Misirlou - Vikipedi
Caterina Valente Pop, Fox-Trot, Rebetika, Klezmer, Oryantal, Surf Rock, Exotica
1927 (İlk kayıt)
Tetos Demetriades, Michalis Patrinos, Xavier Cugat, Dick Dale, The Beach Boys, Connie Francis, Dario Moreno, Zeki Müren, The Black Eyed Peas
Misirlou (1927) Tetos Demetriades
Şarkı ilk kez 1927'de Atina'da Tetos Demetriades tarafından Rebetika tarzında seslendirilmişti.
Misirlou (1962) Dick Dale
"Misirlou"yu 1962'de ABD'de Dick Dale popülerleştirdi. Bu versiyon 1994'te Pulp Fiction filminde yer alınca daha çok hatırlandı.
Misirlou (Yunanca: Μισιρλού, Türkçe: Mısırlı), İlk kez 1927 yılında Atina'da kaydedilmiş egzotik halk şarkısı.
3 Şarkıyı seslendirenler
4 Filmlerde kullanılması
1920'li yıllarda İzmir'den Atina'ya mübadeleyle gelmiş Rum asıllı Anadolulu göçmenlere ait bir halk şarkısından köken alan ve gerçek bestecisi kesin olarak bilinmeyen "Misirlou" ilk kez Tetos Demetriades tarafından 1927'de Rebetika tarzında seslendirilmişti Yunanca sözlerinin 'Mısırlı bir kıza' hitaben yazılmış olması ve şarkıda ya habibi ve ya leli gibi Arapça sözcüklerin geçmesi şarkının Ortadoğu kökenine de işaret eder. Zaten şarkının adındaki Misirlou dan kastedilen Mısırlı Kız dır. Şarkı ayrıca enstrümantal din dışı bir Musevi müziği türü olan Klezmer tarzında ve Yahudi İspanyolcası (Ladino veya Eşpanyol)'yla yazılan sözlerle de sıklıkla seslendirilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu topraklarından doğmuş olan bu akılda kalıcı kıvrak parça, bu topraklarda yaşayan Türkler, Araplar, Yunanlılar ve Museviler tarafından çabucak benimsenerek kendi dillerinde yıllarca seslendirilmiştir. Ancak bestecisinin bilinmiyor olması dolayısıyla bu İmparatorluğun mirasçısı olan milletler tarafından günümüzde bir türlü paylaşılamamaktadır. Özellikle de Yunanlılar ve Türkler parçanın kendilerine ait olduğunu ısrarla ileri sürmektelerse de, muhtelif ülkelerdeki telif birliklerinde besteci olarak Nicholas Roubanis kayıtlıdır..
Musevi kökenli İzmirli şarkıcı Dario Moreno da şarkıyı Fransızca sözlerle birkaç değişik versiyonuyla seslendirmişti. Türk Müziği sanatçısı Zeki Müren ise 1950'li yıllarda Suat Sayın'ın yazdığı sözlerle ve "Yaralı Gönül" adıyla şarkıyı taş plak olarak çıkarmıştı.
Özetle, "Misirlou", uzun yıllar önce Osmanlı topraklarında bir halk şarkısı olarak başladığı uzun yolculuğu sırasında, önce Yunanistan'da Rebetika tarzına bürünmüş, daha sonra ABD'de 1930'lu ve 1940'lı yıllarda Xavier Cugat gibi büyük orkestralar tarafından Latin Pop ve Fox-Trot tarzlarında plağa kaydedilmiş, 1950'li yıllarda ise o dönemde moda olan "Egzotik Müzik" (Exotica)'in hemen tüm orkestraları tarafından farklı yorumlarıyla seslendirilmiş ve kaydedilmişti. 1962 yılında ABD'li müzisyen Dick Dale'in elektro gitarla parçaya getirdiği farklı yorum, "Misirlou"nun bir kez daha form değiştirmesine neden olmuştu. Bu kez de 1960'larda Güney Kaliforniya'da popüler olan dalga sörfü adı verilen sporla ve bu sporun yaygın olarak yapıldığı yer olan Kaliforniya yaşam tarzıyla bağlantılı olarak o günlerde moda olan "Sörf müziği" akımının hemen hemen tüm müzik toplulukları bu parçayı Dick Dale'in yorumuna yakın bir biçimde seslendirmeye başlamıştı. 1960'lı yıllarda Caterina Valente ve Connie Francis gibi romantik pop şarkıcıları parçaya kendi yorumlarını getirmişlerdi. Daha sonra çeşitli ülkelerden onlarca şarkıcı ve topluluk parçayı coverladır. Bu versiyonların bir kısmı enstrümantaldi, bir kısmı da çeşitli dillerde seslendirilmişti.
Şarkının, ilk kez 1927 yılında Atina'da Tetos Demetriades'in Victor Plak için kaydettiği versiyonundaki Yunanca özgün sözleri Mısırlı bir genç kıza hitaben yazılmış aşk mısralarıdır ve şu şekilde Türkçe'ye çevrilebilir:
« Mısırlım benim, senin o tatlı bakışların / Kalbimde bir ateş yaktı / Ah, ya habibi, ah, ya leli (Arapça: Ah aşkım, Ah gecelerim benim) / Dudaklarından bal damlıyor senin / Ah Mısırlım benim, başka diyarlara ait büyülü güzellik / Kendi çılgınlığıma yenik düşeceğim, artık tahammülüm kalmadı / Seni bu Arap diyarından uzaklara kaçıracağım / Kara gözlüm, delişmen Mısırlım benim / Tek öpücük hayatımı alt üst etti / Ah, ya habibi, tek bir öpücük / Senin tatlı minik dudaklarından.. »
Parçanın Ladino (Yahudi İspanyolcası)'yla yazılan sözleri tamamen farklıdır ve Yunanca özgün haliyle alâkası yoktur.
Yahudi asıllı İzmirli şarkıcı Dario Moreno şarkının iki ayrı Fransızca versiyonunu seslendirmişti. Bunlardan ilkinin sözleri özgün halinden tamamen farklıyken, ikincisinin sözleri Yunanca versiyonunun tam çevirisidir. Türk Müziği sanatçısı Zeki Müren ise 1950'li yıllarda "Yaralı Gönül" adıyla şarkıyı Türk sanat müziği formatında plağa okumuştu. Suat Sayın'ın yazdığı sözlerlerini özgün haliyle benzerliği yoktur. Şarkı:
« Yaralı bir gönülden başka / Ne bıraktın bende hatıra / Günah değil mi yazık değil mi bana /Gel yeter artık sar beni kollarına / Ah bu acı bu keder ne zaman biter »
Şarkıyı seslendirenler [değiştir]
Tetos Demetriades, bu Yunanlı şarkıcı parçayı ilk kez kendi adını taşıyan orkestrası eşliğinde Atina'da 1927'de seslendirmiş ve plağa kaydetmiştir (Victor plak). Bu anonim şarkı İzmir'den Atina'ya mübadeleyle gelmiş Rum asıllı Anadolulu göçmenler tarafından getirilmişti ve aslında Osmanlı topraklarında doğmuş bir halk şarkısından köken almıştı. Gerçek bestecisinin adı belli değildir.
Clovis el-Hajj, Lübnanlı şarkıcı "Amal" adıyla ve Arapça sözlerle seslendirdi (Bugüne kadarki tek Arapça versiyon)
Nick Roubanis, enstrümantal ve caz tarzında düzenlenmiş versiyonunu 1941'de çıkardı
Xavier Cugat, 1944'te
Enoch Light, ABD'li müzisyen 1950'lerde seslendirdi.
Korla Pandit, "Egzotik müziğin vaftiz babası" lâkaplı ABD'li müzisyen 1951'de seslendirmişti.
Martin Denny, "Egzotik müziğin babası" lâkaplı ABD'li piyanist müzisyen 1950'lerde.
Michalis Batrinos, parçanın adı "Mousourlou" idi.
Rabbi Abulafia, ABD'de yaşamış bu Musevi din adamının ses kayıtları müzik etnoloğu Harry Smith tarafından kaydedilmişti. Parça Musevi dilindeydi.
Seymour Rexite, parçanın adı "Miserlou" olmuştu.
The Cardinals, ABD'li R&B topluluğu 1950'li yıllarda.
Dick Dale, ABD'li şarkıcı 1962 yılında solo gitarla seslendirdi. Kendisine "Del-Tones" adlı orkestrası eşlik ediyordu. En ünlü cover budur ve 1994 tarihinde Quentin Tarantino'nun Pulp Fiction (Ucuz Roman) adlı filminde kullanılmıştır.
The Beach Boys, 1963 tarihli Surfin' USA adlı albümlerinde seslendirdiler
The Surf Coasters, Japon Sörf müziği topluluğu.
Astronauts, ABD'li "Sörf müziği" grubu, 1960'larda.
Surfaris, ABD'li "Sörf rock" grubu, 1960'larda.
The Trashmen, 1964'teki "Surfin' Bird" adlı ilk albümlerinde.
Devil's Anvil, New Yorklu hard rock/psychedelic müzik grubu, 1960'larda.
Connie Francis, 1965'te.
Davey Graham, İngiliz gitarist, 1966'da.
Staniša Stošić, Sırpça
Lela Vranjanka, Sırpça
Red Elvises, Rus kökenli ABD'li rock grubu, Six String Samurai filmi için parçayı coverladılar.
Raşid Taha, Cezayir kökenli Fransız şarkıcı "Jungle Fiction" adıyla coverını yaptı, parçada vurmalı çalgılar ağırlıktaydı.
Klezmer Conservatory Band, Klezmer tarzında, Yiddiş dilinde.
The Black Eyed Peas, ABD'li pop grubunun 2006 tarihli "Pump It" adlı albümlerinde "Misirlou" dan derin etkilenmeler görülür.
Dark Angel, ABD'li Thrash metal grubu 1991 tarihli "Time Does Not Heal" albümünde parçanın kısa bir bölümünü ödünç almışlardı.
Deep Blue, Avustralyalı yaylılar orkestrası parçayı seslendirdi.
Glykeria, Yunanlı şarkıcı
Anna Vissi, Kıbrıslı şarkıcı 2004 Atina Olimpiyatları'nda seslendirdi.
2Cellos, Hırvat çellistler Luka Šulić ve Stjepan Hauser 2011'de "Misirlou"yu klasik formata uyarladılar.
Zeki Müren, 1950'li yıllarda Suat Sayın'ın yazdığı sözlerle ve "Yaralı Gönül" adıyla Türkçe seslendirdi. Şarkı Taş plak olarak çıkmıştı
Dario Moreno, Musevi kökenli İzmirli şarkıcı şarkıyı Fransızca sözlerle seslendirmişti. İki ayrı versiyonu vardır. Biri Yunanca sözlerin tam tercümesi olan Fransızca, diğeri farklı sözlerle yine Fransızca versiyon.
Ahırkapı Büyük Roman Orkestrası, 2002'de.
Filmlerde kullanılması [değiştir]
1994 tarihinde Quentin Tarantino'nun Pulp Fiction (Ucuz Roman) adlı filminde tema müziği olarak kullanıldı ve aynı yıl çıkan soundtrack albümünde de yer aldı.
1996 tarihli Space Jam filminde yer alan ve yukarıdaki filme gönderme yapan parodi sahnesinde işitildi.
1998'de Six String Samurai adlı kült filmde The Red Elvises'in bir coverı kullanılmıştır.
1998'de Fransız filmi Taxi'nin açılış sahnesinde
^ a b "The Mysteries of “Misirlou”" (İngilizce). dinosaurgardens.com. http://www.dinosaurgardens.com/archives/297. Erişim tarihi: 26 Kasım 2011. ^ "Earworm: Misirlou" (İngilizce). sailingoveracardboardsea. http://sailingoveracardboardsea.blogspot.com/2011/07/earworm-misirlou.html. Erişim tarihi: 26 Kasım 2011. ^ "Misirlou (Legal Title)" (İngilizce). BMI Repertoire. http://repertoire.bmi.com/title.asp?blnWriter=True&blnPublisher=True&blnArtist=True&keyID=996637&ShowNbr=0&ShowSeqNbr=0&querytype=WorkID. Erişim tarihi: 20 Haziran 2012. ^ "Misirlou’dan “Yaralı Gönül”e" (Türkçe). dikkatmuzik.com. http://dikkatmuzik.com/2011/06/02/misirloudan-yarali-gonule/. Erişim tarihi: 26 Kasım 2011. ^ "Misirlou" (Yunanca). 4misirlou.blogspot.com. http://4misirlou.blogspot.com/. Erişim tarihi: 26 Kasım 2011. Dış bağlantılar [değiştir]
"Misirlou"yla ilgili bir site (İngilizce)
Dinosaurgardens.com'da "Misirlou" (İngilizce)
"Misirlou"ya adanmış bir blog (Yunanca-İngilizce)
ABD Kongre Kütüphanesi'nden "Misirlou" versiyonları
Amerikan Telif Birliği BMI kayıtlarına göre Misirlou'nun besteci bilgisi
"http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Misirlou&oldid=13145251" adresinden alındı.	Kategoriler: 1927 şarkılarıPop şarkılarıTetos Demetriades şarkılarıMichalis Patrinos şarkılarıDick Dale şarkılarıXavier Cugat şarkılarıThe Beach Boys şarkılarıManolis Angelopoulos şarkılarıDario Moreno şarkılarıZeki Müren şarkılarıYunanistan müziğiOrtadoğu müziğiArap müziğiYahudi müziğiHalk müziğiRebetiko	Dolaşım menüsü
Bu sayfa son olarak 5 Nisan 2013, 08:34 tarihinde güncellenmiştir.