Enis Berberoğlu: Mesele yaşta değil ne kadar yaşadığımızda - Enis BERBEROĞLU
Enis Berberoğlu: Mesele yaşta değil ne kadar yaşadığımızda
Hükümetin sosyal güvenlik yasa tasarısının kaderini emeklilik yaşına kilitlemesi ilginç. Çünkü sadece geçen hafta medyaya yansıyan tartışmalar bile yaş sorununun sosyal güvenlik açığının son derece küçük bir parçası olduğunu ortaya koyuyor...
Demek ki mesele cehalet değil. IMF'ye verilen sözlerden kaynaklanan sınır ötesi bir operasyon ihtimali giderek güçleniyor...
Yazının sonuna koyduğumuz tablo değişik ülkelerdeki emeklilik yaşları ile ortalama yaşam beklentisini gösteriyor... Örneğin Belçika'da erkek ve kadın 65 yaşında emekli oluyor... O ülkedeki ortalama ölüm yaşı göz önünde tutulduğunda, emeklilerin önünde yaşamlarının yaklaşık beşte biri kalıyor. Çünkü Belçikalı erkekler yaşamlarının ortalama yüzde 83'lük, kadınlar da ortalama yüzde 79'luk bölümünü tamamladıktan sonra emekliye ayrılıyor.
Türkiye'ye bakarsak, 1992 yılında bugün Çankaya sırtlarından fetva veren politikacı emeklilik yaş sınırını kaldırdı, doğrudur... Ama resmi rakamlara göre erkeklerin 51, kadınların 47 yaşında emekli oldukları ortada. Başka deyişle Türkiye'de erkek çalışanlar ortalama yaşam sürelerinin yüzde 80'ini tamamladıktan sonra emekliye ayrılıyor. Bu oran dünya ortalamasının altında kalmıyor. (Kadınlarda aynı oran dünya ortalamasından düşük.)
Türkiye ve dünyada emeklilik yaşını kıyaslayanların neden nüfus bileşimini göz ardı ettiklerini anlamak mümkün değil... Emeklilik yaşını 65'e çekmelerine rağmen sosyal güvenlik sisteminde sorun yaşayan yüksek milli gelirli ülkelerde 60 yaşı aşkın nüfusun toplam içindeki payı 20 düzeyinde... Oysa Türkiye'de (çoğu gelişmekte olan ülkede olduğu gibi) 60 yaşın üstündeki nüfusun payı yüzde 7'yi aşmıyor.
Zaten o yüzden Türkiye ‘‘erken emekli cenneti’’ sayılsa da, emeklilik yaşı ile yaşam beklentisi oranı dünya ortalamasını aşmıyor... Çünkü erken emekliye ayrılan Türk çalışanı erken ölüyor. Kimsenin sırtına yük olmuyor.
Niyeti mutlaka farklıdır ama hükümetin geldiği noktayı düşünsenize...
Emeklilik yaşı yükselecek, zaten emekli olan da fazla yaşamayacak...
Böylece sosyal güvenlik açığı kapatılacak... Ayıptır...
Bu kadar geniş bir tabana dayanan ve seslenen hükümete yakışmıyor.
Dünya ve Türkiye'de emeklilik yaşları
Ülke adı Emeklilik yaşı Yaşam beklentisi
Erkek Kadın Erkek Kadın
Belçika 65 65 0.83 0.79
Danimarka 67 67 0.85 0.85
Almanya 65 65 0.84 0.84
Yunanistan 65 60 0.83 0.87
İspanya 65 65 0.84 0.84
İngiltere 65 60 0.86 0.79
Kolombiya 60 55 0.78 0.74
Ekvator 55 55 0.80 0.80
Guatemala 60 60 0.78 0.77
Malezya 55 55 0.74 0.71
Filipinler 60 60 0.79 0.78
TÜRKİYE 51 47 0.80 0.67
Kaynak: Ayşe Peker, Merkez Bankası Araştırma Genel Müdürlüğü, 1997