Geçmişten günümüze İstanbul seçimleri
22 Haziran 2019 Cumartesi 14:52 - Son Güncelleme 23 Haziran 2019 Pazar 21:41
Türkiye, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimlerine kilitlenmişken, 35 yıllık süreçte, 7 seçim yapıldı. Kimi adaylar favoriyken seçimi kaybetti, kimi aday hiç şans tanınmazken ipi göğüsledi. İşte geçmişten günümüze İstanbul seçimleri…
16 Kasım 1963’te Türkiye’de halk ilk defa belediye başkanlarını seçmek için sandık başındaydı. İstanbul’daki seçimi Adalet Partisi’nin adayı Nuri Eroğan kazandı.
Ancak Eroğan'ın memuriyetten istifa etmeden aday olması üzerine CHP duruma itiraz etti ve Eroğan'ın başkanlığı iptal edildi. Eroğan'ın yerine CHP'nin adayı Haşim İşcan getirildi.
İstanbul halkı 25 Mart 1984'te başkanını belirlemek için sandığa gitti
Öncesinde belediye başkanları atama yoluyla belirleniyordu. 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle halkın önünden sandık geri çekildi. 3 buçuk yıl boyunca belediye başkanları yine atamayla belirlendi.
Yüzde 93 oyla kabul edilen Yeni Anayasa, yerel yönetimler için bazı hükümler de getirdi. “Büyük yerleşim yerleri için özel yönetim biçimleri getirilebilir” o hükümlerden sadece biriydi. Bu kapsamda 8 Mart 1984 tarihinde 195 sayılı Kanun Hükmünde Kararname yayımlandı. Kararnameyle, İstanbul, Ankara ve İzmir’de büyükşehir belediye yönetimleri oluşturuldu.
25 Mart 1984 tarihinde ise İstanbul halkı ilk defa, büyükşehir belediye başkanını seçmek için sandık başına gitti.
Seçimde, iktidardaki Anavatan Partisi'nin adayı Bedrettin Dalan yüzde 49,69'luk oy oranıyla ipi göğüsledi. Sosyal Demokrat Partisi'nin adayı Korel Göymen'in oy oranı ise yüzde 26'da kaldı. Refah Partisi’nin adayı Hasan Aksay yüzde 4,67 oy alırken, Doğru Yol Partisi’nden aday olan Hüsamettin Cindoruk ise 4,66 oy ile seçimi tamamladı.
İstanbul, Nurettin Sözen'e emanet
Bedrettin Dalan, 26 Mart 1989 tarihindeki seçimlerde de adaylığını koydu. Dalan'ın rakibi ise Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin eski dekanı Nurettin Sözen’di. SHP’nin adayı Sözen, yüzde 35,95 oy oranıyla sandıktan birinci çıktı. Dalan ise yüzde 26,12 ile Sözen’in gerisinde kaldı.
Doğru Yol Partisi’nin adayı Vural Arıkan yüzde 13 oy alırken, DSP’nin adayı Mukbil Zırtıloğlu yüzde 12’de kaldı.
Ümraniye'deki çöplükte hafızalardan silinmeyecek bir facia yaşandı
Sözen, yönetim anlayışını "önce insan" olarak belirledi. Ancak İSKİ’deki yolsuzluk ve biriken çöp dağları İstanbul halkını canından bezdirdi. 28 Nisan 1993 tarihinde ise hafızalardan silinmeyecek bir facia yaşandı.
Ümraniye’deki çöplükte biriken metan gazının patlaması sonucu 27 kişi hayatını kaybetti, 12 kişi ise kayboldu.
Refah'ın adayı Recep Tayyip Erdoğan ipi göğüsledi
27 Mart 1994 seçimlerine İstanbul bu acı olayları yaşayarak gidiyordu. SHP, tercihini bu defa Zülfü Livaneli'den yana kullandı. ANAP İlhan Kesici, DYP Bedrettin Dalan, CHP ise Ertuğrul Günay'ı aday gösterdi. Refah Partisi'nin adayı da Recep Tayyip Erdoğan'dı.
Erdoğan, güçlü rakipleri arasından sıyrılarak seçimi kazanmayı başardı. İstanbul’un yönetimindeki bu değişim, Türk siyasetinde de dönüşümü beraberinde getirecekti.
Erdoğan okuduğu dörtlük yüzünden hapse atıldı, görevden alındı
Erdoğan'ın, Ziya Gökalp'in şiirini Siirt’te okuduğu sırada takvim yaprakları 17 Aralık 1997 tarihini gösteriyordu. Erdoğan, okuduğu dörtlük yüzünden hapse atıldı, görevden alındı. Gökalp'in şiiri Talim Terbiye Kurulu'nun onayından bile geçmişti. Ancak dönem, 28 Şubat post modern darbe dönemiydi.
Refah Partisi kapatıldı, aynı kadro Fazilet Partisi'ni kurdu.
Büyükşehir belediyesinin dördüncü başkanı Ali Müfit Gürtuna oldu
İstanbul, 18 Nisan 1999 tarihindeki seçimlere böyle bir ortamda gitti. Yönetimden memnun olan İstanbul halkı tercihini yapmıştı. Fazilet Partisi’nin adayı Ali Müfit Gürtuna yüzde 27,52 oy ile büyükşehir belediyesinin dördüncü başkanı oldu.
AK Parti'nin adayı Topbaş ezici bir çoğunlukla sandıktan birinci çıktı
3 Kasım 2002’deki genel seçimlerinden AK Parti tek başına iktidar olarak çıktı. 17 ay sonra yapılan yerel seçimlerde ise İstanbul için mimar bir ismi aday gösterdi.
Erdoğan’ın belediye başkanlığı döneminde danışmanlığını yapan Kadir Topbaş AK Parti’nin adayıydı. Topbaş'ın rakipleri ise, CHP’den Sefa Sirmen, DYP’den Ahmet Vefik Alp, MHP’den Meral Akşener’di.
Topbaş oyların yüzde 45,32’sini alarak ezici bir çoğunlukla sandıktan birinci çıktı.
29 Mart'ta İstanbullular bir kez daha 'Topbaş' dedi
2009 seçimlerinde ise CHP, Topbaş’ın karşısına Kemal Kılıçdaroğlu’nu aday gösterdi. 29 Mart’ta yapılan seçimlerde İstanbullular bir kez daha “Kadir Topbaş” dedi.
Topbaş, oyların yüzde 44,7'sini, Kılıçdaroğlu ise yüzde 37'sini aldı.
CHP'nin adayı değişti, sonuç değişmedi
2014 seçimlerinde de CHP’nin adayı değişti, ancak sonuç değişmedi. Kadir Topbaş’ın karşısında nu kez Mustafa Sarıgül vardı.
Topbaş yüzde 47,95 oy alarak bir kez daha ipi göğüsledi.
Yenilenecek seçimlerle birlikte İstanbul büyükşehir belediyesinin yedinci başkanı belli olacak.
Etiketler: recep tayyip erdoğan nuri eroğan nurettin sözen Kadir Topbaş istanbul seçimleri istanbul seçim istanbul büyükşehir belediye başkanları istanbul adayları haşim işcan Bedrettin Dalan