Antibiyotikler İflasın Eşiğinde
Bilim adamları, antibiyotiklerin ölümcül hastalıklara karşı uzun bir süredir dirençli hale gelmesinden dolayı oldukça endişeli. İngiltere Kamu Sağlığı İdaresi Başkanı Profesör Dame Sally Davies, hastaların antibiyotik kullanımı konusunda ısrarcı olmamalarını vurguladı. Aksi takdirde dünyada önlenebilir hastalıklardan kaynaklanan ölümlerin yaşanacağı bir döneme girileceğini iddia etti. Huffington Post'a yazan profesör, tüm endüstrinin ilaçlara karşı dirençli bakterilerin sebep olduğu yeni hastalıklarla mücadelede korku içinde olduğunu belirtti.
Profesör, hastalıkların ivmelenmesi ve antikorların etkisiz hale gelmesiyle dünya popülasyonunun sert bir düşüşle azalacağını belirtirken şunları ekledi:
"Günümüzün devrim niteliğindeki medikal gelişmelerinden önce, yaşam çok farklıydı. Geçirilen enfeksiyonlar genellikle insanları öldürüyor ya da belli bir engellilik oluşturuyordu. Şu an rutin olarak gördüğümüz birçok operasyon yoktu; kanseri tedavi edebilmek için kullandığımız güçlü ilaçlar düşünülemezdi bile. Bilhassa, önemli bir istatistik paylaşmak istiyorum: Antibiyotikler ve aşılardan önce ölümlerin yaklaşık %40'ı enfeksiyonlara bağlıydı. Şimdi ise bu oran yalnızca %7 dolaylarında."
Son yüzyılın başından beri, birçok antibiyotik ve koruyucu aşı üretildi. Tıbbın gelişme hızına bağlı olarak ilaçlar da gelişmektedir. Prof. Davies, penisilini bulan İskoç bakteriyolog Alexander Fleming'in Nobel Ödülü'nü alırken yaptığı konuşmadaki şu bölümün altını çiziyor:
"Bakterileri laboratuvarda yayılmış halde gördüğümde onların direnç geliştirdiklerini ve bu sayede hayatta kaldıklarını anladım. İnsanlık için büyük bir tehdit oluşturabilecek bu durumla, geniş alanlara yayılmadan önce mücadele edilmesi konusunda uyarıda bulunuyorum."
İlk antibiyotik olan penisilinin keşfinin üzerinden 70 yıl geçmesine rağmen, bakterilerin dirençli hale gelmelerine karşı henüz kayda değer bir önlem alınamamıştır. Prof. Davies, endişesini şu şekilde dile getiriyor:
"Bu tehdit küresel olarak büyümeye devam ediyor. Bu durum, tıbbın karanlık çağlara dönmesi konusunda bizi ciddi olarak tehdit ediyor. İnsanların, antibiyotikleri etkili ve doğru kullanmanın yaşam kalitesini nasıl artırdığı konusunu yeterince idrak edemediğini düşünüyorum. Sorgulamadan - kanıksayarak kullandığımız bu tarz 'harika ilaçlarla' oldukça yakın dostuz. Asıl gerçek şu ki, bizler hasta, doktor, çiftçi ve gıda üreticisi olarak antibiyotik kullanımını kısa dönemde kişisel kazanım olarak görsek de, geleceğimizi düşünmüyoruz ve antibiyotik kullanımını suiistimal ediyoruz."
Yapılan uyarıların ne kadar yerinde olduğunun işaretlerinin çıktığını belirten profesör sözlerine şunları ekledi:
"İngiltere'de E.coli bakterisinin sebep olduğu kan dolaşımı enfeksiyonu teşhisi konan 10 hastadan 4'ünde bu hastalığın tedavisinde en yaygın kullanılan antibiyotik (ko-amoksilav) işe yaramadı. Üstelik bu tarz bakterilerin beşte biri diğer temel antibiyotiklerden en az beşine karşı direnç kazanmış durumda. Bu gerçeğin tıp için bir felaket senaryosu olmasından korkuyoruz. Bu, insanların doğum esnasında ya da mide mikropları ile basit kesik ve sıyrıklardan öldüğü karanlık çağlara dönüşün bir ifşası."
Profesör, hastaları gerçekten bir ihtiyaç halinde olmadan doktora gitmemeleri konusunda uyardı. İngiltere Hükümeti, yaklaşmakta olan tehditle mücadele edebilmek için konuyu ulusal risk kayıtlarına aldı. Temel konulardan bir tanesi de, 1980'lerden bu yana yeni sınıf antibiyotiklerin geliştirilmemesidir. Özel sektördeki ilaç şirketleri, antibiyotikleri düşük fiyatlı sattıklarında yenilerini geliştirmelerinin çok pahalı olduğunu iddia ediyor. Mevcut durumda, dünya genelinde 700.000 insanın ilaçlara dirençli enfeksiyonlarla öldüğü tahmin ediliyor. Ekonomist Jim O'Neill'in raporuna göre, bu durum 2050 yılına kadar 10 milyon insanı etkileyebilir. Birleşmiş Milletler, 2016 yılında bu konuyla ilgili önlemler almak için önemli bir bildirgeyi imzaladı.
Kaynak: "Antibiotic Apocalypse: Warning Over 'Return to Dark Ages'as Patients make Demands on Doctors", rt.com, çev. Ayşegül Kesmez, yaklasansaat.com, 30/01/2018