ERMENI TARIH DERS KITAPLARINDA 1915 OLAYLARI Yıldız DEVECİ BOZKUŞ 1
Download "ERMENI TARIH DERS KITAPLARINDA 1915 OLAYLARI Yıldız DEVECİ BOZKUŞ 1"
Yağmur Gizem Tansel
1 Tesam Akademi Dergisi Yıldız - DEVECİ Turkish Journal BOZKUŞ of / TESAM Ermeni Academy Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları Ocak - January (1) ISSN: ERMENI TARIH DERS KITAPLARINDA 1915 OLAYLARI Yıldız DEVECİ BOZKUŞ 1 Özet Bu çalışmada özetle Ermenistan Cumhuriyeti nde ilköğretim tarih ders kitabı olarak okutulmakta olan kitaplarda 1915 Olayları nın nasıl ele alındığı değerlendirilecektir. Bu kapsamda ilk olarak Ermenistan da mevcut Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okutulmakta olan tarih ders kitaplarından özellikle 8 ve 11 sınıf tarih ders kitapları temin edilecektir. Çalışmada 8 ve 11 sınıf Tarih ders kitaplarının seçilmesinde bu ders kitaplarında diğerlerine oranlar 1915 konularına daha fazla yer verilmiş olunmasıdır. Daha sonra bu ders kitaplarında söz konusu verilerin nasıl bir bakış açısı ile ele alındığı üzerinde durulacaktır. Anılan verilerden hareketle 1915 Olayları nın Ermenistan da ilköğretim çocuklarına nasıl anlatıldığı ve bu sunuş şeklinin Türkler ve Ermenilerin birbirini algılamasında nasıl bir etkiye sahip olduğu değerlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Türk, Ermeni, 1915 Olayları, Soykırım, Sevk ve İskân. Abstract The Events of 1915 in Armenian History Textbooks In this study, how the events of 1915 have been approached in the books being taught as history textbooks in primary schools in Republic of Armenia is going to be evaluated. In this context, firstly, especially 8th and 11th grade s history textbooks are going to be provided from the textbooks being taught by the current Ministry of Education in Armenia. In this study, the textbooks of the 8th and 11th grade were chosen because the issues of 1915 have been placed more in these textbooks than others. Later, It is going to be focused on from which perspective the said data have been dealt with in these textbooks..how the events of 1915 are explained to the children in primary school in Armenia and what an influence this presentation has had on the perception of Turks and Armenians each other are going to be evaluated starting from the taken data. Keywords: Turkish, Armenian, the Events of 1915, Genocide, Relocation and Resettlement. 1 Yrd. Doç. Dr., Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Doğu Dilleri ve Edebiyatları Bölümü, Ermeni Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı2 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy Giriş Devletlerin okullarda zorunlu olarak okuttukları tarih ders kitapları toplumların birbiri hakkında olumsuz imgeler geliştirmesine neden olmaktadır. Bu da ülkeler arasındaki sorunların çözümlenmesi önünde ciddi bir engel teşkil etmektedir. Bu çalışmanın amacı; Ermenistan Cumhuriyeti nde ilk ve ortaöğretim seviyesinde okutulan tarih ders kitaplarında 1915 Olayları nın nasıl ifade edildiğini ortaya koymaktır. Bu çerçevede 8. ve 11. sınıf tarih ders kitaplarında 1915 Olaylarıyla ilgili pasajlarda kullanılan Türk, Türkiye, Osmanlı imgelerinin öğrencilere nasıl aktarıldığı ve bu imgeler çerçevesinde yaratılan algılar bu çalışmanın temel konusunu teşkil etmektedir. Türk - Osmanlı algısının oluşumunda kuşkusuz Türkiye - Ermenistan ilişkilerinde geçmişten günümüze kadar süregelen bir takım ciddi tarihsel sorunların etkili olduğu söylenebilir. Bu sorunları kısaca şöyle özetlemek mümkündür: Ermenistan tarafı Türkiye den 1915 yılında yaşanan Ermeni sevk ve iskânın soykırım olarak tanımasını, 1990 ların başından beri Türkiye tarafından tek taraflı olarak kapatılmış olan Türkiye-Ermenistan sınırının açılmasını ve Karabağ meselesinde tarafsız bir politika izlemesini istemektedir. Türkiye ise Ermenistan ın soykırım, toprak ve tazminat iddialarından vazgeçmesini, Karabağ işgalinin sonlandırılmasını, 1915 Olaylarını incelemek üzere ortak tarihçiler komisyonu kurulmasını ve çeşitli ülkelerde Türkiye aleyhinde yürütülen propaganda faaliyetlerinin sonlandırılmasını istemektedir. Kısacası, tarafların birbirine tamamen zıt istekleri iletişim kanallarının kapanmasına ve taraflar arasında sağlıklı bir iletişim kurulamamasına neden olmaktadır. Türkiye-Ermenistan ilişkilerine dair uluslararası literatüre bakıldığında ise bu ilişkilerin soykırım odaklı analiz edildiği görülmektedir. Oysa Türk- Ermeni ilişkilerinin çok daha derin tarihsel ve sosyolojik bir geçmişi bulunmaktadır. Bu nedenle Türk-Ermeni ilişkilerinin soykırım odaklı analizden çıkarılıp yeni bir platforma taşınması elzemdir. Bu yönüyle çalışmanın Türk-Ermeni ilişkilerinde yaşanan sorunların çözümüne yeni bir boyut kazandırması düşünülmektedir. Nitekim toplumlar arasındaki sorunların devletlerin eğitim sistemlerinde yer alması ve eğitim müfredatlarına girerek öğrencilere aktarılması beraberinde devletlerarası 903 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları sorunların giderek daha da derinleşmesine neden olmaktadır. Türkiye- Ermenistan vakasında olduğu gibi günümüzde birçok ülkenin eğitim müfredatlarında bu ülkelerin uluslararası ortamda diğer ülke veya halklarla yaşadıkları sorunların ele alındığı görülmektedir. Buna İsrail- Filistin arasında yaşananlar, Güney Kore-Kuzey Kore arasındaki sorunlar, ABD nin Afro-Amerikalılara yönelik tutumları ve Nazi dönemi Almanya sı örnek olarak gösterilebilir. Bu yönüyle tarih ders kitaplarının taranarak komşu ülkelere veya farklı uluslara yönelik önyargılı sunumların ortadan kaldırılması oldukça önemli bir sorunun da çözümünü sağlamış olacaktır. Bu veriler ışığında Ermenistan Cumhuriyetin okutulmakta olan Tarih ders kitaplarında 1915 Olayları nın genel anlamda diğer konulara oranla üzerinde detaylı durulan bir husus olduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar Türkiye de bu konuyla ilgili yayınlanmış pek fazla çalışma olmasa da konunun gerek tarihi gerekse siyasi boyutu nedeniyle önemli bir noktada olduğunu söylemek mümkündür. Bu nedenle bu çalışmada ilköğretim Tarih Ders Kitapları nda 1915 Olayları nın nasıl anlatıldığı ve bunun öğrenciler üzerinde nasıl bir etkisi olduğu hususu aydınlatılmaya çalışılacaktır. Çalışma kapsamında Ermenistan Cumhuriyeti ilköğretim okullarında okutulmakta olan 8. ve 11. sınıf Tarih ders kitapları incelenerek, söz konusu kitaplarda 1915 Olayları nın nasıl ele alındığı ve Türklerden nasıl bahsedildiği de değerlendirilmeye çalışılacaktır. 8. Sınıf Tarih Ders Kitabı (P. Çobanyan, vd., 2007) 914 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy 11. Sınıf Tarih Ders Kitabı (A. Melk onyan, vd., 2010) Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları Ermenilerin ilkçağlardan günümüze kadar olan süreçte oluşturulan kolektif belleğinde 1915 Olayları nın ayrı bir yeri ve önemi olduğu söylenebilir. Nitekim Zolyan Mikayel ve Tigran Zakaryan da Representations of Us and Them in History Textbooks of Post-Soviet Armenia (Zolyan ve Tigran, 2008, ss ) başlıklı çalışmalarında, Ermeni tarih ders kitaplarında en dramatik ve travmatik dönemin 1915 Olayları nın yaşandığı dönem olduğunu ifade etmişlerdir. Birçok ulusal tarih anlatısında olduğu gibi Ermeni tarih algısında da öteki imgesinin karşısında biz imgesinin konulduğunu belirtmişlerdir. Ermeni tarihinin şekillenmesinde 1915 Olayları nın bir kırılma noktası olduğu ve Ermeni tarihçilerin Ermeni tarihini ele alırken adeta 1915 öncesi ve sonrası olmak üzere ikiye ayırdıklarını söylemekte yarar vardır. Dolayısıyla bu konunun ders kitaplarında derinlemesine incelendiği tespit edilmiştir. Örneğin sekizinci sınıf tarih ders kitabında bu konuya üç 925 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları sayfalık bir bölüm (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, ss ), on birinci sınıf tarih ders kitabında da on iki sayfalık bir bölüm (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 11. Sınıf Ders Kitabı, 2011, ss ) ayrılmıştır. On birinci sınıf tarih ders kitabında sekizinci sınıf tarih ders kitabına oranla konunun daha detaylı ele alındığı ve konuyla ilgili görsellerin yoğunlukla burada kullanıldığı görülmektedir. Katoğikos Gevorg Nisan 1915 te Ermeni Gönüllüleri Kutsuyor (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 11. Sınıf Ders Kitabı, 2011, s. 116) Sekizinci sınıf ders kitabında 1915 Olayları nın Ermenice Հայոց Մեծ Եղեռնը (Hayots Metz Yeğer ) ni yani Ermeni Büyük Felaketi başlığı altında ele alındığı, on birinci sınıf ders kitabında ise 1915 Olayları nın bu kez hem Ermenice soykırım teriminin karşılığı olan Հայոց ցեղասպանություն (Hayots tseğaspanut yun - Ermeni soykırımı) hem de Հայոց Մեծ Եղեռնը yani Büyük Ermeni Felaketi teriminin kullanıldığı görülmektedir. 936 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy 1917 Tarihli Van Savunması (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 11. Sınıf Ders Kitabı, 2011, s. 124) Ermeni Büyük Felaketi başlıklı bölümde de daha önceki bölümlerde olduğu üzere 1915 Olayları nın bilinçli ve organize edilmiş bir soykırım eylemi olduğu öne sürülmüştür. Burada da yine Türklerin Türk olmayan Müslüman halkları Türkleştirmeye çalıştığı, Hıristiyanları ise yok etmeyi planladıkları ileri sürülmüştür. Ders kitaplarının genelinde görüldüğü üzere burada da Osmanlı İmparatorluğu sınırları dâhilindeki yerler için Batı Ermenistan, Kilikya ve Küçük Asya gibi ifadeler kullanılarak, bu bölgelerin Ermeni yerleşim yerleri olduğu ve Ermenilerin ellerinden zorla alındığı teması şöyle ele tekrarlanmıştır: Ermeni Büyük Felaketi: Türk Hükümetlerinin soykırım hazırlığı politikası Başlayan savaş Türk Devleti ne İmparatorluk ta yaşayan Ermenilerle hesaplaşma fırsatı verdi de Genç Türkler tarafından Selanik şehrinde alınan parti kararları onların gizli toplantılarında kabul edildi. Bu kararlar, İmparatorluk topraklarında yaşayan ve Türk milletinden 947 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları olmayan Müslümanların Türkleştirilmesi, Hıristiyanların ise yok edilmesini içeriyordu. Batı Ermenistan ve Küçük Asya da Ermeni nüfusunun çoğunluk olarak yaşadığı yerlerdeki Ermeni nüfusu bu korkunç politikaların ilk kurbanlarından biri oldu (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 162) Kilikya Katliamından Kurtulan Bir Grup Ermeni (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 11. Sınıf Ders Kitabı, 2010, s. 120) 1915 Olayları nın ele alındığı bölümde öne çıkan bir diğer konu yaşananların belirli ve planlı bir politika çerçevesinde Jön Türkler tarafından organize edildiğidir. Jön Türklerin Ermeni soykırımını Pan- Türkizm hayaliyle gerçekleştirdiği, bunun da temelinde aslında Büyük Turan devletini kurma hayalinin yattığı şöyle öne sürülmüştür: Bu programın yaratıcıları Talat Paşa (İçişleri Bakanı), Enver Paşa (Savaş Bakanı), Cemal Paşa (Donanma Bakanı, Filistin Cephesi Komutanı), Bahattin Şakir Bey (Jön Türkler Partisinin Komite Üyesi), Nazım Bey (Jön Türkler Partisi nin Merkez Komite Üyesi, Eğitim Bakanı), ve diğerleridir. Jön Türkler, Ermenileri yok ederek Ermeni sorununu sona 958 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy erdirmeyi düşünüyorlardı. Ermeniler ve Ermenistan, Pan-Türkizm programının hayata geçirilmesi yolunda bir sorundu. Onlar Boğazlar dan Altay a kadar Büyük Turan devletini kurmayı hayal ediyorlardı. Jön Türkler, bu devletin içine bütün Türkçe konuşan milletleri toplamayı arzuluyorlardı. (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 162). Tarih ders kitaplarında Türklerin sadece Ermenileri değil İmparatorluk sınırları dâhilindeki diğer etnik grupları da katletmekle suçlandığı görülmektedir. Bu husus 1915 Olayları nın ele alındığı bölümde de tekrarlanarak Jön Türkler yönetiminde kurulan özel bir teşkilatın İmparatorluk içinde yaşayan farklı etnik grupları katlettiği şöyle ifade edilmiştir: Birinci Dünya Savaşı yıllarında Ermenilerin kitlesel toplu sürgünü ve katledilmesine ek olarak, Osmanlı İmparatorluğu nun diğer milletleri olan Asurilerin, Yunanlıların, Arapların katledilmesi de bu özel teşkilata görev olarak verilmişti. Türk Devleti nin bu beklenmedik canilikleri bu milletlerde korkuya yol açtı. Ermeni siyasi çevreleri tarafından da bu felaket zamanında öngörülemedi. Ekim 1914 te Jön Türkler Osmanlı vatandaşı Ermenilerin toplu sürgünü ve katliamını yürütmek için Üçlü Yürütme Komitesi oluşturdular. Eski mahkûmlardan bir Özel Teşkilat oluşturuldu. Ermenilerin katledilmesi görevi onlara verildi. Bu amaçla imparatorluk üç bölgeye ayrıldı. 1. Suriye ve Kilikya, 2. Doğu Anadolu (Batı Ermenistan), 3. Batı Anadolu. Türk devleti korkunç politikalarını gerçekleştirmek için Ermenileri direnme fırsatından mahrum etti. Onlar 1915 baharında Osmanlı ordusundaki Ermeni askerleri silahsızlandırdı ve tehlike başladı. İşçi taburları da dâhil tüm Ermeniler taşındılar. Ermenilerle beraber Osmanlı ordusundaki Yunanlılar da silahsızlandırıldı. (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 162). Türklere dair bu bölümde ön plana çıkan nitelemelere bakıldığında, katleden, öldüren, yok eden, tehlikeli, mahrum eden, korkutan, cani, sürgün eden vb. imgelerinin kullanıldığı görülmektedir. Ders kitaplarında özellikle 1915 Olayları nın ele alındığı bölümlerde Türk karşıtı veya Türklerin ötekileştirildiği sözcüklerin diğer bölümlere oranla daha fazla 969 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları ön planda olduğunu söylemek mümkündür. Büyük Felaket Kurbanlarını Anma Anıtı (V. Barkhudaryan, vd., 2008, s. 104) Öğrencilerin bilinçaltına yerleştirilen bir diğer tema da Ermenilerin çok zor şartlar altında Türklere karşı koymaya çalıştığı, bu mücadelede genellikle yalnız oldukları ve daha önce de belirtildiği üzere Osmanlı İmparatorluğu nun orantısız güç kullandığı hususudur. Nitekim 1915 Olayları sırasında sık sık Ermeni aydınlarının, Ermeni kadın, çocuk ve yaşlılarının zorla sürgün edildiği, katledildiği temasının ön plana çıktığı görülmektedir. Silahsızlandırılan Ermeniler yolların, surların inşası ve yüklerin taşınması gibi ağır işlere atandı. Sonra ağır şartlarda çalışmış ve yetersiz beslenmiş Ermeni askerlerini ellişerli veya yüzerli gruplar halinde, askerlerin ya da polislerin kontrolünde bulundukları yerden çıkarırlardı ve yok ederlerdi. Ondan sonra Jön Türk yönetimi, çeşitli tedbirler koyarak Ermeni nüfusunun sahip olduğu birkaç silah ve mühimmata da el koydu. Osmanlı Devleti nin sonraki adımı laik, ruhani 9710 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy temsilcilerin ve özellikle Ermeni aydınlarının tutuklanması ve yok edilmesiydi. Bu adımla, hükümet Ermenileri onları idare eden ve örgütleyen güçlerden mahrum etmeyi istiyordu. En ağır darbe İstanbul da oldu. Tutuklananlar arasında tanınmış besteci Komitas, yazar Grigor Zohrab, Ruben Sevak, Daniel Varuzhan, Siamanto, Dr Nazareth Taghavaryane ve diğerleri vardı. Ermeni aydınlar çeşitli yokluklar ve eksikliklerle sürgün yolundaydılar. Komitas halkına karşı yapılan barbarlığa karşı çılgına dönüyordu. (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 163). İmgebilim çerçevesinde sevk ve iskânın anlatıldığı metinler incelendiğinde Ermeni tarihçilerin yarattığı biz olgusunun karşısında olumsuz bir Türk imgesinin çok belirgin olduğunu söylemek mümkündür. Toplumlar üzerinde gerek ortak bilinç oluşturmada gerekse ortak duyguların harekete geçirilmesinde önemli bir rolü olan imgenin gücü burada net bir biçimde görülmektedir. Nitekim özellikle 1915 Olayları nın ele alındığı bölümlerde ön plana çıkan açık Türk düşmanlığının bu bölümlerde görsel malzemelerle de desteklendiği, özellikle masum çocuk figürleri kullanılarak, bu masumiyeti suiistimal eden Türkler imajının yaratıldığı görülmektedir. Suriye den Dönen Yaşlı Ermeni (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 9. Sınıf Ders Kitabı, 2008, s. 106) 9811 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları Ders kitaplarında Türklere dair oluşturulan bir diğer yargının da çoluk, çocuk, kadın, yaşlı demeden herkesin katledildiği, mallarına el konulduğu ve talan edildiği temasıdır. Nitekim bu bölümlerde söz konusu katliamlarda Türkler kadar diğer etnik grupların da suçlandığı ve katliamların hem sivil hem de asker, polis gibi resmi görevliler tarafından uygulandığı iddiaları olmuştur: Ermeni aydınların büyük çoğunluğu cellâtlar tarafından öldürüldü. Haziran da asılsız bir iddianame üzerine Hınçak Partisi nin önde gelenlerinden olan Paramaz (Mateos Sargisyan) ve 19 parti arkadaşı İstanbul da tutuklandı ve ölüm cezasına çarptırıldı. Özellikle yaşları arasındaki Ermeni erkeklerini sürgüne göndererek ve yok ederek, Jön Türk hükümeti neredeyse geriye kalan savunmasız tüm kadınları, çocukları ve yaşlıları sürgün etmeye ve katletmeye başladı. (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 163). Sekizinci sınıf tarih ders kitaplarında 1915 Olayları nın anlatıldığı bir diğer başlık da Batı Ermenilerinin Toplu Sürgünü ve Katliamları (Արևմտահայերի զանգվածային տեղահանությունը և ջարդերը - Arevmtahayeri zangvatzayin teğahanut yunı yev carderı) olmuştur. Burada yine Türklerin Ermeni kadınlarını zorla haremlerine götürdükleri, Türk ve Kürt haydutların Ermenilere saldırdığı, yolculuğa devam edemeyenlerin öldürüldüğü ve Ermenilerin pazarlarda satıldığı gibi ifadelerle Türklerin ötekileştirildiği görülmektedir. Batı Ermenilerinin Toplu Sürgünü ve Katliamları 1914 sonbaharı ve 1915 ilkbaharından itibaren Ermeni halkının sürgün edilmesi ve katliamı başlar. Türk yönetimi Ermeni nüfusunu Mezopotamya nın çöl bölgelerine sürgün etti. Sürgün öncesinde ve sırasında Ermeni mallarına el konuluyor ve talan ediliyordu. Güzel kadınlar ve kızlar zorla Müslümanların haremlerine götürüldüler. Sürgündekiler, sürgün yerine ulaşana kadar çeşitli Kürt ve diğer Müslüman haydutlar tarafından esir alındılar, buna askerlerin ve kontrol polislerinin şiddeti de dâhildi. Yolculuğa devam edemeyecekler oracıkta öldürüldü. Sürgün edilenlerin küçük bir kısmı sürgün yerine ulaşabildi. [Örneğin], Trabzon dan yola çıkan 3000 sürgünzededen Halep e sadece 35 kişi ulaştı. İmparatorluğun güneyindeki bazı şehirler, Ermenilerin 9912 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy yolculuk ettiği bölgeler, köle ticareti pazarlarına dönüştü (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 163) te Deyrezzor yolunda ailesini kaybeden bir Ermeni bebek olarak doğdu, Arap bedevilerle büyüdü ve sadece kız kardeşini buldu (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 163). Sekizinci ve on birinci sınıf tarih ders kitaplarında birbirinden farklı iki ayrı bölümde 1915 Olayları na yer verilmesinin yanı sıra sekizinci sınıf tarih ders kitabında konuyla ilgili verilen görsellerle on birinci sınıf tarih ders kitaplarında kullanılan görseller arasında da birtakım farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Buna göre sekizinci sınıf tarih ders kitaplarında 1915 Olayları nın anlatıldığı bölümlerde kullanılan görsellerde daha çok Ermenileri savunan kahraman asker, silahlı asker resimleri kullanılırken, on birinci sınıf tarih ders kitaplarında ise bunun tam tersi bir biçimde Ermenilerin mağduriyetini gösteren resimler kullanılmıştır Olayları nın ele alındığı bölümde kullanılan bir diğer görsel malzeme 10013 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları de söz konusu döneme ait sevk ve iskan yollarını ve hayatını kaybedenleri anlatan Ermeni Büyük Felaketi, (Հայոց Մեծ Եղեռնը Hayots Metz Yeğer nı) başlıklı haritadır (Ermeni Tarihi: 11. Sınıf Ders Kitabı, 2010, s. 121). On birinci sınıf tarih ders kitabında yer alan bu haritada verilen bilgilere göz atıldığında burada bile net bir biçimde masum Ermenilere karşı suçlu Türkler stereotipinin tekrarlandığı görülmektedir. Buna haritanın içinde yer alan açıklama cümlelerinden biri olan yıllarında Batı Ermenistan yerleşiminde Ermeni soykırımı uygulandı cümlesi örnek gösterilebilir. Bu cümlede Batı Ermenistan sözcüğü ile Türklerin Ermenilerin topraklarını elinden aldığı, tarihleri de sekiz yıl boyunca bu katliam ve sürgünlerin devam ettiği mesajı verilmeye çalışılmaktadır. Yine aynı haritanın bir diğer açıklama maddesinde ise yıllarında Ermenilerin kahramanca savunma merkezleri ve 1918 yılı Türk istilacılarına karşı Ermeni zaferinin kahramanlık savaş yerleri cümlesine bakıldığında istilacı Türk imgesinin karşılığında kahramanca savunma yapan Ermeniler imgesinin kullanıldığı görülmektedir Ermeni Sevk ve İskân Yolları (Ermeni Tarihi: 11. Sınıf Ders Kitabı, 2010, s. 121) 10114 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy 24 Nisan 1915 tarihinde Batı Ermeni aydınlarının sürgünü başladı. [Onların] sürgün ve şehit edildiği yerlerin genel şekli yıllarında Batı Ermenistan yerleşiminde Ermeni soykırımı uygulandı (Dairelerin boyutları öldürülen ve yerinden edilen Ermenilerin sayısının karşılığıdır.) Ermenilerin toplu katliamları ve zorla yerinden edilmelerin ana merkezleri. Zorla yerinden edilen Ermenilerin ana toplanma merkezi ve bu kampların imhası (Dairelerin boyutları öldürülen ve yerinden edilen Ermenilerin sayısının karşılığıdır.) Yerinden edilen Ermenilerin yolculuk kampları yıllarında Güney Kafkasya Ermenilerin toplu imhalarının ana merkezleri yıllarında Ermenilerin kahramanca savundukları merkezler (Dairelerin boyutu, merkeze göredir) ve 1918 yılı Türk istilacılarına karşı Ermeni zaferinin kahramanlık savaş yerleri yılında devletlerin sınırları. Rus askerleri ve Ermeni gönüllüleri sayesinde Ermeni nüfusunun kendini kahramanca savunduğu ve büyük soykırımdan kurtulduğu, ancak Doğu Ermenistan a göç etmek zorunda kaldıkları bölgeler (Ermeni Tarihi: 11. Sınıf Ders Kitabı, 2010, s.121). Ermeni iddialarıyla ilgili olarak sık sık gündeme getirilen bir konu olan 1915 Olayları sırasında kaç kişinin hayatını kaybettiği konusunun da ders kitaplarında sıklıkla vurgulandığını söylemek mümkündür. Nitekim söz konusu dönemde Ermeni nüfusunun 2,5 milyon olduğu ve bunun 1,5 milyonunun Türkler tarafından yok edildiği ifade edilmektedir: Ermenilerin sürgün yolu üzerinde olan İmparatorluğun güney şehirlerinde, [Ermeniler] köle ticareti pazarlarına dökülüyorlardı. Orada küçük bedeller karşılığında mülteci Ermeniler satıldı yılının sonuna kadar Batı Ermenistan ve Küçük Asya da Ermenilerin yaşadığı bölgeler tamamıyla temizlendi, çok az kişi kaçmayı başardı. Ermeniler sadece iki şehirden tamamıyla sürgün edilmediler, İstanbul ve 10215 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları İzmir. Çok sayıda Batı Ermeni si toplu katliamlardan kurtulmak için evlerini terk etmek zorunda kaldılar Kasımından 1916 ya kadar, yüz binlerce Ermeni, çoğu kadın ve çocuk, Rusya, Doğu Ermenistan ve diğer yerlere göç ettiler. Ermeni mültecilerin büyük bir kısmı Arap halklarına sığındılar. Ermenilerin bir kısmına da, İran, Bulgaristan, Romanya, Yunanistan, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkeler tarafından ev sahipliği yapıldı. Yerinden edilen Batı Ermenileri fiziksel olarak zor koşullarda görünüyorlardı. Açlık ve çeşitli hastalıklar sonucu birçoğu ölüyordu. Mültecilere yardım etmek ve onları nihai çöküşten kurtarmak için Rusya da Ermeni nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde yardım toplama birlikleri oluşturuluyordu. Rus yönetimi Ermeni mültecileri desteklemek için özel bir komite oluşturuyordu. Mültecilere yardımın temel ağırlığı Ermeni hayırsever kuruluşları ve Ermeni kilisesi üzerine düşüyordu. Batı Ermenileri için çeşitli misyoner kuruluşları önemli ölçüde destek verdi yıllarında Jön Türklerin Ermenilere karşı yürüttüğü siyaset, soykırım olarak nitelendirilir çünkü onlar Ermeni milletini yok etmeyi amaçlıyorlardı. Ve gerçekten yirminci yüzyılın ilk büyük ölçekli soykırımı oldu. Toplamda Osmanlı Türkiye sinde yaşayan 2,5 milyon Ermeni den 1,5 milyonu Türk yatağanına kurban gitti (Ermeni Tarihi: 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 164). Bu bölümdeki bir diğer dikkat çekici husus da İttihatçı katliamcılar tarafından organize edilmiş ve ciddi bir şekilde gerçekleştirilmiş emsalsiz bir suçtu ifadeleriyle Ermeni soykırımının emsalsizliğine dikkat çekilmesi olmuştur. Bilindiği gibi Ermeni diasporasının 1915 Olayları nın yirminci yüzyılın ilk soykırım olduğunu kabul ettirme yönünde birtakım çabaları bulunmaktadır. Nitekim bu kapsamda Ermeni ve Yahudi lobilerinin zaman zaman karşı karşıya geldiği bilinmektedir. Yahudi lobileri Yahudilerin yaşadığı Holokost un sadece Yahudilere özgü olduğunu ve bunun tek mağdurunun kendileri olduğunu kabul ettirme çabasıyla 1915 Olayları konusunda daha temkinli bir tavır sergilemektedirler (Laçiner, 2008, ss ). Ermeni lobileri ise 1915 Olayları nın emsalsiz bir soykırım olduğunun tüm dünyada kabulü için çaba sarf etmektedir. Günümüzde halen İsrail yönetimi tarafından 1915 Olayları nın soykırım olarak kabul edilmemiş olunmasının altında da bu tutumun önemli bir etkisi olduğunu söylemek mümkündür: 10316 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy Ayrıca, Batı Ermeniliği ciddi bir maddi hasara uğratıldı, Ermeni kiliseleri, eğitim ve kültür merkezleri, Ermeniler tarafından kullanılan konutlar, evler ve maddi malzemeler tahrip edildi. Gerçekten İttihatçı katliamcılar tarafından organize edilmiş ve ciddi bir şekilde gerçekleştirilmiş emsalsiz bir suçtu yılı, Ermeni tarihindeki olayların en trajik sayfalarından biridir. Her yıl 24 Nisan da dünya Ermenileri Ermeni soykırımının masum kurbanlarını saygıyla anmaktadır. (Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8. Sınıf Ders Kitabı, 2007, s. 164). Ermeni tarih ders kitaplarında başlı başına Ermeni Büyük Felaketi ve Batı Ermenilerinin Toplu Sürgünü ve Katliamları başlığıyla çeşitli bölümlerin yer alması ister istemez akıllara şöyle bir soruyu da beraberinde getirmektedir. Türkiye Cumhuriyeti tarih ders kitaplarında da doğrudan Ermeni katliamlarından bahseden herhangi bir bölüm var mı? Türkiye de yılları arasında yayınlanan tarih ders kitaplarıyla ilgili yapılan bir araştırmaya göre doğrudan benzer bölümler olmasa da Ermeni Ayaklanmaları (Yıldırım, 2007, ss ) başlıklı bölümlerin olduğu görülmektedir. Bu yönüyle Ermeni tarih ders kitaplarının Türkiye deki tarih ders kitaplarından farklı olduğunu söylemek mümkündür. Ders kitaplarında Türkiye ve Türklerden bahsedilen bölümlerde de görüldüğü üzere Ermenistan daki tarih öğretiminin oldukça ideolojik bir bakış açısına sahip olduğu anlaşılmaktadır. Türkiye-Ermenistan arasında yaşanan siyasi gelişmelerin doğrudan tarih kitaplarının içeriğini etkilediği kitaplardaki söylemlerden net bir biçimde anlaşılmaktadır. Sonuç Ermeni tarih ders kitaplarında 1915 Olayları na dair en olumsuz nitelemelerin Ermeni soykırımına odaklanan bölümlerde yer aldığını söylemek mümkündür. Ders kitaplarının genelinde görülen bu tutumun özellikle 1915 Olayları na dair anlatılarda zirve noktasına ulaşmasını birden fazla nedene bağlamak mümkündür. Bunlar arasında Osmanlı İmparatorluğu veya Türkiye Cumhuriyeti nin askeri gücünün Ermenilerden üstün olması önemli bir faktördür. Yine bu kapsamda gerek tarihsel süreçte gerekse günümüzde Türkiye nin nüfus, ekonomi, coğrafi konum, uluslararası toplumdaki yeri itibariyle Ermenistan a oranla daha iyi bir noktada yer alıyor olması Türklerin tarih ders kitaplarında bu kadar çok ötekileştirilmelerinde etken olabilir. Türklerle benzer şekilde tarih ders kitaplarında Batılı devletlerin ya da 10417 Yıldız DEVECİ BOZKUŞ / Ermeni Tarih Ders Kitaplarında 1915 Olayları Ermenistan a oranla daha güçlü devletlerin de genel olarak olumsuz bir şekilde nitelendirildiği göz önünde bulundurulduğunda güçlü olan devletlerin Ermeni tarih ders kitaplarında gücü oranında ötekileştirildiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Ermeniler için ise anlatılarda Türkler için kullanılan imgelerin tam zıddını oluşturan nitelemeler kullanılarak, Ermeni mağduriyet psikolojisi pekiştirilmiştir. Kaynakça / References Laçiner, S. (2008). Ermeni Sorunu, Diaspora ve Türk Dış Politikası: Ermeni İddiaları Türkiye nin Dünya İle İlişkilerini Nasıl Etkiliyor?, Ankara, USAK Books. Yıldırım, M. (2007). Lise Tarih ve Cumhuriyet Tarih Ders Kitaplarında Türk-Ermeni İlişkileri ( ), Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Çanakkale. Zolyan, M. ve Tigran Z. (2008). Representations of Us and Them in History Textbooks of Post-Soviet Armenia, Internationale Schulbuchforschung/ International Textbook Research, Cilt 30, No 4, s Պ. Չոբանյան, վ. Բարխուդարյան, Ա. Խառատյան, Է. Կոստանդյան, Ռ. Գասպարյան, Դ.Մուրադյան, Ռ. Սահակյան Ա. Հակոբյան, Հայոց Պատմություն: 8- րդ Դասարան Դասագիրք, Երևան, Մակմիլան, (P. Çobanyan, V. Barkhudaryan, A. Khar atyan, E. Kostandyan, R. Gasparyan, D. Muradyan, R. Sahakyan & A. Hakobyan. (2007). Hayots Patmutyun: 8-rd Dasaran Dasagirk, Yerevan, Makmilan.- P. Çobanyan, V. Barkhudaryan, A. Khar atyan, E. Kostandyan, R. Gasparyan, D. Muradyan, R. Sahakyan ve A. Hakobyan. (2007), Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 8.Sınıf Ders Kitabı, Erivan, Makmilan Yayınevi. վ. Բարխուդարյան, Ա. Հակոբյան, Հ. Հարությունյան, Վ. Ղազախեցյան, Յու. Հովսեփյան, Է. Մինասյան, Է. Մելքոնյան, Հայոց Պատմությունը: Դասագիրք Հանրակրթական Դպրոցի 9- րդ Դասար, Արմենիա, Մակմիլան, (V. Barkhudaryan, A. Hakobyan, H. Harut yunyan, V. Ğazakhetsyan, Yu. Hovsep yan, E. Minasyan & E. Melk onyan. (2008). Hayots Patmutyunı: Dasagirk Hanrakrt akan Dprotsi 9-rd Dasar, Armenia, Makmilan.- V. Barkhudaryan, A. Hakobyan, H. Harut yunyan, V. Ğazakhetsyan, Yu. Hovsep yan, E. Minasyan ve E. Melk onyan. (2008), Ermeni Tarihi: Ortaöğretim 9. Sınıf Ders Kitabı, Ermenistan, Makmilan Yayınevi). Ա. Մելքոնյան, Պ. Չոբանյան, Ա. Սիմոնյան, Ա. Նազարյան, Վ. Բարխուդարյան, է. Գևորգյան, է. Խաչատրյան, Հայոց Պատմություն: 11- րդ Դասարան Դասագիրք, Երեվան, Զանգակ, (A. Melk onyan P. Çobanyan, A. Simonyan, A. Nazaryan, V. Barkhudaryan, E. Gevorgyan & E. Khaçatryan. (2010). Hayots Patmut yun: 11-rd Dasaran Dasagirk, Yerevan, Zangak. - A. Melk onyan P. Çobanyan, A. Simonyan, A. Nazaryan, V. Barkhudaryan, E. Gevorgyan ve E. Khaçatryan. (2010), Ermeni Tarihi: 11. Sınıf Ders Kitabı, Erivan, Zangak Yayınevi). 10518 106 Tesam Akademi Dergisi / Turkish Journal of Tesam Academy Benzer belgeler
İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız Detaylı DİNÇEROĞLU AVUKATLIK BÜROSU A V U K A T HÜSEYİN ENİS DİNÇEROĞLU & ESRA AKKOÇ YAREN AHMET ŞEREF UYANIK & ELİFCAN TEKELİ STJ. AV.
DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011 Detaylı Prof. Dr. Muammer DEMİREL Tel: +90 (224) 294 22 70 e-mail: mdemirel@uludag.edu.tr; mudemirel@yahoo.com
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan Detaylı Sovyetlerin Kafkaslarda yıllar süren hükümdarlığı sırasında Ermenistan, Moskova hükümetinin de yardımıyla sahip olduğu toprakları stratejik ve
Evveliyat Sovyetlerin Kafkaslarda yıllar süren hükümdarlığı sırasında Ermenistan, Moskova hükümetinin de yardımıyla sahip olduğu toprakları stratejik ve sistematik olarak Azerbaycan a doğru genişletmiş Detaylı A) Siyasi birliklerini geç sağlamaları. B) Sömürge alanlarını ele geçirmek istemeleri. C) Sanayi devrimini tamamlayamamaları
SAVAŞ, GÖÇ VE SAĞLIK 18 Mayıs 2015 İstanbul Şeyhmus GÖKALP Sunu 1. Savaş? Savaş Ortamı 2. Tarihe dokunmak 3. IŞİD in Irak ve Suriye de ardışık saldırıları ve sonrasında gelişen Halk Sağlığı sorunları 4. Detaylı Kadına Yönelik. Siddete Karsı. Uluslararası. Dayanısma Günü 25KASIM. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER. 110 Hukuk Gündemi 2013/2
Kadına Yönelik Siddete Karsı Uluslararası Dayanısma Günü 25KASIM Stj. Av. Selcen BAYÜN Stj. Av. Narin Ceren DİNÇER 110 Hukuk Gündemi 2013/2 İnsan Hakları herkes içindir; yalnız erkekler için değil. sözleri Detaylı Soykırım Anma Etkinliği 26-28 Ocak 2015 - Krakow-Auschwitz
Soykırım Anma Etkinliği 26-28 Ocak 2015 - Krakow-Auschwitz KTOEÖS olarak Eğitim Enternasyonali'nin Polonya nın Krakow şehrine 26-29 Ocak 2015 tarihlerinde düzenlediği "70. Yılında Soykırımı Anma Etkinlikleri Detaylı Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015
Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü Detaylı Bosna Kurbanlarına Yardım - Bosna ve Kosova dan Gelen Mültecilere Destek
Soydaş Uyum Eğitimi Bulgaristan dan göç eden soydaşlarımızın Türkiye de yerleşme, yaşama ve çalışmalarını kolaylaştırmak amacıyla 9 aylık bir sürede 4 ilde 33 seminer düzenlenmiş, 7.000 e yakın kişiye Detaylı MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI
MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini Detaylı Doç.Dr.Kadir ULUSOY Tarih Eğitimcisi ve Değerler Eğitimi Uzmanı
Doç.Dr.Kadir ULUSOY Tarih Eğitimcisi ve Değerler Eğitimi Uzmanı Türklerin Anadolu da teşkilatlı bir şekilde var olmaya başladığı 1071 yılından itibaren Ermeniler ile Türkler huzur içinde yaşamışlardır. Detaylı 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,
Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Detaylı Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu
TÜBİTAK TÜRKİYE SANAYİ SEVK VE İDARE ENSTİTÜSÜ BİTKİSEL ÜRETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Zeytin ve Zeytinyağı Sektörü Ulusal Kümelenme Stratejileri Literatür Araştırması Raporu Uluslararası Pazar Analizi 17 Aralık Detaylı Doktora Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008
ÖZGEÇMİŞ I. (Ana sayfada görünecektir.) Adı Soyadı (Unvanı) Miyase Koyuncu Kaya (Yrd. Doç.Dr.) Doktora: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008 E-posta: (kurum/özel) mkkaya@ybu.edu.tr Web sayfası Detaylı Beyin Gücünden Beyin Göçüne...
On5yirmi5.com Beyin Gücünden Beyin Göçüne... Beyin göçü, yıllardır pek çok ülkenin kan kaybı... Peki gençler neden ülkelerini tekederler? Hangi sebepler ülkelerin beyin gücünü kaybetmesine sebep olur? Detaylı ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3
KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS Detaylı MEDYADA NEFRET SÖYLEMİNİN İZLENMESİ
MEDYADA NEFRET SÖYLEMİNİN İZLENMESİ Amaçlar Türkiye de ırkçılık, ayrımcılık ve hoşgörüsüzlükle mücadeleye katkı sağlamak Yazılı basındaki etnik ve dini kimliklere karşı ayrımcı, cinsiyetçi ve homofobik Detaylı 18-24 Mart Yaşlılar Haftası münasebetiyle Üniversitemiz Tıp Fakültesi ve Karabük Alzheimer Derneği organizasyonluğunda üniversitemiz ev sahipliğinde Yaşlılık-Bunama ve Alzheimer Hastalığı Tanıtım ve Bilinçlendirme Detaylı Sosyal bilgiler öğretmeninin verdiği bu bilgiye dayanarak Mustafa Kemal Paşa ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
S-1 Sosyal bilgiler öğretmeni: (ikinci Meşrutiyet in ilanının ardından (Meşrutiyet karşıtı gruplar tarafından çıkarılan 31 Mart Ayaklanması, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal in yaptığı Hareket Ordusu Detaylı Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.
İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan Detaylı ÖZGEÇMİŞ 1.KİŞİSEL BİLGİLER
ÖZGEÇMİŞ 1.KİŞİSEL BİLGİLER Adı ve Soyadı : Prof.Dr. AYGÜN ATTAR Doğum Yeri : KUBATLI /AZERBAYCAN Doğum Tarihi : 1965 Yabancı Dili : Rusça, Farsça, İngilizce Adres (iş) Telefon : 0-454-3101000 Fax : 0-454-3101016 Detaylı Dünyada Ana D l Öğret m
Dünyada Ana D l Öğret m -Program İncelemeler - Editör Yazarlar Yrd. Doç. Dr. Bekir İNCE Elif AYDIN Nuran BAŞOĞLU Tuğba DEMİRTAŞ Üzeyir SÜĞÜMLÜ Zekeriyya KANTAŞ Zeynep AYDEMİR Editör: DÜNYADA ANA DİLİ ÖĞRETİMİ Detaylı Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü
Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim Detaylı KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI
Yak ndo u Medyas nda Türkiye ve AB Müktesebatlar - Dr. Gil Yaron Dostumun dostu, benim en iyi dostumdur - veya İsrail gözüyle Türkiye AB Geçenlerde Tel Aviv kentinin en merkezi yeri olan Rabin Meydanı Detaylı EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar
EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları Detaylı Yrd. Doç. Dr. Yıldız Deveci BOZKUŞ
SON DÖNEMLERDE TÜRK-ERMENİ İLİŞKİLERİNDE YAŞANAN İÇ VE DIŞ POLİTİK GELİŞMELER VE İKİ ÜLKE İLİŞKİLERİNE ETKİLERİ Öz Yrd. Doç. Dr. Yıldız Deveci BOZKUŞ Bu çalışmada özetle son 3 yılda Türk-Ermeni ilişkilerinde Detaylı Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?
1)Birinci İnönü Savaşının kazanılmasından sonra halkın TBMM ye ve düzenli orduya güveni artmıştır. Bu durumun, aşağıdaki gelişmelerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir? A)TBMM seçimlerinin yenilenmesine Detaylı BOOK PRESENTATION AND EVALUATION: OBJECTIVE VIEW ON THE ARMENIAN ISSUE
BOOK PRESENTATION AND EVALUATION: OBJECTIVE VIEW ON THE ARMENIAN ISSUE KİTAP TANITIM VE DEĞERLENDİRME: ERMENİ MESELESİNE OBJEKTİF BAKIŞ Yılmaz POLAT 1 Sibel KALENDER 2 Avcı, H. E. (2014). Ermeni Meselesine Detaylı YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI
YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma Detaylı Ermeni Tarih Ders Kitaplarında Türk İmgesi
Ermeni Tarih Ders Kitaplarında Türk İmgesi Anahtar Kelimeler: Ermeni, Türk, İmge, Tarih Ders Kitapları. Giriş Yıldız Deveci Bozkuş* Özet Bu çalışma Balkan ve Karadeniz Ülkelerinde Güncel Tarih Ders Kitaplarında Detaylı Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..
MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi. Detaylı ERMENİSTAN CUMHURİYETİ NDE OKUTULAN 10. SINIF TARİH DERS KİTABINDA TÜRKLER ALEYHİNE İFADELER VE SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI *
Türk Dünyası Araştırmaları Sayı: 177 Aralık 2008 ERMENİSTAN CUMHURİYETİ NDE OKUTULAN 10. SINIF TARİH DERS KİTABINDA TÜRKLER ALEYHİNE İFADELER VE SÖZDE ERMENİ SOYKIRIMI * Dr. Salih YILMAZ ** Ders kitapları, Detaylı SESSİZLİĞİN SESİ - IV İZMİTLİ ERMENİLER KONUŞUYOR
HRANT DİNK VAKFI Hrant Dink in, 19 Ocak 2007 de, gazetesi Agos un önünde öldürülmesinden sonra, benzer acıların yeniden yaşanmaması için; onun daha adil ve özgür bir dünyaya yönelik hayallerini, dilini Detaylı Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)
ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve Detaylı Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.
SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER Detaylı 14.30-16.00: II. OTURUM GÖÇ KONULARINDA KAMU GÜVENİ İNŞA EDİLMESİ OTURUMU GENEL KONUŞMA NOTU
14.30-16.00: II. OTURUM GÖÇ KONULARINDA KAMU GÜVENİ İNŞA EDİLMESİ OTURUMU GENEL KONUŞMA NOTU 1 SAYIN BAKANLAR, KIYMETLİ TEMSİLCİLER; ÖNCELİKLE BURADA BULUNMAKTAN DUYDUĞUM MEMNUNİYETİ İFADE ETMEK İSTİYORUM. Detaylı PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013
PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset Detaylı GÖÇ DUVARLARI. Mustafa ŞAHİN
Mustafa ŞAHİN 07 Eylül 2015 GÖÇ DUVARLARI Suriye de son yıllarda yaşanan dram hepimizi çok üzmekte. Savaştan ötürü evlerini, yurtlarını terk ederek yeni yaşam kurma ümidiyle muhacir olan ve çoğunluğu göç Detaylı ULUSLARARASI SEMPOZYUM 100. YILINDA TÜRK ERMENİ İLİŞKİLERİNİN YARINI, ADİL HAFIZA VE NORMALLEŞME
ULUSLARARASI SEMPOZYUM 100. YILINDA TÜRK ERMENİ İLİŞKİLERİNİN YARINI, ADİL HAFIZA VE NORMALLEŞME 14-15 Mayıs 2015, Marmara Üniversitesi, Haydarpaşa Yerleşkesi Bilimsel Komite Prof. Dr. Süleyman Beyoğlu Detaylı Uluslararası Süreçler Çerçevesinde Çevre Eğitimi
Uluslararası Süreçler Çerçevesinde Çevre Eğitimi Doç. Dr. Barbaros GÖNENÇGİL Türkiye Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) Yönetim Kurulu Başkan Yrd. barbaros@istanbul.edu.tr Dünya herkesin ihtiyacına yetecek kadarını Detaylı Yrd. Doç. Dr. Yıldız Deveci BOZKUŞ
LEVON TER PETROSYAN IN ERMENİCE KALEME ALDIĞI XII VE XIII YÜZYILDA KİLİKYA ERMENİLERİ KÜLTÜRÜNDE ASURÎLERİN ROLÜ ADLI ESERİNDE SÜRYANİ-ERMENİ İLİŞKİLERİ Öz Yrd. Doç. Dr. Yıldız Deveci BOZKUŞ Bu çalışmada Detaylı İşsiz Kapıcılara AB Parasıyla Boya Badana Kursu Verilecek 26 Ocak 2005 Büyükşehirlerde doğalgazın yaygınlaşmasıyla apartmanların ısınma sorununun ortadan kalkması sonucu işinden olan kapıcı sayısı hızla Detaylı KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI
KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve Detaylı Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler
Medikal Turizmde Tanıtım, Pazarlama Stratejileri ve Hedef Ülkeler Oğuzhan KAYA TKHK Kaynak Geliştirme Daire Başkanlığı khk.kaynakgelistirme@saglik.gov.tr www.tkhk.gov.tr Slayt1/28 Bakanlığımızın 2013-2017 Detaylı 5 Dk. Ülke Ile Ilgili Giriş Konuşması. Değerli katılımcılar hepinizi ülkem adına saygıyla selamlıyorum,
5 Dk. Ülke Ile Ilgili Giriş Konuşması Değerli katılımcılar hepinizi ülkem adına saygıyla selamlıyorum, Beşinci yılını dolduran Suriye Krizi, küresel bir meseledir doğudan batıya; güneyden kuzeye hepimizi Detaylı ÖZGEÇMİŞ. 1995-2008 2008-2014 Profesör Tarih/Yakınçağ Celal Bayar Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. 2014
ÖZGEÇMİŞ 1.Adı Soyadı : MUZAFFER TEPEKAYA 2.Doğum Tarihi : 20.10.1962 3.Unvanı : Prof. Dr. / Tarih Bölümü 4. e-mail : muzaffer.tepekaya@cbu.edu.tr Öğrenim Hayatı: Derece Alan Üniversite Lisans Tarih Selçuk Detaylı Türkiye küçük Millet Meclisleri Ocak 2012 Raporu. *1915 te ne oldu? *Uludere: Kaza mı Kasıt mı?
Türkiye küçük Millet Meclisleri Ocak 2012 Raporu *1915 te ne oldu? *Uludere: Kaza mı Kasıt mı? 1 1 2 Ortak Paydalar * 1915 te olanlar hakkında görüş birliği yok. * Uludere de yaşanan olayın resmi bildirimlerde Detaylı TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı
RAMAZAN 2013 KENYA TEMEL GÖSTERGELER Coğrafi yapı Güneyinde Tanzanya, batısında Uganda, kuzeybatısında Sudan, kuzeyinde Etiyopya ve doğusunda Somali olan bir doğu Afrika ülkesidir. Hint Okyanusu na kıyısı Detaylı Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Ankara Üniversitesi 2000
ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı : Sezai BALCI Doğum Tarihi : 15 Temmuz 1976 Öğrenim Durumu : Doktora Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tarih Bölümü Ankara Üniversitesi 1997 Yüksek Lisans Tarih (Yakınçağ Tarihi) Detaylı T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI
T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde Detaylı TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. Edirne Bölge Müdürlüğü
Cinsiyete göre çocuk nüfusu, 214 9.. Türkiye nüfusunun %29,4 ünü çocuk nüfusu oluşturmaktadır. 8.. 77 695 94 7.. 6.. 5.. 4.. 3.. 2.. 1.. 22 838 482 (%29,4) 11 725 257 (%15,1) 11 113 225 (%14,3) Türkiye Detaylı 15 Ekim 2014 Genel Merkez
ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri Detaylı UNESCO TARAFINDAN İLAN EDİLEN GÜNLER
UNESCO TARAFINDAN İLAN EDİLEN GÜNLER 27 Ocak - Uluslararası Soykırım Kurbanlarını Anma Günü 21 Kasım 2005 tarihinde gerçekleşen Birleşmiş Milletlerin 60. Genel Kurulunun 7. maddesi ve 16 Ekim 02 Kasım Detaylı Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır BÜLTEN İSTANBUL B İ L G. İ NOTU FİLİSTİN MESELESİ 12 de. 2014 İÇİN 3 HEDEFİMİZ, 3 DE ÖDEVİMİZ VAR 3 te
9 da AK YIL: 2012 SAYI : 164 26 KASIM 01- ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 4 te Ana Stratejimiz Milletimizle Gönül Bağımızdır Detaylı Avrupa Birliği Türkiye ye karşı (mı?) 1. AB ne değildir? 2. AB Türkiye ye karşı farklı mı davranıyor? 3. ve Gerçekler 1.AB ne değildir AB bir ulus devlet değildir! AB 27 ulus devletten oluşan devletler Detaylı ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ
------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın Detaylı TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul Detaylı Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi
İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi Detaylı DÜNYA'NIN GÖRMEK İSTEMEDİĞİ BALKANLAR'DAKİ TÜRK SOYKIRIMI
DÜNYA'NIN GÖRMEK İSTEMEDİĞİ BALKANLAR'DAKİ TÜRK SOYKIRIMI Türklere yapılan katliamlar veya Türk Kırımı, Osmanlı Devleti dağılma döneminde Müslüman ve Türk tebaalarına yönelik katliamlardır. Bu dönemde Detaylı KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ V GİRİŞ 1 A. Tarih B. Siyasal Tarih C. XIX.yüzyıla Kadar Dünya Tarihinin Ana Hatları 3 D. Türkiye"nin Jeo-politik ve Jeo-stratejik Önemi 5 BİRİNCİ BÖLÜM: AVRUPA SİYASAL TARİHİ 1 2 I. Detaylı Karabag. Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci. 26 www.irs-az.com. Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR
Karabag Ağdam şehri (işgalden sonra) KARABAĞ I İLHAK ETME POLİTİKASI ÜZERİNE BAZI NOTLAR Dr. Memmed CAFERLİ Tarih Bilimci 26 www.irs-az.com Ağdam şehri camisi (işgalden sonra) MADDİ AÇIDAN GENİŞ İMKÂNLA- Detaylı Ermeni Meselesi ve Türkiye
ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN Detaylı Ünitemi Planlama. Modül 2
Modül 2 Ünitemi Planlama Bu Defter Intel Öğretmen Programı Çevrimiçi Temel Kursu kapsamında kullanılacaktır. Tüm kurs boyunca, düşüncelerinizi çevrimiçi araçlara ya da bu deftere kayıt edebilirsiniz. Bu Detaylı TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları Detaylı BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN
1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca Detaylı 29 EKİM CUMHURİYET BAYRAMI KUTLU OLSUN. Yazar Editör Pazartesi, 28 Ekim 2013 10:34
Pazartesi 28 Ekim 2013 10:34 Cumhuriyetimiz gün 90 yıllık dev bir çınardır Bu çınarın kökleri o kadar sağlamdır ki; varlığı mıza birliğimize dirliğimize kasteden kim ne olursa olsun karşısında dimdik durabilmektedir Detaylı International Cartographic Association-ICA
International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana Detaylı 2013 Türk Dış Politikası Yıllığı. Editörler: Burhanettin Duran, Kemal İnat, Ali Balcı
2013 Türk Dış Politikası Yıllığı Editörler: Burhanettin Duran, Kemal İnat, Ali Balcı TÜRK DIŞ POLITIKASI YILLIĞI 2013 TÜRK DIŞ POLITIKASI YILLIĞI 2013 EDİTÖRLER BURHANETTİN DURAN KEMAL İNAT ALİ BALCI SETA Detaylı DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi
DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi E N Z E N G İ N D İ J İ T A L T Ü R K Ç E K A Y N A K Okulpedia, Türkiye için özel olarak hazırlanmış en zengin dijital okul ansiklopedisidir. Binlerce sayfadan oluşan Okulpedia Detaylı frekans araştırma www.frekans.com.tr
frekans araştırma www.frekans.com.tr FARKLI KİMLİKLERE VE YAHUDİLİĞE BAKIŞ ARAŞTIRMASI 2009 Çalışmanın Amacı Çalışma Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Türk Yahudi Cemaati ve Yahudi Kültürünü Tanıtma Detaylı İÇİNDEKİLER / CONTENTS
İÇİNDEKİLER / CONTENTS Arş. Gör. Birol Bulut Arş. Gör. Cengiz Taşkıran ALTINCI SINIF SOSYAL BİLGİLER PROGRAMINDAKİ KAZANIMLARIN ZİHİNSEL BECERİLER AÇISINDAN İNCELENMESİ To Investigate In Terms Of The Mental Detaylı 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21