Eğitimde teknoloji yararlı ama dikkat! - Yenibiriş İş Yaşamı
Ana Sayfa Haberler Eğitimde teknoloji yararlı ama dikkat!
–Okullar açıldı. Öğrenci, öğretmen ve velilerin yeni bir eğitim-öğretim yılına başlamanın heyecanı yatıştı gibi görünse de asıl heyecan ikinci yarı yılda yaşanacak. Çünkü Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla başlatılan Fatih Projesi kapsamında bütün okullarda akıllı tahta ve tablet bilgisayar uygulamasına yavaş yavaş geçiliyor.
Sınıfların ‘teknoloji merkezi’ne dönüştürme çalışmaları sürerken, uygulamanın olumlu ve olumsuz yönlerini eğitim profesörlerine sorduk.
Türkiye’nin teknoloji çağının gerisinde kalmaması gerektiğini belirten uzmanların bir kısmı, uygulamayı olumlu bularak “Mutlaka kullanmamız gerekiyor” diyor. Türkiye’de ve dünyada yapılan araştırmalardan yola çıkarak çocukların derse motivasyonunu arttırdığını dile getiriyorlar. Tabii “Türk eğitim sisteminin en önemli sorunu öğretmen yetiştirme ve nitelikli öğretmen” olduğunu savunarak, teknolojiye bu kadar büyük yatırımların yapılmasına dikkat çekenler de var. Öğretmen ve öğrencilerin bu teknoloji ürününü kullanma konusunda ne kadar destekleneceği, içeriğin nasıl hazırlanacağı, derse nasıl entegre edileceği, çocuklara internet ve bilgisayar kullanma konusunda yeterli eğitimin verilip verilmeyeceği, ergenlik çağındaki çocuklar üzerinde yalnızlaştırma etkisinin artıp artmayacağı konuları ise kafalardaki diğer soru işaretleri.
Eğitimin asıl sorunu içeriğin iyi hazırlanmaması
CİTO Türkiye Bilim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Giray Berberoğlu: Teknolojik gelişmelerin takip edilmesi açısından önemli bir adım. Bu tür uygulamaların geçici bir süre de olsa öğrencilerin ilgisini ve motivasyonunu arttırdığı biliniyor. Ancak yapılan araştırmalar teknoloji kullanımının kendi başına öğrenmeyi geliştirici bir etki yaratmadığını gösteriyor. Önemli olan içerik açısından öğrencilerin doğru ve etkin çalışmalar yapması. İçeriği doğru olan çalışmalar her türlü ortamda yapılabilir. Bilgisayar kullanmak şart değil, ancak teknolojinin yardımı alınarak örneğin sınıf ortamında yapamadığınız bir deney ya da uygulamanın tablet bilgisayar kullanılarak öğrencilerle paylaşılması etkili bir çalışma olabilir. Ne yazık ki ülkemizde eğitimin kalitesi ile ilgili sorunlar içeriğin iyi hazırlanmamasından kaynaklanıyor. Eğer tablet bilgisayarlarda var olan içerikler kullanılacaksa bu yatırımın öğrenmeyi geliştirmek açısından eğitim-öğretimin kalitesine bir katkı sağlamayacağı açıktır.
Ne zaman, nasıl ve hangi stratejilerle?
Gazi Üniversite Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ziya Selçuk: Yeni kuşaklar dijital teknolojilere doğduğu için bunların eğitimde kullanılması kaçınılmaz görülüyor. Ancak ne zaman, nasıl ve hangi stratejilerle? Eğitim sistemimizde bir taraftan iyileştirmeler yapılırken diğer taraftan devasa sorunlar karşımızda duruyor. Bu sorunların çözümü için teknolojiden başlanmasının zihinsel kodları, zihniyet tarihimiz açısından oldukça önemli. Ulusal ve uluslararası yüzlerce araştırma eğitim sisteminde en önemli unsurun öğretmen olduğunu ortaya koyarken ve eğitim sistemimizin ana sorunu öğretmen yetiştirme ve nitelikli öğretmenken yaklaşık birkaç milyar dolarlık bir bütçenin dijital teknoloji alımına yönlendirilmesi gerçekten dikkat çekici. Eğitim teknolojisi yatırımlarında teknolojiye yapılan yatırımla öğretmene yapılan yatırımın yarı yarıya olması gerekiyor. Fatih projesinde öğretmene yapılan yatırım kısmının azlığı durumu biraz güçleştiriyor. Ancak hala önlem alınabilir.
Fiziksel olarak yalnız gençlik yetiştiriyoruz
Ankara Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri (BÖTE) Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hafize Keser: Çok isabetli bir karar birçok açıdan. Biz bilgi ve iletişim teknolojilerini öğretim programlarına entegre etmek ve gençlerin teknoloji ve bilgisayar okur yazarı olmalarını istiyoruz. Bu çok önemli bir hedef mutlaka ulaşılması gerekiyor. Tablet bilgisayar uygulaması da bu işe olumlu katkı sağlayacak teknolojilerden biri. Mutlaka kullanmamız gerekiyor. Ama çok dikkatli olmamız gerekiyor. İlköğretim 5 ve 9’uncu sınıf öğrencilerinden söz ediyoruz. Bu çocuklar tam ergenlik döneminde, gelişimleri çok hızlı ve fiziksel aktivite yaşamlarında son derece önemli. Tablet bilgisayarların başında çok uzun zaman geçirmeleri önemli risklerden biri. Sosyal açıdan sanal ortamda çok ciddi bir arkadaş kitlesi edinebiliyor ancak fiziksel olarak yalnız bir gençlik yetiştiriyoruz. İnternet bağımlılığı, kibar zorbalık, kibar kurbanlık, akademik usulsüzlük, etik ihlaller had safhada. Bir kere bunların kullanım kurallarını bizim çok iyi öğretmemiz gerekiyor. Hem etik açıdan, hem de ergonamik ve eğitsel açıdan. Bunu da Bilişim Teknolojileri dersi kapsamında öğretebiliriz. Bu ders 5’inci sınıfa kadar verilmiyor. Diğer sınıflarda da seçmeli durumda. Bu dersin mutlaka zorunlu hale getirilmesi gerekiyor.
Doğru planlama çok önemli
Yıldız Teknik Üniversitesi BÖTE Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feza Orhan: Bilgisayarları eğer sadece ders kitaplarını tarayıp, pdf formatında sunacaklarsa başka bir şey. Etkileşimli içerik hazırlayacaklarsa, internet bağlantısı olacaksa başka bir şey. Bu önemli bir sorun, nasıl kullanılacağına dair bilgilendirilmiş değiliz. Biz geçen yıl notebook dağıtılan üç okulda araştırma yaptık. Öğrencilerin bir kısmına kitapların pdf olarak yüklendiği elektronik ortamda, bir kısmına da kağıt üzerinde bazı metinler okuttuk. Sonuçta her iki şekilde de çocukların okuduğunu anlama noktasında aynı seviyede olduğunu gördük. Ama elektronik ortamda okudukları zaman motivasyonları daha yüksek oluyor. Yurt dışındaki örneklere baktığımızda içeriği etkileşimli hale getiriyorlar, sadece kitapları pdf formatında yükleyip vermiyorlar. Okuduğu bir metinle ilgili arkasından etkileşimli bir alıştırma geliyor mesela. Böyle bir içerikle entegre edilirse yararı olabilir. Ama şu anda Fatih projesinden de bizim gözlemlediğimiz mevcut tablet bilgisayarlar öğrenme sürecinde nasıl kullanılacak, derslere nasıl entegre edecekler konusunda bir ön çalışma olmadığı sürece kesinlikle başarılı olması mümkün değil. Fatih projesinin uygulandığı yerlerde öğretmenler hep nasıl kullanacağı konusunda destek almadıklarından şikayet ediyor. Doğru bir planlamayla ve öğretmenleri buna hazırlayarak entegre etmek çok önemli.