ÇAĞRILMASI REDDEDİLEN TANIĞIN DOĞRUDAN MAHKEMEYE GETİRİLMESİ
Yazarın Diğer Yazıları 18.08.2019 - CİNSEL SUÇLARDA HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA AYKIRI BEYANLARIN DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 12.08.2019 - FUHUŞ SUÇUNDA ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 09.08.2019 - CANAVARCA HİSLE VEYA EZİYET ÇEKTİREREK ÖLDÜRME SUÇU 06.08.2019 - MAĞDUR İLE ŞİKÂYETÇİNİN HAKLARI 02.08.2019 - İNSAN TİCARETİ 30.07.2019 - ZİNCİRLEME SUÇTA ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR (İN DUBİO PRO REO) İLKESİNİN UYGULANMASI 26.07.2019 - ADET VEYA TAHSİS VEYA KULLANIMLARI GEREĞİ AÇIKTA BIRAKILMIŞ EŞYA HAKKINDA HIRSIZLIK SUÇU 23.07.2019 - KATILANIN ÖLMESİ HALİNDE UZLAŞMA HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI KOŞULLARI 20.07.2019 - KENDİSİNE TEBLİĞ YAPILACAK KİŞİNİN İMZA EDEMİYECEK DURUMDA OLMASI 18.07.2019 - CEZA YARGILAMASINDA “YOK HÜKMÜNDE” KAVRAMI VE UYGULAMASI 16.07.2019 - MÜKERRİRLER HAKKINDA CEZANIN İNFAZINDAN SONRA UYGULANMAK ÜZERE VERİLEN DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ KARARLARININ İNFAZI 14.07.2019 - GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI SUÇUNDA ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 11.07.2019 - TEBLİGATTA YAŞ VE EHLİYET ŞARTI 09.07.2019 - HAYVANIN TEHLİKE YARATABİLECEK ŞEKİLDE SERBEST BIRAKILMASI 06.07.2019 - TAKSİRLİ SUÇLARDA HAKSIZ TAHRİK HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLME YETENEĞİ 04.07.2019 - YABANCI ÜLKELERDE TÜRK VATANDAŞINA YAPILACAK TEBLİGAT 02.07.2019 - UYUŞTURUCU TİCARETİ SUÇLARINDA ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 29.06.2019 - TEMEL CEZANIN ALT SINIRDAN UZAKLAŞILARAK BELİRLENMESİ 27.06.2019 - OLASI KASTLA İŞLENEN SUÇLARDA TEŞEBBÜS HÜKÜMLERİNİN UYGULANABİLİRLİĞİNİN ANALİZİ 24.06.2019 - HAKSIZ TAHRİKTE HAKSIZLIK ÖLÇÜTÜ 20.06.2019 - TERK SUÇU 17.06.2019 - AYNI KONUTTA OTURAN KİŞİLERE VEYA HİZMETÇİYE TEBLİGAT 13.06.2019 - TEFECİLİK SUÇU 11.06.2019 - TASARLAYARAK ÖLDÜRME SUÇLARINDA HAKSIZ TAHRİK UYGULAMASI 03.06.2019 - YARDIM VEYA BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN YERİNE GETİRİLMEMESİ 29.05.2019 - HAPİS CEZASININ KONUTTA İNFAZI 27.05.2019 - YÜKÜMLÜLÜK BELİRLENMEYEN ERTELEME VE HAGB KARARLARININ İNFAZI 23.05.2019 - ZİNCİRLEME SUÇTA HAKSIZ TAHRİK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMA KOŞULLARI 20.05.2019 - SUÇA TEŞEBBÜS HALİNDE ZİNCİRLEME SUÇ HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 16.05.2019 - POLİSİN DURDURMA, KONTROL VE ARAMA İŞLEMLERİNE DAİR YETKİSİNİN KAPSAMI 13.05.2019 - HAGB KARARLARINA KARŞI BERAAT KARARI VERİLMESİ GEREKTİĞİ DÜŞÜNCESİYLE YASA YOLUNA GİDİLMESİ 10.05.2019 - HATALI TAHLİYELERİN ENGELLENMESİNE YÖNELİK İŞLEMLER 07.05.2019 - KABA ÜST ARAMASI 03.05.2019 - MAĞDURUN VEYA KAMUNUN UĞRADIĞI ZARARIN GİDERİLMESİ YAPTIRIMININ İNFAZI 30.04.2019 - KARAR ALINMADAN YAPILACAK ARAMA 26.04.2019 - KISA SÜRELİ HAPİS CEZASI YERİNE HÜKMEDİLEN ADLÎ PARA CEZASININ İNFAZI 23.04.2019 - SANIĞIN VEYA HÜKÜMLÜNÜN ÖLÜMÜ 19.04.2019 - TEBLİGAT HUKUKUNDA ADRES DEĞİŞTİRMENİN BİLDİRİLMESİ ZORUNLULUĞU 16.04.2019 - UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE SUÇLARINDA ETKİN PİŞMANLIK UYGULAMASI 12.04.2019 - DİSİPLİN HAPSİ İLE TAZYİK HAPSİ İLAMLARININ İNFAZI 09.04.2019 - HAGB VE MAHKÛMİYET KARARLARININ SİLAH RUHSATI VERİLMESİ İŞLEMLERİNE ETKİSİ 05.04.2019 - HÜKÜMLÜ VEYA TUTUKLULARIN CEZAEVİNDE İNTİHAR ETMESİ: Önlemler, yaklaşım ve müdahale ilkeleri 29.03.2019 - TAŞITLAR ÜZERİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN HIRSIZLIK EYLEMLERİNİN NİTELİĞİNİN TESPİTİNE İLİŞKİN ESASLAR 26.03.2019 - YAĞMA SUÇUNDA KONUT KAVRAMININ KAPSAMI 22.03.2019 - HAGB KARARLARINA KARŞI KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURULMASI 19.03.2019 - HÜKÜMLÜ VEYA TUTUKLULARIN TELEFONLA GÖRÜŞMELERİNE İLİŞKİN ESAS VE USULLER 15.03.2019 - CEZAEVİNDE BULUNAN HÜKÜMLÜ VEYA TUTUKLULARA YAPILACAK TEBLİGATA DAİR İŞLEMLER 12.03.2019 - SANIĞIN İKRARININ DELİL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİNE İLİŞKİN ESASLAR 08.03.2019 - UYUŞTURUCU TİCARETİ SUÇUNDA FAİLİN KASTINI BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ 06.03.2019 - ESRAR ELDE ETME AMACIYLA KENEVİR EKİLMESİ SUÇUNDA İSPAT SORUNU 04.03.2019 - DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE HÜKÜMDEN ÖNCE SON SÖZ 01.03.2019 - KİŞİLERİN HAYATINI VE SAĞLIĞINI TEHLİKEYE SOKACAK BİÇİMDE İLAÇ YAPMA VEYA SATMA SUÇU 27.02.2019 - UYUŞTURUCU SUÇLARINDA ATFI CÜRÜM NİTELİĞİNDEKİ BEYANLARIN DELİL OLMA DEĞERİ 25.02.2019 - UYUŞTURUCU SUÇLARINDA YILLIK KULLANIM MİKTARI ÖLÇÜTÜ İLE KASTIN BELİRLENMESİ 22.02.2019 - TIBBİ UYGULAMALARDA HASTANIN BİLGİLENDİRİLMESİNİN KAPSAMI 20.02.2019 - 6545 SAYILI KANUN (28.06.2014 tarihi) ÖNCESİNDE UYUŞTURUCU KULLANMA VEYA BU AMAÇLA BULUNDURMA SUÇUNUN İŞLENMESİ 18.02.2019 - CEZALARIN İNFAZINDA MAHSUP UYGULAMASI 15.02.2019 - DOĞRUDAN AÇIK CEZA İNFAZ KURUMUNA GİTMESİ GEREKEN HÜKÜMLÜLERİN ÇAĞRIYA UYMAMASININ HUKUKİ SONUÇLARI 14.02.2019 - ÖDENMEYEN ADLİ PARA CEZASINDAN ÇEVRİLMİŞ HAPİS CEZASINA HÜKÜMLÜ OLANLARIN FİRAR ETMESİ 12.02.2019 - ÇAĞRILMASI REDDEDİLEN TANIĞIN DOĞRUDAN MAHKEMEYE GETİRİLMESİ 09.02.2019 - SUÇ İŞLEYEN ALKOL ile UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE BAĞIMLISI KİŞİLER HAKKINDA GÜVENLİK TEDBİRİ UYGULANMASI 07.02.2019 - HAKARET SUÇUNDA KABA HİTAP TARZI 05.02.2019 - DOĞRUDAN AÇIK CEZA İNFAZ KURUMUNA ALINACAK HÜKÜMLÜLER 01.02.2019 - DURUŞMADA OKUNMASIYLA YETİNİLEBİLECEK BELGELER 29.01.2019 - DAVAYA KATILMANIN CEZA YARGILAMASINA ETKİLERİ 27.01.2019 - OLAYIN TEK GÖRGÜ TANIĞININ DURUŞMADA DİNLENİLMESİ ZORUNLULUĞU 24.01.2019 - DEVLET GÖREVLİLERİNİN BİREYLERE YÖNELİK SUÇ OLUŞTURAN EYLEMLERİ 21.01.2019 - ŞİKÂYETTEN VAZGEÇMENİN HUKUKİ SONUÇLARI 15.01.2019 - MASUMİYET KARİNESİ İLKESİNİN HAGB KARARLARINA ETKİSİNİN ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 09.01.2019 - SORUŞTURMA AŞAMASINDA YAPILAN İŞLEMLERİN TUTANAĞA BAĞLANMASI 07.01.2019 - GÖNÜLLÜ VAZGEÇME 31.12.2018 - İNFAZ HUKUKUNDA AÇIKLAMA YARGILAMASI 29.12.2018 - KİMLİK BİLDİRMEME VEYA GERÇEĞE AYKIRI BİLDİRME EYLEMİ: SUÇ MU KABAHAT Mİ? 27.12.2018 - HAGB KARARININ MÜSADEREYE ETKİSİ 25.12.2018 - UYARLAMA YARGILAMASINDA YASA YOLU 22.12.2018 - UYARLAMA YARGILAMASI 20.12.2018 - KİŞİNİN İÇİNDE BULUNDUĞU TEHLİKELİ DURUM VEYA ZOR ŞARTLARDAN YARARLANMAK SURETİYLE DOLANDIRICILIK 13.12.2018 - İNFAZ EDİLEN HAPİS SÜRESİNİN ADLİ PARA CEZASINI KARŞILAMAMASI 09.12.2018 - UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇUNDA YÜKÜMLÜLÜK İHLALİ 28.11.2018 - FAYDASIZ SAHTECİLİK 24.11.2018 - YASAKLANMIŞ HAKLARIN GERİ VERİLMESİ 20.11.2018 - CEZA MAHKÛMİYETİNİN MEMURİYETE ETKİSİ 16.11.2018 - ELEKTRONİK KELEPÇE 13.11.2018 - DİNİ İNANÇ VE DUYGULARIN İSTİSMAR EDİLMESİ SURETİYLE DOLANDIRICILIK 10.11.2018 - HAGB KARARLARINA İTİRAZ VE TEMEL SORUNLAR 07.11.2018 - ERTELEME SÜRESİ İÇİNDE TEKRAR UYUŞTURUCU KULLANMA VEYA BULUNDURMA SUÇUNUN İŞLENMESİ 03.11.2018 - UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇUNDA DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRLERİNİN KALDIĞI YERDEN DEVAMINA YÖNELİK MAHKEME KARARLARININ YERİNE GETİRİLMESİ 30.10.2018 - CEZA YASALARININ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 27.10.2018 - SAĞLIK ÜRÜNLERİNİN İZİNSİZ SATILMASI 23.10.2018 - CEZALARIN TOPLANMASI 20.10.2018 - SORUŞTURULMASI GEREKMEYEN EYLEMLERDE İHBAR KAYDI VE YAPILACAK İŞLEMLER 18.10.2018 - KOŞULLU SALIVERİLEN HÜKÜMLÜLERİN TAKİP İŞLEMLERİ 15.10.2018 - ALEYHE BOZMA YASAĞININ CEZADAKİ MADDİ HESAP HATALARINA ETKİSİ 12.10.2018 - CEZALARIN TOPLAMI ÜZERİNDEN DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ İLE İNFAZ KOŞULLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 10.10.2018 - CEZA YARGILAMASINDA SANIK ALEYHİNE İSTİNAF BAŞVURUSU VE VEKÂLET ÜCRETİ SORUNU 08.10.2018 - TUTUKLUNUN MAZERET İZNİ HAKKI 06.10.2018 - ADLÎ PARA CEZASININ ÖDENMEMESİ NEDENİYLE HAPSE ÇEVRİLMESİ VE ÇEVRİLEN HAPİS CEZASININ İNFAZI 04.10.2018 - UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇUNDA ERTELEME VE TEDBİR UYGULANMASINA YÖNELİK KARARLARA KARŞI İTİRAZ YOLU VE YETKİLİ MERCİİ SORUNU 03.10.2018 - TASARLAYARAK ÖLDÜRME SUÇLARINDA HATA HALİNİN SUÇUN NİTELENDİRİLMESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ 01.10.2018 - ADLİ SORUŞTURMALARDA GÖZETİLMESİ GEREKEN İLKELER 28.09.2018 - YARALAMA VE ÖLDÜRME SUÇLARINDA HEDEFTE SAPMA KAVRAMI IŞIĞINDA SUÇLARIN İÇTİMAININ ANALİZİ 25.09.2018 - ÇEKTE SAHTECİLİK 22.09.2018 - İŞTİRAK HALİNDE İŞLENEN SUÇLARDA HAKSIZ TAHRİK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 20.09.2018 - TIBBİ HATA 18.09.2018 - EVLİLİK DIŞI DOĞAN ÇOCUĞUN BABASI TARAFINDAN KAÇIRILMASI EYLEMİ 15.09.2018 - UYUŞTURUCU KULLANMA SUÇUNDA TEDAVİ VE DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ VE BU TEDBİRİN YERİNE GETİRİLMESİNE DAİR ESASLAR 13.09.2018 - BELLİ HAKLARI KULLANMAKTAN YOKSUN BIRAKILMA KARARLARININ İNFAZI 11.09.2018 - AKIL HASTALIĞININ HAKSIZ TAHRİK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASINA ETKİSİ 08.09.2018 - KASTEN ÖLDÜRME SUÇLARINDA KASTIN BÖLÜNEMEMESİ İLKESİ (KAST BİRLİĞİ) 05.09.2018 - ADLİ PARA CEZASININ İNFAZI 03.09.2018 - CEZA SORUMLULUĞUNU KALDIRAN VEYA AZALTAN NEDENLERE AİT KOŞULLARDA HATA HALİ VE HAKSIZ TAHRİK UYGULAMASI 01.09.2018 - YARGILAMA SÜRECİNE ETKİLERİ AÇISINDAN TEBLİGAT İŞLEMLERİNİN HUKUKA UYGUNLUĞUNUN ANALİZİ 29.08.2018 - KAÇAKÇILIK SUÇLARINDA ETKİN PİŞMANLIK UYGULAMASI 26.08.2018 - CİNSEL SUÇLARDA HATA KAVRAMI VE UYGULAMASI 23.08.2018 - OLASI KAST İLE İŞLENEN SUÇLARDA HAKSIZ TAHRİK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 20.08.2018 - KALP KRİZİ Mİ? İŞ KAZASI MI? 17.08.2018 - KAMU DAVASININ AÇILMASINDA ŞÜPHE KAVRAMININ ROLÜ 14.08.2018 - TELEFON KONUŞMALARININ DELİL OLMA NİTELİĞİ VE YORUMLANMASI 11.08.2018 - KAÇAK ELEKTRİK KULLANMA EYLEMİNDE MÜHÜR BOZMA SUÇUNUN OLUŞUM KOŞULLARI 09.08.2018 - KARŞILIKSIZ YARARLANMA SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK HÜKÜMLERİNİN UYGULANMASI 06.08.2018 - DURUŞMA DÜZENİNİ SAĞLAMAK İÇİN SANIĞIN AĞZI BANTLA KAPATILABİLİR Mİ? 03.08.2018 - CEZA YARGILAMASINDA HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN DİĞER DELİLLERE ETKİSİ 01.08.2018 - HIRSIZLIK SUÇLARINDA ŞÜPHEDEN SANIK YARARLANIR İLKESİNİN UYGULANMA ESASLARI 30.07.2018 - MAKUL SÜREDE YARGILANMA HAKKI 26.07.2018 - CEZA YARGILAMASINDA ÖZEL KİŞİLERCE ELDE EDİLEN HUKUKA AYKIRI DELİLLERİN YARGILAMAYA ETKİSİ 23.07.2018 - MASUMİYET KARİNESİNİN OLASILIK MAHKÛMİYETLERİNE ETKİSİ 21.07.2018 - YETERSİZ GEREKÇE 18.07.2018 - DERHAL BERAAT KARARI VERİLMESİNİ GEREKTİREN HALLER 16.07.2018 - Cezaevinde Olan Transseksüel Hükümlülerin Cinsiyet Değiştirme Hakkı 13.07.2018 - Cinsel Suçlarda Mağdur Beyanının Delil Değeri 12.07.2018 - Soma Faciası Işığında Yöneticilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarından Doğan Sorumluluklarının Analizi 10.07.2018 - Hasta Bilgilerinin Gizli Tutulmasına Dair İlkeler 09.07.2018 - Uyuşturucu veya Uyarıca Madde Suçlarının İşlenemez Suç kavramı Işığında Değerlendirilmesi 08.07.2018 - Sağlık kuruluşlarında tedavi gören hastanın intihar etmesinin hukuki sonuçları 06.07.2018 - SARKINTILIK SUÇU VE YARGITAY UYGULAMASI
Ceza yargılamasında tanık ve bilirkişi önemli bir delil grubunu oluşturmaktadır. Özellikle yargılama konusu olayı gören tanıkların duruşmada dinlenilmesi, gerçeğin ortaya çıkması açısından özellikle yerine getirilmesi gereken bir konudur.
Bu konudaki sanığın veya katılanın talebinin reddi halinde, yine tanık veya uzman kişinin dinlenilmesini istiyorsanız, bu kişileri mahkemeye getirmeniz gerekecektir.
Çağrılması reddedilen tanığın veya uzman kişinin doğrudan mahkemeye getirilmesi ile ilgili kural, 5271 sayılı CMK’nin 178. Maddesinde düzenlenmiştir.
5271 sayılı CMK’nin 178. Maddesine göre; Mahkeme başkanı veya hâkim, sanığın veya katılanın gösterdiği tanık veya uzman kişinin çağrılması hakkındaki dilekçeyi reddettiğinde, sanık veya katılan o kişileri mahkemeye getirebilecektir.
Bu halde bu kişilerin duruşmada dinlenilmesi gerekmektedir.
Ancak Mahkeme başkanı veya hâkim, bu taleplerin davayı uzatmak amacıyla yapılması halinde bu taleplerin reddine karar verebilecektir.
5271 sayılı CMK’nin “Delillerin ortaya konulması ve reddi” başlıklı 206/2-c maddesine göre, İstem, sadece davayı uzatmak maksadıyla yapılmışsa mahkeme başkanı veya hâkim, bu talebin reddine karar verebilecektir.
5271 sayılı CMK’nin 178. Maddesi ret hâlinde sanığa iki seçenek sunmaktadır:
Birinci seçenek: Sanık veya katılan, o kimseyi doğrudan doğruya davet ettirebilir.
İkinci seçenek: sanığın veya katılanın, davet edilmesini istediği kimseyi kendisinin getirmesidir.
Davayı uzatmak amacıyla yapılan talepler
Yasal düzenlemeye göre; sanığın veya katılanın göstermiş olduğu tanığın veya uzman kişinin çağrılmasına ilişkin dilekçenin veya sözlü talebin mahkeme tarafından reddedilmesi durumunda, sanık veya katılan tarafından davayı uzatmak amacıyla bu kişilerin mahkemeye getirilmek istenmesi yönündeki taleplerin, mahkeme başkanı veya hâkim tarafından reddine karar verilmesi mümkündür.
Burada asıl sorun bu konudaki taleplerin, davayı uzatmak amacıyla yapılıp yapılmadığının tespitinde ortaya çıkmaktadır.
Öncelikle uygulamada sanığın ve katılanın gösterdiği tanık veya uzman kişinin çağrılması hakkındaki dilekçenin reddedilmesi üzerine, sanık veya katılanın o kişileri mahkemeye getirmesi halinde, bu kişiler duruşmada dinlenilmesi zorunlu bir işlemdir. Bu konuda mahkemenin takdir hakkı yoktur.
Belirtmek gerekir ki, bu halde de mahkeme, sırf yargılamanın uzatılması amacına yönelik olduğunun sabit olması halinde ilgililerin bu yöndeki taleplerine reddedebilecektir.
Örneğin; Sanık vekilinin duruşmada hazır etmiş olduğunu beyan ettiği iki tanığının dinlenmesini talep ettiği olayda; sanık vekilinin talebinin içeriği ve yargılama safahati dikkate alındığında, bu talebin yargılamayı uzatmaya yönelik olduğu yolunda herhangi bir delil ve emare bulunmadığı halde tanıkların dinlenmemesi halinde, sanığın savunma hakkının hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile sınırlandırılmış olacaktır.
Davayı uzatmak amacıyla yapılan talep kavramı
Mahkeme duruşmada hazır edilen tanık veya uzman kişinin dinlenilmesi taleplerini reddederken somut, belirlenebilir bir gerekçe sunmak zorundadır. Soyut olarak davayı uzatmak amacıyla yapılan talep değerlendirilmesi ile bu konudaki taleplerin reddi hukuka aykırı olacaktır.
Örneğin; "tanıklık yapacakları konu gözönüne alınarak dinlenmeleri davaya bir katkı sağlamayacağından" gerekçesi ile bu yöndeki talebin reddedilmesi doğru olmayacaktır.
“Davayı uzatmak amacıyla yapılan talep” kavramının kapsamı
“Davayı uzatmak amacıyla yapılan talep” kavramının kapsamının daraltılarak uygulama yapılmasının daha doğru olacağını düşünmekteyiz. Çünkü zaten duruşmada hazır edilmiş olan tanığın veya uzman kişinin dinlenilmesi bir davayı ne kadar uzatabilir?
Mümkün olduğunca duruşmada hazır edilen delil niteliğindeki öznelerin dinlenilmesi gerekir. Bu yöndeki bir tavrın yargılama kalitesini artıracağını düşünmekteyiz.
Bu nedenle, mahkemelerin mümkün mertebe duruşmaya getirilen tanıkların dinlenmesi yönünde karar vermelerinin, adli hatanın önlenmesi ve gerçeğin ortaya çıkarılması anlamında daha isabetli olacağını ifade edebiliriz.
Örneğin; Sanık müdafi tarafından dilekçe ile dinlenmesini talep ettiği ve mahkemece duruşmada dinlenmesi yönündeki talebin reddine karar verilen tanığın duruşmada hazır edildiği halde, CMK'nin 178 maddesi gereğince dinlenmesi zorunlu olmasına rağmen, dinlenmemesi savunma hakkının kısıtlandığı anlamına gelecektir.
Bundan başka sanık tarafından bildirilen tanığın usulü yanlışlıklar gerekçe gösterilerek dinlenilmemesi, yine savunma hakkını kısıtlayacaktır.
Yargıtay, dinlenilmesi talep edilen ve duruşmada hazır edilen tanıkların, 5271 sayılı CMK'nin 178. maddesi gereğince dinlenilmesi gerektiğini, bu hükme aykırı uygulamanın sanığın savunma hakkının kısıtlanması anlamına geleceğini ifade etmektedir.
Tanık Dinletme Hakkı ve Anayasa Mahkemesi Kararları
AİHM ve Anayasa Mahkemesi, iddia ve savunmaya ilişkin hususların doğrulanması için hükmün esasına etkisi olabilecek tanık beyanlarının alınmamasının, sanığa tanıkların sorgulanması olanağının sağlanmamasının adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul etmektedir.
Olayın aydınlatılmasına katkısı tartışılmaksızın, tanık dinletme istemlerinin gerekçesiz olarak reddedilmesi halinde, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık dinletme hakkının ihlal edildiği anlamına gelecektir.
Tanıkların dinlenmek üzere çağırılmasının uygun olup olmadığının değerlendirilmesi yetkisi, kural olarak mahkemelere aittir.
Bu yüzden, bir sanığın bazı tanıkları dinletemediğini dile getirmesi yeterli olmayıp, ayrıca bu tanıkların dinlenmesinin niçin önemli olduğunu ve gerçeğin ortaya çıkması için neden zorunlu olduğunu açıklamak suretiyle tanık dinletme talebini desteklemelidir.
Anayasa mahkemesine göre; mahkemeler, somut davadaki maddi gerçeğin ortaya çıkmasına yardımcı olmayacağını değerlendirdiği hallerde savunma tanıklarının dinlenmesi yönündeki taleplerin reddine karar verebilirler. Bu durum herhangi bir hak ihlali oluşturmaz.
Anayasa mahkemesi, sanığın dilekçesinde belirttiği tanıkların dinlenme talepleri konusunda mahkemenin bir karar vermeksizin, mevcut delillere göre karar vermesi halini, mahkemenin bu talebi örtülü olarak reddettiği şeklinde yorumlamaktadır.
Kanaatimizce bu yorum hatalıdır. Bu durum şayet karar gerekçesinde bu hususa ilişkin bir açıklama yok ise, mahkemenin dilekçede sanık tarafından belirtilen tanıkları ve talebi hiç görmediği veya bu dilekçenin bir şekilde unutulduğu şeklinde yorumlanmalıdır. Bu yoruma göre değerlendirme yapılmalıdır.
Anayasa mahkemesi, mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılması ve bu örtülü ret kararına rağmen sanık tarafından gösterilen tanıkların mahkemede de hazır edilmemesi halinde hak ihlali oluşmayacağını kararlarında ifade etmektedir.
 Eklenmiş Cümle RG: T.29.10.2016, S. 29872; KHK NO: 676/4; Eklenmiş Cümle RG: T. 08.03.2018, S. 30354; Mükerrer Kanun No: 7070/4.
 Bu hâlde sanık bir dilekçe ile başvurur ve o kimsenin yol giderleri ile tarifesine göre ödenmesi gerekli-'tazminat bedelini mahkeme kalemine yatırır. Bunun üzerine kişi mahkemece çağırılır ve davetiye ile birlikte yatırılan para kendisine verilir. Adı geçen artık davete uymakla yükümlüdür. Sözü geçen para tebligat sırasında verilmemekle beraber mahkeme kalemine yatırıldığı tebligatta kaydedilmiş olursa yine hazır bulunmakla yükümlü olur.
 Bu kişinin açıklamaları olayın aydınlatılmasına yarayacak olursa, mahkeme, gider ve tazminatın Devlet Hazinesinden ödenmesine karar verebilecektir.
 Antalya BAM, 7.CD, E: 2016/64, K: 2016/76, KT: 25.11.2016
 Antalya BAM, 7.CD, E: 2016/64, K: 2016/76, KT: 25.11.2016: “…5271 sayılı CMK'nın 178. Maddesinde "mahkeme başkanı veya hakim sanığın ve katılanın gösterdiği tanık veya uzman kişinin çağrılması hakkındaki dilekçeyi reddettiğinde sanık veya katılan o kişileri mahkemeye getirebilir bu kişiler duruşmada dinlenir" hükmü uyarınca sanık veya katılan tarafından duruşmada hazır edildiği bildirilen tanıkların dinlenmesi yasanın amir hükmü olup, tanık bildirilmesinin sırf yargılamanın uzatılması amacına yönelik olduğunun sabit olması hali dışında mahkemenin bu hususta takdir hakkı bulunmamaktadır.”
 Antalya BAM, 7.CD, E: 2016/64, K: 2016/76, KT: 25.11.2016.
 İstanbul BAM, 20.CD, E: 2017/894, K: 2017/790, KT: 10.04.2017: “…Yine sanığın müdafisinin 09.02.2017 tarihli celsede hazır ederek dinlenmesini istediği iki tanığın C.M.K'nun 178.maddesi gereğince sadece "davayı uzatmak amacıyla yapılan talep" olması halinde dinlenmesinin red edilebileceği amir hükmüne rağmen "tanıklık yapacakları konu gözönüne alınarak dinlenmeleri davaya bir katkı sağlamayacağından" gerekçesi ile red edilmesi, Dosya kapsamına göre olayın görgü tanığı olmadığına göre; Mağdurların duruşmada usulü dairesinde dinlenmesi, dinlenmeyecek iseler sebebinin gösterilerek önceki beyanlarının okunarak tartışılması gerekir iken bunun yapılmaması, Sanığın 07.09.2016 tarihli duruşmada verdiği savunmasında: "ben cezaevine girdikten sonra mahallede bulunan bazı kişilerin kendisine tayini çıksın diye gözdağı verdik şeklinde sözler söylediklerini duydum" şeklinde beyanı ve C.M.K'nun 155 ve 262 maddeleri gözönüne alındığında sanığın eşi olan H. D.'ın dosyaya sunmuş olduğu 14.11.2016 tarihli dilekçede geçen "biz bu işin buraya karar varacağını tahmin edememiştik, amacımız Y. hocanın sadece gözünü korkutup bu camiden kaçırmaktı diye etrafta söylenirken duyulmuştur. Bu mevzu yakındaki Sokullu cami hocalarından İ. T. beye sorulabilir, şahitlik edeceğini umarım" şeklindeki beyan birlikte değerlendirildiğinde, ismi geçen tanığın duruşmaya celbi ile bu hususta dinlenmesi ve sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken bunun yapılmamış olması, Dolayısı ile bu durumların sanığın savunma haklarının kısıtlanması kabul edilerek, Hukuka aykırı ve istinaf başvurusunda bulunan sanık müdafisinin ileri sürdüğü nedenler bu sebeplerle yerinde görülmüş olmakla, C.M.K'nın 289/1-h 280/1-b maddeleri uyarınca başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN BOZULMASINA,…”
 Antalya BAM, 1.CD, E: 2017/236, K: 2017/216, KT: 13.02.2017: “…Sanık Ü. S. müdafi tarafından 08/08/2016 tarihli dilekçe ile dinlenmesini talep ettiği ve mahkemece 03/11/2016 tarihli celsede dinlenmesi yönündeki talebin reddine karar verilen tanıklardan H. A.'nın 01/12/2016 tarihli celsede hazır edildiği halde, CMK'nun 178 maddesi gereğince dinlenmesi zorunlu olmasına rağmen, dinlenmeyerek savunma hakkının kısıtlandığı, ayrıca olayla bağlantısı olduğu bildirilen ve tahrik hükümlerinin uygulanmasına gerekçe olarak gösterilen Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/675 esas sayılı dosyasının tahrik hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacaksa tahrikin derecesi açısından bu dosya ile birlikte görülmesinde zorunluluk bulunmasına rağmen bu dosyayla birleştirilmeden yada Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesi dosyasının sonucu beklenmeden hükme gidilmesinin savunma hakkını kısıtlar mahiyette olduğu anlaşılmakla; yukarıda açıklanan gerekçelerle Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması, Hukuka aykırı ve istinaf başvurusunda bulunan Cumhuriyet savcısının, katılanlar vekilinin ve sanık müdafilerinin istinaf nedenleri bu sebeplerden yerinde görüldüğünden CMK'nın 289/1-h, 280/1-b maddeleri uyarınca başkaca yönleri incelenmeksizin HÜKMÜN BOZULMASINA, dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece ( Manavgat 2. Ağır Ceza) mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,…Kesin olmak üzere 13/02/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi…”
 İzmir BAM, 4.CD, E: 2017/429, K: 2017/476, KT: 06.03.2017: “…3-20.10.2016 tarihli celsede, sanık müdafi tarafından dinletilmek istenen tanık İ. D.'ın CMK. 52. maddesi gerekçe gösterilerek dinlenmemesine karar verilmiş ise de, CMK.178. maddeye aykırı olarak, tanığın ifadesinin Mahkemece daha sonra değerlendirilmek ve takdir edilmek üzere, sırf usuli yanlışlık gerekçe gösterilerek dinlenmeyerek savunma hakkının kısıtlandığı,…”
 Y.3.CD, E: 2017/11193, K: 2018/1501, KT: 07.02.2018; Y.14.CD, E: 2017/1941, K: 2017/3719, KT: 06.07.2017: “…Sanık müdafiin 02.05.2016 tarihli celsede hazır ettiğini bildirdiği tanıklarının dinlenilmemesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nın 178. maddesine aykırı davranılması,…” Y.3.CD, E: 2016/1870, K: 2016/15418, KT: 05.09.2016: “…Karar: 1) Sanığın savunma tanığı olarak bildirdiği ... ile ...'ın tanık olarak beyanları alınmaması suretiyle 5271 sayılı CMK'nin 178. maddesine muhalefet edilerek savunma hakkının kısıtlanması,…” Y.15.CD, E: 2012/ 20157, K: 2014/12633, KT: 24.06.2014: “…Sanığın, bulduğu boş bonoyu katılanın ticari ilişkisi olmadığı Y. H. adına düzenleyip Y. H. adına ciro edip kendi adına icra takibi yapıp tahsil etmeye çalıştığı iddia edilen olayda sanık müdafii 13/04/2010 tarihli karar celsesinde daha önce mahkemeye dilekçe ile bildirilen tanıkları hazır ettiğini belirtmesine ve tanıkların duruşma salonu dışında hazır olmasına rağmen, mahkemenin bu tanıkları dinlemeyerek, CMK'nın 178. maddesine aykırı uygulama yaparak savunma hakkını kısıtlaması,…” Y.1.CD, E: 2007/8816, K: 2008/3763, KT: 07.05.2008: “…Dava: HS.'i kasten öldürmekten ve izinsiz silah taşımaktan sanık MB'ın yapılan yargılanması sonunda, hükümlülüğüne ilişkin K… İkinci Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 19.01.2007 gün ve 258/11 sayılı hükmün duruşmalı olarak Yargıtay'ca incelenmesi sanık müdafii tarafından istenilmiş ve hüküm kısmen resen de temyize tabi bulunmuş olduğundan dava dosyası C. Başsavcılığından tebliğname ile Dairemize gönderilmekle: duruşmalı olarak incelendi ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Karar: Sanık müdafiinin 12.01.2007 havale tarihli dilekçesiyle dinletmek istediği tanıkların isimlerini bildirdiği 19.01.2007 tarihli oturumda da tanıkları hazır ettiği halde CMK. nun 177 ve 178. maddesi uyarınca hazır tanıkların dinlenilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,…BOZULMASINA, 07.05.2008 gününde oybirliği ile karar verildi….”
 ANAYASA 2.Bölüm, E: 2015/1668, KT: 22.02.2018 (Bireysel Başvuru)
 ANAYASA 2.Bölüm, E: 2015/1668, KT: 22.02.2018 (Bireysel Başvuru): “….Tanık Dinletme Hakkı Yönünden:19. Başvuru formunda, savunma tanıklarının dinlenmediği öne sürülmüş ve biri kız olmak üzere dört tanığın adı bildirilmiştir. Mahkemece bu tanıkların dinlenmesi taleplerinin gerekçesiz olarak reddedildiği iddia edilmiş olmakla, bireysel başvurunun tanık dinletme hakkı yönünden de incelenmesi gerekir…21. Başvuru konusu yargılamada başvurucu, mağdurun kendisini teşhis etmesinin nedeninin, kız arkadaşlarına laf atma yüzünden çıkan bir kavga olayı olduğu, yağma yapmadığı gibi mağduru yaralamasının yağma amacıyla olmadığını ısrarlı ve istikrarlı biçimde savunmuş ve muhtemelen olayın bu yönünün aydınlatılması amacıyla tanık göstermiştir. Bu tanıkların dinlenmesi ve başvurucu sanığın ifadelerini teyit etmesi, başvurucu sanığın ifadelerinin, yani mağdurun yanma yağma amacıyla gitmediğinin kanıtını oluşturabilecektir. Ancak mahkemece, başvurucu sanığın rastgele gözlerine kestirdikleri mağduru yağmalamak amacıyla hareket ettiklerini kabul etmiş görünmektedir. Bu konuda gerekçeli kararda yeterli açıklama bulunmamakla beraber, verilen cezada “suç kastının yoğunluğu ” ve “suçun işleniş şekli ” gibi nedenlerle temel cezadan uzaklaşılmış olmasından, mahkemece, başvurucunun olayın bir kavga sırasında meydana geldiği, mağdurun kendisini oradan hatırladığı ve teşhis ettiği, yağma eylemi bulunmadığı şeklindeki, olayın aydınlatılması bakımından önem taşıyabilecek ve savunmalarına haklılık kazandırabilecek, dolayısıyla netice cezayı etkileyebilecek tanık anlatımlarına gerekçesiz olarak fırsat verilmediği anlaşılmaktadır….Bu nedenle olayın aydınlatılmasına katkısı tartışılmaksızın, tanık dinletme istemlerinin gerekçesiz olarak reddedilmesi sonucunda başvurucunun adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık dinletme hakkının da İHLAL EDİLDİĞİNE karar verilmesi gerekir….”
 ANAYASA 2.Bölüm, E: 2013/8397, KT: 16.10.2014.
 Anayasa Mahkemesi İkinci Bölüm, Atila Oğuz Boyalı Başvurusu, (Başvuru Numarası: 2013/99), KT: 20.3.2014.
 Huseyn ve diğerleri/Azerbaycan, B. No: 35485/05, 45553/05, 35680/05 ve 36085/05, 26/7/2011, prg:196.
 ANAYASA 2.Bölüm, E: 2013/8397, KT: 16.10.2014.
 ANAYASA 2.Bölüm, E: 2013/8397, KT: 16.10.2014: “….3. Tanık Dinletme Hakkının İhlali İddiası… 33. Başvurucu, ilk derece mahkemesi tarafından, özel yetkili mahkeme uygulamaları ile ilgili olarak anlatımda bulunmak üzere, o dönemde görevli teknik personel ile yetkili Cumhuriyet Başsavcısı ve Vekillerinin tanıklıklarına ilişkin talebinin değerlendirilmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür….45. Derece Mahkemesi sıfatıyla davaya bakan Yargıtay 5. Ceza Dairesi, mahkûmiyet kararı verirken olayla ilgili doğrudan bilgi sahibi olan tanıkların beyanlarına ve yukarıda bahsi geçen delillere dayanmıştır (gerekçeli karar, s. 26-29). Başvurucu, savunmasına itibar edilmemesi halinde dilekçesinde belirttiği tanıkların dinlenmelerini talep etmiştir. Söz konusu yargılamada mahkeme, davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirerek, gösterilen tanıkların davayla ilgisini takdir etmiş, taleple ilgili olarak açık bir karar vermemiş, bu tanıkları dinlemeyerek talebi örtülü olarak reddetmiştir. Bu örtülü ret kararına rağmen başvurucu gösterdiği tanıkları mahkemede de hazır etmemiştir. 46. Başvuru formu ve ekleri incelendiğinde, başvurucunun ayrıca tanıkların dinlenmesinin niçin önemli olduğunu ve gerçeğin ortaya çıkması için niçin gerekli olduğunu açıklamak suretiyle tanık dinletme talebinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Başvurucu hakkında verilen mahkûmiyet kararının, sanık savunmalarına, diğer tanık beyanlarına ve maddi delillere dayanılarak verildiği de gözetildiğinde, yargılamanın bir bütün olarak adil olmadığına ilişkin bir bulguya da rastlanmamıştır. 47. Açıklanan nedenlerle, başvurucunun yargılandığı davada tanık dinletme talebinin kabul edilmediği yönündeki iddialarının "açıkça dayanaktan yoksun" olduğuna karar verilmesi gerekir…”