Rafet Ulutürk - Bulgaristan Türklerinde Lider Meselesi – 5 - BULTÜRK Gazetesi - Bulgaristan Türkleri'nin Sesi Gazetesi
"Turan" isminde ilk teşkilatlar Bulgaristan’da kuruldu
Türkiye’deki olumlu gelişmeler, Türkiye Cumhuriyetinin doğuşu ve Çiftçi iktidarıyla gelen bazı olumlu gelişmeler Bulgaristan Türk gençliğini çok etkilemişti. “Turan” Sportif birliği adı altında sportif kulüpler kuruldu. Bu gelişmenin mayalandığı yıllar, olumlu gelişmelerin etkisi altında ve 1925’teki birinci askeri darbeden önceye - 1923-1924 yıllarına rastlar. Bu kulüpler “ileri”, “Çelik”, “Hilal”, “Gayret”, “Rumeli”, “Gayret” ve “Balkan” gibi isimlerle faaliyet göstermiştir.
"Turan" ismini bir sembol olarak benimsemişlerdi.
Birçok İl, İlçelerde şubeler açıldı, hatta köylerde bile şubeleri vardı. Deliorman’ın göbeğinde Türk, yerli kıyafetiyle Turan’da yerini almıştı. Türkçe gazeteler derneğin yapılanmasını sağlıyordu. Kırca Ali’de (Özdilek), Vidin’de (İstikbal), Razgrat’ta (Karadeniz), bunların başında gelir. Mustafa Kâsım, Ârif Necip, Ali Turan, Aliş Ekrem imzaları Turancıların dostlarıydı. Zengin Cemaat-i İslamiyeler, derneğe para yardımına başlamıştı. Gençler umutla çalışıyorlardı. 1932’de Kırca Ali’de VII. kongrelerini yapmaya hazırlanır iken. Beklenmedik bir haberle sarsıldılar. Hükümet kongrenin orada toplanmasına izin vermiyordu. Bulgaristan’da kanunlar Kırca Ali için geçerli olmazdı, burada her zaman farklılıklar olmuştur. Sebebi belli: Kırca Ali’nin, Türkiye sınırlarına yakın bir yerde oluşu ve burada Türklerin yoğun olmasıdır. Kongre Kırca Ali yerine Eski Zağra’da toplandı ve de çok parlak geçti. 1933’te VII. Kongre Deliorman’ın göbeği Razgrat’ta toplanacaktı. Fakat buna da izin verilmedi. Turancılar, 8. Kongreye 20-22 Ağustos 1933 günleri Rusçuk’ta toplandılar. Ömer Kâşif’in başkanlığında yapılan bu kongre çok güzel geçti, fakat ne yazık ki, sonuncu Turan kongresi oldu. Burada, gelecek yıl kongrenin hükumet merkezi Sofya’da yapılması kararlaştırılmıştı. Ne yazık ki Turan örgütü, bundan 9 ay sonra 1934’te kapatılmış ve faşist idare öncü Türk gençleri kovuşturmaya başlatmıştı. Rusçuk kongresindeki kararlar arasında şu da var: Bulgaristan’la alâkalarını kesmiş olan eski Turancıların, Bulgaristan Türk matbuatına derneği ilgilendiren yazılar yazmamalarını kendilerinden rica etmek ve bu kabil yazılara gazetelerinde yer vermemelerini de Bulgaristan'daki Türkçe gazetelerden istemek. (Turan, sayı 6, 1933, Ağustos).
İkinci gün “Müftülükler” konusu görüşülürken, şunlar kaydedildi; Bulgaristan'da il müftüleri cemaat tarafından seçilecek, Çar iradesiyle atanacak ve keyfi olarak görevden alınamayacaklar ve Nüvvab Yüksek Bölümünü bitirmiş olacaklar, kararı alındı.
O zaman Bulgaristan’da resmi rakamlara göre 780 bin Türk yaşıyordu, nüfusun altıda biri Türk'tü, katılan 460 delege, Türk okulları konusunda çok duyarlı kararlar aldı. Bulgaristan’da yaşayan azınlıklarda biri ilk kez bir Milli Kongre yapmıştı. Türkler etnik azınlıkların doğal önderi olmuş ve Bulgaristan Çarlığında etnik azınlık sorununu yasallaştırma yolunda ilk başarılı adımları atılmıştı. Kongre öğretmen birliklerini, “Turan” örgütlerini ve Çiftçi Partisiyle uyanan Türk kitleyi aynı ruhta birleştirmişti. Bulgaristan Türkleri Milli Kimlik konusunda siyasi olgunluk gösterirken, adına “harf Devrimi” denen ilk devrimlerini gerçekleştiren Bulgaristan Türkleri ülke çapında birlik olmuşlar ve kararlı beraberlik sergilemişlerdi.
“Bulgaristan Müslüman Azınlığı Konusunda Stratejik Program” geliştirip yazdırdı. Bu bir gizli programdı. Kabul edilmesi esnasında, milletvekili olduğu Sofya meclisindeki konuşmasında, “Biz hiçbir zaman Bulgaristan'daki Müslüman çocukların Bulgar çocuklardan daha akıllı olmasına imkân tanımayacağız!” diye konuşma bile yapmıştı.
1942 yılına kadar yasa dışı yollardan çalışan bu örgütün tüm faaliyetleri 1942 yılında yasallaştı ve etkinlikleri bütçeye de yansıdı. Zorbacılar Rodoplarda, Pomaklıkta “kahraman” oldular. Faşistlerin faşisti kesilmiş halka zulüm etmekte üstlerine yoktu. Kesti kestik, biçtiği biçtik ti. 1944’te yasaklanan bu faşist ırkçı örgüt ve faaliyetleri unutulmamalı! Zülüm 1944'ten sonra da devam etti.
Öncelikle il müftüler atanıyor ve ardından bu atananlar Başmüftü seçiyorlar. Nasıl seçim ise... İl müftüleri ve Baş müftü atamayla iş başına geldiğinden dolayı bir dini halk liderinden (haktan yana öncüden) söz etmek zaten imkânsızdır. Toplumla bağları kopmuş ve Bulgar devletinden aldığı maaşı elimden kaçırmama hırsıyla saldıran cüppeliler sürüsü dikiliyor karşımıza. Hak Hukuk rafa kaldırılmış, faşist kolonlara bağlanmış, halka ihanet eden bir yapılanma… Halkına ihanet edenler revaca geçti…
Yani 1934 darbecisi, Sovyet ajanı, “Bulgaristan'daki Müslüman çocukların Bulgar çocuklardan daha akıllı olmasına hiçbir zaman imkân tanımayacağız!” diyen ve birinci defa 1934-1935 ve ikinci defa da 1944-1946 yılları arasında Başbakan olan Kimon Georgiev’in dediği gibi değil bu işler.
Böyle giderse devlet de ellerinden gidecek haberleri yok...
Peki, Hüseyin Efendi'nin NAİBİ İsmail CAMBAZOV ne yaptı. Komunist döneminde Türkiye'ye sövdü durdu. Demokrasi dönemine geçtiğinde de ölene kadar Türkiye Cumhuriyetinin danışmanıyım diye gezdi hava attı durdu. Öldüğünde de Türk dış işleri bakanlığından taziye ile duyuruldu. Bu da Türkiye Cumhuriyeti yetkililerine kendini bilenlere bu ayıp yeter de artar bile…
Hiç bir Cumhuriyet bayramı resepsiyonlarında Bulgaristan köylüsünden halktan birini o gecede dedesi Çanakkale'de ölen bir köylünün buraya getirilerek bir teşekkür, bir plaket aldığını duyan, gören var mı. Neden?
İşte bugün artık bunlar değişmelidir, bu durum değişmeden yeni bir şeyleri beklemek hayalden öte gitmez… Görevini yapmayanların maaşları kesilmelidir. Halk gerçek manada söz sahibi olduğunu göstermelidirler. "Ya bu deveyi güdersin, ya bu diyardan gidersin"