Hangi tür baş ağrısı tehlike işareti, hangileri zararsız?
Çeşitli nedenlerle karşılaştığımız baş ağrısı, kimi zaman masum olup çoğumuza doğal da gelse, hepsi masum değil.
Bir anket yapmaya karar versek ve kişilere “Yaşamınız boyunca hiç baş ağrısı çektiniz mi?” diye sorsak, “Hayır” diyene rastlamak neredeyse imkânsız gibidir. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji ve Algoloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Altıntaş, “Bu sorunun yanıtı, yapılan farklı araştırmalarda da aranmış ve değişik toplumlarda yürütülen çalışmalar, kadınların yüzde 94’ünün, erkeklerin ise yüzde 90’ının yaşamları boyunca en az bir kez baş ağrısı yaşadıklarını ortaya koymuştur” diyor.
Baş ağrılarının önemli bölümünü “birincil (primer) baş ağrıları” olarak adlandırılan migren ve gerilim tipi baş ağrısı özelliğinde olan kronik ağrılar oluşturuyor. Türkiye’ de “Baş Ağrısı Çalışma Grubu”nun gerçekleştirdiği araştırma, baş ağrısı nedeni ile doktora başvuru oranının yüzde 38.9 olduğunu ortaya koyuyor. Bu oranın kadınlarda yüzde 46.1, erkeklerde ise yüzde 30.1 olduğu belirtiliyor. Aynı çalışmada, doktora başvuru sonrasında migrenlilerin yüzde 75.4’ünde, gerilim tipi baş ağrısı olanların ise sadece yarısında doğru tanıya ulaşıldığı görülüyor.
“İkincil (sekonder) baş ağrıları” olarak adlandırılan ağrılarda, baş ağrısına neden olan şeyin altta yatan diğer bir hastalık olduğu belirtiliyor. Bu tip ağrılara beyin kanamaları, beyin tümörleri ve enfeksiyon gibi önemli hastalıklar yol açıyor. Bu durumda erken dönemde mutlaka doktora başvurulması gerekiyor. Prof. Dr. Altıntaş, bu ağrıların migren ya da gerilim tipi baş ağrılarını taklit edebileceklerinin unutulmaması gerektiğini belirtiyor.
Bu tip ağrılara dikkat!
Yeni başlayan, şiddeti veya sıklığı giderek artan baş ağrıları.
50 yaşından sonra başlayan baş ağrıları.
Ani başlangıçlı ve “en şiddetli ağrı” olarak tanımlanan durumlar.
Önceden de var olan hafif özellikteki ağrıların yoğunluk, şiddet ve süregenlik kazanması.
Nörolojik bulguların da eşlik ettiği ağrılar.
Yanıt vermeyen ve devamlılığı olan baş ağrıları.
60 yaşından büyük kişilerde yeni gelişen, genellikle tek taraflı olup şakakta belirgin, zonklayıcı ve oyucu olan ağrılar.
Egzersiz ya da öksürükle başlayan ya da artan baş ağrıları.
Yatar pozisyonda artan baş ağrıları.
Neden bazılarının başı daha çok ağrır?
Migren ya da gerilim tipi baş ağrılarının nedeni tam olarak aydınlatılamasa da baş ağrısının ortaya çıkmasında etkisi bulunan bazı faktörler bulunuyor. Bu konuda özellikle 3 faktörün önemi üzerinde duruluyor:
Aile öyküsü: Migrenli hastaların yüzde 90’ının ailesinde başka migren hastaları da bulunuyor. Anne veya babasında migren olan kişilerin migren hastası olma risklerinin oldukça yüksek olduğu belirtiliyor.
Cinsiyet: Kadınlarda migren 3 kat fazla görülüyor. Gerilim tipi baş ağrısına da kadınlarda daha sık rastlanıyor.
Stres: İş ya da evde stres faktörleri yaşanıyorsa bu durumun baş ağrısı için tetikleyici olduğu belirtiliyor.