AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) - PDF
Download "AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)"
1 AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi
2 Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların hayatında belirleyici olmaktadırlar. Gelişim yetiştirildiğimiz ortamdan bağımsız değildir. Çocuğun geliştiği ortamın en önemli öğesi ailedir. Anne-baba eğitimlerinin çocuk istismarı ve ihlalini önlemedeki rolü büyüktür.
3 Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) 1993 yılında çocuğun gelişim hakkının korunması amacıyla nitelikli erken çocukluk programlarını geliştirmek ve yaygınlaştırmak üzere kurulmuştur. AÇEV'in misyonu, gelişen bir toplum için eğitimin şart olduğu bilinciyle, uzmanlık alanları olan erken çocukluk ve yetişkin eğitimine, programları ve uygulamaları ile katkı sağlamak ve bu konuda ülke genelinde yaygın bir hizmet ağı oluşturmaktır. Bu amaçla, anne ve babalara çocuk gelişimi ve eğitimi konularında bilgi ve destek vermeyi, çocuk ve ailesi arasındaki ilişkiyi güçlendirmeyi hedefleyen aile eğitim programları sunmaktadır.
4 Neden Aile Eğitimi? Anne-babalar çocuk gelişimi ve sağlıklı aile içi iletişim hakkında desteklendiklerinde çocuğun gelişimi olumlu yönde etkilenmektedir: Ailelerin kendilerini daha emin hissederler. Anne-babaların özgüvenleri ve aile içi iletişim güçlenir. Bu eğitimler ailelere çocuklarının gelişimine katkı sağlayabilmeleri için bilgi, kaynak ve destek verir. Çocuğun okul öncesi eğitime ulaşamadığı durumlarda okula hazırlanmasına olanak sağlar. Ailenin sorumluluğunu pekiştirir. Varolan hizmetleri daha iyi kullanmalarını sağlar. Çocuğun gelişiminin sağlıklı gerçekleşmesini ve kalıcı iyileşmeler olmasını sağlar.
5 Aile Eğitimleri Hangi Yollarla Yapılmaktadır? AÇEV aile eğitimlerini; ev ziyareti yoluyla, aile destek grupları çalışmalarıyla, medya ve uzaktan eğitim yoluyla aile eğitimlerinin halihazırda varolan hizmet ve eğitimlerin içine dahil edilmesiyle uygulamaktadır.
6 Aile Eğitim Programları Davranış Değişikliği Hedefleyen Aile Eğitim Programları Baba Destek Programı Anne Destek Programı Bilgi Verme, Farkındalık Yaratmaya Yönelik Aile Eğitimleri Anne-Baba Olmak Seminerleri
7 ANNE DESTEK PROGRAMI (ADP) Hedef Kitle; 3-11 yaş grubunda çocuğu olan anneler Amaç; Anneleri ebeveynlik rollerinde desteklemek, çocuk gelişimi konusunda bilgilendirmek, çocuk ile annesi arasındaki ilişkiyi güçlendirmek, annelerin kendilerine güvenlerini ve çocuğun eğitimindeki rolünü artırmak İçerik; Çocuğun gelişim alanları, beslenmesi, sağlığı, tuvalet alışkanlığı, cinsel eğitimi, olumsuz ve olumlu disiplin yöntemleri, oyun, iletişim, okul-aile işbirliği Süre; 10 hafta
8 ANNE DESTEK PROGRAMI (ADP) Anne Destek Programı nın içeriğinde çocuk istismarı da yer almaktadır. Çocuğun Olumsuz Davranışlarını Nasıl Azaltabiliriz? isimli oturumda; çocuk istismarının genel tanımı ile fiziksel, duygusal, cinsel ve ekonomik istismarın tanımları yapılmaktadır. Aynı zamanda istismar olayı öğrenildiğinde ailelerin ne yapması gerektiği konusunda annelere bilgi verilmektedir.
9 ANNE DESTEK PROGRAMI (ADP) 2003 yılında Kadıköy Eğitim-Sen işbirliği ile Sınıf Öğretmenleri tarafından uygulanmıştır yılından bu yana ise Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile işbirliğinde, bir protokol çerçevesinde rehber öğretmenler ile birlikte uygulamalara devam edilmektedir. Anne Destek Programı ile 2001 den bu yana 6 ilde anneye ulaşılmıştır.
10 Baba Destek Programı Hedef Kitle; 3-11 yaşında çocuğu olan babalar Amaç; Babaların çocuk gelişiminde daha aktif ve pozitif bir rol almalarını sağlamak, babalık rollerini güçlendirmek, çocuk yetiştirme konusunda bilgilerini artırmak, aile içinde demokratik bir tutum benimsemelerini sağlamak. İçerik; Babanın çocuk gelişimde rolü, önemi, aile tutumları, çocuğun davranışlarını kabul etme ve etkin dinleme, ben dili, olumlu disiplin yöntemleri, çocuğun gelişim özellikleri ve bedensel gelişimi, zihinsel gelişim ve kitap okumanın önemi, sosyal, duygusal gelişim oyun ve çocuk gelişimindeki önemi Süre; 13 hafta
11 Baba Destek Programı Baba Destek Programı nın içeriğinde cinsel istismar konusu da yer almaktadır. Bedensel ve Cinsel Gelişim isimli oturumda babalar ile cinsel istismarın ne olduğu ve çocuklara cinsel taciz ile normal bir sevgi dokunuşu arasındaki farkı nasıl öğretebilecekleri hakkında konusulmaktadır.
12 Baba Destek Programı Baba Destek Programı Milli Eğitim Bakanlığı Çıraklık Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ve İlköğretim Genel Müdürlüğü ile işbirliğinde İlköğretim Okullarında ve Halk Eğitim Merkezleri nde uygulanmaktadır. Ayrıca, Sosyal Hizmetler Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) ile işbirliği kapsamında da SHÇEK e bağlı Toplum Merkezleri nde AÇEV den eğitim alan Sosyal Hizmet Uzmanları tarafından BADEP uygulanmaktadır yılından bu yana 41 ilde uygulanan program ile baba-çocuk ikilisine ulaşılmıştır.
13 Anne Baba Olmak Seminerleri Hedef Kitle; 0-14 yaş arası çocukları olan aileler Amaç; Anne-babaları çocuğun gelişimindeki önemleri konusunda bilgilendirmek İçerik; Çocuk yetiştirme tutumları ve etkileri, demokratik tutumun yöntemleri (dinleme, sınırlar ve kurallar, ben dili, takdir, teşvik) Süre; 3 saat Uygulama; kişilik gruplar Katılımcı bir yaklaşım
14 Anne Baba Olmak Seminerleri Özel kurum çalışanlarına ve paydaşlarına yönelik olarak bağış karşılığında uygulanabilmektedir. İstanbul iline bağlı ilköğretim okullarından gelen talepler değerlendirilerek bu okullarda seminerlerin gerçekleşmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır yılından bu yana 15 ilde toplam katılımcı ile Anne-Baba Olmak Seminerleri gerçekleştirilmiştir.
15 Aile eğitiminin çocuk üzerindeki etkileri Daha az bağımlı ve daha az saldırgan bireyler Benlik algıları daha yüksek Olumlu sosyal ilişkiler kuran bireyler Sözel ve sayısal becerileri daha yüksek Eğitime devam süreleri daha uzun Üniversite eğitimine katılım yüzdeleri daha yüksek (Kagitcibasi, C., Sunar D.& Bekman S., 2001; Kagitcibasi, C., Sunar, D., and Bekman, S.& Cemalcilar,Z., 2004).
16 Aile eğitiminin anne-çocuk ilişkisi üzerindeki etkileri Çocukla daha çok etkileşim Çocukla daha çok sözel iletişim Çocuklara karşı daha çok olumlu ve daha az cezalandırıcı davranışlar Çocuklara daha çok hikaye okuma/anlatma Çocuğun okuluna daha fazla ilgi Çocuğun başarısı için annelerin çabalarında artış Çocuğa yönelik çevresel uyaranlarda artış (Kagitcibasi, C., Sunar D.& Bekman S., 2001; Kagitcibasi, C., Sunar, D., and Bekman, S.& Cemalcilar,Z., 2004).
17 Aile eğitiminin anne üzerindeki etkileri Kendilerine güvenlerinde artış Daha doyumlu bireyler Evde karar alımına daha çok katılım Topluluk/kamu hizmetlerinden daha çok yararlanma Daha bağımsız iş yapabilme (Kagitcibasi, C., Sunar D.& Bekman S., 2001; Kagitcibasi, C., Sunar, D., and Bekman, S.& Cemalcilar,Z., 2004).
18 Aile eğitiminin baba üzerindeki etkileri Aile içinde daha az geleneksel tutumlar Babalığa yaklaşımda yetkeci olmayan ve tavizkar olmayan tutumlarda artış Baba ile çocuk arasındaki iletişimde olumlu bir değişim (Koçak, A. A., 2004)
19 Anne-babaların söyledikleri... Çocuğun kendi isteklerinin olduğunu öğrendim. Kızıyordum, her şey bizim hakkımız sanıyordum, yani anne-baba ne derse o olur sanıyordum. Öğrendim ki aslında çocuğun da çok hakları varmış... Bağırıp çağırıyordum, kızıyordum, dövüyordum. Ondan sonra baktım ki terapi gibi geldi bana o gidişler (eğitim programına gidiş). Hata olduğunu anladığım için frenliyorum kendimi. Hata yapmaya bir adım kala frenliyorum...
20 Anne-babaların söyledikleri... Ben konuşarak bir şeylerin hallolacağını öğrendim, sinirlenerek değil de... Daha önce çatışma oluyordu. Konuşarak bir şeyleri daha çok anlaşarak hallediyoruz, ne o sinirleniyor ne ben sinirleniyorum... Mesela çocuğumun kapısını çalıp içeri girmeyi öğrendim, sonra onun özeline saygı duymayı öğrendim. Eskiden çocuğumla zaman geçirmezdim. Şimdi televizyon seyrediyoruz, boyama yapıyoruz veya ona kitap okuyorum.bazen beraber dışarı çıkıyoruz. O uyuyana kadar vaktimi onunla geçiriyorum.
21 Aile Eğitimleri Çocuk İstismarını ve İhmalini Önler Aile içinde çocuğun gelişim hakkının korunmasını sağlar. Aileyi disiplin yöntemleri konusunda güçlendirir. Böylece, duygusal ve fiziksel istismarı önleyici rol oynar. Okul öncesi dönemde aile çocuk etkileşimini güçlendirir. Çocuğun içinde bulunduğu en yakın çevresi (anne-baba) desteklenir. Böylece, çocuğun eğitimde eşit fırsatı elde etmesi ve aile içinde çocuk istismarına yol açacak tutumların ortadan kalkması sağlanır.