Vodafone'dan akıllı şebeke çözümleri
Giriş Tarihi: 8.5.2014 15:35 Güncelleme Tarihi: 8.5.2014 15:44
Akıllı şebekelere ihtiyaç nasıl doğdu?
Dünya nüfusu hızla artar ve şehirlerde yoğunlaşırken, doğal kaynaklar ve enerji konusunda gelecekte yeni zorlukların bizi beklediğini biliyoruz. 2025'te dünya nüfusunun 8 milyara erişmesi öngörülüyor. 2035 yılında, enerji tüketiminin tüm dünyada %40 artmış olacağı hesaplanıyor. 2050 yılındaysa dünya nüfusunun %70'inin şehirlerde yaşaması bekleniyor. Daha çok insanın, yoğun olarak şehirlerde yaşadığı ve daha çok enerjiye ihtiyaç duyduğu bir geleceğe adım atmaktayız.
Enerji yönetiminde akıllı bir vizyon için enerji şebekelerinin iletişim teknolojileriyle dönüşümü şart. Mobil teknoloji, veriyi uzaktan toplamayı ve analiz etmeyi sağlayan yapısıyla bu dijital dönüşümü gerçek kılacak yegane güç. İnsanları olduğu kadar cihazları da birbirine bağlayan makineler arası iletişim teknolojisi bu noktada yardıma koşuyor. İnovatif çözümlerle birlikte uygulandığında M2M, kurumların tasarruf etmelerini, operasyonel verimliliklerini artırmalarını ve fark yaratmalarını sağlayan bir teknoloji. Vodafone olarak biz de kurumsal firmalara bu yönde bugüne kadar birçok katma değerli servis sunuyoruz. Akıllı sayaç sistemleri ve reaktif enerji sistemleri bunlara güzel birer örnek.
Akıllı şebekelerde mobil iletişimin rolü nedir?
Akıllı şebekeler için sayaçların iletişime geçmesi gerekiyor. Bu iletişim altyapısı için mobil telekomünikasyon en büyük verimliliği ve kesintisiz iletişimi sağlayabiliyor. Ayrıca GSM şebekeleri yaygın kapsama alanlarıyla sayaçlara erişimde en güçlü iletişim ağı. Akıllı sayaçlara takılan küçük bir SIM kart, onları birer verimlilik ve tasarruf cihazına dönüştürüyor. Dünyanın öncü makineler arası iletişim şirketlerinden biri olan ve bu alanda 20 yıllık global tecrübesi bulunan Vodafone'un bugün dünya çapında 44 ülkede, makineler arası iletişimde kullanılan 14 milyondan fazla SIM kartı bulunuyor. Machina Research'ün verilerine göre Vodafone Grubu, günümüzde makineler arası iletişimde dünya lideri. Ayrıca Analysys Mason'un yıllık M2M araştırmasında Vodafone üç yıldır liderliğini pekiştiriyor. M2M hizmetleri büyüklüğünü ve M2M hizmetlerinde mükemmeliyeti ölçen Analysys Mason'un yıllık araştırmasında beş kategoride 12 operatör değerlendiriliyor. Son üç yıldır Vodafone, bu beş kategori olan M2M vizyonu ve kararlılığı, M2M'de müşteri deneyimi yönetimi, M2M ağ standartları, M2M organizasyonu ve M2M stratejisi dallarında liderliğini sürdürüyor. Bu global birikim M2M tabanlı akıllı şebekeler konusunda da küresel deneyimlerimizden elde ettiğimiz uzmanlıkla yerel ihtiyaçları en iyi şekilde cevap verebilecek çözümleri geliştirmemize ve hem kurumlara hem de son kullanıcılara en iyi hizmeti götürmemize olanak tanıyor.
Dünyada akıllı şebekeleri hayata geçirmiş başarılı örnekler var mı?
Kaynak sorunu, içinde insan unsuru olan her türlü yapıyı etkiliyor. Tüm dünyada bunu iyi bilen şehir ve şirket yöneticileri akıllı şebekelere yöneliyorlar. Özellikle elektrik, su, doğalgaz gibi kaynakların verimli kullanımı için tüm süreçler artık akıllı şebekelerle yönetiliyor. Enerji kaynaklarının kullanımında verimliliğin artırılması, maliyetlerin azaltılması ve tasarrufun artırılmasında akıllı sistemler önemli bir katma değer sağlıyor.
Akıllı şebeke sistemleri bugün birçok gelişmiş pazarda önemli enerji projelerinin altyapısını oluşturuyor. 2012'de dünya çapında 186 milyon aktif akıllı sayaç vardı. 2022'de 1,7 milyar akıllı sayacın kullanılacağı hesaplanıyor. Örnek vermek gerekirse, Amsterdam, Barcelona gibi şehirlerin altyapı çalışmaları veya Fransa'da ERDF'in 35 milyon sayaç için başlattığı SOGRID projesi, İtalya'da 32 milyon sayaçlık Enel projesi, İspanya'da 13 milyon adetlik Enel Endesa sayaç projesi, Amerika'da Southern California Edison projesi ve İngiltere'deki 53 milyon adetlik elektrik ve gaz sayacı projeleri dünyanın akıllı şebekelere verdiği önemi gözler önüne seriyor.
Vodafone'un globalde akıllı şebeke yatırımları ne durumda?
Vodafone da İngiltere ve Hollanda'da iki başarılı projeyle rüştünü ispatlamış durumda. Bunların ilki Vodafone İngiltere'nin hayata geçirdiği 53 milyon elektrik ve doğalgaz sayacını akıllı sayaca dönüştüren proje. Vodafone Hollanda'nın Amsterdam Smart City projesi ise sadece akıllı enerji verimliliğini değil karbon emisyonunu %5 azaltmayı başaran trafik projesini de içinde barındırıyor. Biz de Vodafone Türkiye'de global deneyimimizle akıllı şebeke çözümlerini hayata geçiriyoruz.
M2M'deki uzmanlığımızla Enerji Veri Yönetimi Çözümleri'ni (EDM) geliştirdik. Yurt dışında uyguladığımız projelerde EDM'in %40'a varan enerji tasarrufu, %30'a varan fatura avantajı ve %25'e varan karbon salımı düşüşü sağladığını gördük. Bu çözümümüzü Türkiye'de enerji verimliliğinin artışı ve daha sürdürülebilir, daha çevreci bir enerji yönetimi için hizmete sunuyoruz.
Bugün geldiği noktada her işin başına bir "m" ekleyen mobil iletişim, pek çok sektörün gelişimini olumlu yönde etkiliyor. Operasyonel verimlilikten maliyet avantajına, zaman yönetiminden enerji kaynaklarına pek çok alanda önemli fırsatlar sunuyor. Bu fırsatlar arasında en değerli katkı, akıllı şehirlerde akıllı yaşamı mümkün kılan, verimli enerji vizyonunu hayata geçiren M2M çözümleriyle geliyor. 2020'de dünya nüfusunun dört katından fazla, 32 milyar cihazın birbiriyle bağlantılı olacağı hesap ediliyor. Bu iletişim gücü insanlığın sürdürülebilir gelişimi için muazzam bir verimlilik artışı vadediyor. Biz, Vodafone'da dijital bağlantılı bu geleceğe yatırım yapıyoruz.
Türkiye'de enerji verimliliğinde nasıl bir yol aldık? Akıllı şebekeler istenen yere geldi mi?
Akıllı şebekeler, otomatik ölçüm sistemleriyle enerji kesintisini önlenmesinde, aşırı yük ve arıza durumlarının kontrol altına alınarak şebeke güvenilirliğinin sağlanmasında, yenilenebilir enerji kaynaklarının sisteme dâhil edilerek, verimliliğin artırılmasında kurumlara ve kullanıcılara yüksek fayda sağlıyorlar. Bu sebeple Türkiye'nin sürdürülebilir enerji politikası kapsamında akıllı şebekeler teknolojisinin hızlı bir şekilde özümsenmesi ve yaygınlaşması gerektiğine inanıyoruz.
Yasal düzenlemeler Türkiye'de akıllı enerjiyi destekliyor mu?
Dünyanın doğalgaz kaynaklarının %72'sine ev sahipliği yapan Hazar Havzası ve petrol rezervlerinin %73'ünü barındıran Ortadoğu coğrafyasının batıya uzandığı temas noktası olan Türkiye, bu yeni gelecekte enerji politikalarına yön verecek doğal lider konumuna yükselecek. Bu sebeple enerji vizyonumuzu, teknolojinin sağladığı verimlilikle geleceğe taşımak için adımlarımızı hızlandırmamız gerekiyor. Enerji ekosistemi kapsamında tüm paydaşlar, teknik altyapı ve iş gücü olanakları nezdinde şu anda ülkemizde faaliyete hazır olduğuna inanıyoruz. Bu dinamizmin ve iştahın, regülasyonlarla desteklenmesi gerekiyor.
Türkiye'de özellikle 2000 yılından bu yana yenilenebilir enerji ve enerji verimliliği konularında radikal kararlar alınarak, gerekli tedbirlerin yasal temelleri atılmakta. Nisan 2007'de Enerji Verimliliği Kanunu kabul edildi. Bu kanun enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında; endüstride, binalarda, iletim ve dağıtım şebekeleri ile ulaşımda enerji verimliliğinin artırılması yönünde temel kuralları ve politikayı belirledi. Kanun ayrıca enerji verimliliği konusunda toplumun bilinçlenmesini ve enerji bilincinin geliştirilmesi konusunda eğitim faaliyetlerinin yapılmasını da gerektiriyor. Şubat 2012'de kamu kesimi, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katılımcı bir yaklaşımla ve iş birliği çerçevesinde hareket etmesini sağlamak, bu konuda bir politika seti belirlemek, hedeflere ulaşmak için yapılması zorunlu eylemleri tespit etmek ve 2023 hedefleri doğrultusunda kurumların sorumluluklarını tanımlamak için Enerji Verimliliği Strateji Belgesi yayımlandı. Enerji verimliliğine emin adımlarla ilerlememiz için çeşitli teşvikler ve sektörel iştahı artıran regülasyonların Türkiye'nin akıllı şebekelere geçişini hızlandıracağına inanıyoruz.
Akıllı şebekelerin Türkiye ekonomisine katkısı ne olur?
Türkiye'de enerji verimliliği konusunda önemli handikaplar var. Bugün Türkiye dünyanın en çok elektrik enerjisi tüketen 22'nci ülkesi konumunda. Yılda 119,5 milyon ton petrole eşdeğer enerji tüketiyoruz. Avrupa'nın 6'ncı büyük enerji piyasasıyız. Ülkemizde elektrik talep artışının 2014-2024 yılları arasında yıllık yaklaşık %6,5-7,5 civarında olacağı hesaplanmaktadır. Bu oranla Türkiye, elektrik tüketim talep artışında dünyada Çin'den sonra ikinci sırada. Bu oran Avrupa'da sadece %1,6. Elektrik şebekelerimizde kayıp kaçak elektrik oranı %15. Su şebekelerinde bu oran maalesef %50'ye kadar çıkabiliyor. Yurt çapında sadece kayıp kaçak elektrik nedeniyle Türkiye'de hane başına yılda 120 TL'ye varan maliyet oluşuyor. Buna ek olarak reaktif ve indüktif elektrik sebebiyle tüketiciye olumsuz yansıyan ekonomik bir külfet doğuyor. 2023 yılında elektrik enerjisi ihtiyacımızın, bugüne kıyasla iki kat artarak yaklaşık 500 milyar kWh olacağı tahmin ediliyor. Bu talebi karşılayabilmek için bugün ülkemizde mevcut kurulu gücümüzü iki katına çıkarmamız, yenilenebilir enerji kaynaklarının payını artırmamız ve enerji verimliliğinde gelişmiş ülkelerin standartlarına erişmemiz gerekiyor. Enerji verimliliği odağında teknolojik ve ekonomik bir dönüşümün, öncelikle ülke ekonomimiz ve 2023'te dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasında yer alma hedeflerimiz için kaçınılmaz.
Akıllı şebekelere GSM operatörlerinin katkısı ne durumda?
Mobil operatörler, özellikle enerji şebekelerinin mobil iletişimle donatılıp akıllı şebeke haline getirilmesinde etkili bir güce sahip. Tüm sistemin birbiriyle gerçek zamanlı haberleşebilmesi için mobil geniş bant iletişim sisteminin hızı büyük önem taşıyor. Burada da mobil operatörlere büyük sorumluluk düşüyor. Akıllı bir iletim sistemi ile problemli bölgeler hızlı bir şekilde izole edilerek geniş çaplı enerji kesintilerinin önüne geçilebiliyor. Uzaktan kontrol ve takip ile sayaç kontrolü mümkün oluyor. Telekomünikasyon şirketleri akıllı şebekeler teknolojisinde mobil iletişimin gücünü kullanarak anlık çözüm odaklı servisler sunarak sistemin etkili bir şekilde çalışmasında öncü rol oynuyor.
Vodafone'un Türkiye'de akıllı şebekelerde hayata geçirdiği başarı hikayeleri neler?
EDM projelerimizi birçok paydaşımızla başarılı şekilde uygulamaya koyduk. Amacımız enerji üretimi, dağıtımı ve tüketiminde verimlilik artışı sağlamak. Ayrıca işletmelere maliyet avantajı sunuyoruz. Vodafone'un M2M teknolojisi ile enerji ve akıllı sayaçlar konusunda lider firma EnerjiSA'yı buluşturduk. Akıllı sayaçlarla gerçek zamanlı tüketim uzaktan izlenebiliyor ve veriler daha verimli şekilde toplanıyor. Vodafone iletişim ağı EnerjiSA ile tüketiciler arasında bir köprü haline geldi. Diğer enerji yönetimi ve sayaç takip çözümümüzle TREDAŞ, gün boyunca enerjinin nasıl ve ne miktarda tüketildiğini izleyebiliyor. Bu şekilde, dağıtım ağı optimizasyonu ve şebeke yönetiminde verimlilik sağlayabiliyor. Eşarj ile hayata geçirdiğimiz M2M projemizle Eşarj'ın kapasitesini iki katına çıkararak Eşarj müşterilerine modern ve verimli hizmet sunmaya odaklandık. Danone ile yeni imzaladığımız anlaşma kapsamında daha iyi enerji tüketimi için bağlantılı soğutma dolapları çözümleri konusunda M2M projemizi hayata geçirdik.
Türkiye'de enerji şebekelerinde verimliliği artırmaya yönelik ne gibi regülasyonlar gerekli?
Vodafone Türkiye olarak, yenilenebilir enerji ve düşük karbon teknolojilerinin yaygın kullanımını destekleyecek yenilikçi politikaların oluşturulması ve uygulanması için yapılan çalışmalara destek veriyoruz. Enerji kullanımının kaçınılmaz artışı ve azalan kaynaklar sorunu, bizi öncelikle enerji verimliliği konusuna yönlendiriyor. Enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi, enerji üretim kapasitelerinin artırılması, ucuz, temiz, sürdürülebilir enerjinin sağlanması bu alanda öncelikli gündem konusu olmalı. Enerjinin verimli kullanımı konusunda Türkiye'nin içinde bulunduğu geçiş sürecinde regülasyonların ve yasal düzenlemelerin, enerji sektörünün dinamizmine ve enerjideki ulusal aciliyetler dikkate alınarak hızlandırılması gerektiğine inanıyoruz. Bu sebeple, paydaşlarla sağlıklı diyalog ortamını tesis eden Uluslararası İstanbul Akıllı Şebekeler Kongre ve Fuarı gibi etkinlikleri desteklemekten büyük mutluluk duyuyoruz. Enerji tasarrufu konusunda bilinçlenmede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın çok değerli çalışmaları bulunuyor. Bugün Türkiye'de Enerji Verimliliği Kanunu çerçevesinde Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü (YEGM) endüstride verimlilik içeren yatırımları destekliyor. Şu anda bir milyon TL'yi aşmayan projelere %30 hibe veriliyor. 2014 yılından itibaren teşviklerden yararlanabilmek için enerji yönetimi şart koşulmaktadır. Ayrıca özel işletmelerle gönüllü anlaşmalar yapılıyor. Bu işletmeler %10 ve üzeri enerji yoğunluğu azaltmayı taahhüt eder ve başarırlarsa 200 bin TL'yi geçmeyen bu projenin de %20'si destekleniyor.
Vodafone olarak akıllı çözümlerle nasıl bir verimlilik artışı sunuyorsunuz? Bundan işletmeler nasıl faydalanabilir?
Türkiye'nin mobil dönüşümünün lideri olmaya aday Vodafone Türkiye olarak, sürekli yatırımlardan beslenen "Dijital Dönüşüm Hareketi"ni ilan ettik. Mobil teknoloji, günlük hayatta ve iş hayatında küçük mucizelerin gerçekleşmesine olanak tanıyor. Dijital dönüşümün ana unsurlarından biri olan ve bu küçük mucizeleri mümkün kılan en önemli teknoloji, makineler arası iletişim. Mobil iletişim teknolojilerinin her sektörde verimlilik artışı sağlayan ve sosyal gelişimi besleyen faydaları bulunuyor. Sağlıktan otomotive, finanstan eğitime toplumsal hayata dokunan birçok sektörün mobil iletişim teknolojileriyle hız, kârlılık ve verimlilik artışı sağlaması, iş yapış şekillerini dijital çağa adapte etmesi mümkün. Bunu olası kılan M2M teknolojilerinin gelişimi için telekomünikasyon markalarına büyük görevler düşüyor. Ülkemiz özelinde, ekonomimizin itici gücü olan KOBİ'lerin mobil teknolojilerle tanıştırılması ve bu konuda eğitilmesinin M2M penetrasyonunun yükselişi açısından önemli olduğunu düşünüyoruz. M2M çözümlerimiz kapsamında enerjiyle birlikte finans, lojistik, sağlık, kamu ve tüketici elektroniği gibi odak sektörlerimizin işlerine özel çözümlerimiz ile ileri teknoloji M2M çözümlerini verimlilik odağında sunmaya devam ediyoruz.