Tabiaatta bulunduğu haliyle dünyanın en sağlıklı besinlerinin başını çeken bal, insan sağlığı açısından son derece önemlidir. En az 3000 seneden bu yana pek çok hastalığın tedavisinde kullanılan bal, ılık su ile karıştırılıp içildiğinde bir kaç dakika içerisinde direkt olarak kana karışır. Bazı istisnai durumlar hariç çocuklar ve yetişkinler balı rahatlıkla tüketebilirler. Peki ya bebekler! Bebeklere bal yedirilir mi?
Balın rengi, aroması, tadı, kokusu, şeker oranı, yoğunluğu ve bazı besin değerleri toplandığı bitkilere farklılık gösterir. İçeriğinde asitler, enzimler, vitaminler, proteinler ve mineraller barındıran balın tüketilmesi, ilk 12 ayını doldurmamış bebekler için sağlıklı değildir. Bunun en temel nedeni ise bebeğin henüz olgunlaşmamış sinir sistemidir.
Bebeklere bal verilmeli mi verilmemeli mi?
Bal, her ne kadar sağlıklı ve doğal bir besin olsa da sinir sistemi tam olarak gelişmemiş 12 aydan küçük olan bebeklerde nadir görülen fakat ölümcül bir hastalık olan bebek botulizmine (bebeklerde bal zehirlenmesi) yol açan Clostridium botulinum adlı bir bakteri sporunu içerir. Genelde toprakta, tozda büyüyen bu bakteri yiyeceklerde de bal içinde mevcuttur.
Bir Yaşından Küçük Bebeklere Bal Verilirse Ne Olur?
Bu bakteri bebeğin henüz tam olarak gelişmemiş olan sinir sistemine saldırır. Bir yaşından küçük olan bebeklere bal yedirildiğinde bebekte zayıf ağlama, zayıf emme, kol ve bacak kaslarında gevşeme ve kabızlık söz konusu olabilir. Bunlarda bebek botulizminin ilk belirtileri arasında yer alır. Ayrıca ilk beliritiler arasında bebeğin gözlerini, yüzünü, ağzını ve boğazını kontrol eden kasların fark edilebilir seviyede zayıflaması da vardır.
Bir yaşın altındaki bebeklerde balın yan etkileri (bebek botulizmi belirtileri ) 8-36 saat arasında görülebilir.
Bebeğine 1 yaşından önce bal veren anneler bebeklerini ciddi anlamda tehlikeye atmış olur. Yukarıda bahsi geçen hastalık nadir de görülse bebeklerde sinir felcine hatta ölüme dahi yol açabilir. Özellikle internette “Ben bir yaşını doldurmadan vermeye başladım hiç bir şey olmadı!” ve benzeri yorumlar diğer anneleri yanıltabilir.
Özellikle kış aylarında hasta olan bebeklerin iyileşmesi için limon-bal karışımı vb. takviyeleri bir yaşın altındaki bebeklerinize vermeden evvel mutlaka doktorunuza danışın!
Balı su ile karıştırarak içirmek ya da bal ihtiva eden hazır gıdaların (ballı bebek bisküvileri ya da ballı bebek mamaları gibi…) bir yaşın altındaki bebeklere verilmesi de aynı etkiyi gösterebilir.
Bir Yaşını Dolduran Bebeklere Bal Vermek
Bebek 12 ayını doldurduktan sonra bal tüketmesinde sakınca yoktur (farklı bir hastalığı ya da alerjisi yoksa), aksine bal büyüme döneminde olan bu bebekler için oldukça faydalıdır. Balda eser miktarda bebek için yararlı olan enzimler, amino asitler, mineraller ve antioksidanlar mevcuttur. Ayrıca balın içinde az miktarda B ve C vitaminleri de bulunur.
Ayrıca balın doğal şekerli bir besin olması 1 yaşından büyük bebeklerde bal tüketimini kolaylaştırabilir. Bazı çocuklar süt alışkanlığını ballı süt içerek edinebilir. Ancak sık ve çok bal tüketiminin içindeki şekerden dolayı dişlere zarar vereceğini unutmayın! Tatlandırıcı olarak tercih edilen bala alternatif olarak mama, yoğurt ve sütün içine doğal şeker ihtiva eden meyve püreleri, muz ve iyice küçültülmüş halde kurutulmuş meyveler de ilave edilebilir.
12 ayını doldurmuş bebek ve çocuklar için bal, öksürük giderici ve yara iyileştirici olarak kullanılabilir. 12 aydan küçük bebeklere bal sürülmesi ise yedirilmesi ile aynı etkiyi gösterebilir.