Yaz’ları Sıcak ve İsyankâr... - Oggito
25 Kasım 2018 Sinema
80’lerde Sovyetler’de, bir grup genç rock’çının baskıcı bir sistem içinde tutunma çabasını anlatırken arka planda siyasal portrelere de soyunan Yaz, sezonun en iyi filmlerinden. Kirill Serebrennikov imzalı yapım, bir döneme hüzünlü, melankolik bakış, sarsıcı bir ağıt sanki...
Farkındayım, neredeyse her hafta aynı girizgâhta dolaşıyorum ama başka çare yok; çünkü ana ekseni ‘müzik’ olan filmler geçidi durmak bilmiyor. Malum kapıyı A Star Is Born aralamıştı, ardından iki biyografik nitelikteki yapım, Müslüm Baba ve Bohemian Rhapsody geldi, peşi sıra Whitney adlı belgesel buyur etti ve nihayetinde sahneyi Yaz (Leto) alıyor... Sinema âleminde özellikle bir önceki filmi olan Öğrenci’yle (M’uchenik) tanınan Kirill Serebrennikov imzalı bu haftanın müzikal yolculuğu, Sovyet Rock Tarihi’nde önemli yerleri olan iki büyük yeteneğin, Mayk Naumenko ve Viktor Tsoy’un hayatlarına odaklanıyor.
Yaz, bu iki ismin mesleki yolculuklarına göz atarken hem masumane bir ‘aşk üçgeni’nde geziniyor hem de dönemin politik haletiruhiyesinden pasajlar sunuyor. Tarif edilen yer, 80’lerde giderek özgürlük çığlıklarının daha da yükseldiği bir ortamda, sonu Berlin Duvarı’nın yıkılmasına kadar varan sürecin belki de başlangıcı. Ve film, bu geniş başkaldırı cephesinin ‘müzik’ ayağında geziniyor. Öykü, genç Viktor Tsoy’un, rock camiası için çoktan efsane konumuna yükselmiş Mayk Naumenko’yla tanışması ve çok geçmeden ‘usta’sının kanatları altında yükselmesiyle başlarken, belli bir noktadan sonra romantizm koridorlarına sapıyor. Burada da Naumenko’nun karısı ve çocuğunun annesi Natasha’nın Tsoy’la olan ilişkisini görüyoruz. Bu, tabii ki bir açmaz. Film, üçlü dengeyi ölçülü biçili ve ahlaki yanlarını teslim ederek anlatıyor.
‘Batı özentisi’ bir müzik
Öte yandan siyah-beyaz çekilen ve kimi anlarında renklenen filminde Kirill Serebrennikov, Rus müzik gruplarının parti gözetimindeki kulüplerde, mekânlarda kitleleriyle buluşmalarını aktarırken yasaklarla, korku ve şüphelerle dolu bir dünyanın resmini de çiziyor. Temel mesele elbette ‘rock’n’roll’un Batı özentisi, dejenere bir yapıya sahip olduğu ve toplumun genel gidişatını, düzenini sekteye uğratacak meşgalelerden biri vasfıyla tehlike arz etmesiydi. Lakin devlet yine de bu işin ‘yerli’ (ve de milli) reflekslerle yapılmasına göz yumuyordu. Söz konusu müziğin icra alanı ise Leningrad’dı ve şehir, tarihsel geleneğini (yani yazı çizi sanatının buluşma noktası) müzikte de gösteriyor, birçok rock grubu sahnelerde arzı endam ediyor, konserler izleyenlerle dolup taşarken müdavimler hayranı oldukları sanatçıların ve grupların plaklarına sahip olmak için tatlı telaşların ve arayışların peşine düşüyordu.
Kirill Serebrennikov, döneme ait (iktidarda Brejnev vardı) bütün ana ve ara arterlerin detaylarını yansıttığı Yaz’da son derece dinamik bir anlatım ortaya koyuyor, zaman zaman klipvari bir üsluba göz kırpıyor, arada sahaya bir ‘aktarıcı’ (karakterin ismi ‘Pank’) sürüyor ve genel çizgileriyle çok başarılı bir filme imza atıyor. Mayk Naumenko rolünde gerçek bir müzisyen olan Roman Bilyk’i, Viktor Tsoy’da Teo Yoo’yu, Natasha’da da Irina Starshenbaum’u çizgi üstü performanslarıyla karşımıza getiren Yaz, bir döneme hüzünlü, melankolik bakış, sarsıcı bir ağıt sanki...
Yönetmeni ev hapsinde...
Öte yandan film kuşkusuz Leningrad’da (şimdiki adı Saint Petersburg) geçmesi ve aynı dertler etrafında yüzmesi bakımından da, bu yılın en iyilerinden olan Dovlatov’la birinci elden akraba... Ayrıca Yaz, seyircisini Psycko Killer, All the Young Dudes, The Passenger gibi rock klasikleriyle keyifli müzikal yolculuğa çıkarmak; David Bowie, Talking Heads, Iggy Pop, Blondie, The Velvet Underground, Bob Dylan, T. Rex, Led Zeppelin gibi şarkıcı ve gruplar üzerinden yapılan muhabbetlere kulak kabartılmasını sağlamak; Zoopark ve Kino gibi grupların varlığına dikkat çekmek türünden işlevlere (!) de sahip. Serebrennikov’un filmini özellikle Almost Famous, Velvet Goldmine, 24 Hour Party People veya Backbeat türü, geçmişte benzer rotaları kullanmış yapımlardan hoşlananlara tavsiye ediyoruz.
Son bir not: Yaz bu yıl ilk kez Cannes’da gösterilirken tiyatro kökenli yönetmeni ev hapsindeydi (hâlâ da öyle). Çünkü Moskova Tiyatrosu üzerinden devlet fonları aracılığıyla zimmetine para geçirmekle suçlanıyordu. Bu suç çoklarına göre, önceki filmi Öğrenci’yle Putin yönetimine eleştirilerde bulunmasının ardından icat edilmiş. Benzer şekilde 3 Faces (3 Yüz) filmi, bu yıl Cannes’da yarışırken İranlı yönetmeni Cafer Panahi de tıpkı Serebrennikov gibi kendi ülkesinde ev hapsinde tutuluyordu.
YAZ (5 Üzerinden 4 Yıldız)
Teo Yoo, Roma Zver, Irina Starshenbaum, Philipp Avdeev, Evgeniy Servin, Aleksandr Gorchilin, Vasily Mikhailov, Aleksandr Kuznetsov,
Rusya-Fransa ortak yapımı
Uğur Vardan 11 Ekim 2017
Denis Villeneuve imzalı Blade Runner 2049, Ridley Scott’ın 1982 tarihli orijinal yapıtına halel getirmemiş. Filmde genç kuşak ‘Replicant avcısı’, ‘K’, izini sürdüğü olayla birlikle varoluşsal sorunlar yaşarken süreç onu geçmişin tozlu sayfalarına taşıyor. Ryan Gosling’in ba..
Kültür Sanat Fotoğraf Sinema
Oggito 3 Eylül 2017
Stanley Kubrick’in 1940’lı Yıllarda, 17 Yaşındayken Çektiği New York Fotoğrafları
Stanley Kubrick, “2001: Bir Uzay Destanı” ve “Cinnet” gibi en iyilerin arasında yer alan filmlerini yönetmeden önce New York’ta iş arayan sıradan bir gençti. Ancak daha o zaman, 17 yaşındayken fotoğraf makinasını eline ..
Oggito 2 Eylül 2017
Francis Ford Coppola: “Kendimi bildim bileli tek isteğim film çekmekti.”
Bir yatım olsun istemiyorum. Evimden de memnunum, yenisine ihtiyacım yok. O halde paramı film çekmek için kullanabilirim. Amerikalı film yönetmeni, yapımcı ve yazar Francis Ford Coppola çoğumuzun hayatına efsane dizi Baba üçlem..
Söyleşi Kültür Sanat Sinema
Oggito 1 Eylül 2017
Sean Penn: “Karakterlerimin acılarını kendimde hissediyorum.”
Sektördeki en zor iş oyunculuk. Kendi deneyimlerinde içinde bir dünya yaratıyorsun ve ışıklar yandığında bu dünyayı sunuyorsun. Amerikalı sinema oyuncusu ve yönetmeni Sean Penn renkli kişiliğiyle bilinir. Bund..
Jodie Foster: “Her zaman güçlü kadını oynadı..
Woody Allen: “Hiçbir zaman işin ticari taraf..
Robert De Niro: “Yaş ilerledikçe enerjini ne..