Blog » Freelance nasıl çalışılır? Müşteri nasıl bulunur? Fatura nasıl kesilir?
18 Mart 20206 dk'da okuyun4 yorum
Karantina günlerinde dünyadaki her çalışan “evden çalışma” methoduyla yavaş yavaş tanışmaya başladı. Bunun tadını alan kişiler, her şey normale döndüğü zaman eminim ki istekleriyle, yeni bir dünya düzenine geçmemizin adımlarını atacaklar :) Uzun yıllardır işlerim gereği ek olarak grafik tasarım ve web yazılımları alanında Freelance çalışmalar da yapan birisi olarak size bu konuda deneyimlerimi aktarmak istiyorum.
Henüz “Freelance” kelimesiyle tanışmamış olanlar için söyleyelim, uluslararası olarak kabul gören bu İngilizce kelime “serbest çalışma” anlamına geliyor. Yani Freelancer olduğunuzda sadece evden çalışmış olmuyorsunuz. İşinizi yapabileceğiniz her yer, sizin için bir çalışma ortamı oluyor. Starbucks‘larda Macbook’larını açarak havalı olarak nitelendirdiğiniz kişilerin çoğu da aslında düşündüğünüz gibi çevreye hava atmıyor, Freelance olarak bir yerlere çalışıyor.
Freelance çalışmalar bir düzene oturduğu zaman oldukça verimli olabiliyor ama bazı durumlarda oldukça verimsiz de olabilmekte. İnsanların Starbucks masalarını tercih etme sebebi de biraz bu. Çünkü evinizde dikkat dağıtan çok detay var. Freelance çalışırken çok rahat olmak çok da verimli bir yöntem değil. Yani yatağınızda yatarken iş yapmanın çok verimli olacağını düşünmemeniz gerekiyor.
Freelance işler dijital dünyanın gelişmesinin ardından daha da yaygın hale geldi. İki taraf arasındaki iletişimi kolaylaşması, Freelance çalışmaların seyrini de değiştirdi. Artık yanyana gelmeden de bir çok işlem yapılabiliyor. Bu çalışma tarzına en uygun meslekler de yine çoğunlukla dijital ortamda yapılabilen işleri kapsıyor.
Evinizde Freelance olarak neler yapabilirsiniz?
Altyazı üretimi: Müşterilerinizin videolarına .srt formatında altyazılar hazırlayabilirsiniz.
Çeviri işleri: Müşterilerinizin elindeki metinleri bildiğiniz dillere çevirebilirsiniz.
Makale yazımı: Müşterilerinizin ihtiyacı olan metin ve makaleleri hazırlayabilirsiniz.
Grafik tasarım çalışmaları: Müşterilerinizin tasarım ihtiyaçlarını giderebilirsiniz.
Animasyon çalışmaları: Müşterilerinizin ihtiyacı olan animasyonları hazırlayabilirsiniz.
Video düzenleme: Müşterilerinizin elindeki videoları editleyerek düzenleyebilirsiniz.
Seslendirme: Sesinize güveniyorsanız, kaliteli bir mikrofon alarak müşterilerinizin seslendirme ihtiyacını karşılayabilirsiniz. Genelde reklam videoları için tercih ediliyor.
Müzik, beste yapımı: Müşteriniz için şarkı sözü yazabilir ya da ona beste yapabilirsiniz.
Web sitesi yapımı: Müşterilerinize SEO uyumlu, son teknolojilerin kullanıldığı güçlü bir web sitesi çıkarabilirsiniz.
Sosyal Medya yönetimi: Müşterinizin sosyal medya hesabını yönetebilir, insanların sorularına cevap verebilirsiniz.
Reklam yönetimi: Müşterilerinizin belirlediği bütçeler dahilindeki internet reklamlarını (Google Ads, Facebook, Instagram vs.) yönetebilirsiniz.
Pazar araştırmaları: Müşterileriniz için derin bir pazar araştırması yapabilirsiniz.
Data analizi, raporlama: Eğer raporlama konusunda yetkinseniz, bu yeteneğinizi değerlendirebilirsiniz.
İçerik girişi: Müşterilerinizin verilerini, ilgili data tablolarına ya da yazılımlarına girebilirsiniz.
Bunlar tabi benim tavsiyelerim, bunlara benzer yeteneklerinize odaklı bir çok farklı Freelance iş yaratabilirsiniz.
Müşterimi nereden bulacağım?
Ne yapacağınızı buldunuz diyelim, peki nasıl müşteri bulacaksınız? Bu konu işte en kritik olan taraf. Çünkü Türkiye’nin en iyi üniversitesinden bile mezun olmanız, müşteri bulmanıza yaramayacak. Bu konuda ilk öne çıkan şey var: Portföy ve Network
Bu iki kavram sizin müşteri bulmanıza yarayacak temel şeyler. İlk olarak portföyden başlayalım. Portföy, müşteri adaylarınıza kendinizi sergilediğiniz ilk yer. “Ben buyum, bunları yapabiliyorum ve bunları yaptım” diyebilmeniz gerekiyor. Ben portföyünüzü mutlaka online olarak hazırlamanızı tavsiye ediyorum. Bu konuda öne çıkan web sitesi Behance. Behance‘ye üye olarak yaptığınız işleri sergileyebilirsiniz. Mesela ben yaptığım çoğu çalışmayı Behance profilime ekliyorum. Çoğu diyorum çünkü müşteriler bazen gizli kalmak için isimlerinin Freelance bir çalışanla görünmesini pek tercih etmiyorlar. Örnek olması için incelemek isterseniz profilim şurada: https://www.behance.net/fatihozdemir
Çoğunuzun “Ama benim Portföye ekleyecek müşterim yok ki” dediğinizi duyar gibiyim. Bu tıpkı iş ilanlarında herkesten en az 5 yıl deneyim arayan şirketler gibi bir şey. Müşterileriniz de sizden deneyim isteyecekler. Ama şansınız var ki bu deneyimi illaki gerçek bir müşteri için çıkarmış olmak zorunda değilsiniz. Örneğin seslendirme hizmeti verecekseniz, sanki bir müşteriniz varmış gibi bir demo seslendirme çalışması hazırlayıp profilinize koyabilirsiniz.
Portföy dışındaki bir diğer kritik konu da Network. Yani çevrenizin olması. Bu çevreyi önce yakın arkadaşlarınızdan edinebilirsiniz. Zaten siz gerçekten yetenekliyseniz ve ilk müşterileriniz sizden memnun kalmışsa mutlaka çevrelerine de sizi tavsiye ediyorlar. Ben bu konuda oldukça şanslı olanlardanım ki her müşterim mutlu ayrılıyor ve bir yakınına mutlaka tavsiye ediyorlar :) Siz de ilk kırılımı aştıktan sonra bu seviyeye çok rahat ulaşabilirsiniz. Ama unutmayın ki ilk günden bu güven ortamı oluşmayacak.
Sadece ikisi yeterli mi?
Portföyünüzü hazırladıktan sonra oturup kaderinizi beklemeyeceksiniz tabii ki, şimdi sıra geldi portföyünüzü dağıtmaya. Bu konuda çok şanslıyız ki ülkemizde de artık Freelance çalışma platformları ortaya çıkmaya başladı. Mesela Bionluk ve Armut‘tan kendinize Türkçe konuşabilen müşteriler bulabilirsiniz.
Ama gözünüz biraz daha yurtdışından dövizle gelir elde etmekse, o zaman sizi yurtdışı platformlarına davet ediyorum. Tabii yabancı diliniz bir tık iyiyse.
Mesela Freelancer.com var. Bu sitede kendinize bir Freelancer profili açabilir, ilan açan müşterilere teklif gönderebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken şey sizin gibi bir çok insanın o müşterilere teklif gönderdiği. Yani ciddi bir rekabet ortamı var. Rakiplerinizden öne çıkmak için üyelik statünüzü yükseltebilir, sertifika alabilir ve profilinizi biraz daha güven verecek şekilde düzenleyebilirsiniz. Eğer benim referans linkimle Freelancer.com‘a kayıt olursanız 15 Pound ödül kazanacağınızı da belirtmek isterim: https://www.freelancer.com/get/fatihozdemir?f=give
Buna benzer bir diğer site de Fiverr.com – Yine buraya da kayıt olup yeteneklerinizle bir profil oluşturabilirsiniz. Eğer yine benim linkimle kayıt olursanız 100 Dolar‘a yakın bir ödül kazancınız olacak: http://www.fiverr.com/s2/235cc0f54c
Bu iki site benim kullanıp deneyimlediğim sitelerin başında geliyor. Bunlar dışında da çok platform bulunuyor. İstediğinize kayıt olup ilk müşterilerinizi bulmaya çalışabilirsiniz.
Müşterime fatura nasıl keseceğim?
Şimdi geldi en önemli kısma, müşterilerinizin bazıları sizden bu hizmetiniz için bir fatura kesmenizi isteyecekler. Peki şahıs şirketiniz yoksa ne yapacaksınız?
Eğer fatura kesemiyorsanız ve ufak miktarlarda kazançlar elde etmek istiyorsanız yukarıda belirttiğim müşteri bulma platformları, ödeme alma özelliklerine de sahipler. Yani müşterileriniz o sitelere ödeme yapıyorlar ve siz işi teslim ettiğinizde para sizin hesabınıza geçiyor. Bu nedenle bu platformları kullanabilirsiniz.
Ayrıca Freelancer’lar için hazırlanan bazı fatura kesme platformlarını da kullanabilirsiniz. Mesela ben uzun zamandır Rimuut‘u kullanıyorum. Rimuut müşterilerinize fatura kesmenizi sağlayan başarılı bir servis. Müşterileriniz ödemelerini faturalarını alarak kolayca sisteme yapabiliyorlar ve siz de paranızı 1-2 gün içinde alıyorsunuz. Yine Rimuut‘un da bir referans sistemi bulunuyor. Eğer benim linkimle kayıt olursanız 25 Euro ödül kazanacaksınız: https://rimuut.com?ref=3433
Freelance çalışmalarda ödemelerinizi yukarıda bahsettiğim Freelancer platformlarından ya da direkt olarak banka hesabınıza alabilirsiniz. Ama en güvenli yöntem bu Freelancer platformlarını kullanmanız olacaktır. Ya da Rimuut üzerinden iş başlamadan önce toplam istediğiniz tutarın yarısını talep edebilir, iş bittikten sonra da tekrar diğer yarısı için fatura kesebilirsiniz.
Eğer yurtdışındaki müşterilerinizden ödeme almak istiyorsanız ve sizden PayPal hesabınızı istiyorlarsa onlara ülkemizde PayPal’ın yasaklandığını utanarak söyleyip, şuradaki yazımda belirttiğim methodları kullanabilirsiniz: “Yurt dışından Türkiye’ye, Türkiye’den yurt dışına en iyi para transferi servisi hangisi?”
Elimden geldiğince bildiklerimi size aktarmak istedim. Eğer farklı sorularınız varsa lütfen aşağıdaki yorum bölümünden iletin ki sizinle aynı şeyi merak eden kişiler de cevap bulabilsinler.
faydalı bi makale olmuş, tebrik ediyorum.
3 Mayıs 2020, 23:31