Kekemelik nedir? Çocuklarda kekemelik nasıl anlaşılır? Kekemelik belirtileri ve tedavisi
Kekemelik temel olarak bir konuşma problemidir. Normal konuşma akışı bozar, konuşma seslerinin üretiminde bozulmalar oluşabilir ve çocuğun başkalarıyla iletişim kurmasını engelleyebilir. Peki, kekemelik nedir? Çocuklarda kekemelik nasıl anlaşılır? Kekemelik belirtileri nelerdir? Kekemelik tedavisi nasıl yapılır? İşte detaylar...
Kekemelik bir konuşma problemidir. Normal konuşma akışı bozulur, çocuk sesleri, heceleri veya kelimeleri tekrarlar veya uzatır. Kekemelik, konuşmayı öğrenirken kelimeleri tekrar etmekten farklıdır. Kekemelik, çocuğun başkalarıyla iletişim kurmasını zorlaştırabilir. Kekemeliğin kesin nedeni bilinmemektedir. Gelişimsel kekemelik bazı ailelerde daha yaygındır. Ebeveynlerden çocuklara geçebilir.
Birkaç kekemelik türü vardır:
Gelişimsel kekemelik. Bu çocuklarda en yaygın kekemelik türüdür. Genellikle bir çocuk 2 ila 5 yaşları arasında olduğunda gerçekleşir. Bir çocuğun konuşması ve dil gelişimi, ihtiyaç duyduğu veya söylemek istediklerinin gerisinde kaldığında olabilir.
Nörojenik kekemelik. Nörojenik kekemelik, felç veya beyin yaralanmasından sonra olabilir. Beyin ve sinirler ile konuşmaya katılan kaslar arasında sinyal problemleri olduğunda olur.
Psikojenik kekemelik. Psikojenik kekemelik yaygın değildir. Duygusal travma sonrası olabilir. Ya da düşünme ya da akıl yürütme sorunları ile birlikte olabilir.
Çocuklarda kekemelik belirtileri nelerdir?
– Kekemelik, konuşmada akış, ritim ve hızla ilgili sorunlara neden olur.
– Kekemeliği olan bir çocuk, sesleri, heceleri ve kelimeleri tekrarlayabilir. Sesleri uzatabilir.
– Konuşmaktan korkar. Endişe, kaygı, öfke ve utanç yaygın olarak görülür.
– Bir sözcüğü söylerken takılabilir ve takıldığında ses çıkararak ya da ses çıkarmadan konuşmaya ara verebilir.
– Sorunlu sözcükleri kullanmamak için yerine başka sözcükler kullanabilir.
– Sözcükleri büyük bir fiziksel gerginlikle çıkarabilir.
– Yorgun, heyecanlı veya stres altındayken kekemeliği artar.
– Konuşması beklenilen zamanlarda konuşmaktan kaçınabilir.
– Söylemek istediğini unutmuş gibi davranabilir.
– Kekelemeyi gizlemek için ağzını kapatma, öksürme veya esneme hareketleri yapabilir.
– Konuşma bozukluklarına göz kırpma, tikler, dudakların ya da yüzün titremesi, baş sallama ve yumruk sıkma gibi çeşitli hareketler eşlik edebilir.
Tedavi çocuğunuzun semptomlarına, yaşına ve genel sağlığına, ayrıca durumun ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olacaktır. Kekemelik için bir tedavi yoktur. Erken tedavi kekelemenin yetişkinlikte de devam etmesini önleyebilir. Çocuğunuza kekemelik yapmadan konuşmasına yardım edebilecek becerilerini öğretmek için farklı teknikler kullanılır. Örneğin, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı bir konuşma terapisti ile birlikte çocuğun daha akıcı konuşmasına yardımcı olunabilir.
İşte çocuğunuzun kekemeliğini yönetmesine yardımcı olacak bazı ipuçları:
– Rahat bir ortam sağlamaya çalışın.
– Çocuğunuzla konuşmak için ona zaman ayırın.
– Çocuğunuzla konuşma süresi olarak beraber yemek yediğiniz zamanları kullanın. Radyo veya TV gibi dikkat dağıtıcı şeylerden kaçının.
– Çocuğunuzu sizinle eğlenceli ve kolay konular hakkında konuşmaya teşvik edin.
– Olumsuz bir şekilde tepki göstermemeye çalışın. Bunun yerine, çocuğunuzu doğru konuşması için teşvik edin.
– Çocuğunuzu bölmeyin ya da baştan başlamasını söylemeyin.
– Konuşurken çocuğunuza dikkat edin.
– Çocuğunuzun, doğru kelimeleri veya cümleleri söylemesi için bekleyin.
– Çocuğunuza konuşmadan önce düşünmesini söylemeyin.
– Çocuğunuzla veya onun yanında bulunan diğer kişilerle konuşurken yavaş ve net bir şekilde konuşun.
– Çocuğunuz konuyu açarsa kekemelik hakkında onunla açıkça konuşun.
– Çocuğunuzla göz temasını koruyun. Uzaklara bakmamaya veya sinirlenme belirtileri göstermemeye çalışın.
– Çocuğunuzun okulu ve öğretmenlerini kekemeliği hakkında bilgilendirin ve onlardan; arkadaşlarının zorbalığına maruz kalmaması için güvenli bir okul ortamı sağlamalarını isteyin.
– Ailenizdeki konuşma ve dil bozuklukları geçmişini (biliniyorsa) sağlık uzmanınızla paylaşın.