Mustafa Reşid Paşa Islahat Fermanı’nı nasıl eleştirdi?
Tanzimat’ın mimarı Mustafa Reşid Paşa, Islahat Fermanı’nın ilanı üzerine bir layiha hazırlayarak konuyla ilgili düşüncelerini belirtti. Reşid Paşa, Islahat Fermanı’nı genel olarak desteklemekle birlikte bazı maddelere şiddetle karşı çıktı. Islahat Fermanı’nın Paris Antlaşması’nda zikredilmesi Osmanlı İmparator-luğu’nu taahhüt altına sokmuştu. Koca
Reşid Paşa, bu yüzden fermanının Avrupalı elçilerle hazırlanmasının ve Paris Antlaşması’nda zikredilmesinin büyük bir hata olduğunu ifade ederek, Islahat Fermanı’nın ülkeyi tahrip için Avrupalılar’a verilmiş bir silah olduğunu ve fermanı imzalayan Ali ve Fuad paşaların hain olduğunu iddia etmişti.
Mustafa Reşid Paşa, layihasında fermanda zikredilen düzenlemelerin toplumda huzursuzluk yaratacağı ve bu durumda dış müdahalelere davetiye çıkaracağı belliyken yönetimin muhtemel hadiselere karşı hazırlık yapmamasını da tenkit etmişti.