Önyargı, yorumlama ve eleştirel bakış ekseninde: Yapay Zeka, önyargılı web sitelerini ve sahte haberleri tespit etmeye yardımcı olabilir | dergio
Önyargı, yorumlama ve eleştirel bakış ekseninde: Yapay Zeka, önyargılı web...
ekleyen Neutron NK 10 ay önce 6 ay önce
Şöyle düşünün; Hindistan'da doğdunuz ve Budizm'i benimsiyorsunuz. Ortalıkta başıboş gezen inekleri önemsemiyor, evde koyun besliyor, mütemadiyen dev bir heykelin olduğu tapınaklara gidip 'bize anlamsız gelen' sayısız ritüel uyguluyorsunuz. Yani belli çerçevelerde sınırları çizilmiş ortam ve gelenekler içerisinde yaşıyor, yargılarınızı doğrularınıza göre çiziyorsunuz. Bunun ilk gördüğünüz web sitesi veya elinize aldığınız ilk gazetede okuduğunuz bir yazı ile heyecanlanmanız ve teslim olmanız ile büyük bir farkı yoktur.
Makro anlamda evreni, mikro anlamda ise insanları zihnimizin sınırları içerisinde algılar, renklendirir, yargılar ve çoğu zaman da cezalandırırız. Eleştirel teoriye göre nesnel bilgi yoktur, bilimadamı olayları önyargılarından bağımsız bir çerçevede değerlendiremez. Yaşam tarzı, aldığı eğitim veya birikimleri bilimadamının zihninde kalıplar oluşturur ve alınan bilgi bu kalıplara göre şekillendirilir. Bu durumda sormamız gereken soru gerçeğin 'ne' olduğudur. Somutlaştırmak gerekirse, bir trende yaşayan birini düşünelim; bildiği tek şey trenin içindeki odalar, şekilleri…vs olur, trenin hangi yöne doğru gittiğini görmek, trenin rengine ve şekline dair gerçek bilgiye sahip olmak için ancak ve ancak 'dışına çıkmak' gerekmektedir.
Birkaç yüz yıl önce ulaşabildiğimiz materyal ve dolayısıyla bilgi sınırlıydı. Gerçek ve yanlış ayırt etmek bu kadar zor değildi, tabiri caizse siyah ve beyaz bu kadar iç içe geçmiş ve gri değildi.
Günümüzde ise gerçeğe ulaşmak imkansız denecek kadar zorlaşmakta, bulanıklaşmaktadır. Bunların elemesini yapmak ancak yoğun bir araştırma, karşılaştırma ve neden sonuç ilişkisi ekseninde rasyonel okumalar ve sorgulamalar yapmakla mümkün olmaktadır. Şimdiki haberimizde ise artık her gün okuduğumuz web sitelerindeki yığınla kirli bilgiyle dolu haberleri eleyecek bir yapay zeka teknolojisinin geliştirilmekte olduğudur. Tabii teknolojinin kimin elinden çıkması gerektiği eleştirelciler için yine de bir problem olabilir. Fakat biz yine de gerçeğe ulaşma çabalarını tekdir edelim mi? Buyrun:
Medyada çalışan herhangi bir kontrolörün açık ama zorlu bir işi vardır: bir makaledeki tüm iddiaların doğru olduğundan emin olmak. İki şehir arasındaki mesafe gibi basit gerçekler doğru mu? Alıntılar doğru mu? Genel yargılar doğru mu? Bu önemli bir görev ve tamamen sahte bir haber çağında daha da önemli hale geliyor.
Bu büyük meselenin üstesinden gelmek için, Katar ve Bulgaristan'daki kurumların yanı sıra MIT'den araştırmacılar, insanların karmaşık medya ortamını anlamlandırmasına yardımcı olmak için yapay zekayı kullanmanın bir yolu üzerinde çalışıyorlar. Ve bireysel iddiaları kontrol edebilen bir yapay zeka geliştirmeden önce atmaları gereken önemli bir adımın, farklı haber sitelerinin kendileri için ne kadar güvenilir olduklarını analiz etmeleri olduğunu fark ettiler.
Yapay zeka sistemlerini geliştirmek için ilk olarak Medya Bias / Fact Check adlı bir kaynakta listelenen 1.066 web sitesinden veri kullandılar. Daha sonra yapay zeka, haber siteleriyle ilgili bilgileri, sitelerin kendileri, Wikipedia sayfaları, Twitter hesapları, hatta URL'lerdeki makaleler gibi kaynakları göz önünde bulundurarak analiz etti.
Bunun gibi bilgileri kullanarak, yapay zekanın bir web sitesinin ne kadar gerçek olduğunu tahmin etmede yüzde 65'lik bir doğruluğu vardı ve önyargıları saptamada yüzde 70'i doğruydu.
Tabii ki, MIT araştırma grubu, yapay zekayı bu şekilde analiz etmek için kullanan tek kişi değil: Jigsaw adlı bir Google yapımı AI sistemi otomatik olarak okuyucu yorumlarının toksisitesini puanlıyor ve Facebook, veri tutmaya yönelik çabalarını artırmak için yapay zekaya dönüştü.
Yazı, Yapay Zeka, sahte haberler
Cimriliği ile “yok artık” dedirten Hetty Green Guinness Rekorlar Kitabı’ına nasıl girdi?
‘Şeytanın Kitabını’n yazarı, askeri stratejist Machiavelli’den yüzyılları aşan cümleler!
ekleyen majeurbe 6 ay önce 6 ay önce
ekleyen Atilla Kaplan 6 ay önce 6 ay önce
ekleyen dergio İçerik 7 ay önce 7 ay önce