Edebiyat Okulu: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Test 12
CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRK EDEBİYATI TEST 12
A) Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı'na, Kurtuluş Savaşı ve Atatürk devrimleri damgasını vurur.
B) Bu dönemde Türk dili üzerindeki tartışmalar daha da yoğunlaşır.
C) İstanbul'un dışında da şair ve yazarlar yetişmeye başlar.
D) Şiirde halk kaynaklarına yönelme, Anadolu ve Türk tarihi önemli yer edinmeye başlar.
E) Eleştiri ve edebiyat tarihi çalışmaları daha sağlam bir bilimsel temele kavuşur.
2. Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan sanatçı, "Toplumsal gerçekçi" anlayışla oluşturduğu hikâye ve romanlarıyla tanınır. Geçim sıkıntılarını, yoksul kişilerin aşklarını, hayat mücadelelerini eserlerine yansıtır. Sanatının olgun döneminde Adana çevresindeki tarla ve fabrika işçileri, Çukurova yöresi eserlerinde çok fazla yer almaya başlar. Irgatlar, köylüler, bekçiler, memurlar, zanaatçılar, kıyıda köşede kalmış kişilerin hayat serüvenleri eserlerinin önemli birer parçasını oluşturur. Eserlerinde sanayileşme ve sanayileşmenin yol açtığı olumsuzlukları sorgular. İstanbul'a yerleştikten sonra İstanbul'un yoksul kesimlerini, kente göç eden mutsuz insanları eserlerinde işler. "72. Koğuş", "Murtaza", "Eskici ve Oğulları", "Kardeş Payı" eserleriyle ön plana çıkar.
3. "Ayşe Kulin"e ait aşağıdaki eserlerden hangisi farklı türde kaleme alınmıştır?
C) Nefes Nefese
E) Geniş Zamanlar
4. Türk edebiyatında roman ve öyküleriyle tanınan toplumcu gerçekçi yazarlardandır. Öyküleriyle ön plana çıkar. Eserlerinde daha çok realizm ve natüralizm akımlarının etkisi görülür. Romanlarında sevgi ve aşk konusu, öykülerinde bunlarla birlikte kırsal kesim sorunlarına değinir. Öykülerindeki mekânı daha çok Orta Anadolu ve Ege Bölgesi oluşturur. Hapishaneler de öykülerinde ön plana çıkar. Farklı dönemlerde hapiste kalan sanatçı, bunu öykülerine yansıtır. "Bir Şaka", "Duvar", "Kazlar" ve "Katil Osman" öykülerinde hapishane yaşamı ve mahkûmlar konusuna değinir. "Kuyucaklı Yusuf" romanı MEB tavsiyeli 100 Temel Eser arasında yer alır. "Kağnı", "Değirmen", "Sırça Köşk" önemli öyküleri olarak öne çıkar.
5. "Garip" akımının ve serbest şiirin öncü kişilerindendir. Sıradan insanı ve sokağı şiire sokup bunları büyük bir sadelikle işler. Şiirlerinde ölçü, uyak, söz sanatları ve simgeyi ön plana çıkarır. İlkin duyguyu sonraki zamanlarda düşünceyi öne çıkarmaya başlar. Şiirlerinde akıl ve duygu unsurlarını dengede tutmaya çalışır. Bunun için; "Şiir, benim aklımdır." ifadesini kullanır. Eserlerinde kendi isminin dışında "Niyaz Niyazoğlu", "M. C. A.", "A. Mecdi Velet", "Yaşar Tellidere", "Gani Girgin" gibi takma adlar kullanır. "Gizli Emir", "Buz Sarayı", "Teknenin Ölümü", "Sözcükler" önemli eserleri arasında yer alır.
6. "Nazım Hikmet Ran" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Bazı gazetelerde "Orhan Selim" takma ismiyle fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapar.
B) Şiirleri Zülfü Livaneli, Fuat Saka başta olmak üzere birçok ünlü tarafından bestelenir.
C) İlk şiir kitabı olan "Yarenlik"te çevresindeki insanların hayatlarını anlatır.
D) "Güneşi İçenlerin Türküsü" ile Türk şiirinde zirveye oturur.
E) En tanınmış eseri 20 bin dizeden oluşan "Memleketimden İnsan Manzaraları" şiiridir.
7. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nda bireyin iç dünyasını yansıtmaya çalışan sanatçılar arasında yer alır. Hikâyelerinde yabancılaşmanın karşısında tavır alan sanatçı, her türlü gelişimin tarihimizde ve öz değerlerimizde olduğunu anlatır. "Kıssa" geleneğine dayalı hikâyeler kaleme alır. Modern hikâyenin tekniklerinden yararlanan yazar, kendine özgü orijinal bir üslup geliştirir. Anadolu özellikle de Doğu insanının konuşmasını, şive taklitlerini başarıyla yansıtır. Hikâyelerinde zaman zaman okuyucuyla sohbet eder. "Dergâh" ve "Hareket" dergileri ile özdeşleşen yazar bunların yöneticiliğini yapar. "Yoksulluk İçimizde" ve "Ya Tahammül Ya Sefer" eserleriyle Türkiye Yazarlar Birliği tarafından "Yılın Hikâyecisi" seçilir.
B) Samim Kocagöz
E) Necati Cumali
8. Şiirin dizeleriyle oynayarak şiiri düzyazıya yaklaştırır, soyutlamaya başvurur. Onu İkinci Yeni topluluğu sanatçılarından ayıran en önemli fark dize alışkanlığını tamamen kırmış olmasıdır. Şiirlerinde tiyatro önemli bir yer tutar. Tiyatrodan esinlenen diyaloglar kullanır. "Nerde Antigone", "Tragedyalar", "Çağrılmayan Yakup" eserlerinde bu özelliklere rastlanır. Şiirlerinde "otel" metaforunu çokça kullandığı için "Oteller Şairi" olarak anılır. "Yerçekimli Karanfil" en önemli şiir kitabı olarak bilinir. "Masa da Masaymış Ha" şiirinde, bir masa ve bu masaya bırakılan nesneler üzerinden dünya görüşünü, yaşayış tarzını büyük bir ustalıkla işler.
9. 1980 sonrası kuşağın şiir alanında en önemli temsilcilerinden biridir. "Şiir yazmasaydım bir hayatım olmazdı sanıyorum." diyecek derecede şiire tutkun bir şairdir. "Mistisizm" ve "metafizik" eserlerini süsleyen önemli unsurlardır. "Âşkın şairi" olarak bilinir. Yollara, renklere, büyük şehirlere, tarih ve uygarlıkla ilişkin duygularını yansıtır. Metropol hayatını, insan ilişkilerindeki hızlı değişimi ironi bir tarzda konuşma dilinin imkânlarından yararlanarak işler. İlaç isimleri şiirlerinde bolca yer alır. "Şehir Konuşmaları" eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği Şiir Ödülü'nü kazanır. "Balkon Çıkmazında", "İlk Sözler", "Metropol İnsanları" önemli eserleri arasında yer alır.
C) Hüseyin Atlansoy
E) Küçük İskender
10. Cumhuriyet Dönemi'nde şiirleri ve tiyatro oyunlarıyla ün kazanmış özgür bir sanatçıdır. Gazetelerde yazıları olan dergi çıkaran düşünce yazıları yazan çok yönlü bir özelliğe sahiptir. Eserlerinde hem bireysel hem de toplumsal ağırlıklı temaları işler. Sanatı bir yana bırakmadan "Sanat toplum içindir" anlayışıyla eserler kaleme alır. Fransız sembolistlerden etkilenir. Ölümü, bir kavuşma, özlem olarak görür. Bu anlamda ölümü sürekli sayıklar ve arzular. 1982'de de "Batı Tefekkürü ve İslam Tasavvufu" isimli eseriyle Yılın Fikir ve Sanat Adamı seçilir. "Bir Adam Yaratmak", "Para", "Tohum" oyunlarıyla ön plana çıkar.
11. Günümüz Türk edebiyatının önemli sanatçılarındandır. Divan Edebiyatı alanında profesörlük unvanına sahiptir. Edebi ve bilimsel makaleler de yayımlayan sanatçının, ortaokul ve liseler için ders kitapları da vardır. Geniş halk kitlelerince Divan Edebiyatı'nın anlaşılması için uğraş verir. "Divan Edebiyatı'nı sevdiren Adam" olarak tanınır. Divan Edebiyatı tarihi, olayları ve mazmunlarını romanlaştırdığı eserler de kaleme alır. "Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü", "Şah Sultan", "Babil'de Ölüm İstanbul'da Aşk", "Mir'at", "Ah Mine'l Aşk" önemli eserleri arasında yer alır. 2003'te "Babil'de Ölüm İstanbul'daki Aşk" eseriyle "Yılın Roman Ödülü"nü alır.
A) Nihat Sami Banarlı
D) İskender Pala
12. "Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir (memleketçiler)" ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Yabancı sözcükler yerine mümkün olduğu kadar bu sözcüklerin Türkçe karşılıkları kullanılır.
B) Halk edebiyatı nazım biçimlerinden faydalanma yoluna gidilir.
C) Toplumun gerçekleri üzerinden aslında bireyin eğilimleri yansıtılır.
D) Anadolu yeniden keşfedilme çabasına girilir, memleket meseleleri ön plana çıkarılır.
E) Bu dönem şairlerinin üzerinde Faruk Nafiz Çamlıbel'in özellikle de "Sanat" şiirinin önemli etkisi olur.
13. Türk edebiyatında deniz çığırını açan kişi olarak bilinir. Yapıtlarında genellikle Ege, Akdeniz kıyı ve açıklarında gelişen denizle ilgili konular yer alır. Ege Denizi'ndeki efsaneleri, Akdeniz savaşları, sünger avcıları, balıkçıları, gemici ve dalgıçları işler. Denize ve insana karşı aşırı bir hayranlık besler. Eserlerinde denizci ve balıkçı terimlerini çokça kullanır. Karada yaşayan insanları karamsar ve kötü olarak nitelendirip denizde yaşayanları da cana yakın ve neşeli olarak görür. Anadolu'nun, Ege'nin ve Akdeniz'in antik çağdaki kültürü ile ilgili incelemeler yapar. Deniz sevgisinin doruklara ulaştığı "Aganta Burina Burinata" en önemli romanı olarak kabul edilir. Deniz, eserde bir kahraman gibi yer alır.
B) Cevat Şakir Kabaağaçlı
D) Küçük İskender
E) Mithat Cemal Kuntay
14. Hemen hemen her konuda şiir yazan nadir şairler arasında yer alır. Yenilikçilik, yurtseverlik, barış, özgürlük, evren karşısında duyulan metafizik tavır şiirlerinde üzerinde durduğu temalar olarak öne çıkar. Şiirleri, toplumcu-gerçekçi, felsefi ve lirik şiirler olmak üzere üçe ayrılır. Kurtuluş Savaşı ve Atatürk'ü konu alan şiirleri en güzel şiirlerini oluşturur. "Türkçem, benim ses bayrağım" diyen sanatçı Türkçeye bakış açısını "Türkçe Katında Yaşamak" şiirinde ortaya koyar. Özdeyiş niteliğinde kısa düzyazıları bir yana bırakılırsa yalnızca şiirle uğraşır. "Çocuk ve Allah", "Daha", "Toprak Ana", "Çakır'ın Destanı", "Aç Yazı", "Asu", "Türk Olmak" ve "Haydi" eserleriyle ön plana çıkar.
15. Aşağıdaki eserlerden hangisi farklı türde kaleme alınmıştır?
A) Köşebaşı (Ahmet Kutsi Tecer)
B) Fatih-Harbiye (Peyami Safa)
C) Zübük (Aziz Nesin)
D) Küçük Ağa (Tarık Buğra)
E) Çamaşırcının Kızı (Orhan Kemal)
16. Türk edebiyatında hikâye ve roman yazarı olarak tanınır. Yazın hayatına öykü yazarak başlar. İnsanın temel meseleleri, modern insanın açmazları, toplumumuzun yapısı ve İnsanın tasavvuf terbiyesi eserlerinde işlediği başlıca konuları oluşturur. Ahmet Hamdi Tanpınar'ın etkisiyle yazarlığa dört elle sarılır. Özellikle Haliç Tersanesi'nde çalışırken karşılaştığı farklı karakter ve tipler onun yazarlık hayatını etkiler. Eserlerini yalın, açık bir dille yazar. Tarihi konularda da romanlar kaleme alır. "Sokakta" adlı yapıtıyla Peyami Safa Roman Yarışması'nda başarı ödülü almaya hak kazanır. En önemli romanı olarak bilinir. Hikâyelerini "Bir Çınar Vardı" adlı kitapçıkta toplar. "Köse Kadı", "Uçtaki Adam", "Göç Zamanı" önemli eserleri olarak bilinir.
A) Zeyyat Selimoğlu
B) Bahaeddin Özkişi
E) Tarık Dursun
17. Milli Edebiyat zevk ve anlayışını devam ettiren şairlerimizdendir. Eserlerinde kadınlarımızın sorunlarını, yurt sorunları ile aşkı işler. Kadınların sorunlarını kendine dert edinen sanatçı Türkiye'de kadın özgürlüğünün ilk temsilcileri ve savunucuları arasında yer alır. Sanatçıların Anadolu coğrafyasına açılmalarını ve Anadolu halkını yakından tanımasını arzular. İlk şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanan sanatçı sonraki şiirlerinde hece ölçüsüne yönelir. Hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde lirizm ve kadınsı samimiyet ön plana çıkar. Şiirlerinin yanı sıra öykü ve roman türünde de eserler kaleme alır. Hikâye ve romanlarında kadın ve toplum sorunlarını önceler. "Gayya", "Hazan Rüzgârları", "Göl Güneşi" önemli eserleri arasında yer alır.
A) Şükufe Nihal Başar
18. İkinci Yeni sonrası toplumcu gerçekçi şairlerden olan sanatçı, toplumcu şiirin ustaları arasında yer alır. Şiirlerinde toplumcu içerikle kavgacı üslup ön plana çıkar. Siyasi içerikli yazılarıyla bilinir. Toplum ve doğayı şiirlerinde bolca işler. Eserlerindeki sözcük dağarcığının genişliği ile bilinir. "Özlemin Kadar" şiiri ile büyük ses getirir. Günümüze kadar 12 şiiri yayımlanmış olan sanatçının 12 Mart'ı yansıtan şiirleri de dikkat çeker. "Vatan" gazetesinde Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın hayatlarını ve mücadelelerini anlatan yazı dizisini "Darağacında Üç Fidan" ismiyle kitaplaştırır. Bu yazı dizisi ve şiirleri nedeniyle birçok mahkemede yargılanır. "Hayatı Tutuşturan Acılar", "Ses Verip Sır Vermeyen Bir Yiğit", "Gurbet" önemli eserleri arasında yer alır.
B) Refik Durbaş
E) Süreyya Berfe
19. İlkin epik şiirleri ile ön plana çıkar. Milli Edebiyat ülkü ve felsefesine yakın şiirler kaleme alır. Şiirlerinde halk şiirinin nazım biçimleri ile hece ölçüsünü kullanır. Şiirlerinde kahramanlık, vatan ve millet sevgisi, fedakârlık, milli bilinç temalarını işler. Kırsal kesim insanının günlük hayatta karşılaştığı meseleler de şiirlerinde işlenen konular arasında yer alır. Çocuk hikâyeleri, manzum oyun, edebiyat tarihçiliği, ders kitapları ve antoloji alanlarında eserler oluşturur. "Büyük Türk Edebiyatı Tarihi" eseri ölümünden sonra yayımlanır. Eser, başlangıçtan günümüze Türk edebiyatının tarihi, tahlili ve tenkidini içerir.
C) Muammer Lütfi Bahşi
20. Cumhuriyet'in ilk kadın yazarlarındandır. Modernist anlayışı esas alan sanatçılardan olup 1950 kuşağının başarılı öykücülerinden biri olarak ön plana çıkar. Öykülerinde günlük izlenimlerini de başarıyla dile getirir. Kendi iç dünyasının yalnızlığını devam ettiren genellikle örf ve adetlerin sıktığı her tabakada yer alan kadın ve genç kızları eserlerinde anlatır. Onların sorunlarına eğilir. Son derece sıcak, samimi ve sade bir anlatımla yazdığı eserlerinde üslubundaki titizlik ile dikkat çeker. Anlatımında şiirsellik ön plana çıkar. "Korsan Çıkmazı", "Bir Kara Derin Kuyu", "Yandırma" önemli eserleri arasında yer alır.
B) Latife Tekin
C) Buket Uzuner
CEVAP ANAHTARI: 1-B 2-A 3-E 4-C 5-B 6-C 7-A 8-E 9-C 10-B 11-D 12-C 13-B 14-D
15-A 16-B 17-A 18-C 19-D 20-E
Gönderen Edebiyat Okulu zaman: 13:49:00