Havayolu operasyonları inanılmaz miktarlarda atık anlamına geliyor. Dolayısıyla yiyecek, yakıt ile halı, üniforma ve koltuk döşemesi gibi milyonlarca ton atık malzeme doğaya karışıyor. Neyse ki havayolları geri dönüşüm ile kullanılmış uçak malzemelerini çanta, yorgan, ayakkabı, halı hatta gelinlik haline getiriyor.
Yolcuların uçağa bindiğinde farkında bile olmadığı birçok malzemenin raf ömrü var. Mesela can yeleklerinin 6 yılda bir yenilenmesi gerekiyor. Uçaklarda koltukların bile bir son kullanma tarihi var. Çok fazla kuru temizlemeden sonra koltuk kumaşlarındaki yangın önleyici kaplama özelliğini kaybediyor ve FAA kuralları gereği uçaklarda kullanılamaz hale geliyorlar.
DELTA CÜZDAN YAPIYOR
Delta Havayolları da uçaklarındaki eski koltuk döşemelerinden ve perdelerinden, çanta ile cüzdan üretiyor. Tierra Ideas ile işbirliği yapan havayolu 2010’dan beri 3. 616 kg tekstil ürününü geri dönüştürdü. Bu tasarımlar yolcular arasında büyük ilgi gördü.
Hiçbir şey havayollarının birleşmesi veya logo değişikliği kadar atık malzeme üretemez. Bu gibi durumlarda eski amblemi veya şirket renklerini taşıyan üniforma ve malzemelerin yeni bir şeye dönüştürülmesi gerekiyor.
KLM ESKİ ÜNİFORMALARI TOPLADI UÇAK HALISI YAPTI
KLM, 18 ay önce üniformalarını değiştirdiğinde tonlarca işe yaramaz kumaş açığa çıktı. Havayolu da bu kumaşları beşikten beşiğe olarak bilinen yüzde 100 biyolojik olarak parçalanarak sıfır atık üreten halı şirketi Desso Aviation’a verdi. Desso bu kumaşları halıya çevirerek Temmuz’dan itibaren KLM’in Boeing 747-400 filosundaki yeni Dünya Business Class kabininde kullanacak.
Desso genellikle ürünlerin geçmişini bilmek ister çünkü nasıl geri dönüştürüleceğini etkiler. Örneğin naylon halılar geri dönüştürülüp yeni halılar üretiliyor. Yün halı ise özelliğini yitirdiğinde çimento sektöründe ikincil yakıt olarak kullanılıyor. Delta halılarını da benzer şekilde imha ederek 240 ton malzemenin çöpe gitmesini önlüyor.
FINNAIR BAĞIŞ YAPIYOR
Finnair ise çok daha insani bir yaklaşım benimsemiş durumda. Eski üniformalar petrol sızıntılarını temizlemek için kullanılırken, battaniyeler Myanmar’daki mülteci kamplarına gönderiliyor, uçak koltukları ise Finlandiya Kızıl Haç’ındaki araçlarda yolcu koltuğuna dönüştürülüyor. Finnair ayrıca kıyafet ve mobiyaları özel ihtiyacı olan kişilere bağışlıyor.
“Yeni bir iş fırsatı oluşturmaya ihtiyacımız yok, geri dönüşüm işinde değiliz ve olmak da istemiyoruz diyen Finnair Başkan Yardımcısı Kati Ihamaki, “Bunun yerine başkalarının bizim eski ürünlerimizle yeni fırsatlar yaratmasına yardımcı olmak istiyoruz” şeklinde konuşuyor.
Finnair tasarım şirketi Global Hope ile işbirliği yaparak eski üniformalarından çantalar yaptırıyor. Havayolu yerel kıyafet ve mobilya tasarımcılarının yarışmalarına sponsor olarak atık malzemelerden yeni bir şeyler üretmelerini teşvik ediyor. Son olarak Fin düğün tasarımı yarışmasını KLM’in üniformasından hazırlanan bir kıyafet kazandı.
ATIKLARIN YÜZDE 80’İ TEKRAR KULLANILIYOR
Air France-KLM’in çevreresel duyarlılığı sektörde öncü olmalarını sağlıyor. Grubun uçaklarında kullanılan malzelemelerin yüzde 80’i geri dönüştürülüp tekrar kullanılıyor. Air France-KLM geçen Aralık’ta eski billboard afişlerinden ve can yeleklerinden çanta tasarlamak üzere Bilium ile çalışmaya başladı. Can yeleklerinden yapılan çantalar 31 dolardan satılıyor.
Plastik yemek tepsileri plastik çatal bıçağa dönüştürülürken koltuk arkalarındaki kablolar kulaklığa ve emekli uçakların kullanılabilir parçaları ya yeni uçaklarda kullanılıyor ya da General Electric’e gönderiliyor. Air France-KLM yeni bir ürün tanıttığı zaman o ürünün yaşamını ve sonunda neye dönüştürülebileceğini de en başında düşünüyor.