Madde Bağımlılığı - Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ
TavsiyeEdiyorum.com > Makale Kütüphanesi > Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ > Madde Bağımlılığı
MAKALE #20202 © Yazan Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ | Yayın Aralık 2018 | 608 Okuyucu ÇOK OKUNUYOR
Bağımlılık bireyin vücut sağlığını ve ruh dünyasını olumsuz etkilemesine rağmen bir maddeyi kullanmaya devam etmesi olarak tanımlanabilir. Bağımlılığın en temel özelliği başlangıç evresinde maddeyi kullanma insiyatifinin bireyin elinde olması ve daha sonra bu kontrolün kaybedilerek madde kullanımına engel olunamaması durumudur.
Bağımlılık biyolojik ve psikososyal boyutları olan tedavi edilebilir bir beyin hastalığıdır. Bir beyin hastalığıdır çünkü; alınan madde beyinde birtakım değişikliklere neden olur. Örneğin ön bellekte yitimlere sebep olabilir. Beyindeki kimyasal maddelerin işleyişini etkiler ve bireyin haz alma duygusunu sürekli olarak arttırarak doyumsuzluğa yol açar.
Bağımlılığın nedenleri irdelendiğinde birden fazla etmenin rol oynadığına da şahit olmaktayız. Bağımlılık sosyal, psikolojik, biyolojik ve genetik nedenleri içerisinde barındıran aynı zamanda sadece bir nedene indirgenemeyen tabloyu ihtiva eder. Fakat bireyin aile yapısı, ekonomik durumu, sosyal çevresi ve maddeye ulaşma kolaylığı gibi etkenler de bireylerin madde kullanımına başlayıp, bağımlılık geliştirmesinde etkili faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Madde kullanımına bağlı olarak sosyal çevreden ve aileden uzaklaşma, daha önce yapılan aktivitelerden uzak durma.
Madde kullanımında kontrolü sağlamak veya bırakmak için yapılan çabaların sonuçsuz kalması.
Bağımlılık sinsi bir süreç içinde gelişir. Birey ilk başta sadece deneme amaçlı kullanır daha sonra düzenli olarak kullanmaya başlar. Birey bu süreçte sadece ara sıra kullandığına yönelik bir inanç geliştirerek hiçbir zaman bağımlı olamayacağını iddia eder. Fakat süreç içersinde birey bağımlı hale gelir ancak kişi bunun farkına bile varamaz. Hayatımızdaki her şey bizi bağımlı yapabilecek potansiyele sahiptir. Bunu nesneler üzerinde de düşündüğümüzde fazlasıyla bağımlısı olabileceğimiz durumlarla karşı karşıya kaldığımızı görürüz. Fakat bazı nesneler ve maddeler vardır ki bizleri bağımlı kategorisine koymaları daha kolaydır.
Ayrıca bağımlılık ile maddeyi kötüye kullanma durumları birbirlerinden ayırt edilmelidir. Maddenin tehlikeli kullanımında yasal olmayan veya yasal olan bir maddenin zarar verici boyutlarda kullanılarak kişinin kendisine ve çevresine zarar vermesidir. Böyle bir durumda kişi sorumluluk almaz, tehlikeye rağmen kullanmaya devam eder, işinden ve sosyal çevresinden uzaklaşarak eşini ve çocuklarını ihmal eder. Bedensel olarak yıpranır ve bedeninde bozulmalar meydana gelir aynı zamanda ruhsal olarak da örselenir.
Çocuklarda ve gençlerde madde kullanımı daha çok merak ve sosyal hayatta meydana gelen değişimlere ayak uydurmaya paralel bir şekilde gelişir. Ergenlik ve gençlik dönemindeki ailevi ve çevresel stresler ve baskılar, arkadaş grubuna girme ve kabul edilme arzusu gibi nedenler bu bireylerin madde kullanmasında önemli bir role sahiptir. Özellikle on iki on sekiz yaş aralığında madde kullanımına duyulan ilgi ve merak yaş arttıkça kendini daha fazla hissettirir.
Gençlerin madde kullanmasına neden olan risk faktörlerinin ve koruyucu faktörlerin belirlenmesi, problemin nedenlerinin saptanıp etkili çözüm yollarının bulunması için hayati önem arz etmektedir. Genetik faktörler; davranış bozuklukları, dürtüsellik, öğrenme güçlüğü gibi psikolojik ve davranışsal faktörler; aileden birilerinin madde kullanıyor olması, ekonomik sebepler, bireyin akademik başarısı gibi sosyal ve çevresel faktörler risk faktörleri olarak değerlendirilmektedir.
Bağımlılık kısır bir döngüyü sembolize eder. Birey bir kez bağımlı oldu mu artık bu ağdan kurtulması oldukça zor olacaktır. Bağımlılık tam anlamıyla kökten yok edilemez ve bireyin bu durumdan kısa zaman içinde kurtulması da beklenmemeli. Birey maddeyi kullanmadığı sürece iyidir fakat en ufak bir madde kullanım davranışında bağımlılık tekrardan başlar ve en başa dönülmüş olur.Temizlenme dönemi dediğimiz dönemde kullanılan madde tamamen kesilir. Bunun yerine daha düşük fiziksel bağımlılık yapan bir madde verilir bireye ve birey kontrol altında tutularak bu süreci tamamen atlatması sağlanır. Rehabilitasyon döneminde ise madde kullanımına neden olan veya zemin hazırlayan psikolojik ve sosyal problemlerin çözülmesi sağlanır.
"Madde Bağımlılığı" başlıklı makalenin tüm hakları yazarı Uzm.Psk.Fadıl KARAKOÇ'e aittir ve makale, yazarı tarafından TavsiyeEdiyorum.com (http://www.tavsiyeediyorum.com) kütüphanesinde yayınlanmıştır.
► YENİMadde Bağımlılığı ve Gençlik Uzm.Psk.Melek SARIÇİÇEK
TavsiyeEdiyorum.com Bilimsel Makaleler Kütüphanemizdeki 17,918 uzman makalesi arasında 'Madde Bağımlılığı' başlığıyla benzeşen toplam 24 makaleden bu yazıyla en ilgili görülenleri yukarıda listelenmiştir.
► Anoreksiya Aralık 2018
0.03303790 saniye, 11 sorgu