekle birlikte, bilgiyi ölçen sorulara da yer verilmektedir. İklim, ekonomik coğrafya, nüfus ve yerleşme ile Türkiye coğrafyası konularından çok soru gelmektedir. Son yıllarda ekonomik coğrafyadan %25-30 kadar soru sorulmaktadır.
Önemli paragraf ve cümlelerin altı çizilmelidir. ÖZET OLARAK Önemli paragraf ve cümlelerin altı çizilmelidir. Tanım ve kavramlar iyi öğrenilmelidir. Konularla, günlük yaşantı arasında ilişkilendirme yapacak şekilde yorum yapılmalıdır. Bu şekilde çalışma, bilgilerin hafızada uzun süre kalıcılığını sağlar. Coğrafya dersini tekrar için; günlük, haftalık ve aylık programlar olmalıdır.
5-Güvenilir konu anlatımlı kaynak ve test kitaplarından hazırlanılmalıdır.6-Yapamadığınız sorularla ilgili konuları tekrar okuyarak neden yapamadığınız sorusuna cevap bulmaya çalışmalısınız 7-ÖSS’de çıkan soruları çözün ve soruların konulara dağılım analizini yapın ve inceleyin, böylece daha bilinçli ders çalışmış ve sınava hazırlanmış olacaksınız.
FELSEFE DERSİ NASIL ÇALIŞILMALI? Felsefe dersi; düşünmeyi, yorumu ve ilişkilendirmeyi öngören bir derstir. Normal bir çalışma ve tekrar programıyla başarılı sonuç elde edilebilir. Son yıllarda bu dersten 10 civarında ÖSS sorusu sorulmaktadır. İnsan, Bilgi-Düşünüş, Bilgi Kuramı, Sanat Felsefesi, Etik Siyaset ve Bilim Felsefe konularından soru gelmektedir.
FELSEFE DERSİ NASIL ÇALIŞILMALI? Diğer derslerde olduğu gibi bu ders işlenirken de ön hazırlık yapılarak derse girilmeli ve derse aktif olarak katılıp not tutulmalıdır.Tanım ve kavramlar iyi öğrenilmelidir. Geçmiş yıllara ait ÖSS’de çıkan sorular incelenmeli ve çözülmelidir. Dersleri en iyi öğrenme yollarından biri de, sınav çıkışlarında soruların arkadaşlarla tartışılmasıdır. Böylece yapamadıklarınızı arkadaşlarınızdan ya da öğretmenlerinizden öğrenmiş olursunuz.
SAYISAL BÖLÜM ÖĞRENCİSİ İÇİN ÖRNEK ÇALIŞMA PROGRAMI
PAZAR 16:00-17:00 = MATEMATİK dersi için; Bir önceki dersi tekrar etme, Önceki ders ile ilgili ÖSS’ye yönelik alıştırmalar yapma, test çözme. 17:00-18:00 = Bir sonraki matematik dersine hazırlanma; Varsa ödevlerinin hazırlanması Ertesi günkü ders konusuyla ilgili metin inceleme ve kaynak tarama, Konuyla ilgili örnek çözümleri inceleme ve problemlerin çözümü. 18:00-19:00 = Yemek ve dinlenme
19:00-20:00 = BİYOLOJİ dersi için;Önceki konunun tekrarı ve konular ile ilgili ÖSS’ye yönelik test çözme, Bir sonraki dersin ödevlerini yapma, kaynak taraması yapma. 20:10- 21:40 = EDEBİYAT dersi için; Bir önceki dersi tekrar etme, Bir sonraki edebiyat dersine hazırlanma ve konular ile ilgili ÖSS’ye ilişkin test çözme. 21:50- 22:50 = bir hafta boyunca eksik olan bilgilerin tespiti ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik çalışmalar yapma, ÖSS’ye yönelik test çözümü
Geçmiş ders konularının tekrarı, PAZARTESİ 16:00- 17:00 = FİZİK dersi için; Geçmiş ders konularının tekrarı, Çözülemeyen soruların incelenmesi, konuların değişik kaynaklardan incelenmesi, Geçmiş konularla ilgili ÖSS’ye yönelik test çözme. 17:00- 18:00 = Bir sonraki fizik dersi için; Varsa ödevlerin hazırlanması, Ertesi günkü ders konusu ile ilgili metinleri inceleme, Konu ile ilgili alıştırmaları inceleme ve problemlerin çözümü ÖSS’ye yönelik değişik kaynaklardan test çözümü. 18:00- 19:00 = yemek ve dinlenme.
19:00- 20:00 = GEOMETRİ dersi için;Bir önceki dersi tekrar etme, konuya ait problemler çözme, ÖSS ile ilgili test çözme. 20:10- 21:00 = bir sonraki geometri dersine hazırlanma; Varsa ödevleri hazırlama, Konu ile ilgili soru çözme, ÖSS’ye yönelik çeşitli kaynaklardan test çözme. 21:20- 21:50 = BİYOLOJİ dersi için; Bir önceki dersi tekrar etme, Konu ile ilgili kaynak taraması yapma, İlgili konudan soru çıkararak soru-cevap şeklinde sözlü çalışmalar yapma.
22:00- 22:30 = Bir sonraki jeoloji dersine hazırlık yapma;Kaynak taraması yapma, Örneklendirmelerle soru-cevap şeklinde çalışmalar yapma. 22:40- 23:10 = Kendinizi eksik gördüğünüz konularda; Konuyu anlamaya yönelik çalışmalar yapma, Konuyu pekiştirmeye yönelik çalışmalar yapma. SALI 16:00- 17:00 = MATEMATİK dersi için; İşlenilen konuların tekrarı, Konularla ilgili değişik kaynaklardan sorular çözme, Eksiklik hissedilen konuların tespiti ve bu konularla ilgili çalışma, ÖSS’ye test çözümü.
17:10- 18:10 = KİMYA dersi için; Önceki konuları tekrar etme,konu ile ilgili soru çözme, Ertesi günkü derslere hazırlanma, varsa ödev hazırlama, örnekler çözme, ÖSS’ye yönelik soru çözme. 18:10- 19:10 = Yemek ve dinlenme. 19:10- 19:40 = Biyoloji dersi için; Önceki konuyu tekrar etme, konu ile ilgili test çözme, Bir sonraki derse hazırlanma, özet çıkarma, soru-cevap şeklinde konuya hazırlanma. 19:50- 20:20 = Eksik kalan ödevlerin hazırlanması. 20:20- 21:20 = ÖSS’ye yönelik konu çalışması ve test çözümü. 21:30-22:00 = ÖSS’ye yönelik konu çalışması ve test çözümü.
ÇARŞAMBA 16:00- 17:00 = GEOMETRİ dersi için; Önceki konunun tekrarı ve konu ile ilgili soru çözme, Ertesi günkü derse hazırlanma, metin inceleme, kaynak taraması yapma, ÖSS’ye yönelik test çözümü. 17:10- 18:10 = FİZİK dersi için, Önceki konunun tekrarı, ve konu ile ilgili soru çözme, Ertesi günkü derse hazırlanma, konuyla ilgili ÖSS’ye yönelik soru çözme. 18:10- 19:10 = Yemek ve dinlenme. 19:10- 20:10 = Kimya dersi için; Önceki konunun tekrarı ve konu ile ilgili deneyleri inceleme,kaynak taraması yapma, Varsa ödevleri yapma, konuyla sorular çözme.
20:20-21:30 = ÖSS’ye yönelik konu çalışması;Eksik olan konuları tespit etme, Konu çalışması yapma, Çalışılan konularla ilgili test çözümü. PERŞEMBE 16:00-16:30 = MATEMATİK dersi için; Önceki konunun tekrarı, Varsa ödevlerin hazırlanması ve konu ile ilgili değişik kaynaklardan soru çözümü. 16:40-17:40 = FELSEFE dersi için; Önceki dersi soru-cevap şeklinde tekrar etme, Ertesi gün işlenecek konunun çalışılması, soru-cevap şeklinde pekiştirme.
17:50-18:30 = ANALİTİK GEOMETRİ dersi için;Önceki konunun tekrarı ve konu ile ilgili soru çözme, Varsa ödevleri yapma, konuyla ilgili soru çözme, ÖSS’ye yönelik çalışmalar yapma, soru çözme. 18:30-19:30 = Yemek ve dinlenme. 19:30-20:30 = EDEBİYAT dersi için; Önceki derste işlenen konuları gözden geçirme ve konu ile ilgili soru çözme, Varsa ödevleri hazırlama ve konu ile ilgili soru çözme. 20:40-22:40 = ÖSS’ye yönelik konu çalışması, Eksik olunan konuları tespit etme, Konularla ilgili çalışmalar, Çalışılan konularla ilgili test çözümü.
CUMA 16:00-17:00 = MATEMATİK dersi için;Önceki konuyu tekrar etme ve konuyla ilgili test çözümü, Haftalık matematik dersinde anlaşılamayan konuları tespit etme ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik çalışmalar yapma. 17:10-18:10 = ANALİTİK GEOMETRİ dersi için; Önceki konuyu tekrar etme ve konu ile ilgili test çözümü, Haftalık dersler boyunca anlaşılamayan konuları tespit etme ve bu eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmalar yapma. 18:10-19:10 = Yemek ve dinlenme. 19:10-20:10 = Haftalık derslerle ilgili eksik konuların tespiti ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik çalışmalar yapma. 20:20-22:20 = ÖSS’ye yönelik çalışmalar yapma, deneme sınavı ile kendini değerlendirme.
CUMARTESİ (Dershaneye giden bir öğrenci için) 16:00-18:00 = Dershanede görülün dersleri tekrar etme ve konular ile ilgili test çözme, deneme sınavı yapma. 18:00-19:00 = Yemek ve dinlenme. 19:00-21:00 = Ödev hazırlama. Eksik olan konuların tespiti ve bu eksiklikleri gidermeye yönelik çalışmalar yapma. Konu çalışması yapma, Konu ile ilgili test çözme, konularla ilgili tekrar.
ÖRNEK SINAVA HAZIRLANMA PLANIÖSS
YARARLANILA KAYNAKLAR ÇALIŞILAN SAYFA SAYISIÖRNEK SINAVA HAZIRLANMA PLANI (ÖSS) Bu tür Örnek Çalışma Planı Yıllık Hazırlanmalıdır. 1 CUMARTESİ MATEMATİK YARARLANILA KAYNAKLAR KONULAR ÇÖZÜLEN SORU SAYISI ÇALIŞILAN SAYFA SAYISI A KAYNAĞI B KAYNAĞI C KAYNAĞI D KAYNAĞI Sayı Basamakları 60 (15-20) Doğal Sayılar (23-28) Dört İşlem Taban Aritmetiği 96 (51-58) 2 PAZAR FİZİK YARARLANILAN KAYNAKLAR Kuvvetler 69 (1-11) Vektör 66 (5-16) Kuvvet denge 57 (9-18)
YARARLANILAN KAYNAKLAR ÇALIŞILAN SAYFA SAYISI3 P.TESİ GEOMETRİ YARARLANILAN KAYNAKLAR KONULAR ÇÖZÜLEN SORU SAYISI ÇALIŞILAN SAYFA SAYISI A KAYNAĞI B KAYNAĞI C KAYNAĞI Üçgende Açılar 80 (15-24) Açı Kenar Bağıntıları 64 (27-34) Üçgende Açı Kenar İlişkileri 48 (35-40) 4 SALI BİYOLOJİ Biyolojiye Giriş, 60 (7-30) Canlıların özellikleri, bilimsel çalışma 105 (5-19) Bilim ve Bilimsel Yöntem Biyolojinin Konusu 120 (9-28)
YARARLANILAN KAYNAKLAR ÇALIŞILAN SAYFA SAYISI5 ÇARŞ. MATEMATİK YARARLANILAN KAYNAKLAR KONULAR ÇÖZ. SORU SAYISI ÇALIŞILAN SAYFA SAYISI A KAYNAĞI B KAYNAĞI C KAYNAĞI Bölünebilme OBEB-OKEK 140 (31-44) Bölünebilme Kuralları 92 (29-36) OBEB-OKEK 79 (37-44) 6 PERŞ KİMYA Madde ve Ayırt edici özellikleri 176 (9-30) Atom ve yapısı 109 (33-44) 7 CUMA TÜRKÇE Cümle anlamı 100 (12-19) Paragraf anlamı (29-38)