TÜRKİYE'NİN EN POPÜLER DEFİNE ARAŞTIRMA SİTESİ: : hiv virüsü kaç derece ısıda
A I D S(Kazanılmış Bağışıklık Yetmezliği Sendromu)
Son yıllarda dünyada hızla yayılan virüs kökenli ve ölümcül bir enfeksiyon hastalığıdır. 1980’lerin başında bir yaz günü, basın önce merak uyandırıcı, değişik bir konu gibi görünen bir haberi duyurunca, bütün dünyada bomba etkisi yarattı. Haber Amerika Birleşik Devletlerinde ilginç bir biçimde yalnız erkek eşcinsellerde görülen garip ve yeni bir hastalıkla ilgiliydi. O günlerde bu haberin bütün dünyada toplum sağlığını tehdit eden bir salgına dönüşeceğini düşünebilmek güçtü.
AIDS kısa sürede korku salmaya başladı. Virüsün kan ve sperma yanında, tükürük ve gözyaşında da bulunduğunun kanıtlanması, hastalığın yalnız cinsel ilişkiyle bulaşmadığını kanıtladı. Ayrıca birçok ahlaki,hukuksal ve siyasal sorunu gündeme getirdi. Hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla hastaların karantinaya alınması, bulaşma tehlikesi yüksek grupların kitle halinde denetimde tutulması, virüs taşıyıcıların işten çıkarılması veya askerden ihraç edilmesi gibi öneriler tartışıldı. Bazı tıp ve sağlık personelinin AIDS’li hastaların kan ve salgılarıyla ilgili işlem gerektiğinde yardımdan kaçındığı görüldü. Bu öneriler ve olaylar toplumda paniğin daha da artmasına ve hastaların zor durumda kalmasına neden oldu. Bütün bu gelişmelerden sonra AIDS hastalığı ile ilgili yapılan çalışmalar daha düzenli ve insan haklarına uygun şekilde devam ettirilmeye çalışıldı. Özellikle Afrika’da yaygın olduğu anlaşılan AIDS’in ne olduğu, nasıl bulaşıp bulaşmadığını, tanı ve tedavisini ve son olarak da AIDS hakkında gösterilen faaliyetlerin neler olduğunu inceleyelim.
Konumuzu 6 başlık altında toplarsak;
• Dünya’da ve Türkiye’de AIDS.
DSÖ, (Dünya Sağlık Örgütü) Aralık 2000 verilerine göre dünyada 36.1 milyon HIV ile infekte kişi olduğunu ve hastalığın başından beri 21.8 milyon kişinin hayatını bu hastalıktan kaybettiğini bildirmektedir.
Total : 36.1 milyon
Erişkin : 15-49 yaş: 34.7 milyon
Kadın: 16.4 milyon
15 yaş altı: 1.4 milyon
Total : 5.3 milyon
Erişkin 15-49 yaş : 4.7 milyon
Kadın: 2.2 milyon
15 yaş altı : 600 000
Total : 21.8 milyon
Erişkin : 15-49 yaş: 17.5 milyon
Kadın: 9 milyon
15 yaş altı : 4.3 milyon
Total : 3 milyon
Erişkin : 15-49 yaş: 2.5 milyon
Kadın: 1.3 milyon
15 yaş altı : 500 000
TOPLAM 364 777 1141
• Bulaşma Yolları.
Bir kimsenin vücudunda HIV virüsünün bulunup bulunmadığının anlaşılması için HIV testi yapılmalıdır. HIV virüsünü saptamak amacıyla uygulanan testler ilk üç ay içinde sonuç vermez. Bu döneme “pencere dönemi” denir. Pencere döneminde de hastalık bulaştırılabilir.
• AIDS hakkında yapılan faaliyetler ve Tedavi.
- İlaç, Aşı ve Gen tedavileri :
Antiviral ilaçlar, virüslere karşı kullanılan bileşiklerdir. HIV virüsüne karşı kullanılan antiviral ilaçlar genellikle virüslerin üremesini durdurmak amacı için üretilmiştir.1997 yılının sonuna kadar Amerkan Gıda ve İlaç İdaresi 11 tane antiviral ilacın kullanımını onaylamıştır. Klinik denemelerde, bu ilaçların her biri HIV’e karşı etkili bir tedavi yöntemi olmuştur. Bütün hepsinin sahip olduğu özellikler, beyaz kan hücrelerinin sayısını arttırmak, viral yükü azaltmak ve hayatta kalma süresini uzatmaktır. Ancak yapılan ve yapılmakta olan araştırmalar göstermiştir ki bu ilaçlar tek başlarına alındığı zaman son derece yetersiz kalmaktadırlar.Bu yüzden birbirleriyle kombinasyonlar halinde alınmalıdırlar. Tek başlarına alındıkları zaman HIV virüsünün kendini kopyalamasına tam olarak engel olamamışlardır.
HIV virüsü kendi yapısını değiştirerek ilacın saldırısına karşı koyar. HIV virüsünün bu yöntemine “direnç” adı verilir. İlaca karşı virüs, 1-2 hafta ile birkaç ay arasında ilacın cinsine bağlı olaraktan direnç göstermeye başlar. Bu direnç ilaçları çeşitli kombinasyonlar halinde alarak önlenebilir. Bu sayede hastalığın ilerleme hızı inanılmaz boyutlarda azaltılabilir. Bazı araştırmacıların varsayımlarına göre belli bir süre için azami şekilde HIV virüsünü kontrol altına almak, virüsü tamamen vücuttan temizlemeyi mümkün hale getirmektedir. Ancak 1997’nin sonlarında hala tamamiyle vücuttan atmak başarılamamıştır.
Aşı, kısaca bağışıklık sistemine hastalığa sebep olan virüs gibi bir patojene karşı kendisini nasıl koruyacağını öğreten bir maddedir. HIV virüsüne karşı önleyici bir aşı geliştirmek kimi nedenlerden dolayı mümkün görünmektedir. Bu nedenlerden bazıları: “aynı çeşit aşılarla maymun ve şempanzelerde koruma sağlanmış olması, insan bağışıklık sisteminin HIV enfeksiyonunu ya da AIDS’in gelişimini önlediğine ya da yavaşlattığına dair kimi kanıtlar ve insanlarda denemiş kimi deney amaçlı aşılara bağışıklık sisteminin verdiği olumlu cevaplardır”.
Bir diğer çeşit aşı ise DNA aşısı. Bu aşıda HIV virüsünün genetik yapısı vücut hücrelerinin zararsız HIV virüsü parçaları üretmesi için kullanılıyor. Bu sayede vücut bu virüse karşı nasıl davranması gerektiğini öğreniyor.Bu alandaki çalışmalar üretilen HIV virüsü parçalarının hangileri olmaları gerektiği üzerinde yoğunlaşmış. Etkili ve güvenilir bir koruyucu HIV aşısı geliştirmek, üniversiteleri, biyoteknoloji ile ilgili şirketleri, devlet labaratuvarlarını, klinik deney merkezlerini kapsayan kapsamlı bir araştırma gerektiriyor. Dünyanın şu anki gayretlerinin gerektirdiği maliyetin büyük çoğunluğu Amerikan Ulusal Sağlık Enstitüsü tarafından karşılanmakta. Bunun yanında başta Amerika’da, İngiltere’de ve Japonya’da olmak üzere birçok ülkedeki özel ve kamu şirketleri bu araştırmalara para aktarmakta ve araştırmacılar ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Gen terapisi HIV gibi patojenlere karşı vücutta dirençli hücreler oluşturmak için uygulanan deneysel bir yöntemdir. Hücrenin kusurlu fonksiyonunu düzeltmek için de hücre DNA’sına sorunu giderici bir gen tanıtılır. HIV olayında ise eklenmesi gereken gen HIV’in çoğalmasını engelleyici madde kodlayan gendir. Bu genin tanıtılması gereken hücreler ise HIV’in çoğaldığı CD4+, beyaz kan hücreleridir.Bu yeni yöntem, HIV virüsüne karşı bir tedavi yaklaşımı olarak hala ilk safhalarında ve hala etkili bir anti-HIV faaliyetinde bulunacak gen elde etmek için kullanılabilecek yöntemler araştırılıyor. Şu ana kadar bulunmuş yöntemlerin, hastalığın çeşitli safhalarındaki HIV bulaşmış insanların ikincil lökositlerindeki enfeksiyon yayılma hızını düşürdüğü görülmüş. Bu elde edilen sonuçlar çok cesaretlendirici ancak daha yolun çok başında da olduğumuzu da bilmeliyiz.
Güvenilir ve etkili bir terapatik gen görevini sadece HIV virüsü bulaşmasının muhtemel olduğu hücrelerdeyken yerine getirmelidir. Bunun için iki farklı yöntem göz önüne alınmalıdır. Bunlardan ilki kanın bütün hücresel elemanlarının meydana geldiği kemik iliği kök hücrelerini hastanın vücudundan alıp, onları terapatik genleri tanıtırken kültür kaplarında birkaç gün koruduktan sonra tekrar yerine yerleştirilmesidir. Daha sonra bu hücreler HIV virüsüne karşı dirençleri sayesinde diğer beyaz kan hücrelerinin de yerini alacağı varsayılmaktadır. Ancak bu yöntem son derece detaylı ve pahalı olduğu gibi geniş alanlı uygulamalara da göre değildir.İkinci yöntem ki bu gen terapisinin geleceği olarak görülmektedir, sadece üzerlerinde HIV virüsü alıcısı bulunan hücreleri hedef alan yeni taşıyıcılar dizayn edip, bu taşıyıcıları direkt ve tekrar tekrar HIV virüsü bulaşmış insanlara verip o insanlarda HIV virüsüne karşı hücresel faaliyetlere zarar vermeden direnç oluşturmaktır. Devlete ait ve özel sektörden bir çok labaratuvar bu amaç için çalışmakta.
- Dernekler, dünya AIDS günü ve korunma yolları :
- Bacteranios D- Buraton 10F, Cidex, Gigasept, Lysetol V, Presept, Steranios, Virkon’dur. Bu maddeler genellikle sağlık kuruluşlarında kullanılmak üzere üretilmiştir. Ultraviyole ile ışınlama HIV’ın öldürülmeside önerilmeyen bir metoddur; çünkü sadece ışının doğrudan temas ettiği yüzeydeki mikropları öldürür.
- Prezarvatif kullanımının etkileri;
Gönüllülerden oluşmuş ve bireysel katkılarla AIDS krizine son vermeyi amaçlayan bir organizasyon. AIDS’li insanlara daha iyi olanaklar sağlamak, AIDS’ten korunma yollarının halka ulaştırılması, tedavi konusunda gerekli finansal kaynakların sağlanması gibi çeşitli alanlarda faaliyet göstermekteler.
Afrika kökenli Amerikalı topluluğu, Amerika’da HIV ve AIDS’ten diğer gruplara göre daha fazla etkilenmiştir. Project SOUL, bu topluluğu HIV hakkında eğitmek amacıyla tasarlanmış temel bilgileri içeren, etkileşimli bir programdır. Project SOUL, 1999 yılının Mayıs ayında topluluğu HIV virüsünün test ve tedavisi için organize etmek amacıyla merkezi Harlem, New York City’de yer alan bir pilot program olarak başlamıştır.
Program, yoğun, 6 haftalık bir kurs sürecinde 15 HIV+ Afrika kökenli Amerikalı danışmanı HIV hakkında eğiterek başladı. Danışmanlarımızın cesareti, HIV virüsüyle dolu hayatlar oluşturmalarına yardımcı oldu. Project SOUL’un eğitim desteği sayesinde, güçlerini toplulukla paylaşmaya hazır hale geldiler. Project SOUL aracılığıyla, danışmanlar yerel topluluk merkezlerinde ve kiliselerde düzenledikleri toplantılarla topluluklarda AIDS bilinci oluşturmaya çalışıyorlar. Ayrıca umut dolu mesajlar veriyorlar.
2) AIDS’in kesin tedavisi ve aşısı bulunana kadar bu hastalığa karşı en etkin silah olan eğitimi yurt çapında yaygınlaştırmak.
4) AIDS’in yayılmasının önlenmesinde eğitimde rolü olabilecek kişilerin sayısını arttırmak, eğiticileri bilgilendirmek.
5) HIV enfeksiyonu ve AIDS’in yurdumuzdaki yaygınlığı konusunda bilgi sahibi olabilmek için yapılacak araştırmaları ve konuyla ilgili her türlü araştırmayı desteklemek.
- Dünya AIDS Günü:
1990 Kadınlar ve AIDS
1991 Mücadeleyi Paylaşma
1992 Toplumun Yapmak Zorunda Oldukları
1993 Harekete Geçme Zamanı
1994 AIDS ve Aile
1995 Paylaşılan Haklar, Paylaşılan Sorumluluklar
1996 Bir Dünya, Bir Umut
1997 AIDS’li Bir Dünyada Yaşayan Çocuklar
1998 Değişim İçin Güç: Gençlerler Dünya AIDS Kampanyası