Şirketlerin 2015 Yılı İstihdam Planları – Yeni İş Fikirleri – Girişimcilik – İş Kurmak
Anasayfa/Kariyer ve İş İlanları/Şirketlerin 2015 Yılı İstihdam Planları
2014 yılı ekonomide pek iyi geçmedi ve işsizlik yükseldi. 2015’e ilişkin beklentiler de çok iyi değil. Bu ortamda Türkiye’nin dev şirketlerinin 2015 yılı istihdam planlarını araştırdık. 2015’te en çok istihdam yaratmayı planlayan 50 dev şirketi sıraladık. “İstihdam 50” araştırmamıza göre 2015’te en fazla istihdamı 11 bin 900 kişi ile LC VVaikikı yaratacak. İkinci sırada 6 bin kişi ile Aras Kargo, üçüncü sırada ise 5 bin kişi ile Turkcell Global Bilgi var. Halen 382 bin kişiyi istihdam eden 50 dev şirketin 2015’te yaratacağı toplam istihdam yaklaşık 71 bin kişi olacak. En çok istihdamı yaklaşık 30 bin ile perakende sektörü yaratacak. Haberimizde 50 dev şirketin hangi pozisyonlar için alım yapmayı planladıkları ve iş ararken nelere dikkat etmeniz gerektiği konusunda da bilgiler bulacaksınız.
Ekonomide 2014 yılı pek iyi geçmedi. Ekonomi 1,5 yıl aradan sonra yeniden durgunluğa girdi. Bu nedenle bahar aylarından itibaren işsizlikte sıçrama yaşandı. Nisan ayında yüzde 9,2 olan mevsimsel düzeltilmiş işsizlik oranı, eldeki son verilere göre eylül ayında yüzde 10,7’yi buldu. 2013’te ortalama olarak yüzde 9 olan işsizlik oranının 2014’ü yüzde 10 dolayında bir ortalamayla kapattığı tahmin ediliyor. Ekonomide 2015’e yönelik beklentiler de iyi değil ve işsizlikteki yükselişin devam etmesinden korkuluyor.
İşte böyle bir ortamda okurlarımızı iş fırsatlarından haberdar etmek için Türkiye’nin dev şirketlerinin 2015 yılı istihdam planları üzerine bir araştırma yaptık. Bu şirketler içinde en fazla istihdam yaratmayı planlayan 50’si-ni ise bir listede topladık. Yaptığımız araştırmaya göre, halen 382 bin kişiyi istihdam eden bu 50 dev şirket 2015’te yaklaşık 71 bin kişiyi işe alacak. En fazla istihdamı yaklaşık 30 bin ile perakende sektöründeki devler yaratacak. Listenin tepesinde 2015’te yurtiçi ve yurtdışında açacağı yeni mağazalar için 11 bin 900 kişiyi işe almayı planlayan LC Waikiki yer alıyor. Onu 6 bin kişiyi işe almayı planlayan Aras Kargo izliyor. Üçüncü sırada ise 2015’te 5 bin kişiyi işe almayı planlayan Turkcell Global Bilgi bulunuyor.
Her ne kadar 2015’e yönelik beklentiler pek olumlu değilse de, insan kaynakları danışmanları özellikle ilk altı aylık dönemde ekonominin büyüyeceğini ve dolayısıyla istihdamın artacağını öngörüyor. Manpower Türkiye Genel Müdürü Reha Hatipoğlu, istihdam artışının özellikle kamu ve enerji sektöründe olmasını beklediklerinin altını çiziyor. Hatipoğlu, ‘Manpower İstihdama Genel Bakış’ araştırmasının önümüzdeki döneme ilişkin sonuçlarının da bu beklentileri destekler nitelikte olduğunun altını çiziyor. Reha Hatipoğlu, “Araştırmadan çıkan sonuçlarda 2015 yılı ilk çeyreğinde üretim ve sağlık sektöründeki büyüme beklentileri göze çarpıyor. 2015 ikinci altı ayı için ise seçim sonrası oluşacak tablo daha net bir bilgi verecektir” diye konuşuyor.
2015 yılında işe alım konusunda hareketli olacak diğer sektörler olarak ise perakende, finans ve BT gösteriliyor.
2014’te en çok satış, pazarlama, fi-nans ve insan kaynaklan rollerinde değişim yaşandı. Trendsearch Yönetici Ortağı Göksel Önder, 2015 yılında satış ve pazarlama rollerinin yanında tedarik zinciri yönetimi rollerinin de öne çıkacağı öngörüsünde bulunuyor. Önder, küresel yöneticilere olan talebin daha da artması beklentisini de paylaşıyor. Şirketler artık yönetici adaylarının sadece yerel olarak değil ülke dışından da araştırılması konusunda hassas. Şirketlerin ülkesine geri dönmek isteyen profesyonelleri bünyelerine katma yarışı içine girdiklerini anlatan Önder, “Bölgesel ticaretin, bölgesel iş modellerinin ve de bölgesel yetenek havuzunun gelişmesi, şirketlerin, farklı bölgelerde, farklı pazarlarda deneyime sahip adayları dikkate almaya devam edeceklerini gösteriyor” diyor.
Bunun yanında işe farklı boyutlardan bakabilme, multidisipliner, bilgiyi sentezleyip yaratıcılık ve tecrübeyle yeni bilgiler üretebilme yetisinin de ön plana çıktığı görülüyor.
SOSYAL AĞLAR ÖNEMLİ
Aranan özellikler bu şekilde değişirken işe alım süreçlerinde de farklılaşma söz konusu.
İşe alım süreçlerinde farklı kanallardan aday ile ilgili bilgi edinilip çok boyutlu olarak değerlendirme yapıldığını söyleyen Odgers Berndtson Türkiye Kurucu Ortağı Ayşe Öztuna Bozoklar, bu nedenle sosyal iş ağlarının bu süreçlerde etkin bir rol oynadığını belirtiyor. Bozoklar, “Örnek olarak, Linkedin aracılığıyla yöneticilerin ve yönetici adaylarının güncel CV bilgilerine ulaşıyor; meslekleri, kariyerleri ve profesyonel hayattaki ilgi alanlarına yönelik kurulan çeşitli gruplar aracılığıyla görüşlerini, düşüncelerini ve deneyimlerini inceleme ve değerlendirme fırsatı yakalıyoruz” diye konuşuyor.
Ayşe Öztuna Bozoklar, 2015’te işe alım süreçlerinde değerlendirme araçlarının sunmuş olduğu objektif bulgulara ek olarak, bu kanallardan elde edilen bilgilerin ortak değerlendirilmesiyle seçim süreçlerinin bir değer zinciri etrafında tasarlanacağının altını çiziyor. Bozoklar, insan kaynaklarında çalışan yöneticilerin bilgiyi analiz etme ve sentezleme yetilerinin çok daha ön planda olacağına da işaret ediyor.
Şirketlerin İK yöneticileri de Bozoklar’ı doğruluyor. Yöneticiler, Linkedin, sosyal medya ve birçok kariyer portalinden geniş bir ağa ulaşabildiklerini ve çok sayıda başvuru alabildiklerini anlatıyorlar.
LC Waikiki, bu yıl rekor bir işe alım yapmaya hazırlanıyor. Şu anda 24 bin çalışanı bulunan LC Waikiki, 2015’te 11 bin 900 yeni istihdam sağlayacak. Her beş veya altı günde bir dünyanın herhangi bir yerinde bir mağaza açan şirketin, bu nedenle mağaza persone-
li için işe alım süreci sürekli devam ediyor. Şirketin işe alım yapacağı çok fazla pozisyon var. Aranılan özellikler pozisyona ve lokasyona göre farklılık gösteriyor. Her pozisyonda doğru teknik ve davranışsal yetkinlikte adaylar arayan şirket, özellikle satın alma departmanları ile uluslararası mağazacılık alanlarında ileri seviyede İngilizce bilinmesini istiyor. Teknik pozisyonlar, ilgili alana ait özellikler ve deneyim gerektiriyor. Yönetsel pozisyonlar için ise her zaman dört yıllık bir üniversiteden mezun olma koşulu aranıyor.
ABD, İngiltere gibi ülkelere kıyasla Türkiye’nin organize giyim sektörünün çok gelişmediğini belirten LC Waikiki İK Koordinatörü Edward David Southall, bu nedenle, satın alma, tasarımcı gibi bazı pozisyonlar için yetenekli ve deneyimli aday havuzu bulunmadığını vurguluyor. Southall, “Daha teknik olan, mimar, teknisyen ve deneyimli mühendisler de doldurulması zor olan pozisyonlardan. Bazı ülkelerde iyi derecede İngilizce bilen mağaza müdürleri bulmakta da zorlanıyoruz” diyor.
12 bin kişilik bir kadroyla hizmet veren Aras Kargo, 2015 yılında 6 bin kişiyi işe almayı planlıyor. Çalışan sayısının yüzde 70’lik önemli bir bölümünün mavi yaka çalışanlardan oluştuğunu söyleyen Aras Kargo İnsan Kaynakları Genel Müdür Yardımcısı Gülçin Poyraz, sektördeki yüksek devir oranı nedeniyle bu grupta olan kurye, temsilci ve sürücü pozisyonlarında, her yıl yaklaşık 6 bin kişiyi işe aldıklannı anlatıyor. Atımların belli periyotlara veya illere yoğunlaşmayıp yıl içinde ortalamada eşit bir trend izlediğine değinen Poyraz, yaz aylarında sahil kesiminde yoğunluğun artması nedeniyle ortalamanın biraz daha üzerinde alım yapabildiklerini de sözlerine ekliyor.
Listenin üçüncü sırasında yer alan Turkcell Global Bilgi İnsan Kaynaklan Genel Müdür Yardımcısı Dilara Oğur ise 2015 yılında yaklaşık 5 bin kişilik alım yapacaklarını söylüyor. En büyük alımın müşteri temsilcisi kadrolarında olacağının altını çizen Oğur, işe alım-lara paralel olarak bu kadroların yönetici pozisyonları ve 2015 stratejilerine paralel konumlanacak yeni işlerin gerektirdiği uzman kadrolar için alım yapılacağını belirtiyor.
FİNANSIN EN HIZLILARI
Finans sektörü işe alımlarda bu yıl öne çıkacak sektörler arasında yer alıyor. Finans sektöründe en çok alımı Garanti Bankası ile Finansbank yapmaya hazırlanıyor. Bugün 19 bin çalışanı bulunan Garanti Bankası, yıl içinde yaklaşık 2 bin kişiyi işe almayı planlıyor. Garanti Bankası İnsan Kaynakları Koordinatörü Osman Tüzün, “Türkiye’ye yaygın şubelerimiz için gişe asistanı ve telefon bankacılığı müşteri temsilcisi, operasyon asistanı, müfettiş yardımcısı alımlanmız yıl boyu sürecek” diye konuşuyor.
Banka ve iştirakleri bünyesinde 14 bin 500’e yakın çalışanı bulunan Finansbank da 2015 yılında bankanın stratejisi ve hedefleri kapsamında yaklaşık 2 bin işe alım gerçekleştirmeyi hedefliyor. Finansbank insan Kaynakları Genel Müdür Yardımcısı Hakan Alp, “Türkiye genelindeki farklı şubelerimiz, saha satış, çağrı merkezi ve genel müdürlük ekiplerimiz için işe alımlar yapacağız” diye konuşuyor. Alp, genel müdürlük kapsamındaki müfettiş yardımcısı ilanlarını nisan ayında yayınlayacaklarını ve onun haricindeki tüm işe alımlan yıl içerisine yayılmış bir şekilde gerçekleştireceklerini söylüyor.
Bugün bin 600’ün üzerinde çalışanı bulunan Avivasa Emeklilik ve Hayat, 2015 yılında 700 kişilik bir alım öngörüyor. Bölge lokasyon yapısı paralelinde Türkiye’nin birçok ilinde alım gerçekleştireceklerini söyleyen Avivasa İnsan Kaynakları Genel Müdür Yardımcısı Murat Bayburtluoğlu, “Genel müdürlük bünyesinde, bilgi teknolojileri pozisyonları için yapacağımız alımlar devam edecek. Satış kanalında ise ağırlıklı olarak finansal danışman pozisyonlarına ve kurumsal satış ekiplerine alım gerçekleştiriyonız” diye anlatıyor.
PERAKENDE YİNE ÖNDE
Organize perakende sektöründeki büyüme yeni işe alımlan da beraberinde getiriyor. Ardı ardına yeni mağazalar açan perakendeciler mağaza yöneticisinden kasiyere, satın alma yöneticisinden manava kadar pek çok pozisyon için alım gerçekleştiriyor. Türkiye genelinde toplam bin 127 mağazası bulunan ve toplam 20 bin çalışanı olan Migros, bu yıl sektöründe en çok işe alım yapacak şirketlerden biri olacak. Çift haneli büyümeye devam etmeyi ve verimliliğini 2015’te de artırarak sürdürmeyi planlayan şirketin yönetimi yıl içinde ortalama 200 yeni mağaza açmayı hedefliyor. Bu da yaklaşık 3 bin 400 kişilik yeni istihdam anlamına geliyor. Yıl içinde 500 yeni mağaza açmaya hazırlanan BİM ise yeni geliştirdiği konsepti ‘File’ ile süpermarket kategorisinde yeni bir atılım yapacak. Bu yatınmlar istihdam artışım da beraberinde getirecek. Şirketin tüm bu operasyonları için yıl içinde 3 bin kişilik işe alım yapması bekleniyor.
2015’te yapacağı yeni işe alımlar-la dikkati çeken iş alanlanndan biri de giyim perakendesi. Bu alanda işe alıntıyla ilk sıralarda yer alacak şirketlerden biri Defacto olacak. Toplam 6 bin 390 çalışanı bulunan Defacto, 2015 yılında 83 yeni mağaza açıp mağaza kadrosuna 2 bin 241 kişi, genel merkezine ise 238 kişi almayı planlıyor. Müşteri danışmanı pozisyonu için en az lise mezunu adayları değerlendiren şirket, yönetici adayı pozisyonu için ise üniversite mezunu, 23-29 yaş aralığında, mağazacılık alanında kariyer hedefi bulunan ve ikamet değişikliği yapabilecek adaylar anyor.
Sağlık da işe alımla öne çıkacak sektörler arasında yer alıyor. Bugün 16 bin kişiyi istihdam eden Acıbadem Sağlık Grubu, mevcut hastanelerin büyüyen yapısı ve yeni açılacak hastaneler için 2015’te bin yeni personel almayı planlıyor. Grup, ağırlıklı olarak, hemşire, radyoloji teknisyeni, anestezi teknisyeni ve hasta hizmederi yetkilileri alımları gerçekleştirecek. Hemşire, anestezi uzmanı, radyoloji uzmanı gibi sağlık profesyonellerinin oluşturduğu kadrolarda sağlık sektörüne özgü bir devir oranı olduğunu belirten Acıbadem Sağlık Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ali Aydınlar, “Bu konudaki eğitim politikalan ve yeterli sayıda mezun olup olmaması da bu hızı etkileyen önemli faktörlerin başında geliyor. Bu faktörler ise ihtiyaç duyulan kadrolar için nitelikli aday bulma sürecini zorlaştırabiliyor” diyor.
Bugün 11 hastane ve 5 bine yakın çalışanı ile hizmet sunan Medicana Sağlık Grubu da, yurtiçinde ve yurtdı-şmda yeni sağlık yatırımları ile yüzde 35 büyümeyi öngörüyor. 2015 yılında yaklaşık 50 milyon dolarhk yatırım planlayan grup, sağlık personeli kadrolarına bin kişi eklemeyi planlıyor.
Bu yıl 16 otelle sezona başlayacaklarını söyleyen Crystal Hotels CEO’su Umman Çetinbaş, hem bu nedenle hem de 2014 yılında eksikliği tespit edilmiş pozisyonlarda istihdam edileceklerle birlikte, toplamda çalışan sayısını 750 kişi artırma hedeflerinden bahsediyor, işe alımlan ağırlıklı olarak mart ayında başlayıp mayıs ayında tamamlayacaklarını anlatan Çetinbaş, “işe alımlanmız tüm departmanlarda yönetici, ara yönetici ve staff personel ağırlıklı olacak” diyor.
Eroğlu Holding, yüzde 14’lük çalışan sirkülasyonu ve yüzde 4’lük bir genişleme hedefliyor. Bu büyüme stratejisi ışığında 2015’te 2 bin 400 kişiyi işe almayı planladıklarını söyleyen Eroğlu Holding tK Koordinatörü Ergin İlyas Kınay, “Tekstil sektöründe faaliyet gösteren markalarımız için üretim ve perakende mağazacılık alanlarında işe alım yapmayı planlıyoruz. Gayrimenkul sektöründeki faaliyetlerimiz için ise proje geliştinne, imalat ve yönetim konuları başta olmak üzere pek çok pozisyon için istihdam ihtiyacımız olacak” diye konuşuyor.
İLK 50’NİN DIŞI
Yaptığımız araştırmada ilk 50 şirket arasına giremeyen ama kayda değer ölçüde istihdam yaratacak başka şirketler de var. Örneğin şu an yaklaşık 1 milyon metrekarelik inşaat alanı olan Nef, projelerin iş planlamasına paralel olarak gerek sahada gerekse de genel müdürlük kadrolarında görevlendirilmek üzere 120 kişilik yeni istihdam planlıyor. ‘Proje müdürü’ pozisyonu için minimum 15 yıl deneyim ve karma projelerde konsept projeden anahtar teslim sürecine kadar büyük ölçekli projelerde çalışmış olmaları -şartı arıyor. Personel bulmakta zorlanmadıklannı belirten Nef Yönetim Kurulu Üyesi Eline Timur, “işe alım sürecinde pozisyonlara göre kariyer portallarını, sosyal medyayı, head hunter danışmanlık firmalarını ve iç referans kaynaklarını kullanıyoruz” diyor.
Bugün 2 bin kişinin çalıştığı Dedeman Grubu da 2015’te 100 kişiyi işe almayı planlıyor. Dedeman Turizm Yönetimi Genel Müdürü Emrullah Akçakaya, 2015 yılında Moskova’da hizmete açılacak otelleri için 40 kişi, İstanbul’da açılacak otelleri için ise 60 kişilik bir işe alım yapılacağını söylüyor.
İş ararken bunlara dikkat edin!
Son yıllarda firmaların işe alım süreçleri değişiyor. Birtakım teknik deneyimlerdense o kişinin potansiyeline mülakatla ulaşılmaya çalışılıyor. HRM Danışmanlık yöneticilerinden Elif Ejder Özel, esnek, kendini yenileyen, işini zenginleştirmeye açık kişilerin öne çıktığını söylüyor ve iş arayanlara şu önerilerde bulunuyor:
İŞ ARAMA ŞEKLİNİZİ DEĞİŞTİRİN: Artık standart yöntemlerle iş aramak yerine, kişisel pazarlama öne çıkıyor. Dolayısıyla sosyal çevrenizin ve sosyal ağların önemini fark edip, kendi iş alanınızdaki donanımın altını çizecek paylaşımlarda bulunun.
ÖZGEÇMİŞİNİZİ DETAYLANDIRIN: Hem şirketlerin hem de İK danışmanlarının bünyesinde binlerce özgeçmiş var. Öne çıkmak istiyorsanız, özgeçmişinizi detaylandırın. Sadece şirketteki pozisyonunuzu yazmak yerine, elde ettiğiniz başarıları sonuçlarıyla özgeçmişinize ekleyin.
MÜLAKATLAR ÖNEMLİ: Mülakat aşamasına gelmek yolun sonu değil. Sorulan soruların tam olarak karşılığını vermek de önemli. Mülakatlarda samimi ve açık olunmalı. Ama unutulmamalı ki, samimiyetin dozu sizin ne kadar dengeli olduğunuzun da göstergesi.
KARİYER DEĞİŞİKLİĞİ: Finans alanında yıllarca çalıştıktan sonra satış pozisyonu için başvuru yapılır mı? Aslında Türkiye’de işe başladığınız atan sizi etiketliyor. Ve kariyer gelişiminiz yüzde 80 bu alanda oluyor. Ancak niyetiniz alanınızı değiştirmekse, o alanda kendinizi geliştirmeniz şart. Eşdeğer deneyimleri ve yetkinlikleri ön plana çıkarmanız gerekiyor.
Sosyal medya hesaplarınızı iyi yönetin
Linkedin: Hem İK danışmanları hem de yöneticileri işe alım yapmadan önce adayların Linkedin hesabını incelediklerini söylüyor. Mezuniyet, yetkinlikler, tecrübe gibi pek çok özelliğin görülebildiği bu platformda dahil olduğunuz gruplar sayesinde ilgi alanlarınız, uzmanlıklarınız ve pek çok konuda fikir ve görüşlerinizle ilgili de bilgi sahibi olunabiliyor. Peki bu platformu en iyi şekilde nasıl kullanabilirsiniz? Öncelikle sadece profil oluşturmanın yeterli olmadığını bilmelisiniz. Özellikle detaylı bir özgeçmişiniz olmalı. Deneyimlerinizi detaylandırmalısınız. Sektörünüzle ilgili kişileri takip etmeniz ve onlarla etkileşim içinde olmanız da bir o kadar önemli. Sektörünüzle ilgili grup ve sayfalara dahil olarak paylaşımlardan faydalanmak kadar bu gruplar içinde paylaşımda bulunmak da sizi şirketlerin radartna sokar.
Facebook: Öncelikle profilinizdeki arkadaşlarınızı sınıflandırıp, yapacağınız paylaşımları kimlerin görmesini isteyeceğinizi belirlemelisiniz. Zaman tünelini izinli yaparak da işe başlayabilirsiniz. Bu mecra sizin eğlenceli yüzünüzü gösterse de, uzmanlar, katılmış olduğunuz seminer, konferans veya etkinliklerde yer bildirimleri yapmaya özen göstermenizi de öneriyorlar.
Twıtter: Sektörünüzün uzman kişilerini takip etmek ve etkileşimde bulunmak size fazlasıyla kazanımlar sağlayacağı gibi, sizi Tvvitter üzerinden inceleyen işveren adayı için de olumlu izlenim oluşturacaktır.
9 büyük sektörün en çok aradığı pozisyonlar…
FİNANS: İT kadrolarında özellikle telekomünikasyon firmaları ile sıkı bir rekabet yaşanıyor. Aynı zamanda, iç kontrol ve teftiş birimlerine iyi seviye İngilizce konuşabilen, önde gelen üniversitelerden mezun, öğrenme ve kendini geliştirme gayesi olan ve yüksek potansiyelli çalışan profili bulmak oldukça zor. Yeni mezun adaylarda en çok zorlanılan alan İngilizce yeterlilikleri. İngilizce’nin özellikle zorunlu olduğu pozisyonlarda, yeni mezun adayların bulunması kolay olmuyor.
SİGORTA: Özellikle sektör tecrübesi gerektiren bilgi teknolojileri pozisyonları ile sektöre özgü bir iş alanı olan aktüerya alanında uzmanlaşmış adayların işe alımları sırasında zorlanılıyor.
TURİZM: Hem sektörel hem de bölgesel olarak bakıldığında, yoğunlukla F&B departmanında garson ve barmen, housekeeping departmanında hizmetli olmak üzere, yetişmiş, nitelikli işgücü bulmakta sorunlar yaşanıyor.
TELEK0M: İT ile ilgili pozisyonlar ile kurumsal ve bireysel pazarlama birimlerinde açılan pozisyonlar, sektöre yönelik tecrübe, potansiyel ve kültürü yansıtabilecek liderlik özelliklerini birleştirdikleri için, bulunmakta zortanılan pozisyonlar. Ayrıca çağrı merkezi müşteri temsilcisi rolü, doldurmakta en çok zorlanılan pozisyonlardan biri olarak öne çıkıyor.
LOJİSTİK: Mühendislik ve muhasebe gibi bazı pozisyonlarda, spesifik bir geçmişe sahip iyi İngilizce konuşan adaylar bulmak zor oluyor. Bunun yanı sıra şirketin operasyonel tarafında ise ikinci dil olarak İngilizce bilen adaylar bulmakta güçlük yaşanıyor.
ÜRETİM: Özellikle mühendistik alanlarında konusunda aldığı eğitimi tecrübe edebilmiş aday bulmak her geçen gün daha da zorlaşıyor. Satış ve üretim mühendisliği pozisyonlarında ilginin özellikle genç kuşakta giderek azaldığı görülüyor.
GIDA PERAKENDESİ: Özellikle kasap, manav ve şarküteri personeli ile aşçı bulmakta sıkıntı yaşanıyor.
İNŞAAT: Akıllı ev kavramı sektör için yeni bir süreç olduğu O için bu alanda tecrübeli personel bulmak oldukça zor. Bilgi teknolojileri bölümünde çalışacak personel ve saha tecrübesi yüksek tekniker bulma konusunda da oldukça zorlanılıyor. OTOMOTİV: Daha çok teknik alanlarda ve uzmanlık gerektiren pozisyonları doldurmakta zorluk yaşanıyor. Bunlar, satış sonrası hizmetler alanındaki teknik pozisyonlar, hukuk ve lojistik alanındaki teknik bilgi gerektiren pozisyonlar olabiliyor. Boya-kaporta teknisyeni pozisyonu ile toptan yedek parça satış danışmanlığı pozisyonu da doldurmakta zorlanılan birimler olarak öne çıkıyor.