Güncel: Kadere İsyan - Ender Helvacıoğlu
Aydınlanma’nın ne olduğunu tek bir cümlede özetlemeye çalışsak, “kadere başkaldırıdır” diyebiliriz.
Dinsel ve bilimsel düşünce biçimleri arasındaki farkı tek bir cümlede özetlemeye çalışsak, “kadere inanıp inanmamak” diyebiliriz.
Dinsel düşünceye göre her şeyin nedeni baştan bellidir: Kader. Dolayısıyla nedenler üzerine tartışmanın bir anlamı yoktur. Dahası bu, kaderin (yazgının) yazıcısı olan doğaüstü güce, Allah’a şirk koşmak demektir ki, en büyük günahtır.
Yani siz, örneğin Adana’daki kız yurdunda çıkan yangının, Soma madeninde gerçekleşen facianın nedenlerini araştırmaya, olası ihmalleri ortaya çıkarmaya, sorumlulardan hesap sormaya yeltenirseniz, kadere karşı koymaya, Allah’a şirk koşmaya kalkışıyorsunuz, yani en büyük günahı işliyorsunuz demektir dinsel düşünceye göre.
“Tevekkül” göstermeli, yani kadere boyun eğip katlanmalısınız! Olsa olsa, Allah’a dua edip yalvarmalısınız; elinizden başka bir şey gelmez.
Görüldüğü gibi dinci, “suçu” Allah’a havale edip sıyırmanın peşindedir aslında. Kapitalistin de sömürünün devamı için arayıp bulamayacağı (daha doğrusu iktidara geldikten sonra arayıp bulduğu, devraldığı) bir ideolojik hegemonya unsurudur bu. Din ile sermaye düzeninin buluştuğu, zurnanın zırt dediği nokta burasıdır. Kadere kulluk, sömürücüye kulluk ile buluşur.
Bilim ise kadere isyanla başlar. Gökcisimlerinin “kaderine” isyan etmiştir Kopernik ve Kepler. Hareketin “kaderine” isyan etmiştir Galilei ve Newton. Canlılığın “kaderine” isyan etmiştir Darwin. Ve toplumların “kaderine” isyan etmiştir Marx.
Bilim, maddenin, evrenin, doğanın, canlıların, toplumların ve insanların “kader kurbanı” olmadıklarını gösterme çabasıdır.
Lafı parlatmaya ve uzatmaya gerek yok. Gerçekler çırılçıplak… Gerçekler alev alev…
Adana’daki kız yurdunda cayır cayır yanmamak için kilitli kapıları zorlayan, kendilerini üçüncü kattan atan çocuklar, bunları yaparak kadere başkaldırmışlardır. Küçücük bedenleri buna yetebilmiştir ancak.
Gidin ateşler içindeki yavrulara anlatın bakalım kaderi, fıtratı, eceli, tevekkülü… Kayış suratlı utanmaz herifler!
Güzel halkım, yoksul halkım, “ekmek kadar, su kadar” dahi demeyeceğim, yavrularının canını kurtarmak için bile, aydınlanmaya, laikliğe, bilimsel düşünceye muhtaçsın; sömürü düzenine başkaldırmaya mecbursun!
Çocuklarının cehennemini, gericilerin ve sömürücülerin cehennemine dönüştürmeye mecbursun. Bu dünyada… Altını çizerek tekrarlıyorum: bu dünyada. Başka dünya yok! Görüyorsun, cehennem de bu dünyada, cennet de ellerimizde.