Yakından Bakalım: FINUT Sağlıklı Yaşam Rehberi
1. Besin ve Beslenme
2. Fiziksel Aktivite ve Dinlenme
3. Eğitim ve Hijyen
Dünya Sağlık Örgütü, birey, toplum, ulusal ve küresel düzeyde sürdürülebilir eylemleri mümkün kılan bir ortamın geliştirilmesi yoluyla sağlığın teşvik edilmesini ve korunmasını önermektedir. Nitekim, beslenme bilgisini topluma yaymak için pek çok ülkede beslenme rehberleri geliştirilmiştir. Fakat aktif ve sağlıklı bir yaşam biçimi için daha geniş önerilere ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu amaçla İberoamerican Beslenme Vakfı (FINUT), sürdürülebilir bir yolla yeterli ve dengeli beslenme, sağlıklı ve hareketli yaşamı teşvik etmek için 3 boyutlu piramidi geliştirmiştir.
Bir üçgen piramit olarak tasarlanan bu modelin, bir yüzünde beslenme bir yüzünde fiziksel aktivite ve dinlenme bir yüzünde ise hijyen ve eğitim ile bilgiler yer almaktadır. Bu yüzlerde 1) beslenme rehberi ve sürdürülebilir çevre ile ilişkili sağlıklı beslenme alışkanlıları 2) fiziksel aktivite ve dinlenme ile ilgili eğitimsel sosyal ve kültürel hususlarda öneriler 3) diğer iki yüz ile birlikte bağlantılı olarak gezegendeki her insan için daha iyi bir sağlık durumuna katkı sağlayacak hijyen ve eğitim rehberi yer almaktadır.
Bu öneriler, Akdeniz diyet piramidi ile uyumludur.
Su ve şekersiz içecekler, pramidin tabanında yer alıyor ve günde 1.5/2 L su içilmesi öneriliyor.
Tahıl ürünleri: En az yarısı tam tahıllı kaynaklardan sağlanmalı. Günlük 4 ila 6 porsiyon arası tüketim öneriliyor.
Sebze ve Meyve: 2 porsiyonu taze olması kaydıyla en az bir günde en az 5 porsiyon öneriliyor. (1 porsiyon=150/200 g)
Süt ve süt ürünleri: Öncelik az yağlı süt ve fermente süt ve ürünlerine (kefir gibi) verilmeli. Günlük 2-3 porsiyon öneriliyor. (1 porsiyon=200–250 ml süt, 200–250 g yoğurt)
Zeytin ve diğer sağlıklı yağlar: Günlük 3 ila 5 arası tüketilebileceği söyleniyor. (1 porsiyon: 10 ml)
Beyaz et, yumurta,balık ve diğer su ürünleri, baklagiller, yağlı tohumlar: Bir hafta içinde 4 porsiyon (100-125 g) tavuk gibi kümes hayvanları, 2-3 porsiyon balık (125-150g), 4 yumurta, 2 porsiyon kurubaklagil (1 porsiyon= 200- 250 g) tüketilmesi öneriliyor. Ayrıca en az 2 porsiyon fındık (1 porsiyon= 30g ) tüketilmesi gerekenler arasında.
Tatlılar ve Kırmızı et: Nadiren tüketilmesi gerekenler olarak sınıflandırılmış.
Uyku ve siesta: En az 8 saat uyku, çocuklarda bu daha çok olabilir, ve öğleden sonraları siesta öneriliyor.
8 saat çalışma süresince yarım saatlik periyotlarla hafif esneme hareketleri öneriliyor.
Ev işleri, yemek pişirme gibi kısmen hafif aktiviteler.
Gezinti gibi hafif aktiviteler
5. Dans, tempolu yürüyüş, koşu gibi orta şiddette fiziksel aktiviteler.
6 ve 7. Haftalık yapılması gereken şiddetli fiziksel aktiviteler.
Fiziksel aktivite, evde, işte, boş zamanlarda günlük hayata dahil edilmelidir. Öneriler, sıklık, aktivite şiddeti ve süreye bağlı olarak değişim göstermektedir. Orta şiddette fiziksel aktiviteler için öneri 300 dk/hafta iken şiddetli fiziksel aktiviteler için bu değer 150 dk/hafta’dır. Orta şiddette fiziksel aktiviteler 30-60 dakikalık periyotlar şeklinde haftanın 5 gününe yayılmalıdır. Buna ek olarak kas esnetme hareketlerinin haftanın 2 günü yapılması önerilmektedir.
Bu yeni FINUT Sağlıklı Yaşam Rehberi, her yaştan genel nüfusa hitap etmesinin yanı sıra sosyal ve kültürel bağlamda sağlıklı bir yaşam tarzının benimsenmesi için rehber görevi görüyor.