Ana Arı | İsrail Akut Arı Parazit - ANA ARI ÜRETİMİ VE ANA ARI SATIŞI| SERTİFİKALI
27 Aralık 2016, 03:30
Kaşmir Arı Virus Kompleksi ve İsrail Akut Arı Paraliz
Tarımsal pratik üzerine yayınların artmasıyla 17. yüzyılda Avrupa'da tarımsal devrim ortaya çıkmıştır. 1963 yılına kadar 18 arı virusu Apis cinsinde yer alan arılardan izole ve identifiye edilmiştir.
Genel itibariyle son nomenkülatöre göre arı virusları aşağıdaki
tabloya göre sınıflandırılmıştır.
Bunlardan, Kronik arı felci virusu (KAFV) ile Akut arı felci virusu (AAFV) ilk izole edilen viruslardandır. Bu virusların çoğu arılarda bulunmasına karşın, herhangi bir klinik belirti göstermezler. Duyarlı moleküler tanı tekniklerinin geliştirilmesiyle, bu virusların bireysel olarak veya birçoğunun ortak oluşturduğu enfeksiyonların yaygın olduğu ve zararsız olarak nitelendirildiği ortaya konulmuştur. Ancak zararsız olarak tanımlanan bu virusların bazıları, özel tasarlanan deneyler ile yaptıkları etkiler ortaya konulmuştur.Akut arı felci virusu (AAFV), Kaşmir arı virusu (KAV) ve İsrail akut felç virusu (İAFV) yakın akraba viruslar olup, Dicistroviridae ailesi içinde yer alırlar. Bu virusların genetik akrabalığın dışında birçok ortak biyolojik özelliklere sahiptir. Tarihçe ve Coğrafi Dağılımı KAV ve AAFV'larının keşfi, coğrafi dağılımı patolojisi ve mevsimsel sıklığı hakkında detaylı bilgiler elde edilmiştir. İAFV son yıllarda keşfedildiği için bu virüse ait detaylı bilgiler mevcut değildir. Bu virüslerin hepsi beyaz gözlü bal arısı pupasında üretilerek keşfedilmiştir. Bu metotta küçük miktarda pürifiye ekstrakt pupanın zarına inokule edilir ve viral üreme için inkubasyona bırakılır. Fakat son zamanlarda bu metotla enfeksiyonla ilişkisi olmayan virusların da üretildiği bildirilmektedir. AAFV, kronik arı felci virusunun (KAFV) bulaşma çalışmaları sırasında tesadüfen tespit edilmiştir. Benzer şekilde KAV'da 1974 yılında Apis cerana'da kontaminant olarak tespit edilmiş olup, Apis mellifera'ya enjeksiyon veya besin yoluyla verildiğinde çok yüksek titrelerde tespit edildiği ortaya konulmuştur. İAFV 2002 yılında İsrail'in Alon Hagalil kentinde kovanların önünde ölü olarak bulunan arılardan elde edilen ekstraktlardan izole edilmiştir. AAFV'nin asıl konağı Apis mellifera olmasına karşın, virus toprak yaban arısında da tespit edilmekle birlikte, zar kanatlı olmayan hiçbir böcekte tespit edilememiştir.
KAV'nin asıl konağı ise tam olarak bilinmemektedir. KAV Kaşmir, Hindistan ve Papua Yeni Gine'de Apis cerana'dan, tüm dünyada Apis mellifera'dan, Yeni Zellanda'da toprak yaban arısından, Avustralya'da Avrupa eşek arısından (Vespula germanica) tespit edilmiştir. İAFV son zamanlarda karakterize edilmiş olup, AAFV ve KAV ile yakın akrabadır. Bu virusun şimdiye kadar bilinen asıl konakçısı Apis mellifera'dır. AAFV, KAV ve İAFV dünya üzerinde geniş bir coğrafyaya yayılmıştır (Resim 1). Bu haritada virüs izolasyonlarının yapıldığı yerler gösterilmiş olup, devam eden survey çalışmalarının gri renkli olarak gösterilen Afrika'nın büyük bir kısmı, Orta Asya ve Güney Amerika sonuçları bildirilmemiştir. Arı işletmelerinde bu üç virüsün prevalansı, bölgesel dağılımı ve mevsimsel insidensi çalışma alanı ve virusa göre değişkenlik göstermektedir.
Genelde AAFV'nin Avrupa ve Güney Amerika'da, KAV'nin Kuzey Amerika ve Yeni Zellanda'da, IAFV'nin Ortadoğu ve Avustralya'da tespit edildiği bildirilmiştir. AAFV ve KAV'nin prevalans ve titresi mevsimsel olarak artar ve sonbaharda en yüksek titreye ulaşır. IAFV ise en yüksek titreye KAV'den önce yazın son kısmında ulaşır. AAFV ve KAV'nin yakın genetik akrabalığından dolayı prevalans ve titredeki mevsimsel dalgalanmaları da birbirine benzerdir.
Patoloji ve Koloni ve arı düzeyinde AAFV, KAV ve IAFV'nin patolojisi oldukça benzerdir. Çoğu dicistroviruslar gibi, arı dicistroviruslarda düşük titrelerde koloni veya arı düzeyinde hiçbir klinik belirti göstermeden, gizli persiste enfeksiyon olarak varlığını sürdürmesi çokça rastlanılan bir durumdur. Ancak, bu arılardan elde edilen homojenizatlar pupa veya erişkinlerde enjekte edildiğinde ise, son derece virulenttirler. Yaklaşık 100 virus paritkülü bir arıyı birkaç günde öldürürken, beslenme yoluyla verilen 1011 virus partikülüde arı üzerinde aynı etkiyi gösterir. AAFV ve IAFV ile letal dozda enfekte olan arılarda hızlı gelişen felçlerin sonucu olarak arılarda titreme, uçma yeteneği kaybı, renkte kısmi koyulaşma, karın ve göğüs bölgesi tüylerinde dökülme gözlemlenmesine karşın KAV enfeksiyonunda bu belirtiler gözlemlenmez. Felç, kriket (cırcır böceği) felç virusu (KFV), yaprak biti letal felç virusu (YBLFV) gibi diğer dicistrovirusların bir semptomudur.
Arılarda virus tespit edilmesine karşın, felç vakalarının koloni düzeyinden daha çok bireysel vakalar şeklinde gözlem lenmesi bir çelişki oluşturmaktadır. Felçlerin hızlı bir şekilde ilerleyerek ölümlere neden olması, belki de koloni içerisinde toplu olarak felçli arıların tespit edilememesinin en önemli nedeni olabilir. Kronik arı felci virus (KAFV) enfeksiyonunda ise felçler yavaş yavaş gelişir ve semptomlar uzun süre gözlemlendiği için koloni düzeyindeki felçler genellikle bu enfeksiyon ile ilişkilendirilir. AAFV yetişkin arının beyin ve hipofaringeal bezlerine affinite gösterir. AAFV ve KAV'nin dışkıda tespit edilmesi, yetişkin arı, larva, yağmalanmış pupa, kontamine gıda ve dışkının oral bulaşmada önemli rol üstlendiğine işaret etmektedir.
Virus ile sindirim kanalı arasındaki bu yakın ilişki diğer dicistroviruslar ve iflavivirusların genel özelliğidir. AAFV'nin semende, KAV'ın yüzeyi sterilize edilmiş yumurtalarda tespit edilmesine karşın, kraliçe arının ovaryumlarında bu viruslar tespit edilememiştir. Avrupa'da yapılan çalışmalarda KAV'ın semende, Amerika'da yapılan çalışmalarda ise AAFV'nin kraliçe arılarda tespit edilememesinin nedeni, bu virusların bu dokuları enfekte etme yeteneğinden yoksun oluşlarından ziyade, bu virusların doğal coğrafi dağılımlarıyla daha yakından ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu virüsler larva ve pupa dönemindeki arıları da enfekte etmelerine karşın, özellikle koloni düzeyindeki ölümler daha sıklıkla yetişkin arılarda gözlemlenir.
Bu üç virustan özellikle AAFV diğerlerine oranla larva ve pupalara karşı daha virulenttir. Arıların gelişme dönemleri arasındaki bu tür göreceli gözlemlerde çok dikkatli olunmalıdır. Çünkü koloni içerisindeki hastalıklı larva ve pupalar işçi arılar tarafından hemen uzaklaştırılır veya yağma edilirler. Bu nedenle bu evrelerdeki pozitiflikler gözden kaçırılabilir. 1980'li ve 1990'lı yıllarda Avrupa'da koloni sönüşlerinde AAFV ve Varroa destructor önemli rol oynamıştır. Varroa %50-80 oranında yetişkin ve pupalar arasında AAFV'yi bulaştırır. Varroa'nın virusu alması ve bulaştırmasında önemli bir latent periyod dönemi olmadığı için, virusun varroa'da çoğalmadan bulaştırıldığı düşünülmektedir.
Genetik ve Varyasyon AAFV, KAV ve İAFV'nin basit genomik organizasyonu dicistroviridae içindeki viruslar için tipiktir. İki ORF içeren tek iplikçikli RNA içerir. Büyük ORF 5' uçta yer alır ve virus replikasyonunda görevli yapısal olmayan proteinleri kodlar. Küçük ORF ise 3' uçta yer alır ve viral partikülde yer alan yapısal proteinleri kodlar. Viral genom 3' ucunda poliadenilasyona sahiptir. ABPV tek iplikçikli, pozitif polariteli RNA karakterinde segmentsiz genoma sahiptir.
Zarsız olan virus 30 nm çapındadır. ABPV genomu 9491 nükleotid büyüklüğündedir. ORF-1, RNA polimeraz, helikaz ve proteaz gibi nonstructural proteinleri kodlamaktadır. ORF-2 ise ağırlıkları 35,33 ve 24 kDa olan üç adet major structural proteinin yanı sıra 9.4 kDa ağırlığındaki bir adet minor structural proteini kodlamaktadır. Her üç virusunda genom organizasyonu Resim 2'de gösterilmiştir. Aşağıdaki filogenetik ağaçta ise şimdiye kadar sekans analizleri yapılan AAFV, İAFV ve KAV'nin coğrafi dağılım ile filogenetik yakınlığını göstermektedir (Resim 3). Ülkemizde de KAV moleküler olarak tespit edilmesine karşın, AAFV ve İAFV şimdiye kadar tespit edilememiştir.
Sonuç Moleküler viroloji alanında elde edilen gelişmelere paralel olarak, arı viruslarının genetik yapısı ve patogenez de önemli rol oynayan yapılar ortaya konulmuştur. Bu gelişmelere rağmen hala arı viruslarının patogenez mekanizmaları, bu virusların vektörlerle bağlantısı ve aktarımda kullanılan vektöre göre mutasyon hızları hakkında hala ayrıntılı bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır.