Oyuncak seçimi çocuğun karakter gelişimini etkiliyor : Çocuk Sağlığı
Hürriyet Aile/Çocuk/Çocuk Sağlığı/Oyuncak seçimi çocuğun karakter gelişimini etkiliyor
OYUNCAK SEÇİMİ ÇOCUĞUN KARAKTER GELİŞİMİNİ ETKİLİYOR
26.08.2016 - 09:33 | Son Güncelleme: 26.08.2016 - 10:16
Çocuk kendini, çevresini hayatı oyun yolu ile tanır. Oyun oynarken çevresindeki kişilerle iletişim halinde olduğu için zekası, hafızası, kelime bilgisi ve duyguları gelişmektedir. Psikiyatri Uzmanı Dr. Orhan Karaca, oyuncak seçiminin çocuğun karakter gelişimini etkilediğini söyledi.
Rastgele alınmış oyuncaklar onları derinden etkilerken, bilinçli seçilen oyuncaklar ise etkili mesajlar vermektedir. Oyuncaklar çocuğun zihinsel ve duygusal gelişimini büyük boyutta etkiler, çünkü çocuklar oyuncaklar vasıtasıyla hem oyunlarını hem de düşünce dünyalarını geliştirme şansına sahip olurlar.
ÇOCUĞUN KARAKTERİNİ ŞEKİLLENDİRİYOR MU?
OYUNCAKLAR ÇOCUKLARA CİNSİYET SINIFLANDIRMASI YAPIYOR MU?
Oyuncak seçimi yaparken kız erkek ayrımı yapmadan çocuklarınızın her çeşit oyuncaklarla oynaması ve sevdikleri insanların rollerini bu oyuncaklarla taklit etmesine izin verin.
Özellikle ebeveynler erkek çocukların kız çocuklarının tercih ettiği oyuncaklarla oynaması konusunda endişeliler. Diğer taraftan kız çocukların erkek çocuklarının tercih ettiği oyuncaklarla oynamaları konusunda o kadar endişeli davranmayabiliyor. Oysa erkek çocukların kız çocuklarının tercih ettiği oyuncaklarla oynamalarının yasaklanması problem yaratabilir.
Kız çocuklarının da erkek çocuklarının da hayatında evcilik oyuncakları yer almalıdır çünkü çocukların hayatında hem anne hem baba yani hem erkekler hem de kadınlar vardır. Bir erkek çocuğun annesini taklit ederek oyuncak tencerelerle yemek yapmaya çalışması kadar doğal bir şey yoktur. Fakat anne baba olarak çocuğa, "sen erkek çocuksun kız oyuncaklarla oynama" denirse çocuğun kızların tercih ettiği oyuncaklara oynamaya olan ilgisi yokken artabilir. Bu nedenle küçük çocukların her türlü oyuncaklarla oynamasına izin verilmelidir. Özellikle de erkek çocukların oyuncak tercihlerinde yargılayıcı bir yaklaşım sergilememek gerekir.
BU CİNSİYET SINIFLANDIRMASININ ÇOCUKLAR ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİSİ VAR MI?
Kız çocukların ağırlıklı olarak bebeklerle ve ev eşyalarıyla, erkek çocukların ise arabalar, tamir aletleri ve spor malzemeleriyle oynadıkları görülmektedir. Burada çocukların cinsiyetlerine göre ailelerin davranışları ve oyuncak seçimindeki tutumları da çok etki etmektedir.
OYNADIĞI OYUNCAKLAR ÇOCUĞUN FİZİKSEL VE ZİHİNSEL GELİŞİMİNİ NASIL ETKİLİYOR?
Oyuncakların çocukların duygusal ve fiziksel gelişiminde ciddi faktörleri vardır.
Fiziksel ve motor gelişim çocukların ulaşmayı, emeklemeyi, tırmanmayı ve dengede durmayı öğrenmeleriyle gelişir. İnce motor gelişim ise küçük oyuncakların tutulmasıyla gelişir. İnce motor gelişimi küçük kasların koordinasyonunu içermektedir (eldeki, ayaktaki, bilekteki kaslar vb…) İnce motor becerileri ellerdeki kasların kullanımını ve dikkat için de göz kaslarının kullanımını gerektirir. Aktivite masaları, yürüteçler, bloklar, legolar, atma ve çekme gerektiren oyuncaklar motor gelişimini destekler. Çocuk yaşamının ilk senesinde hareketlerini daha koordineli hale getirerek basit bir takım hareketleri sonucunda neler yapabileceğinin farkına varır.
Duygusal gelişime etki eden oyuncaklar sayesinde çocuklar arzularını, istediklerini ortaya koyarlar ve korkuları ile kötü deneyimlerinin üstesinden gelebilirler. Oyunla birlikte çocuğun çevresi üzerindeki etkinliği ve farkındalığı artar. Çocuk oyun oynarken kendisini güvende hissettiğinde olumlu duygusal gelişimine de katkısı olmaktadır. Ayrıca, çocuğun oyunlarına ebeveynleri de dahil olduğunda bu eğitici oyuncaklar çocuk ve ebeveyn arasında güçlü bağlar oluşmasına yardımcı olurlar. Çocuklar oyun oynarken sahip olma duyguları da gelişmektedir. Önceleri çocuğunuz bir oyuncağı yalnızca kendisi için isterken oyunla birlikte kendini kontrol etmeyi de öğrenecektir. Bu şekilde çocuğunuz sosyal kuralları da oyuncaklar yoluyla öğrenmektedir.
HANGİ OYUNCAK, HANGİ YÖNDE ETKİLİ OLUYOR?
Öncelikle seçilecek oyuncağın çocuğun yaşına ve gelişim seviyesine uygun olması gerekir. Oyuncakların çocuğun gelişimini olumlu yönde etkilediği ve mutlaka oynaması gerektiği düşünülür ve bu doğru bir düşüncedir. Yaşı ve cinsiyeti ne olursa olsun her çocuk oyunla ve oyuncakla büyümelidir. Ancak doğru oyuncak seçimi ciddi bir önem taşır. Bu açıdan gelişimini destekleyecek oyuncaklar seçtiğini zannederek yanlış seçimlerde bulunan aileler olduğu da bir gerçektir. Maalesef birçok ebeveyn bu yanlışa düşmektedir.
ÇOCUĞUN OYNADIĞI OYUNCAKLAR ONUN MESLEK SEÇİMİNE ETKİSİ OLUYOR MU?
Çocukların oynadıkları oyunlar ve seçtikleri oyuncaklar ileride seçecekleri meslekleri hakkında ipuçları verdiği yönünde düşünceler vardır. Örnek olarak; bir müzik aletiyle oynayan bir çocuğun duygusal özellikler taşıdığı, bedensel, mantıksal, matematiksel zeka ile müzik zekasının daha fazla geliştiği, bu nedenle meslek olarak müzisyenlik, yazarlık ya da matematik bilimleri alanlarında çalışacağı yönünde düşünceler vardır.
ÇOCUKLARA OYUNCAK ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Oyuncak seçiminde en önemli şey oyuncağın çocuğa yönelik bir oyuncak olması gerektiğidir. Ailelerin kendi isteklerine değil. Bir çocuk için oyuncağa kaç para verildiği ya da nereden alındığı ve markası hiçbir şey ifade etmez. Çocuk oyuncakla severek oynamalıdır. Eğer istenirse her şey oyuncak olabilir, hatta satın alınan diğerlerine göre daha yararlı bile olabilir. Bütün gereken biraz yaratıcılık ve dikkattir.
ÇOCUKLARA HANGİ YAŞTA, HANGİ OYUNCAKLAR ALINMALI?
OYUNCAKLARI ÇOCUKLARIN KENDİLERİNİN SEÇİM YAPMALARINA MI İZİN VERİLMELİ YOKSA EBEVEYNLER Mİ SEÇİM YAPMALI?
Oyuncak seçimlerinde bilinçsizce sadece sizin beğeninize hitap eden seçimler yapmanız çocuğunuz tarafından hoş karşılanmayabilir. Seçimleri yaparken çocuğunuzun yaşına kullanım şekline ve onu geliştirici özelliklerine dikkat etmeniz gerekir.
Oyuncak alırken cinsiyet ayrımı gözetmeyin. Okul öncesi dönemden sonra oyunlarda ve oyuncaklarla kızların bebekle erkeklerin arabayla oynaması gibi cinsiyete göre farklılıklar olmakla birlikte her çocuk değişik oyuncaklarla oynayarak farklı deneyimler kazanır.
EBEVEYNLER GENELLİKLE ÇOCUKLARINA ÇOK FAZLA OYUNCAK ALIYOR. ÇOCUKLARA ÇOK FAZLA OYUNCAK ALMAK DOĞRU MU YOKSA BELLİ BİR SAYIDA OYUNCAK ALMAK YETERLİ OLUR MU?