10 adımda peri masalının başkenti - Saffet Emre TONGUÇ | Köşe Yazıları
GeriSaffet Emre TONGUÇ 10 adımda peri masalının başkenti
16.10.2015 - 16:35, Son Güncelleme: 22.12.2016 - 02:00
10 adımda peri masalının başkenti
Budapeşte iki bölümden oluşuyor; geçmişte yöneticilere ev sahipliği yapmış Tuna Nehri’nin yüksek ve ağaçlıklı kısmı olan Buda ile ticaret ve sanayinin geliştiği nehrin karşısındaki Peşte. Peki, her yıl milyonlarca turistin arşınladığı bu görkemli şehri nasıl gezmeli, iki yakayı nasıl bir araya getirmeli?
Budapeşte’yi görmenin en güzel yolu Tuna Nehri’nde bir gemi turu yapmak. Nehrin iki yakasında her mevsim farklı renklere bürünen güzellikleri, tarihin doğayla dansını seyretmek keyifli.
Nostalji, geçmişin bugüne yansıyan gücü ve değişimin hüznü aynı anda sarabilir sizi. Şehir gündüz çok güzel ama nehrin iki yakasını birleştiren köprülerde karşılaştığınız manzara, gecenin ışıltısıyla birleşince, Budapeşte peri masallarının başkentliğine soyunuyor.
Peşte’nin Moğollar tarafından saldırıya uğramasının ardından Kral 4’üncü Bela, sağ kalanları etrafı duvar ve kale ile çevrili Buda tarafına geçirmiş.
15’inci yüzyıldan itibaren kraliyet sarayının genişlemesi ve etrafında başka binaların yaptırılmasıyla birlikte bölge hızla gelişmiş. Burası bugün bir sanat, kültür ve turizm merkezi. Sarayın dışında gezilmeye değer birçok galeri, lokanta ve kafe bulabilirsiniz.
Burada iki defa evlenen Kral Matyas’ın adını taşıyan kilise, geçmişte Meryem Ana Kilisesi olarak da adlandırılmış. 13 ile 15’inci yüzyıllar arasında gotik tarzda yapılan eser, şehrin sembollerinden biri. 1541’de Osmanlı’nın şehri almasıyla Fethiye Camii’ne çevrilmiş ve bütün freskler beyaza boyanmış. Macarların Buda’yı geri almasıyla beraber Cizvitler tarafından yeniden ve barok tarzda restore edilmiş.
4.GÜL BABA TÜRBESİ
Burası Bektaşi Dervişi Cafer’in türbesi. 1541 yılında Buda’nın Osmanlılar tarafından fethi sırasında şehit düşmüş. Evliya Çelebi’nin verdiği bilgilere göre adını 12 dilimli Bektaşi kavuğunda sürekli taşıdığı gülden almış. Gül Baba’nın o zamanlar camiye çevrilen Matyas Kilisesi’nde kılınan cenaze namazına Kanuni Sultan Süleyman da katılmış.
Yapımı 1905’te tamamlanan ama savunma için hiç kullanılmayan kale, şehir manzarasını seyretmek için ideal bir yer, bu yüzden de turistlerin akınına uğruyor. 1988’den beri ise UNESCO’nun Dünya Kültürel Mirası Listesi’nde. Geceleyin buradan Parlamento binası harika görünüyor. Merdivenlerinden aşağıya, Tuna kıyısına yürüyebilirsiniz.
Tuna Nehri’nin Buda tarafında yer alan en güzel tepelerden biri ve manzarayı gözlerinizin önüne sermek için sizi bekliyor.
Macaristan’ın ilk Hıristiyan kralı olan İstvan’in taç giymesinin ardından, papa dinin yayılmasını sağlamak için Kardinal Gellert’i göndermiş, sonrasında adı tepeye verilmiş. Tepede yer alan Özgürlük Anıtı II. Dünya Savaşı’nda ölen
Sovyet askerleri anısına yaptırılmış.
7.AZİZ İSTVAN BAZİLİKASI
Şehrin en büyük dini yapısı 8500 kişilik, zaman içinde birçok değişiklik yapılmış. Yunan haçı şeklinde olan bina 1905 yılında takdis edilmiş.
Sağdaki kulesinde, ülkenin 9 tonluk en büyük çanını barındıran bazilikanın kubbesinin yüksekliği 96 metre, kapladığı alan ise 4.000 m2’den daha büyük. Çan kulelerinden Budapeşte’nin doyumsuz manzarasını seyretmek mümkün.
8.MACAR DEVLET OPERA BİNASI
1884 yılında Viyana Opera Binası örnek alınarak Neo-Rönesans tarzında Miklos Ybl tarafından inşa edilmiş. Yer yer barok mimarinin de özelliklerini taşıyan bina, Macar sanatçılar tarafından dekore edilmiş.
3 ton ağırlığındaki bronz avizenin gerisinde Yunan tanrılarını tasvir eden freskler var. Dünyanın en güzel opera binalarından biri kabul edilen ve imparatorluk zamanında kraliyet operası olarak hizmet veren bina hâlâ kullanılıyor.
896’da Arpad’ın liderliğinde birleşen Macarların Aziz İstvan gibi önemli kahramanlarının heykellerinin bulunduğu meydan 1896’da bin yıl kutlamaları esnasında yapılmış. Bir yanında Güzel Sanatlar Müzesi, diğer yanında sergilerin yapıldığı Sanat Sarayı var.
Budapeşte’nin kaplıcaları ve Osmanlı döneminden kalma hamamları meşhur. Meydanın arkasındaki Szechenyi Kaplıcası (363 32 10) havuzlar şeklinde ve açık havada yer alıyor. Kaplıcaların en iyilerinden Gellert (889 55 00) ise Tuna kıyısında bulunuyor.
Gulaş (Türkçedeki kul yani asker aşından geliyor), bir lahana yemeği olan kapuska (kaposzta) ve etle yapılan pörköl tadabileceğiniz yerel lezzetlerden. Palinka denilen ve farklı meyvelerden imal edilen bir tür brendi sevilerek tüketiliyor. Tatlı şaraplardan Tokaji ve kırmızı şaraplardan Egri Bikaver iyi. Bahşiş oranı yüzde 10 civarında.
Szarvas av etleri restoranında özellikle ceylan ve geyik etini deneyebilirsiniz. Macar elitlerinin gittiği Nanczi bahçe içinde nostaljik bir mekân. Kehli’nin ilik çorbası meşhur. Marriott Hotel’in içindeki Peppers’ın gulaş çorbası iyi. Kaltenberg’in atmosferi keyifli ve kendi biralarını üretiyorlar.
Tuna manzaralı Toscana di Trattoria küçük bir İtalyan restoranı. Pomodoro da İtalyan, çok popüler ama fiyatları tuzlu.
Çorbanın ekmek içinde geldiği Sir Lancelot ortaçağ tarzında döşenmiş bir restoran ve yemekleri elle yiyorsunuz!
Budapeşte’de Romkert, Bob (Bacardi Original Bar), Bad Girls, Ötkert, Traffic ve Hello Baby daha ziyade öğrencilerin tercih ettiği uygun fiyatlı mekânlar. Barlar Sokağı olarak bilinen pasaj şeklindeki Gozsdu Udvar’a gidebilirsiniz. Froccsterasz, Cactus Bar, Park, Moulin Rouge ve Instant şehirdeki gözde eğlence yerleri olarak geçiyor.
Art Nouveau tarzı Four Seasons Hotel Gresham Palace muhteşem bir restorasyon örneği. Cam kubbeli lobisi ve içinde kullanılan Art Deco objeler çok güzel. Bünyesindeki Pava Restoran’ın yemekleri çok lezzetli. 1894’te inşa edilen ve altında New York Cafe’nin olduğu Boscolo Budapest başarılı bir şekilde restore edilmiş ve şehrin en şık otellerinden biri.
En büyük otel olan Marriott’ın tüm odaları Tuna Nehri’ni görüyor. Meridien mimarisi ve iç tasarımı ile dikkat çekiyor.
Kempinski, mobilyaları Türkiye’de yapılmış olan Corinthia Royal ve Buda’daki Hilton kalabileceğiniz diğer iyi tesisler