Uzman Görüşleri - Marka Yolculuğu
F. Aytaç BEKİ
Uzman GörüşleriMarka Yolculuğu
Zorlu ama heyecanlı bir süreçtir marka olabilmek. Ürün veya hizmetinize verdiğiniz değerin ismi, emeğinizin resmidir. Bu nedenle tıpkı çocuğunuza koyacağınız ismi düşünür gibi heyecanla, özenle, günlerce hatta aylarca düşünürsünüz. Hem sektörünüze hitap eden, hem ürününüzle özdeşleşen, söylendiğinde kulağa hoş gelen, hem de görsel olarak göze hitap eden bir marka…
Bu uzun süreçte unutulmaması gereken, her ibarenin marka olarak tescil edilemeyeceğidir. Markalar kanununun 7. maddesinde “mutlak nedenler” olarak da bilinen, bir markanın reddine sebebiyet verebilecek, dolayısıyla marka olamayacak ibareler yer almaktadır. En başta “ayırt edicilik” unsuru ön plandadır. Markanın anlamı da bu değil midir zaten? Ürünlerinizi, ürünlerinizin kalitesini başka bir firmanın ürünlerinden ayırt etmek için koyduğumuz isimdir en basit şekliyle marka. O halde markamız diğer markalardan ayırt edilmeli, aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetler için daha önceden başvurusu yapılmış ya da tescilli markalara benzer olmamalıdır. Türkiye’de red sebeplerini incelediğimizde, markalar kanununun 7/B maddesi olarak geçen “benzerlik” ilk sırada gelmektedir.
Marka; cins, çeşit, vasıf, coğrafi kaynak belirten ibareler içermemeli, ticaret alanında herkes tarafından kullanılan genel terimler, meslek adları olmamalıdır. Kamu düzenine, genel ahlaka aykırı ve dini değerler içeren ibareler de marka olarak kabul edilemez. Bir diğer kriter “Tanınmış Markalar”dır. Hangi sektörde olursa olsun, aynı ya da benzer başvurular Türk Patent Enstitüsü uzmanlarının araştırması sonrasında red edilmektedir. Dünyada en çok taklide maruz kalan; Nike ,Adidas , Puma gibi markaların hem logoları hem de markaları kötü niyetli kişiler tarafından ufak değişikliklerle tescil edilmeye çalışılmış,inceleme aşamasında 7/I maddesinden dolayı red edilmiştir.
Yurtdışında “marka olabilme” kriterleri incelendiğinde her ülkenin kendine özgü kanunları olduğunu görüyoruz. Örneğin İsviçre’de başvurduğunuz marka, orada var olan bir aile soyadı ise markanız ilk etapta red olur. O soyadını taşıyan tüm ailelerden muvafakatname alarak, ya da şirket sahiplerinizin o soyadını taşıdığını kanıtlayarak red kararını aşabilirsiniz. Bir diğer örnek; Rusya’da, özellikle Türkiye’de sıkça karşılaştığımız sessiz harflerin bir araya gelmesinden oluşan markalar, marka olarak kabul edilmemektedir. Suudi Arabistan gibi bazı Arap ülkelerinde alkollü içecekler sınıfında yapılan başvurular red edilmektedir. Ülke kanunlarına göre bu tip ürünlerin üretim ve satışı yasaklanmıştır.
Zaman, şüphesiz ki hepimiz için en değerli kavramdır. Marka tescil sürecinde, olmayacak bir marka için zaman kaybetmenin yanı sıra, yapılan yatırımların, tanıtım ve reklam maliyetlerinin, verilen emeğin, prestijin bir anda kaybolmasını kimse istemez. Bu nedenle marka yolculuğuna çıkmadan önce markanızı “ön araştırma” ya tabii tutmalı ve bunu da yeterli bilgi birikimine sahip, tecrübeli, ülke mevzuatlarına hakim bir uzman kadroyu kendinize yol arkadaşı seçerek yapabilirsiniz. Bu, aynı zamanda olabilecek kayıpları engellemenizi, yolunuzda daha hızlı ilerlemenizi, atacağınız adımların daha sağlıklı, daha güvenli olmasını sağlayarak hedeflerinize ulaşmanızı kolaylaştıracaktır.
Yol karşınızda… Nasıl, ne şekilde ve hangi hızla gideceğiniz sizin elinizde…