Çizgi Ölçek nedir konu anlatımı 9. sınıf coğrafya ders notu - Sayfa 9514
Eşit dilimlere ayrılmış bir doğru parçası üzerinde gerçek uzunlukların gösterildiği ölçek çeşididir. Çizginin uzunluğu haritadaki uzunluğu, çizgi üzerindeki rakamlar ise gerçek uzunluğu gösterir.
Yukarıdaki örnekte 1 cm’lik çizgi uzunluğunun karşılığı 10 km’dir. Bu çizgi ölçeğin, kesir ölçek olarak karşılığı 1cm /10 km yani 1 /1 000 000’dur.
Çizgi ölçeklerde, 0 (sıfır)’ın solunda daha küçük birimlerin yer aldığı bir bölüm bulunur. Bu kısım, daha küçük uzunlukları ölçmek için kullanılır. Haritalarda çizgi ölçek ile kesir ölçek birlikte verilir. Bunun nedeni, haritada fotokopi yoluyla olabilecek büyütme ya da küçültme işlemleri sonrasında, kesir ölçekle kullanılarak yapılan ölçümlerin yanlış sonuç vermesidir.
Harita, fotokopi veya fotoğraf yoluyla büyütülüp küçültüldüğünde, çizgi ölçek de aynı oranda büyüyüp küçüleceğinden ölçümler de doğru sonucu verir. Çizgi ölçeğin bir yararı da, harita üzerindeki kuş uçumu uzunluk hesaplamalarında pratik kullanım olanağı sunmasıdır. Çizgi ölçek sayesinde, harita üzerindeki kuş uçumu gerçek uzunluk kolayca bulunabilir. Bunun için sırayla şu işlemler yapılmalıdır:
Kuş uçumu gerçek uzaklığı istenen iki nokta, herhangi
bir şerit veya kağıt parçası üzerine işaretlenir.
İşaretlenen iki nokta arası, çizgi ölçekle çakıştırılarak ger-
çek uzunluğun ne kadar olduğu bulunur.