BEYAZ BAŞ LAHANADA GELİŞTİRİLEN YERLİ F 1 HİBRİT ÇEŞİT ADAYLARININ MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN TANIMLANMASI - PDF
1 BEYAZ BAŞ LAHANADA GELİŞTİRİLEN YERLİ F 1 HİBRİT ÇEŞİT ADAYLARININ MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN TANIMLANMASI Hayati KAR 1, Onur KARAAĞAÇ 1, Beyhan KİBAR 1, Aydın APAYDIN 1 1 Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, SAMSUN Yerli hibrit beyaz baş lahanaların elde edilmesi amacıyla yapılan bu çalışma Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yürütülmüştür yılı çiçeklenme döneminde melezlemeler yapılmış ve aynı yıl elde edilen hibrit tohumlarla denemeler kurulmuştur. Yetiştirilen yerli hibrit adaylarının başta verim ile ilgili olarak baş ağırlığı değerleri alınmıştır. Bunun yanında hibritlerin üniformitesi, baş şekli, baş ebatı, olgunlaşma gün sayısı, olgun başların arazide kalma süresi gibi özellikleri incelenmiştir. Elde edilen tüm hibritlerin temel morfolojik özelliklerine bakılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye de ilk yerli hibrit beyaz baş lahanalar elde edilmiştir. Ayrıca çalışma sonunda ortaya çıkan hibritler içerisinde bölge şartlarında denemeye uygun olabilecek çeşit adayları belirlenmiştir. Anahtar kelimler: Beyaz baş lahana, ıslah, hibrit çeşit, morfolojik karakterizasyon IDENTIFICATION OF MORPHOLOGICAL TRAITS OF DEVELOPED DOMESTIC F1 HYBRIDE CULTIVAR CANDIDATES FOR WHITE HEAD CABBAGE This study has included in the study regarding Improvement of F1 hybrid white head cabbage cultivar and has been conducted at the Black-Sea Agricultural Research Institute. First domestic hybrid white head cabbages were improved by means of this study in Turkey. Hybridizations were made at the stage of flowering in the year 2006 and experiments were established by the hybrid seeds in the same year. Especially yield and head weight values of the improved domestic hybrid candidates were recorded. Besides of the yield and head weight traits, uniformity, head form, head dimension, days to maturing, duration of life in the field was examined. Basic morphological traits of all obtained hybrids were recorded. Cultivar candidates will be tested in the region conditions were determined among the hybrids obtained at the end of the study. Key Words: White head cabbage, Breeding, Hybrid, Morphological characterization GİRİŞ Beyaz baş lahana (Brassica oleracea var. capitata subvar. alba), besleyici değeri yüksek olan ve değişik şekillerde değerlendirilebilen kışlık sebze türlerinden biridir. Genellikle sofralık (sarma, kabuska ve salata) ve turşu sanayi için üretimi yapılan beyaz baş lahana, ülkemiz ve özellikle Karadeniz bölgesinde büyük bir üretim potansiyeline sahiptir. Türkiye ton üretim ile dünyada önemli lahana üreticisi ülkeler arasında yer almaktadır (Anonymous, 2006a). Karadeniz bölgesinin de gerek ekim alanı ve gerekse üretim yönünden en önemli sebzelerinden birisi beyaz baş lahanadır. Karadeniz bölgesinde ton baş lahana üretilmekte olup bu miktarın %40 ı Samsun ilinden (Bafra ovası) sağlanmaktadır (Anonymous, 2006 b). Yanmaz ve ark., (2000), yaptıkları çalışma ile ülkemizdeki lahana gen kaynaklarının potansiyelini ortaya koymuşlar ve bu zenginliğin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Türkiye de 1980 li yıllardan beri farklı lahana populasyonları kullanılarak yapılan seleksiyon çalışmalarıyla standart çeşitler geliştirilmiştir (Balkaya ve Karaağaç, 2005). Ege bölgesi populasyonu kullanılarak (Şalk, 1982), Trakya bölgesinde özellikle Edirne ilinde bulunan Köse yerel çeşidi kullanılarak (Şencan, 1980) standart baş lahana çeşitleri geliştirilmiştir. Ayrıca Simsek ve Sürmeli, (1991), Yaşar ve ark., (1995) ülkemizin farklı yörelerinden elde ettikleri yerel populasyonlarla çeşit geliştirme çalışmaları yapmışlardır. Bununla birlikte, ülkemizde geliştirilmiş olan standart lahana çeşitleri olmasına rağmen geliştirilmiş yerli F1 hibrit lahana çeşidi bulunmamaktadır (Anonymous, 2007). Her ne kadar ülkemizde yerel çeşitler, standart çeşitler ve F 1 hibrit çeşitler, lahana üretiminde kullanılsa da verim ve kalite avantajlarından dolayı hibrit tohumların kullanım oranı gün geçtikçe artmaktadır. Boos ve Artem, (1984), 6-7 generasyon kendilenen hatları melezleyerek 69 hibrit elde etmişler ve bu hibritlerin verimlerinin ebeveynlerine göre %54 oranında arttığını bulmuşlardır. Baş lahanada (Brassica oleracea var. capitata subvar. alba) erken baş oluşumuna heterosisin etkisinin
2 belirlenmesi amacıyla yapılan bir çalışmada 8-10 kez kendileme sonucu saflaşan 7 adet kendilenmiş hat kullanılmış ve materyaller kendi aralarında diallel olarak melezlenmiştir. F1 generasyonundaki bitkilerin ebeveynlerine oranla daha fazla büyüklükte baş oluşturdukları tespit edilmiştir (Tanaka ve Niikura, 2006). Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yürütülen beyaz baş lahanada F1 hibrit çeşit ıslahı çalışması ile yerli F1 hibritler geliştirmek amaçlanmıştır. Bundan dolayı beyaz baş lahana gen havuzunda bulunan yüksek oranda saflaşmış hatlarda melezlemeler yapılarak ilk hibrit yerli beyaz baş lahana çeşit adayları geliştirilmiştir. Bu çalışmada geliştirilen yerli hibrit beyaz baş lahana çeşit adaylarının morfolojik özellikleri verilmektedir. MATERYAL ve METOT Çalışmada deneme materyalini, DPT tarafından desteklenen ve yılları arasında yürütülen Türkiye F1 Hibrit Sebze Çeşitlerinin Geliştirilmesi ve Tohumluk Üretiminde Kamu-Özel Sektör İşbirliği Projesi nin alt projesi olan Beyaz Baş Lahana F1 Hibrit Çeşit Islah ı projesinde mevcut olan ve Türkiye nin değişik bölgelerinden toplanan materyallerden elde edilen 7-8 generasyon kendilenmiş yüksek oranda saf olduğu kabul edilen saf hatların melezleri oluşturmaktadır. Beyaz baş lahanada 2006 yılı çiçeklenme döneminde ileri kendileme kademesinde olan 8 adet saf hat hibrit çeşit çıkarmak amacıyla melezleme programında kullanılmış ve 26 adet melez kombinasyonu yapılmıştır. Çalışmada kullanılan saf hatlar ve melez kombinasyonları Çizelge 1 de gösterilmektedir. Çizelge 1. F1 hibrit melezlerinde kullanılan saf hatlar ve melez kombinasyonları Sıra No Saf Hatlar Melez Kombinasyonları 1 538Ç 538ÇX530Ç / 538ÇX523Ç / 538ÇX145T / 538ÇX173T 2 530Ç 530ÇX538Ç / 530ÇX523Ç / 530ÇX145T / 530ÇX173T 3 523Ç 523ÇX538Ç / 523ÇX530Ç / 523ÇX145T / 523ÇX173T 4 145T 145TX538Ç / 145TX530Ç / 145TX523Ç / 145TX173T 5 173T 173TX538Ç / 173TX530Ç / 173TX523Ç / 1 73TX145T 6 508T 508TX518Ç / 508TX519Ç 7 518Ç 518ÇX508T / 518ÇX519Ç 8 519Ç 519ÇX508T / 519ÇX518Ç Çizelge 2. Denemede incelenen morfolojik özellikler İncelenen özellik Kısaltma Açıklamalar Bitki Boyu (cm) BB Kısa, orta, uzun, çok uzun Uzunlamasına Baş Şekli UBŞ Dar eliptik, eliptik, yuvarlak, geniş eliptik, geniş ters yumurta, geniş yumurta Baş Ebatı (kg) BE Küçük, orta, iri Baş Çapı (cm) BÇ Küçük, orta, geniş Baş Uzunluğu (cm) BU Kısa, orta, uzun Baş örtme BÖ Örtülü, yarı örtülü, örtüsüz Baş sertliği BS Çok gevşek, gevşek, orta, sıkı, çok sıkı İç sap uzunluğu (cm) İSU Kısa, orta, uzun İç sapın çapı (cm) İSÇ Küçük, orta, geniş Yaprakların Açılma Durumu YAD İyi, orta, kötü Hasat olum zamanı (gün) HOZ Çok erkenci, erkenci, orta, geççi, çok geççi Tarlada Kalma Süresi (gün) TKS Kısa, orta, uzun Üst yapraklarda antosiyanin ÜYA Var, yok Yaprakta kabarıklılık YK Var, yok Dış yaprakta mumluluk DYM Yok, hafif, orta, kuvvetli Dış yaprak rengi DYR Sarı-yeşil, açık yeşil, yeşil, k. yeşil, mavi yeş. Dekara verim (kg/da) DV (Baş sayısı x Ort. Baş ağırlığı) / dekar Deneme, KTAE arazisinde yürütülmüştür. Kendilemeler tek bitki ve çoklu bitki kendilemesi şeklinde yapılmıştır. Aynı zamanda lahanada uyuşmazlığı kırmak amacıyla tomurcuk tozlaması da uygulanmıştır yılı çiçeklenme döneminde (Nisan- Mayıs ayları) ileri kendileme kademesinde olan 8 adet saf hatta hibrit çeşit çıkarmak amacıyla melezlemeler yapılmıştır. Melezlemeye alınan 8 saf hatta diallel melezleme programı ile 26 F1 hibrit melez kombinasyonu elde edilmiştir. Bu melezlerin
3 tohumları 2006 Haziran ayında çıkarılarak Temmuz 2006 tarihinde tohum ekimi yapılmıştır. Fide yetiştiriciliği ısıtmasız plastik serada, 3:1 oranında torf:perlit karışımından oluşan viyollerde yapılmıştır. Fideler 4 5 gerçek yapraklı büyüklüğe geldiklerinde araziye fide dikimi her melezde 20 adet fide olacak şekilde 60 X 90 cm mesafeyle tek sıralı olarak Ağustos 2006 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Deneme süresince kültürel işlemler, düzenli olarak yürütülmüştür. Morfolojik karakterizasyon, Uluslararası Bitki Gen Kaynakları Araştırma Enstitüsü (IPGRI) tarafından hazırlanmış olan Brassica Tanımlama Kataloğu göz önünde bulundurularak yapılmıştır (Anonymous, 1990). Çalışmada incelenen gözlem ve ölçümler Çizelge 2 de verilmektedir. BULGULAR VE TARTIŞMA Genotipler toplam 17 adet bitkisel özellik yönünden değerlendirilmiştir. Hibrit çeşit elde etmek amacıyla melez kombinasyonda yer alan saf hatlara ait morfolojik özellikler Çizelge 3 te verilmektedir. Melezlemeye giren saf hatların baş şeklinin genel olarak eliptik olduğu görülmektedir. Bununla birlikte baş ebatları da küçük ve ortadır. Olgunlaşma gün sayısı yönünden genel olarak hatlar günlüktür. Ebeveyn olarak kullanılan hatların dekara verimlerine baktığımızda verimler 3330 kg/da ile kg/da arasında değişmektedir. Elde edilen hibrit beyaz baş lahana çeşit adaylarının morfolojik özellikleri Çizelge 4 te verilmektedir. Bitkisel özellikler yönünden oldukça farklı yapıda melezler bitkiler elde edilmiştir. Bazı melez kombinasyonlarından tohum alınamaması nedeniyle toplam olarak 23 adet melez kombinasyonunda morfolojik tanımlama yapılmıştır. Genel olarak hibritlerin baş şeklinin eliptik ve dar eliptik olduğu belirlenmiştir. Beyaz baş lahanada elde edilen çeşitlerin önemli olan bazı özelliklerini incelendiğinde başlar küçük ve orta, olgunlaşma gün sayısı erkenci ve orta olarak tespit edilmiştir. Olgun başların tarlada kalma süresi yönünden yapılan hibritler incelendiğinde genellikle gün süre ile başların arazide çatlamadan kaldığı tespit edilmiştir. Meydana getirilen hibrit çeşit adaylarından 3Ç-T ve 11T erkenci hibritler (80-90 günlük) olarak dikkat çekmektedir. Yine 3T, 7T, 11T ve 13T bölge şartları için uygun sarmalık hibrit çeşit adayları olarak önerilebilir. Yürütülen bu çalışma ile Türkiye de ilk yerli hibrit beyaz baş lahanalar elde edilmiştir. Çalışma sonunda ortaya çıkan hibritler içerisinde bölge şartlarında denemeye uygun olabilecek çeşit adayları belirlenmiştir. KAYNAKLAR Anonymous, Descriptors for Brassica and Raphanus. International Plant Genetic Resources Institute (IPGRI). Rome, Italy. p.58 Anonymous, 2006a. FAOSTAD Statistical Databases. Anonymous, 2006b. Samsun Tarım İl müdürlüğü İstatistik Kayıtları Anonymous, Ticari Sebze Kayıt Listesi. Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü. Ankara Balkaya, A., Karaagaç, O., Vegetable Genetic Resources of Turkey. Journal of Vegetable Science. 11(4): Boos, G.V., Artem, A.M., İnterline Hybrids of White Cabbage. Nauchno, tekhnicheskii, Byulleten, Vsesoyuznogo, Ordena, Linin-i, Ordena, Druzhby, Naradov, Nauchno, issledovatel'skogo, Instituta, Rastenievodstva, Imeni, N. -I. Vavilova. No. 140, 3-8 Şimşek, G., Sürmeli, N Sarmalık Beyaz Baş Lahana Islahı Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü-Yalova. Sonuç Raporu. Tanaka, N., Niikura, S Genetic Analysis of the Developmental Characteristics Related to the Earliness of Head Formation in Cabbage (Brassica oleracea L.). Breeding Science. 56 (2): Şalk, A., Toptan Seleksiyon Yöntemi ile Ege Bölgesine Uygun Baş Lahana Islahı. Ege Üniversitesi Yayınları. No: 470. Izmir. Şencan, M., Edirne nin Yerli Beyaz Baş Köse Lahanalarının Islahı. Sonuç Raporu. Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü, Yalova. Yanmaz, R., Kaplan, N., Balkaya, A., Apaydın, A., Kar, H Türkiye Beyaz Bas Lahana (Brassica oleracea L., capitata sub.var. Alba) Gen Kaynaklarının Belirlenmesi Üzerinde Arastırmalar. III. Sebze Tarımı Sempozyumu Eylül Isparta Yaşar, F., Türkmen, O., Akıncı, I.E., Karataş, A., Ercis Yerel Lahanasının Seleksiyon Çalışmaları. II. Türkiye Bahçe Bitkileri Kongresi. 3-6 Ekim1995, Adana.
4 Çizelge yılı beyaz baş lahanada F 1 hibrit melezlerini oluşturan saf hatlara ait morfolojik özellikler Hat No BB UBŞ BE BÇ BU BÖ BS İSU 538Ç Kısa Eliptik Küçük -2.3 Küçük -23 Kısa Örtülü Orta Uzun Ç Orta Eliptik Küçük -1.8 Küçük -21 Kısa -17 Örtülü Orta Orta Ç Kısa Eliptik Küçük -1.8 Küçük -18 Kısa -13 Örtülü Orta Orta-8 145T Orta Eliptik Küçük -2.1 Küçük 22.5 Kısa -16 Örtülü Orta Kısa T Orta- 60 Eliptik Orta -3.9 Orta -28 Orta -21 Örtülü Sıkı Orta T Kısa- 50 Eliptik Orta -3.4 Orta Orta -21 Örtülü Orta Uzun Ç Orta- 60 Dar eliptik Küçük -1.8 Küçük -24 Kısa -16 Örtülü Orta Kısa Ç Kısa- 50 Eliptik Büyük -5.7 Geniş -29 Uzun Örtülü Sıkı Uzun-14 Hat No İÇS YAD HOZ TKS ÜYA YK DYM DYR DV 538Ç Orta- 4 İyi Orta Orta Yok Yok Yok Yeşil Ç Orta- 4 İyi Orta Orta Yok Var Hafif Yeşil Ç Orta- 3.5 İyi Orta Uzun Var Var Orta Yeşil T Geniş- 4.5 İyi Orta Uzun Yok Yok Yok Yeşil T Orta- 4 İyi Orta Uzun Yok Kuvvetli Kuvvetli Mavi yeşil T Geniş- 5.5 İyi Orta Kısa Yok Var Yok Açık yeşil Ç Orta- 3 İyi Orta Orta Var Hafif Kuvvetli Mavi yeşil Ç Geniş- 5 İyi Orta Orta Yok Var Var Açık yeşil Çizelge 4. Beyaz baş lahanada 2006 yılında yapılan ön melez F 1 hibritlerin morfolojik özellikleri Hibrit No BB UBŞ BE BÇ BU BÖ BS İSU 1T Orta- 60 Eliptik Küçük- 2.2 Küçük -22 Kısa -17 Örtülü Orta Orta-8 2T Orta- 60 Eliptik Orta -3 Orta-27 Orta -19 Örtülü Orta Orta-9 3Ç-T Orta- 60 Eliptik Orta -3.8 Orta -28 Orta -22 Örtülü Orta Orta-11 4T Orta Yuvarlak Orta 3.2 Orta -22 Orta-22 Örtülü Orta Orta-10 5T Orta- 60 Eliptik Küçük 2.2 Küçük -23 Kısa -19 Örtülü Orta Orta-9 6T Orta Dar eliptik Orta 3.3 Orta -26 Orta Örtülü Orta Orta-9 7T Orta- 60 Dar eliptik Küçük 2.3 Küçük -25 Kısa -19 Örtülü Orta Orta-8 8T Kısa- 50 Dar eliptik Küçük 2.3 Küçük Kısa -16 Örtülü Orta Orta-8.5 9T Kısa- 50 Eliptik Orta -4 Orta -24 Orta -22 Örtülü Sıkı Orta T Kısa- 50 Eliptik Küçük -1.9 Küçük 19.5 Kısa -15 Örtülü Orta Orta-8 11T Orta- 60 Dar eliptik Orta -3 Orta -27 Orta -18 Örtülü Sıkı Orta-10 12T Uzun- 75 Dar eliptik Orta -3.6 Orta -28 Orta -18 Örtülü Orta Orta-11 13T Orta- 60 Eliptik Küçük -2.5 Küçük -25 Kısa- 22 Örtülü Orta Kısa- 5 14T Orta Eliptik Küçük -2.8 Küçük -23 Kısa Örtülü Sıkı Orta T-Ç Orta- 60 Eliptik Küçük-2.4 Küçük -26 Kısa -20 Örtülü Gevşek Orta-8.5
5 Çizelge 4. Devamı 16T Orta- 65 Eliptik Küçük 2.9 Küçük -25 Kısa -20 Örtülü Gevşek Orta-10 17T Uzun- 75 Eliptik Küçük 2.9 Küçük -26 Kısa -18 Örtülü Sert Orta-12 21T Orta- 55 Dar eliptik Orta -3.3 Orta-27 Orta -20 Örtülü Orta Kısa- 7 22Ç Orta- 60 Eliptik Orta 3.4 Orta -25 Orta -18 Örtülü Orta Uzun T Orta- 60 Eliptik Orta 4.4 Orta -28 Orta -24 Örtülü Orta Uzun T Orta- 60 Eliptik Küçük -2.5 Küçük -23 Kısa-16 Örtülü Orta Kısa- 7 24T Orta- 65 Dar eliptik Küçük -2.5 Küçük -26 Kısa -18 Örtülü Gevşek Kısa- 7 25T Kısa- 50 Dar eliptik Küçük -1.9 Küçük -24 Kısa -17 Örtülü Gevşek Orta-10 26T Uzun- 80 Eliptik Orta -3.1 Orta-24 Orta -19 Örtülü Sıkı Orta-11 Hibrit No İÇS YAD HOZ TKS ÜYA YK DYM DYR DV 1T Orta- 3.5 İyi Orta Orta (10-20 gün) Yok Var- hafif Orta Mavi-yeşil T Orta- 3.5 İyi Orta Orta Yok Var- hafif Orta Mavi-yeşil Ç-T Orta- 4 İyi Erkenci Uzun (20-30 gün) Yok Var- hafif Kuvvetli Koyu yeşil T Geniş- 4.5 İyi Orta Orta Yok Var- hafif Orta Mavi, K. yeşil T Orta- 3 İyi Orta Orta Yok Var- hafif Kuvvetli Mavi yeşil T Küçük- 2.5 İyi Orta Orta Yok Yok Kuvvetli Mavi, K. yeşil T Orta-3 İyi Orta Uzun Yok Yok Orta Koyu yeşil T Geniş- 5 İyi Orta Orta Yok Yok Orta Açık yeşil T Orta- 3.5 İyi Orta Orta Yok Var Hafif Açık yeşil T Geniş- 4.5 İyi Orta Orta Yok Hafif Orta Yeşil T Orta- 4 İyi Erkenci Uzun Yok Var -hafif Kuvvetli Koyu yeşil T Orta- 4 İyi Orta Orta Yok Hafif Orta Koyu yeşil T Küçük- 1.5 İyi Orta Orta Yok Var -hafif Orta Koyu yeşil T Geniş- 5 İyi Orta Orta Yok Var -hafif Hafif Koyu yeşil T-Ç Orta- 4 İyi Orta Orta Yok Var Kuvvetli Mavi, koyu yeşil T Orta- 3 İyi Orta Orta Yok Var -hafif Hafif Koyu yeşil T Orta-3 İyi Orta Orta Yok Yok Hafif Yeşil T Orta-4 İyi Orta Orta Yok Yok Kuvvetli Mavi yeşil Ç Geniş- 6 İyi Orta Orta Yok Var Hafif Açık yeşil T Geniş- 5.5 İyi Orta Orta Yok Var Hafif Açık yeşil T Orta- 4 İyi Orta Orta Yok Var Kuvvetli Mavi yeşil T Orta-3.5 İyi Orta Orta Yok Var Kuvvetli Mavi yeşil T Orta-3.5 İyi Orta Orta Yok Var Kuvvetli Mavi yeşil T Orta-4 İyi Orta Orta Yok Var-hafif Orta Mavi (koyu) yeşil 5735
DETERMINATION OF SELF-INCOMPATIBILITY LEVELS OF THE LINES WILL BE USED AS PARENT FOR WHITE HEAD CABBAGE F 1 CULTIVAR IMPROVEMENT
BEYAZ BAŞ LAHANA F 1 HİBRİT ÇEŞİT ISLAHINDA EBEVEYN OLARAK KULLANILACAK HATLARIN KENDİNE UYUŞMAZLIK SEVİYELERİ İLE TOHUM VERİMİ YÜKSEK MELEZ KOMBİNASYONLARIN BELİRLENMESİ Hayati KAR 1, Onur KARAAĞAÇ 1,
Karadeniz Bölgesi Yerel Sivri Biber Genotiplerinin Toplanması ve Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma
Karadeniz Bölgesi Yerel Sivri Biber Genotiplerinin Toplanması ve Morfolojik Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Hayati Kar, Onur Karaağaç, Beyhan Kibar, Aydın Apaydın Karadeniz Tarımsal Araştırma
TÜRKİYE DE BAŞ LAHANA ISLAHI
24 TÜRKİYE DE BAŞ LAHANA ISLAHI Hayati Kar, Dr. Onur Karaağaç Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü - Samsun onur.karaagac@tarim.gov.tr Giriş Hibrit çeşitler; uniformiteye ek olarak verim, kalite,
Beyaz Baş Lahanada Kendine Uyuşmazlığın Kırılması Üzerine Tomurcuk Tozlaması ve Farklı Oranlarda NaCI Uygulamalarının Etkinliğinin Araştırılması
Beyaz Baş Lahanada Kendine Uyuşmazlığın Kırılması Üzerine Tomurcuk Tozlaması ve Farklı Oranlarda Uygulamalarının Etkinliğinin Araştırılması Onur Karaağaç, Hayati Kar, Beyhan Kibar, Aydın Apaydın Karadeniz