On beş günde eridi…
İşveren ve hükümet temsilcilerinin oyları ile net 2324 lira olarak saptanan yeni asgari ücret, Türkiye Kamu-Sen’in tek işçi için belirlediği 2636 liralık açlık sınırının gerisinde kaldı.
15 gün önce saptanan ücretin, kısa sürede açlık sınırının gerisinde kalması milyonlarca emekçiyi şaşırttı. Yüzde 15.03 oranında zam yapılmasına karşın, ücret çarşı pazardaki yüksek enflasyondan ötürü emekçinin eline geçmeden satın alma gücünü yitirdi.
Milyonlarca emekçi ve ailesinin rahat nefes alabilmesi, günlük yaşamdaki gerçek enflasyonla baş edebilmesi için asgari ücretin vergi dışı bırakılması şart. İşçi sendikalarının bu yöndeki taleplerinin yıllardır görmezden gelinmesi emeği ile yaşamaya çalışan işçiyi vuruyor, satın alma güçleri giderek azalıyor, ücretleri yıl ortasından itibaren kuşa dönüyor. Asgari ücretlinin durumunun iyileştirilmesinin öncelikli çözümü asgari ücretten vergi kesintisine son verilmesi.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısı değiştirilerek, tüm işçi sendikaları konfederasyonun katılacağı toplu sözleşme görüşmeleri sonucu belirlenmesi ile emekçinin eline daha yüksek ücret geçeceği kuşkusuz. Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda bugüne dek 40 kez gerçekleşen görüşmelerde salt 6 kez oy birliği ile ücretin saptanması komisyon yapısı ve belirme yönteminin sağlıklı olmadığını ortaya koyuyor. Komisyonda işçi temsilcisinin önerileri karşılık bulmuyor, bir anlamda sözü dinlenmiyor. Onlar da komisyonu terk ederek, karara muhalif kalıyor. Yıllardır gerçekleşen bu görüntünün sonlanması için komisyon yapısının değiştirilmesi kaçınılmaz.
Türkiye Kamu-Sen’in yaptığı araştırma, memurun durumunun da iç açıcı olmadığını gözler önüne seriyor. Bu yıl maaşlarına yüzde 4+4 zam yapılacak memur ile memur emeklisi için 2019 yıl yitik yıl oldu. Geçen yıl, kamu çalışanın ailesinin geliri aylık ortalama 595 lira artarken, giderleri 730 lira zamlandı. Memur maaşı harcamalar karşısında yüzde 4 eridi.
Memur sendikaları, bu yılın başında memur maaşlarına yapılan yüzde 4’lük zammın iyileştirilerek, ek zam talep etti. Ancak, bu talebin gerçekleşmeyeceği aşikar. Nitekim, bugüne dek siyasi iradeden olumlu karşılık gelmedi, gelmez de. Nedenlerini önceki yazımda belirtmiştim. Onun için ek zam memura düşten başka bir şey değil.
Yeni asgari ücretin 15 gün gibi kısa sürede açlık sınırı karşısında gerilemesi milyonlarca emekçiyi nasıl üzdü ise, yakın gelecekte maaşlarına enflasyon farkı ile birlikte yılbaşında yüzde 5.5 zam yapılan kamu çalışanları ile emeklilerin de aynı düş kırıklığını yaşayacağı aşikar. Çünkü, bir türlü dizginlenemeyen, TÜİK’in açıkladığı rakamlarla bağlantısı olmayan çarşı pazardaki gerçek enflasyon maaşları, ücretleri, aylıkları aşındırmaya, eritmeye devam edecek.
Ne zaman, maaş ve ücretlerde yaşanılan enflasyon oranında artış yapılır, o zaman dar gelirli satın alma gücünü korur, soluklanır. Gerisi boş laf.