Antibiyotik Direnci – Farklı Bir Kıyamet Uyarısı!
Posted by Murat on March 15, 2013
Düşünsenize basit bir enfeksiyonun vücudunuzda başladığını fark ediyorsunuz ve etkili bir ilacı bulamıyorsunuz … Eczanede ilaç yok anlamında değil; etkili ilaç yok anlamında … Örneğin parmaktaki basit bir kesiye bağlı bir insan ölebilir mi … Gelecek yüzyılda büyük olsallıkla bu soruya insanlar kolayca “evet” diyebilir. Belki size bu yazdığım bir bilim kurgu romanı ya da abartılı bir ifade gibi gelebilir ama dünyayı “Antibiyotik Sonrası Çağı (Post-antibiotic Era)” bekleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization: WHO), antibiyotiklerin kontrolsüzce ve yanlış kullanılmasına bağlı olarak antibiyotiğe dirençli bakterilerin yaygınlaştığını, basit ve sık görülebilen enfeksiyonların bile ileride insanları kolayca öldürebileceğini vurguladı (sadece bakteriler ve antibiyotikler için değil; aynı şekilde basit viral üst solunum yolu enfeksiyonlarında kullanılmasına bağlı olarak Oseltamivir (Tamiflu)’ a azalan duyarlılık veya artan dirençte yine WHO tarafından bildirilmişti).
Bakterilerin antibiyotiklerin yaygın kullanılması sonucu, antibiyotiklere farklı direnç yolları geliştirmeleri, ilaç firmalarının ekonomik nedenlere de bağlı olarak sürekli yeni antibiyotik üretmeleri ve yeni direnç yollarının ortaya çıkması ileride ciddi sorunlara yol açabilir.
Yakın zamanda bir kalça protezi ameliyatı, organ nakilli ya da kanserli bir hastada basit bir enfeksiyon sonrası ciddi dirençli enfeksiyonlar görülebilir. Penisilini keşfeden ve 1945’ te Nobel Barış Ödülü’ nü kazanan Sir Alexander Fleming’ in bir ifadesini sizlere aktarmak istiyorum.
Fleming, barış ödülünü alırken, keşfettiği şeyi ve kullanımı ile ilgili olarak şunları söylemişti:
“Laboratuar ortamında düşük doz kullanıldıklarında, mikropları penisiline dirençli hale getirmek zor değildir ve aynı şey bazen vücutta da ortaya çıkabilir.
Pensilinin, herkes tarafından dükkanlardan satın alınabildiği zaman gelebilir. O zaman, cahil adam, yetersiz dozda bunu kullanarak, kendi mikroplarını penisiline dayanıklı hale getirebilir ve bir tehlike oluşturabilir.”
Bu konuşma ile ilgili bilgiyi bulabileceğiniz link:
BBC - History - Alexander Fleming Farklı bilim adamları tarafından, antibiyotiklerle ilgili “oldukça korkunç bir gelecek” senaryoları vurgulanıyor, örneğin Nottingham Üniversitesi'nden Prof. Dr. Richard James kısaca şu cümleyle bu durumu vurgulamaktadır: “ben, büyük ameliyatların çok ciddi bir şekilde tehdit haline geleceğini düşünüyorum” diğer bir cümlesi de “tüberküloz için ilaçlar tükeniyor gelecekte ne olacak?”
Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization: WHO)’ nun 2012 yılında yayınladığı bir makalede yılık 440 000 yeni çok ilaca dirençli tüberküloz vakası bildirildiği ve en az 150 000 kişinin ölümüne yol açtığı yazıyordu. (bu makalenin olduğu link: WHO | Antimicrobial resistance) Yaygın ilaç dirençli tüberküloz (XDR-TB) bugüne kadar 64 ülkede rapor edilmiştir.
Bunların yanında, çiftlik hayvanlarına koruyucu olarak, hayvanların büyümesini hızlandırması amacıyla antibiyotik kullanılması da antibiyotik direncine katkıda bulunmaktadır. Avrupa’ da çiftlik hayvanlarına antibiyotik kullanılması yasaklanmıştır. Maalesef, birçok ülkede çiftlik hayvanlarına kontrolsüzce antibiyotik kullandırılmaya devam ediliyor. Bazı balık çiftliklerinde de aynı şekilde antibiyotik kullanımı söz konusudur.
Birmingham Üniversitesi’ nde görevli Prof. Dr. Laura Piddock, şunları söylemiştir: "Bunlar değerli ilaçlardır ve dikkatle kullanmak gerekir."
Yapılabilecek şey, antibiyotik kullanımın sınırlandırılmasıdır. Bir çok hastama antibiyotik vermemek için uzun uzun gerekçeleri anlatıyorum. Ülkemizde ve farklı ülkelerde çalışan doktorlar üzerinde yapılan çalışmalarda, hasta baskısına bağlı olarak antibiyotik yazdırıldığı vurgulanmaktadır. Sir Fleming’ in dediği gibi “cahil adam” olmamak gerekiyor. Basit grip ya da nezle gibi virüs kaynaklı enfeksiyonlarda, bakteriler üzerine etkili ilaçlar olan anitibiyotiklerin kullanılmaması gerekmektedir. Antibiyotiklerin kullanımında doktora danışılması ve mümkün olduğunca kullanımından kaçınılması, tam doz ve yeterli süre kullanılması bu tehlikeli dönemin gelmesini geciktirebilir.
Konu ile ilgili sizlere önerebileceğim linkler:
- BBC News - Antibiotic resistance 'big threat to health'
- Antibiotics: Misuse puts you and others at risk - MayoClinic.com
- The Danger of Antibiotic Resistance - Cold and Flu Center ...
- BBC News - Antibiotics resistance 'as big a risk as terrorism ....
- Health Tip: Antibiotic Resistance Is Dangerous: MedlinePlus
- The Danger of Antibiotic Overuse
- CDC Features - Mission Critical: Preventing Antibiotic Resistance
Antibiotic resistance: SOS for danger