ÇOCUK KİTAPLARI Çocuk Kitabın sayfalarını çevirirken adeta resimlerle konuşmaya bir şeyler anlatmaya çalışacaktır. Çocuğun çevresinde duydukları ile bu. - ppt indir
YayınlayanVolkan İnanç Değiştirilmiş 1 yıl önce
... konulu sunumlar: "ÇOCUK KİTAPLARI Çocuk Kitabın sayfalarını çevirirken adeta resimlerle konuşmaya bir şeyler anlatmaya çalışacaktır. Çocuğun çevresinde duydukları ile bu."— Sunum transkripti:
1 ÇOCUK KİTAPLARI Çocuk Kitabın sayfalarını çevirirken adeta resimlerle konuşmaya bir şeyler anlatmaya çalışacaktır. Çocuğun çevresinde duydukları ile bu resimler arasında bağ kurarak dilini kullanmayı öğrenmesini sağlayacaktır. Çocuk öğrenebileceği pek çok yeni durumla kitaplarda karşı karşıya gelecektir. 2-3 yaş çocukları dil becerilerinin gelişimi ile meşgul olduklarında yeni kelimeleri denemeyi, oyunlarında şarkı söylemeyi, defalarca tekrarlamayı çok severler.
2 3-4 yaşlarında çocuk kendi yaşantısının bir parçası olan kısa bir olayın resimle anlatıldığı kitaplara ilgi duymaya başlar. Artık resim ile altındaki metin arasında ilişki kurmanın yanı sıra olay bütünlüğünü yaratacak bir sonuca ulaşacak şekilde resimler arasında bağ kurmaya çalışacaktır. Çocuk, bu yaşta kendisine okumanın kitabı dikkatle dinleyerek hatta tekrar tekrar okunmasını isteyecektir. Artık düşüncelerini dil ile daha iyi anlatabileceği için kendince resimlere bakarak olayı anlatmaya çalışacaktır. Ancak bu dönemde hayal dünyasının da zengin oluşundan resimlere kendi yorumunu ya da hayallerini de katacaktır. Bu tür bir etkinlik çocuğun anlatım gücünü geliştirecektir. Çocuğa kitap okunması ve onun anlatımının müdahale edilmeden dinlenmesi, yaratıcı düşünme ve dilin gelişmesi bakımından çok önemlidir.
3 Kitaplardaki olaylar, olaylar içerisindeki kahramanlar arasındaki sosyal davranış biçimleri, zamanla çocukların sosyal yaşam içindeki davranışlarını da etkiler. Günlük yaşamda dille anlatımın zor olduğu ya da gözle görülemeyen bazı davranış özellikleri, insanlar arası olumlu ilişkilerin yarattığı hazlar, sevinçler, neşeler kitap kahramanlarının ilişkileriyle örneklenerek çocuklara sunulabilir. Bu tür sunuş çocuklar için daha etkili ve daha kolay kabul edici özellik taşır. Çocuk, olumlu örneklerden etkilenerek günlük yaşamında bunları kullanmaya başlar. Hatta kitaplarda olumsuz sosyal davranışlar örneklenebiliyorsa çocuk bunu da benimseyerek kullanabilir ve olumsuz durumlarla karşı karşıya gelebilir.
4 Şiir kitapları Öğrencilere ulus, yurt ve insanlık sevgisinin kazandırılmasında, iyiden güzelden yana bir tutum takınılmasında, ana dilini sevdirme ve onu bilinçle kullanma konusunda şiir düz yazıya göre daha etkileyici bir araçtır. Çocuklar gelişimlerinin her döneminde şiir okuma ve ezberleme etkinliklerini severek yerine getirirler. Şiirlerde yer alan ölçü, uyak ve durak gibi nitelikler, çocukta doğuştan var olan ritim-uyum duygusunun gelişmesini sağlar. Bu nedenle şiir çocuğun eğitiminde vazgeçilmeyecek bir öğedir.
5 İçerik yönüyle şiir türleri: Şiirler genellikle epik, lirik, didaktik, pastoral, dramatik ve satirik olmak üzere altı başlık hâlinde incelenir. Ancak bir şiir bu türlerden birinin niteliklerine sahip olabileceği gibi, ikisinin üçünün niteliklerine de sahip olabilir. Lirik denilebilecek bir şiirde pastoral nitelikler, dramatik bölümler bir arada bulunulabilir.
6 Şiir Kitaplarında şiirlerde bulunması gereken nitelikler Çocuklar için yazılan şiir kitaplarında, şiirler aşağıdaki nitelikleri taşımalıdır: Ölçü ve uyak yönünden: Dizelerdeki hece sayıları 1. 2. ve 3. sınıflarda 7-8 heceyi geçmemelidir. On bir heceli şiirlere dördüncü sınıfta ya da üçüncü sınıfın sonuna doğru yer verilebilir. Daha sonraki sınıflar için hece sayısı önemli değildir ama yine de öğrencilerin nefeslerini kullanma süreleri göz önünde bulundurulmalıdır. Duraklar belli olmalı, kolayca ezberlenmelidir. Uyaklar birbirlerine yakın dizelerde bulunmalı, birbirinden kopuk olmamalıdır.
7 Şiir ölçüsüz ve uyaksız da olabilir ancak kolay söylenişlilik, kulağa hoş gelme ve kolay ezberlenebilme gibi nitelikler göz önüne alınmalıdır. Dizeler doğal cümle düzeyine uygun olmalı (özne+tümleç+yüklem), cümlenin belirttiği yargı bir ya da iki dizede verilmeli, çok yayılmamalıdır. Okutulacak şiirlerin 2,3, 4 kıtayı geçmemesi, 5-15 dizeden fazla olmaması gerekir. Ancak 4. ve 5. Sınıflarda hece sayılarının (7,8,11 gibi) olağandan çok olmaması koşuluyla 4 kıtanın üzerine, 5 veya 6 kıtaya da çıkabilir. Bu konuda şiirin işlediği ana duyguyu, öğrencilerin kişisel ya da toplu olarak ilgilerini ve yaşadığı yerel çevre özelliklerini de dikkate almak gerekir.
8 İçerik yönünden: Öğrencilere okutulması, ezberletilmesi istenilen şiirleri seçerken; üniteler, belirli gün ve haftalar, kazandırılması gereken istendik davranışlar ve gelişim alanları göz önünde bulundurulmalıdır. Bu nedenle yurt, ulus ve doğa sevgisi gibi soyut temaları işleyen, yaşama sevgisini ve insan ilişkilerini konu alan şiirler olmasına özen gösterilmelidir. Öğrencileri belli bir siyasal görüşe güdümlü kılacak, onları yaşamaktan soğutacak, karamsar şiirlerden kaçınılmalıdır. Duygu çözümlemesinden çok olaylara yer verilmelidir. Ancak ilköğretimin 7.8. sınıflarına doğru duyguların biraz daha yoğun olarak işlendiği şiirlere yer verilebilir. İşlenilen düşsel duygular ve betimlemeler çocuğun düzeyini aşmamalı, çocuğun dünyasıyla uyum içinde olmalıdır. Anlam açık olmalı ya da kapalı anlamları olan sözcük, deyim ve takımlardan kaçınılmalıdır. Bütün bu sayıların yanında, çocuklara sunulacak şiirlerin estetik bir güzellik içinde sunulması gerektiği de unutulmamalıdır ancak çocuklara sunulacak estetik yaşantı ögesinin sınırları iyi çizilmeli, bunda da aşırılığa kaçılmamalıdır.
9 Etkinlik Örneği Söz Korosu Amaç: Sesli okuma ve birlikte çalışma becerisinin geliştirilmesidir. Uygulama: Bir şiir veya düz yazı bölümlere ayrılarak bir grup öğrenci tarafından birlikte okunur. Öğrenciler gruplara ayrılır. Metin öğretmen tarafından okunarak metnin anlaşılması sağlanır. Söz korosu dört şekilde yapılır. Hep birlikte okuma: Metnin tamamı, sınıf veya bir grup tarafından okunur. Grup olarak okuma: Metin bölümlere ayrılarak metnin belirlenmiş bölümlerinden birini bir grup, diğer bölümlerini de ikinci grup okur. Karşılıklı okuma: Öğrenciler iki gruba ayrılarak metnin belirlenmiş bölümlerinden birini bir grup, diğer bölümlerini de ikinci grup okur. Nakaratlı metinleri okuma: Öğrenciler gruplara ayrılarak her bölümü bir grup veya bütün gruplar birlikte okur. Metin okunurken şahıs veya varlık kadrosu, karakter özelliklerini yansıtacak şekilde seslendirilir. Değerlendirme: Öğrencilerin gruptaki uyumuna, vurgu, tonlama ve telaffuzlarına dikkat edilir.
10 ÖYKÜ KİTAPLARI Çocuklara Sunulacak Öykülerin Genel Nitelikleri Çocukların okudukları metinler onlara üç düzeyde yararlı olurlar: Bilgi sunma Bakış açısı sunma Estetik yaşantılar sunma Ancak bunlardan birincisi, roman ve öykü türü yazılarda her ne denli çocuklar için yazılsalar da doğrudan hedeflenen bir yarar değildir. Roman ve öyküler duygusal yönleri ağır basan, bir sanat yapıtının taşıması gereken nitelikleri taşıyan yazılar olduğu için ilk elden bilgi sunmak gibi didaktik(öğretici) hedefleri yoktur. Ancak böyle bir roman ya da öyküde büyüklerin yaşantılarından, yaşamla ilgili deneyimlerinden kesitler sunulabileceği için bunları okuyan çocukların yaşam deneyimleri de ister istemez zenginleşmiş olacaktır. Böylece çocukların içinde bulundukları topluma uyumunda yarar sağlayan bu eserler didaktik bir işlevi de yerine getirmiş olacaklardır.
11 Ayrıca bu tür eserler çocuklara yaşamla ilgili bir bakış açısı sunma işlevini de yerine getirirler. Sergilenen örnek yaşantılar, yoluyla çocukların türlü durum ve olaylarla ilgili olarak yorum yapabilme yetenekleri gelişecektir. Ancak unutulmamalıdır ki, bir öykü ya da roman bu, işlevleri yerine getirirken, hiçbir zaman bu işi doğrudan ve yalın biçimde yapmamalıdır. Bu işlevleri estetik yaşantılar yoluyla, imgesel bir anlatımla ve sezdirme yoluyla yerine getirmelidir.
12 Çocuk öykü ve romanlarında bulunması gereken şu özelliklerin de öğretmen ve velilerce dikkate alınması gerekir: Konular hedef kitle olarak seçilen çocukların ilgilerine, yaşam deneyimlerine ve kavrayış güçlerine uygun olmalıdır. Çocuğun izleyebilme gücüne uygun bir planları olmalı; giriş, gelişme ve sonuç bölümleri mantıklı bir sıra izlemelidir. Çocuklar için sakıncalı konulara ( cinsellik, ideolojik, politik ve dinsel) yer verilmemelidir. Bölüm ve paragraflar çok uzun olmamalı çocuğun ilgisini çekebilecek devinimli olay ve durumlara yer verilmiş olmalıdır. Anlatılan olaylar karmaşık olmamalı, çocuğun ilgisini çekebilecek devinimli olay ve durumlara yer verilmiş olmalıdır. Betimlemeler canlı olmalı, ruh çözümlemelerine gereğinden çok yer verilmemelidir. Kitapta yer alacak resimler uygun nitelik, düzey ve miktarda olmalıdır. Güldürü ögesine aşırılığa ve kabalığa kaçılmadan yer verilmiş olmalıdır. Anlatılan kişiler ve olaylar çocuğun dünyasıyla çelişmemeli, onun aklını karıştırmamalıdır. İlginin canlı tutulması için, olay ve ayrıntılar merak uyandırıcı biçimde kurgulanmış ve sunulmuş olmalıdır.
13 ARKADAŞLAR, DERSE KATILIMINIZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.
"ÇOCUK KİTAPLARI Çocuk Kitabın sayfalarını çevirirken adeta resimlerle konuşmaya bir şeyler anlatmaya çalışacaktır. Çocuğun çevresinde duydukları ile bu." indir ppt