"İnternete sansür zihniyeti', bu kapıyı ardına kadar açmak isteyecektir"
Fikret İlkiz: Bu internet yayınlarına müdahale bakımından atılan önemli bir adımdır
Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan Kanun Tasarısı, Bakanlar Kurulunca benimsendi ve Başbakan imzasıyla 2 Şubat 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu.
Adı; “Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı”… Yani, “torba yasa” tasarısı olarak Meclis’te…
Torba Tasarının 73. Maddesinin gerekçesi, kendisi kadar ilginç.
Radyo ve televizyonların yayınlarının internete yöneldiğinden bahsediyor. Gerekçede tespit şu: “Karasal, uydu ve kablo ortamından lisanslı olarak yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayınlarını aynı zamanda internet üzerinden de sunmaya başlamışlardır. Bunun yanında, Radyo ve Televizyon Üst Kuruluşundan lisansı bulunmayan pek çok kuruluş da kayıtsız olarak internet üzerinden radyo ve televizyon içeriklerini yayınlamaya başlamıştır”
Bu yayınları iletenler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunca yetkilendirilmemişler ve RTÜK tarafından da “yayın iletim yetkisi” ile yetkilendirilmemişlerdir. Yani, Üst Kurul tarafından verilen “lisansları” yoktur. “Dolayısıyla, söz konusu kuruluşlar, yayın içerik denetiminden kaçındıkları gibi, gerek yurtiçinden çoğunlukla da yurtdışından söz konusu yayınlar nedeniyle elde ettikleri gelirler nedeniyle vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden de kaçınmaktadırlar. Belirtilen gerekçelerle, sabit ve mobil internet alt yapıları üzerinden sunulan radyo ve televizyon içeriklerinin de denetlenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.”
Hatta; radyo ve televizyon yayınlarını “sadece internet üzerinden sunmak isteyen kuruluşlar” Üst kuruldan “lisans” alacak… Böylece internet ortamındaki radyo ve televizyon yayınlarının içerik denetiminin bir “kurul” tarafından yapılması -ki bu kurul RTÜK- kanun gereği olacak. Bunun dışında internet üzerinden radyo televizyon yayını yapan ama RTÜK tarafından “yetkilendirilmeyen kuruluşların yayınları” Üst Kurulun bildirimi üzerine sulh ceza hâkimi kararı ile engellenebilecek…Bu karara itiraz hakkı var.
Eğer Tasarı kanunlaşırsa- ki torba yasadır ve kanunlaşacaktır- gelecekte Üst Kurul talepte bulunacak, Sulh Ceza Hâkimi internet yayınını engelleyecek, bu karara itiraz edilecek ve itiraz reddedilecek.
Yönetmelik çıkarılacak…Kanun yürürlüğe girdikten sonra müştereken RTÜK ile BTK altı ay içinde çıkaracakları yönetmelikle düzenleme yapacaklar.
İfade ve basın özgürlüğünün ulaşabildiği en özgür ortam olarak adlandırabileceğimiz internette radyo ve televizyon yayınları RTÜK “denetimine” tabi olacak, “içerik” çıkarılması veya erişim engellenmesinde Üst Kurul “etkili” olacaktır.
Her iki kanun da “yayın” bakımından amaç maddelerine göre farklılıklar göstermektedir. Daha net ifade ile; birbirlerinin amaçlarına karışan ve amaçlarını karıştıran böyle bir kanun değişikliği ile yapılacak düzenleme birçok soruna yol açacaktır.
RTÜK’ün; idarî ve malî özerkliğe sahip, tarafsız bir kamu tüzel kişiliğiniteliğinde olduğu kanunda yazılır. Ayrıca görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirdiği ve kullandığı da…Fakat sadece kanunda böyle yazılıdır. Yorum ve uygulamaları kanunda yazılı olanın aksinedir.
O yüzden RTÜK internet ortamındaki yayınları denetlemekte ve “erişim engelleme” taleplerinde ve alacağı kararlarla çok üstün ve yararlı hizmetler verecektir, kuşkunuz olmasın.
Bu yazı ilk kez bianet.com adresinde yayınlanmıştır.
Fikret İlkizRTÜKdenetimMaliye Bakanlığı