Şehitlere bağlılık onların özlemlerini ve umutlarını başarıya ulaştırmaktan geçmektedir
Önder Apo’nun mücadeleyi sürekli geliştirmesi ve büyütmesinde en önemli özelliklerden biri şehitlere bağlılıktır, şehitlere verdiği anlamdır. Önder Apo, Mahirlerin şahadetine nasıl anlam verdiyse, bu şahadetlere layık olmak istediyse, nasıl Denizlerin şahadetine anlam verdi ve ona layık olmak istediyse, nasıl İbrahimlerin şahadetine anlam verip onlara layık olmak için devrimci mücadele geliştirme iradesi ortaya koyduysa, Haki Karer’den başlamak üzere tüm Kürdistan Özgürlük Mücadelesi şehitlerine de bu düzeyde anlam vermiştir.
Mayıs ayı Kürt Özgürlük Hareketi tarafından ‘Şehitler Ayı’ olarak kabul edilmiştir. Gerçekten de Mayıs ayı tüm şehitleri temsil edecek büyük devrimcilerin yaşamını yitirdiği aydır. Bu ayda Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan idam edilmiştir. İbrahim Kaypakkaya işkencede katledilmiştir. Sinan Cemgil ve arkadaşları bu ayda şehit düşmüştür. Haki Karer, Halil Çavgun bu ayda şehit düşmüştür. Ferhat Kurtay, Mahmut Zengin, Necmi Öner, Eşref Anyık da Mayıs 1982’de bedenlerini meşale yaparak şahadete ulaşmışlardır. Mehmet Karasungur ile İbrahim Bilgin de Mayıs ayında şehit düşmüştür. Büyük Ozan Şehit Mizgîn 11 Nisan’da şehit düşmüştür. En son olarak da 2007’de Şirin Elemhuli, Ali Haydaryan, Ferzad Kemanger, Ferhad Wekili İran devleti tarafından idam edilmişlerdir. Tüm bu şehitleri saygıyla, minnetle anıyoruz.
Mayıs şehitlerinin yarattığı ruh Kürdistan ve Türkiye’deki devrimci mücadelenin gelişmesinde çok büyük roller oynamıştır. Mayıs ayı şehitlerinin direnişleriyle, tutumlarıyla, şahadete giderken söyledikleri sözlerle Kürdistan’da ve Türkiye’de devrimci mücadelenin gelişmesini sağlayan en temel değerleri yaratmışlardır. Bu bakımdan Mayıs ayı şehitlerini anmak, onların karakterlerini anlamak, onların mücadelelerini, özlemlerini hatırlamak Türkiye ve Kürdistan’da her zaman için özgürlük mücadelesini geliştirecek temel güç kaynağı ve temel moral değerleri olmaya devam etmektedir.
Mayıs ayında şehit düşen Denizlerin, İbrahim Kaypakkayaların, Haki Karerlerin, yine cezaevinde bedenlerini ateşe vererek zulme karşı direnen dörtlerin ve tüm devrimcilerin daha sonra gelişen mücadelelerde büyük rolleri olduğu açıktır. Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan 1972 yılının 6 Mayıs’ında idam edildiler. Denizlerin idam edilmesi, bu devrimcilerin Türk devletine karşı “kabul edilemez eylemler ve tutumlar” içinde olduğunu ortaya koymaktadır. Gerçeklik de bunu ifade etmektedir. Kuşkusuz onların yaptığı eylemler, direnişler, tutumlar halklar için onur ve gurur kaynağıdır. Ancak Türk devleti gibi soykırımcı, sömürücü, zalim bir devlet açısından Denizlerin o dik duruşları, o mücadele duruşları, o meydan okuyucu duruşları büyük bir ‘suç’ niteliğindedir. Denizler, Türk devletinin toplum üzerinde yarattığı korku hükümranlığını kırmışlardır. Amiyane deyimle Türk devletinin otoriter tılsımını bozmuşlardır. Devletin toplum üstündeki korku duvarlarını yıkmışlardır. Kuşkusuz Osmanlı’da da, cumhuriyet döneminde de devlete karşı tutumlar ve direnişler gelişmiştir; ancak hiçbirisi Denizlerin duruşu, idamları, yarattıkları mücadele geleneği kadar devletin toplum üzerindeki hegemonik hakimiyetini, ‘Devlete karşı çıkılamaz’, ‘Devlet baba’ kültünü yıkan etkide olmamıştır. Bu yönüyle Denizlerin direnişi, duruşu, idam sehpasında söyledikleri Türkiye tarihi açısından çok büyük öneme sahiptir.
Devletler uyguladıkları baskı ve zulümden daha fazla toplum üzerinde yarattıkları etki, devlet algısı, korku ve itaat kültürü ile ayakta kalırlar. Devletler silahlarından, silahlı gücünden, polis ve askerinden çok toplumda yarattıkları bu etkiyle varlıklarını sürdürürler. Böyle düşünüldüğünde Denizlerin toplum üzerindeki devlet algısını yıkmalarını, yerle bir etmelerini, devlet kültürünün toplum üzerindeki o ağır hegemonyasını, baskısını duruşlarıyla etkisiz kılmaları, Türkiye tarihi açısından çok büyük bir devrimdir. Büyük bir devrim yapmışlardır. Bu, devletin toplum üzerindeki korku imparatorluğunu, hakimiyetini, devletin toplum üzerinde oluşturduğu içsel itaati büyük oranda sarsmıştır. Bunun gerçekten çok büyük bir devrimci niteliği vardır. Bu açıdan Denizlerin, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnanların idamını, onların direnişini devletin herhangi bir devrimciyi idam etmesi ve katletmesi olarak görmemek gerekir. Ya da Denizlerin duruşunu, eylemini, isyanını herhangi bir devrimcinin, bir devletin zulmüne karşı başkaldırısı olarak görmemek gerekiyor. Gerçekten de psikolojik, sosyolojik, zihniyet olarak Denizlerin direnişinin Türkiye’deki etkileri tarihsel olmuştur. Bu konuda birçok kitap yazılmıştır, daha da yazılacaktır. Eğer bugün Türk devletine karşı demokrasi ve Kürdistan’da süreklileşen bir direniş geleneği varsa, Gezi Direnişi’nde gençler ve toplum ayağa kalkmışsa, bunların tümünde Denizlerin, İbrahimlerin, yine o dönem devrimcilerinin yürüttüğü mücadelenin payı çok büyüktür.
Kuşkusuz o günden bugüne Türkiye’de binlerce, Kürdistan’da on binlerce şahadet yaşanmış ama onların direnişinin, şahadetlerinin yarattığı sonuçlar gerçekten de çok büyük olmuştur. Her devrimcinin şahadeti devrimler için önemlidir, anlamlıdır, değerlidir. Her şahadet esasında aynı düzeyde değere ve öneme sahiptir ama her şahadetin, her direnişin yarattığı sonuçlar farklı farklı olmaktadır. Bazı direnişler, bazı şahadetlerin yarattığı sonuçlar çok büyük, tarihsel olmaktadır. Büyük devrimci sonuçlara, siyasal sonuçlara yol açmaktadır. Bazen bir kişinin eylemi, başka bir yerdeki binlerce, on binlerce, yüz binlerce insanın ayağa kalkışından, hatta milyonlarca insanın ayağa kalkışından daha büyük sonuçlar doğurmaktadır. İşte Denizlerin, İbrahimlerin, Hakilerin, Mayıs ayında şehit düşen büyük devrimci önderlerin yarattığı etkileri bu çerçevede ele almak, değerlendirmek gerekmektedir.
Eğer Denizlerin idamından sonra Türkiye ve Kürdistan’da binlerce çocuğa Deniz ismi konulmuşsa, bugün en fazla rastlanan isimlerden birisi Deniz ise bu kesinlikle Deniz Gezmiş’in yiğitçe yürüttüğü mücadeleyle ilgilidir. Deniz Gezmiş şahadetinden sonraki yıllarda gençlere örnek olmuştur. Gençler Denizleşmek için çalışmışlardır. Deniz’in direnişçiliği, yiğitliği, duruşu, heybeti bir devrimci ölçü haline gelmiştir. Başta Deniz olmak üzere Mayıs şehitlerini anmak, Mayıs şehitlerinin duruşlarını, yarattığı değerleri ve birikimleri anlamak bireylerde ve toplumda büyük bir bilinç sıçraması yaratacağı gibi büyük bir devrimci mücadele duruşu da ortaya çıkaracaktır. Bu bakımdan Denizleri sürekli anlatmak, yaşatmak, onları gelecek kuşaklara taşımak da büyük bir devrimci görevdir. Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz; devrimci görevlerden biri, hatta insanlık görevlerinden biri, insanlık için büyük değerler üretmiş, büyük duruşlar göstermiş insanları, devrimcileri gelecek kuşaklara anlatmaktır. Onların yarattığı değerleri toplumun değerleri haline, kültürü ve ahlakı haline getirmektir. Bunlar yapıldığında bu devrimcilere layık olunabilir. Bu açıdan şehitler ayında şehitleri anmak, şehitlerin yarattığı değerleri ortaya koymak, şehitlerin kişiliklerini, duruşlarını, mücadelelerini, duygularını devrimin moral değerleri haline getirmek, toplumdaki özgürlük ve demokrasi bilincini bu devrimcilerin duruşlarıyla, tutumlarıyla, direnişleriyle güçlendirmek çok çok önemlidir.
Denizlerin idamıyla toplum teslim alınmak istendi
Mayıs şehitlerinin hepsinin kattığı farklı değerler, ortaya çıkardığı direniş ruhu vardır. Ama en başta Deniz’i, Hüseyin’i, Yusuf’u anmak gerekiyor. Çünkü bazı yönleriyle ilktirler. İlk olmak önemlidir. İlk olmanın kendine özgü özellikleri, değeri ve anlamı vardır. Yarattığı sonuçlar vardır. Bu yönüyle Denizler de bir geleneğin ilklerindendirler. 12 Mart’ta gerçekleşen askeri faşist darbe, gelişen devrimci gençlik hareketine, halk hareketine, emek hareketine karşı bir ezme, bastırma harekatı başlatmıştır. Denizlerin idamı da bu bastırmanın sembolü haline getirilmek istenmiştir. Denizlerin idamı gerçekten çok bilinçli yapılmıştır. Bilerek, planlanarak, belirli sonuçlar yaratmak amacıyla bu idamlar gerçekleştirilmiştir. Bunu bilmek lazım. Denizlerin idamı üzerinden teslimiyet yaratılmak istenmiştir. Devletin oluşturduğu korku imparatorluğu ayakta tutulmak istenmiştir. Denizlerin idamı üzerinden 60’ların sonu ve 70’lerin başında yürütülen devrimci direnişin yenildiği ilan edilmek istenmiştir. Yenilginin sembolü olarak Denizler idam sehpasına gönderilmiştir. Bu açıdan devrimcilerle devlet arasındaki büyük mücadeleyi, büyük bir savaşı ifade etmektedir. Devrimciler duruşlarıyla, tutumlarıyla devletin tılsımını bozan, etkisini kıran bir mücadeleci duruş, bir amacı, bir tutumu ortaya koyarlarken, devlet ise onların idamı şahsında halkın iradesini kırmayı, devlet karşısında direnmenin sonunun ne olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Sonuçta bu iki amacın, iki duruşun büyük bir çarpışması ortaya çıkmıştır ve kazanan tabii ki Denizler, Hüseyinler ve Yusuflar olmuştur. Denizlerin, Hüseyinlerin ve Yusufların tarihi duruşu devletin amaçladıklarını tümden boşa çıkarmıştır.
Bu yönüyle Denizlerin 12 Mart faşizmi karşısında bir zaferi söz konusudur. Bunu böyle görmek gerekiyor. Zaferler esas olarak ideolojiktir, siyasidir. İdeolojik ve siyasi zafer kazanıldıktan sonra diğer zaferler zaman içinde ortaya çıkarılır. Çünkü her zafer ideolojik ve siyasi bir zafere, bir büyüklüğe, bir güce dayanır. Bu bakımdan 12 Mart’ta ideolojik ve siyasi olarak kaybeden ve idam edenler, o dönemin iktidarı, o dönemin faşist darbecileri olurken; kazananlar ise 12 Mart faşizminin amaçlarını boşa çıkaran ve onlar karşısında ideolojik ve siyasi zafer kazanan büyük devrimciler Denizler olmuştur. Bu gerçeğin özellikle görülmesi gerekmektedir.
Bir hususun Mayıs şehitlerini değerlendirirken, onların anısına bağlılığın gereği ortaya konulurken açığa kavuşturulması gerekir.
Denizler devlet nezdinde en büyük ‘suç’u işlemişlerdir
Bazı çevreler ya iyi niyetle ya cehaletle ya da bilinçli olarak ‘Denizler çok fazla bir şey yapmamıştır, niye idam edildiler’ demektedir. Oysa Denizler devlet nezdinde en büyük ‘suç’u işlemişlerdir. Konuya bu devletler tarafından bakmak gerekmektedir. Zaten halkın özgürlük ve demokrasi değerlerinin hakim olduğu, özgürlük ve demokrasi güçlerinin toplumu yönettiği bir yerde tabii ki onların yaptığı eylemler kutsal, onurlu, halk tarafından ödüllendirilen eylemlerdir. Nitekim Türkiye halkları da, Kürt halkı da, Türkiyeli gençler de, Kürdistan’daki gençler de, kadınlar da, hatta bölge halkları da Denizleri ödüllendirmiştir. Tarihsel gerçek budur. Bugün onları idam edenler lanetle anılırken, Denizler her yıl daha da büyümektedir. Eylemleri her yıl daha da anlam ve değer kazanmaktadır. Her yıl daha da değer kazanarak bu devrimcilerin toplum içindeki yerleri daha da önemli hale gelecektir. Çünkü her yıl bir önemli yanı daha da görülecektir. Her yıl onların duruşlarının ve devrimci mücadelelerinin yarattığı sonuçlar daha derinlikli ve kapsamlı anlaşılacaktır.
Bu devrimciler devlet karşısında suçluydular, bu devlet karşısında en ağır suçu işlemişlerdi. Çünkü çağımız hala devletlerin hakim olduğu çağdır. Beş bin yıldır bu topraklarda devletler hakimdir. Devletlerin egemenliği vardır. Bu yönüyle biz bireylerin, toplulukların, halkların eylemlerini değerlendirirken iki yönlü değerlendireceğiz. Halklar için değerli, anlamlı büyük eylemler, büyük duruşlar olarak görürken, devlet karşısında da büyük suç işlemiş, devlete meydan okumuş insanlar olarak değerlendireceğiz.
Devletin Denizlere, İbrahimlere büyük öfkelenmesi, idam sehpasında ya da işkence tezgahlarında katletmesi devletin bu büyük devrimcilere öfkesini ifade etmektedir. Devleti bu kadar öfkelendirmek, bu kadar öfkesini kazanmak -devletin idam sehpasına göndermesi, işkencede katletmesi eğer doğru değerlendirilecekse- bu devrimciler için büyük bir onurdur. Demek ki devlete zarar vermişler, devleti öfkelendirmişler, devleti büyük sarsmışlardır. Devletin sarsılmasında ilkler olmanın onurunu yaşamışlardır. Zaten ilk oldukları için bu kadar hedeflenmişlerdir. Zaten ilk oldukları için Denizler, İbrahimler toplumda bu kadar değer görmüşlerdir, el üstünde tutulmuşlardır, toplumun, gençlerin yüzünü döndüğü kutuplar haline gelmişlerdir. Bu açıdan bu devrimcilere bakarken, değerlendirirken onların duruşlarının tarih içindeki anlamlarına göre anlamak, değerlendirmek gerekmektedir.
Denizler gerçek toplum kahramanlarıdır
Her eylemin anlamı, o zaman ve mekandaki koşullarla ilgilidir. Bu açıdan 1970’lerin Türkiye gerçeği dikkate alındığında gerçekten de o dönemde bu çıkışları yapmak kutsallık düzeyindedir. Nasıl ki, halkların tarihlerinde kutsal değerleri vardır, inançları, peygamberler, ermişler ve dervişler, bilgeler, halkın kutsalları vardır; bu devrimciler de kendi tarihi koşullarında yarattıkları değerlerle, tutumlarla, ölçülerle, ahlak ve kültürle bu halkın kutsalları haline gelmişlerdir. Çünkü kutsallık her zaman toplumsaldır. Onların da duruşları toplumsal kültür, ahlak, değer yaratmada önemli rol oynamıştır. Toplumun ahlakının, kültürünün, değerlerinin, hak, adalet, özgürlük, eşitlik, demokrasi, vicdan temelinde derinleşmesi ve kapsamlılaşmasında rol oynamışlardır. Bu nedenle de halklar onları unutmamaktadır, onların değerleriyle moral bulmaktadır. Onların değerleriyle devletin zoru ve baskısına dayanmaktadır. Devlet karşısında dayanmayı da, direnişi de bu zulüm karşısında, özgür ve demokratik geleceğe umutla bakmayı da bu şehitlerin yarattığı duruşla, değerlerle edinmişlerdir. Bu açıdan toplumun bu duygularını, duruşunu, tutumunu, umudunu ve iradesini yaratmak kadar değerli bir şey olamaz.
Denizlerin o dönemdeki duruşları çok anlamlıdır. Zaten bu nedenle de halk değer vermiştir, halk itibar etmiştir, halk saygı duymuştur, onları yüreğinde ve beyninde kutsamıştır. Onları çocuk saflığında temiz görmüştür. Onların hak, adalet, özgürlük, demokrasi, insanlık değerlerinin çocuk saflığında kirlenmemiş temiz değerler olduğuna inanmıştır. Deniz niye o kadar toplumda değer görmüştür? Deniz şahsında hiçbir çıkar gözetmeden, hiçbir bireysel çıkar peşinde koşmadan, hiçbir biçimde kendisini düşünmeden tamamen halkı ve ülkesi için, insanlık için, yoldaşları için, gelecek için yaşayan; beyni, yüreği, duyguları tertemiz insanlar görmüşlerdir. Halk onları melek düzeyinde temiz, saf, değerli görmüştür. Deniz bu karakteriyle, bu duruşuyla, toplum üzerinde yarattığı bu etkiyle şahadetinden sonra hemen büyümüştür. Dalga dalga neredeyse kulaktan kulağa bir Deniz efsanesi dolaşmıştır.
Denizler gerçek toplum kahramanlarıdırlar, toplum sembolüdürler. Edebiyatın, şiirin, türkünün, destanın gerçek kişiliğidirler. Aslında onların en iyi biçimde türküde, sanatta, edebiyatta, şiirde, öyküde, resimde, sinemada, tiyatroda ve diğer tüm sanat dalları ile anlatmak mümkündür. Onları ancak sanat anlatabilir, sanat dalları anlatabilir. Düz anlatımların, düz yazıların, düz konuşmaların onları anlatması mümkün değildir. Onların toplumun ruhu haline nasıl geldiğini anlatmak sanat ve edebiyatın işidir. Bu yönüyle bu büyük devrimcilerin, bu büyük şehitlerin esas olarak öykü, roman, şiir, türkü, sinema vb sanatlarla anlatılması gerekmektedir. Kuşkusuz bu konuda belli anlatımlar olmuştur, olmaktadır ama hala Denizlerin, İbrahimlerin, Hakilerin, Sinanların, Karasungurların, Dörtlerin, Halillerin, Mizgînlerin devrimci duyguları, tutumları, duruşları çok iyi anlatılmış değildir. Daha doğrusu sanat ve edebiyat bu devrimcileri anlatmak için yeterince rolünü oynamamıştır. Sanatçılar ve edebiyatçılar bu konuda bu devrimcilerin anısına bağlılığın gereği layık olacak düzeyde bir yoğunlaşma ve etkinlik ortaya çıkarmamışlardır. Sanatçılar bu devrimcilere büyük borçludurlar. Bu açıdan bu büyük devrimcileri esas olarak sanatçıların ifade etmesi, tanıtması lazım. Sanatçıların sanatlarıyla onların duygularını, düşüncelerini, eylemlerini ve yarattığı sonuçları toplumsal değer, kültür ve ahlak haline getirmeleri lazım.
Kuşkusuz onları anlatmak, onları toplumda bir kültür, bir değer haline getirmek için devrimciler büyük çaba ve emek sarf etmişlerdir. En başta da Önder Apo, Kürt Özgürlük Hareketi, Denizlere, İbrahimlere, Mahirlere, Hakilere, Sinan Cemgillere gerçek değerini vermek için hem mücadelesinde yaşatmıştır hem de onların duygularını, düşüncelerini toplumsal ahlak, kültür ve değer haline getirmek için büyük çaba göstermiştir. Bu devrimcilere layık olmak açısından yapılacak iki şey vardır; bir onların özlemlerini, amaçlarını geçekleştirmek için devrimci mücadeleyi yükseltmek, ikincisi ise onları edebiyatla, sanatla topluma mal etmek, toplumsal değerler haline getirmektir. Toplumun ahlakı ve kültürü, vicdani değerlerinin derinleşmesi ve kapsamlılaşmasında onları yaşatmak gerekmektedir.
İbrahim Kaypakkaya’nın en önemli özelliği halkçılığıdır
İbrahim Kaypakkaya’nın yarattığı değerler de çok önemlidir. İbrahim Kaypakkaya, devrimcilerin en temel özelliği olması gereken halkçılık konusunda örnektir. Bu yönüyle İbrahim Kaypakkaya’yı Türkiye ve Kürdistan devrimciliğinde halkçılığın sembolü olarak görmek gerekmektedir. Kuşkusuz Denizler de halkçıdır, Hüseyin de, Mahir de, Haki de halkçıdır. Onların duyguları, düşünceleri halka dairdir ve büyük değer vermiştir. Ancak her devrimcinin bazı özellikleri öne çıkar. Halkçılık, direnişçilik, yiğitlik, temizlik, saflık, emekçilik, hiçbir çıkarı gözetmeden mücadele etmek, halka bağlılık, yoldaşlara bağlılık, ülke sevgisi, toplumun hak, adalet, eşitlik değerlerine, kültürüne saygı ve sevgi, onları toplumsal değerler olarak kendisinde somutlaştırmak, düşman karşısında boyun eğmeyen irade, tüm bunların hepsi tüm devrimcilerde bulunan özelliklerdir. Ama her devrimci bu özelliklerin bazılarını daha fazla temsil eder, bu özelliklerden birisini kendisinde daha fazla somutlaştırır. İşte İbrahim Kaypakkaya’nın en önemli özelliklerinden biri de halkçılığıdır, halk değerlerine büyük değer vermesidir.
Bu konuda bu vesileyle bir şey üzerinde durmak gerekir. Aslında kır-köy toplumu toplumsal değerlerin en güçlü olduğu toplumdur. Şehir; sınıflaşma, iktidar ve devlet temelinde ortaya çıkmıştır. Şehirlerin ruhunda, karakterinde sınıflaşma, baskı gibi özellikler vardır ve kültür, hak, adalet, eşitlik değerlerini erozyona uğratmada önemli bir etkiye sahiptirler. Ama kır-köy toplumu, köylülük gerçekten de toplumsal değerleri bozulmamış biçimde temsil eden özellikler taşır. Bu yönüyle İbrahim Kaypakkaya’nın kır-köy toplumuyla iç içe olması çok önemlidir. Ya da köy toplumuna, kır toplumuna değer vermesi önemli görülmelidir. Aslında Marksizm’in, Leninizm’in en önemli eksikliklerinden birisi, köy toplumunu anlama, değerlendirme konularında ortaya konulan yanılgılı yaklaşımlardır. Öyle ki, neredeyse köylülük geri görülmüştür. Köylülüğün temsil ettiği değerler önemsiz görülmüştür.
Kapitalizmin köy toplumunu, kır toplumunu dağıtması, şehirlerde sömürünün, baskının olduğu, kapitalist modernitenin, kapitalizmin gelişmesini ilericilik olarak ele almıştır. Burada gerçekten büyük yanılgılar vardır. Tabii ki, toplumlar sürekli gelişirler, değişirler, yeni değerler kazanırlar. Toplum yaşamı sürekli yeni kültürler üretir. Her gün kültürel değerleri ve bilinci zenginleştirir, derinleştirir. Bilim ve tekniğin kullanılması, yani insanın toplumsal, kültürel, sağlıklı yaşamını daha da zenginleştiren, geliştiren gelişmeler ortaya çıkarır. Bunlar ayrı konulardır. Tabii ki, her gelişme eğer gerçekten toplumsallığı koruyorsa, toplumsal değerleri güçlendiriyorsa, insanı güçlendiriyorsa, toplumu ve bireyi aynı anda güçlendiriyorsa önemli ve değerlidir. Ama Marks, Engels ve Lenin’in köy toplumunu değerlendirmede yanılgıları vardır. Marks’ın ve Engels’in kapitalizmi kır toplumuna göre ilerici görmesi, ilerici olarak tanımlaması daha sonraları devrimcilerin toplum, birey, kapitalist modernite konularında eksik, yanılgılı değerlendirmeler yapmasını beraberinde getirmiştir. İlericilik ve gericilik kavramlarında yanılgılar ortaya çıkarmıştır. İşte bunlardan biri de köy toplum değerlerinin geri görülmesidir. Halbuki köy toplumu değerleri insanı insan eden, var eden temel değerleri yaşatan kültürdür. İnsan bir toplumsal varlıksa, toplumsal varlık bütün değerleri yaratmışsa, bunun en somut rafine özelliklerini köy toplumunda, köy toplumunun değerlerinde görmek mümkündür.
Bu yönüyle İbrahim Kaypakkaya’nın köylülerle iyi anlaşması, onlar içinde erimesi, onlarla yaşamaya büyük bir uyum göstermesi, onlar üzerinde büyük bir etkide bulunması onun gerçekten halkçı karakterinin derinliğiyle ilgilidir ya da halkçı karakterin en fazla gelişmesini sağlayan kır toplumunun toplumsal değerlerinin bireyde varlığıyla ilgilidir. İbrahim Kaypakkaya’yı değerlendirirken bu konuyu da hatırlatmak istedik.
Kuşkusuz toplumsal yaşam içinde, toplumsal gelişim içinde zamanla kır-şehir dengesinin oluştuğu bir diyalektik vardır. Bu da bir gelişimi ifade eder; ama kapitalist toplum kır-şehir arasında bir dengeyi sağlama değil, dengeyi tamamen bozma ve bu temelde toplumu tamamen dağıtıp bireyselliği canlandırarak kapitalist sömürüye uygun bir toplumsal gerçeklik ortaya çıkarmayı ifade etmektedir. Daha doğrusu kapitalizm toplumu dağıtarak kendisini yaşatmaktadır. Toplumu dağıtmanın en somut ifadelerinden biri de kır toplumundaki toplumsal değerlerin ortadan kaldırılmasıdır. Neredeyse yok edilmesidir. İşte İbrahim Kaypakkaya devrimciliğindeki halkçı karakterin güçlü olması, kır toplumunun gerçekten toplumsallık değerlerinin güçlü olmasıyla ilgilidir. Bu gerçekliği de görmek gerekiyor. Bu yönüyle İbrahim Kaypakkaya sosyalizmin temeli olan toplumculuğun, sosyalizmin temel karakteri olan toplumsal değerleri kendinde güçlü biçimde yaşatması, bu temelde halkla ilişkiler kurması gerçekten o günden bu güne devrimciler açısından önemli bir değerdir. Devrimcilerde var olması gereken değerlerden birinin İbrahim Kaypakkaya şahsında en güçlü biçimde ifade edilmesi, tüm devrimciler açısından büyük bir kazanımdır, önemli bir özelliktir.
Öte yandan İbrahim Kaypakkaya’nın en önemli özelliklerinden biri de işkencede ser verip sır vermemesidir. Bu aslında topluma ne kadar bağlı olduğunun, toplumun değerlerini sahiplenmede ne kadar güçlü ve derinlikli bir bilince sahip olduğunun kanıtıdır. Şu kesindir; işkence karşısında direnişçiliği ortaya koyan toplumsal değerlere bağlılıktır, yoldaşlığına bağlılıktır, örgütüne bağlılıktır, halka bağlılıktır. Toplumsal değerleri zayıf, bireyciliği güçlenmiş insanların direnmesi gerçekten de zordur. Toplumsallığın güçlülüğüyle direnişçiliğin güçlülüğü, bireycilikle direnişin zayıflığı doğru orantılıdır. Bu gerçekliğin çok iyi görülmesi gerekmektedir. İnsanlık içinde, tarih içinde oluşmuş en önemli şey, toplumsal değerlere bağlılıktır, toplumsal değerlere sahip olmaktır. İnsanlar ölürler ama toplumsal değerlere ters düşmezler. İnsan olmanın en temel özelliklerinden biri budur. İşte işkencede direnişi sağlayan da budur. Toplumsallıktan koptukça, toplumsal değerlerde zayıflık arttıkça, bireycilik geliştikçe zor ve işkence karşısında direnmek de kolay değildir. Bireyci olanlar zor ve işkence karşısında direnemezler. Eğer İbrahim Kaypakkaya çok güçlü bir direniş göstermişse, işkencede ser verip sır vermemişse bu, onun en temel halkçı karakterinden, toplumcu karakterinden ileri gelmiştir. İbrahim Kaypakkaya’yı anarken bu gerçekliği de vurgulamak gerekmektedir. Nitekim daha sonraki devrimci kuşaklarda, işkencelerde en önemli örnek İbrahim Kaypakkaya’nın direnişi olmuştur. Bu direnişi özümseyenler, İbrahim Kaypakkaya’yı anlayanlar gerçekten işkencehanelerde işkence karşısında daha fazla direnme göstermişlerdir. Bu yönüyle tüm devrimcilerin İbrahim’in neden direndiğini, neden büyük direniş gösterdiğini anlamaları gerekiyor. Onun direnişçiliğinin toplumsal karakterinden kaynaklandığını, onun halkçı karakterinden kaynaklandığını, onun halkçı ve toplumsal karakteri kendisinde somutlaştırdığı için bu düzeyde direndiğini anlayanlar her türlü zor karşısında, direniş karşısında kendilerini ayakta tutabilirler, direnebilirler.
PKK’nin yıkılmayan sütunlarından biri: Haki Karer
Mayıs şehitleri içinde en değerli özelliklere sahip devrimci önderlerden biri de Haki Karer’dir. Haki Karer gerçekten bir devrimci önderdir. PKK kültürünün, PKK ahlakının oluşmasında çok büyük rolü vardır. Apocu kültürü ve ahlakı, PKK kültürünü ve ahlakını kendisinde en çarpıcı biçimde somutlaştıran Haki Karer yoldaştır. Hatta Apocu kültürün ve PKK kültürünün oluşmasında en büyük katkıyı sunan devrimcidir. En önemli ve en güzel karakteri mütevazi olmasıdır. Haki Karer, devrimciliğin aynı zamanda mütevazilik olduğunu, alçak gönüllülük olduğunu herkese öğreten bir devrimci kişilik olarak tarihe geçmiştir. Devrimci yaşamın ilkelerinde kararlı, tutarlı, ısrarlı, devrimciliğin, devrimci yaşamın, devrimci tutumun, devrimci ilkelerin pratikleşmesinde taviz vermeyen, bu konuda gerçekten ilkeli ve kararlı olan Haki Karer yoldaş aynı zamanda çok mütevazidir. Devrimciliğin, devrimci değerlerin ve duyguların aynı zamanda mütevazilik olduğunu yanındakilere öğretmiştir. Mütevaziliği Apocu grubun temel değeri ve kültürü haline getirmiştir. Bu nedenle Haki’yi tanıyıp da sevmeyen tek bir kişi yoktur. Haki ile yaşanan her saat, her saniye bir moraldir. Onun yanında yaşamak bir ayrıcalıktır. O gerçekten bir mütevazilik sembolüdür.
Haki Karer; sosyalizmin, devrimciliğin, militanlığın en güzel değerlerini kendinde somutlaştırmıştır. Yaşamda, arkadaşlarıyla ilişkilerinde, üslupta mütevazi olduğu gibi, bulunduğu yaşam içinde, komün içinde en fazla çalışan, en fazla emek sunan kişidir. Herkesten daha fazla çalışmak, herkesten daha fazla yorulmak, herkesten daha fazla iş yapmak, herkesten daha fazla zorluklara katlanmak Haki Karer devrimciliğinin temel ilkelerindendir. Yine yaşamın imkanlarından herkesten daha az yararlanmak, yaşam ihtiyaçlarını herkesten daha az karşılamak, yaşam ihtiyaçlarını daha az karşılayarak yaşamak Haki Karer devrimciliğinin temel özellikleridir. Yaşamda öncelik her zaman yoldaşlarınındır, arkadaşlarınındır. En son kendisini düşünendir. Giyerken de, yerken de, içerken de, yorulurken de en son kendini düşünendir. Eylemin en zor aşamasında yer almak isteyendir. Hatta bütün arkadaşların işini yapmak isteyen bir yoldaştır, bir önderdir. Bir komünde, yaşadıkları evde çamaşır mı yıkanacak, en fazla kendisi yıkamak ister, en önde yıkamak ister. Yemek mi pişirilecek, bulaşık mı yıkanacak, yer mi süpürülecek, bunların hepsinde kendisi önde olmak ister. Arkadaşlarına neredeyse iş yaptırmamak ister. Bu nedenle de bulunduğu her yerde emekle ilgili işlerde en fazla kendisi çalışır, kendini yorardı. Bu mütevaziliğiyle, bu her şeyi arkadaşlarına layık görmesiyle bütün arkadaşları tarafından sevilirdi, herkes saygı duyardı. Herkesin saygı duyduğu bir kişilikti. Ama öte yandan herkesten de devrimci yaşamda, devrimci mücadelede, devrimci ölçülerde ve ilkelerde tutarlı olmasını ve devrimci değerlere sahip çıkılmasını isterdi. Bu konuda eksiklikleri, yetersizlikleri kabul etmez, eleştirirdi. Onun yaşam felsefesinde bir devrimci üzerine düşen görevleri yapmalıydı. Bir devrimcinin temel görevi yaşam içinde de, mücadelede de, örgütlenmede de, halkla ilişkide de, eğitimde de görevlerini en iyi biçimde yapmasıydı. Her devrimci, devrimci olmanın gereklerini yerine getirmeliydi. Haki Karer böyle bir kişilikti.
Haki Karer, yoldaşlık ilişkilerinde, yoldaşlarıyla yaşamda büyük örnek olmuştur. Böylelikle bu duruşuyla, tutumuyla Apocu kültürün, PKK kültürünün en temel yaratıcılarından olmuştur. Eğer bugün hala Apoculuk halk içinde büyük saygı ve sevgi görüyorsa, halk içinde Apocu yaşama, Apocu duruşa büyük değer veriliyorsa, bunda büyük rol Haki Karer yoldaşa aittir. Eğer bir Apocu gittiği yerde Önderlik çizgisine, Parti çizgisine, yoldaşlık ölçülerine, hareketin ölçülerine bağlıysa ve Partiyi temsil etmek için çaba gösteriyorsa, bunda gerçekten de Haki Karer’in Apocu kültüre, PKK kültürüne kattığı değerlerin büyük etkisi vardır. Duruşuyla, tutumuyla bu kültürü mayalamıştır. Bu kültürün özü haline gelmiştir. Nitekim Önder Apo, “Beni en iyi anlayan arkadaştı” demektedir. Haki Karer’i kendi duygu ve düşüncesinin özü olarak ifade etmiştir. Gözüme bakarak, bana bakarak ne düşündüğümü, ne yapmak istediğimi anlayan bir yoldaştı, demektedir. Haki Karer’le Kemal Pir’i kendine yoldaşlıkta en önde gördüğü arkadaşlarıdır. Haki ile Kemal’i en iyi yoldaşları olarak anmıştır, değerlendirmiştir.
Bu açıdan PKK tarihi içinde Haki Karer’in özel bir yeri vardır; Önder Apo’nun yanında özel bir yeri vardır. Yine PKK’nin kuruluşunda yer almış bütün yoldaşlar içinde Haki Karer’in özel bir yeri vardır. Haki Karer denilince büyük bir sevgiyle hatırlanır, büyük bir saygıyla hatırlanır. Neredeyse Haki Karer ismi geçince susarak saygı gösterilir, değer gösterilir. Öyle ki, neredeyse Haki Karer sözü geçtiğinde hemen önünde eğilmek istenir. Bu düzeyde mütevazi, bu düzeyde yoldaşlık ilişkileri yüksek olan, bu düzeyde devrimci kişiliği kendinde somutlaştıran bir yoldaş olduğundan herkes tarafından sevgiyi ve saygıyı hak eder. İşte Haki Karer yoldaş kişiliği, Apoculuğu, PKK’yi böyle mayalamıştır. PKK’nin yıkılmayan sütunlarından biri Haki Karer’dir. Onun yarattığı kültür, yarattığı değerler yıkılamıyor. Onun yarattığı değerleri yıkmak, öldürmek, ezmek, tasfiye etmek mümkün değildir. O nedenle PKK bütün saldırılara rağmen dimdik ayaktadır. Her zaman halk içinde, toplum içinde değer görmekte ve gelişmektedir. Bu yönüyle tüm Kürt halkının, gençlerinin, özgürlük savaşçılarının, militanlarının, tüm Türkiyeli ve Kürdistanlı demokrasi güçlerinin Haki Karer kişiliğini anlamaları gerekir.
Karadenizli bir devrimci olarak bütün temiz duygularıyla, düşünceleriyle saçından tırnağına kadar kendini Kürt halkının özgürlük mücadelesine vermiştir. Kemal Pir’le birlikte Kürt halkının özgürlük mücadelesinde Türkiye’nin özgürlüğünü ve demokrasisini görmüştür. Denizlerin, Mahirlerin, İbrahimlerin direnişinden, mücadelesinden etkilenen ve bu mücadelenin ortaya çıkardığı en değerli devrimcilerdendir. Bu devrimcilerin özelliklerini en rafine biçimde kendinde somutlaştıran en değerli, en temiz devrimcilerdendir. İşte bu açıdan PKK, Apocular, 68 devrimciliğini, Denizleri, Mahirleri, İbrahimleri en güzel biçimde temsil eden yoldaşlar topluluğunu bir araya getirmiştir. Haki’nin, Apocular içinde varlığı 68 devrimciliğinin tüm güzel değerlerinin Apoculuk içine, PKK içine taşınmasının somut ifadesidir. Kuşkusuz Önder Apo da bu değerleri sahiplenmiş, bu değerlere bağlanmış, bu değerler temelinde Apocu grubu yaratmıştır. Bu devrimcilerin yarattığı değerler üzerinde örgütünü kurmuş, mücadelesini geliştirmiş militan bir örgüt, militan bir mücadele ortaya çıkarmıştır. Haki Karer, işte bu devrimcilerin büyük duygularını, militanlığını kendisinde doğrudan somutlaştıran bir kişi olarak, onların yarattığı bir değer olarak kendisini Apocu hareketin içinde, PKK’nin içinde var etmiştir. Böylelikle 68 kuşağını, Denizleri, Mahirleri, İbrahimleri, bu büyük devrimcileri PKK içinde, Apocular içinde ete kemiğe büründürmüş, somutlaştırmıştır. Haki Karer yoldaşın Kürt özgürlük mücadelesi, PKK açısından anlamı nedir denilirse en başta da bu özelliklerini ortaya koymak gerekmektedir. Haki Karer’in bu kişiliğini, bu özelliklerini Kürt toplumuna, Kürt halkına, Türkiye halklarına anlatmak çok çok önemlidir. Haki Karer’in Kürt toplumuna, Türkiye halklarına anlatılması, Kürt toplumu ve Türkiye halkları içindeki devrimci değerlerin daha da gelişmesini, devrimci mücadelenin daha etkili hale gelmesini sağlayacak temel etkenlerdendir. Bu yönüyle Haki Karer’i anlamak, anlatmak en büyük devrimci görevlerden olmaktadır.
Sinan Cemgiller Türkiye’de gerilla savaşının ilk adımını attılar
Mayıs şehitlerinden Sinan Cemgil ve arkadaşları ise Türkiye’de gerilla savaşını başlatma girişiminde bulunmuşlardır. Gerillayı başlatma girişiminde bulunmak bile önemlidir. Bu, devlete karşı bir mücadele kararlılığı ve tutumdur. Hem de uzun süreli bir gerilla savaşını yürütme kararı almışlardır, bunun için dağa çıkmışlardır. Bu yönüyle gerilla direnişi için karar almak, dağa çıkmak, devlete karşı böyle bir tutum göstermek gerçekten de anlamlıdır. Türk devletine karşı dağlarda direnme ruhunun ortaya çıkarılmasıdır. Gerillayla Türk devletine karşı mücadele edilebileceğinin ortaya konulmasıdır. Bu açıdan Sinan Cemgiller Kürt halkının onlarca yıldır yürüttüğü gerilla savaşında yaşamaktadırlar. Onların özlemleri gerçekleştirilmiştir. Dağa dayanarak düşmana karşı mücadele etme, düşmanın saldırıları karşısında dağların derinliklerinde, zirvelerinde düşmana karşı mücadele etme anlayışını, özlemini, zihniyetini ortaya çıkarmışlar; belki kendileri bunu başaramamışlardır ama bu tutumun, bu iradenin, bu yaklaşımın daha sonra Kürt halkının özgürlük mücadelesinde pratikleşmesinde ön açıcı olmuşlardır. Böyle bir pratiği ortaya çıkarmanın ilk duygusunu, ilk adımını ortaya çıkarmışlardır. Bu bakımdan Kürt Özgürlük Hareketi her zaman Sinan Cemgil ve arkadaşlarına, Nurhak’ta şehit düşen bu büyük devrimcilere değer vermiştir. Hatta Nurhaklarda ve Fırat’ın batısında gerilla mücadelesini geliştirirken esas olarak da onların özlemlerini gerçekleştirmek, onların özlemlerini gerçekleştirerek o dağlarda gerillayı yerleştirme mücadelesi yürütmüşlerdir. Belki şu anda Nurhaklarda gerilla eski düzeyde etkinlikte değildir ama orada da yıllarca büyük gerilla mücadelesi yürütülmüştür. Nurhak ve çevresindeki dağlarda da gerillanın yüzlerce şehidi vardır. Bugün Amanoslarda da gerilla vardır. Yine Fırat’ın batısında da istenen düzeyde olmasa da gerillacılık hala sürmektedir. Bu açıdan biz onları da gerilla direnişinin ilk öncüleri olarak, gerillayla Türk devletine karşı direnme düşüncesini, fikrini, tutumunu, pratiğini ortaya koyması açısından çok önemli görüyoruz. Onlara da bugünkü gerillaların öncüleri olarak değer veriyor ve böyle yaklaşıyoruz. Bu açıdan birçok gerillanın Kürt Özgürlük Hareketi içinde ismi Sinan olmuştur. Sinan ismi alınarak onların özlemlerine Kürdistan dağlarında cevap olunmak istenmiştir.
Kürdistan’daki gerillacılığın ilk öncülerinden: Mehmet Karasungur
Mehmet Karasungur ve İbrahim Bilgin de Mayıs şehitlerindendir. Onların da Kürt halkının özgürlük mücadelesinde çok önemli yerleri vardır. Eğer bugün Başûrê Kurdîstan’da Kürt Özgürlük Hareketi’nin hem dağlarda hem de şehirlerde büyük etkisi varsa, Başûrê Kurdîstan’da gerillacılık önemli düzeyde yerleşmişse, bugün Başûrê Kurdîstan’ın siyasetinde, halkın öz savunmasında gerillanın, Özgürlük Hareketi’nin rolü bulunuyorsa bunda Karasungurların, İbrahim Bilginlerin çalışması ve o topraklarda şehit düşmesinin önemli etkisi vardır. Önder Apo ve Özgürlük Hareketi, Karasungur ve İbrahim Bilgin’in şahadetlerine bağlılığın gereği Başûrê Kurdîstan’da özgürlük çizgisini, demokrasi çizgisini, onların özlemi olan Kürt halkının özgür ve demokratik yaşam anlayışını ve direniş ruhunu geliştirmiş, derinleştirmiş ve yaygınlaştırmıştır. Bu açıdan bugün Başûrê Kurdîstan’da çok büyük etkide bulunan gerillacılığın gelişmesinde Karasungurların direnişlerinin, şahadetlerinin çok büyük etkisi olmuştur. Karasungur Kandil’de şehit düşmüştür. Eğer bugün Kandil’de Kürt Özgürlük Hareketi’nin etkisi varsa, Kandil, Kürt Özgürlük Hareketi ile anılıyorsa, aslında bunun temellerini Karasungur’un çalışmaları, onun şahadeti atmıştır.
Önder Apo ve Kürt Özgürlük Hareketi Karasungur’un şahadetine Kandil’de gerillayı oturtarak, Başûrê Kurdîstan’da gerilla mevzilerini yaratarak cevap vermiştir. Karasungur, Kürdistan’daki gerillacılığın ilk öncülerindendir. Hilvan-Siverek’te de oluşturulan üç kişilik askeri konseyin üyesidir. Bu konseyin koordinatörü konumundadır. Gerillacılığa daha 1978-79’larda yoğunlaşan, gerillacılığı geliştirmek isteyen bir devrimci önderdir. Bugün Sûr’da büyük bir direniş yürütülmüştür. Gerillacılık ruhuyla, gerillanın yarattığı direniş ruhuyla Sûr içinde aylarca direnilmiştir. Kürt yiğitliğinin, fedailiğinin en rafine sembolleri Sûr’da gösterilmiştir. Sûr, aynı zamanda Karasungur’un kaldığı bir mekandır. Sûr içindeki bir evde gerillacılık üzerine yoğunlaşmıştır, gerillacılık üzerine broşür yazmıştır. Kürdistan gerillacılığının nasıl olması gerektiği üzerinde Sûr’da kaldığı evde yoğunlaşmıştır. Bu yönüyle Sûr’un bu direnişçi ruhunun oluşmasında, Kürdistan gerillacılığının nasıl olması gerektiğini ortaya koymaya çalışan Karasungur’un ayak izlerinin de, ruhunun da, Sûr’un dar sokaklarındaki nefes alış-verişin de önemli bir etkisi olmuştur.
Zalime, despota, ağaya karşı ilk direnişin adı: Halil Çavgun
Mayıs ayı şehitleri içinde Halil Çavgun da önemli bir yer tutmaktadır. Halil Çavgun, Hilvan’ın Önder devrimcilerindendir. Kürdistan’da ağalığa, zalimliğe, despotizme karşı ilk mücadelenin verildiği yer Hilvan’dır. Hilvan’da Kürt halkı, Kürt köylüsü, Kürt insanı üzerinde baskı ve zulüm kuran, halk üzerinde baskı yapan Süleymanlar aşiretine karşı direniş Halil Çavgun’un da içinde bulunduğu devrimciler tarafından başlatılmıştır. Kürdistan’da Kürt ağalarının, beylerinin, egemenlerin halk gücü üzerindeki otoritesinin kırılmasının ilk adımı Hilvan’da atılmıştır. Hilvan’da Süleymanlara karşı mücadele verilmesi, orada halkın zafer kazanması çok çok önemlidir. Halil Çavgunların şahsında gelişen bu direniş dalga dalga bütün yayılmıştır. Onun şahadeti üzerinde geliştirilen Hilvan direnişi PKK’nin gelişmesinde, büyümesinde çok önemli bir etkide bulunmuştur. Hatta Kürdistan’da PKK’ye ilk önce ‘Hilvan Partisi’ demişlerdir. Hilvan partisi olarak anılmıştır. Çünkü ilk büyük mücadelesini, direnişini, İlk kararlılığını orada ortaya koymuştur. Direnişçi militan kişiliğini ilk orada somutlaştırmış, ilan etmiş, kabul ettirmiştir. İşte bunda Halil Çavgun’un çalışmaları ve şehit düştüğü Hilvan direnişinin çok önemli rolü vardır. Aslında PKK’nin var olup olmaması Hilvan’da gerçekleşmiştir. Ya Hilvan’da halk üzerinde baskı kuran Süleymanlar aşiretine karşı direnilecekti ya da Kürt ağalarına, beylerine, despotlarına boyun eğilecek, onlarla yan yana yaşanılacaktı. Bu, PKK’nin halkçı çizgisinden koparılıp Kürt egemenlerin denetiminde olan bir siyasal çizgi olmasını beraberinde getirecekti.
PKK’nin tüm diğer Kürt örgütlerinden farkı Hilvan’da ortaya koyduğu tutumla ortaya çıktı. Diğer örgütler Kürt ağalarının, beylerinin, kimi aşiretlerin halk üzerinde kurdukları zulüm düzenine, baskıya karşı çıkmamışlardır. Onlarla yan yana yaşamışlardır. Hatta onların etkisinde siyaset yapmışlardır. Ama Apocular, PKK çıkışından itibaren Kürdistan’da sömürgeci Türk devletinin ayağı olan, işbirlikçiliğini yapan bu kesimlere karşı direnerek farklılığını ortaya koymuştur. Kürt halkı üzerindeki otoriteye karşı direnerek, karşı koyarak Kürt halkının özgürlükçü, demokratik, direnişçi karakterini tarih sahnesine çıkarmıştır. Kürt halkının büyük direnişçiliği, büyük özgürlük tutkusu, büyük mücadeleci karakteri Kürt egemenlerine, ağalarına, beylerine, halk üzerinde otoriter baskı kuran kimi aşiretlere karşı mücadele vermesi sonucu ortaya çıkarılmıştır. Bu kesimlerin halk üzerindeki baskısını ortadan kaldırarak halk özgürlük eğiliminin gelişmesinin önü açılmıştır. Bu yönüyle de Mayıs şehitleri açısından Halil Çavgun’un ve şahadeti temelinde gelişen direnişin de Kürt halkının özgürlük mücadelesinde ve daha sonraki mücadelenin gelişmesinde çok önemli rolü olmuştur.
Dörtler’in direnişi Mayıs ayını Şehitler ayı haline getirdi
Zindan direnişinde Haki Karer yoldaşın şahadetinin yıldönümünde kendilerini kol kola girerek üzerlerine yakıcı madde döküp yakmaları, Diyarbakır zindan direnişinde çok önemli bir dönüm noktasıdır. Başta Kürt halkı olmak üzere Türkiye halkı üzerindeki 12 Eylül faşizminin etkisinin kırılması, 12 Eylül faşizminin geriletilmesinde Diyarbakır zindanının rolü belirleyici ve çok önemli olmuştur. Bunda da Mazlum’un direnişi sonrası direnişi büyütmek isteyen, Mazlum’un direnişine, duruşuna cevap olmak isteyen Dörtler’in direnişi ve onun yarattığı sonuçlar çok çok önemlidir. Büyük Ölüm Orucu 14 Temmuz Direnişi de Dörtler’in şahadeti üzerinden yükselmiştir. Dörtler’in şahadeti, 14 Temmuz Direnişini yakınlaştırmıştır. Bu açıdan da Mayıs şehitlerini anarken Dörtler’i anmak da çok çok önemlidir. Gerçekten Dörtler’in direnişi de kahramancadır. Bir buçuk ay kadar önce böyle bir direnişe karar vermek, eylem gününe kadar hiçbir kararsızlık göstermemek, eylem anında da üzerlerine yanıcı madde dökerek kendilerini yakmak ve yanarken hiçbir ses çıkarmamak, büyük bir iradeyle bu eylemi başarıyla sonuca götürmek, onların büyük devrimci iradelerini göstermektedir. Vücudun yanması karşısında acıyı hissetmemek büyük bir iradeyi ifade etmektedir. O anda düşünülen o yakıcı maddenin vücutta yarattığı acı değildir. O anda düşündükleri; halktır, yoldaşlarıdır, eylemin başarısıdır. Bu yönüyle de onların bu iradeli duruşu da hem zindan direnişi hem de Kürt halkının özgürlük mücadelesindeki büyük direnişçiliğin, büyük kararlılığın ve büyük iradenin ortaya çıkmasında, güçlenmesinde çok büyük role sahiptir.
Özcesi Mayıs şehitlerinin Türkiye ve Kürdistan’daki özgürlük, demokrasi ve sosyalizm mücadelesinin gelişmesinde çok önemli rolü olmuştur.
Deniz, İbrahim, Mahirler’in şahadeti yeni bir dönem başlatmıştır
Türkiye ve Kürdistan’daki mücadelenin gelişmesinde, büyümesinde Denizlerin, İbrahimlerin mücadelesinin çok büyük etkisi olmuştur. Kuşkusuz bunların yanına Mahir Çayan ve arkadaşlarının direnişini de koymak gerekiyor. 68 kuşağı ya da Mayıs şehitleri derken, Mayıs şehitlerinin Türkiye devrimi ve Kürdistan devrimi üzerindeki etkilerinden söz ederken Mahir Çayan ve arkadaşlarının direnişlerini de bunların içinde saymak gerekiyor. Mahir Çayan ve arkadaşlarının Türkiye ve Kürdistan’daki özgürlük ve demokrasi mücadelesinin gelişmesindeki rolünü ortaya koymamak, hakkını vermemek büyük bir eksiklik ve haksızlık olur. Bu açıdan Denizlerin, İbrahimlerin daha sonra gelişen mücadeledeki etkilerinden, yerinden söz ederken aynı zamanda Mahirlerin de Türkiye ve Kürdistan’daki mücadeleye etkisinden söz ettiğimiz anlaşılmalıdır.
Şu gerçeğin bilinmesinde fayda var; Denizlerin, İbrahimlerin, Mahirlerin şahadeti Türkiye’de yeni bir dönem başlatmıştır. Türkiye’de devlete karşı devrimci duruş ortaya koyan, halkın devletin zulmüne ve baskısına karşı öfkesini açığa çıkaran bu devrimciler olmuştur. Bu devrimcilere sahiplenilmesi Türkiye halklarının devlete duyduğu öfkenin sonucudur. Kendi öfkelerini, kendi tepkilerini bu devrimcilerde görmüşlerdir. Bu devrimcilerin kendi tepkilerini, öfkelerini dile getirdiklerini gördüklerinden ve bu öfkenin, tepkinin direnişini gerçekleştirdiklerinden dolayı Türkiye halkları ve gençleri Denizlere, Mahirlere ve İbrahimlere sahiplenmiştir. Bu devrimciler, direnişleri ve duruşları nedeniyle Türk devletinin bile beklemediği düzeyde kısa sürede gençliğin ve halkın idolleri, halkın, gençliğin yüzünü döndüğü kişilikler haline gelmişlerdir. Kısa sürede, başta üniversite gençliği olmak üzere tüm Türkiye ve Kürdistan gençliği içinde devrimci rüzgar estirmişlerdir. Bir sosyalizm rüzgarı estirmişlerdir. Dünya tarihinde devrimci eylemlerin, devrimci önderlerin, devrimci kişiliklerin direnişlerinin toplumda bu düzeyde yarattığı etki az görülmüştür.
1974’le birlikte kısa sürede Türkiye’deki tüm üniversitelerde, okullarda Denizlerin, Mahirlerin ve İbrahimlerin izinde yürüyen örgütler, örgütlenmeler ortaya çıkmıştır. Bu örgütlenmeler kısa sürede büyümüştür. Kısa sürede binleri, on binleri, yüz binleri etkileyen hareketler haline gelmişlerdir. Sadece gençlik içinde değil, emekçiler içinde, memurlar içinde, doktorlar içinde, sağlıkçılar içinde, teknik elemanlar içinde, hatta polis ve asker içinde bile bu devrimci mücadelenin etkileri görülmüştür. O dönemde güçlü biçimde Pol-Der örgütlenmesi vardır. Yani polis içerisinde bu büyük devrimcilerin etkisini yaşayan, onun etkisiyle devrimcileşen, Türkiye’nin demokratikleşmesini ve özgürleşmesini hedefleyen bir polis topluluğu ortaya çıkmıştır. Asker öğrenciler içerisinde de devrimciliğe, sosyalizme büyük bir ilgi gelişmiştir. Devrimci örgütler ve sendikalar fabrikalarda çok etkili hale gelmişlerdir. Devrimci-sosyalist örgütler sadece okullarda değil, mahallelerde de büyük bir örgütlenme içine girmişlerdir.
1968 kuşağının, bunların devrimci önderlerinin, Denizlerin, İbrahimlerin ve Mahirlerin direnişi kısa sürede görülmedik biçimde toplumu etkilemiştir. Deniz Gezmiş bir sembol haline gelmiştir. Devlete karşı koymanın, yiğitliğin, dürüstlüğün sembolü olmuştur. İbrahim Kaypakkaya, devlete karşı işkencede direnmenin sembolü olmuştur. Bu devrimcilerin Türkiye toplumunda ve Kürdistan’daki etkileri kısa sürede görülmedik düzeyde gelişmiştir. Ne devlet bu kadar hızlı gelişmesini beklemiştir ne de bu devrimcilerin izinde yürüyen devrimci gençler, gruplar gelişmenin bu düzeyde hızlı olacağını tahmin etmişlerdir. Bu, şu gerçekliği ifade etmektedir; demek ki, bu devrimcilerin direnişçiliği bu toplumun ihtiyacıdır. Bu toplumun ihtiyacına cevap veren bir duruş ortaya koymuşlardır. Bu toplumun demokrasi ve özgürlük özlemlerine cevap veren bir kişilik, bir yaklaşım ortaya koydukları için, bir duruş ve tutum ortaya koydukları için bu kadar toplum tarafından benimsenmiş ve sahiplenilmişlerdir. Bu gerçekliğin çok iyi anlaşılması gerekmektedir. Öyle gençler, halk, toplum zorla bu devrimcilerin peşinde yürümemiştir. Toplum içinde bunlara yönelik çok büyük bir sevgi gelişmiştir, bunların mücadelesi toplum içinde büyük bir meşruiyet kazanmıştır, devrimci gençler de, örgütlü topluluklar da halk içindeki bu sevgiye, bu meşruiyete dayanarak kısa sürede büyük gelişmeler ortaya çıkarmışlardır. Türkiye ve Kürdistan’da Denizlerin, Mahirlerin ve İbrahimlerin etkisinde binlerce, on binlerce, yüz binlerce genç, yaşlı, emekçi, köylü devrimci örgütlenmeler içinde yer almıştır. Bu çok önemli bir gerçekliktir. Eğer onların direnişleri, duruşları sıradan, basit, devleti rahatsız etmeyen, devlete karşı koymayan bir karakterde olsaydı bu düzeyde halk tarafından sevilmez, halk tarafından sahiplenilmezlerdi.
Onların duruşu, halk içindeki özgürlük ve demokrasi özleminin açığa çıkmasına vesile olmuştur. Halkın özgürlük, demokrasi ve sosyalizm istemlerinin katalizörü olmuşlardır. Bu çok önemli ve devrimci bir roldür. Zaten devrimcilerin rolü, halkın içinde var olan demokrasi ve özgürlük özlemini, hak ve adalet özlemini açığa çıkarmak, onları örgütlü hale getirmek ve harekete geçirmektir. Bu açıdan bu devrimciler direnişleriyle, duruşlarıyla tarihsel rollerini fazlasıyla oynamışlardır. Bu devrimcilerin rollerini oynamadığını hiç kimse söyleyemez; fazlasıyla rollerini oynamışlardır. Önder Apo, zaman zaman “Benim ölüm dirimden daha fazla iş yapar” demiştir. Aslında bunu Denizlerin, Mahirlerin, İbrahimlerin, büyük devrimcilerin şahadetinin toplumda nasıl bir etki yarattığının bilincinde olarak söylemiştir. Gerçekten de Mahir, Deniz ve İbrahim’den bundan daha fazlası beklenemezdi. Bundan daha büyük sonuçlar ortaya çıkaramazlardı. Onlar Türkiye ve Kürdistan halkı açısından görevlerini layıkıyla yerine getirmişlerdir. Onlarda anlaşılır olan ideolojik ve teorik yetersizlikleri dışında hiçbir kusur, eksiklik aramamak gerekiyor. Onlar o tarihsel dönemde duruşlarıyla, tutumlarıyla rollerini oynamışlardır. Toplumun, halkın ve gençliğin harekete geçmesi için duruşlarıyla, şahadetleriyle her türlü zemini hazırlamışlardır. Bu konuda onlar tarihsel rollerini fazlasıyla oynamışlardır. Bu gerçekliğin de herkes tarafından anlaşılması ve görülmesi gerekmektedir.
Devrimci birikime dar yaklaşıldı
Kuşkusuz onların şahadeti büyük bir kayıp olmuştur. Aslında daha sonra gençler, halk, topluluklar çok büyük harekete geçmesine rağmen, o büyük değerlerin, o büyük imkanların ve gelişmelerin doğru değerlendirilememesi o devrimcilere karşı yapılan büyük bir eksiklik ve sorumsuzluk olmuştur. O devrimcilere layık olmanın gereği olarak, o devrimcilerin toplumda yarattığı hareketliliğin örgütlendirilmesi, harekete geçirilmesi, Türkiye’nin özgür ve demokratik bir ülke haline getirilmesi gerekirdi. Onların duyguları, ruhları, devrimci kişilikleri, gerçek anlamda bu gruplarda somutlaşsaydı, bu gruplar bu önderlerin tarzını, tutumunu, ruhunu, duygularını örgütlü hale getirip onların mücadele çizgisinde bir öncülük yapabilselerdi, onların özlerindeki temel değerler doğrultusunda bir önderlik gerçeği ortaya çıkarabilselerdi kesinlikle Türkiye’de devrim gerçekleşirdi. Türkiye demokratikleşip, Kürdistan özgürleşirdi. Bu açıdan bu devrimcilerin şahadetinin yarattığı büyük gelişmelerle bu büyük gelişmelere yapılan öncülük arasında bir paradoks ortaya çıkmıştır. Bu da tarihin bir trajedisi olarak görülebilir.
Kuşkusuz bu devrimcilerin etkileri örgütlendirilmiştir, önemli gelişmeler sağlanmıştır ama Türkiye’de ortaya çıkan potansiyel, gençlerin, emekçilerin, halkın devrimci örgütlere ve sosyalistlere duyduğu ilgi, sempati düşünüldüğünde bu büyük toplumsal hareketliliğe doğru önderlik, iyi önderlik yapıldığı söylenemez. Bu konuda çok büyük eksiklikler yaşanmıştır. Bu devrimcilerin ortaya çıkardığı birikime çok dar yaklaşılmıştır. Düşmanın özel savaşını, psikolojik savaş politikalarını aşan bir öncülük yapılamamıştır. Düşman bu devrimci hareketlerin birleşmemesi için her türlü oyunu oynamış, provokasyonu yapmıştır ama bu hareketlerin öncü güçleri de devletin bu provokasyonlarını ve oyunlarını boşa çıkaracak yetenek, basiret, önderlik gerçeği ve iradesi ortaya koyamamışlardır. Bu önderlere layık bir öncülüğün, önderliğin yapılamamasının sonuçları ağır olmuştur. Burada sorun niyetler değildir. Gruplara öncülük yapanların niyeti iyidir. Tümü de devrimci hareketleri geliştirmek, başarıya götürmek istemişlerdir; böyle bir iddiada olmuşlardır. Coşkuları, heyecanları, kararlılıkları vardır ama coşku, heyecan ve kararlılık yetmemektedir. Bir de önderlik sorumluluğu duymak çok çok önemlidir. Ciddiyet ve sorumluluk çok çok önemlidir. Devrimler ancak büyük bir ciddiyetle ve sorumluluk duygusuyla yapılır. Ancak bu önderlerin şahadetinden sonra yapılan öncülükler ve sonuçları dikkate alındığında istenilen ciddiyetin ve sorumluluğun yerine getirilmediğini söylemek yanlış olmayacaktır.
Bu devrimciler şahadetleriyle çok büyük sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Devrim yapmak isteyenler, Türkiye’de demokratik devrim gerçekleştirip Türkiye’yi demokratikleştirmek isteyenler açısından tüm imkanlar, zeminler ve fırsatlar ortaya çıkarılmıştır. Ancak bu büyük toplumsal harekete gerektiği düzeyde öncülük yapılamamıştır. Gövde çok büyümüştür, halk hareketi gelişmiştir, toplumdaki hareketlilik gelişmiştir ama buna öncülük yapacak kurmay yetersiz kalmıştır. Bu devrimci şahadetlerin yaşanmasından sonra ortaya çıkan gelişmeler ve buna yapılan öncülük eksik kalmıştır.
Şunu söylemek gerekir; 12 Mart askeri darbesinden sonra devrimci mücadelede, halkların mücadelesinde, gençlerin özgürlük tutkusunda ve örgütlenmesinde, mücadele kararlılığında bir gerileme olmamıştır. 1973’ten sonra, 1974’ten itibaren devrimci mücadele, devrimci örgütler, eylemler sürekli bir gelişme göstermiştir. Hem toplumsal taban genişlemiştir hem imkanlar artmıştır hem de Türkiye’deki siyaset içinde devrimci güçlerin siyasal etkisi çok önemli düzeye ulaşmıştır. Bu yönüyle sorun burada değildir, sorun ortaya çıkan bu toplumsal hareketin, gençlik hareketinin, halk hareketinin, emek hareketinin, düşünce hareketinin iyi örgütlenmesi, iyi bir programa kavuşturulması, mücadelenin planlanması, buna göre ittifakların oluşturulması, buna göre eylem biçimlerinin pratikleştirilmesi konusunda yaşanan eksikliklerdedir. Bir yönüyle el yordamıyla toplumsal hareketin yükselişinin gücüyle yürünmüştür. Toplumsal hareketin hızlı yükselişi, aslında öncülük konusunda da, strateji ve taktik konusunda da birçok eksiğin görülmesini engellemiştir. Türkiye’deki siyasal kriz, toplumsal sorunlar, bu sorunlar temelinde halkın özgürlük, demokrasi ve sosyalizm mücadelesine büyük bir eğilim göstermesi, büyük bir katılım göstermesi, ortaya çıkan birçok eksikliğin görülmemesini beraberinde getirmiştir. Gelişme ortamında bu eksiklikleri görememişlerdir. Bu büyük bir yanılgıya ve gaflete götürmüştür. Bu önemli bir örnek ve tecrübedir.
Gelişme göstermek devrimci hareketleri rehavete sürüklememelidir. Bu gelişme doğru değerlendirilebiliyor mu, doğru yönlendirilebiliyor mu, ortaya çıkan imkanlar gerçekten doğru değerlendirilip daha büyük sonuçlar ortaya çıkarılabiliyor mu, bu önemlidir. Yoksa gelişme gösteriyoruz, demek kendini kandırmak olur. Halbuki o koşullarda, o yıllarda her yıl gösterilen gelişmenin on katı değil, yüz katı gelişme gösterilebilirdi. Büyük gelişme gösterme ve sonuç alma imkanları vardı ama o dönemin, 1970’lerin devrimci hareketleri bunları doğru değerlendirememiştir. Bu yönüyle de Mahirlerin, İbrahimlerin, Denizlerin, bu direniş geleneğinin yarattığı birikime hakkı verilememiştir. Kuşkusuz o yılların hiçbir şey yaratmadığını söylemek mümkün değildir. Toplumda önemli bir değişim de yaratmış, önemli değerler de ortaya çıkarmıştır. Türkiye’de birçok yönüyle altüst oluş yaşanmıştır ama bunlar doğru örgütlenip sonuca götürülmediği için bu devrimci gelişmeler karşısında korkuya kapılan karşı-devrim kendini örgütleyerek, bu büyük devrimcilerin şahadetinin ortaya çıkardığı büyük birikimi tasfiye etmek ve etkisizleştirmek istemiştir.
Önder Apo ve devrimci gençlik örgütlenmesi
Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz; bu büyük devrimcilerin anısına en doğru karşılık veren Önder Apo olmuştur, Apocular olmuştur. Önder Apo öncülüğünde geliştirilen Kürt Özgürlük Hareketi ve PKK olmuştur. Önder Apo, Denizlere bağlılık temelinde bu mücadeleyi geliştirdiğini söylemiştir. Önder Apo, Denizler idama götürülürken Mamak cezaevindedir. Deniz Gezmişler hemen yanındaki bölümden alınıp götürülmüşlerdir. Denizlerin idama götürülmesinden haberi olmuştur. Önder Apo, Denizler idama götürülünce söz vermiştir; Denizlerin şahadeti Önder Apo açısından devrimci mücadeleyi geliştirme sözü olmuştur. Önder Apo nasıl ki, Mahirlerin katledilmesiyle birlikte hemen okulda gençleri örgütleyip bir öğrenci boykotu düzenleyerek Kızıldere’de şehit düşen, Mahir Çayan ve arkadaşlarının şahadetine sahiplenmiş, bu saldırıyı protesto etmek için boykot yapmışsa, şehitlere saygının gereğini yerine getirmişse, Mamak cezaevinde yanındaki bölümden alınıp götürülerek idam edilen Denizlere karşı sorumluluğunu yerine getirmek için de devrimci mücadeleyi geliştirme sözü vermiştir. “Öyle bir devrimci mücadele geliştirebilmeliyiz ki, düşman istediği zamanda ve yerde değil, bizim istediğimiz zamanda ve yerde mücadele gelişmeli ve bu mücadele kesintisiz sürmeli” demiştir. Bu temel ilkeden hareket ederek hep yoğunlaşmış, örgüt çalışmalarını hep bu temelde yürütmüştür. Devrimci mücadelenin kesintiye uğramaması için yoğunlaşmıştır. Bu temelde tedbirlerini almıştır. Bu temelde çalışma tarzını ve temposunu belirlemiştir. Yoğunlaşmasını bu temelde yüksek tutmuştur. “Öyle bir devrimci hareket oluşturmalıyım ki, ne kesintiye uğramalı ne de yenilmelidir”, demiştir. İşte kesintiye uğramayacak, yenilgiye uğramayacak bir Önderlik sözünü ve tarzını Denizlerin idam edildiği Mamak cezaevinde ortaya koymuştur. Mamak cezaevinde böyle bir tarzın, böyle bir temponun, böyle bir üslubun sahibi olacağının sözünü vermiştir ve kendini buna göre düzenlemiş, buna göre örgütlemiştir, kişiliğini buna göre şekillendirmiştir. Bütün yaşamını, 24 saatini, her saniyesini böyle bir devrimci kişilik haline gelmek için örgütlü kılmış ve pratikleştirmiştir. Onların tüm özelliklerini anlamaya, öğrenmeye, onların bütün devrimci özelliklerini, karakterlerini kendinde somutlaştırmaya, Türkiye’nin ve Kürdistan’ın koşullarında en iyi biçimde uygulamaya, pratikleştirmeye söz vermiştir. Zindandan çıktıktan sonra da bu çaba içinde olmuştur.
Türkiye’de birçok kesim hala Önder Apo gerçeğini, Önder Apo’nun Türkiye’deki devrimci mücadeledeki yerini, emeğini, katkılarını yeterince bilmemektedir. Önder Apo, Mahirlere sempati duymuştur. Zaten Siyasal Bilgiler Fakültesi de Mahir Çayan’ın önderlik ettiği THKP-C’nin etkili olduğu bir fakültedir. Önder Apo, zindandan çıkar çıkmaz derhal başta Siyasal Bilgiler Fakültesi’ndeki devrimci gençlik olmak üzere Ankara gençliğini örgütleme çabasına girmiştir, bunun öncülüğünü yapmıştır. Önder Apo, bu öncülüğü yaparken, buna adım atarken, daha sonra Dev-Yol’un, THKO’nun, TİKKO’nun önderliğini yapan, örgütleyen kişiler ve öncü kadroların tamamına yakını cezaevindedir. Özellikle THKP-C geleneğini daha sonra örgütleyenler hala cezaevindedir. THKP-C’nin en fazla örgütlü olduğu Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde devrimci gençliği örgütlemenin öncülüğünü Önder Apo yapmıştır. Bunu o dönemde Önder Apo ile birlikte hareket eden tüm devrimciler, THKP-C geleneğini sürdüren önder kadrolar çok iyi bilmektedir.
1973’te bu çabaları Önder Apo sürdürmüştür. 74’te bu çabalarını sürdürmeye devam etmiştir. Nitekim Ankara’da kurulan ADYÖD’ün radikal devrimci karakterde olan güçlerin eline geçmesinde en büyük çabayı Önder Apo ile Haki Karer yürütmüştür. Kürt Halk Önderi bütün bu çabaları Mahirlere, Denizlere, İbrahimlere layık olmak için göstermiştir. Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz; 12 Mart’tan sonra Ankara’da devrimci gençliği örgütlemede en büyük rolü Kürt Halk Önderi oynamıştır. 1972 Kasım’ında cezaevinden çıkar çıkmaz hemen gençliği örgütleme çabaları içine girmiştir.
Önder Apo ilk başlarda Kürdistan devrimiyle Türkiye devriminin ortak yürütülmesi yaklaşımı içindedir. Ancak Türkiye’deki devrimci örgütlerin başta THKP-C olmak üzere Kürdistan halkının örgütlenmesi, Kürdistan halkının örgütlülüğü, örgütlü irade haline gelmesi temelinde bu ortak irade içinde yer alma anlayışı ve yaklaşımı göstermediğinden Kürt Halk Önderi daha sonra ayrı bir örgütlenme ve mücadele geliştirmenin ihtiyacını duymuştur. Bu gerçekliğin de herkes tarafından bilinmesi gerekmektedir. Önder Apo Kürdistan’da ayrı bir örgütlenme ve mücadele kararı alırken kesinlikle Denizlerin, İbrahimlerin, Mahirlerin mücadele çizgisinden, onlara bağlılıktan kopmamıştır. Onların devrimci duygularını, özlemlerini yükseltme kararı ve iradesinden kopmamıştır. Mahirlerin, Denizlerin ve İbrahimlerin çizgisinin Kürdistan’daki temsilcisi olma, onların duygularının, düşüncelerinin, devrimci düşüncelerinin Kürdistan’da örgütlenip geliştirilmesi yaklaşımı ve kararıyla hareket etmiştir. Bunu yaparken de tamamen imkanları en doğru biçimde değerlendirme, onların büyük devrimci duygularına, düşüncelerine, tutumlarına layık olma, o ciddiyetle, o sorumlulukla hareket etme çabası içinde olmuştur. Her adımında bu devrimcilerin anılarına ciddi yaklaşarak büyük bir sorumluluk duygusu içinde hareket etmiştir. Her adımını büyük bir ciddiyet ve büyük bir sorumlulukla, bu yönlü yoğunlaşmayla atmıştır. Bu devrimci duruşuyla, bu önderlik duruşuyla Türkiye’de bu önderlere layık en iyi devrimci duruşu, önder duruşu Önder Apo göstermiştir.
Nitekim kısa sürede hiçbir tabanı olmadığı halde, önceden hiçbir kadrosu bulunmadığı halde Ankara’da örgütlenirken de bütün devrimci güçler üzerinde etkisini ortaya koymuş, herkesten farklı olduğunu göstermiş, Kürdistan’a dönüş kararı aldıktan kısa süre sonra da Kürdistan’ın her yanında örgütlenen, toplumsal tabanını genişleten ve devrimci eylemlerini geliştiren bir hareket haline gelmiştir. Bu büyük devrimcilerin Kürdistan’da yarattığı etkiyi en iyi biçimde örgütlemiştir. Kürdistan halkında ortaya çıkan özgürlük, demokrasi, bağımsızlık özlemini en iyi biçimde örgütleyip harekete geçirmiştir. Bu yönüyle Önder Apo Denizlere, Mahirlere, İbrahimlere layık olduğunu, onların iyi bir takipçisi, izleyicisi olduğunu her adımıyla, her tutumuyla, pratiğiyle, yaşamıyla ortaya koymuştur.
Önder Apo her şahadeti mücadeleyi yükseltme gerekçesi yapmıştır
Kürt Halk Önderi’nin mücadeleyi sürekli geliştirmesi ve büyütmesinde en önemli özelliklerden biri şehitlere bağlılıktır, şehitlere verdiği anlamdır. Önder Apo, Mahirlerin şahadetine nasıl anlam verdiyse, bu şahadetlere layık olmak istediyse, nasıl Denizlerin şahadetine anlam verdi ve ona layık olmak istediyse, nasıl İbrahimlerin şahadetine anlam verip onlara layık olmak için devrimci mücadele geliştirme iradesi ortaya koyduysa, Haki Karer’den başlamak üzere tüm Kürdistan Özgürlük Mücadelesi şehitlerine de bu düzeyde anlam vermiştir. Her şahadeti mücadeleyi daha da geliştirme, yükseltme gerekçesi haline getirmiştir. Önderlik için her şahadetin anlamı, mücadeleyi daha da geliştirme, büyütme anlamına gelmektedir. Her şahadet, Önder Apo’nun tarzını, temposunu, kararlılığını daha da arttırmıştır. Önder Apo, her şahadeti kendi sorumluluğunun daha da artması olarak anlamış; onların özlemlerini, mücadelesini kesintiye uğratmama, onların mücadele bayrağını düşürmeme, onlar adına da bu mücadeleyi yürütme kararlılığı, tutumu ve çabası içinde olmuştur. Bu yönüyle gerçekten de tarihte hiçbir siyasi, devrimci ve toplumsal önderlik Önder Apo kadar çalışmamıştır. Hiçbir toplumsal önderliğin temposu Önder Apo kadar olmamıştır. Önder Apo tarzıyla, temposuyla, duygusuyla öyle bir çalışma içine girmiştir ki, böyle bir devrimci çalışmanın, tarzın, temponun kontrol altına alınması, engellenmesi ve gelişmesinin durdurulması mümkün değildir.
Önder Apo açısından önderlik şudur: Önderlik, düşmanın saldırısını, temposunu, tarzını boşa çıkaracak bir mücadele tarzının, temposunun ortaya çıkarılması gerçeğidir. Önder Apo önderlik gerçeğini böyle ele almıştır. Karşı saldırıları, düşman saldırılarını boşa çıkarmayan hiçbir önderlik gerçeğini önderlik olarak görmemiştir. Önderlik gerçeğinin birinci koşulunun, esas görevinin koşullar, zorluklar, imkansızlıklar ne olursa olsun düşman saldırılarını boşa çıkarıp bu saldırılara rağmen gelişmeyi sağlama, gelişmeyi sağlayarak düşmanın başarısını engelleyemeyeceği bir mücadele ortaya çıkarma olarak ele almıştır. Bu açıdan Önder Apo’nun önderlik felsefesi, önderlik yaklaşımı ve tarzı bu devrimcilerin şahadetlerinin, özlemlerinin, anılarının yerde kalmaması, onların özlemlerinin, anılarının mutlaka başarılı olması yaklaşımıyla, ciddiyetiyle ve sorumluluğuyla hareket etmiştir. Bu açıdan hiçbir saniyesini sorumsuz geçirmediği gibi hiçbir sözünü sorumsuz söylememiş, hiçbir adımını sorumsuz atmamıştır. İşte Önder Apo’nun Denizlere, Mahirlere, İbrahimlere verdiği değer, saygı budur. Kürt Halk Önderi bu devrimcilere saygının gereğinin ancak böyle bir önderlikle olabileceğine inanmıştır ve bunun gerekliliklerini yaşamının her saniyesinde yerine getirmiştir.
Devrim şehitlerine bağlılık, saygı, onların özlemlerini yaşatmak çok çok önemlidir. Bu şahadetler herhangi bir savaşta askerlerin ölümü gibi değildir. Bunlar tarihi değiştirmek isteyen devrimcilerdir. Bunlar, halkların özgür ve demokratik yaşamını sağlamak isteyen şehitlerdir, devrimcilerdir. Bu açıdan devrimci önderler de bu şehitlerin özlemini gerçekleştirebilecek tarz, tempo, üslup, kapasiteyi gösterebiliyorsa devrimci önderdirler. Bu yönüyle Önder Apo devrimciliği bir yönüyle de şehitlere bağlılık olarak ele almıştır. Önder Apo açısından şehitlere bağlılık çok çok önemlidir. Şehitler çok anlamlıdır. Önder Apo, şehitler için yaşamaktadır. Onların emanetini başarıya götürmek için yaşamaktadır. Önder Apo’nun tüm yaşamı halkına aittir. Halkın özgür ve demokratik yaşamı için yaşamını veren devrimcilere aittir. Önder Apo yaşamını onlara ait kılmıştır. Bu açıdan onlara ait bir yaşama da ciddiyetle, sorumlulukla yaklaşılır. Önder Apo’nun ne kadar sorumluluk duygusu taşıdığı, neden her işini ciddiyetle ele aldığı sorgulanırsa, düşünülürse, bunun cevabı şehitlere bağlılıkta görülebilir.
Bırakalım her şeyi, devrim şehitleri arkalarında bu mücadeleyi yürütecek yoldaşları olduğu için yaşamlarını ortaya koymaktadırlar. Bu mücadeleyi yürütecek yoldaşları, önderleri olduğu için bu mücadeleyi yürütmektedirler. İşte bugün gerilla kahramanca, gözünü kırpmadan yaşamını ortaya koymaktadır. Neden? Önder Apo’nun çizgisinin bu mücadeleyi başarıya götüreceğine inandıklarındandır. Bu harekete Önderlik yapanların, bu hareketin mücadelesini başarıya götüreceğine inandıklarındandır. Bu inanç boşa çıkarılabilir mi? Bu inanca doğru cevap vermemek mümkün olabilir mi? Bu açıdan bu inançlara cevap vermemek devrimcileri yozlaştırır, devrimcileri devrimci olmaktan çıkarır, bitirir, tüketir, insan olmaktan çıkarır. İşte Önder Apo bu bilinçle öyle bir önderlik kimliği, kişiliği ortaya çıkarmıştır ki, hiç kimse bu önderliğe az çalışıyorsun, şu işi yanlış yaptın, şu eksiği yaptın, şu sorumsuzluğu yaptın, şu konuya ciddi yaklaşmadın diyememiştir, diyemez. Önder Apo, ciddiyet ve sorumlu yaklaşımıyla hiç kimseye bunları söyletemeyecek düzeyde bir önderlik gerçeğini, tarzını, temposunu, çalışmasını, pratiğini, yaşamını ortaya koymuştur, koymaktadır ve koymaya da devam etmektedir.
Önder Apo Mahirlere, Denizlere, İbrahimlere böyle doğru bir bağlılık, onlara layık olma temelinde bir önderlik yaptığı için düşmanın saldırarak, ezerek, tasfiye ederek devrimcileri etkisizleştirme, tasfiye etme planlarını, oyunlarını, politikalarını, darbelerini boşa çıkarmıştır. 12 Eylül askeri darbesi gerçekleşmiş, Türkiye’deki devrimci hareketlere önemli darbe vurmuş ama Önder Apo, sorumluluk duygusuyla, ciddiyetiyle, devrimci çabasıyla, çalışmasıyla faşist devletin, soykırımcı Türk devletinin devrimcileri ezme, Mahirlerin, İbrahimlerin, Denizlerin yarattığı birikimleri tümden ortadan kaldırma saldırılarını boşa çıkarmıştır. 12 Eylül’ün amacına ulaşmasını engellemiştir. Bu açıdan Önder Apo’nun bu tutumunu bu devrimcilere en büyük bağlılık olarak değerlendirmek gerekmektedir. Eğer Önder Apo gerçekliği olmasaydı, onun öncülük ettiği PKK gerçekliği olmasaydı şu anda Türkiye’de ve Kürdistan’da Mahirler, Denizler, İbrahimler ve onların izinde mücadele edenlerin, şehit düşenlerin bu topraklarda ismi anılmayacaktı, ismi bilinmeyecekti. Bunlar yaşanmamış gibi unutturulacaktı. Ama Önder Apo onlara büyük bağlılıkla bu mücadeleyi geliştirmiş, bütün saldırılara rağmen bu mücadeleyi ayakta tutmuş, kendisinin bu mücadelenin öğrencisi, izleyicisi, takipçisi olduğunu söyleyerek Mahirleri, İbrahimleri, Denizleri Kürt halkının özgürlük mücadelesinde her an, her gün, her örgüt çalışması ve eyleminde yaşatma çabası içinde olmuştur. Bundan daha değerli bir bağlılık olabilir mi? Mahirlere, Denizlere, İbrahimlere bundan daha anlamlı bir yoldaşlık olabilir mi? Onların özlemlerine, anılarına, umutlarına bundan daha iyi cevap olunabilir mi?
Şehitlere bağlılık ciddiyet ve sorumluluk demektir
Türkiye’de devrim, demokrasi ve sosyalizm için binlerce şehit verilmiştir. Kürdistan’da özgür ve demokratik yaşam için on binlerce şehit verilmiştir. Bu şehitler gerçeği karşısında yenilgi yaşamak ve yaşatmak mümkün müdür? Bu şehitler karşısında kararlı ve başarılı mücadele vermemek mümkün müdür? Bırakalım binleri, on binleri bir şehit bile bu mücadeleyi geliştirme ve başarıya götürme gerekçesidir. Devrimcilik budur, önderlik budur, devrimci yoldaşlık budur. Önder Apo’nun şehitler karşısında yarattığı bilinç ve tutum budur. Şimdi Kürt Özgürlük Hareketi de Önder Apo’nun şehitler karşısında yarattığı bu bilinçle, bu tutumla mücadelesini örgütlemekte, kararlıca geliştirip başarıya götürmektedir. Bugün Kürt Özgürlük Hareketi yenilmez hale gelmişse, bunda şehitler gerçeğine bağlılığın rolü çok çok belirleyicidir. Şehitlere bağlılık ciddiyet ve sorumluluk demektir. Dolayısıyla da şehitlere bağlılık bu mücadeleyi geliştirme kararlılığı, iradesi ve pratiği demektir. Bu açıdan Önder Apo şahsında Özgürlük Hareketi gerçeğinde tüm militanların, tüm örgütün şehitler gerçeğine bağlı olması, şehitler gerçeğine bağlılık temelinde mücadele etmesi, PKK’yi ve Kürt Özgürlük Hareketi’ni tüm saldırılar karşısında yenilmez kılmaktadır. Çünkü şehitlerin değerleri yenilmez, şehitlerin duyguları ve düşünceleri yenilmezdir. Onlar şahadete ulaşarak ideolojik zafer kazanmışlardır. İdeolojik zafer kazananların da askeri ve siyasi mücadeleyi kaybetmeleri mümkün değildir.
Önder Apo bu çerçevede şehitleri ideolojik mücadelenin zaferi olarak, ideolojik çizginin, duruşun sembolleri olarak görmüştür. Tüm örgütünü de, kadrolarını ve halkını da ideolojik olarak zafer kazanan bu şehitler gerçeğine bağlılık temelinde mücadele eder hale getirmiştir. Bu yönüyle şehitler gerçeğine, her şehide anlam vermek gerekiyor. Her dönemin şehitlerine anlam vermek gerekiyor. Özellikle her dönemin şehitlerinin izinde yürümek çok çok önemlidir. Her dönemin şehitleri, o mücadele döneminin öncüleridir, yol göstericileridir. Önder Apo da şahadetleri böyle ele almıştır. Her dönem ortaya çıkan büyük şehitlerin izinde yüründüğünde başarının kesin olduğuna inanmıştır. Tüm örgüte ve yoldaşlarına da dönem şehitlerinin izinde yürüme, mücadele etme ve başarıya ulaşma talimatı, emri ve doğrultusu vermiştir. Başarının buradan geçtiğini vurgulamıştır.
Önder Apo, PKK ve Kürt Özgürlük Hareketi şehitlerin çizgisinde mücadele ederek bugün Denizlerin, İbrahimlerin, Mahirlerin, Sinan Cemgillerin, İbrahim Kaypakkayaların, Hakilerin, Halil Çavgunların, Mehmet Karasungurların, İbrahim Bilginlerin, Ferhat Kurtayların, Necmilerin, Mahmutların, Eşreflerin, Ozan Mizgînlerin, yine İran’da idam edilen Şirînlerin, Ferzadların, Ferhatların, PJAK’lı devrimcilerin düşüncelerini, özlemlerini mücadeleyle bugüne kadar canlı tutmuştur. Türkiye, Kürdistan ve Ortadoğu’da onların özlemlerini ve duygularını canlı tutarak bu düşünceleri etrafında örgütlenmelerin gelişmesini sağlamıştır. Bugün Mahirlerin, Denizlerin, İbrahimlerin çizgisinde yürüyen devrimci hareketler ve gruplar vardır. 12 Eylül faşizmi sonrası düşman saldırıları karşısında büyük darbe yemişlerdir, güç kaybetmişlerdir ama Kürt halkının Özgürlük Mücadelesi’nin gelişmesi temelinde onlar da bu değerlere sahiplenmiş ve varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu da Önder Apo’nun ve Kürt Özgürlük Hareketi’nin büyük başarılarındandır, mücadelesinin yarattığı değerlerdendir, sonuçlardandır.
Bu açıdan Önder Apo ve Kürt Özgürlük Hareketi her zaman Mahirlerin, Denizlerin, İbrahimlerin ve onların çizgisinde yürümek isteyen, şehitlerin yarattığı değerlere bağlı kalma temelinde tüm bu örgütlerle, bu geleneklerle mücadele birliği yaratmak istemiştir. Önder Apo, 1980’lerde,1990’larda da bu mücadele birliğini yaratmak istemiştir. 2010’lu yıllarda da Türkiyeli devrimci güçlerle büyük devrimcileri kendi mücadelesinde yaşatan, var eden Kürt Özgürlük Hareketi’ni ortaklaştırmak ve bir araya getirmek istemiştir. Hem ortak örgütlenmeler, hem de ortak mücadeleyi yaratmak istemiştir. Bunu Denizlerin, Mahirlerin, İbrahimlerin özleminin bir gereği olarak da ortaya koymuştur. Mahirler, Denizleri kurtarmak için eylem yapmışlar ve şehit düşmüşlerdir. Zindandan THKP-C’lilerle THKO’lular birlikte kaçmışlardır. Aslında Türkiye’deki bu devrimci önderlerin geleneğinde devrimci hareketlerin arasında büyük kopukluk yoktur. Görüş ayrılıkları, farklı stratejiler, taktikler olsa da kesinlikle devrimci duyguları ve amaçlarının ortaklığı temelinde her zaman birlikte hareket etme düşüncesi, eğilimi ve pratiği içinde olmuşlardır.
Bu yönlü en son örnek ise Gezi Direnişidir. Gezi Direnişinde Türkiye’deki bütün devrimci güçler, demokrasi güçleri birleşmiş ve ortak hareket etmişlerdir. Gezi Direnişi de Kürt Özgürlük Hareketi’nin mücadelesinin yarattığı zemin, yarattığı ortam üzerinden gelişmiştir. Belki Kürt Özgürlük Hareketiyle, Kürt halkının mücadelesiyle Gezi Direnişi istenilen düzeyde buluşturulamamıştır; ancak bu direniş bir yönüyle de Denizlerin, Mahirlerin ve İbrahimlerin yarattığı birikim üzerinde gençlerin, Türkiyeli tüm halkların, Kürt halkının, demokrasi güçlerinin birlikte geliştirdiği bir direniş olmuştur. Bu direniş sırasında yeterince ortak hareket etme, ortak davranma eksikliği tartışılabilir ama pratikte devrimci güçlerin birlikteliği ve ortak hareketi gelişmiştir.
Bu dönemde bu büyük şehitlere bağlılığın gereği yapılması gereken en temel görevlerden biri; Türkiye halklarının demokrasi, özgürlük ve sosyalizm mücadelesiyle Kürt halkının özgürlük, demokrasi ve sosyalizm mücadelesinin birleştirilmesinin sağlanmasıdır. İlk görev olarak da Türkiye’nin demokratikleşmesi ve Kürt sorununun çözümünün ortaya konulması gerekmektedir. Deniz de, İbrahim de, Mahir de kesinlikle Türkiye’nin demokratikleşmesi temelinde Kürt sorununun çözümünden yanaydılar, bunu açık dillendirmişlerdir. Hem bu devrimciler hem de 1970-80 arasında bu devrimcilerin izinde gelişen hareketler, gelenekler kesinlikle Kürt sorununun çözümünden yanadırlar. Hepsinin Kürt sorununun çözümü konusunda bir projeleri vardır. Belki örgütlenme ve ortak mücadele konusunda doğru bir anlayış ve yaklaşım o yıllarda ortaya konulamamıştır ama hemen hemen bütün hareketler Kürt halkının özgürlüğünden yana olmuşlardır. Bu açıdan hem bu devrimcilerin anılarına bağlılığın gereği hem de 70-80 arasındaki devrimci geleneğin ortaya koyduğu tutum gereği şu anda yapılması gereken en temel görevlerden biri, Türkiye’deki devrimci güçlerle Kürdistan’daki devrimci güçlerin ortak hareket etmesini sağlamaktır. Tabii ki Türkiye’deki devrimci örgütlerin de kendi aralarında birliği sağlamaları çok çok önemlidir. Kürdistan’daki devrimci demokrasi güçlerinin birliğini sağlamak da önemlidir. Hem bu birlikleri sağlamak, hem de Kürt halkıyla Türkiye halklarının demokrasi ve özgürlük mücadelesinin birliğini sağlamak çok çok önemlidir. Bu Mayıs şehitler ayında tüm devrimci örgütlere düşen görev budur. Eğer şehit düşen devrimci önderlerin anısına bağlılığın gereği yerine getirilmek isteniyorsa, yine bu devrimci önderlerin izinde Kürdistan’da Özgürlük Mücadelesi’ni geliştiren, büyüten Önder Apo’nun zihniyeti, özlemi ve isteği yerine getirilecekse, bunun birinci yolu devrimci mücadelenin birliğini ve ortak mücadelesini yaratmaktır.
Kazanmak ortak hareket ve ortak mücadeleden geçer
Bu açıdan Halkların Birleşik Devrim Hareketi çok önemli bir adım olmuştur. Bu adım aslında Mahirlerin, Denizlerin ve İbrahimlerin özleminin pratikleşmesidir. Hele bugün Türkiye’de faşist bir iktidarın var olduğu düşünüldüğünde faşist iktidara karşı, faşist güçlere karşı devrimcilerin ittifak yapması zorunludur. Nasıl ki, 12 Mart koşullarında devrimci örgütler ortak hareket etmişlerse, bugün de AKP faşizmi karşısında ortak hareket etme sorumluluğu bulunmaktadır. AKP iktidarı karşısında ortak hareket etmemek, ortak mücadele etmemek sorumsuzluktur Mahirlerin, Denizlerin, İbrahimlerin geleneğine bağlı olmamaktır. Onların çizgisinin, duygu ve düşüncesinin tersine hareket etmektir. AKP faşizmi devrimcilere Kürt halkına ve Özgürlük Hareketi’ne bu kadar saldırırken, tüm demokrasi ve özgürlük güçlerine saldırırken hala Mahirlere bağlıyım, İbrahimlere bağlıyım, Denizlere bağlıyım, tüm devrim şehitlerine bağlıyım, diyenler bir araya gelmiyorsa bunun gerçekten kabul edilmemesi ve sorgulanması gerekir. Bu dönemde bir araya gelmeyen tutumların, düşüncelerin, yaklaşımların mahkum edilmesi gerekir. Bu açıdan şehitlere bağlılığın gereği bu Mayıs ayında, bu şehitler ayında tüm devrimci güçlere ve demokrasi güçlerine düşen görev, devrimci demokrasi güçlerinin birliğini ve ortak mücadelesini yaratmak olmalıdır
Devrimci birlik pespektifi ile 12 Mart’ta ilan edilen Halkların Birleşik Devrim Hareketi bu önderlerin duygularının, düşüncelerinin, özlemlerinin pratikleşmesini ifade etmektedir. Kesinlikle yapılması gereken, Halkların Birleşik Devrim Hareketi’nin tutumu olmalıdır. Ama bu da yetmez, bu hareket geliştirilmelidir. Halkların Birleşik Devrim Hareketi tüm devrimci gelenekleri Mahirlerin, İbrahimlerin, Denizlerin izinde yürüyen herkesi bu hareket içine katabilmelidir. Küçük olur, büyük olur, bu konuda fark gözetmeden bütün devrimci birikimleri bu hareketin içine katmak, örgütlemek ve AKP faşizmine karşı mücadeleyi yürütmek gerekmektedir. AKP faşizmine karşı mücadele yükseltildiğinde, bu mücadeleye katılan herkes büyüyecektir. Herkes kazanacaktır. Kazanmak ortak hareket etmekten, ortak mücadele etmekten geçer. Bu açıdan hiçbir dar yaklaşıma düşmeden 1980 öncesi örgütlerin birbirine uzak durduğu, 12 Eylül faşizmi gelirken ortak hareket edip 12 Eylül faşizmine karşı mücadele yürütemeyen ve bu temelde de 12 Eylül faşizmini engelleyemeyen duruş ve tutumlardan kaçınılmalıdır.
12 Eylül öncesi devrimci hareketlerin pratiği vardır. Burada en fazla eleştirilecek noktalardan biri, örgütlerin bir araya gelip faşizme karşı ortak mücadeleyi yürütememeleridir. Devrimci örgütler birleşip ortak hareket edip, faşizme karşı mücadele edemeyince, faşist güçler devrimci güçlere karşı hamle yapmış, askeri darbeyi gerçekleştirerip, tüm gerici güçleri arkasına alarak devrimci güçleri ezme ve tasfiye saldırıları yürütmüşlerdir. Bu gerçeği tüm Türkiyeli devrimci güçler, sol ve sosyalist güçler bilmektedir. Bu açıdan gelinen aşamada hem Türkiyeli devrimci güçlerin, hem Kürdistanlı devrimci güçlerin yapması gereken, devrimci güçlerin birliğini sağlamak ve Mayıs şehitlerinin duruşuna layık olarak onların iradeli, kararlı, kahramanca duruşuna ve yürüyüşüne denk bir mücadelenin ortaya çıkmasını gerçekleştirmek olmalıdır. Bu dönemde Mahirlerin, İbrahimlerin, Denizlerin devrimci çizgisi, devrimci hamleci çizgisi, mücadeleci çizgisi, karşı devrimci güçler karşısında devrimci eyleme dayalı çizgisinin harekete geçirilmesi gerekir. Devrimci bir savaşçılığın ortaya çıkarılması gerekir.
Kuşkusuz devrimci örgütlerin yarattığı Birleşik Devrim Hareketi yanında çok geniş kesimlerin demokrasi cephesini yaratıp bu devrimci cepheyle birlikte AKP faşizmine karşı mücadele etmek de yapılması gereken acil görevlerdendir. Bu yönüyle hem Halkların Birleşik Devrim Hareketini geliştirmek, AKP faşizmine karşı bu temelde mücadeleyi yükseltmek, hem de Halkların Birleşik Devrim mücadelesini tamamlayacak, güçlendirecek, ona güçlü zemin sunacak, onun başarısında rol oynayacak Türkiye’deki tüm demokrasi güçlerinin birliğini ve ortak hareketini sağlamak önemli olmaktadır. Mayıs ayı şehitlerinin tüm devrimcilere, demokrasi güçlerine mesajı budur.
Şehitlere bağlılık demek, onların özlemlerini başarıya götürmek, sonuca götürmek demektir. Şimdi karşı devrim onların özlemlerini tümden ezmek istemektedir. Onların özlemlerinin kökünü kazımak istemektedir. Bu ezme ve kök kazıma karşısında tüm devrimci demokrasi güçleri de birleşerek bu karşı devrimcileri Türkiye siyasetinde etkisizleştirme mücadelesini ortaya koyarak Türkiye’yi demokratikleştirme ve Kürt sorununu çözecek bir gelişmenin yaratılması gerekmektedir. Bu temelde tüm devrim şehitlerini bir daha saygı ve minnetle anıyoruz; onların özlemlerinin, onların duygularının, düşüncelerinin, onların şahadetlerinin hepimiz için özgürlüğü ve demokrasiyi geliştirme sözü olduğunu bir daha tekrarlıyoruz.