Zorunlu Hizmete Dayalı Atamalarda Bir Yanlışlık Yok mu?
Bazı illerde zorunlu hizmetleri eşlerinden dolayı ertelenen öğretmenlerin zorunlu çalışma yükümlülüğü bahane edilerek il dışı ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme başvurularına zorlandığı şikayetlerini aldık.Bu konunun gerçekleri için mevzuatı incelediğimizde Milli eğitim müdürlüklerinin yanlış bir uygulama içerisinde olduğunu gördük.
Aslında yanlış olduğunu yeni görmüyoruz yanlış olan Birçok il milli eğitim müdürlüğünün zorunlu hizmet yükümlülüğüne bağlı atamaları yanlış bilmesi ve yanlış uygulamaya çalışması.Herşeyden önce zorunlu hizmet kavramında,zorunlu hizmet'in ertelenmesinin ne anlama geldiğini iyi bilmek ve ona göre il içindeki öğretmenlerin atamalarının planlamasını yapmak gerekir.
Manisa'da, evli olup zorunlu hizmet yükümlülükleri evlilikleri sürdüğünden ötürü ertelenen öğretmenlerden 16 haziran 2014'te başlayan öğretmenlerin iller arası isteğe ve zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmelere başvurmaları istenmiş ve başvurmadıkları takdirde re'sen atanacakları söylenmiş.Bu durum karşısında tedirgin olan bazı öğretmenler,bir sorun ile karşılaşmamak için başvuru bile yapmış.Başvurmalarını isteyen amirler ise il dışı yer değiştirme duyurusunun 5. Maddesinin e fıkrasını göstermişler.Bu hükümde “Birinci, ikinci ve üçüncü hizmet alanında görev yapan zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden eşi aynı ilin farklı ilçesinde ya da başka bir il'de görev yapanlar, istemeleri halinde zorunlu yer değiştirme başvurusunda bulunmayabilecektir. Bu durumda bulunan öğretmenler eşinin bulunduğu yere 2014 özür durumundan yer değiştirme döneminde yer değiştirme isteğinde bulunacaktır. Bunlardan özür durumundan yer değiştirme döneminde eşinin yanına yer değiştirme isteğinde bulunmayanlar, Bakanlıkça zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanacaktır.” Denilerek, eş özrü bulunanlar ,isterlerse il dışına başvurmayabilir fakat ağustosta yapılacak özür durumu atamalarına başvurmak zorundalar diye anlam yüklüyor.Fakat il milli eğitim müdürlükleri ne yapıyor, siz zorunlu hizmet yükümlüsüsünüz il dışına başvurmak zorundasınız diyor böyle bir hüküm nasıl çıkartılır bu maddeden anlamış değilim.Ayrıca bu bahsedilen maddenin öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğine de ters düştüğünü de söyleyebilirim.Gerçekte olan evli olan öğretmenlerden özür durumu olanların zorunlu hizmetlerinin durumunu ve yer değiştirme zorunluluklarını mevzuata bakarak görelim;
Eş özrü bulunanların zorunlu hizmet yükümlülükleri ertelenir: 06.05.2010 tarihinde yayınlanan 27573 sayılı Resmi Gazetedeki MEB öğretmenlerinin atama ve yer değiştirme yönetmeliği'nin Zorunlu çalışma yükümlülüğünün ertelenmesinin işlendiği 33. Maddesinin 1. Fıkrasında “ Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden hizmet bölgelerinin 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarında görevli olanlar ile zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarında görevli iken sağlık ve eş durumu özründen dolayı hizmet bölgelerinin 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarına atananlardan sağlık ve eş özür durumunun devam ettiğini belgelendirenlerin zorunlu çalışma yükümlülükleri ertelenir.” Deniliyor.
Ayrıca aynı maddenin 2. Fıkrasında da” Bu maddenin birinci fıkrası kapsamındaki öğretmenler, her yıl yer değiştirme döneminde özür durumlarının devam ettiğini belgelendiremedikleri takdirde, ilk yer değiştirme döneminde zorunlu çalışma yükümlülüklerini yerine getirmek ya da eksik olan sürelerini tamamlamak üzere zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına atanırlar.” Denilmektedir. Bu iki fıkraya göre evliliği devam eden öğretmenlerin eş özrü devam ettiği için ve her sene de evli kaldığı için zorunlu çalışma yükümlülükleri ertelenir.Açık bir ifade ile,öğretmenler zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme başvurularına zorlanamazlar çünkü zorunda değiller.
Şunu da belirteyim ki, denizli merkezde bulunan öğretmen eşlerden,farklı ilçelerde bulundukları için il dışı yer değiştirme başvurularına başvurmaları isteniyor.İl dışı atama başvurularında hem zorunlu hizmet kapsamında olan norm güncellemeler vaktinde yapılmadığı için hem de tüm açık normlar sisteme yansıtılmadığı için seçilip atama yapılabilecek sağlıklar yoktu.Bu durumda öğretmen zaten nasıl yer değiştirme isteğinde bulunabilir.Ama söylenen yer değiştirme isteğinde bulunmaz iseler re sen atamaya kalacaklarıdır.İşin garibi de ne biliyor musunuz bir öğretmen benimle irtibata geçtiğinde denizlide de zorunlu hizmet yükümlülüğünün ertelenmesine rağmen tayin istemesi gerektiğinin söylendiğidir.Büyükşehir yasası ile beraber denizli merkez'i,pamukkale ve merkezefendi diye iki merkez ilçeye ayrıldı.Sadece idari yönden iki kısma ayrıldı.Bu iki ilçe km'lerce birbirinden uzaklaşmadı ki .Herşeye rağmen öğretmenlerden Pamukkale de olanlardan merkezefendideki eşinin yanına tayin istemeleri yada bunun tam tersi istenmiştir.İstanbulda birbirlerinden farklı merkez ilçelerde bulunan öğretmenler var eşleri özel sektörde olup yine farklı ilçelerde görev yapan eş özrü olan öğretmenler var,bunlar illa eşinin işinin bulunduğu ilçeye mi gönderiliyor yıllardır,tabi ki de hayır.Peki Denizlinin büyükşehir olması ile bizimde görmediğimiz ne gibi bir değişiklik oldu da bu uygulama öğretmenlere uygulanmaya çalışılıyor.Bu uygulama esnasında eğer tercih yapmazsanız re'sen atanırsınız gibi cümleler kurulduğu için öğretmenleri diken üstünde hissi oluşturulmuştur.Özür durumuna bağlı yer değiştirmelerde tercihler tüm ildeki açık gösterilen okullara göre alınır yani atamaya esas öncelikle ile gitmektir.Aynı merkezde olan kişilerden önceden mahalle olan simdiki ilçeye geçirmek kurulu düzenini boşuna bozdurmak olur. Ayarıca unutmayalım ki bazı sebeplerden ötürü eşinin bulunduğu ilçeye açık kadro bile bulunmadığı için gidemeyenler bile var.Hayır eğer meb her evli öğretmeni eşinin bulunduğu ilçeye gönderebilse bir sey diyemeyeceğim ama uzun zamandır eşinin bulunduğu ile gidemeyen öğretmenler var ve dava açanlar bile var .
Birçok öğretmenin kurulu düzeni var ve mevzuatta zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme zorunluluğu olmayan öğretmenleri yer değiştirmeler zorlamak anlamsız ve büyük mağduriyetlere sebebiyet verir.
Zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmeye tabi öğretmenler özrü bulunmayan toplam 3 yıl süresini dolduranlardır.Bakın yönetmeliğin 28 maddesinin 1. Fıkrasında ne yazılı? “ Zorunlu çalışma yükümlüsü öğretmenlerden 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında görevli olup Bakanlık öğretmenlik kadrolarında ilk göreve başlama tarihi esas alınarak ilgili yılın 15 Eylül tarihi itibarıyla toplam 3 yıllık görev süresini dolduranlar, Bakanlıkça yapılacak planlamaya göre hizmet bölgelerinin zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen hizmet alanlarına yer değiştirme suretiyle atanırlar. “ yani zorunlu hizmet yükümlülüğü bulunan ve özür durumu bulunmayan öğretmenlerden yıllık toplam süresi bulunanlar zorunlu hizmet olan okullara atanmak zorunda.Aynı zamanda 4. Fıkrasında “Zorunlu çalışma yükümlülüğü öngörülen 4, 5 ve 6 ncı hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarında görevli iken çeşitli nedenlerle 1, 2 ve 3 üncü hizmet alanlarındaki eğitim kurumlarına atanan öğretmenlerden zorunlu çalışma yükümlüsü olanlar, özürlerinin ortadan kalkması hâlinde ilk yer değiştirme döneminde zorunlu çalışma yükümlülüklerini tamamlamak üzere ayrıldıkları hizmet bölgesindeki aynı hizmet alanındaki eğitim kurumlarına atanırlar” denilmiştir.Bu hükümden yola çıkarak özrü kalkan öğretmenlerin zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirme isteğinde bulunması gerektiğini görüyoruz,yani evliliği devam eden eş özrü bulunan öğretmenlerden böyle yer değiştirme isteğinde zorlamak hata olur.Hele ki büyükşehir olan illerde istemek öğretmenlerin kurulu düzenlerini bozmalarına sebep olur.
MEB öğretmenlerinin atama ve yer değiştirme yönetmeliğinde farklı ilçelerde bulunanların zorunlu çalışma yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmek zorunda olduğuna dair herhangi bir hüküm yok,ayrıca bu şekilde başvurmayanlarında re'sen atamaya tabi olacakları hiçbir yerde de yazılı değil.Yönetmelikte yazan eş özrü bulunanların zorunlu hizmet yükümlülüklerinin erteleneceği biterse zorunlu hizmet yükümlülüğüne bağlı yer değiştirmek zorunda bulunduğudur.Aynı ilçelere isteyip te eşlerinin yanına gidememe sorunu çözülmeden zaten aynı ilçeye geçin yoksa sizi re'sen atarım mantığı yanlış olur.