301. madde değişir mi? |
301. madde yeni Türk Ceza Yasası yürürlüğe girdiği günden beri tartışma konusu. AB reformları çerçevesinde yapılan anayasa değişiklikleri, Türk Ceza Yasası’nda özgürlükçü bir anlayışla yapılan düzenlemeleri, yasanın bu tek maddesi gölgelemeye yetiyor.
Çünkü mahkeme Hrant Dink’i 301. maddeyle yargılayıp mahkum ediyor; Orhan Pamuk, Elif Şafak gibi başka yazarlar, aydınlar hakkında da bu maddeden davalar açılıyor. Adliye koridorlarında fanatik milliyetçilerin sözlü ve fiziki saldırılarına uğruyorlar, fanatiklerin boy hedefi haline getiriliyorlar. Ve son olarak da Hrant Dink öldürülüyor...
Bu cinayetle birlikte baştan beri hem ülke içinde hem de AB’de eleştirilere hedef olan 301. maddeyle ilgili tartışmalar boyut değiştiriyor.
Adalet Bakanı Cemil Çiçek, düne kadar bu madde ile ilgili eleştirileri haksız buluyordu. Sorunun 301. maddeden değil, 301. maddenin uygulamasındaki aksaklıklardan kaynaklandığını söylüyordu. Özetle yasayı değiştirmenin yetmediğini, kafaları, hakim zihniyeti de değiştirmek gerektiğini söylüyordu Çiçek. Yani savcılara çağrı yapıyordu. Maddenin açıkça hakaret ve aşağılama amacı taşımayan düşünce açıklamaları nedeniyle dava açılmasını öngörmediğini söylüyordu. Bunu gözönüne alarak düşünce açıklamalarına karşı yapılan suç duyurularını ciddiye alıp dava açmayın, demeye getiriyordu.
Ama maddenin aynen korunması gerektiği görüşündeydi.
Aslında hükümet de farklı düşünmüyordu.
Her ne kadar AB nezdinde sorun yaşansa da hükümetteki hakim görüş şöyleydi:
“Bu maddenin benzeri bütün AB ülkelerinde var. Bizde de olmalı. Ancak bizdeki sorun uygulamadan kaynaklanıyor. Uygulamaya ilişkin yargı içtihadı tam olarak oturduğunda bu şikayetler ortadan kalkar. Eğer sorun devam ederse o zaman bakarız...”
Ancak şimdi öyle anlaşılıyor ki Hrant Dink cinayeti bu yaklaşımı değiştiriyor. Yaklaşım değişikliğinin ilk sinyali Adalet Bakanı Cemil Çiçek’ten geldi, soru üzerine “Hrant Dink’in cenazesinden sonra konuşuruz bunları” diyerek değişiklik yapılabileceği mesajını önceki gün verdi Çiçek.
Dün de Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül bu konuda şu önemli açıklamayı yaptı:
“301. maddeden dolayı bazı problemlerin yaşandığını görüyoruz. Bu yasada bazı değişiklikler yapılması gerektiğini de görüyoruz. Bunun için sivil toplum örgütleriyle yakın temas içindeyiz. Hükümet olarak hiç kimsenin düşüncesini ifade etti, fikrini söyledi diye hapse girmesini istemeyiz...”
Daha önce de 301. madde tartışmaları alevlendiğinde, yazarlar-aydınlar hakkında bu maddeden peş peşe davalar açıldığında yükselen tepkiler üzerine de hem Başbakan Erdoğan hem de Abdullah Gül benzeri açıklamalar yapmış, “bize öneri getirin” demişlerdi. Fakat aradan aylar geçmesine karşın hiçbir somut adım atılamadı. Hem de AB’den gelen onca baskıya rağmen.
Şimdi Hrant Dink’in öldürülmesi üzerine hükümetin harekete geçeceği anlaşılıyor. 301. madde değişecek gibi.
Yasa maddesini değiştirmek kolay. Yeter ki Tayyip Erdoğan “değiştirelim” desin. AKP bu düzenlemeyi 2 saatte TBMM’den geçirebilir. Ama sorun onunla çözülmüyor ki.
Türkiye’nin daha önemli sorunu, Çiçek’in hep vurguladığı gibi; farklı fikirlere tahammül edemeyen yasakçı zihniyeti değiştirmekte...