TARİHİN SAKLADIĞI SIRLAR*68 KÜNTUGAN Nardugan – Küntugan – Narduvan – Gündoğan – Koyaş Tuva Eski Türklerin Kış Gündönümü Bayramı
Bu bayramlar Türkiye Türklerinde unutulmuştur fakat Orta Asya Türklerinde ve Türki Cumhuriyetlerde her yıl kutlanır.
Bu bayramlar Türkiye Türklerinde unutulmuştur fakat Orta Asya Türklerinde ve Türki Cumhuriyetlerde her yıl kutlanır. Nartugan Bayramı Türkiye’de her yıl yalnız Bodrum’da Gündoğan beldesinde kutlanmaktadır.
Kış gündönümü eski Türklerde bayram olarak kutlanırdı, bu bayrama Nartugan derlerdi. Hıristiyanların İsa’nın doğumu olarak kutladıkları Noel Bayramı da özellikleri bakımından Nardugan Bayramı’na çok benzemektedir.
Bu geleneğin Türklerden Anadolu aracılığıyla Eski Roma’ya uzandığı ve yılbaşının temelini oluşturduğu sanılmaktadır. Nartugan kelimesi Moğol dilindeki “nar” (güneş), Türk dilindeki “tugan» (doğan) sözcüklerinden oluşmuştur.
Tatarlar bu bayrama Koyaş Tuğa, yani Güneş Doğan günü derler, Başkurt Türkleri Nardugan veya «Mardugan», Mişer Tatarları ve Çuvaş Türkleri Nartukan, Türmenistan «Nardava», Gagauzlar «Narduvan” derler.
Nartugan Bayramı içinde önemli yer alan bir de Çam Bayramı vardır. Çam Bayramını Türkler Hristiyanların Noel’i kutladığı gibi kutlardı.
24 Aralık Noel Bayramı’nda Hristiyanlar Hz İsa’nın doğumunu kutlarlar. Hz İsa’nın 2017 yıl önce bugün doğduğu kabul edilir. Bu aynı zamanda takvimin de başlangıcıdır. Hz. İsa’nın doğduğu yılı sıfır yılı kabul etmişler, o günden bu yana 2017 yıl geçmiş.
Ortodoks Hristiyanlar ise Ermeniler ve Ruslar Hz. İsa’nın 6 Ocakta doğduğunu kabul ederler ..
Türkler ve Nartugan-Küntugan,
En uzun gece ve en kısa gündüz 21 Aralık’tadır.. 22 Aralık’ta geceler kısalmaya ve gündüzler uzamaya başlayacak..
Gök Tanrı inancında, yeryüzünün ortasında bir Akçam ağacı bulunurdu, bu ağaç gökyüzünde oturan Ülgen’in sarayına kadar uzanırdı. Bu ağaç, motifi bütün halı ve kilimlerimizde vardır. İnsanların koruyucusu olan Ülgen, aksakallı ve kaftan giymiş olarak güneşi, gece ve gündüzü yönetirdi.
Türkler için güneşin hareketleri önemliydi. 21-22 Aralık’ta gece gündüzle savaşa tutuşur, savaştan sonra güneş geceyi yenmiş olarak doğardı. Bu özel gün, eski Türk geleneklerinde: Nardugan Beyremi – Nartugan Bayramı olarak, yaşatılır ve Türkler, bu günü çam ağacı altında kutlarlar, dualar ederler, çam ağacının altına hediyeler koyarlar, dilekler dilerler.
Ünlü tarihçi Sümerolog Prof. Dr. Muazzez İlmiye Çığ, bu bayramın Hun Türkleri tarafından Avrupa'ya taşındığını ve Noel kutlamalarının temelini oluşturduğunu söylemektedir. Yüzyıllardır İsa’nın doğumu olarak kutlanan Noel Bayramı biçimsel özellikleri bakımından eski Türklerin yeniden doğuş bayramı olan Nardugan'a çok benzemektedir.
Çam bayramı 22 Aralık’ta yapılırdı, çam, Türklerde kutsal ağaç sayılırdı. Bayramlar düzenlerler, dua ederler, güneşin dönüşü için ona teşekkür ederlerdi. Duaların kabul olması için çam ağacını süslerlerdi, dallarına parlak kurdelalar bağlarlar, yanına hediyeler yığarlardı.
Sümerolog İlmiye Çığ Noel adetiolan çam süslemenin eski bir Türk adeti olduğunu ve bu adeti Avrupa’ya Türklerin aktardığını söyleyerek:
“Çam ağacı süslemek tamamıyla Türk adetidir, Türkler bunu “Yeniden doğuş bayramı” olarak kutluyorlar, çam ağacı süslüyorlar, çamı getirip eve koyuyorlar, altına bize güzel bir yaşam verdi diye hediyeler koyuyorlar, dallarına adak istedikleri şeyler için kurdele bağlıyorlar ve bayram, yapıyorlarmış.” demektedir.
Avrupa’da on altıncı yüzyıla kadar Noel’de çam süsleme adeti yoktu. Çam süsleme 16 cı yüzyılda Almanya’da başlamıştır, daha sonra Fransa’ya oradan Amerika’ya geçmiş ve dünyaya yayılmıştır.
Bu bayram Türkiye’de yalnız Muğla’nın Bodrum ilçesinde “NARTUGAN KÜLTÜR ETKİNLİKLERİ” adı altında her yıl şenlik ateşi yakılarak kutlanır. Bu şenlikleri başlatan ve tertip komitesi başkanlığını yürüten çok değerli bir Ünyeli olan Arif İsmet Vidinli’dir. Arif İsmet Vidinli’yi eski Ünyeliler çok yakın tanırlar. Arif İsmet Vidinli memleketi Ünye’yi hiç unutmamış burada eğitime önemli katkılarda bulunmuştur.
Bu kutlamaların Ünye’de de yapılması için fikrini sorduğumda. “Neden olmasın çok ta iyi olur” dedi
Ayrıca Nartugan bayramı Türk Cumhuriyetlerinde, ve halen Rusya’da yaşayan Ortaasya şaman Türk halkları olan Tuva, Çuvaş, Hakas, Yakut, Başkurt, Karaçay, Balkar, Özbek ve Nogay’larda kutlanmaktadır.
Daha önce yayınlanan bu yazı güncellenmiştir.
Bu haber toplam 1.013 defa okunmuştur
Anahtar Kelimeler : TARİHİN, SAKLADIĞI, SIRLAR*68, KÜNTUGAN, Nardugan, –, Küntugan, Narduvan, Gündoğan, Koyaş, Tuva, Eski, Türklerin, Kış, Gündönümü, Bayramı
Yavuz Selim Kıran, yanlışlığa dikkat çekti!
Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran; "Bir terör örgütünü başka bir terör örgütüyle asla yenilgiye uğratamazsınız." diyerek teröristlerle yapılan işbirliğinin yanlışlığına dikkat çekti.
Güler'in ilk eseri bitmek üzere...
Ordu Büyükşehir Belediyesinin girişimleriyle Melet Irmağı üzerine inşa edilen, 236 metre uzunluğunda ve 13 metre genişliğindeki alternatif köprünün çalışmaları hız kesmeden devam ediyor.
Dağcılar Seyit Tepesi'nin zirvesinde...
Ünye, Fatsa ve Altınordu ilçesinden 42 doğasever Kabadüz ilçesinin Seyit Tepesi zirvesine tırmandı.
Jandarma Komandoya anlamlı ziyaret
Fatsa Ali Rıza Demircan İlköğretim Okulu öğrencileri “Barış Pınarı” Harekâtına katılan Mehmetçiklere moral vermek amacıyla Perşembe Jandarma Komando Tabur Komutanlığına ziyarette bulundular.
Terör örgütü övücüsü Fatsa'da yakalandı
Barış Pınarı Harekatını protesto eden, PKK/KCK terör örgütünün uzantısı olan YPG/PYD terör örgütünü övücü ve destekleyici mahiyette paylaşımda bulunan bir şahıs Fatsa'da yakalandı.
Belediye emeklisi Sayan vefat etti
Ünye Belediyesi’nden emekli İsmail Sayan hayatını kaybetti.
Ünye’nin Yenikent Mahallesi’nden olan Ahmet Başaran hayatını kaybetti.