GEÇ OSMANLI VE ERKEN CUMHURİYET DÖNEMLERİNDE KADINLARIN VAR OLMA MÜCADELESİ
(IN THE LATE OTTOMAN AND EARLY REPUBLICAN PERIODS WOMEN’S STRUGGLE FOR EXISTENCE )
Author : Özlem KÖSE
Page : 257-264
19. yüzyılın ortasından başlayıp Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar uzanan erken dönem modernleşme süreci, Türkiye’nin sosyo-politik arka bahçesini oluşturmaktadır. Erken dönem modernleşmesi, Osmanlı bağlarının tamamen koparılarak modern ve laik bir toplumun inşa edilme sürecidir. Bu inşa sürecinin en temel aracı olan kadınların toplumdaki konumu yükseltilerek yeni devletin modern ve laik bir yapıya sahip olduğu ortaya koyulmak istendi. Bu yaklaşımın işlevsel olduğunu gösteren belirtilerden biri, savaş dönemlerinde önemli faaliyetler yürüten kadınların, 1924 Anayasası’nda erkeklerle eşit vatandaşlık haklarına sahip olamamasıdır. 1923’te Kadınlar Halk Fırkası’nın kurulma teşebbüsüyle somutluk kazanan süfrajet hareketinin yönetici kadroyu huzursuz etmesi, kadın haklarına işlevsel yaklaşıldığının başka bir göstergesidir. Sonuçta 1930’ların başında, Tanzimat’tan itibaren seslerini yükselten öncü kadınların hakları için verdiği mücadele yok sayılarak kadın hareketi bastırıldı. Bu verilerden yola çıkarak çalışmada resmi tarihin görmezden geldiği kadın mücadelesi ele alınacaktır.
Modernleşme, Kadın Mücadelesi, Kadınların Siyasal Hakları
Early modernization process starting from the the mid 19th century to dating back to the first years of the Republic, constitutes Turkey’s socio-political backyard. Early modernization is the process of building a modern and secular society by disconnecting Ottoman ties completely. It was aimed to reveal that the new state has a modern and secular structure by increasing the position of women, which are the most basic means of this construction process, in society. One of the signs that this approach is functional is that women who carried out important activities during the war periods could not have equal citizenship rights with men in the 1924 Constitution. The fact that the Suffarapet movement, which gained concreteness with the attempt of the establishment of the Women's People's Party in 1923, has disturbed the executive staff, is another indication that women's rights are approached functionally. Eventually, in the early 1930s, the women's movement was suppressed by ignoring the struggle for the rights of pioneering women, who had raised their voices since Tanzimat. Based on these data, the women's struggle that the official history ignores will be discussed.
Modernization, Women’s Struggle, Women’s Political Rights.