Evrimde Seçilim Mekanizmaları | KreatifBiri
Ayşe Tekin, 1 sene ago 0 3 min read
Evrim bir teori değil gerçektir!
Bugün yazıma bu cümleyle başlamak, aklıma gelen her yere bu cümleyi yazarak insanların evrime alışmasını ve kabul etmesini amaçlıyorum. Çünkü artık doğrulara değil en çok gördüklerimizi kabul ediyoruz. Bu hafta geçen haftadan devam edip evrimin seçilim mekanizmalarından bahsedeceğiz.
Evrim dendiğinde ilk öğrendiğimiz doğal seçilimden başlayacağız. Burada bir canlı genotip(Genlerimizdeki diziliş) ve fenotip(Görünüşümüz) olarak değişen ortam koşullarına uyum sağlamaya çalışır. Ancak uyum sağlayabilenler hayatta kalır ve bu süzülmüş genleri yeni bireylere aktarır. Bir örnek verecek olursak, sanayi devriminden sonra İngiltere’de beyaz renklilere kıyasla siyah renkli güvelerin çoğaldığı gözlemlendi. Bunun sebebi sanayi devrimiyle ise boyanan ağaçlarda beyaz renkli güveler daha çok meydana çıkmış ve avcıları artmıştır. Daha sonra hava temizlenip ağaçların rengi açılınca bu siyah güveler ortadan yok olmuştur.
Doğal seçilimde üremeyi başaramayanlar genlerini yeni bireylere aktaramaz ise genleri elenir. Değişen ortama uyum sağlayamazsa da genleri elenir. Yani uyumsuz çeşitler ortadan kaldırılır. Bunun hakkında, evrimci George Williams “Evrim doğal seçilime rağmen işliyor.” demiştir.
Doğal seçilimde kimin hayatta kalacağını aslında fenotip belirler.Genlerin dizilimi(Genotip) önemlidir ancak asıl önemli olan bu genlerin ne ortaya çıkaracağıdır. Yani fenotipte meydana gelen özelliklerin uyumu daha önemlidir.
Yapay seçilim doğal seçilimi anlamanın ilk basamağı diyebiliriz. Doğal seçilimi fark etmemizi sağlayan da aslında insanlar olarak hayvanların evrimini yönlendirmemiz olmuştur. Yapay seçilim insanlar tarafından canlıların evrimine müdahale edilmesidir. Buna örnek olarak ineklerde daha çok süt verenlerin besi hayvanı olarak tutulup, soyunun saflaştırılarak süt veriminin arttırılmasını verebiliriz. Yapay seçilimde istediğimiz bir özelliği tutarak seçilim yaptırabilir ya da istemediğimiz bir özelliği eleyebiliriz. Ancak bu seçilimin bazı kötü sonuçları da vardır. İstediğimiz özellik için benzer genleri taşıyan canlıları çiftleştiririz bunun sonucunda insanlarda akraba evliliklerinde olduğu gibi genetik hatalar ve hastalıkların ihtimali yükselir. Bunların yanında topluluğun genetik özellikleri benzer olduğu için zayıf ve güçlü yönleri de benzer olacaktır ve herhangi bir hastalıkta tüm soyun yok olma riski de yüksektir.
Akrabalar ve bunlarla iyi etkileşim hayatta kalma ve üreme başarısının artması için önemlidir. Akraba seçiliminde gen aktarım başarısı artar. Akraba olan canlılar birbirlerini koruyup desteklediği sürece normalde elenme ihtimali yüksek bireyler bile hayatta kalır ve bunun sonucu olarak da ailede daha fazla gen aktarımı olur. Yani aynı aileden olduğunuz için benzer genlere sahip olduğunuz kardeşinizin çocuğu da sizin sahip olduğunuz genleri taşıyor olur.
Üremek, gelecek nesillere genlerini aktarabilmek, genlerimizde kodlanmış olan en büyük görevimizdir. Çünkü canlılığın devamı buna bağlıdır. Doğa hayatta olan her bireyi büyük bir titizlikle seçer. Buna canlıların üreteceği yavrular da dahildir. Cinsel Seçilim, türlerde görülen farklı cinsiyetlerin, üreme sırasında rastgele tercihlerde bulunmak yerine, belirli özelliklerin durumuna göre yapılan tercihlerden doğan seçilim baskısıdır. Seçilimde genelde yavrunun hayatta kalma başarısını arttırabilecek genlerin olduğu bireyler seçilir. Yani erkeklerde daha güçlü, büyük,hızlı olanlar ya da farklı renklere sahip olanlar, dans edenler, dişiye hediye getirenler, şarkı söyleyenler gibi değişik seçim kriterleri de vardır. Dişiler genelde seçen taraf olur çünkü yavruyu meydana getirecek olan dişidir. Üremeyi başaramayan canlıların genleri ise elenir.
Tags	#akraba seçilimi	#çeşitlilik	#Charles Darwin	#cinsel seçilim	#darwin	#doğal seçilim	#evrim	#yapay seçilim