Danimarkalı gurbetçinin Yargıtay’daki emeklilik zaferi Danimarka'nın Aylık Haber Gazetesi Kuzey
KUZEY’İN EKİM SAYISI BU CUMA ÜLKE GENELİNDE DAĞITILACAK
Danimarkalı gurbetçinin Yargıtay’daki emeklilik zaferi
Eylül 27th, 2017 | by Fazıl Küçük Koç
Fazıl Küçük Koç’un Kuzey için kaleme aldığı köşeyazısıdır…
Emeklilik adına önemli gelişme… Danimarka’da yaşayan gurbetçi Türkiye’da açtığı davayı kazandı ve Yargıtay’da onandı. Bu şu demek:
DK’da yaşayan gurbetçi de aynen Almanya’daki gurbetçi gibi emeklilik konusunda daha avantajlı olacak. Size birkaç örnek sıraladım.
Bir arkadaşımız bana gelerek “Hocam sen haklıymışsın” dedi. Arkadaşımız 1962 doğumlu; Danimarka’da 1978 yılından beri yaşamakta. Şu an malulen emekli. Türkiye’de hiç sigorta başlangıcı yok. Arkadaşımıza bu bilgiler doğrultusunda hangi şartlarda emekli olacağını yazılı olarak anlattım. İlk tepkisi “Bu kadar parayı veremem, olmak istemiyorum” diyerek bana teşekkür edip ayrıldı. Görünen o ki; arkadaşımızda doğru bilgi verdiğim konusunda yeterli kanaat oluşmamış.
Bir başka arkadaşının “Yok ya, seni 90.000 TL’ye emekli ettiririz, boş ver onu” telkini ile memleketine gidip doğrudan SSK yetkilileri ile görüşmüş. Aldığı yanıt benim söylediğimle tıpatıp aynı. Arkadaşımız yaklaşık 172.000 TL yatırarak hemen emekli olur. Ya da 60 yaşına gelince 123.120 TL yatırarak SSK’dan emekli olabilecektir.
Şimdi karşılaştırmalı olarak daha önce ele aldığımız konuları güncelleyerek bilgilerimizi tazeleyelim.
“Danimarka’da yaşayan gurbetçiler Türkiye’de nasıl emekli olurlar?” Bu soruya yanıt bulmak için birçok kişi Türkiye’de Sosyal Sigortalar Kurumu’na başvurarak durumları hakkında bilgi almak isterler. Çoğu zaman hem konunun çok karmaşık olması hem de iş yoğunluğu yaşayan memurların kendi anladıkları dilde, hızlıca kestirip atarcasına, hatta bazen azarlarcasına tavırları nedeniyle yeterli bilgi ve yol gösterme hizmeti alınamamaktadır.
Genelde yurtdışı emeklilik konusu daha çok Almanya’da yaşayan gurbetçilerin pratik ihtiyaçları ve Almanya-Türkiye arasında yapılan sosyal güvenlik anlaşmaları çerçevesinde teşekkül ettiği için biz Danimarkalı gurbetçileri tam olarak kucaklamamaktadır. Bildiğiniz gibi bu konudaki haksızlığın giderilmesi konusunda imza kampanyası yaparak sesimizi duyurmaya çalıştık. Bu konuda son kez Ekim ayında siyasi partilerin yetkilileri ile görüşmek üzere Ankara’ya bir ziyaretim olacaktır.
Yalnız bu konuda çok yeni önemli bir gelişme bulunmaktadır; Danimarka’da yaşamakta olan bir gurbetçinin açmış olduğu dava kazanılmış ve Yargıytay’da da onanmıştır.
Bunun anlamı şu demektir: DK’da yaşayan gurbetçiler de aynen Almanya’da yaşayan gurbetçiler gibi emeklilik konusunda DAVA AÇMAK koşuluyla daha avantajlı şartlara sahip olabilecekler… Bu konuda avukatlar çeşitli beyanlarda bulunmaktalar. Benimle irtibatlı birkaç arkadaşımız yine bu yönde yeni davalar açmışlardır. Sonuçlarını ilgiyle izleyeceğiz ve okuyucularımız bilgilendirmeye devam edeceğiz.
Bunu şöyle örneklendirelim;
1-) Almanya’da yaşayan gurbetçi Mehmet Bey, 1950 doğumlu, 1972 yılında Almanya’ya gelmiş ve işe başlamış, Turkiye’de sigorta başlangıcı yok. Şu an itibarı ile Mehmet Bey yaş haddinden emekli. Mehmet bey Türkiye’de yurtdışı emekli olmak isterse 3600 gün (68,400 TL) borçlanma yaparak emekli olabilir…
Danimarka’da yaşayan gurbetçi Ahmet Bey, 1949 doğumlu, 1972’de Danimarka’ya gelmiş ve işe başlamış, Türkiye’de sigorta başlangıcı yok, şu an itibarı ile Ahmet Bey Danimarka’da yaş haddinden emekli. Ahmet Bey, Türkiye’de emekli olmak isterse 5400 gün (102.600 TL) borçlanma yaparak emekli olabilir.
Ahmet bey dava açmak koşulu ile 5400 gün (70,000 TL) borçlanma yerine 3600 gün (68,400 TL) borçlanma yaparak emekli olabilir…
Somut bir örnekten hareket ederek karşılaştırmalı iki emeklilik sürecini ele alalım;
2-) Almanya’da yaşayan gurbetçi Kemal Bey, 1965 doğumlu, 1983 yılında Almanya’da sigortalı işe başlamış, şu an malulen/erken emekli, TR’de sigorta başlangıcı yok. Kemal Bey, Türkiye’de yurtdışı emekli olmak isterse 5150 gün (97,850 TL) borçlanma yaparak emekli olabilir.
Danimarka’da yaşayan gurbetçi Celal Bey 1965 doğumlu, 1982 de DK’da çalışmaya başlamış, şu an malulen/erken emekli. Celal Bey, TR’de yurtdışı emekli olmak isterse tam 9000 gün (172,000 TL) borçlanarak emekli olabilir..
Yeni durumda Celal Bey DAVA AÇMAK koşulu ile 5150 gün (97,850 TL) borçlanma yaparak emekli olabilir.
Türkiye’de emeklilik uygulamasında erkek ve kadınlarda yıl farkı vardır. Kadınlar en az 20 yılda emekli olurken erkekler 25 yılda emekli olabilmektedirler.
Bir başka uygulama ise şu şekilde olmaktadır: Emekli olacak kişinin sigortalı işe başlama tarihi, o kişinin kaç yaşında emekli olabileceğini, artı kaç iş günü sigorta primi yatırması gerektiğini ve kaç yıl hizmetinin olması belirler. Kısacası sigortalı işe başlama tarihi; kaç yaş, artı kaç gün ve kaç yıl sorularına cevap teşkil ediyor.
Bu nedenlerle bir kısım yurttaşlarımız ne kadar para yatırırlarsa yatırsınlar hemen emekli olmaları mümkün değildir. Mutlaka yaş durumunu beklemek zorunda kalacaklardır.
Örnek: 41 yaşında bir bayan – DK’da malulen emekli – Türkiye’de 2015 yılında sigortalı olmuş. Danimarka’ya 1988’de gelmiş- Bayan 1994 yılında 18 yaşında ilk kez sigortalı olacağı varsayılırsa; 23 yıl (157,300 TL) borçlanarak ve 50 YAŞINDA ancak emekli olabilir. Yani 157,300 TL yatırdım diye hemen emekli olması mümkün değil; 50 yaşını beklemesi gerekmektedir.
Kişilerin emeklilik durumları kişiden kişiye farklılık arz etmektedir. Bu nedenle mutlaka işi bilen birilerine danışmanızda doğru yol haritası belirlemeniz bakımından yarar vardır.
Danimarkalı gurbetçinin Yargıtay’daki emeklilik zaferi fazıl küçük koç