Intrauterin Gelişme Geriliği-Anne Karnında Bebeğin Gelişme Geriliği Nedir? - Serdar Kaya - Gerçek Fethiye Gazetesi
Tanım olarak: Gebeliğin genellikle ikinci yarısında ultrason ile bebeğin ölçülen tahmini ağırlığının o gebelik haftasına göre olan ölçümlerin ortalama standart sapmasının %10 persantil altında ölçülmesidir.
Bir bebek ultrasonda küçük ölçülürse; ‘’Anne, babası da minyon olup yapısal olarak mı küçük? Yoksa gerçekten bir gelişme geriliği mi var?’’ diye hesaplanması gerekir.
Gelişme geriliği annede, bebekten, plasentadan veya bunların kombinasyonlarından kaynaklanabilir.
Anne Karnında Bebeğin Gelişme Geriliği Nedenleri Ve Risk Faktörleri Nelerdir?
Fetal genetik anormallikler %5-20 sebeptir. (ilk 20 haftada görülenler, en çok da trisomi 18 gibi anöploidilerden dolayı görülür. Diğer bazı nedenler de Russell-Silver sendromu ve Smith-Lemli-Opitz sendromu‘dur)
Enfeksiyon %5-10 sebeptir. (en sık CMV ve toksoplasmozis’dir. Diğer nedenler kızamıkçık, suçiçeği, sıtma, sfiliz, herpes simplex’dir.)
Çoğul gebelik (yetersiz beslenme, preeklampsi, ikizden ikize transfüzyon sendromu, plasenta ve kord anomalileri, diğer fetüsün kaybı, gibi nedenlerle olabilir.)
Plasentada Kromozomal Mosaisizm (Fetusün genetiği normal olup, plasentada genetik bir anomali vardır)
Plasentanın iskemik hastalığı
Kord ve plasental anormallikler (tek umblikal arter, umblikal kordun valemantöz girişi, umbilikal kordun marjinal girişi, çift loblu plasenta, circumvallate plasenta, plasental hemanjiom, plasental mesenkimal displazi)
Anneye ait genetik faktörler (annenin kendisi de gelişim geriliği ile doğmuşsa veya önceki doğumlarında fetusta gelişim geriliği olmuşsa; gelişim geriliği riski daha fazladır.)
Anneya ait medikal ve obstetrik durumlar (preeklampsi, dekolman , kronik hipertansiyon, kronik böbrek hastalığı, şeker hastalığı, SLE -sistemik lupus eritematozis hastalığı, siyanotik kalp hastalığı, kronik akciğer hastalığı, ciddi kronik anemi, orak hücre anemisi, rahim anormallikleri, alkol, pelvik radyoterapi öyküsü, ilk 3 ay şiddetli kanama geçirilmiş olunması)yapabilir.
Gebelik süresince sigara ve kokain, eroin gibi maddelerin kullanımı
Teratojenler, bazı ilaçlar ve diğer zararlı çevresel faktörler (Epilepsi hastalarına verilen Valproik asit gibi antikonvulsanlar, warfarin, antineoplastik ajanlar, methotereksat, alkol, sigara, hava kirliliği, radrasyon) yapabilir.
Annenin zayıflığı, yetersiz beslenmesi, yetersiz kilo alımı %10 sebeptir.
Yüksek rakımlı dağlık yerlerde yaşamak
İki gebelik arası sürenin çok kısa olması
2’li ve 4’lü testte biokimyasal değerlerde değişiklikler (PAPP-A MOM değeri azlığı, HCG MOM azlığı, Yüksek AFP mom değeri)
Anne karnında gelişme geriliği takibi nasıl olmalıdır?
Takipteki asıl hedef: ‘’Gelişme geriliği bebeği riske atıyor mu?’’ Bunu saptanması ve doğum zamanının planlanmasıdır.
Tanının doğrulanması gerekir.
Nedenlerinin bulunması gerekir.
Gelişme geriliğinin ciddiyetinin belirlenmesi gerekir.
Bebeğin iyilik hali, büyümesi ve kilo alışı çok yakından takip edilmelidir:
(Seri NST, Ultrason ve Doppler takipleri yapılmalıdır)
Bebeğin büyümesine, kilo alımına bakılmalıdır.
Biyofizik profiline: NST- nonstress testine, amniotik mayi suyuna, hereketlerine, tonusuna, nefes alışına bakılmalıdır.
Arterial ve Venöz Doppler incelemeleri yapılmalıdır.
Doğum için uygun zamana karar verilmelidir.
Anne karnında gelişme geriliği takibi sıklığı ne olmalıdır?
Olayın ciddiyetine göre takip sıklığına (haftada 1, haftada 2 veya her gün bakılması şeklinde) karar verilmelidir.
Anne karnında gelişme doğum zamanı ne olmalı?
Hedef: çok yakın takip ile fetal olgunluğun en yüksek düzeye mümkünse 37-38. gebelik haftasına ulaştırılması ve bu süreçte; fetal ve yenidoğan kayıp riskini ve kısa dönem - uzun dönem araz yaşaması riskini de en aza indirilmesidir.
Doğum zamanına karar verilirken:
Umbilikal arter doppler ultrasonuna,
Biyofizik profiline (NST- nonstress testine, amniotik mayi suyuna, hereketlerine, tonusuna, nefes alışına),
Duktus venozus dopplerine ve
Uteroplasental yetmezlik risk faktörlerine ve bulgularına göre karar verilir.
Bebeğin doppler atımlarının bozulması durumlarında acil doğum kararı verilerek sezeryan doğuma alınması gerekebilir.
Her türlü gebelikte gelişebilecek olan Intrauterin Gelişme Geriliği - Anne Karnında Bebeğin Gelişme Geriliği riskini azaltmak için düzenli gebelik takipleri şarttır.