Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi'nden... | Yapı
Yazılı bir açıklama yapan TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi, Taksim Meydanı, Taksim Gezi Parkı ve çevresinde yapılacak olan yenileme çalışmalarının kamuoyu desteği de alınarak, dünyadaki benzeşleri ile yarışır düzeyde, İstanbul`un ve ülkemizin kalitesine yakışır biçimde ele alınması gerektiğini vurguladı.
TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi 9. Dönem Yönetim Kurulu tarafından "Taksim Meydanı ve Taksim Gezi Parkı Projesi ve Plan Kararları" hakkında yapılan yazılı açıklama şöyle:
Kentsel Dönüşüm ve Kentsel Yenileme Bağlamında İstanbul
Küresel ekonominin birey ölçeğinden toplum ölçeğine kadar olan her türlü eylemi yönlendirmesi, tüm sosyal ve yapısal bileşenleri ile kent mekanlarını da hızlı bir değişim/dönüşüm sürecine sokmaktadır. Tarihsel sürece bakıldığında toplumsal yaşantının değişime uğradığı her dönüm noktası kent mekanında da bir dönüşümü getirmiştir. Fakat günümüzdeki değişimin hızı ve insan nüfusunun kalabalıklaşması, dönüşüm projelerinin planlama ilkeleri doğrultusunda uygulanmasını zorunlu kılmaktadır ve kentsel yaşamı paylaşan tüm aktörlerin dönüşüm eylemine katılımını gerektirmektedir.
Bu açıdan "kentsel dönüşüm" ya da "kentsel yenileme" sadece fiziksel anlamda bir mekan dönüşümünü değil ekonomik bileşenlerle yönlendirilen sosyal bir değişimi de içermektedir.Plana dayanmayan ve hukuksal açıdan dayanakları kamu yararına oluşturulmayan kentsel dönüşüm eylemleri uzun vadede ulusal bütçeyi ve yerel yönetimleri sıkıntıya sokacak sonuçlar doğurmaktadır. Bu yüzden "kentsel dönüşüm", lokal ölçekli fiziki yenilemeler biçiminde değil, kapsamlı bir yerel kalkınma programı içerisinde bütüncül bir yaklaşımla ele alınmalı, katılımcı ve şeffaf planlama araçları kullanılarak sosyal ve ekonomik bileşenlerle ilişkisi değerlendirilmelidir. Sağlıklı ve sürdürülebilir kent planlamanın başat koşulu, kentte ‘ekolojik demokrasi`nin korunması ve ‘kentlinin peyzaj hakkı`nın ihlal edilmemesi olmalıdır.
Yaşamın her alanında var olan etmenler doğrultusunda sürekli olarak değişen kentsel dönüşüm süreci, ancak kent yaşamını paylaşan tüm aktörlerle birlikte ele alındığında sağlıklı kentler tasarlamak mümkün olacaktır. Bu yüzden söz konusu kent hangisi olursa olsun önce orada yaşayan insanların katılımıyla, hedeflenen projenin sıkı bir iletişim sürecinden geçmesi gerektiği açıktır. Yönetici, tasarımcı ya da uygulamacı; konusunda uzman meslek adamları ile toplum arasındaki ilişki tutarlı ve sağlam temeller üzerinde yönlendirildiğinde, kentleşme ve planlama alanında yapıcı ve demokratik çözümlerin gelişeceğini söylemek mümkündür.
Türkiye`nin 1950`li yıllardan itibaren yaşadığı ekonomik ve iktisadi kalkınma süreci İstanbul‘un fiziksel ve sosyal altyapısının kaotik bir şekilde gelişmesi ile sonuçlanmıştır. 2000`li yılları yaşadığımız şu süreçte sanayi sonrası hizmet kenti olma vizyonunun yüklendiği İstanbul, 10 milyonu aşkın nüfusu ile kentsel yenileme ve kentsel dönüşüm eylemleriyle sıhhileştirilmeye çalışılmaktadır. Bu süreçte kent çeperlerinde yeni yapılaşma kararlarının kentin yaşam destek sistemlerini içeren doğal mekanları tehdit etmesinin yanı sıra; büyük ölçekli sermayenin İstanbul‘un merkez alanlarına ve tarihi kent dokularına yönelmesi de kent içerisindeki kamusal alanlarda değişimlere neden olmaktadır.
Bu eğilimlerle birlikte planlama kurumunun 1980`lerden itibaren çok parçalı hale getirilmesi, süreçlerin denetlenmesi olanağını ortadan kaldırmış ve İstanbul farklı kurumların elde ettikleri plan yapma yetkileri nedeniyle parsel ölçeğinde gerçekleştirilen plan tadilatları ve nazım plan bütünlüğü içinde ele alınmayan tekil projeler üzerinden tartışılmaya başlanmıştır. Bu çerçevede İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ortaya atılan tekil projelerden birisi olarak Taksim Meydanı ve Taksim Gezi Parkı Kentsel Tasarım Proje önerisi, Taksim ve çevresinin gerek İstanbul gerekse Türkiye ekseninde taşıdığı önem ve anlam nedeniyle kamuoyunda oldukça geniş bir tepki ile karşılanmıştır. TMMOB Peyzaj Mimarları Odası İstanbul Şubesi olarak bu ve benzeri projeler ile ilgili Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ve yasal hukuki mevzuat bağlamında yaptığımız değerlendirme aşağıda yer almaktadır:
ETİKETLER: kurum proje kent koruma kentsel dönüşüm ulaşım / altyapı mimarlık planlama peyzaj