KREMNA | Aktüel Arkeoloji
Üzerinde yaşadığımız topraklarda geçmişin izlerini derinden yansıtan, daha ilk gördüğümüzde bizi kendisinden alıp başka boyutlara götüren bazı antik kentler vardır. İşte bu kentlerden birisidir Kremna.
Üzerinde yaşadığımız topraklarda geçmişin izlerini derinden yansıtan, daha ilk gördüğümüzde bizi kendisinden alıp başka boyutlara götüren bazı antik kentler vardır. İşte bu kentlerden birisidir Kremna. Burdur ilinin Bucak ilçesine bağlı Çamlık köyünde konumlanan Kremna (Girme, bugünkü Çamlık), Hellence “Κρημνα” “uçurum” anlamına gelir ve bu adlandırmanın kentin topoğrafik yapısıyla birebir örtüştüğü açıktır. Yaklaşık 1100 metre yükseklikte konumlanmış olan Kremna’nın kuzey, güney ve doğusu çıkılmaz uçurumlarla çevrilidir. Küçük bir vadi ile ayrılan batı yakası, yaklaşık 2 metre genişliğinde, 6 metre yüksekliğinde surla korunaklı hale getirilerek kente sarp, ulaşılması güç kale görüntüsü verilmiştir. Strabon, MÖ 39-25 yılları arasında hüküm süren Galat kralı Amytas’ın Pisidia’yı egemenliği altına alışından bahsederken, Kremna’nın zapt edilemez bir kent olduğuna; Galat kralının bu kenti bile fethettiğine değinir. İmparator Augustus, bu stratejik konumunun farkında olacak ki, MÖ 25 yılında Kremna’yı Pisidia’daki beş koloni kentinden birisi haline getirmiştir. Bu dönemden sonra kent oldukça zenginleşmiş ve görkemli kamu yapılarına kavuşmuştur.
MS 3. yüzyılda Kremna’nın haydut yuvası olduğu bilinmektedir. Hatta bu dönemde Roma İmparatoru Probus (MS 276-282), kenti, kendine üs yapan İsaurialı eşkıya Lydius’a karşı Kremna’yı iki yıl sürecek bir kuşatma altına almıştır. Lydius, kendi adamları tarafından öldürülünce Probus’un komutanları kenti tekrar ele geçirmişlerdir. Kentin batı surlarının karşısına kurulan Roma karargâhının kalıntıları ve kuşatmanın izleri bugün net olarak izlenebilmektedir. Kremna’da Bizans Dönemine dair çok az veri bulunur. Muhtemelen Erken Bizans Döneminin siyasi karmaşasına bağlı olarak meydana gelen kırsal nüfusun azalması durumu, Kremna antik kentinde de görülmüştür.
Bizans yerleşiminin zayıf olması, bir bakıma Kremna’nın şansıdır. Zira Bizans’ta antik malzemenin yapılarda devşirme olarak kullanılması Kremna için çok fazla geçerli olmamıştır. Bu sebeple görkemli yapılara ait mimari örgelerin büyük bölümü günümüze sağlam olarak gelebilmiştir.
2007 yılında kenti ilk ziyaretimiz sırasında yoğun bitki örtüsüyle kaplanmış bu saklı güzelliğe uzun süre bakakalmıştık. Arkeolojiyi kendisine meslek edinmiş kişiler olarak o gün içimizden geçen “Bu kent neden bu zamana kadar sahipsiz kalmış?
İleride burada kazı-araştırma başlatılabilir mi?” gibi sorulara 5-6 sene boyunca yanıt bulmaya çalıştık. Burdur Müze Müdürü Sayın H. Ali Ekinci’nin teşvikiyle 2012 yılında İŞKUR destekli proje kapsamında Kremna’da yapılan bitki temizliği ve çevre düzenlemesi çalışmasına bilimsel danışmanlık yaptık ve bu vesileyle kenti daha yakından tanıma imkânı bulduk. Çalışmanın daha ilk aşamalarında kent, kendisini göstermeye başladı ve ziyaretçi sayısında gözle görülür ölçüde artış oldu. Proje üç yıldır belli aralıklarda devam etmekte ve her geçen gün kentin bir başka güzel yapısı çalılardan arındırılıp gün yüzüne çıkarılmaktadır.
Kremna araştırmalarının bir diğer aşamasını, 2013 yılında başlanan “Kremna ve Çevresi Yüzey Araştırması” oluşturur. İlk iki yıl Kremna’nın kuzey yayılımının tespitini içeren araştırmalarda elde edilen bulgular, Pisidia Bölgesi için ilklerle doludur. Örneğin 2013 yılında keşfedilen İnarası’ndaki etrafı çevre duvarıyla çevrilmiş yapay mağara ve çevresindeki görkemli yapılar, bu alanın sadece Kremna için değil, aynı zamanda çevresi için dinsel merkez olduğunu göstermiştir.
Araştırmalarda kentin çevresinde, hâkim noktalarda çok sayıda gözetleme kulesi tespit edilmiştir. Bu veriler her ne kadar konumu gereği kentin savunması kolay olsa da, güvenliğin en üst düzeyde tutulduğunu gözler önüne serer.
Kremna antik kenti fotoğraf tutkunlarının da mutlaka görmesi gereken bir yer. Kadraj alanı geniş ve fotoğraf için oldukça egzotik kareler sunar. Pisidia Bölgesi’nin günümüze gelmiş sağlam kentlerinden biri olan Kremna, araştırmacıların, doğaseverlerin ve ziyaretçilerin ilgisini bekliyor.
ÖLÜM MÜ YAŞAM MI? YILAN
Yılan ve şifa tıpkı bu mitos gibi Lokman Hekim ve Şahmeran’da d...
KIRLARIN YABANIL RUHU KEÇİ - PAN
Doğanın sarhoş edici, şehvet kabartıcı sesine kulak vermenin vu�...
ŞARKI SÖYLEYEN KAHİN: AĞUSTOSBÖCEĞİ
Söylenceye göre esin perileri, sanatın temsilcileri Mousalar henü...
TÜRKİYE VE ARKEOLOJİ ENSTİTÜSÜ ?
Aksi takdirde gelecek kuşaklar bugünün bilim insanlarını kişisel...