Evrim Aras patronluğu seçti
13 Mayıs 2012, 23:20
Aras Kargo'nun patronu Evrim Aras, hayalindeki şarkıcı ve savaş muhabirliğini yapamadan şirketin başına geçti.
Türkiye'nin önde gelen taşımacılık şirketi Aras Kargo'nun patronu Evrim Aras, hayalindeki şarkıcı ve savaş muhabirliğini yapamadan şirketin başına geçti.
'Ailem' dediği 10 bin kişilik bir şirketi yöneten Aras, "Dünyada ve ülkemizde kargo taşımacılığı alanında çalışan ilk ve tek kadınım patronum" diye konuştu.
RÖPORTAJ: PERİHAN ÇAKIROĞLU / BUGÜN GAZETESİ
Kimi insan, küçüklüğünde hayal ettiklerine büyüdüğünde şartlar değiştiği için ulaşamaz. Evrim Aras için de öyle oldu. O, belki babası Celal Aras en verimli çağında vefat etmeseydi, bugün başka alanlarda boy gösterecekti. Kim bilir belki ünlü bir şarkıcı sanatçı veya ünlü bir savaş muhabiri olacaktı.
Oysa, iki çocuklu Aras Ailesi'nin en büyük çocuğu olarak henüz 28 yaşında iken babası öldü. O da hayallerini bir kenara bırakıp 10 bin kişilik çalışanı olan aile şirketi Aras Kargo'nun başına geçti. Kargoda ülkemizde bir ilki başardı ve erkek egemen sektörün "tek kadın patronu" oldu. Annesi Meral Aras ve erkek kardeşi Baran Aras ile babasının yolunda yürümeye devam etti.
Sudan çıkmış balık gibi oldum
Evrim Hanım, 4 yıl önce babanız Celal Aras'ın vefatından sonra işin başına geçtiniz. Buna hazır mıydınız?
Çok hazır olduğumu söyleyemem. Henüz 28 yaşındaydım. Babamla birlikte 8- 10 yıl çalışmıştım, genel müdürlük de yapmıştım ama onun koltuğuna oturunca sudan çıkmış balık gibi oldum önce. Şimdi çok şükür, öğrenmenin sonu yok ama ilk günkü gibi değilim. Erken yaşta öğrendim. Şimdi bunları daha düzgün işler için kullanıyor olmak lazım.
Küçüklüğünüzde bu işi yapmak gibi bir hayaliniz var mıydı?
Doğruyu söylemek gerekirse ben sanatçı, yani "şarkıcı" olmak istiyordum. Ankara'da Devlet konservatuar sınavlarını kazanmıştım. Babama da şarkıcı olmak istediğimi söyledim. "Ne şarkıcı mı olacaksın?" diye karşı çıktı. Bunun üzerine liseye devam ettim. Şarkıcı olmaktan vazgeçtim ama bu kez de gazeteci olmaya heveslendim. Babama, "Ben savaş muhabiri olmayı hedefliyorum" deyince, "tamam" dedi. Bilgi Üniversitesi'nin Medya ve İletişim Bölümü'ne girdim. Okulu bitirince de bir televizyon kanalında 3 ay stajyer olarak çalıştım. Daha sonra -babam vefat etti ve bu arzumu yerine getiremedim. Şirketin başına geçtim.
Hocalarım vizyonumu genişletti
Savaş muhabirliği yapamadınız peki hala şarkı söylüyor musunuz?
Sosyal ortamlarda şarkı söylemeye devam ediyorum. Cazı severim ama her çeşit şarkıyı da türküyü de söylerim.
Üniversitede medya ve iletişim okumanız sizin bugünkü görevinize hangi katkıyı yaptı?
Çok iyi hocalarımız vardı. Benim vizyonumu genişlettiler. Mesela, işletme eğitimi almayı hiç düşünmedim. Mutfakta yetiştim. Taşıma gibi zor bir sektörde 10 bin kişilik ailenin başına geçtim.
Hedefimizde 100 yaşını geçmek var
Şirketinizin performansından memnun musunuz?
İşler iyi gidiyor. 2011 yılını yüzde 20 büyüme ve karlılıkla kapattık. Her yıl ortalama yüzde 20-25 büyümeyi başardık. Koltuğa oturduğum 4 yıldan bu yana toplamda yüzde 65 oranında büyümeye tekabül ediyor. Hizmet kalitesi ve satış anlamında iş hedeflerimizin çoğunu tutturduk. Geçen senenin sonunda İş Girişim Sermayesi ile bir ortaklık yaptık. 2012'ye yeni ortağımızla başladık.
Bu ortaklık size neler getirecek?
İş Girişim Sermayesi, İş Bankası'nın bir kuruluşu. Yatırım sermayesiyle giriyorlar. İki yıl bir hedef veriyorlar size. İki yıl sonra nasıl çıkılacağına yönelik bir sistem ve hesap var. Sonuçta 17.5 milyon liralık küçük bir sermaye ile girdiler ve 2 yıl sonra da geri çıkacaklar. Bizim ortak olma hedefimiz finansal bilgiden ziyade kurumsal bilgiye ulaşmaktı. İş Bankası'nın kurum kültürü olarak Türkiye'nin her coğrafyasında bulunması gibi bize çok benzeyen özellikleri var. 100 yılı geçkin bir şirket. Bizim de hedefimizde, hayalimizde 100 yılı geçmek olduğu için oradan o kurumsal bilgiyi kendimize meç etmek istiyoruz. Dolayısıyla o uyumu da sağladık. Gözümüz arkada değil.
İşlerimiz ağır ama kadın-erkek eşitliğe dikkat ediyoruz
Firmanızda çalışan sayısı sanırım çok yüksek. Kaç kişilik bir ailesiniz?
250'si merkezde olmak üzere tam 10 bin kişilik bir aileyiz. Kurumsallaşma hedeflerimizde bu 10 bin kişiyi iyi yönetmek var. Artık insanları, korku kültürüyle yönetmenin modası geçti, zaten korku kültürü de sökmüyor.
Bu 10 bin kişiyi tek tek tanıyor musunuz?
Tanımaya çalışıyoruz. İki seneden beri her hafta sonu bir ile gidiyoruz. Bu yıl da bu turlara Nisan ayında başladık, temmuz ayına kadar dolaşacağız. Cumartesi ve pazar günleri ziyaret ettiğimiz şehirlerde çalışanlarla oturup konuşuyoruz, birlikte eğleniyoruz. Sosyal bir platform oluşturuyoruz. Sadece parayı düşünmek bir yere kadar. Buluşmalarımızda birlik ve beraberlik sağlanıyor.
Kadın-erkek eşitliğine özen gösteriyor musunuz?
Bizim işler ağırlıklı olarak fiziksel güç gerektiren çalışmalar. Buna rağmen kadın-erkek eşitliğine dikkat ediyoruz. Mesela, beyaz yakalılarda kadın oranı yüzde 40'larda seyrediyor. Kadının eli değdi mi iş daha güzel çıkıyor. Özellikle empati gerektiren işlerde kadın çok daha başarılı.
Peki, şirketinizi hangi düzeye çıkarmak istiyorsunuz?
Geçen yıl 500 milyon liralık ciroyu aştık. Ortağımızla birlikte 3 yıl içinde 1 milyar liralık ciroyu geçmeyi hedefliyoruz.
Yeni düzeni iş dünyası belirleyecek
Sizce dünyada yeni düzen nereye gidiyor?
Dünyanın yeni düzeninde kapitalizm şekil değiştiriyor. Henüz adı koyulamayan yeni düzende artık ne tek güç ne de tek zayıf var. Yavaş yavaş her şey eşitliğe kayıyor. Bence iş dünyasının belirleyeceği başka bir düzene gidiyoruz.
İş dünyası, her şeyi nasıl belirleyebilir?
Şirketler bugün hayatın her alanında yer alıyor. Ağaç dikmesi gerekiyorsa bunu yapıyor, okul açılması gerekiyorsa onu da açıyor. Hayatı dengeliyorlar. Aç gözlülerin, hırslıların, hesap kitap yapanların devri kapanıyor gibi görünüyor. İş dünyası kazandığını paylaşmalı.
Dünyada kargoda tek kadın patron
Kargoda başka kadın patron var mı?
Bildiğim kadarıyla yok. Türkiye'de ve hatta dünyada sanırım ben tekim.
Ailede işleri nasıl bölüşüyorsunuz?
Ben, taşımacılıkta Aras Kargo ile Fillo'ya bakıyorum. Diğer şirketlere yani Aras Cattering ve İzmir Mordoğan'daki otelimize kardeşim Baran Aras bakıyor. Oteli, bir işletmeciye verdik, o çalıştırıyor. Annemiz Meral Aras da yönetim kurulunda yer alıyor ve ailenin birinci neslini temsil ediyor.
Göçü önlüyoruz ve işsizliğe yerelde çözüm getiriyoruz
Çalıştığınız pazarın toplam boyutu nedir?
Ülkemizdeki ekspres kargo hizmetlerinin toplam hacmi 1.2 milyar dolar civarında seyrediyor.
Yeni teşvik paketi size neler sağlayacak?
Henüz sektörümüze ilişkin bir teşvik yok. Türkiye coğrafyasının tümünde istihdam yaratıyoruz. Bir lokasyona 10 bin kişilik bir yatırım yapsanız, çok ciddi teşvikler alabilirsiniz. Oysa, biz herkesi yerinde tutarak o 10 bin kişiyi çalıştırıyoruz. İstanbul'daki işsize de Hakkari'deki işsize de yardımcı oluyoruz. Hatta, bizler 'göç'ü önlüyoruz. Ancak, sektörümüz bu açıdan göz ardı ediliyor. Oysa, istihdam, akaryakıt ve araç yenileme gibi teşvikler işimize yarar.
62 yıllık Posta Kanunu yenilenip önümüzü açmalı
Evrim Aras'la görüşmemizde Aras Kargo Genel Müdürü Salim Güneş de bize eşlik etti . Onunla, sektörü düzenleyen Posta Kanunu'nun nasıl değişmesi gerektiğini konuştuk.
Salim Bey, sizin çalıştığınız sektör yeterince liberalleşti mi?
Sektörü düzenleyen Posta Kanunu 1950 yılı itibariyle yaklaşık 62 yıldır uygulanıyor ve artık günümüz koşullarına uymuyor. Hükümet yeni bir yasal düzenlemeye gidiyor. Burada en önemli konulardan birisi posta tekelinin kaldırılması ve haberleşme içerikli gönderinin gramajının yeniden belirlenmesi. Ancak, aldığımız duyumlar, bunun 200 gram olacağı yönünde. Yani 200 gramın altındaki haberleşme içerikli dosyalar posta tekeli kapsamında taşınamayacak. Ve sektörde sıkıntı yaratacak. AB ülkelerinde bu tekel sıfırlanmış durumda. Bir geçiş süreciyle maksimum 50 gramlık bir sınırlama ile yönetilebilir.
İlk elektrikli ticari aracı biz kullanıyoruz
Doğa ve çevreyi kirletmemek adına yeni çalışmalar var mı?
Evet var. Şu anda Türkiye'de ilk elektrikli ticari aracı biz kullanıyoruz. İki elektrikli Doblo araç, şehiriçi taşımada çalışıyor. Fişi takıyorsunuz, 8 saat dayanıyor. Günde 80 kilometre yol yapabiliyor.
Elektrikli araçların sayısı kaç adede çıkacak?
Ticari araçlarla başladık. Aslında amacımız hepsini aşama aşama elektrikliye çevirmek. Ancak, henüz Türkiye'de ticaride elektrikli üretilmiyor, modifiye edilmiş araçlar var. Orijinal araba üretilirse kullanımı da hızlanabilir. Seri üretim olmadığı için maliyeti yüksek geliyor.
2 bin 500 kamyon 700 milyon kiloluk yükü taşıdı
Sektörün iki büyük firmasından olan Aras Kargo'nun, 2 bin 500 kamyonu insanlara taşımacılık hizmeti veriyor. Geçen yıl 700 milyon desi(kilo) yük taşıyan firma, bu yıl bu rakama 740 bin desilik daha yük eklemeyi hedefliyor.
1989'da Celal Aras tarafından faaliyete geçirilen şirketin bugün 19 bölge müdürlüğü, 28 transfer merkezi, 786 şubesi bulunuyor. 8 bin 500 kişilik çalışan ordusu, her ay 12 milyon kişi, kurum ve kuruluşa hizmet veriyor.
140 bin ağaç dikti
Aras'la bir bahar sabahında Kemerburgaz'da buluştuk. Babasının vasiyetini bir kez daha yerine getirdi. Yük taşıyan kamyonların çıkardığı karbondiokside karşılık bu toprakların nefes alması için 5 yıla yaklaşan sürede ülkemizin farklı bölgelerinde 140 bine yakın ağacın yeşermesine öncülük eden Aras, Kemerburgaz'da da ÇEKÜL'ün belirlediği alanda oğlu Aras ve ailesiyle birlikte fidanlar dikti.