Linux ile Neler Yapılır?
Başlangıç tarihi 20 Haz 2016
[FONT=&quot]Önceki sayılarda Linux'un ne olduğunu anlatmaya çalıştık. Linux'un bir çekirdek olduğundan ve Linux çekirdeği derlenerek ortaya çıkan işletim sistemlerine "Linux Dağıtımı" dendiğini söylemiş ve popüler Linux dağıtımları hakkında bilgi vermiştik.
Bu yazıda ise Linux işletim sistemini kurduğunuzda neler yapabileceğinizive neler yapamayacağınızı konuşacağız fakat şu unutulmamalıdır: Linux ile yapılabilecek olan işlemler bir yazıyla sınırlı kalamaz. Bir Linux kullanıcısının herşeyden önce araştırma yapmayı sevmesi gerekir. Ülkemizde Linux hakkında belgeler ve kullanıcılar yoğun olmadığı için yabancı kaynaklara sıkça başvuracaksınız.
Müdahale=LinuxTabir-i caiz ise Linux, işletim sistemine tam olarak müdahale etmenizi sağlar. Görünümü değiştirebilir, masaüstünün kaynak kodlarıyla oynayabilir, hatta kullandığınız uygulamaların da kaynak kodlarıyla oynayabilir ve modifiye edebilirsiniz. Kendinize nasıl güzel geliyorsa o şekilde özelleştirebilirsiniz. Kısacası tam özelleştirilebilir bir sistemdir. Zaten bu bilgiler dahilinde, özelleştirme konusunda ne yapacağınız size kalmış oluyor. İstediğiniz her şeyi yapabilirsiniz. Başkalarının yaptığı ve internete yüklediği değişiklikleri de sağlayabilirsiniz. Fakat ben biraz daha basit işlemlerden söz edeceğim.UygulamalarŞüphesiz en çok kullanılan uygualamalardan biri de ofis uygulamaları. E-postalarınızı almak, yazı yazmak, çizelge oluşturmak, sunu oluşturmak. Size ücretli olarak sağlanan bu imkanları Linux ile tamamen ücretsiz bir biçimde yapabilirsiniz. Örneğin Libre Office. Libre Office, her türlü ofis işleminizi yapmanızı sağlayan açık kaynak kodlu ve ücretsiz bir ofis uygulamasıdır. Google, Novell gibi büyük firmalar geliştirilmesini üstlenmiştir. Ek olarak da belirteyim, Libre Office ile Microsoft Office'de hazırlanan belgeleri de görüntüleyebilir, değiştirebilirsiniz. Formüller dahi üretebilirsiniz. MS Office'in sağladığı en çok kullanılan özellikleri size sağlar.Herkesin bildiği Open Office de bu ücretsiz uygulamalardan biridir. FakatOracle firmasının uygulamayı paralı yapma tehditinden dolayı Libre Office projesi şu anda Linux dağıtımlarında yüklü gelerek, Open Office uygulamasının yerini almıştır.En popüler uygulamalardan biri de Mozilla Thunderbird. Mozilla Thunderbird ile e-posta hesaplarınızı kolay bir biçimde yönetebilirsiniz. Tabi isteğe göre Kmail gibi uygulamalar da dağıtımların yazılım depolarından yüklenebilir.Google Chrome ve diğerleriTarayıcı konusunda ise Google Chrome (kapalı kaynak kodlu), Google Chromium (Google Chrome'un açık kaynak kodlu olanı), Firefox (bir çok dağıtımda öntanımlı tarayıcıdır) Linux için çıkan başarılı tarayıcılardandır. TabiMidori gibi Firefox tabanlı hafif tarayıcılar da mevcuttur.
ÇokyönlülükLinux dağıtımları 600MB gibi küçük bir kalıpla donanımı otomatik olarak tanır ve sizi sürücü kurma derdinden kurtarır. Fakat Nvidia veya ATI marka ekran kartlarınız varsa sürücülerini depolardan kurmanız gerekiyor. Linux Mint, Fedora, Ubuntu gibi popüler dağıtımlardamp3 gibi codec'ler ön tanımlı olarak yüklü gelmektedir. KDE masaüstü için geliştirilenAmarok, Gnome için geliştirilen Banshee gibi ortam oynatıcıları ile de müziklerinizi rahat bir biçimde dinleyebilirsiniz. Fakat benim kullandığım uygulama Clementine adında hafif ve güçlü bir müzik oynatıcı (yazarın tavsiyesi).VLC gibi popüler bir video oynatıcı da Linux ile bizlere gelen seçenekler arasında. (Linux Mint'de yüklü olarak gelmektedir).Fotoğraf düzenlemek için GIMP, videolarınızı düzenlemek için Pitivi adlı uygulamaları kullanabilirsiniz. Fakat video düzenleme işini detaylı olarak yapacaksanız, aynı zamanda 3D çizim uygulaması olan Blender ile deAdobe After Effects tadı verebilirsiniz
Zip'li ve RAR'lı dosyalarınızı açabilir, görüntüleyebilir ve dosyalarınızı bu arşiv uzantılarından birinde saklayabilirsiniz.Python, C, C++, Ruby, PHP ve daha bir çok popüler programlama dili ile Linux altında uygulamalarınızı geliştirebilirsiniz.Güçlü sunucular kurabilirsiniz. (Sunucu pazarının %90'ı Linux'un elindedir, ne yazık ki ev kullanıcısı için aynı şeyi söyleyemeyeceğim.)
Neler yapamayız?Buraya kadar yapılabilecekleri konuştuk. Şimdi ise bu sistemi kurduğunuzda nelerden feragat etmeniz gerektiğine gelelim. Dediğim gibi popülaritesi olmadığı için bazı sıkıntılar yaşanmakta.
Adobe After Effects, Adobe Photoshop, Corel Draw (Linux için alternatifiInkscape'dir) gibi uygulamalar ne yazık ki firmalar tarafından Linux için geliştirilmiyor. Eğer bu uygulamaları kullanacaksanız bilgisayarınızın bir kısmında Windows veya OS X sisteminin kurulu olması gerekir. Çoğupopüler oyunu Linux altında oynayamazsınız. Çünkü oyun firmaları Linux için bu oyunları geliştirilmiyor.
C#, ASP, VB gibi Microsoft dillerini, Delphi'yi, Apple dili olan Objective-Cdilini Linux altında kullanamazsınız, yani bu dillerle Linux altında uygulama geliştiremezsiniz. Fakat Mono Projesi ile C# ve VB ile yazılan uygulamaları bilgisayarınızda çalıştırabilirsiniz.Microsoft'un Silverlight Projesi ile yapılan uygulamaları Linux altında çalıştıramazsınız. Bunun yerine Moonlight Projesi'ni bilgisayarınıza kurmanız gerekir fakat stabil çalışmadığından pek memnun olacağınızı düşünmüyorum. MS Office uygulamalarını Linux altında kullanamazsınız fakat bunların alternatiflerinden zaten söz etmiştik.
Fakat sıradan bir ev kullanıcısıysanız, oyunlarla da pek aranız yoksa Linux sizin için çok iyi bir çözüm olacaktır. Sizi anti-virus derdinden kurtaracak, ve diğer bir çok firmaya ödediğiniz yüzlerce dolarlık uygulamaları ücretsiz olarak sağlayacağı için bütçenize de destek olacaktır.
Linus Torvalds'ın bir dönem öncesinden okumaya başladığı kitapta Unix ve akademik alanda yaygın olarak kullanılan Minix işletim sistemlerini anlatıyormuş. Bu sistemler hakkında daha önceden bilgi sahibi olan Linus, evindeki bilgisayarına Minix işletim sistemini kurar ve üniversitedeki Unix işletim sistemli bilgisayarına erişmek için Minix'in uç birim benzetmesini (terminal) kullanmak zorunda kalır. Fakat Minix Terminali kendisine oldukça kullanışsız geldiği için en sonunda kendi terminalini yazmaya karar verir. İşte Linux'un ilk adımı böyle atılmıştır.Zincirleme bir reaksiyon gibi sürekli etkileşim içine girecek bir sistem ortaya çıkar. Ayrıca Linux, ismini de babası olan Linus Torvalds'dan almaktadır.Bir üniversite öğrencisinin "böyle olsa daha güzel olur" demesinden başlayan bu serüven günümüze kadar birçok farklı türev halinde gelmiştir. Sunucu pazarında, %90 gibi büyük bir paya sahip olan Linux ailesi aslında birçok farklı alanda etkin kullanımda.Herkesin korktuğu ve bilgisayarına kurmaktan çekindiği bu sistemi aslında günlük hayatta bilmeden birçok yerde kullanıyoruz.Günümüzde Linux, televizyonlarda, sunucularda (Google, Yahoo ), masaüstü bilgisayarlarda, süper bilgisayarlarda (ilk 10 listesine giren süper bilgisayarların tümünde Linux kullanılmaktadır), film sektöründe (Hollywood), bilimsel araştırmalarda (CERN), otomotiv sektöründe (BMW, Mercedes, Fiat vb.) etkin olarak kullanılmakta. Hatta iş yerlerinde parmak okuyucu cihazların bile işletim sistemi Linux.Çok kısa, hangi alanda hangi Linux dağıtımı kullanılıyor bir bakalım.
Scientific Linux (SL) http://www.scientificlinux.org/Bilimsel araştırmalarda kullanılan bir dağıtımdır. İsviçre ve Fransa'nın arasına kurulan CERN'ün Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda kullanılmıştır.Debian, Ubuntu, Fedora, Red Hat, Linux MintUzun bir başlık oldu farkındayım fakat yukarıda isimlerini yazdığım dağıtımlar ev, sunucu ve diğer her yerde kullanılabilir dağıtımlardır. Genelde kullanıcıları ev kullanıcıları olmasına rağmen, birçok işletimde etkin olarak kullanılmaktadırlar.Yukarıda birçok yazının arasından ilginizi çeken "Hollywood" olmuş olabilir. "Peki onlar hangi dağıtımı kullanıyor?" Sorusuna cevap vermek aslında biraz güç, herhangi bir dağıtımı kullanıyor olabilirler. Ancak kullandıkları uygulamanın adını hemen vereyimBlender http://www.blender.org/Blender, ücretsiz ve 3D işleme sağlayan bir uygulamadır. Oldukça da kuvvetlidir. Hemen hemen bütün platformlar için çalışabilen sürümleri mevcut.
Dün Sevgililer Günü'ydü ve bu gün Linux fanatikleri için ayrı bir anlam ifade ediyordu. Çünkü Linus Torvalds, bir süredir üstünde çalıştığı Linux 4.5 kernel için yeni bir RC, yani sürüm adayı versiyon yayınladı.
Linus Torvalds, Linux 4.5 kernel için yayınladığı üçüncü sürüm adayında işleri tahmin edilenden daha fazla şekilde değiştirmişti ve boyut olarak da beklenenden daha fazlaydı. Ancak bu dördüncü sürümde her şey yeteri kadar normal görünüyor. Linux 4.5 kernel RC4 sürümü RC3 sürümüyle hemen hemen aynı boyutta geliyor.
Linus Torvalds'a göre, Linux kernel 4.5 Release Candidate 4 sürümü üçte iki oranında güncellenmiş sürücülerle geliyor. Özellikle DRM, SCSI, ağ bağlantıları, ses, hedefleme, mimari gibi alanlarda hatırı sayılır güncellemeler bulunuyor. Buna ek olarak bazı kernel ve kripto değişiklikleri ve ağ katmanında yapılmış iyileştirmeler de görülüyor.
Linux aşıkları, merakla bekledikleri ve tam da Sevgililer Günü'nde kavuştukları Linux kernel 4.5 RC4 sürümünün kaynak dosyalarını aşağıdaki kaynak bağlantıdan indirebilirler. Her zaman olduğu gibi, bu RC4'ün sürüm adayı versiyonu, yani sürümden önce yayınlanan bir versiyon olduğunu, normal işlerinizi gördüğünüz makinelere yüklememeniz gerektiğini hatırlatırız. Linux kernel 4.5'in final versiyonunun Mart 2016'da çıkması bekleniyor.
Microsoft, Linux'a SQL veritabanı yazılımını getireceğini açıkladı. Peki, Linux için Microsoft SQL yazılımında neler olacak? işte detaylar
Microsoft, Linux işletim sistemine yalnızca kendi Serverını içeren SQL veritabanı yazılımını getireceğini duyurdu.
Şu an ki aşamada her ne kadar ilk yazılım olmasa da, söz konusu yazılımın işletim sistemi içerisinde çok önemli bir konuma sahip olacağı belirtildi.
Durum özelinde var olan ironi şudur ki; firmanın daha önceki süreçte Linux işletim sistemini çok aşağılarda gördüğü bir gerçek olarak karşımıza çıkıyordu.
Bu konuda eski CEO Steve Ballmer başta olmak üzere, yeni CEO Satya Nadella işletim sistemine bakışlarını açıkça ifade etmişlerdi.
Fakat geçen yılın Nisan ayında çıkarılan Microsoft Visual Studio kodunun,Linux işletim sistemlerine uyumlu olarak geleceği konuşulmaya başlanmıştı.
Ardından Microsoft, Linux için kendi IDE sürümünü yaparak, kafalardaki soru işaretlerine bir son vermişti.
Orijinal boyotunu görüntülemek için buraya tıklayın 806x406px.
SQL yazılımına gelecek olursa; SQL, MySQL, PostGreSQL çözümleri ile birlikte kullanıcılar tarafından en çok tercih edilen yazılımlardan biri olmuştur.
Yazılımın Linux'a yapacağı katkının ise özellik web ve sunucu yöneticilerikonusunda olacağı ifade ediliyor.
Gün itibariyle Microsoft tarafından açıklanan duyurunun ise henüz teori aşamasında olduğu; kullanıcıların 2017 yılının ortalarına doğru çözümle buluşabilecekleri belirtildi.
Windows kullanıcılarına Transmission müjdesi!
OS X ve Linux'un favori torrent aracı, nihayet Windows kullanıcılarının da hizmetinde!
Torrent kullanıcılarının en çok tercih ettiği BitTorrent istemcilerinden birisi olanTransmission, maalesef uzun bir süredir yalnızca Mac ve Linux kullanıcılarıyla sınırlıydı. Yeni bir gelişmeye göre, Transmission'ın nihayet Window platformuna da sunulmaya başlanacağı duyuruldu.
Söz konusu aracın geliştiricisi bu adresten de görülebileceği gibi Transmission için bir Windows sürümünü sessiz sedasız bir biçimde yayınlamış durumda (Windows'un x64 ve x86 sürümleri için .msi dosyalarının sayfanın en altında bulabilirsiniz). Konuyla ilgili TorrentFreak'te yer alan habere göre, Transmission'ın geliştiricisi bir sonraki sürümden sonra resmi siteden de yazılımın Windows sürümünü kullanıma sunmayı planlıyor.
OS X ve Linux kullanıcılarının uzun bir süredir keyfini çıkardığı Transmission'ın birçok özelliği ise şimdiden Windows üzerinde kullanılabilir durumda.
Son düzenleme: 1 Şub 2017
Linux 4.8 Çekirdeği Artık Destek Almayacak
Yeni çekirdek olan Linux Kernel 4.9âun duyurulmasıyla birlikte artık önceki çekirdek sürümlerini kullanan dağıtımlara çekirdek bazında herhangi bir güvenlik, hız, optimizasyon güncellemesi verilmeyecek.
Linux Kernel 4.9 güncellemesi, dosya sisteminde, çekirdek mimarisi tarafında ve ağ sürücüleri tarafında birtakım geliştirmeler içeriyor.
Ayrıca Ubuntu 16.04âün de temelini Linux Kernel 4.8 serisinden aldığını belirtelim. Canonical, Ubuntu 16.04 kullanıcılarına şimdilik 4.8 desteği üzerinden destek vermeye devam edeceğine, yakın bir zamanda da Ubuntu 16.04 için 4.9 çekirdek serisine geçiş olmayacağını bildirdi.
Bu bağlamda sisteminizin en güncel güvenlik ve optimizasyon güncelleştirmelerini almaya devam etmesi için bir an önce çekirdek güncellemesi yapmanız gerekiyor.
Güvenlik firması Dr. Web, binlerce Linux bilgisayar bulaşan Linux.Proxy.10 adında bir kötü amaçlı yazılım keşfettiğini duyurdu.
Bu zamana kadar Linux, en güvenli işletim sistemi olarak görüldü. Ancak durum artık değişiyor gibi görünüyor. Güvenlik firması Dr. Web, binlerce Linux bilgisayara bulaşan Linux.Proxy.10adında bir kötü amaçlı yazılım keşfettiğini açıkladı. Bu kötü amaçlı yazılım, siber suçluların internet ortamında kimliklerinin gizli kalmasını sağlıyor.
Bu kötü amaçlı yazılım, virüslü cihaz üzerinde bir SOCKS5 proxy sunucusu çalıştırarak saldırganların cihaza bağlanmasını ve böylece internette yasa dışı faaliyetlerde bulunurlarken kimliklerinin gizli kalmasını sağlıyor. Araştırmacılara göre Linux.Proxy.10, varsayılan ayarlara sahip ya da farklı türdeki kötü amaçlı yazılımların bulunduğu bilgisayarları hedef alıyor. Bu sayede saldırganlar, hedef bilgisayara kolay bir şekilde erişebiliyor ve kötü amaçlı yazılımı yükleyebiliyorlar. Linux.Proxy.10 bir kez sisteme bulaştıktan sonra, saldırganlar IP adresini kullanarak ya da yapılandırılmış oldukları bağlantı noktası üzerinden kolay bir şekilde sisteme erişebiliyorlar.
Dr. Web, bu konuyla ilgil yaptığı araştırma sırasında siber suçluların sunucularında Windowsbilgisayarlar için geliştirilmiş olan bir kötü amaçlı yazılım parçası da dahil olmak üzere birçok virüs buldu.
Linux.Proxy.10 isimli kötü amaçlı yazılımdan korunmanın en iyi yolu, varsayılan ayarları değiştirmek ve daha kompleks, kırılması zor şifreler kullanmaktır.
TÜBİTAK tarafından 2005 yılında ilk çıkışını gerçekleştiren, Türkiyeââ¬â¢nin ilk yerli işletim sistemi Pardus, uzun bir süre boyunca hem bireysel tüketiciler hem de kamu kuruşlarında kullanıldı.
Linux çekirdeği üzerine inşa edilen ve 6 sene boyunca 5 ana sürümü çıkarılan işletim sisteminin ekibi, 2013 yılında köklü bir değişikliğe gitmiş ve işletim sistemi Debian tabanlı olarak yoluna devam etmişti.
Daha sonrasında Fatih projesinde boy gösteren işletim sistemi, bugünlerde adının tekrar çıkmasıyla birlikte kendini hatırlattı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pardus hakkında konuştu
Türkiye Bilimler Akademisi Ödülleriââ¬â¢nde konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan; Teknolojiye ve bilime olan önemin altını çizerken, Pardusââ¬â¢dan bahsetti.
ââ¬Å"Eğer siz kendi teknolojinizi, kendi biliminizi üretemiyorsanız onun kültüründe ve değerinde de belirleyici olamazsınızââ¬ diyen Erdoğan, Pardus projesinin neden başarısız olduğuna dair ââ¬Å"TÜBİTAK'ın ürettiği Pardus'ta kullanılan teknoloji bize ait olmadığı için geçerli ve yaygın kullanılan bir ürün olmadı.ââ¬ açıklamasını yaptı.
Pardus gerçekten yerli işletim sistemi miydi ?
TÜBİTAK mühendisleri tarafından 2003 yılında geliştirilmesine başlanan ve ilk sürümü 2005 yılında çıkan Pardus işletim sistemi, aslında gerçekten yerli işletim sistemiydi.
O dönemde geliştirilen Pardus, hiçbir dağıtım baz alınmaksızın direkt Linux çekirdeği üzerine inşa edilmişti. Aynı zamanda sisteminin önemli fonksiyonları; ÇOMAR, PİSİ, YALI ve Kaptan yazılımları tarafından sağlanıyordu.
2011.2 sürümüne kadar gerçekten yerli işletim sistemi olan Pardusââ¬â¢un ekibi, 2012 yılında TÜBİTAK tarafından baştan sona değiştirildi. Yeni ekibin, Pardus için Debian dağıtımının altyapısını kullanmaya başlamasıyla beraber Pardus, yerli işletim sistemi sıfatınıda bir nevi kaybetmiş oldu.
Linux, sıradan kullanıcı tarafından çok kullanılmayan ancak hackerların sıklıkla tercih ettiği bir işletim sistemi. Hackerlar, Linux'ü sahip olduğu özellikler nedeniyle kullanıyorlar. İşte onlardan bazıları.
Hackerların Windows yerine Linux dağıtımlarını tercih ettikleri bir gerçek. Birçok atak Linux işletim sistemli bilgisayarlardan Windowsâlara yapılıyor. Peki ülkemizde masa üstü bilgisayarlarda yaygın olarak kullanılmayan bu işletim sistemlerinin, niçin hackerların favorisi olduğunu hiç düşünmüş müydünüz?
Windowsâun aksine Linux işletim sistemleri açık kaynak kodlu. Yani isteresek bu işletim sisteminin yazıldığı kodu görebilir ve üzerinde istediğimiz değişiklikleri yapabiliriz. Windows ise hiçbir kodunu kullanıcıya açmıyor ve düzenleme yaptırmıyor.
Windows kodlarını açmadığı için burada kod yazarken veya teknik bir iş yaparken, bize sunduğu özellikler üzerinden çalışırız. Linuxâte ise herşeyi ayan beyan görürüz. Bu tıpkı kaputun altında olduğunu düşündüğümüz şeylerle çalışmakla, kaputu açıp istediğimiz müdahaleyi yapabildiğimiz bir aracı çalıştırmaya benzer.
Birçok Hack Aracı Linux İçin Yazılmış
Linux dünyası hacker kaynıyor. Hack araçlarının çoğu Linux işletim sistemi için yazılmış. Üztelik de Windowsâu hacklemek için! Belki de tüm hack programlarının %90âı Linuxâte çalışıyor. Bazılarının Windows versiyonları olsa da hepsi yok, ayrıca uyumsuzluklar olabiliyor.
Linux Granüler Kontrol Sağlıyor
Bu sistem neredeyse sınırsız miktarda kontrole sahip olduğumuzu gösteriyor. Linuxâte herşey en makro düzeyde ve en küçük ölçekte terminal tarafıdnan kontrol edilebiliyor. Bu da terminali çok önemli kılıyor ve kullanıcıya büyük müdahale imkanı veriyor.
Gelecek Linux/UNIXâe Ait
Linux geleceğin işletim sistemi. 80âler ve 90âlardaki güçlü Microsoft artık ona boyun eğmek durumunda. Router, switch gibi cihazların yanı sıra birçok serverın içinde kullanılan sanallaştırma teknolojilerinden en popüler ikisi, Vmware ve Citrix Linux çekirdeği üzerine inşa edilmiş. Nesnelerin interneti iler birçok ufak cihazın içinde de artan bir kullanım oranı yakalayacağını düşünüyoruz.
Linux, Unix türevi, ücretsiz, açık kaynak kodlu işletim sistemi olarak bilinmektedir. Linus Torvalds, dünya gelenlindeki geliştiricilerin yardımıyla Linux işletim sistemini kurmuştur.
Linuxâu şu şekilde anlatabiliriz:
Ağ işletim Sistemi
Linux aslında sadece bir çekirdektir. Çekirdek, bilgisayar donanıma erişim sağlar ve aşağıda sıralanan kaynaklara erişim kontrolü sağlar.
Dosyalar ve Veriler,
Çalışan Sistem Programları,
Programları Belleğe Yüklenmesi
Güvenlik ve Güvenlik Duvarı
Diğer Kaynaklar vs.
Çekirdek, bir kaynağı kimin kullanacağına ve ne zamana kadar süreceğine karar verir. Linux çekirdeğini, resmi web sitesinden indirimini sağlayabiliyorsunuz.
Metin editörleri, E-posta istemcileri, tarayıcılar, ofis uygulamaları gibi tüm uygulamaları kullanabilmeniz için tek başına Linux çekirdeği işe yaramayacaktır. Bu nedenle Linux Dağıtımı fikri ve akabinde Linux Dağıtımları ortaya çıkmıştır. Tipik bir Linux dağıtımı şunları içermektedir;
Metin editörleri, tarayıcılar vb gibi. GNU uygulama yardımcı programları,
Çeşitli GUI (X Window) uygulamaları ve araçları
Office uygulama yazılımı,
Yazılım geliştirme araçları ve derleyicileri,
Kullanılmaya hazır binlerce uygulama yazılım paketi
Linux kurulum programları/betikleri
Linux kurulum sonrası yönetim araçları: kullanıcı ekleme, uygulama yükleme gibi günlük işler
Ve bir kabuk.
Çekirdek(Kernel), Linux işletim sisteminin bir nevi kalbidir. Linux işletim sisteminin kalbi olan Çekirdek(Kernel) olmadığı ya da hata verdiği durumda işletim sistemi işlev göremez hale gelir ve artık bir müdahale yapamazsınız. Linux işletim sistemindeki Linux çekirdeğinin önemi bu nedenle çok fazladır.
Ve Linux çekirdeği, sistem yazılım ve donanım kaynaklarını şu şekilde yönetmektedir:
G / Ç yönetimi
IPv4 ve IPv6 dahil olmak üzere ağ desteği,
Sanal bellek, paylaşımlı kütüphaneler, talep yükleme vb. paylaşılan kopya üzerinden yazma yürütebilmektedir.
Çekirdek, bu kaynakları kullanan ve ne kadar süre içerisinde ne kadarlık bir zaman alacağına karar veren araçtır. Programlarınızı çalıştırmanıza olanak sağlar, ikili(binary) dosyaların çalıştırılabilmesi için ise kurulum gerçekleştirir. Çekirdek, bilgisayarınızın donanımıyla, çeşitli uygulamalar arasında aracı olarak görev yapar.
Siz değerli makale okurlarımızla bu yazımızda Linux Kabuk Betiğin Avantajları ve Dezavantajları ile ilgili birkaç bilgi paylaşacağız.
Kabuk komut dosyaları, yorumlanmış bir dil olarak yazıldığı için neredeyse tüm modem UNIX / Linux / BSD / Mac OS X işletim sistemi üzerinde herhangi bir ek çaba sarf etmeden çalıştırılabilir.
Hızlı başlatma ve etkileşimli hata ayıklayabilmektedir.
Zaman tasarrufunu sağlamaktadır.
Sistem yöneticisi görev otomasyonu sağlamaktadır.
Farklı platformlar arasındaki uyumluluk sorunları
Yavaş çalışma hızı
Zamanla değişen kabuk komutları ve süreçler
Peki âShell Scriptâ öğrenmek için hangi kabuğu kullanacağız?
Bash kabuğu en uygunu olacaktır.
Linux işletim sisteminde kabuk (shell) erişimi elden etmenin çeşitli yöntemleri bulunmaktadır. Bunların en başında gelenlerden bir tanesinde Shell (Prompt) istemidir .
Shell İstemi (Prompt)
Terminal: Linux masaüstü için GUI tabanlı oturum açma sistemidir. Oturum açtıktan sonra, X Terminal (XTerm), GNOME Terminali (GTerm) veya KDE Terminali (KTerm) uygulamasını çalıştırarak bir kabuğa erişebilirsiniz.
Güvenli kabuk(SSH) üzerinden bağlanma: Uzak sunucuya veya iş istasyonuna bağlanmanızı ve oturum açmanızı sağlar.
Konsul: Birkaç Linux sisteminde metin tabanlı oturum açma sistemi sağlar. Genellikle, sisteme giriş yapmaz, oturum açmış olursunuz.
Mevcut kabuğumun adını nasıl öğrenebilirim?
Bu işlem için ise sisteminizdeki tüm kabukları bulmanız adına aşağıdaki komutu yazmanız yeterli olacaktır.
Bilgisayar, sıfır(0)âdan ve bir(1)âden oluşan ve binary(ikili) dil olarak bilinen dili kavrar. Okuması ve yazması hepimiz için zor olan ikili(binary) dil kullanarak talimatları sağlamaktadır. Bu nedenle, bir işletim sisteminde âkabuk(shell)â denilen özel bir program vardır. âKabuk(shell)â okunabilir komutları alır ve bunları çekirdeğin okuyabileceği ve işleyebileceği şekle dönüştürür.
âKabukâ, bir kullanıcı programı veya kullanıcı etkileşimi için sağlanan ortamdır.
Klavyeden veya bir dosyadan okunan komutları yürüten bir komut dili işleyicisidir.
âKabukâ, oturum açtığınızda veya bir konsol(terminal) açtığınızda başlar.
Yardımcı programları çalıştırmak için hızlı bir yol.
âKabukâ, sistem çekirdeğinin bir parçası değildir, ancak programları çalıştırmak, dosyalar oluşturmak vb. için sistem çekirdeğini kullanmaktadır.
Linux için aşağıda listelenen çeşitli kabuklar mevcuttur.
BASH(Bourne-Again Shell): Linuxâte en yaygın ve açık kaynak kodlu kabuk.
CSH(C Shell): C kabuğunun söz dizimi ve kullanımı C programlama dili ile çok benzerdir.
Her bir kabuğun aynı işi yaptığını ancak herbirinin farklı komut ve söz diziminden anladığını ve farklı yerleşik işlevler sağladığını unutmamamız gerekiyor. MS-DOS altında aynı amaçla kullanılan ise COMMAND PROMPTâdur, ancak Linux kabukları kadar güçlü değildir.
Uyarı: İhtiyacınız yoksa, yani kullanmak zorunda değilseniz Oracle Java 9'u kurmayın. Çünkü erken erişim sürümüdür. Hatalar barındırabilir ve güvenlik yamalarını içinde barındırmıyor olabilir. Ayrıca Oracle Java 9'u indireceğiniz serverlar yavaş, internet bağlantınız hızlı bile olsa indirme işlemi zaman alabilir veya hata verebilir.
Linux'te Oracle Java 7 Kurulumu Nasıl Yapılır?
PPA ile Oracle JDK7 paketi (Java JDK, JRE ve Java tarayıcı eklentisi) kurulur. Aşağıdaki komutları terminalde sırasıyla yazarak Oracle Java 7'yi kurabilirsiniz.
Linux'te Oracle Java 8 Kurulumu Nasıl Yapılır?
PPA ile Oracle JDK8 paketi (Java JDK, JRE ve Java tarayıcı eklentisi) kurulur. Aşağıdaki komutları terminalde sırasıyla yazarak Oracle Java 8'i kurabilirsiniz.
Linux'te Oracle Java 9 Kurulumu Nasıl Yapılır?
Aşağıdaki komutları terminalde sırasıyla yazarak Oracle Java 9'u kurabilirsiniz.
Bilgisayarınıza her kurduğunuz yeni Java sürümü kendini varsayılan olarak ayarlar. Yani Java 8 bilgisayarınızda kuruluysa ve siz Java 9'u kurarsanız varsayılan olarak Java 9 ayarlanır. Kendi istediğiniz sürüm hangisiyse onu varsayılan olarak ayarlamak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz.
Oracle Java 7'i varsayılan olarak ayarlamak için;
Oracle Java 8'i varsayılan olarak ayarlamak için;
Oracle Java 9'i varsayılan olarak ayarlamak için;
sudo apt-get install oracle-java9-set-default
Linux'te Oracle Java 7 / 8 / 9 Nasıl Kaldırılır?
Hangi sürümü kaldırmak istiyorsanız aşağıdaki komutlardan size uygun olanı terminalde çalıştırıp Java'yı bilgisayarınızdan kaldırabilirsiniz.
sudo apt-get remove oracle-java9-installer
OpenJDK, Sun Microsystems tarafından 2006âda başlatılmıştır. Özgür ve açık kaynak kodludur. Genel Kamu Lisansı (GPL) ile lisanslanmıştır.
Uyarı: Java programı geliştirecek kişiler JDKâyı, geliştirme yapmayacak kişilerse JREâyi kurmalı.
Kuruluma geçmeden önce bilgisayarınızda kullandığınız Linux dağıtımında hangi OpenJDK sürümlerini kurabileceğinizi görmek için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz.
OpenSUSE: zypper search java | grep openjdk
ArchLinux/Manjaro: pacman -Ss java | grep openjdk
Ubuntu/Mint/Debian: apt-cache search java | grep openjdk
RHEL/CentOS/Fedora 21 ve Öncesi: yum search java | grep openjdk
Fedora 22 ve Sonrası: dnf search java | grep openjdk
Yukarıdaki komutlardan birini çalıştırdıktan sonra kurmayı istediğiniz Java sürümü hangisiyse aşağıdaki kurulum komutlarında kendinize göre sürümleri değiştirebilirsiniz.
Linuxâte OpenJDK Kurulumu Nasıl Yapılır?
OpenSUSE OpenJDK Kurulumu
[JRE] sudo zypper install java-1_8_0-openjdk
[JDK] sudo zypper install java-1_8_0-openjdk-devel
Ubuntu/Mint/Debian OpenJDK Kurulumu
[JRE] sudo apt-get install openjdk-8-jre
[JDK] sudo apt-get install openjdk-8-jdk
RHEL/CentOS/Fedora OpenJDK Kurulumu
[JRE 1.7] sudo yum install java-1.7.0-openjdk.x86_64
[JRE 1.8] sudo dnf install java-1.8.0-openjdk.x86_64
[JDK] sudo yum install java-1.7.0-openjdk-devel.x86_64
Arch Tabanlı Sistemlerde OpenJDK Kurulumu
[JRE] sudo pacman -Syu jre8-openjdk
[JDK] sudo pacman -Syu jdk8-openjdk
GScan2PDF, tarayıcıyla taradığınız bir veya birden fazla sayfayı PDF olarak kaydedebilmenizi sağlayan bir yazılım.
GScan2PDF Kurulumu Nasıl Yapılır?
Ubuntu deposunda yazılımın eski sürümü mevcut. Yeni sürümünü kurmak için geliştiricinin PPAâsını kullanacağınız. Aşağıdaki komutları terminalde sırasıyla çalıştırarak GScan2PDFâin en son sürümünü kullanabilirsiniz.
Eğer GScan2PDFâi stok sürüme geri döndürmek istiyorsanız aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz.
H265 iptv kanal
Perşembe saat 21:37'de