Teneffüshane | Türk Sinemasında Meşin Yuvarlağa Vurmuş Filmler | Yusuf Kayseri
Sevmeyenin “22 tane adam bir topun peşinden koşturuyor, ne anlıyorsunuz bundan?” dediği futbolun seveni yerkürede o kadar çok ki…
Duayen Halit Kıvanç’ın klasikleşmiş tabiri ile “yolda top bulsa bomba diye karakola götürür” denilebilecek ABD’de bile 2014 verileri ile 13,5 milyon kişi futbol oynuyor. İzleyenlerin sayısı muhtemeldir ki bundan çok daha fazla. Böylelikle futbol adeta küresel bir çılgınlık. Bir sevda masalı, büyük bir para kaynağı, içinde birçok altkültürü barındıran masalsı bir oyun.
Bu masalsı oyun ile ilgili büyüleyici sanat dallarından futbol defalarca çakıştı ve çakışmaya da devam edecek. Kâh savaş mahkumlarının gardiyanları ile oynadıkları maç film oldu (*) kâh bir Dünya Kupasından maçlar çekildi yönetmenliğini bir ressam yaptı, belgesel oldu (**).
Ülkemiz sineması da futbol ile ilgili filmler yaptı elbette. İçinde futbol geçen ya da futbolun içinden geçtiği ülkemiz filmlerinin bazılarının olduğu bir liste yapalım… Bu arada, sıralama yapım yılına göre, beğeniye göre değil.
Gönül Yazar, Ayten Gökçer, Ajda Pekkan, Erol Taş ve Renan Fosforoğlu’nun oynadığı, Atıf Yılmaz’ın yönettiği Taçsız Kral filminde başrol bu satırların yazarının yanyana oturup maç izleme şansına eriştiği futbol efsanesi, insanlık abidesi Metin Oktay’dır. Futboldaki başarısının yanına yaklaşamasa da güzel bir anı olarak kalmıştır bu film.
Sadece dört kardeşi canlandıran oyuncuların ismini yazsak insanda izleme (tekrar-tekrar izleme) hissi doğuran bu filmde Zeki Alasya, Metin Akpınar, Kemal Sunal ve Halit Akçatepe dört kardeşi canlandırıyor. Ertem Eğilmez’in yönettiği filmde stadyuma bir şekilde giren kardeşler; Fenerbahçe – Kayserispor maçında, Kayserispor 2-0 geride olduğunu görüp sahaya girerler. Fenerbahçe’nin forveti Osman Arpacıoğlu “Kardeşim, benim vazifem gol atmaktır” repliği ile filme dahil olur.
Uyanık Kardeşler – 1974
Aynı senaryodan bir film daha çekilmiş olsa da kardeşlerin Müjdat Gezen ve Kadir İnanır tarafından canlandırıldığı film listeye dahil edilmiştir. Uyanık Kardeşler, babalarını bir yere kadar kandırırlar. Biri futbolcu, diğeri ise müzisyendir. Futbolcu olan golleri ile milyonların gönüllerini çalar, müzisyen olan ise film içerisinde birkaç defa işiteceğimiz şarkısı ile. Bu arada; söz konusu şarkı gerçek hayatta Meral – Zuhal Kardeşler’in meşhur ettiği şarkıdır.
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz – 1975
Babası doğmadan yıllar önce doğmuş olan Yaşar’ın resmi olarak varolma çabasını anlatan Aziz Nesin uyarlaması bu film Yaşar’ın kaleye geçip penaltı kurtarmaya çalışmasını anlattığı için listeye girmiş filmin yönetmeni Hababam Sınıfı’nın Hüseyin Şevki Topuz’u Engin Orbey’dir. Orbey filmde hem reji hem de senarist görevlerini üstlenmiştir. Yaşar’ı Halit Akçatepe canlandırmıştır.
Aziz Nesin’den uyarlanmış bir film daha. Yönetmen koltuğunda bu sefer Kartal Tibet var. Filmin adındaki gibi bir kral vardır başrolde. Gülmenin beyazperdedeki kralı Kemal Sunal. Suna Yıldızoğlu, Reha Yurdakul, Yavuz Şimşek, Suzan Avcı, Mürüvet Sim gibi isimler eşlik etmiştir Sunal’ın gol krallığına.
Bir kapıcı çocuğunun futbolcu olmaya çalışması, futbolcu olması, profesyonel olması, transfer olması ve köşeyi dönmese de en azından o köşeyi görmesini anlatan Ümit Efekan filmi.Kapıcıyı Münir Özkul, futbolcu oğlunu da İlyas Salman’ın canlandırdığı filmde İhsan Yüce, Erdal Özyağcılar’ı da görmekteyiz. Bu film belki de 90’lardaki “ya popçu olacak ya da topçu” fikrinin sinemada bu kadar açıkça işlenmiş ilk örneğidir.
Sezai Aydın, Uğur Polat, Erkan Can, Savaş Dinçel ve Müjde Ar’ı barındıran oyuncu kadrosuna sahip filmin yönetmeni Serdar Akar. Bu listedeki film müzikleri albümü olan ilk film bu. Filmin müzikleri Fahir Atakoğlu’na ait. “Hayat futbola benzer fena halde” sloganı o yıllara damga vurmuştur.
Eski Açık Sarı Desene – 2003
Haziran 2013’te kaybettiğimiz Sezgin Özcimbomlu’yu da -eski- “Ali Sami Yen”i de görebileceğimiz ilginç bir belgesel çalışma. Yönetmen Ömer Ali Kazma’nın 230 saatlik çekimden kurguladığı 90 dakikalık belgesel. Bir sezonun bir kısmını anlatan belgesel o yıl futbolun da katkısıyla tahmin edilmeyecek kadar çok şehirde vizyon girmişti.
Onur Ünlü’nün yönettiği filmin listeye girmesinin sebebi hikayenin bir yerinde futbolda şike konusuna dokunuyor olması. Şikeye karışan amatör hakem Cemal’i Ali Atay, fabrikatör Dündar’ı Serkan Keskin canlandırmakta.
Ali Atay’ın yönettiği filmde amatör kulübü şampiyon yapan ve kendini bambaşka bir yolda bulan futbolcuyu Serkan Keskin canlandırmakta. Film genel olarak bir yolculuğu anlatsa da insan da kendi kalesine gol atmış ve takımı mağlup olmuş futbolcunun hüznünü barındırıyor.
Kırık Kalpler Bankası – 2017
Shakespare’in Romeo ve Juliet’inden uyarlanmış iki futbol takımını, bir sevdayı, bir de Pir’i barındıran bu film Onur Ünlü’ye ait. Son dönemde amatör futbolcuyu bol bol canlandırmış olan Serkan Keskin’in yanı sıra Haluk Bilginer, Ahmet Mümtaz Taylan, Tansu Biçer ve Hazal Kaya da oyuncu kadrosunda. Futbol sahasındaki düello sahnesini farklı açılardan birkaç defa sıkılmadan izletiyor film.
Güzel Adam Süreyya – 2018
Leslie Ferdinand’ın tabiri ile Beşiktaş Futbol Takımının kalp ritmi Süreyya Soner’in, ya da bilinen tabirle Malzemeci Süreyya’nın belgeseli. Filmin yönetmeni Gökçe Kaan Demirkıran. Şairin dizelerinde sorduğu “Bu şehir o eski İstanbul mudur” sorusuna net -ve de üzücü- bir şekilde cevap veriyor belgesel.
(*) Victory / Zafere Kaçış – 1981 (Yönetmen: John Huston)
(**) Goal! The World Cup / Altın Goller – 1966 (Yönetmen: Abidin Dino, Ross Devenish)
By Konu Komşu|2018-06-12T08:31:36+00:00Haziran 11th, 2018|Categories: Atipik Yazılar|Tags: 2018, Atipik Yazı, dar alanda kısa paslaşmalar, dünya kupası, eski açık sarı desene, film, futbol, güzel adam süreyya, kemal sunal, metin oktay, salak milyoner, taçsız kral, Türk Sineması, Türk Sinemasında Meşin Yuvarlağa Vurmuş Filmler, uyanık kardeşler, yazıhane, Yusuf Kayseri|0 Comments