‘BİZDE OLMAZ’ MELANKOLİSİ ve ELON MUSK
Bir avuç insan, yıllardır başkent Lefkoşa için bazı vizyonları söyler dururuz. Bunların başında Kanlıdere’nin parkura çevrilmesi, tramvay, yayalaşmış Lefkoşa Surlariçi, bisiklet yolları, kent parkları ve belediye için reformlar başta gelir.
Tabii bu vizyonları konuşurken en çok karşılaştığımız cevap “Bunlar çok güzel fikirler ama Kıbrıs’ta olmaz” cümlesidir. Melankolik bir şekilde bağlandığımız bu cümle ülkemizde herhangi bir vizyonu gerçekleştirmenin imkansız olduğu konusunda bizleri ikna etmeye, azmimizi kırmaya ve denemekten vazgeçmemizi sağlamaya yemin etmiştir adeta.
Bu köşedeki yazılarımda pek çok kez bahsettiğimiz vizyonların ekonomik ve yapısal olarak ne gibi adımlarla mümkün olabileceğini sizlerle paylaşmaya çalıştım. Aslında her vizyon, arkasında paydaşlarla çalışan güçlü bir proje ekibi ve ekonomik analizlerle mümkündür.
Bugün sizlere bu vizyonların neden mümkün olduğunu tekrar anlatmayacağım. Bunun yerine dünyadaki pek çok insanın fikirlerini duyduğunda “akıl almaz”, “imkansız”, hatta “çılgınca” bulduğu bir vizyonerin, imkansız sayılan başarılarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Bu imkansızlıkları başararak 21’inci yüzyılı bugünden dönüştürmeye, değiştirmeye ve geliştirmeye başlayan kişinin adı Elon Musk’tır.
Elon Musk’ın kariyeri genç yaşta 2 bin dolara kurduğu Zip2 ismindeki yazılım şirketi ile başlıyor. Bu şirket 1999 yılında 307 milyon dolara satılıyor. Ardından Xcom ve Paypal’ı kuruyor ve bu şirketler de 2002 yılında 1.5 Milyar dolara Ebay’e satılıyor.
O güne kadar dahi bir yazılımcı olarak dünyanın en zengin insanları arasına giren Elon Mask’ın gerçek başarısı bu noktadan sonra başlıyor. Artık Elon, parasal beklentilerini geride bırakıyor ve pek çok insanın hayal olarak nitelendirdiği konularda araştırma ve geliştirmeye tonlarca para harcamaya başlıyor.
Bu şirketler arasında başarılı olup da dünyaya pozitif etki yapmış olanların birkaçı şu şekilde sıralanabilir:
Space X şirketi, Elon’un belki de en imkansız olarak görülebilecek, en uçuk vizyonu. İnsanoğlunun Mars’a gideceğini ve kolonileşeceğini bilen ama buna kendi ömrünün yetmeyeceğini gören Elon, bu süreci hızlandırmak için inisiyatif alıyor.
Uzaya gönderilen araçlarda en büyük maliyetlerden birinin atmosfer dışına çıkana kadar tek seferlik kullanılan roketler olduğunu fark ediyor Elon Musk. Bu roketlerin tekrar kullanılacak şekilde tasarlanması için inisiyatif alıyor. Kendi bütçesinden ortaya koyduğu araştırma ve geliştirme sonucunda NASA’yı bu roket tasarımına destek vermesini sağlıyor.
Bu sayede 2018 yılında ilk insansız aracın Mars’a gitmesinin , 2026 yılında ilk insanlı aracın Mars’a gitmesinin ve 2056 yılında Mars’ta insanların kendi kendine yetebilecek sistemi kurmasının önünü açan kilit vizyonu hayata geçiriyor.
Geliştirdiği bu roket sisteminin, bir kişinin Mars’a gidiş maliyetini 30 milyar dolardan, 150 bin dolara indireceği düşünülüyor.
Küresel ısınmaya savaş açan Elon Musk, yakıt tüketiminin gezegenimizi geri dönülmez bir yola sürüklediğinin farkında. Ve bu konuda da inisiyatif alıyor.
Taşıt uzmanları “elektrikli araçlar, yakıt tüketen araçların yanına gelemez” derken Elon Musk, Tesla araçları için araştırma ve geliştirme yapmaya başlıyor ve ilk prototiplerini ortaya çıkarıyor.
Piyasa analistleri ve yatırım uzmanlarının “İnsanlar bu arabaları kullanmaz, Tesla’ya yapılan yatırım iyi veya kötü değil, berbattır” şeklinde yaptığı açıklamaların ardından şirket batma noktasına geliyor. Bu noktada kendine ait paypal ve ebay hisselerini satan Elon, tüm malvarlığını bu şirkete yatırıyor. En sonunda Mersedes, BMW ve Volkswagen gibi büyük şirketleri, patentinde olan araç pili teknolojisine yatırım yapmaya ikna ediyor.
Bugün seri imalat ile elektrikli araç üreten bu şirketin değeri 7 milyar dolar ve yılda 674 milyon dolar kar elde ediyor.
Bugün seri imalat ile elektrikli araç üreten bu şirketin değeri 47.8 milyar dolar ve 100 küsur yıllık Ford'un 45.1 milyar dolarlık piyasa değerini geçmiş durumda.
Her şey bir fikir ile başlıyor: Solar Panel Kiralama. Bu fikir üzerine kurulan Solar City, insanların evlerinin çatısına hiçbir ücret almadan güneş panelleri kuruyor. Ve bu paneller kurulduğu tarihten itibaren 20 yıl boyunca şebekeden daha ucuz ücrete mal sahiplerine elektrik satıyor.
Ön yatırım maliyeti Elon Musk’ın mal varlığını ilk başlarda ciddi oranda sarsıyor. Fakat Elon Musk küresel ısınmanın tehlikesinin farkında olduğu için buna aldırmıyor. Çünkü onun asıl derdi para kazanmak değil, küresel ısınmanın etkisini “imkansız” denilen oranlarda azaltmak.
Bu şirket şu anda Amerika’nın ikinci en büyük güneş enerjisi sağlayıcısı olmakla birlikte her seferinde daha büyük güneş paneli tarlaları kurmaya devam ediyor. Buna ek olarak bu paneller sayesinde Elon, Tesla araçlarına tüm ülkede ömür boyu ücretsiz elektrik sağlamayı garanti ediyor.
Bunlar ve bunlar gibi daha birçok vizyonun araştırmasını her şeyiyle karşılayan Elon Musk, aramızda en açık görüşlü olanların bile imkansız diyebileceği vizyonları tek tek hayata geçiriyor.
Bizler ise kurumlarımızın, belediyemizin ve şehirlerimizin standart noktaya gelmesini dahi imkansız sayıyoruz. Sokağa asfalt dökmeyi, çöpleri toplamayı başarı sayarken, kendimizi bu şekilde yaşamaya mahkum ediyoruz.
Halbuki, “dünyayı değiştirebileceğine inanacak kadar deli olanlar, dünyayı değiştiriyorlar!”
Belki biz de artık içimizdeki “deliye” kulak vermeliyiz. Ne dersiniz?
TARİH YAZMAKMasumiyetini kaybeden ada…8