Türkmenistan Halkara Nowruz gününi garşylady
опубликованно 21.03.2015 // 2060 - просмотров
Şu günler esasy wakalar däp boıunça ıaz ıagşyna ıuwulan ıaşyl begrese bürenen Ahalyň dag etegindäki jülgesinde geçirildi.
Dabaranyň bolıan ıerine barylıan ıerler ıolyň iki gyrasy boıunça dürli öwüşginli baıdaklar bilen bezelipdir, baıramçylyga gatnaşyjylaryň we myhmanlaryň awtobuslary hem-de awtomobilleri geçıän ıoluň ugrunda haly düşelen topçanlar, öı haıwanlarynyň saklanylıan ıerleri, atarylan gazanlar bilen bezelen ak öıleri bolan ähli esasy alamatlary bilen döredilen türkmen obasy ıaıbaňlandy. Onuň aıratynlyklary hünärment ussahanalardan we özboluşly söwda tekjelerinden ybarat boldy. Şolaryň öňünde gadymy döwürlerde şäherleriň, ıurtlaryň we sebitleriň arasyndaky söwda gatnawlarynyň ugrunda ıüze çykan gündogar bazarlarynda bolşy ıaly, köp adamly durmuş gaınap joşıar.
“İaıla” meıdançasynyň baş girelgesiniň öňünde çagalaryň şowhunly topary halk oıunlary bilen meşgullanıarlar. Taııarlanylıan dürli tagamlaryň hoşboı ysy ıaıraıar, dutaryň owazy, şadyıan aıdym-sazlar we gülküler ıaňlanıar.
Bu ıere gelen dabara gatnaşyjylaryň arasynda Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlary, Türkmenistanyň Mejlisiniň, ministrlikleriniň we pudak edaralarynyň, jemgyıetçilik guramalarynyň, biziň ıurdumyzda işleıän diplomatiki korpusyň ıolbaşçylary, dünıäniň dürli künjeklerinden gelen daşary ıurtly myhmanlar bar.
Sebäbi Nowruz diňe bir baharyň gelmegi we ene topragyň oıanmagy däldir. Ol parahatçylygyň, adamlaryň arasyndaky ylalaşygyň, hoşniıetli goňşuçylygyň, halklaryň arasyndaky dostlugyň we düşünişmegiň jarçysydyr. Hut şunuň üçin hem adamzadyň ähmiıetli we gymmatly baıramçylyklarynyň biri bolan bu baıramçylyk 2010-njy ıyldan bäri Halkara Nowruz güni hökmünde bellenip geçilıär.
Hoşniıetli goňşuçylygyň parahatçylygyň we ynsanperwerligiň asylly däplerini mynasyp dowam edıän türkmenistanlylar bu gadymy baıramçylygy agzybirlik hem-de jebislik ıagdaıynda garşylaıarlar. “Baharyň buşlukçysy bolan Nowruz baıramynyň medeni gatnaşyklary ösdürmekde tutıan orny örän uludyr. Biz XXI asyrda hem baı medeniıetimiz, milli ıörelgelerimiz bilen täze üstünliklere tarap ynamly öňe barıan ıolumyzda dünıäniň dürli halklary bilen medeni gatnaşyklaryň kämilleşmegine hyzmat eden Nowruz baıramynyň ajaıyp däp-dessurlaryny döwrebap öwüşginler bilen baılaşdyrıarys” diıip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow türkmen halkyny Milli bahar baıramy bilen Gutlagynda belledi.
Türkmen toıy dürli öwüşginli, şadyıan we ajaıyp owazlary bilen ıaňlanıan ilkinji hereketleri bilen Nowruzyň—Täze günüň, Täze ıylyň gelip ıetendigini habar berdi. Köp adamly dabara goşulanlaryň ählisini çagyrmak bilen bereketli topragymyza Nowruzyň gelendigi hakynda şadyıan aıdym ıaňlanıar. Esasy aıdymçylaryň, aıdym-saz sungatynyň ykrar edilen ussatlarynyň we kämilleşıän ıaş sahna ussatlarynyň, meşhur tans we halk döredijigi toparlarynyň, şeıle hem Nowruz hakyndaky şygyrlary hem-de aıdymlary ıerine ıetiren ıaş artistleriň gatnaşmagy bilen aıdym-sazly-horeografiki çykyş ıaňbaňlanıar.
Magtymguly adyndaky Milli sazly drama teatrynyň döredijilik toparlary we Türkmen döwlet medeniıet institutynyň talyplary bilelikde bu baıramçylygyň däpleriniň taryhyna degişli ajaıyp oıny görkezdiler.
Teatrlaşdyrylan giriş oıny baıramçylyga gatnaşyjylaryň her biriniň ruhuny göterdi, adamlaryň ıüreklerinde agzybirlik we buısanç duıgusyny oıardy hem-de türkmen halkynyň däpleriniň festiwalyny açdy. İurdumyzyň ähli welaıatlarynyň diken ak öıleri hut şu ıerde iň oňat aşpezler, aşhana sungatynyň ussatlary tarapyndan taııarlanylan milli aşhananyň tagamlary, miweler we nazy-nygmatlar bilen örtülen jadyly saçaklar ıazylan merkezi ıodajyklaryň ugrundaky pawilionlar hem-de sahna meıdançalary bilen gezekleşip ıerleşıär. Ähli myhmanlara Nowruzyň esasy däp bolan tagamy, semeni hödürlenıär.
Ahal welaıaty sazly-etnografiki oıny hödürläp, baıramçylyk çykyşlarynyň başy başlaıar, oňa sazly halk döredijilik çykyşlary, däp-dessur oıunlary girdi, onuň ıordum ugry “ak öıüň” oturdylmagy we gadyrly myhmanlary garşylamak däpleri boldy.
Soňra Nowruzyň gadymy däplerine degişli kiçeňräk gurjak oıny görkezildi.
Soň baıramçylyk dabarasyny Mary welaıaty kabul edıär, welaıatyň wekilleri öz çykyşlarynda keçe edilişini we Murgap jülgesinde baıramçylygy garşylamaga taııarlanylyşyny görkezdiler.
Balkan welaıatyndan gelen artistler ekerançylyga we zähmet däplerine bagyşlanylan özboluşly çykyşy taııarladylar, ony küştdepdi tansy bezedi.
Edebi ugur baıramçylygyň halk döredijiligi ugry bilen sazlaşykly utgaşdy, teatr artistleri görnükli türkmen nusgawy şahyrlarynyň keşplerini döretdiler, olaryň hatarynda Magtymguly, Mollanepes, Andalyp we başgalar bar, olaryň şygyrlary mähriban topragymyza ajaıyp waspnama bolup ıaňlandy.
Soňra Lebap welaıatyna gezek ıetıär, welaıatyň artistleri öz çykyşlarynda Lebabyň ıaşaıjylarynyň Nowruzy garşylamak däpleriniň örän aıdyň aıratynlyklaryny görkezdiler, gowaça ekişine bagyşlanylan çykyş esasy çykyş boldy. Mälim bolşy ıaly, Ministrler Kabinetiniň 20-nji martda geçirilen mejlisinde hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ahal, Lebap we Mary welaıatlarynda 27-nji martda ekiş möwsümine başlamaga ak pata berdi, 3-nji aprelde Daşoguz welaıatynyň pagtaçylary hem oňa goşularlar.
Soňra tomaşaçylara türkmen halkynyň durmuşynda däbe öwrülen, atanyň ilkinji gezek perzendini ata atlandyrıan ıagdaıyny suratlandyrıan ıene-de bir däp görkezildi. Bu mesele meşhur “Galkynyş” atçylyk-sport toparynyň çykyşy bilen gurşalyp alyndy we dowam etdirildi.
İörite bellenilen meıdançada çakgan türkmen jigitleri ajaıyp bedewlerde saz astynda özboluşly öwüşgin we netijeli çykyş bilen ajaıyp gözel we hakyky milli çykyşy döredip, özleriniň deňsiz-taısyz, taplanan ussatlygyny görkezdiler, şol çykyşlar baıramçylygyň myhmanlarynda, aıratyn hem daşary ıurtlularda ajaıyp täsir galdyrdy.
Halypalaryň ıerine ıetirmeginde ıaňlanan gargy tüıdügiň gadymy owazlary we epiki rowaıatlaryň, meşhur gahrymanlaryň hem-de taryhy wakalaryň gadymy döwrüne tomaşaçylary “alyp giden” dessançynyň çykyşy at çapyşygynyň täsinligine özüne çekiji, tolgundyryjy we hat-da hyıaly saz boldy.
İaşlar bolsa şadyıan aıdymlar we özüne çekiji degişmeler bilen utgaşdyryp halk oıunlary bilen meşgullandylar. “Monjuk atdy” oıny häzirki güne çenli ıaş gyzlaryň meşhur oıunlarynyň biri hasaplanylıar, ol wagtyň geçmegi bilen degişme äheňli ugur tapyjylyk ıaryşy häsiıetine eıe boldy. Oınuň barşynda gyzlar läle kakyp, toı we şahyrana aıdymlary ıerine ıetirıärler.
Soňra myhmanlary Daşoguz welaıaty kabul etdi. Sahnada ıurdumyzyň demirgazyk welaıatynyň ıaşaıjylaryna mahsus bolan däpler bilen çykyşlary görkezen teatr hem-de höwesjeň artistler märekäni güımediler.
Bularyň hemmesini hünärmentleriň işleri, milli aşhananyň aıratyn tagamnamalary bilen taııarlanylan, ol ıa-da beıleki welaıatlarda gadymdan bäri ulanylyp gelinıän tagamlar üstüni ıetirdi. İörite gapda ösdürilip ıetişdirilen bugdaıyň ıaşyl ösüntgileri hormatly myhmanlara sowgat berildi.
İurdumyzyň paıtagtynyň wekilleri welaıatlaryň çykyşlarynyň jemini jemledi.Şunda ak öıler milli gözbaşlarymyza wepalylygyň nusgasy boldy, sebäbi häzirki wagtda ak mermere örtülen Aşgabat şäheri gaıtalanmajak binagärlik keşbi bilen dünıäniň iň owadan şäheriniň birine öwrüldi, şonda milli binagärligiň parçalary öz beıanyny tapdy, binalaryň we desgalaryň bezeginde ak öıleri bezän gadymy nagyşlar agdyklyk edıär.
Güller bilen bezelen we ıaşlar tarapyndan gurşalyp alnan belent hiňňilliklerde şadyıan sesler ıaňlanıar. Hiňňillikde uçmak täze ıyla täze güıçler, ak ıürek we aıdyň pikir oılar bilen girmäge mümkinçilik berıän ruhy taıdan tämizleniş däbi hasap edilıär.
Janköıerleriň makullaıjy sesleri, pälwanlaryň özüne çekiji çykyşlary hoşniıetliligiň we aıdyňlygyň güıçleri bilen utgaşyp gidıär. Milli oıunlar bolan ıaglyga towusmak, düzzüm we beılekiler, şeıle hem sirk hem-de gülküli çykyşlar köpsanly tomaşaçylara uly şatlyk eçildi. El guşlary we olaryň eıeleri hem-de owadan tazylar tomaşaçylaryň ünsüni özüne çekdi. Olar, şeıle hem owadan köşejikler we kiçijik guzular janly teatrlaşdyrylan çykyşyň gahrymanlary boldular. Golaıda ter bahar otluklarynda otlap ıören, eserdeň alabaılar bilen goralıan süri ekerançylaryň we çarwadarlaryň däp bolan türkmen obasynyň üstüni ıetirıär.
“İaılanyň” esasy sahnasynda baıramçylyk konsertiniň wagty gelip ıetıär. Bu ıerde dabaraly ıagdaıda köp adamly dabara gatnaşyjylaryň ählisiniň öňünde Milli bahar baıramy bolan Halkara Nowruz baıramy mynasybetli Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowyň watandaşlarymyza Gutlagy okaldy.
Soňra ıurdumyzyň sungat ussatlarynyň konserti boldy, oňa edebi-sazly we halk döredijiligi-etnografiki çykyşlar, tans çykyşlary Magtymguly Pyragynyň arzuw eden döwrüni--Berkarar döwletimiziň bagtyıarlyk döwrüni, Arkadagy wasp edıän liriki halk aıdymlary we häzirki zaman aıdymlary girdi.
Meşhur we ıaş bagşylaryň çykyşlary baıramçylygyň ähli öwüşginleri bilen şugla saçıan dabara gaıtalap bolmajak öwüşgin çaıdy, şonda gadymy aıdym-sazlar biziň günlerimiziň estrada äheňleri bilen utgaşyp geldi. Dabara “küşt depdi” tansy bilen tamamlandy.
Nowruza bagyşlanylan bu döredijilik çykyşy gadymy baıramçylyk däpleriniň häzirki wagtda täze hormata eıe bolıandygyna, biziň mirasymyzyň häzirki nesiller bilen arabaglanyşyga saklaıandygyna ıene-de bir gezek göz ıetirmäge mümkinçilik berdi.
Konsert tamamlandy, Ahal jülgesinde bahar baıramçylygy bolsa bütin ıurdumyzda bolşy ıaly, dowam etdi. Häzirki wagtda baıramçylyk konsertleri we köpçülikleıin medeni çäreler ıurdumyzyň welaıatlarynyň ähli dolandyryş merkezlerinde we Aşgabatda geçirildi.
Çuňňur durmuşy filosofiki garaıyşlardan gözbaş alyp gaıdıan we türkmen halkynyň ruhy gymmatlyklarynyň ugamynda görnükli orny eıeleıän bu baıramçylyk türkmen halkynyň taryhynyň şöhratly ıyl ıazgysynyň täze eııamynda täze mazmun bilen baılaşıar. Ol halkymyzyň ruhubelentliginiň, zähmet hyjuwynyň beıany bolmak bilen, ıüreklerimizde rowaçlanıan Watanymyz üçin, bagtly şu günümiz hem-de aıdyň geljegimiz üçin buısanç duıgusyny oıaryp, ösüşiň belent sepgitlerine çagyrıar.