Çevresel tehlikeler, Avrupa’da bulunan hassas grupları nasıl etkilemektedir? Aleksandra Kazmierczak – HABER VE YORUM
“Eşit olmayan derecelerde maruziyet ve eşit olmayan etkiler: Avrupa’da hava kirliliği, gürültü ve aşırı sıcaklıklara yönelik sosyal hassasiyet” başlıklı AÇA raporuen dört temel mesaj içermektedir. Bunlardan ilki, sosyo-ekonomik durumları veya yaşları bakımından halihazırda dezavantajlı olan kişilerin de raporda ele aldığımız çevresel tehlikelerden orantısız bir şekilde etkileniyor olmalarıdır. İkincisi, en dezavantajlı bölgelerin bulunduğu ve kirliliğin yoğunlaştığı yerler bakımından Avrupa genelinde büyük bölgesel farklılıkların olmasıdır. Bazı bölgeler nispeten daha zengin ve daha az kirliyken, diğerleri daha fakir veya daha fazla dezavantaja sahip, daha kirli ve aşırı sıcaklıklara maruz kalmaktadır. Raporda vurgulanan bir diğer önemli nokta, AB olarak, Avrupa politikalarında hassasiyet ile mücadele konusunda iyi bir temele sahip olmamıza rağmen, uygulama açısından daha fazla çaba gösterilmesi gerekmektedir. Bu oldukça acil bir meseledir, zira bu eşitsizliklerin en azından bir kısmının gelecekte de devam etmesi muhtemeldir. Dolayısıyla, raporun vurguladığı son nokta, yerel, ulusal ve Avrupa düzeyinde harekete geçmemiz gerektiğidir.
Sosyo-ekonomik veriler açısından, Avrupa genelinde tutarlı bir veri tabanı sağlayan Avrupa merkezli bir kaynak olduğundan ağırlıklı olarak Eurostat verilerini temel aldık. Tabii ki, verilerin ayrıntı dereceleri açısından bazı dezavantajlar bulunmaktadır. Sadece NUTS II ve III bölgeleri olarak adlandırılan büyük mekansal birimler için bildirimde bulunulduğundan, 150.000 ila 800.000 nüfuslu birimlerin altına düşmemektedir. Çevresel veriler açısından, hava kirliliği ve gürültü için ülkelerden AÇA’ya bildirilen ve burada tarafımızca değerlendirilen verileri kullanmaktayız. İklim verileri açısından, Avrupa ölçeğinde üretilen ve E-OBS olarak adlandırılan günlük gridlenmiş gözlemsel veri setini de kullandık. İklim değişkenlerini sosyo-ekonomik verilerle aynı mekansal düzeyde yansıtacak şekilde kurum içi analiz yapılmıştır.
Aşırı sıcaklıkların, insanların yaşamları üzerindeki etkilerini son yıllarda gözlemlenen hem soğuk hem de aşırı sıcaklıklara baktığımızda net bir şekilde görebilmekteyiz. Avrupa’nın hava kalitesinde önemli iyileşmeler olmasına rağmen, hava kirliliği Avrupalılar için önemli bir sağlık tehlikesi olmaya devametmektedir. Kıtadaki çeşitli noktalarda hava kirliliği seviyeleri ile ilgili gazete manşetlerini düzenli olarak görmekteyiz. Aynı zamanda gürültü açısından, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) her beş Avrupalıdan birinin,refahlarını etkileyebilecek yol gürültüsü seviyelerine maruz kaldığını tahmin etmektedir. Bu nedenle, insan sağlığı üzerinde en fazla etkiye sahip olan tehlikelere odaklandık. Odak noktamız kısmen de olsa verilerin mevcudiyeti ve bu tehlikeler hakkında sahip olduğumuz çok iyi bilgi birikimimizce belirlendi.