Banka ve fintekler için kimlik doğrulama yapay zekası
Bu yazımda da sizlere kendi proje deneyimlerimi aktarmaya çalıştım keyifli okumalar...
Bu aralar iş dünyasının hızla gelişen dijitalleşme akımında adını sık sık duyduğumuz kavramlar arasında şüphesiz “yüz tanıma”,”resim işleme”, “kimlik doğrulama”,”müşterini tanı” kelimeleri en çok öne çıkanlar olsa gerek. Elbette bu şekilde olmasının gayet geçerli nedenleri bulunmakta. Gelin birlikte bu nedenlere göz atalım
Özellikle son yıllarda çıplak gözle gözlemlenebilecek kadar açık şekilde dünya ülkeleri arasında finansı ve kapitali yönetme yarışı bulunmakta.
Tabi ki bunu yapmak için en iyi argüman teknolojidir. PayPal, Alipay, Amazon Pay, Google Pay gibi teknoloji alt yapıları ile ölçeklenebilir şekilde büyüyen ödeme firmaları USA için parayı yurt içine çekmekte önemli araç olmuş durumda. Peki ödeme sistemleri ve fintekler(finans teknolojileri) bu şekilde ölçeklenebilir büyürken bankalar tarafında nasıl değişim ve dönüşümler oldu dersek, bankalar da bu rekabette kaybeden taraf olmamak için hükumetleri ile birlikte çalışarak kendi taraflarındaki regülasyonların dijitalleşmeye uyumlu hale getirilmesinde öncü oldular demek yanlış olmaz. Bunun dünya üzerindeki en güzel örneği sanırım İngiltere merkezli Monzo Bank’tir. Monzo Bank müşterilerine bankacılık hesabı açmak için sadece mobil uygulamayı kullandırmakta. Hiç bir şubesi olmayan bu banka, hesap açarken de, kredi verirken de müşterilerinden sadece mobil uygulama üzerinden kimliğinin arkalı önlü fotoğrafını, yüzünün fotoğrafını, imzalı sözleşmenin fotoğrafını göndermesini talep etmektedir. Sadece birkaç dakikalık mobil işlem ile anında hesabı açabilmektedir. Çok kısa süre içinde üç buçuk milyon müşteri adetine ulaşan bu banka tabi ki karlılık bakımından da diğerlerinden çok ciddi anlamda ayrışmakta. Teknoloji ile yürüttüğü süreçler sebebi ile aylık gider maliyeti çok düşük kalmakta. Peki burda asıl tebrik kime olmalı derseniz, sanırım asıl tebrikleri hakeden İngilteredeki kanun koyucular olmalı derim. Teknolojiye güvenerek bu işlemlerin tamamen dijitalleşmesinin önünü açmışlar ve gelenekçi bir tutumdan uzak kalarak dünyada bir adım öne çıkmışlar. Şimdi ise İngiltere’yi hızla Hong Kong, Güney Kore, Singapur gibi ülkeler izledi ve kendi kanunlarını hızlı bir şekilde yeniden düzenlediler. Peki tüm bunlar olurken ülkemiz ne yapıyor bir de ona bakalım.
Türkiye’de irili ufaklı iki yüz elli üzerinde fintek (finans teknoloji) şirketi bulunmakta. Bunlardan bazıları global anlamda açılımlar göstererek ülke sınırlarını aşan başarılara imza atmış durumdalar. Hatta çok yakın zamanda yüz altmış milyon dolara satışı gerçekleşen “iyzico” içlerinde en öne çıkan şirketti. Şimdiye kadar Türkiye’deki bankacılık ve ödeme kuruluşlarının önündeki en büyük engel BDDK ve onun getirdiği regülasyonlardı. Burada BDDK’yı topyekün topa tutmak doğru olmaz, bu ülke tarihinde İmar Bankası ve batık bankalar gibi sorunlarla çok uğraştı, tüm bunlardan çıkarılan dersler ile kurulan BDDK ve kanunlar bu ülkenin yirmi yılda çok sağlam bankacılık temellerinin oluşmasında önemli rol oynadı. Ancak her oluşum gibi bu da değişime uğraması gerekiyordu ve meclisten geçen on birinci kalkınma planının devamı olarak geçtiğimiz haftalarda yine mecliste kabul edilen yasa dikkat çekiciydi. Bu yasaya göre, ödeme kuruluşu ve elektronik para kuruluşlarının faaliyet izni başvurunun değerlendirilmesi, faaliyet izninin iptali, denetim, yaptırımlar gibi tüm icrai görevler Bankacılık Denetleme ve Düzenleme Kurulu (“BDDK”)’nda bulunuyordu. Kanun tasarısı ile birlikte BDDK’nın tüm yetkilerinin Merkez Bankası’na devredilmesi planlanmaktadır. Yani özetle, hızlı gelişen çağın isteklerini karşılayabilmek adına, otorite değişikliği yapılarak hızlı düzenlemer geleceğinin ilk sinyali alınmış oldu. Ayrıca aynı taslak içerisinde açık bankacılık konseptine nokta atış bir tasarı vardı. “Ödeme hizmeti kullanıcısının onayının alınması koşuluyla, ödeme hizmeti kullanıcısının ödeme hizmeti sağlayıcıları nezdinde bulunan bir veya daha fazla ödeme hesabına ilişkin konsolide edilmiş bilgilerin çevrimiçi platformlarda sunulması hizmeti”. Bu ne demek? Bu şu demek, bundan sonra hesap açtırmak isteyen veya kredi almak isteyen vb. müşterilerin her bankaya defalarca kimlik, bilgi ve belge sunmasına gerek kalmadan kendinin izin verdiği ölçüde bilgilerine izin verdiği bankalarca erişilebilmesi demek. Kişilerin kendi verilerinin patronu olmaları demek. Açık bankacılık demek. İşte tüm bu kanunlar 1/1/2020 tarihi ile yürürlüğe girecek ve finansal teknolojiler alanında 2020 ile birlikte bir devrim yaşanmaya başlanacak.
Şimdi gelelim asıl başlıktaki konuya. Peki bu 2020'de yaşanacağını tahmin ettiğimiz devrim ile birlikte en çok neye ihtiyaç duyulacak derseniz, cevabımız “dijital kimlik doğrulama yapay zekalarına” olur. Global pazarda adı “K.Y.C”. yani “Know Your Customer” yani “Müşterini Tanı” olarak karşımıza çıkan bu teknoloji, yukarıda bahsettiğimiz Monzo Bank örneğinde olduğu gibi, mobil uygulama karşısında olan müşterinizin yüzünü kimliğindeki fotoğrafı ile karşılaştırmanıza, sözleşmedeki imzasını kimliğindeki imzası ile karşılaştırmanıza, kimliklerinin gerçek mi yoksa sahte mi olup olmadığının kontrolünü yapmanıza imkan sağlayan bir teknolojidir. Sadece finans ve ödeme sistemleri olarak düşünmeden tüm abonelik işlemleri olan süreçleri göz önünde bulundurursak, mesela yeni hat, yeni abonelik gibi… bu teknolojinin önümüzdeki yıl en çok aranan teknolojiler arasında olacağını söylemek pek de yanlış olmaz.
2019 yılı başından beri böyle bir yapay zeka teknolojisini yerel olarak geliştirmek adına bir takım kurarak yola koyulduk ve sonunda bu teknolojiyi geliştirmeyi başardık. Kullanılabilir ürün olarak piyasada müşterileri ile test sürüşlerini geçekleştiren bu ürün hali hazırda birden fazl banka ve ödeme sistemi şirketi tarafından denenmekte. Geçtiğimiz yıllarda bazı yerel bankaların Amerikalı ve İngiliz yazılım firmalarına milyonlarca dolar para ödeyerek aldığı bu teknolojiyi, 2020 içerisinde yurt içinde bizler konumlandırarak paranın ülke içerisinde kalmasına ciddi bir katkıda bulunmak istiyoruz.
Herkese bol teknolojili ve bol kazançlı haftalar.