Serdengeçti: Kriz ihtimali az - Son Dakika Ekonomi Haberleri
Hürriyet>Ekonomi>Serdengeçti: Kriz ihtimali az
Serdengeçti: Kriz ihtimali az
17 Ekim 2003 - 13:19Son Güncelleme : 17 Ekim 2003 - 13:19
Serdengeçti, 1. Uluslararası Finans Zirvesi'nde yaptığı konuşmasının ardından katılımcıların sorularını yanıtladı.
Serdengeçti, cari açıktaki büyümeye dikkat çeken bir katılımcının, ''Çeşitli platformlarda ekonomik kriz gündeme geliyor. Ödemeler dengesinde sorun olabilir mi??' sorusu üzerine, şunları kaydetti:
''Cari açık giderek büyüyor, doğrudur. Ödemeler dengesiyle krize girebilir miyiz? Ödemeler dengesi ile ilgili krizler bütün dünyada ve Türkiye'nin geçmişine baktığımız zaman daha ziyade sabit ve öngörülebilir kur rejimleri uygulandığı dönemde oluyor. Neden? Çünkü otoriteler bir şekilde kuru suni bir biçimde aşırı değerli tuttukları için, diğer politikalar yerinde değilse bu ister istemez cari dengenin bozulmasına ve orada sermaye çıkışına yol açıyor. Dolayısıyla şimdi ne farklı diye sorduğunuz zaman, kur rejimi farklı. Kurla ilgili hiç kimsenin bir taahhüdü ya da hedefi yok şu anda. Hal böyle olunca cari dengelerin sürdürülemez bir açığa doğru gittiğini ekonomik ajanlar bu ülkede düşündükleri anda zaten kur yer değiştirecektir. Üstelik bu -bu soruya hayret ediyorum- son 2.5 yılda 5 kere oldu. Yeni bir olay değil. Başımıza bir felaket gelecek gibi bakmanın anlamı yok. Bu felaketse eğer 5 kez oldu. ''
''ALTINCISI DA BİR NEDENLE PEKALA OLABİLİR''
Dalgalı kura geçtikten sonra bir devalüasyonun yaşandığını, Temmuz 2001'de bir devalüasyon daha yaşandığını anımsatan Serdengeçti, ''Ağustos ayında istikrar... Meşhur 11 Eylül olayı oldu, Eylül'de bir devalüasyon daha yaşadık, Sonra tekrar bir istikrar. 2002 Mayısı sonrası sayın Ecevit'in rahatsızlığı, sonra Derviş'in istifası ve seçim süreci ve bir devalüasyon daha. O da yetmedi, seçimden sonra istikrar az çok, Irak sürecine girdik. Kur 1.780'lere kadar gitti Nisan başında, bunun üzerine bir devalüasyon daha. Yani zaten bu olup bitiyor dalgalı kur rejiminde. Hoşa gitmiyor tabii bu istikrarsızlık ama bu oluyor. Altıncısı da bir nedenle pekala olabilir. Buna şaşırmamak lazım'' dedi.
2001 yılı ile bugün kıyaslandığı zaman kamu maliyesi politikası ve alınan sonuçların bayağı bir fark yarattığını belirten Serdengeçti, kamu maliyesinde sıkı ve disiplinli gidildiği sürece cari dengeden kaynaklanacak bir krizin de ihtimalinin azalacağını vurguladı.
Bankaların açık pozisyonunun geçmişle kıyaslanamayacak kadar düşük olduğunu bildiren Serdengeçti, şöyle devam etti: "En önemli farka geliyorum, o da şu; Merkez Bankası eğer döviz kuru aşırı değerliyse bunu suni olarak her gün döviz satarak yapmıyor.Tam tersine son 5-6 ayda Merkez Bankası 9 milyar dolar döviz aldı ve tarihte böyle bir dönem yok. Merkez Bankası'nın bu kadar döviz aldığı bir ortamda sanırım bu analizin de farklı yapılması gerekiyor diye düşünüyorum.''
Serdengeçti, yaptığı konuşmada, iyi yönetişim konusuna da değindi. İyi yönetişimin ister hükümetlerin yönetim biçiminde isterse şirketlerin organizasyon düzeyinde olsun, temelde sistemin kurallarının herkes için açık, aynı ve adil olmasınıngüvence altına alınmasını ifade ettiğini belirten Serdengeçti, bu konunu Türkiye için de çok önemli olduğunu vurguladı.
Ekonomik performansla yönetişim kriterleri ilişkisine baktığında Türkiye'nin maalesef zayıf olduğunu ifade eden Serdengeçti, ''İyi yönetişim güçlü bir ekonomik performansa ulaşmak için hayati bir unsur'' dedi.
Türkiye'de yönetişim unsurları itibariyle son dönemlerde görülen göreli bir iyileşmeye rağmen geçmişteki kötü performansı nedeniyle 2002 yılı itibariyle benzer ülkelerin oldukça gerisinde bulunduğunu anlatan Serdengeçti, ''Bunun cevabı son derece basit, 30 yıldır süregelen yüksek enflasyon ve onun yarattığı tahribatı biz birinci sıraya koyuyoruz'' dedi.
Makroekonomik performans ve iyi yönetişimin, şeffaf ve hesap verebilir iyi kurumlar olmazsa gerçek potansiyellerine ulaşamayacağını belirten Serdengeçti, bağımsız Merkez Bankası'nın Türkiye'nin iyi yönetişim ve iyi kurumlara yönelik olarak gerçekleştirdiği yapısal dönüşümün temel taşını oluşturduğunu kaydetti.
Serdengeçti, şunları kaydetti:''İyi kurumlar yanında uygulanmakta olan istikrar programı çerçevesinde gerçekleştirilen ve gerçekleştirilmesi gereken yapısal reformlar da ülkemizde iyi yönetişimin sağlanması ve sürdürülmesinin güvencesidir.�
Doğru makroekonomi politikalarının, verimliliği artırıcı yapısal reformlarla desteklenmesi halinde ekonomik performanstaki iyileşmenin çok daha hızlı bir biçimde gerçekleşeceği ve sürdürülebilir bir nitelik kazanacağı açıktır.''
"SICAK PARA YOK MU? VAR"
Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, soruları yanıtlarken de bir katılımcının sıcak para girişinin yeni bir krize etken olup olmayacağına ilişkin sorusu üzerine, şunları söyledi: ''Sıcak para yok mu? Var. Uzunca süre yoktu fakat 2001 krizinden sonra önce yabancılarla başlayan, sonra yerleşiklerle başlayan bir hareket var. Kararlı bir şekilde devam ediyor. Bize göre alarm verici bir seviye değil.
Türkiye sermaye girişlerinde gerekli yapısal değişimi yapamadığı sürece zaten kısa vadeli sermaye de devam etmek zorunda kalacak, ama bize göre sıcak para deyince en önemli sıcak para burada değil. İçerideki sıcak paradır. Onun için dolarizasyon ve seyrinin çok iyi izlenmesi gerekiyor. Son aylarda orada da bir gelişme gördüğümüzün altını çizmek istiyorum.''
Serdengeçti, aynı katılımcının kurda aşırı oynaklık olduğunda Merkez Bankası'nın müdahale etmesine ilişkin sorusuna karşılık, ''Aşırı oynaklığın tanımını benim bildiğim hiçbir Merkez Bankası açıklayamaz, biz de açıklayamayız. Bu kendi bileceğimiz iştir'' dedi.