Geliştirme Taslağı Oluşturmak | Yazı Evi - Yaratıcı Yazarlık Atölyesi Kadıköy
Geliştirme Taslağı Oluşturmak: Yazılanlara şekil vermek, büyütmek
oyku yazmak, roman yazmak, yaratıcı yazarlık, yazar olmak, yazarlık notları, yeşim cimcoz
Artık o son taslağa doğru ilerliyoruz. Bu aşamada bir önceki aşamada yazdığımız yazıları toparlayacağız. Genelde bir konuda yazarken, o konuda yazılmış yazıları okumamayı tercih ediyor olabilirsiniz.
Etkilenmemek, kopya çekmemek için böyle yapıyor olabilirsiniz. Ancak, artık ne diyeceğinizi biraz olsun kestirdiğinize göre başkalarını okuma vakti gelmiştir, daha önceden yapmadıysanız. Merak etmeyin siz başkasının yazdığını kopyalamayacaksınız, esinleneceksiniz. Üniversitede bize en sevdiğimiz yazarın yazılarını birebir başka bir deftere geçirmemiz söylenirdi. Bunu yaptığınızda hem o yazıyı daha dikkatli okumuş oluyorsunuz hem de o yazarın dilini ‘hissediyorsunuz’. Bu sizin yazınızı ancak geliştirebilir. Yazmak istediğiniz gibi, yazmak istediğiniz bir konuda yazan bir yazarın nasıl bu işi başardığını hissetmek sizin yazınızı ancak geliştirebilir. Şimdi bu aşamada daha temiz yazmaya, yazımızı süslemeye başlayacağız.
Son yazdığınız yazıyı okuyun. Kendinize ben ne anlatmışım diye sorun.
Yazıda vurucu olduğunu düşündüğünüz cümlelerin altını çizin.
Genelde yazılar aslında sizin başlattığınız yerden başlamazlar. O altını çizdiğiniz cümlelerden biri genelde daha iyi bir başlangıç olur. Onu bulun. Şimdi yazınızı o cümleyle başlatın.
Çoğu zaman yazının içinde ihtiyacınız olan her şey vardır. Önemli olan onların sıralamasıdır. Yanlış sıralanmış, yani yanlış bir akış içinde olan hikayeler sönük olur. Ama aynı hikayede cümlelerin yerini değiştirdiğinizde o hikaye canlanır. Şimdi cümlelerinizle oynayın, yer değiştirsinler. Bir cümleyi yukarıya, diğerini aşağıya alarak bir fark yaratıp yaratmadığına bakın.
Yüksek sesle yazdıklarınızı okuyun.
Yazının duygusu nedir? Vermek istediğiniz duygu daha sert ve soluğu kesen bir duyguysa cümlelerinizi ona göre kısaltın. Daha kısa ve vurucu cümleler okurunda soluğunu keser. Vermek istediğiniz daha akan, yoğun bir duyguysa cümlelerinizi birleştirerek biraz daha uzun ve birbirine akan cümleler yaratın.
Kelime seçimleri önemlidir. İfade etmek istediğiniz şeyi seçtiğiniz cümleler tam olarak ifade ediyor mu? Yani bir kadın sandalyeye oturdu ile kadın sandalyeye çöktü arasında duygu farkı vardır.
Yazıda duyguları açıkladınız mı yoksa okura hissettirdiniz mi? Genelde biz ilk taslaklarda duyguları açıklarız. Örneğin: Elif o sabah üzgündü deriz. Bu okura Elif’in üzgün olduğunu açıklar. Hissettirmek için Elif’i bir eylem içinde okura sunmalıyız. “Koluna bileziğini takarken, Elif pencerenin önünde durdu, iki kanadın birleşemediği o aralıktan gözleri sokağa kaydı. Uzun bir süre öylece sokağa, sokağı süpüren adama, çocuğunu servise bindiren anneye takıldı gözleri. Silkindi. Bu düşüncelerin zamanı değildi şimdi.” Kendi yazınızda buna benzer açıklamalı cümleleri bulun ve onları göstererek okura hissettirin.
Yazısını beğendiğiniz bir yazarın öyküsünü alın. Roman yazıyorsa, romanından bir bölüm seçin. Onu tekrar elle deftere geçirin.
Sonra kendi romanınızdan ya da öykünüzden, ya da yazınızdan bir bölüm alın ve aynı düzeni takip ederek, aynı dili kullanmaya çalışarak o yazarın yazdığı metnin içine kendi kelimelerinizi koyarak kendi bölümünüzü yazın.
Son olarak hikayenizi bir daha yazın. Toparlayarak, düzelterek, bütün bu çalışmalarda dikkat ettiğiniz noktalara özen göstererek yazın.
Bu sondan bir önceki taslağınız olacaktır. Ancak unutmayın hayat hiç bir zaman bu kadar rahat düzenli ve sırayla akmaz. O yüzden bu süreç boyunca tekrar tekrar başa dönebilir, tüm süreci, farkettikleriniz ışığında bir daha yapabilirsiniz. Tekrar tekrar bu son taslağa dönebilirsiniz, çünkü hikaye hiç bir zaman tam da sizin istediğiniz yönde gitmez. Hele yazdığınız bir roman olursa, karakterler ortaya çıktıkça hikayenizi başka yöne çekerler, siz de onların istediği yöne gitmek zorunda kalırsınız.
Bir sonraki yazıda diğer bir aşama olan Kendin İçin ve Okur İçin Tashih Yapmak, Toparlamak konusunda bilgilendirme yapacağım.