Ermenistan’ın Eurovision 2015 tuzağı
Sakarya Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkileri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Haluk Selvi, Türkiye gazetesine yazdığı makalede uluslararası 2015 Eurovision şarkı yarışmasında Ermenistan’ın tuzağını yazdı. “Genealogy” isimli grubun Ermenistan’ı temsil edeceği şarkı yarışmasında 1915 olaylarını 100. yıldönümüne atfen “İnkar etme” şarkısı hazırlandı. Ermenistan’ı temsil edecek olan parçanın “İnkâr Etme” adını taşıması propagandanın geniş halk yığınlarına ulaştırılmaya çalışıldığının birer göstergesi olduğunu ifade eden Prof. Dr. Selvi şunları kaleme aldı:
1915 yılında gerçekleştirilen sevk ve iskânın yüzüncü yılına yaklaşırken geçen yirmi yıl içinde yaşanan olayları gözden geçirmek ve Türk Hükümetlerinin Ermenilerle barışmak yönündeki çalışmalarını hatırlamak gerekmektedir. Türkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra ortaya çıkan problemler ve Ermenistan’ın bağımsız bir devlet olarak kurulması peşinden başlayan diplomatik ilişkiler Türkiye Cumhuriyeti’nin bütün iyi niyetli yaklaşımlarına rağmen istenen düzeyde dostça olmamıştır. Aksine Ermenistan ve Ermeni Diasporası olarak tanımladığımız dünyanın farklı ülkelerinde yaşayan Ermeniler, Türkler ve Türkiye Cumhuriyeti hakkında olumsuz propagandalarına olanca gayretleri ile devam etmektedirler. Haksız ve yanlı propagandaların daha da artacağı düşünüldüğünde kamuoyunun Türk-Ermeni ilişkileri hakkında bilgilendirilmesinin kaçınılmaz olduğu da görülmektedir.
Ermeniler yalnızca Türkleri soykırımla suçlamakla yetinmiyor aynı zamanda bunu inkâr edenleri baskı altında tutarak suçlu gösterip mümkün olursa mahkûm etmeye çalışıyor. Bu konuda Doğu Perinçek Davası Türkiye’nin Avrupa’da hareketini kolaylaştırmıştır. Bu baskılarla yetinmeyen Ermeniler, yaşayan bugünkü Türk neslini katillerin çocukları, torunları ve işbirlikçileri olarak suçluyor, itham ediyor, bunun bedelini istiyor.
Ermenistan gibi, belki de ondan daha fazla diasporada yaşayan Ermeniler için de soykırım kavramı ve ondan doğan iddialar her geçen gün üzerinde daha sık durulacak bir konu oluyor. Ekonomik bunalım içinde yaşayan Ermenistan Ermenileri açısından 1915 olayları gündelik hayata çok hakim değil fakat, dünyanın dört bir tarafına dağılmış, ekonomik durumu iyi olan en azından herhangi bir sıkıntı içinde bulunmayan Ermeniler için soykırım bir varoluş sebebi. Bunun inkârı ve belleklerden silinmesi Ermenilerin yaşadıkları toplum içinde erimelerine ve zamanla yok olmalarına sebep olacak bir olgu.
Diaspora Ermenileri için bir varoluş sebebi haline gelen “soykırıma uğrayan millet” düşüncesi vazgeçilmez bir dayanak noktası oluşturmaktadır. Tabii ki tarihi süreklilik içinde bu yaklaşım, bir bütünün parçası olarak görülmelidir, bin yıl önce Türklerle karşılaşmadan evvel de Ermenilerin aynı ruha sahip olduklarını görüyoruz. Bu yönüyle 150 yıllık Ermeni terörü ve iddiaları, Türklere karşı düşmanlık ruhu, saptırılmış bir tarih tezine dayanıyor gözükmektedir.
Oysa 1453’te İstanbul’un Türkler tarafından alınmasından sonra Kilikya, Arapkir, Bursa ve Amasya’daki Ermenilerin çoğu İstanbul’a gelerek yerleşti, XVII. yüzyılın ilk yarısında İran’da Şah Abbas’ın baskısından kaçan birçok Ermeni Osmanlı topraklarına göç etti.
Tanzimat ve Islahat Fermanlarıyla Ermeniler Osmanlı idaresi içerisindeki bazı idari düzenlemelere tabi tutuldular. İstanbul Ermeni Patriği Nerses Varjabedyan, Mıgırdıç Kırımyan ve Horen Narbey 1878 Berlin Konferansı’nda Ermeni milletinin isteklerini dile getirdiler, böylece siyasi bir otoritenin boşluğu kilise tarafından dolduruldu. Berlin Anlaşması’ndan sonra, istediklerini elde edememenin verdiği acı ile bir yazısında Kırımyan Van Ermenilerine şöyle hitap ediyordu: “…bu doğanın kanunu, eğer koyun gibi olursanız savaşmak için bir boğanın boynuzlarına sahip değilseniz, silahlanmamışsanız sürekli boğazlanırsınız. Arzu ettiğiniz, hayalini kurduğunuz özgürlüğü kan akıtmadan kazanacağınızı mı düşünüyorsunuz?”. Bu tahriklerden sonra Van’da halk arasında bir kaynaşma başlamıştı. İstanbul’da yayınlanan Ermeni gazeteleri bile Kırımyan’ın bu ihtilalci fikirlerinden rahatsızlık duyuyorlardı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ve ona tabi vatandaşların Ermenilerle ilgili düşünceleri olumludur ve her zaman barışa hazır haldedir. Türkiye için sorun Lozan’da çözülmüştür ve Ermenistan’ı bağımsızlık sürecinde ilk tanıyan devlet Türkiye olmuştur. Fakat Papa’nınkine benzer açıklamalar ve Ermenilerin Avrupa siyasetine bir Haçlı zihniyeti ile alet edilmesi onları üzmekte aradaki dostluk köprülerini zayıflatmaktadır. Papa açıklamaları ile yeni başladığı görevde Hıristiyan âleminin desteğini siyaseten elde etmeyi hedeflerken Türklerle Ermeniler arasındaki dostluğun inşası için kılını kıpırdatmamaktadır. Bu durum Avrupa kiliselerinin, siyasetçilerinin bin yıllık bitmeyen politikası olarak görünmektedir. En son Türklerle Ermeniler arasında kurulmaya çalışılan dostluk köprüsü, geçimlerini soykırım ticaretinden sağlayan Ermeni komiteleri ve Avrupalı siyasetçiler tarafından yıkıldı. Bu tehditlerin ve çalışmaların 1890 yılında Avrupa’yı Osmanlı Devleti’ne karşı kışkırtan Ermeni komitecilerinden hiçbir farkı olmadığı gibi o günün Avrupa politikacılarının da bugünkülerden hiçbir farkı olmadığı görülmektedir.
Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan ve Başbakan Ahmet Davutoğlu, son girişimleri ile konuyu dostlukla çözmek konusundaki tavırlarını açıkça gösterdiler. Sayın Davutoğlu, Dışişleri Bakanlığı sürecinden beri konuyu Türkiye’deki Ermenileri kucaklayarak, dış politikada siyasi girişimlerle aşmaya çalışıyor. Dış politikada donmuş olan sorunların çözümü için, Azerbaycan’ı kaybetmek pahasına da olsa, atılan cesur adımlar Ermenistan ve diaspora tarafından karşılık bulmamıştır. Avrupa Birliği de Türkiye’ye Ermenilerle barışmak konusunda yönlendirmelerde bulunurken Ermeni tarafına Türklerle barışmaları konusunda herhangi bir baskıda bulunmamaktadır. Aksine Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin adeta bu haliyle devam etmesi için çaba harcamakta, Türkiye Cumhuriyetini uyuşmamazlıkla itham etmektedir.
Avrupa’nın ve Ermenistan’ın bu siyasi hamlelerine karşı Sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan da son bir hamle ile 18 Mart Çanakkale Şehitlerini anma toplantısını 23 Nisan’a kaydırarak ve bütün dünya liderlerini buraya davet ederek Birinci Dünya Savaşı’nın milletleri nasıl etkilediğini göstermek ve dostluk çerçevesinde konuyu ele almak istemiştir. Ancak Ermenistan hemen bu daveti reddederek çözümsüzlükten yana tavrını göstermiş, Türkiye’nin girişimlerini sonuçsuz bırakmak istemiştir. Çünkü bu harekete iştirak etmek Ermenistan’ın “100. Yıl Planlarına” ters düşmektedir, onlar Türkiye’ye karşı sert tavırlarla isteklerini kabul ettireceklerini ve Avrupa’yı böylece arkalarına almayı başaracaklarını düşünmektedirler. Dünyada başlayan İslamofobi’nin bu süreçte Ermeniler tarafından kullanılacağı da göz ardı edilememesi gereken konuların başında gelmektedir. Türkiye’nin tüm girişimleri, siyasallaşmış bir soruna siyasal çözüm bulma gayretleridir ve doğrudur.