Suriyeli parasını da getirdi
Türkiye, sadece Suriye'deki sivillere değil, işadamlarına da güvenli liman oldu. Savaştan kaçan işadamları işlerini İstanbul, Gaziantep, Mersin, Hatay ve Bursa'ya taşıdı. 2013'te Suriyelilerin Türkiye'de kurdukları şirket sayısı 3 kat arttı. Suriye'den Türkiye'ye sermaye akışı hızlanıyor. Suriye Ticaret Ofisi'nden Ali Altınel, 'Suriye'den Türkiye'ye gelen yatırımlar milyarlarca dolarlık bir portföy oluşturuyor' dedi. Altınel, 'Sadece Mersin'de Suriyeli yatırımcıdan gelen 3-4 milyar dolarlık bir yatırım var. Suriyeli yatırımcının yatırımda en gözde sektörleri ise gıda ve tekstil. Bankalar üzerinden resmi olarak Türkiye'ye gönderilen yatırım bedelleri ticaret ofisince yatırım yapacakları merkezlere yönlendiriliyor' diye konuştu. 'Suriyeli yatırımcının büyük bir kısmı serbest bölgeye yatırım yapıyor' diyen Altınel, 'Mersin Serbest Bölgesi'nde depolar kiralıyorlar. Pamuk ipliği, hububat, bakliyat, tekstil ve gıda ve yaş mevye sebzeyi deniz yoluyla serbest bölgeden transit ihracat yapıyorlar. Serbest Bölge'den depo alıyorlar. Ticareti Mersin üzerinden yapıyorlar' dedi. Altınel, 'Suriyeli yatırımcı Mersin'de otomotive de yatırım yapıyor. Mersin'de Türklerle ortak inşaat ve gayrimenkul işi de yapıyorlar. Son bir ayda Suriyeli yatırımcı sayısı arttı' diye ekledi.
GAZİANTEP'E 3 MİLYON TL
Yeni Şafak gazetesinden Esra Dursun'un haberine göre; Mısır'dan kaçan Suriyeli işadamları Gaziantep'e bu yıl 3 milyon TL yatırdı. Çalışma ve oturma izninin çözülmesi halinde yatırımın 400 milyon dolara çıkması bekleniyor. Suriye'de Esad rejiminden kaçıp Mısır'a sığınan işadamları buranın da yeniden karışması üzerine rotayı Türkiye'ye kırdı. Suriyeli işadamları Gaziantep'e 3 milyon lira yatırdı. Önümüzdeki yıl rakamın 100 milyon liraya çıkması bekleniyor. Yetkililer Suriyeli işadamlarının mütekabiliyet haklarının düzenlenmesi ve çalışma izni sorununun çözülmesi durumunda rakamın milyon dolarları geçeceğini öngörüyor.
FABRİKAYI MARDİN'E TAŞIDI
Suriye'deki iç savaş nedeniyle bu ülkedeki fabrikalarını kapatan ülkenin önde gelen tekstil grupları arasında bulunan Tatari Grubu, yatırımlarını Mardin'e taşımaya başladı. İlk aşamada 200 kişinin istihdam edildiği ve 10 milyon liraya mal olan tekstil fabrikasını faaliyete geçiren Suriyeli işadamı Hossam Tatari, engellerin kaldırılması halinde yüzlerce Suriyeli işadamını yatırım yapmak üzere Türkiye'ye getirebileceğini söyledi. Tatari Grubu, Mardin Organize Sanayi Bölgesi'nde 300 milyon liralık yatırım kararı aldı. İlk olarak 10 milyon liraya mal olan 200 kişinin çalıştığı tekstil fabrikasını kuran Tatari Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Hossam Tatari, bürokratik engellerin kaldırılması halinde yüzlerce işadamını yatırım yapmak üzere Türkiye'ye getirebileceğini söyledi.
TEKSTİL VE TARIMDA İŞ BULUYORLAR
Doğu ve Güneydoğu Sanayici İşadamları Dernekleri Konfederasyonu Başkanı Şah İsmail Bedirhanoğlu, 'Suriyeli vatandaşlar, ağırlıklı tarım sektöründe çalışıyorlar. Kayıt altına alındıklarında istihdama katılmaları mümkün olacak. Nitelikli olanların bazıları da merdivenaltı tekstil atelyelerinde çalışıyor' dedi. Mardin'de de Suriye'den gelen vatandaşlar tekstil atölyelerinde iş buluyorlar. Kadınlar evlerde hizmetli olarak iş buluyorlar. Mardin'de bekçilik, garsonluk yaparak geçinen ve inşaatlarda çalışan Suriyeli sayısı da artıyor.
SÜRELİ ÇALIŞMA İZNİ ÇIKARILMALI
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Asım Güzelbey iki yıl önce Suriye'den Antep'e 400 milyon dolar civarında bir sermayenin geldiğini ancak Türkiye'nin buna hazırlıksız yakalandığını söyledi. Oturma izni alamayan Suriyeli işadamlarının parasını bankaya yatıramadığını vurgulayan Güzelbey 'Suriyeli mültecilere çalışma izni de verilmediği için bu sermaye Türkiye'den başka ülkelere kaçtı' dedi. Çalışma izninin sadece pasaportu olanlara çıktığını dile getiren Gaziantep Ticaret Odası (GTO) Başkanı Eyüp Bartık ise 'Ancak şu anda şehir merkezinde çalışanların sadece yüzde 10'u pasaportlu. Geri kalan illegal yollardan çalışıyor. Bunun önüne geçmek için sınırlı süreli çalışma izni çıkarabilir' diye konuştu. Suriyeli işadamlarının şehirde yatırım yapmaya başladığını dile getiren Gaziantep Ticaret Odası (GTO) Başkanı Eyüp Bartık, odaya kayıtlı 80 Suriyeli iş adamının bulunduğunu kaydetti. Bartık, '2013'te 3 milyon TL'nin üzerinde Suriye sermayesi geldi. Suriyeliler burada kaldıkları sürece yatırımın devam edeceğini düşünüyoruz. 2014'te 100 milyon TL'nin üzerinde bir yatırımın geleceğini öngörüyoruz. Ancak çalışma ve oturma izni sorunu çözülürse bu rakam çok daha büyük olacaktır' şeklinde konuştu.
DANIŞMANLIK HİZMETİ GEREKİYOR
Bir grup işadamı ile birlikte 5-6 ay önce Türkiye'ye yaptığı ziyaret sonrası yatırıma karar verdiklerini anlatan Tatari, çok sayıda Suriyeli işadamının Mısır ve Ürdün'e yatırım yaptığını belirterek, 'Benim daha önce Suriye'deyken de Mardinli bir ortağım olduğu için ben buraya yatırım yapma kararı aldım' dedi. Halep ve Şam'da 25 yıldan beri tekstil sektöründe faaliyet gösterdiklerini, üretimlerinin tamamını Good Choice markası ile Avrupa'ya ihraç ettiklerini dile getiren Tatari, 'Devletin Suriyeli işadamları için özel olarak bir danışmanlık hizmeti vermesi gerekiyor. Altyapı çalışmaları için bir şeyler yapılırsalarsa birçok yatırımcı daha gelecek' diye konuştu.