Fizyoterapist Elif Akıncı: Okul çantası dikkatli seçilmeli
Okul çağında taşınan ağır okul çantaları çocukların henüz gelişmekte olan omurga sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Peki, ileride daha ciddi sorunlara yol açmamak için çocuğumuza çanta seçerken nelere dikkat etmeliyiz?
10:38:37 | 2019-09-05
Bilgisayar, tablet, telefon başında geçirilen saatler; taşınan ağır okul çantaları ve okul sıralarında uzun süre hareketsiz kalmak; çocukların henüz gelişmekte olan omurga sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor.
Küçük yaşlarda başlayan duruş bozuklukları da ileriki dönemde kifoz, skolyoz, fıtık ya da boyun düzleşmesi gibi rahatsızlıklara sebep oluyor.
Oysa alınacak birkaç basit önlem, bu gibi sağlık sorunlarının hiç yaşanmaması için yeterli.
Çocuğun, erken yaşta ‘doğru duruşlar’ konusunda bilinçlendirilmesi; kullanacağı okul çantasının ve ayakkabısının dikkatli seçilmesi ise bu konuda atılacak önemli adımlardan birkaçı.
Çocukların omurga sağlığının korunması için alınması gereken önlemleri Elif Akıncı Pozitif Yaşam Merkezi’nin kurucusu, başarılı fizyoterapist Elif Akıncı’dan dinledik.
Çocukluk çağında daha çok hangi omurga sorunları görülüyor?
Yeni jenerasyon çocuklarda, teknoloji çağında doğdukları için tablet , telefon ve bilgisayar kullanımı çok fazla. Ayrıca yoğun okul temposuna ek olarak, çok ağır sırt çantaları taşıyorlar. Bu nedenle özellikle son yıllarda bel ve boyun ağrıları, kifoz ve skolyoz gibi omurga eğrilikleri sıklıkla görülüyor.
Omurga rahatsızlıkları çocuğun yaşamında ne gibi sorunlara yol açabilir?
Çocukluk çağında başlayan duruş bozuklukları tedavi edilmezse, ileri yaşlarda kalıcı bir takım hastalıklara neden olabilir. Basit bir duruş bozukluğu olarak başlayan kambur duruş kifoza, sağa ya da sola doğru oluşan omurga eğriliği skolyoza dönüşebilir. Omurga eğriliklerindeki bu değişimler, fıtık ya da düzleşme gibi yeni hastalıkların oluşmasına da sebebiyet verebilir. Bu rahatsızlıkların ileri aşamalarında ise cerrahi müdahale gerekebilir.
Okul döneminde, kullanılan çantalar omurga sağlığını etkiliyor mu?
Çantalar, ağırlıklarına bağlı olarak çocukluk yaşlarında omurgaya olması gerekenden çok daha fazla kuvvetler yüklüyor. Çantaların uygun olmayan pozisyonlarda taşınması, okul çocuklarının gelişmekte olan omurga, eklem, kas ve ligamant yapılarında zorlanmaya yol açabiliyor; bozuk postüre (skolyoz, kifoz hastalığı), bozuk yürüyüşe ve ileri yaşlarda ciddi bel ağrılarına sebep olabiliyor.
O halde çanta seçiminde nelere dikkat edilmelidir? Omurga sağlığı için hangi tip çantalar daha uygundur?
Öncelikle, sırt çantasını her iki omza eşit yük bindirecek şekilde taşımak gerekir. İki geniş omuz askısı ve bel kemeri bulunan; hafif, ortopedik-ergonomik çantalar tercih edilmeli. Kol çantalarının ise mutlaka gövdeye çapraz asılarak taşınması gerekir. Ağırlık, çanta içinde eşit dağıtılmalı; belin 5 santimetre yukarısında duracak şekilde, askıyla sağlam bir biçimde tespit edilerek ayarlanmalıdır. Çantanın yumuşak bir materyalden üretilmiş olması ve sırta geniş bir alanda temas etmesi de önemli. Bununla birlikte, her iki şekilde de çanta ağırsa, omurgaya yük bindirecek ve omurgayı eğecektir. En sağlıklısı tekerlekli çantalar kullanmak.
Bir çocuk, en fazla kaç kilo çanta taşımalıdır?
Sırt çantalarının toplam ağırlığı, öğrencinin ağırlığının yüzde 10’unu geçmemeli. Araştırmalar, okul çantası taşıyan çocuklarda bel ağrısı görülme sıklığının yüzde 75 olduğunu gösteriyor. Bu nedenle sırt çantalarının doğru kullanımını öğretme noktasında ailelere ve öğretmenlere ciddi sorumluluklar düşüyor.
Çocuklardaki omurga sorunlarının erken tespiti ve tedavisi için dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir?
Aileler evde basit bazı pozisyonlamalarla çocukların omurgasında bir sorun olup olmadığını anlayabilir. Eğer kifoz varsa, dik durması söylendiğinde çocuk kendisini dik tutmayı beceremez ancak duruş bozukluğundan kaynaklı bir kamburluk varsa kendini düzeltecektir. Çocuğa arkadan bakıldığında bir omuz ya da bir kalça daha yukardaysa ya da çocuk belinden aşağı eğildiğinde bir kürek kemiği diğerinden daha yukarıdaysa skolyozdan şüphe edilmesi ve derhal doktora gidilmesi gerekir. Önemsenmeyen bu eğrilikler ileri yaşlarda kalıcı olabilir.
Bilgisayar, tablet, telefon kullanırken veya sıralarda uzun süre oturarak ders dinlendiği durumlarda yanlış duruş, hangi sorunlara yol açar? Doğru duruş biçimi nasıldır?
Öncelikli olarak oturma eyleminin iki ana unsuru olan masa ve sandalyenin konumu iyi belirlenmeli. Çok geniş veya çok dar bir masa uygun olmayacağı gibi çok yüksek veya çok alçak bir sandalye de uygun değildir. Doğru masa yüksekliği 65 – 70 santimetre olmalıdır. Yüksekliği bu aralığın dışında olan masalar, boyun tutulmasına sebep olabilir. Ayrıca sandalyeye oturuş pozisyonu da çok önemli. Hafif geriye doğru, 125 derecelik açıyla, sırtı kamburlaştırmadan arkaya dayayarak oturmak; omuzlara ve omurlara çok daha az yük bindirir. Yazı yazdığınızda ise kollar, masaya tam olarak yatay pozisyonda bulunmalı; ayrıca kolların klavye ile temas ettiği bölge, masadan 5 santimetre kadar daha yüksek olmalıdır. Buna uygun olarak üretilmiş ergonomik klavyeler tercih edilebilir. Bacak bacak üstüne atarak yazı yazmak ya da bu pozisyonda bilgisayar karşısında oturmak yanlıştır. Bacakların üst kısmı bilgisayara bakacak şekilde, yatay bir pozisyonda olmalıdır. Mouse da sıkılmadan, düğmelere fazla baskı yapılmadan kullanılmalıdır. Ayaklar yere tam olarak basmıyorsa, ayak altına bir basamağın kullanılması daha sağlıklı olacaktır.
Ayakkabı seçiminin duruş üzerinde etkisi var mıdır?
Büyüme kıkırdakları açık çocuklar, sürekli hareket halindeler. Yük sürekli topuklarına biniyor. Özellikle 8 ila 18 yaş arasında çocuk, topuk desteği yetersiz bir ayakkabı giyecek olursa, topuk ağrısı şikâyeti ortaya çıkar. Ailenin fark etmediği durumlarda, ikinci en sık görülen problem ise düztabanlık. Çocuğun ayağında yüksek kavis varsa ve buna uygun bir ayakkabı alınmadıysa; çocuklarda içe ve dışa basma ile buna bağlı gelişen bacak şekil bozukları ortaya çıkabilir. Bu sorunlar çocuğun yürüyüş paternini bozarak bel, boyun ve sırt ağrısına ya da skolyoz, kifoz gibi duruş bozukluklarına sebebiyet verebilir. Özellikle ayakkabı almadan önce çocukların ortopedik muayeneden geçmesi, ayak yapısının ne olduğunun öğrenilmesi ve tercihin buna göre yapılması rutin hale gelmelidir. Tavsiyem, okul dönemine başlamadan önce çocukların ortopedik bir muayeneden geçmesidir.
Okul çağındaki çocuklara ayakkabı seçerken nelere dikkat edilmelidir?
Ayakkabıda 2,5 ila 5 santimetre arasında topuk olması gerekir. Bu yükseklik içinde bir desteğin olması şart, desteğin yuvarlak ve geniş olması ise ideal. İç destek, çocuğun ayağının sağa sola dönmesini engellemek, ayağının altındaki topuk yüksekliği ise yaylanmayı sağlamak için gerekli. Ayakkabının ön tarafındaki genişlik ise ayak parmaklarında şekilsel probleme yol açmayacak biçimde olmalı.
Alacağımız ayakkabının, çocuğun ayak sağlığına uygun olup olmadığını nasıl anlayabiliriz?
Çocuğun her iki ayağı aynı eşitlikte olmayabilir, iki ayağın numarası farklı olabilir. Dolayısıyla, ayakkabı alınırken, her iki ayakta da denenmelidir. Ayakkabılar tek tek denenmeli, hangi basma noktasında sıkıntı olduğu takip edilmelidir. Ayrıca, ayakkabının önünde yaklaşık bir parmak boşluğun olmasına muhakkak dikkat edilmelidir.
ELİF AKINCI POZİTİF YAŞAM MERKEZİ
Körfez Mah., D 100 Karayolu üzeri, Üzülmez İş Merkezi, No:127 Kat:2, İzmit/Kocaeli
Tel: 0262 322 93 22-0541 5334 541
ETİKET : elif akıncı okul eğitim kul çantası çocuk fizyoterapist dikkat elif akıncı pozitif yaşam merkezi kocaeli