akraba evliliği neden sakıncalıdır? akraba evliliği ve sonuçları nelerdir? Kısaca Benzer Konulara da Bakmalısın Akraba Evliliği Sloganları Akraba evliliğinin riskleri Akraba Evliliği Neden Tehlikelidir Akraba
03 Ocak 2012, 10:46
akraba evliliği neden sakıncalıdır? akraba evliliği ve sonuçları nelerdir?
03 Ocak 2012, 10:46 Sponsorlu Bağlantılar
Akrabalık; anne soyundan gelebileceği gibi baba soyundan da gelebilir. Her ikisi de aynı derecede önemlidir. Anne veya babalarından biri kardeş olan bir çiftin yaptığı evliliklere
1.DERECE AKRABA EVLİLİĞİ (Kuzen Evlilikleri) denir.
2.DERECE AKRABA EVLİLİĞİ (Torun Evlilikleri) denir.
Ülkemizde her beş evlilikten birini oluşturan akraba evliliklerinde özürlü çocuk doğma riski yüksektir. Türkiye\'de evliliklerin yüzde 20\'sini oluşturan akraba evliliklerinde özürlü çocuk doğma riski iki katına çıkıyor. Bu yüzden akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere evlenmeden önce muhakkak genetik danışmanlık almaları öneriliyor.
Uzmanlar, toplumda yüzde 2-4 olan özürlü çocuk oranının akraba evliliği yapanlarda yüzde 4-8\'lere çıktığını belirtiyor. Akraba evliliği yapacak çiftlere evlilik öncesi veya gebelik öncesinde genetik danışma almalarının büyük önem taşıdığına dikkat çekilmelidir. Danışan kişilere öncelikli olarak ayrıntılı olarak bir soy ağacı çıkarılıyor. Soy ağacında ailede herhangi bir anormalik, zeka kusuru, düşükler ve ölü doğumlar tespit edililiyor ve daha önce ailede bu hastalıklar görünmüşse risk daha da artıyor.
Her insanda 23 çift kromozom vardır. Her bir çift kromozomun bir tanesi anneden, diğeri babadan gelmektedir. Kromozomlar, kalıtımımızla ilgili olan DNA\'yı içerir. DNA\'nın fonksiyonel ürün kodlayan bölümler ise gen denir.
Bir karaktere ait olan özelliğin diğerine baskın olması halinde o karaktere baskın (dominant) gen , baskın olmayan gen\'e resesif (çekinik) gen denir. Bir karakterin çıkması, iki aynı gen frekansının karşılaşması demektir. Eğer bir hastalığa ait gen (resesif) anneden aktarılırken, babadan da aynı (resesif) gen ile karşılaşırsa o hastalık mutlaka doğacak olan çocukta çıkacaktır. Eğer, anneden resesif gen, babadan da dominant gen karşılaşırsa bu sefer doğacak çocuk da tıpkı anne ve babası gibi hastalığın taşıyıcısı olacak, ama o hastalık açığa çıkmayacaktır.
İnsanlar birçok kalıtsal hastalığın genini taşır. Normal aile yapısında da hamilelikte çocuğun hastalıklı doğma olasılığı %25, taşıyıcı olma olasılığı %50, genin bozuk kopyasını hiç almamış olma olasılığı ise %25\'tir. Akraba evliliklerinde aynı soydan geldikleri için anne ve babanın aynı genin bozuk kopyasını taşıma, yani
Son yıllarda yapılmaya başlanan calışmalar, ülkemizdeki kan yakını evlilik oranını %21-40 arasında belirlemiştir. Almanya\'da ise bu oran sadece %0,1- 0,3 arasındadır.
İlk çağlardan beri yapılan akraba evlilikleri gelişmiş Batı ülkelerinde yüzde birler düzeyinde görülürken, az gelişmiş Doğu ülkelerinde ve nerede yaşarsa yaşasın izole topluluklarda çok yüksek oranda yapılmaktadır. Örneğin; İngiltere\'de %0.56, Hollanda\'da %0.36, İsveç\'te %0.90 gibi çok düşük düzeyde seyreden akraba evliliği oranı Hindistan\'da %20, Jamaika\'da %44.44, Kuveyt\'te %54.3 oranında görülmektedir. Gelişmiş ülkelerde yaşamalarına karşın Alman Yahudilerinde %35.80, Amerika\'daki bazı izolelerinde %56.60 akraba evliliği oranı saptanmıştır.
Günümüzde Batı Toplumlarında zor denecek kadar az olmasına karşın, özellikle Asya ve İslam Ülkeleri\'nde yüksek oranda akraba evliliğine rastlanmaktadır. Ülkemizde ise Türk Medeni Kanunu\'nun yasaklamış olduğu; kardeş-kardeş, anne-oğul, baba-kız ve yarım yeğen evlilikleri dışında kalan akraba evliliklerini, sıkça görmekteyiz. Zararlı resesif genlerin bir araya gelmesini sağlayarak, genetik hastalıkların görülme sıklığını artıran düşük ölü doğum ve erken bebek ölümlerine neden olan, akraba evliliği ile ilgili Dünyada ve Ülkemizde bir çok araştırmalar yapılmaktadır.
1. Kalıtsal Hastalıklar: Anne ya da babanın genetik yapısında baskın olan veya Baskın olmayan bozukluklar sonucu görülür.
2. Kan uyuşmazlığı: Annenin Rh(-), babanın Rh(+) olması durumunda olur.
3. Riskli gebelikler: Anne yaşının 17\'den küçük, 35\'tenbüyük olması
4. Çok doğum (beşten fazla) yapmış olmak
5. Annede sistematik hastalık (kalp, böbrek hast. V.s.) bulunması
6. Daha önce düşük doğum yapmış olmak
7. Annenin hamileliği döneminde karşılaştığı sorunlar:
8. Annenin kötü ve yetersiz beslenmesi
9. Annenin sinirsel sıkıntılara maruz kalması
10. Hamilelikte ateşli, iltihabi veya döküntülü hastalık geçirmesi
11. Hamilelik süresince kanamalar geçirmesi
12. Annenin doktor tavsiyesi dışında ilaç kullanması
13. Annenin kazalara, travmalara maruz kalması
14. Annenin röntgen ışınına maruz kalması (Röntgen filmi çektirmesi)
15. Bebeğin anne karnında yeterince beslenememesi
16. Hamilelik döneminde annenin zehirlenmesi
17. Doğum esnasında karşılaşılan sorunlar
Genel olarak söylemek gerekirse akraba evliliği mutlaka \"sakat bebek\" doğacak anlamına gelmez. Akraba evliliği genel populasyonda varolan %2-3\'lük anomalili bebek doğurma riskini yaklaşık olarak iki kat artırır, oluşan hastalıklar genellikle metabolizma hastalıkları şeklinde olan ve prenatal (doğum öncesi) tanıları oldukça güç olan hastalıklardır.
Akraba evliliklerinin önlenmesi için Anayasa\'nın değiştirilmesi öneriliyor
Gecekondularda yapılan araştırmaya göre, engellilerin yüzde 40\'ını akraba evlilikleri sonucu doğumlar oluşturuyor. Teyze çocuklarıyla yapılan evlilikler amca çocuklarıyla evlilikleri geçti
Türkiye Kas Hastalıkları Derneği İzmir Şubesi Başkanı Prof. Dr. Türe Tunçbay, Ege Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (EKAM) Müdürü Prof. Dr. Seval Sekin, Ege Kadın Araştırmaları Derneği\'nden Uzman Yeşim Saygılı, (EKAD) ve Ege Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Şanslı Şenol\'un ortaklaşa gerçekleştirdiği İzmir\'deki geniş kapsamlı bir araştırmada, halen ülkemizde engellilerin yüzde 40.5\'ini akraba evliliklerinden olma çocukların oluşturduğu belirlendi.
İzmir\'in göç almış merkez ilçelerinde yaşayan ailelerde gen bozuklukları ve akraba evlilikleri sonucu oluşan engelli çocukların durum analizi ve ailelerin eğitimi Ó başlıklı araştırma ile ilgili KAzete\'ye bilgi veren Prof. Dr. Türe Tunçbay, araştırmanın İzmir\'in yoğun göç almış bölgelerinde saptanan Konak ilçesinde, Selçuk, Kocakapı, Karşıyaka ilçesinde Onur ve Nafiz Gürman ve Bornova ilçesinin Mevlana mahallerinde 168 engelli ailesiyle anket çalışması yapılarak gerçekleştirildiğini söyledi.
Prof. Dr. Tunçbay, ülkemizde ki engellilerin yarısını doğuştan olanlar, diğer yarısını da doğuştan olmayanların oluşturduğunu belirtti. Doğuştan olmayan engellilerin de yüzde 44.6\'sını ateşli hastalıkların, yüzde 35\'ini bilinmeyen nedenlerin, yüzde 7.2\'sini trafik, yüzde 8.4\'ünü ev kazaları, yüzde 4.8\'ini ise iş kazarının yol açtığını bildiren Tunçbay, diğer yüzde 50 oranı oluşturan doğuştan engelliliğe ise akraba evliliği ve gen bozukluğunun neden olduğunu ifade etti.
Dünya Sağlık Örgütü\'nün (WHO) verilerine göre gelişmekte olan ülkeler nüfusunun yüzde 10-12\'lik bölümünü engellilerin oluşturduğuna dikkati çeken Tunçbay, ülkemizde ki engelli sayısının 6.5- 7 milyon tahmin edildiğini kaydetti. Tunçbay, Dünyada her 100 engelliden 4.5\'ni kalıtsal engellilerin oluşturduğunu ifade ederek, ülkemizde ki kalıtsal engelli oranının bu ortalamanın çok üzerinde olduğuna işaret etti.
Son 10 yılda Güneydoğu ve Doğu\'dan göçlerin yüzde 30- 35 oranında batıya kaydığını ve bu göç sonucu akraba, hısım ve hemşerilerin kentlerde belli bölgelerde toplanarak, gelenek, görenek, alışkanlık ve kültürlerini sürdürmekte ve korumakta olduklarını vurgulayan Prof. Dr. Tunçbay, bunların içinde gençler arasında evliliklerin pek çoğunun da bu gelenek ve göreneklerden kaynaklanan nedenlerle akrabalar arasında yapıldığını ve ülkemizdeki akraba evliliklerinin, yüzde 70\'ini birinci derecede (kardeş, teyze, dayı, hala, amca) akraba çocukları arasında olduğunu bildirdi.
Engelli çocuk doğumunun önlenebilmesi için yakın akraba evliliği yapmış ailelere ve evlenme yaşına gelmiş gençlere bu konuda eğitim verilmesinin ve bilgilendirilmesinin yararlı olacağı açıktır. Ayrıca kadınların taşıyıcı olup olmadıklarının saptanması, eğer taşıyıcı ise gebelik öncesinde ve döneminde tıbbi ve eğitsel incelemeler yapılması çok önemlidir. Kalıtımsal geçiş gösteren hastalık belirlendiğinde aile bireylerinin yakın akrabalarının da gözlem altında tutulması gerekebilir. Bu tür ailelerin Genetik Danışma Merkezleri\'ne başvurması da sağlanabilir.
Tunçbay\'ın verdiği bilgiye göre, araştırmada dikkati çeken sonuçlar şöyle:
* Araştırma kapsamına alınan engelli kişilerin yüzde 40.5\'nin ana-babaları akrabadır.
* Engelli bireylerin öz annesinin yüzde 17\'sinde kendisinde ve- veya akrabalarında engelli bulunmaktadır. Kadınların yüzde 50\'sinin ebeveynleri de akraba evliliği yapmışlar ve kardeş çocuklarıyla evlenmişlerdir. Bu engellilerle annenin akrabalık derecesi incelendiğinde yüzde 50\'si kardeş çocuklarıdır. Bu akrabalarda en çok yüzde 37 ile bedensel engel görülmekte ve bunu yüzde 22 ile zihinsel engel izlemektedir.
* Öz babalarının yüzde 16\'sında engelli bulunmaktadır. Bu engellilerin yarısı baba ile kardeş çocukları evliliği sonucudur. Engellilerin yüzde 22\'si bedensel, yüzde 44\'ü zihinseldir.
* Engelli kişilerin yüzde 40\'ının evli kardeşleri vardır. Bunların yüzde 37\'sinin akraba evliliği yapmış olmasından çocuklarının yüzde 6\'sı engellidir. Bu bulgular akraba evliliğinin bir gelenek olarak korunduğunu göstermektedir. Her ne kadar tıp bilimleri akraba evliliklerinin sakıncalı olduğunu bazı hastalıkların akraba evliliğinden kaynaklandığını gösterse de bu durum pek çok aile tarafından göz ardı edilmektedir.
akraba evliliğinin sakıncaları nelerdir kısaca
« Bir adamın adı çıkacağına, canı çıksın anlamı? | Atatürk'ün sosyal bilimlerin gelişmesine yönelik yaptığı çalışmalar »