Buse Terim | Kurban Bayramı çocuklara nasıl anlatılmalı?
Kurban bayramlarında pek çok çocuğun kurban sürecine dair soruları olur. Bu süreçte çocuklarda kalıcı psikolojik hasarlar oluşturmamak adına sağduyulu bir tutum izlenmesi gerekir.
Öncelikle herkesin bayramını en içten dileklerimle kutlarım. Kurban bayramlarında pek çok çocuğun kurban sürecine dair soruları olur. Bu süreçte çocuklarda kalıcı psikolojik hasarlar oluşturmamak adına sağduyulu ve kapsayıcı bir ebeveyn tutumunun önemli olduğu kanısındayım. Konuyla ilişkili ehemmiyet verilmesi gerektiğini düşündüğüm bazı noktaları sizlerle paylaşmak isterim;
• Öncelikle bir hayvanın kıyımının çocuğun göz önünde olması oldukça yıkıcıdır. Özellikle elleri kolları bağlanmış bir hayvanın yaşamına son verilmesini bir çocuğa anlatmak oldukça güç. Bunun gibi sahnelere maruz kalmış pek çok çocukta ve yetişkinde travma sonrası stres tepkileri olduğuna şahit oluyoruz. Dini hikayeler ve sembolleri özellikle erken dönemdeki bir çocuğun yani henüz soyut işlemlere geçmemiş bir çocuğun algılaması oldukça güç. Kurban sahnesini gören pek çok çocuğun ailesine karşı tepki geliştirdiği, kurbanın çaresizliğini izlediği ve herhangi bir tepki veremediği için çaresizlik inançları geliştirdiğine şahit oluyorum. Kaygıların ve korkuların arttığı, tekrar tekrar aynı sahnelerin çocuğun zihnine geldiği, çocukların kokudan, sesten ve diğer süreçlerden tetiklendiğini gözlemlerim. Pek çok çocukta ve yetişkinde kurban sahnesi neticesinde ölüm korkusu ve varoluşsal kaygılar belirir. Ayrıca özellikle sevdiği ve güvendiği yetişkinlerin hayvanlara zarar verdiğini düşünen çocuğun hayvanlara zarar verme ihtimali oluşabilir. Dolayısıyla çocukları bu anlara maruz bırakmamak önemli.
• Konu ne olursa olsun çocuklarla her zaman samimi ve dürüst bir ilişki kurmakta fayda var. Az ve öz bilgi vermek, çocukların sorduğu kadarını yanıtlamak yeterli olacaktır. Her aile, süreci kendi inanç sistemi üzerinden anlatabilir lakin ajite ve çiğ içeriklerden çocukları korumak gerek.
• Kurban bayramı çocuklara anlatılırken kurban kesiminden ziyade, bayramın dayanışma ve yardımlaşma niyetini çocuklara anlatmanın çok önemli olduğunu düşünüyorum. İhtiyaç sahiplerine yardım ulaştırma ve paylaşma motivasyonu çocuklar için çok daha anlaşılabilir bir açıklamadır. Tüm aile üyelerinin bir araya geldiği, sohbet ettiği, aile bağlarının kuvvetlendiğine dair atıflarda bulunulması iyi olur.
• Özellikle kurban kanının çocuğa sürülmesi çocukların ruhsal süreçlerini olumsuz etkileme ihtimali en yüksek olan unsurlardan biridir. Bundan kaçınılmasını öneririm.
• Bayram döneminde sokaklarda ve televizyonda da kurban kesimine dair görüntülere rastlamak mümkündür. İzlenen içeriklere ve çocuğun dışarıda görebileceği süreçlere de dikkat etmek kritiktir.
• Eğer çocuğunuz tekrar eder şekilde kurbana dair sorular soruyorsa ve yaşamsal işleyişinde güçlükler oluşmuşsa bir uzman desteği almanızı öneririm.
Çocuklarımıza ve hayvan dostlarımıza özen gösterdiğimiz şahane bir bayram dilerim!