Mart 2007 – Seyir Defteri – Medium
• Doğu’yu egzotik, tehlikeli ve çekici bir orman bitkisi gibi gösteren Batılı filmlere alerjim var. “Beyond Rangoon-Burma’da Gözyaşları” deyin, gözüm John Boorman görmez; “Interpreter-Çevirmen” deyin, Sean Penn ve Nicole Kidman’ı defterden silesim gelir. Fakat “Blood Diamond/Kanlı Elmas” kontrpiyede bıraktı beni. Orta şekerli vicdan muhasebesi sinirime dokundu, insanlığın günah ve sevaplarını çeşitli milliyet ve renkler arasında adilce dağıtması gönlümü aldı.
• “Maskeli Beşler”de bir grup küçük hırsız olarak tanıyıp sevmediğimiz beşliyi, “Maskeli Beşler Irak”da Kerkük’teki bir Amerikan petrol tesisine hava indirme harekatı düzenlerken buluyoruz. Film buradan başlayarak “neden, nasıl, noluyo ya?” gibi en temel soruları bile yanıtlamıyor, mantıkmış tutarlılıkmış hiç aldırmıyor. Peker Açıkalın çalıyor, Şafak Sezer oynuyor.
• “La Marche de L’Empereur-İmparatorun Yolculuğu”nu Amerika’da Hristiyan gruplar sahiplenmiş ve taraftarlarını sinemalara yığmışlardı. Bu penguen belgeseli çekirdek ailenin önemini mi anlatıyormuş neymiş. Liberaller “Happy Feet/Neşeli Ayaklar”la, yine penguenler vasıtasıyla laf yetiştirdiler ezeli rakiplerine. Onların derdi de sürüden farklı olmak, etnik çeşitlilik ve çevrecilik… Rob Zombie penguenlerin katil olduğu bir korku filmi yaparak iki kesime de hak ettiği cevabı vermeli bence.
• Atilla Dorsay “Emret Komutanım: Şah Mat” adlı şey için yazdığı eleştiriden ötürü dava edilmiş. Sözkonusu eleştirinin, filmin hasılatına olumsuz etki yapıp yapmadığı incelenecekmiş. (Nasıl incelenecekse!) Hayır, sonra olumlu eleştiri alıp gişede iyi iş yapan filmlerden komisyon vereceklerse Atilla Bey kâra da geçebilir, sorun değil. Elde ettiği geliri de Türk sinemasının değerli ama sesi daha az çıkan/duyulan yapımcı, yönetmen ve oyuncularına bağışlar.
• Bu yıl Oscar’ın tadı yok. Şöyle çok sağlam bir iki film “en iyi film”e aday olmayınca, oyuncu kategorilerinin galipleri belli gibi olunca (Mirren, Whitaker, Hudson, Murphy) neyi merak edeceğiz? Bir tahminim, iki temennim var sadece:
1. “Babel/Babil” favori görünse de Oscar “The Departed/Köstebek”e gidecek sanki.
2. “En iyi görüntü yönetimi”ni Emmanuel Lubezki’ye vermezlerse gözüme görünmesinler.
3. “En iyi uyarlama senaryo”yu “Borat”a verirlerse, dilesinler benden ne dilerlerse.
(Not: Bu satırlar Şubat ortalarında yazıldı.)
• “Barda”da orta-üst sınıftan Beyaz Türklerle, yoksul ve öfkeli Öteki Türkler karşı karşıya geliyor. Filmin ilk 15 dakikasında Beyazları tanıtırken, senarist/yönetmen Serdar Akar’ın sineması eski, kalemiyse tutuk ve şematik. Ne zaman ki Ötekiler sahneye çıkıyor, Akar’ın kamerası ve kalemi akmaya başlıyor. Belli ki Akar, Ötekileri daha iyi tanıyor.
• Favori yönetmenlerimin son filmlerini neden sevemiyorum? Cronenberg, Allen ve Spielberg’den sonra De Palma da “The Black Dahlia-Cehennem Çiçeği” ile bu hazin listeye dahil oldu. Romandan uyarlanAMAmış paramparça senaryo ve De Palma’nın “Dur şunu 40’ların filmlerine benzeteyim” ısrarı filmin tabutuna ikişer çivi çakıyor.
• “Polis” sahiden farklı bir film. Ama “farklı=başarılı” diye bir kaide yok tabii. Filmin iki ciddi sorunu var. Birincisi, Kitano ağırlığından yersiz göndermelere kadar birçok yanıyla, özgünden (veya “sentez”den) ziyade ithal ve “öykünme” duruyor. İkincisi, gerçeklikten yüz çeviren, hikayeden çok anlatıma öne veren bir filmin, “olay örgüsü” denen şeyi bir kenara koyması lazım. Oysa “Polis” bu tavrını, olay örgüsünü doğru dürüst kurmamak için mazeret olarak kullanıyor adeta ve fantastikle gerçeklik arasında sıkışıyor.
• “Polis”ten aklımda kalacak iki bölüm: İlk sahne ve Musa’yla Funda’nın yemek yedikleri sahne. Haluk Bilginer’in oyunculuğuna ise söyleyecek söz bulamamaya devam ediyorum.
• “Polis”e emeği geçen kimi isimlerin, sinemasever sıfatıyla internette “Polis”i “Türk sinemasını değiştirecek film” diye anmaları, sonra gazeteci sıfatıyla dergilerde eleştirmenlerin henüz var olmayan olumlu tepkilerinden bahsetmeleri, sonra da yazar sıfatıyla övgü dolu eleştiriler kaleme almaları en hafif tabiriyle nahoş. Alelade zamanlarda edep ve insaf sahibi olmak nispeten daha kolay. Bu meziyetler asıl böyle zamanlarda imtihandan geçiyor.