Koronavirüs hakkında merak edilenler!
04.02.2020 - 12:23 Güncelleme: 04.02.2020 - 12:33
Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs hakkında sık sorulan sorulara yanıt verdi. İşte koronavirüs hakkında en çok merak edilenler...
Çin’de yeni tip koronavirüs (2019-nCoV) salgını nedeniyle ölenlerin sayısı 425’e, virüsten etkilenenlerin sayısı 20 bin 438’e yükseldi. Sağlık Bakanlığı, yeni tip koronavirüs hakkında sık sorulan sorulara yanıt verdi. Bakanlık, ayrıca koronavirüs hakkında afiş ve broşürler hazırladı.
İşte Sağlık Bakanlığı'nın hazırladığı o afiş ve broşürler...
1. Koronavirüsler nedir?
Soğuk algınlığına neden olan koronavirüsler her yıl genellikle mevsimsel grip döneminde görülmektedir. İnsanlarda dolaşımda olan ve çoğu soğuk algınlığına neden olan Koronavirüs alt tipleri HCoV-229E, HCoV-OC43, HCoV-NL63 ve HKU1-CoV’dir. Ayrıca koronavirüsler, Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS-CoV) ve Ağır Akut Solunum Sendromu (SARS-CoV) gibi ağır hastalıklara da sebep olmuştur.
3. Koronavirüslerin kaynağı nedir ve nasıl bulaşır?
Koronavirüslerin kaynağı hayvanlardır (zoonotik). İlk kaynak hayvanlar olmakla birlikte, sonrasında insandan insana geçen solunum yolu enfeksiyonuna neden olabilmektedir.
Detaylı araştırmalar sonucunda, SARS-CoV'un misk kedilerinden, MERS-CoV'un ise tek hörgüçlü develerden insanlara bulaştığı ortaya çıkmıştır. Henüz insanlara bulaşmamış olan ancak hayvanlarda saptanan birçok koronavirüs mevcuttur.
4. Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) nedir?
Yeni Koronavirüs (2019-nCoV); daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni bir Koronavirüs alt tipidir ve 7 Ocak 2020’de tanımlanmıştır.
5. Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) Hastalığı ilk olarak ne zaman bildirilmiştir?
Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) Hastalığı’nın ilk bildirimleri DSÖ tarafından, 31 Aralık 2019'da Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni vakaları olarak yapılmıştır.
6. Yeni Koronavirüsün (2019-nCoV) kaynağı nedir?
Yeni Koronavirüsün (2019-nCoV) kesin kaynağı bilinmemektedir. Erken dönemde bildirilen ilk olguların Çin’in Wuhan kentinin güneyindeki Wuhan Güney Çin Deniz Ürünleri Şehir Pazarı (evcil ve vahşi farklı hayvan türleri satılan bir balık ve canlı hayvan pazarı) çalışanlarında bildirilmesi, virüsün muhtemelen bir hayvan kaynağından ortaya çıktığını düşündürmektedir.
7. Yeni Koronavirüsün (2019-nCoV) nasıl bulaşır?
8. Yeni Koronavirüsün (2019-nCoV) kuluçka (inkübasyon) süresi ne kadardır?
9. Yeni Koronavirüsün (2019-nCoV) neden olduğu semptomlar ve komplikasyonlar nelerdir?
10. Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) hastalığı kimlerde daha ağır seyretmektedir?
11. Türkiye’den bildirilen enfekte Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) vakası mevcut mudur?
Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) enfeksiyonunun yoğun olarak görüldüğü bölgelerden ülkemize gelen ve herhangi bir solunum yolu semptomu gösteren kişiler, uygun şartlarda izole edilerek hastalık olasılığı açısından değerlendirilmekte ve solunum numunesi alınmaktadır. Bu kapsamda değerlendirilen vakalarda şu ana kadar Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) hastalığı saptanmamıştır.
Bakanlığımız tarafından hastalıkla ilgili dünyadaki gelişmeler ve hastalığın uluslararası yayılımı yakından takip edilmektedir. Hastalığın yayılımına yönelik ilk haberlerin alınmasının ardından hastalık yakından takip edilmeye başlanmıştır. Yeni Koronavirüs (2019-nCoV) hastalığına yönelik Risk Değerlendirme ve Bilim Kurulu toplantıları yapılmıştır. Konunun tüm tarafları (THY, Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü, Kamu Hastaneleri Genel müdürlüğü, gibi tüm paydaşlar) sürece dahil ederek olay takip edilmeye ve toplantılar yapılmaya devam edilmektedir. 7/24 çalışma esasına göre ekip oluşturulmuştur. Ülkemizde, Dünya Sağlık Örgütünün önerileri ile paralel olarak gerekli önlemler alınmıştır. Havalimanları ve deniz giriş noktaları gibi Ülkemizin giriş noktalarında riskli bölgelerden gelebilecek hasta yolcuların tespitine yönelik önlemler alınmış ve hastalık şüphesi varlığında yapılması gerekenler belirlenmiştir. Hastalığa yönelik tanı, olası vakada uygulanacak prosedürler, korunma ve kontrol önlemleri ile ilgili bir rehber hazırlanmıştır. Tespit edilen vakalara yönelik yönetim algoritmaları oluşturulmuştur ve ilgili tarafların görev ve sorumlulukları tanımlanmıştır. Rehberde ayrıca vaka görülen ülkelere gidecek veya oralardan gelecek kişilerin yapması gerekenler de yer almaktadır. Sürekli güncellenen bu rehbere Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün resmi web sitesinden ulaşılabilmektedir. Ayrıca olası vaka tanımına uyan kişilerden solunum yolu numunesi alınarak numune sonucu çıkana kadar sağlık tesisi koşullarında izole edilmektedir.
14. Hastalığa yakalanmamak için öneriler nelerdir?
* El hijyenine dikkat edilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el dezenfektanı kullanılmalıdır. Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
* Öksürme veya hapşırma sırasında burun ve ağızın tek kullanımlık kağıt mendil ile örtülmesi, kağıt mendilin bulunmadığı durumlarda ise dirsek içinin kullanılması, solunum hijyen önerilerine dikkat edilmesi, mümkünse kalabalık yerlere girilmemesi, eğer girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve yüzün kapatması, mümkünse tıbbi maske kullanması önerilmektedir.
* Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve hayvanların kesilebileceği alanlar gibi yüksek riskli alanlardan kaçınılmalıdır.
* Seyahat sonrası herhangi bir solunum yolu semptomunuz olursa doktorunuza seyahat öykünüz hakkında bilgi veriniz.
* Çiğ tüketilen yiyecekler yerine pişmiş yiyecekler tercih edilmelidir.
Güncellenen vaka tanımları doğrultusunda 2019-nCoV hastalığı olası olan kişilerden numune alınmakta ve tanıyı teyit için gerekli incelemeler yapılmalıdır. Hastalık olasılığının düşünüldüğü kişilerden solunum yolu örneği alınarak Sağlık Bakanlığı laboratuvarlarında değerlendirilmektedir. Laboratuvarlarda solunum yolu numunelerinde önce pankoronavirüs testi yapılmakta, pozitif çıkan numunelerde sekans analizi yapılarak hastalığın tanısı net olarak konulabilmektedir.
18. Çin’den gelen paket ya da ürünlerden Koronavirüs bulaşma riski var mıdır?