Havacılık, uzay ve savunma sanayinde Türkiye’nin en büyük aktörlerinden TUSAŞ, geliştirdiği yeni teknoloji ve tasarımlarla Türkiye’ye basamak atlatıyor. TUSAŞ, ulusal güvenlik ihtiyacını karşılayan çözümler üreterek, savunma sanayinin gelişmesine öncülük ediyor.
Sabit ve döner kanatlı hava platformlarından insansız hava araçları ve uzay sistemlerine kadar entegre havacılık ve uzay sanayi sistemlerinin tasarım, geliştirme, modernizasyon, üretim, entegrasyon ve yaşam döngüsü destek süreçlerinde Türkiye’nin teknoloji merkezi konumundaki Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş (TAI), havacılık, uzay ve savunma sanayinde küresel oyuncular arasında yer alıyor. Sanayi Gazetesine bilgi veren TAI Strateji ve Teknoloji Yönetimi Başkanı Doç. Dr. Fahrettin Öztürk, millileştirilmesini takiben geçtiğimiz 10 yıl içerisinde TAI’nin büyük adımlar attığını söyledi. Öztürk, “TAI, Orta İrtifa Uzun Havada Kalışlı (MALE) İnsansız Hava Aracı Sistemi ANKA, Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı HÜRKUŞ, Taarruz ve Taktik Keşif Helikopteri T129 ATAK ve Keşif Gözetleme Uydusu GÖKTÜRK Projeleri gibi ana platform ve sistemlerin geliştirme ve seri üretim faaliyetlerini başarıyla yürütmektedir” dedi.
SERİ ÜRETİME DEVAM
Savunma sanayine liderlik eden ürünleriniz hakkında bilgi verir misiniz?
Yakın dönemde, T129 ATAK Helikopteri’nin 25 ve 26. teslimatlarıyla birlikte, sertifikasyon sürecini başarıyla tamamlayan HÜRKUŞ, Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı ile ANKA İnsansız Hava Aracı’nın test ve seri üretim faaliyetlerine devam edeceğiz. Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test (USET) Merkezimizdeki GÖKTÜRK-1 Uydusu’nun test işlemleri ise yakın zamanda tamamlandı. Cumhurbaşkanımızın teşrifleriyle gerçekleşen fırlatma töreniyle yörüngesine, göreve gönderdik. Öte yandan A400M Stratejik Ulaştırma Uçağı ve F-35 Müşterek Taarruz Uçağı gibi yeni nesil platform geliştirme projeleri ile A320, A350XWB, B737, B787 gibi yolcu uçakları dahil sabit ve döner kanat platformlar için tek kaynak üretici olarak gövde ve kanat yapısal parçalarının tasarım ve üretim faaliyetleri sürdürülecek.
VİZYON PROJELERİ SÜRECEK
İleriki dönemde gerçekleştireceğiniz projeler nelerdir?
İleriye yönelik olarak, Türk Özgün Helikopter Programı ve Milli Muharip Uçak (MMU) gibi Türkiye’nin vizyon projelerinde çalışmaya devam edeceğiz. Uydu projeleri kapsamında Türksat 6A gibi Haberleşme Uydularına yönelik çalışmalarımıza da başlamış durumdayız. Bugün olduğu gibi gelecekte de ülkemizin havacılık alanında göğsünü kabartacak ürünleri geliştirmek hedefi ile ilerliyoruz.
YARDIMCI SANAYİ GELİŞTİRİLECEK
Sanayi sektörü ürünlerinizden nasıl yararlanabilir?
Ülkemizde oldukça olgun bir üretim kabiliyeti ve bilgi birikiminin mevcut olduğunu biliyoruz, ancak yine de havacılık isterleri, üretim yöntemleri, doğru kalitede ürünün sürdürülebilirliği ve tüm bunların izlenebilir olması için kalite sistem süreçlerinin uygulanması şart koşuluyor. Bu kapsamda, yerli yardımcı sanayinin geliştirilmesi amacıyla TAI’nin sektörel bilgi birikimi ve tecrübesini firmalarımıza aktarmak üzere gerekli çalışmaları yürütüyoruz. Yardımcı sanayi kabiliyetleri kapsamında üretim grupları arasında en büyük pay, metalik malzemeden imal edilen talaşlı imalat parçalarına aittir. Sanayinin talaşlı imalat konusundaki olgunluğu güvenilir ve sürdürülebilir boyutlara ulaştı. Bu alandaki gelişmeye paralel olarak TAI, kendi bünyesinde yeni yatırım yapmadan, ihtiyacın yerli yardımcı sanayide yatırım yaptırılarak karşılanması yönünde stratejik bir karar alarak uygulamaya başladı.
TEKNOLOJİ YOL HARİTASI
TAI’nin yürüttüğü Ar-Ge, inovasyon çalışmalarını anlatır mısınız?
Şirketimizin genişleyen ürün portföyü, derinleşen teknoloji geliştirme çalışmaları ve inovasyona verdiği önemin bir sonucu olarak, Ar-Ge ve inovasyon yatırımlarımız artarak devam ediyor. Şirketimizin Ar-Ge ve inovasyon yatırım alanları Teknoloji Yol Haritamız doğrultusunda teknoloji alanlarında yürütülen projeler, üniversite-sanayi iş birlikleri, insan kaynağı ve teknolojik altyapı olarak dört farklı boyutta gerçekleşiyor. Şirketimizin havacılık ve uzay sanayiinde Ar-Ge ekosistemine yön verme görevi kapsamında özkaynak Ar-Ge harcamaları yıllar bazında kademeli olarak artırılıyor. Bu doğrultuda, şirketimiz bünyesinde teknoloji merkezleri kurulmuş olup, bu merkezlerde üniversiteler, araştırma merkezleri ve KOBİ’ler ile birlikte geleceğin teknolojilerine yönelik araştırma ve teknoloji geliştirme çalışmaları yürütülmektedir.
HİZMET VE SÜREÇ İNOVASYONU
Ür-Ge çalışması yapıyor musunuz, bunun ne gibi çıktıları oluyor?
Teknoloji merkezlerimizde yapılan araştırma ve teknoloji geliştirme sonuçları, Ürün Geliştirme (Ür-Ge) sonucu geliştirilen ürün/hizmetlerin içinde yer alabiliyor veya mühendislik, tasarım, analiz, test, modelleme gibi yeteneklerin artırılmasıyla faydaya dönüşüyor. Ür-Ge çalışmalarının sonuçları, ürüne/hizmete dönüşüyor ve satış ile sonuçlanıyor. Şirketimizin Ür-Ge yatırımları HÜRKUŞ, ANKA, GÖKTÜRK-2, T129 ATAK gibi özgün ve entegre sistem geliştirme çalışmaları çerçevesinde yapılıyor. Şirketimizin inovasyon alanındaki yatırımları ise hizmet inovasyonu ve süreç inovasyonu alanında daha yoğundur. Süreç inovasyonu, şirketimizin öneri sisteminden ve tecrübe paylaşım platformundan beslenirken, hizmet inovasyonu özellikle özgün ürünlerimizin hizmete girmesi ile öne çıkmıştır.