Greçuhin: Goşa raıatlaryň pasportly boljagy begendirıär
Iıun 17, 2013
Türkmenistanyň Döwlet Migrasiıa gullugy, Aşgabat, 10-njy iıun, 2013.
Türkmenistanyň Döwlet Migrasiıa gullugy 17-nji iıundan başlap, goşa raıatlygy bolan türkmenistanlylara täze biometrik pasportlary berip başlar. Bu barada DIM- geçen hepdäniň aıagynda resmi taıdan yglan etdi. Şol bir wagtda-da bu pasportlaryň diňe 2003-nji ıyla çenli iki pasport alan adamlara beriljekdigi, şeıle-de täze türkmen pasportyny almak üçin raıtlaryň Türkmenistanda propiskaly bolmalydygy barada-da aıdylıar. Bu karar goşa raıatlylyk problemasyny näderejede çözüp biler?
Azatlyk Radiosy Türkmenistanyň we Orsıetiň raıaty, türkmenistanly ıurist İewgeniı Greçuhin bilen bu ugurdan söhbetdeş boldy.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň goşa raıatlykly adamlara türkmen pasportlaryny bermegi baradaky habary siz nähili kabul etdiňiz?
İewgeniı Greçuhin: Elbetde, men bu täzeligi pozitiw kabul etdim, ıöne men meseläniň hut şeıle çözüljegine şübhelenmeıärdim. Men taraplaryň arasynda barlyşyga gelnip, raıatlar üçin kadaly bir karara gelinjegine köpden bäri umyt edip gelıärin. Mundan bäş ıyl ozal, 2008-nji ıylyň 8-nji iıulynda Türkmenistanyň prezidenti pasportlaryň täze görnüşini girizmek barada permana gol çekende, goşa raıatlyk bilen bagly kesgitsizlikleriň ıüze çykjakdygy eııäm şonda hemmä düşünikli bolupdy.
Häzir men adamlaryň arkaıyn hereket etmekleri üçin mümkinçiligiň ahyrsoňy döredilendigine begenıärin. Täze pasportlaryň graždanlara nähili möhlet bilen beriljegi entek belli däl, emma indi bu mesele çözüldi diıip pikir edıärin.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanyň daşary ıurtlardaky ilçihanalarynyň aıdyşlaryna görä, şu günden başlap, täze türkmen pasportlary diňe 2003-nji ıyla çenli orsıet pasportyny alan türkmenistanlylara we Türkmenistanda propiskasy bolan adamlara berler. Emma 130 müňden gowrak iki pasportly adamlaryň arasynda 2003-nji ıyldan soň iki pasportly bolanlaryň-da az däldigi barada habar berilıär. Olar nätmeli? Şu nukdaınazardan mesele çözüldi diıip bolarmy?
İewgeniı Greçuhin: Men mesele boıunça gutarnykly karara gelnendir diıip pikir edemok. Orsıet tarapynyň bu raıatlara-da türkmen paportlarynyň berilmegi üçin tagalla etmegi ähtimal. Emma meselä başgaça seredilende, 2008-2009-njy ıyllarda orsıet tarapy 2003-nji ıylyň 21-nji iıulyndan soň goşa raıatlykly bolan adamlara olaryň Orsıete barmagy üçin orsıet wizasyny berip başlapdy. Bu bolsa şonda Orsıetiň Türkmenistanyň goşa raıatlygyny ret etmegi bilen bagly resmi pozisiıasyny iş ıüzünde ykrar edendigini görkezıän bir ädim bolupdy. Sebäbi bu ıagdaı türkmen tarapyna Orsıet goşa raıartlara wiza berıän bolsa, diımek, olara öz raıatlary hökmünde garamaıar diımäge gowy esas döredipdi.
Azatlyk Radiosy: Goşa raıatlara pasport berilmegine döwlet derejesinde rugsat berlensoň, indi bu kararyň durmuşa geçirilmegi üçin mümkinçiliklere seredep göreliň. Täze pasportlar diňe ıurduň içinde Türkmenistanyň Migrasion gullugy tarapyndan berilıär. Türmenistanyň daşary ıurtlardaky ilçihanalarynda pasport bermäge mümkinçilik göz öňünde tutulmaıar. Şeıe ıagdaıda täze pasport edinmek raıatlar üçin näderejede elıeterli?
İewgeniı Greçuhin: Meniň pikirime görä, häzirki wagtda Türkmenistanda pasport almak bilen baglylykda tehniki kynçylyklar bar. Şonuň üçin bu proses wagt talap eder. Häzirki wagtda goşa raıatlara pasport almaga rugsat berilmegi Türkmenistanyň paıtagtynda-da, Migrasion gullugynyň welaıatlardaky edaralarynda-da uly nobatlary döredip biler.
Azatlyk Radiosy: Türkmenistanda, umuman, täze pasportlaryň dolanyşyga girizilmeginiň uly nobatlary döredendigi barada habar berilıär. Şeılemi?
İewgeniı Greçuhin: Bu tehniki taıdan, fiziki taıdan kyn bolsa-da, wagtyň geçmegi bilen täze pasport hemmä berler diıip umyt edıärin.
Azatlyk Radiosy: Habar berlişine görä, orsıet pasportyna eıe bolan köp türkmenistanlylar Orsıetde zähmet çekıär ıa okaıar. Olaryň arsynda 2003-nji ıyldan soň orsıet pasportyny alanlar hem az däl. Siziň pikiriňizçe, häzirki ıagdaıda olar näme etmeli?
İewgeniı Greçuhin: Olar täze pasport alyp bilmeseler, şu ıylyň 11-nji iıulyndan soň Türkmenistandan çykyp bilmezler. Maňa mälim bolşuna görä, Türkmenistandaky awiakassalar köpden bäri köne pasport boıunça 11-nji iıuldan soňky döwre degişli uçar biletlerini satmaıarlar. Meniň pikrimçe, bu mesele ıurtlaryň arasynda boljak indiki gepleşikleriň temasy bolup biler.