poseidon87 Bir Paz Tem. 05, 2009 7:11 pm
Terör Yönetimi Kuramı, insanın, ölümlü olduğu bilgisinin farkında olmasının, onun davranışlarında yönlendirici bir etkisi olduğunu vurgular. Biz, diğer canlılardan farklı olarak, eninde sonunda öleceğimizi ve bu dünyayı terk edeceğimizi bilen tek türüz. Belki bu bilgiyi her an düşünmüyoruz ya da sürekli farkında değiliz ama TYK’ya göre davranışlarımızı belirleyen en önemli etmenlerden birisi ölümlü olduğumuz bilgisidir. Doğal olarak bu tür bilgi, her şeyin yok olacağı, her şeyi
bırakıp gideceğimiz ve geri dönemeyeceğimiz bilgisi, aslında korkunç bir bilgidir. Öleceğimizi bilmenin bizde yaratacağı en büyük duygu çok büyük bir korku, dehşet ya da daha genel ifadeyle terördür. Başedilmesi çok zor olan bu korkuyu hiç değilse olası en düşük düzeyde tutabilmek için kullanabileceğimiz iki kaynak var: (1) yaşamın içinde kendimize verdiğimiz değer, ne kadar işe yarar bir insan olduğumuza dair duygu ve düşüncelerimiz ya da bunların tamamını kapsayan bir kavram olarak öz saygı ve (2) kültürel dünya görüşümüz (bizim gibi olan diğer insanlarla paylaştığımız değerlerimiz, inançlarımız ve yaşam tarzımız). TYK konusunda yapılan deneyler, bireylerin kendilerine ölümlü oldukları hatırlatıldıktan (örneğin öldüklerinde ne olabileceğine dair kısa bir yazı istendikten) sonra kendi kültürel dünya görüşlerine daha da bağlandıklarını ve daha da önemlisi bu dünya görüşünü tehdit eden kişi ya da gruplara karşı daha olumsuz duygular beslediklerini gösteriyor. Eğer, örneğin, etnik gruplara karşı nötr bir duygunuz varsa ve size ölümlü olduğunuzu farkettiren bir uyaranla karşılaşırsanız (sadece bir cenaze evinin önünden geçmek bile yeterli olabilir), bu gruplara ilgili duygu ve düşünceleriniz ölümlü olduğu bilgisi kendisine hatırlatılmayan kişilere göre daha da olumsuz olabiliyor. Çünkü diğer dünya görüşlerinin varlığı sizin dünya görüşünüzün yanlış olabileceği bilgisini de içerir ve eğer sizinki yanlışsa, o zaman ölümlü olmanın getirdiği korkuyu engelleyecek ve sizin iyi hissetmenizi sağlayacak önemli bir aracı kaybetmiş olacaksınız.
20 Kasım 2004 tarihinde oynanan Trabzonspor - Fenerbahçe maçı sembolik yok edişin iyi bir örneği oldu. Takımları önce 1-0 sonra da 2-0 yenik duruma düşünce, Trabzonsporlu bazı taraftarlar, Fenerbahçe formalarını ve bayraklarını yaktılar, sahanın bayrak direğinden Fenerbahçe bayrağını indirdiler. Çünkü kendilerini tanımladıkları, kimlik olarak kabul ettikleri ve artık dünya görüşlerinin temelini oluşturan “Trabzonspor’lu kimliği” bir başka kimlik tarafından tehdit ediliyordu. Kendi kültürel dünya görülerini değiştirmektense, diğerini yok etmeye çalışmak amacıyla o kültürü, yani “Fenerbahçe’li kimliği”ni, temsil eden sembolleri (bayrak, forma, ...) yok etmeye çalıştılar. Bu, çok olumsuz ve istenmeyen bir davranış olmasına rağmen, gerçekten de çok işlevsel çünkü sembolleri yok ederek, o sembollerin temsil ettiği kültürel dünya görüşüne de zarar vererek, kendi dünya görüşünü güçlü kılmış oluyorsunuz ve ek olarak rakip kültürün zarar görebileceğini de en azından kendinize ispatlamış oluyorsunuz. Daha fazla enerji gerektirmesine ve çoğu zaman da yasalara karşı olmasına rağmen bu tür davranışların, “Rakip kültür (takım) kesinlikle bizden daha iyi.” gibi bir cümle kurmaktan daha kolay olacağını söylemek yanlış olmayacaktır.