Osmanlı Türkçesinin Söz Varlığı | Çokbilgi.com - Türkçe ve Edebiyat Güncesi
Osmanlıca devrinde Türkçeyi saran bu Arapça ve Farsça unsurlar, sayısız Arapça ve Farsça kelime ve terkipler olup esas itibariyle isim sahası içinde kalmıştır. Fakat bu sahada o kadar ileri gidilmiştir ki, bütün isim cinsinden kelimeler ve cümle içinde isim muamelesi gören bütün kelime gurupları Arapça ve Farsça kelimelere ve terkiplere boğulmuştur. Bu müthiş istilâdan fiil kökleri bile yakasını kurtaramamış, Türkçenin basit fiil kökleri yerine Arapça ve Farsça kelimelerle Türkçe yardımcı fiillerden yapılmış birleşik fiiller kullanılarak Türkçe, bugün de yaşamakta olan sayısız yabancı köklü birleşik fiil ile dolmuştur (Ergin, 205: 19).
Osmanlı Türkçesi döneminde Şeyh Galip (Müseddes-i Nev-i Âhar, 7) tarafından yazılan şu dörtlük, bu dönemde oluşturulan söz varlığının ne kadar yabancılaştığını göstermeye yetmektedir:
Keç-külâh ol bezme teşrîf et mey-i nahvetle mest,
Hamle-i saff-ı şehîdân et olup hançer be-dest,
Eyle mir’ât-” dil-i uşşâk-ı bin kerre şikest,
Zâhir olsun hôd-perest ile begim dilber-perest.
Yalnızca dinsel kavramları değil; gündelik, yazınsal ve bilimsel konulara ait terimlerin veya kavramların da özellikle Arapça – Farsçadan karşılanması dikkate değerdir. Türk dilinin söz varlığı içindeki Türkçe kökenli ögelerin gelişiminin birkaç yüzyıl boyunca donduğu ve hatta gerilediği Osmanlı Türkçesi döneminin ardından yapılacak olan “dil devrimi” ile, Eski Anadolu Türkçesi döneminde yaşadığı hâlde Osmanlı Türkçesi dönemi ile silinip giden zengin söz varlığı, yeniden canlandırılmaya çalışılmıştır.
Yazının Bağlantısı: Osmanlı Türkçesinin Söz Varlığı
Etiketler: Arapça, Arapça Sözcük İstilası, Aydın Zümre Dili, Aydınlar, Dil, Eski Anadolu Türkçesi, Farsça, Halk Dili, Osmanlı, Osmanlı Dönemi Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Osmanlı Türkçesindeki Sözcükler, Osmanlı Türkçesinin Söz Varlığı, osmanlıca, Osmanlıca Kelimeler, Osmanlıca Nasıl Bir Dildir, Osmanlıca Nedir, Osmanlıcadaki Kelimelerin Oranı, Söz Varlığı, Terkipler, Türkçe, Türkçe Sentez, Yabancı Sözcükler