Kafkasya’da 8.000 Yıllık Sulama Kanalları Keşfedildi | Sediyani Haber
Bilinen en eski sulama kanalları, Kafkasya’nın güneyinde keşfedildi.
Güney Kafkasya’daki su kanalları, şaşırtıcı şekilde Neolitik toplumların su yönetimine bilinenden çok önce başladığını gösteriyor. Gürcistan ve Azerbaycan’ın kuzeybatısında keşfedilen hidrolik yönetim sistemleri, sulama teknolojisinin daha önce sanıldığı gibi Ortadoğu’da değil Kafkasya’da ortaya çıktığına yorumlanıyor.
Mezopotamya’dakilerden daha eski sulama kanalları bulundu. Gürcistan’ın Kvemo Kartli bölgesindeki Marneuli kenti yakınlarındaki Neolitik yerleşim alanı Gadachrili Gora’da keşfedilen su kanalları, hidrolik altyapılar ve sulama teknolojilerinin tarihî kronolojisini değiştirecek gibi görünüyor.
Kafkasya’daki Neolitik köy Gadachrili Gora’da yaklaşık 8 bin yıl önce (M. Ö. 5900) kullanıldığı tespit edilen, nehirlere kanal açarak arazi sulamayı sağlayan hidrolik yönetim sistemi, Fransa’daki Versailles St. Quentin Üniversitesi ve Doğa Tarihi Müzesi ekiplerinin Kafkasya bölgesinde eski çağlara ait bitki örtüsü, peyzaj sistemleri ve toplumların evrimini araştırma çalışmaları sırasında keşfedildi.
Quaternary Science Reviews (Kuvaterner Bilim İncelemeleri) dergisinde, “Neolithic Water Management and Flooding in the Lesser Caucasus (Georgia)” (Küçük Kafkaslar’da (Gürcistan) Neolitik Su Yönetimi ve Taşkını) başlığıyla ve V. Ollivier, M. Fontugne, C. Hamon, A. Decaix, C. Hatté, M. Jalabadze imzaları ile yayınlanan bugünkü tarihli makaleye göre; kanallar bir sel baskını sonrası insanların köyü terk etmesiyle tahrip olmuş görünüyor. Makaleye göre; M. Ö. 5900’lü yıllarda kullanıldığı tespit edilen su sisteminin, M. Ö. 5750 ilâ M. Ö. 5430 yılları arasında tahrip olduğu ve yerleşimcilerin alanı terkettiği anlaşılıyor.
Kısa adı CNRS olan Fransız Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi (Le Centre National de la Recherche Scientifique)’nden edinilen bilgilere göre Neolitik Çağ sulama kanalların kullanım tarihinin belirlenebilmesi için arkeolojik alandan çıkan tohumlar üzerindeki izotopik analizler kullanıldı. Araştırma ekipleri, alandan elde edilen numunelerin radyokarbon tarihlendirmesi (C-14) ve kararlı izotop analizleri sayesinde sulama kanallarının ayrıntılı rekonstrüksiyonunu oluşturmayı başardı.
Daha önce bilinen en eski sulama sistemi Mezopotamya’da M. Ö. 5500 yıllarına tarihleniyordu. Nehirlere açılan kanallar vasıtası ile suyun yönlendirilmesini sağlayan hidrolik sistem, ilk sulama teknolojisinin Ortadoğu’da kullanıldığını tahmin ettiriyordu. Ancak Güney Kafkasya’da yeni keşfedilen su kanalları, şaşırtıcı şekilde Neolitik toplumların su yönetimine çok daha önce başladığını gösteriyor.