1. Raund bitti! 18 madde neler getiriyor?
TBMM Genel Kurulunda, AK Parti`nin 18 maddeden oluşan Anayasa değişiklik teklifinin 1`inci tur oylaması tamamlandı. Aralıksız süren oylamalar mecliste istenmeyen görüntüler oluşturdu. CHP ve HDP milletvekillerinin hayır oyu kullandığı 7 günlük anayasa değişikliği oylamasının 1. Raundu kavgalarla başladı, kavgalarla sona erdi. Peki, mevcut Anayasa`da değişiklik öngören bu 18 madde neleri getiriyor?
TBMM Genel Kurulunda, AK Parti'nin 18 maddeden oluşan "Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi"nin 1'inci tur oylaması tamamlandı. Görüşmelerine 9 Ocak Pazartesi günü başlanan teklifin Genel Kuruldaki müzakereleri, aralıksız 7 gün sürdü.
Ancak 18 maddenin kabulü öyle kolay olmadı. CHP ve HDP milletvekillerinin hayır oyu kullandığı anayasa değişikliği, kavgalarla tamamlandı. Meclis kavgalarını başlatan ilk sözlü sataşma CHP milletvekili Mustafa Balbay`ın Başbakan Binali için “Cinali” sözlü hakareti üzerine başladı.
Meclis Genel Kurulu'nda 5. madde görüşmeleri sırasında CHP'li vekiller kürsüyü işgal etti, ardından kürsüyü yerinden söktü ve meclis mikrofonunu sopa olarak kullandı. CHP`li milletvekili Nefi Özkara, AK Partili Fatih Şahin`e attığı yumrukla burnunu kırdı. İddiaya göre CHP`li bir milletvekili de AK Partili milletvekili Muhammed Balta`yı ayağından ısırarak yaraladı.
Böylece mecliste istenmeyen görüntülere sebep olan yeni Anayasa değişikliği görüşmelerinde 1. Raund 18 maddenin kabulüyle tamamlanmış oldu. Maddeler üzerindeki 2. Tur oylamalar yarın başlayacak.
PEKİ, MEVCUT ANAYASAYA DEĞİŞİKLİK GETİREN BU 18 MADDE NELER GETİRİYOR?
Buna göre, milletvekili sayısı 550'den 600'e çıkarılacak. Milletvekili seçilebilme yaşı 25'ten 18'e indirilecek. "Askerlikle ilişiği olanlar" milletvekili adaylığına başvuramayacak.
Yeni anayasada Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesine yönelik düzenleme kaldırılıyor. Cumhurbaşkanı; 40 yaşını doldurmuş, yükseköğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilecek. Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıl olacak. Bir kişi en fazla 2 kez cumhurbaşkanı seçilebilecek.
CUMHURBAŞKANINA "DEVLET BAŞKANI" SIFATI VERİLİYOR
Anayasanın, "cumhurbaşkanının görev ve yetkilerine" ilişkin maddesinde de değişiklik yapılıyor ve cumhurbaşkanına "devlet başkanı" sıfatı getiriliyor. Devletin başı olan cumhurbaşkanına, yürütme yetkisi de veriliyor. Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü TBMM'de açılış konuşmasını yapacak. Ülkenin iç ve dış siyaseti hakkında Meclis'e mesaj verecek.
CUMHURBAŞKANINA KARARNAME ÇIKARMA YETKİSİ
Cumhurbaşkanı, seçildikten sonra bir veya daha fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilecek. Genel seçime bir yıl ve daha az kalmışsa, TBMM seçimi de cumhurbaşkanı seçimiyle yenilenecek. Cumhurbaşkanının hastalık ve yurt dışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, cumhurbaşkanı yardımcısı yerine vekalet edecek ve cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacak. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, cumhurbaşkanına karşı sorumlu olacak.
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek.
Cumhurbaşkanı hakkında, bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilecek. Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen cumhurbaşkanı seçim kararı alamayacak. Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkum edilen cumhurbaşkanının görevi sona erecek.
Cumhurbaşkanı, tabii afet, tehlikeli salgın hastalıklar veya ağır ekonomik bunalım hallerinin yanı sıra savaş, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi gibi hallerde, yurdun tamamında veya bir bölgesinde olağanüstü hal (OHAL) ilan edebilecek.
Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmi Gazete'de yayımlanacak ve aynı gün TBMM'nin onayına sunulacak. TBMM tatildeyse derhal toplantıya çağrılacak. Meclis, gerekli gördüğü takdirde olağanüstü halin süresini kısaltabilecek, uzatabilecek veya olağanüstü hali kaldırabilecek. Cumhurbaşkanının talebiyle TBMM her defasında 4 ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilecek. Savaş hallerinde bu 4 aylık süre aranmayacak.
ASKERİ MAHKEMELER SADECE SAVAŞ HALİNDE KURULACAK
Kamu idarelerinin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılacak. Bütçeyi cumhurbaşkanı meclise sunacak. Merkezi yönetim kesinhesap kanunu teklifi, ilgili olduğu mali yılın sonundan başlayarak en geç 6 ay sonra Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye sunulacak.
Teklifle, "Sıkıyönetim", "Askeri Yargıtay", "Askeri Yüksek İdare Mahkemesi", "tasarı", "kanun hükmünde kararname" ibareleri çıkarılıyor. Cumhurbaşkanının tek başına yapacağı işlemler ile Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarının yargı denetimi dışında olacağı hüküm de yürürlükten kalkıyor.
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, en az 12 yerine 10 üyeyle toplanabilecek. Meclis, bir yasama yılında en çok 3 ay tatil yapabilecek.
TBMM'nin bir sonraki seçimi ve Cumhurbaşkanı seçimi, 3 Kasım 2019 tarihinde birlikte yapılacak. Seçimin yapılacağı güne kadar milletvekillerinin ve Cumhurbaşkanının görevi devam edecek. Meclisin seçim kararı alması halinde, 27. Yasama Dönemi milletvekili genel seçimi ve Cumhurbaşkanı seçimiyle beraber yapılacak.
HSYK ÜYELERİ EN GEÇ 30 GÜN İÇİNDE SEÇİLECEKLER
Uzmanlar Uyarıyor Müfredata katkıda bulunun!