TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇALIŞTAY PROGRAMI AFYONKARAHİSAR’DA YAPILDI
Türkiye Barolar Birliği Başkan Yardımcısı Av. Berra Besler’in Adalet Bakanlığı tarafından 27 - 29 Haziran 2013 tarihleri arasında Afyonkarahisar’da düzenlenen Türk Borçlar Kanunu’nun Bazı Hükümleri Üzerinde Yapılacak Değişikliklerin Değerlendirilmesi Çalıştayı’nda yaptığı açış konuşması:
Sayın Yargıtay 1. Başkan Vekili,
Sayın Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Üyesi,
Sayın Adalet Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı ve yüksek bürokratları,
Bizlerden emeklerini hiçbir zaman esirgemeyen çok değerli hocalarımız,
Üniversitelerimizin değerli temsilcileri, akademisyener,
Afyon ilinin değerli Başsavcısı,
Afyon Barosu’nun Sayın Başkanı ve saygıdeğer meslektaşlarım;
Medeni Kanunumuzun ayrılmaz bir parçası olan kişiler arasında borç – alacak ilişkilerini düzenleyen ve temel yasalarımızdan olan Türk Borçlar Kanunu’nda yapılan değişiklikler ve getirilen yeniliklerden çok kısa bir süre sonra, henüz tamamı yürürlüğe girmemiş olan hükümler üzerinde, yapılması düşünülen bazı değişikliklerin değerlendirilmesini amaçlayan, bugün başlayacak ve 29 Haziran günü sona erecek çalıştayın başarılı geçmesini diliyor, Türkiye Barolar Birliği adına ve kendi adıma sizleri saygıla selamlıyorum.
Birlikte izlediğimiz gibi dünya değişmekte ve ülkemiz de bu değişimden etkilenmektedir. Değişimin tabii sonucu olarak toplum hayatı geliştikçe, toplumun ihtiyaçları da artmakta ve bu durum hukuk alanında da kendini göstermekte, yazılı hukuk kuralları çoğalmakta ve hukuk alanı genişleyerek çoğu zaman da karmaşık bir hale dönüşmektedir.
Yasa, kural, karar ve yazılı kaynak yoğunluğu; bir hukukçu için asıl olan hukuki problemleri teşhis ve tespit etmek ve doğru çözümler bulmak hedefini yakalamakta hepimizin bildiği gibi bazı zorlanmalara neden olmaktadır.
Son yıllarda temel yasalarımızda hızla değişiklikler yapılmıştır. Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanununda yapılan köklü değişiklikler; Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu ile devam etmiştir.
Çağın gereklerine, toplumun ihtiyaçlarına cevap veremez hale gelen yasalarda yapılması gereken; uygulamayı da dikkate alarak, bilimsel verilerin ışığı altında bu yasalarda değişiklik yapılması ve toplumun ihtiyaçlarını karşılayacak hale getirilmesidir.
Yargı reformu kapsamında getirilen yenilikler ve yapılan değişikliklerle pek çok olumlu sonuç elde edilmiş olmasına rağmen yeni yasaların uygulamaları daha yerleşmeden, hatta bunlar yürürlüğe girmeden, üzerlerinde emsaline rastlanmayacak şekilde arka arkaya yapılan değişiklikleri anlamak mümkün olamadığı gibi bu durum uygulamada da önemli ölçüde sıkıntılar yaratmaktadır.
Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanununda sürekli yapılan değişikliklerin yanında yeni Türk Ticaret Kanunu daha yürürlüğe girmeden elli bir maddede yapılan değişiklik ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Madde 3. hakkında Anayasa Mahkemesi’nin verdiği iptal kararı yaşanan sıkıntılara çarpıcı örneklerdir.
Uygulamada sorun yaratan bir başka husus da, komisyonlarda hemen hemen aynı tarihlerde görüşülen Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanununda yer alan usule ilişkin çelişkili hükümlerdir. Bu çelişkili hükümlerin yaratacağı farklı uygulamalar, değişik yargı kararlarının verilmesine neden olabilir. Uygulayıcılar bakımından bu çelişkilerin hızla giderilmesinin önemi tartışmasız olduğu gibi, adaletin tecellisi bakımından da önemlidir.
Türkiye Barolar Birliği Eğitim Merkezi’nin 30 Nisan 2010 – 30 Nisan 2013 tarihleri arasında gerçekleştirdiği ve 30 bin 11 meslektaşımızın katıldığı 232 meslek içi eğitim seminerinin, son 13 ayında yapılan yetmiş altısı sadece Borçlar Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Türk Ticaret Kanununda yapılan değişikliklerin neler olduğunun anlatılması ve bunların uygulamada yaratacağı sorunların neler olabileceği tartışmasına hasredilmiştir. Bu yetmiş altı programa katılan 11 bin 670 meslektaşımız, kanunların hazırlandığı komisyonlarda üye olmayan eğitmenlerle (akademisyen, yargıç, avukat) getirilen yenilikleri ve değişiklikleri tartışmışlardır ve önemli verilere ulaşılmıştır.
Yeni yasalarda yapılan değişikliklerin neler olduğunun aktarılmasına ve bu hususların uygulamada yaratacağı sorunların belirlenmesine yönelik Meslek İçi Eğitim Seminerleri çalışmalarının yanı sıra; yeni yasaların tanıtımını amaçlayan ve bugünkü toplantıyı onurlandıran komisyon üyeleri tarafından verilen bilgilerle Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından ayrıca 35 toplantı düzenlenmiş ve 5 bin 369 meslektaşımızın katıldığı bu toplantılarda, bin yedi yüz kişi anket çalışmaları için formlar düzenleyerek bu iki yasa hakkındaki yeniliklerle ilgili görüşlerini bildirmişlerdir.
Yasa tanıtım çalışmalarıyla ilgili değerlendirmelerin sonucu; Türkiye Barolar Birliği’nin …… 03.2012 tarihli yazısı ekinde Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğüne gönderilmiştir. İhtiyaç duyulduğu takdirde, az önce bahsettiğim, yeni yasalarla ilgili yetmiş altı Meslek İçi Eğitim Semineri’ne katılan 11 bin 670 meslektaşımızın değerlendirmeleriyle yapılan tartışmaların sonuçlarını da Adalet Bakanlığı Kanunlar Genel Müdürlüğü’nün bilgisine sunabiliriz.
Uygulamada sorun yaratan, ihtiyaçlara cevap veremez hale gelen kanunlar elbette değiştirilecektir. Ancak bu kanunlarda yapılacak değişikliklerin, çok önceden uygulayıcılarla tartışılması ve değiştirilecek hükümler ile getirilecek yenilikler tespit edildikten sonra komisyonlarda görüşülerek kanun çalışmalarının yapılması, tasarılar kanunlaştıktan sonra ortaya çıkacak uygulama sıkıntılarını ve peşinden hemen değişiklik yapılması gereksinimini en aza indirgeyecek ve böyle bir hazırlık dönemi, uygulamanın ve yargılamanın daha sağlıklı çalışmasına katkı sağlayacağını düşünmekteyim.
Az önce Kanunlar Dairesi Genel Müdür Yardımcısı, Borçlar Kanunu çalışmalarına önceki Adalet Bakanı Sayın Oltan Sungurlu’nun döneminde başlandığını ve aradan 13 yıl gibi bir süre geçtiğini ifade ettiler. İnsan hayatında 13 yıllık süre uzun bir zaman alır. Ancak görülüyor ki, bu süre içinde üzerinde çalışılan ve kanunlaşan hükümler eskimiş ve değiştirilmesine de ihtiyaç görülmüş. O halde kanun çalışmalarındaki süreleri münasip olarak tayin etmek ve uygulamadaki eksiklikleri de yine zamanında tespit etmek gerekecektir. Ve böylece, az önce de belirttiğim gibi yeni çıkan bir kanunun henüz tüm maddeleri yürürlüğe girmeden ki biliyorsunuz daha Borçlar Kanunu’nda yürürlüğe girmeyen maddeler var, bugün yaptığımız gibi değişiklik çalışmalarına ihtiyaç doğmasın.
Bu duygu ve düşüncelerle, çalıştayın başarılı geçeceğine olan inancımı tekrar eder, hepinize Türkiye Barolar Birliği adına saygılarımı sunarım.