TANZİMAT DÖNEMİ ŞİİRİ | Ders Edebiyat
Bu yıllarda Avrupa, özellikle Fransa, ile yakın temas kuran Türk aydınları Batı Edebiyatından da oldukça fazla etkilenmişlerdir.
Tanzimat Fermanı’nın ilanından sonra hızlanan Fransızca öğrenme merakı, Fransız kültür ve edebiyatının ilgi görmesini sağlamıştır.
Bu dönem edebiyatında tamamen batılılaşmadan söz etmek mümkün değildir. Eski (Divan) edebiyat kültürü ile yetişen sanatçılar, Divan Edebiyatı geleneklerinden tamamen kurtulamamışlardır. Bu dönem geleneksel Türk Edebiyatından Batı Edebiyatına geçiş dönemi olmuştur.
Tanzimat Dönemi I. Tanzimat Edebiyat II. Tanzimat Edebiyatı olarak iki döneme ayrılmaktadır.
I. DÖNEM TANZİMAT ŞİİRİ
Şiirde değişimin temelini Tanzimat Edebiyatının kurucusu sayılan Şinasi atmıştır. Batıdan aldığı konuları Klasik Edebiyatın nazım şekilleriyle birleştirmeye başlamıştır.
Şinasi, Mustafa Reşit Paşa için yazdığı dört kasidede klâsik kasidenin beyit sayısı, kafiyelenişi ve kaside bölümlerini dikkate almaz. Kaside içinde klasik konuların yanında Tanzimat’ın getirmiş olduğu yeni değerlere de yer vermeye başlamıştır.
Bu dönemde en önemli değişim konuda yaşanır. Divan Edebiyatı nazım şekilleriyle ( gazel, kaside, terkib-i bend) yeni konular işlenmeye başlanmıştır. Tanzimat Döneminde en çok hürriyet, vatan, eşitlik, adalet, millet, hak, kanun gibi konular işlenmiştir.
Divan Edebiyatındaki parça güzelliği yerini bütün güzelliği almıştır.
Ölçü olarak aruz ölçüsü kullanılmaya devam etmiştir.
Dilde sadeleşme çabaları hedeflenmiş ama yeterli olmamıştır.
Şiirlerde romantizm akımının etkisi görülmektedir.
Bu dönemin en önemli isimleri Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa’dır.
II. DÖNEM TANZİMAT ŞİİRİ