Çocuğunuz için doğru oyuncak mı?
İdeal vücut ölçülerinde tasarlanmış oyuncak bebeklerin çocuklar üzerindeki etkisi olumlu mu, olumsuz mu?
08 Temmuz 2009 Çarşamba, 11:37:00 Güncelleme: 11:37:00 Doğum tarihi: 9 Mart 1959. Doğum yeri: Amerikan Uluslararası Oyuncak Fuarı. Zebra desenli bir mayo ile atkuyruğu saçlı olarak piyasaya sürülen Barbie bebek, o tarihten bu yana dünyanın pek çok ülkesinde farklı kültürlerde doğan çocukların ortak oyuncağı oldu. Yeni kıyafetleri, her sezon değişen aksesuarları, evi, arabası, arkadaşları, hemşireden astronota farklı versiyonları derken saniyede 2 adet satılan Barbie, dünya oyuncak pazarının ilk sırasındaki yerini aldı. Benzeri ürünler pek çok başka marka tarafından da üretiliyor ve yoğun ilgi görüyor. Peki bu ideal vücut ölçülerinde tasarlanmış güzelliğin sembolü bebekler çocuklarımız için doğru oyuncak mı? GÜLİN YILDIRIMKAYA
Balçiçek Pamir Gazete Habertürk yazarı
Bu bebekler çocuklarıma aşıladığım tezi çürütüyor
Benim eleştirim sadece Barbie tarzı bebeklere değil aslında hepsine… Çünkü maalesef çocuklar kendilerine benzer bebekler bulmakta zorlanıyorlar. Örneğin geçenlerde 2 yaşındaki kızımla bir bebek satın almakta çok zorlandık. Hepsi çok ince, bacakları uzun, saçlar mutlaka ya sarı, ya da değişik renklere boyanmış. Gözlerin çoğunluğu renkli. Bu tür bebeklerin çocukların gelişiminde olumsuz rol oynadığına inanıyorum çünkü o tür bebeklere özenip onlar gibi olmak istiyorlar. Sarı saçlı, mavi gözlü, incecik, dik göğüslü, çıkık popolu vs… Ben “Hayat görünüşten ibaret değil” tezini çocuklarıma aşılamaya çalışırken, bu tür bebekler beni yalanlarcasına mükemmel görünüşteki kadın imajını dayatıyor. Oğlum uzay mekiğine binerken, kızım ütü mü yapacak?
Oyuncak seçerken çocukların yaşına göre seçiyorum. Cinsiyet ayrımcılığı yapan oyuncaklar beni daha da sinirlendiriyor. Örneğin kız çocuklar için ütü, mutfak malzemeleri, çamaşır makineleri falan var. O zaman sorasım geliyor, bu işleri yapmak kızımın görevi midir? Oğlum uzay mekiğine binerken, kızım ütü mü yapacak yani? Berna LAÇİN Oyuncu
Ben tahta oyuncakları tercih ediyorum
Hayatta her şeyin olumlu-olumsuz etkileri vardır. Barbie için cinsel anlamda olumsuz bir yargılama yanlış. Ancak şöyle bir şey var: Bir çocuğun sadece barbie ile oynaması çocukta belli bir prototip güzellik ve giyim algılayışı geliştiriyor. Bu da çocuğun özgün olabilmesini engelleyen bir şey. Tek güzel olan şey barbieymiş gibi bir anlayış gelişiyor. Bir çocuk ne kadar çok oyuncak çeşidiyle oynarsa o kadar iyi. Biz tahta oyuncakları tercih ediyoruz. Benim kızımın en büyük hastalığı hayvan figürleri olan minişler. Hastalık halinde onların koleksiyonunu yapıyoruz, 80 tane var. O hayvan figürleri arasında bir dünya kurabiliyor, aileler oluşturabiliyorsunuz Ama barbie bebeği de cinsel bağlamda algılamak çok saçma. Eğer erkek çocuk plastik bir bebekten tahrik oluyorsa onun altında başka şeyler aramak, o çocuğu pedagoga götürmek gerekli.
Nihal Bengisu Karaca Gazete Habertürk yazarı
Çocuğun eline oynasın diye yetişkin kadın vücudu vermek tuhaf
Küçük çocukların eline oynamaları için yetişkin kadın vücudu vermenin akılla mantıkla pek bir alakası yok, tuhaf bir durum. Küçük kız çocukları da onlara bebek muamelesi yapmıyor zaten, onu gelecekte olacağı kişi olarak seviyor. Oynadığı bebekle kurduğu gıpta ilişkisi hiçbir zaman o vücut özelliklerine sahip olamayacak, o kadar sarışın o kadar uzun bacaklı olamayacak Asyalı küçük kızların ergenlik çağında travma yaşamasına neden oluyor. Gerçek er geç ortaya çıkıyor çünkü. Barbie ya seyahatte, ya Ken’in kız arkadaşı, yaratıcılığı daraltıyor
Bizim zamanımızın bebekleri hareket kabiliyetine sahipti, onlarla her şeyi yapabilirdik ama barbieleri tasarımcısının izin verdiği şekilde kullanılabiliyor. Barbie ya seyahattedir, ya mutfaktadır, ya da Ken’in kız arkadaşıdır. Tasarım dışına çıkılamadığı için çocukların hayal gücünü daralttığını bile düşünüyorum. Küçük, güzel, biblo mahiyetindeki barbielerin oyuncak olarak adlandırılması çok manalı değil. Fakat ne yazık ki Barbie yalnız da değil, bunların erkek çocukların dünyasında tekabül ettiği başka figürler de mevcut oyuncakçılarda ve aynı şekilde sorunlu. Prof. Dr. Haluk YAVUZER
İstanbul Ticaret Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı
Barbie bebeklerin çocuk gelişimine mucizevi pozitif etkisi var “Doğumdan itibaren, çocuğun eli ve annesinin memesiyle başlar oyun. Daha sonra çocuğun yaşı ve cinsiyetine göre farklılık ibraz eder. Erkek çocuklar itilip çekilebilen oyuncaklarla kimliğini bulurken, kız çocuklar da pelüş oyuncaklar ve barbie bebeklere yönelir. İkisi de cinsel kimliğini oluştururken oyuncaklardan yararlanır. Toplumun kendisine atfettiği cinsel kimliğe uygun oyun kimlikleri seçilir. Bu bebeklerin hem eğitimsel, hem de gelişimsel değeri var. Çocuk oyuncağını öyle kullanıyor ki annesinin ona zorla yedirmeye çalıştığı yemeği o da bebeğine zorla yediriyor, bir tür katarsis yaşıyor. Aile içindeki yaşam koşulları taklitle oyun ortamına monte ediliyor. Bebekler ve pelüş oyuncaklar, tüm oyuncaklar içinde kişisel gelişimde en önemli yere sahiptir. Bu bebeklerin normal insan vücudunun birebir küçültülmüş kopyası olması olumsuz değil, tam tersine tedavi edici, terapatik ve gelişimsel değer taşır. Mucizevi biçimde de hem kız hem de erkek çocuğun gelişiminde önemlidir. Tahrik gibi bir tanım sözkonusu olamaz, katiyen kabul etmiyorum. Böyle bir şey olamaz.”
Dr. Burcu Özbaran Ege Üniversitesi Çocuk Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı
Barbie’nin çizmesini de evini de alalım derseniz olmaz
Barbie tarzı bebekler çocukların yaratıcılığını geliştirmez. Ama burada iş anneye düşüyor, eğer o bebeğe kıyafet dikmeyi öğretirseniz örneğin olumlu bir etkisi olur. Gidip de çizmesini de alalım, evini de alalım dediğinizde ise sonu yok, bu çocuğun psikolojisini olumsuz etkiliyor, tüketim çağının dezavantajını erken yaşta yaşıyor. Annesinin 80 çift ayakkabısı var, çocuğuna da 10’uncu barbieyi alıyor. Çocuğun cinsel gelişimi üzerine ise olumsuz etki yapacağını düşünmüyorum, zaten küçük bir çocuk bir oyuncak bebekten etkileniyorsa cinsel anlamda başka pskiyatrik sorunları var demektir. CÜPPELİ AHMET HOCA’DAN OYUNCAK BEBEK FETVASI!
NAKŞİBENDİ Tarikatı İsmailağa Kolu’nun önemli isimlerinden ’Cüppeli Ahmet Hoca’ lakaplı Ahmet Ünlü, fetva vererek cemaatine oyuncak bebek kriterlerini anlattı. Cüppeli’nin ilginç yorumu şöyle: "Öyle bebekler yapıyorlar ki, saçlarını tarıyorlar, uzun bacaklı falan, bunlara izin verilmiyor. Çünkü normal insanı tahrik edecek gibi. Tıpatıp bebekler, tıpa tıp benzetim var, sanki resim gibi, üstelik çıplak gibi." SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!