Gündelik hayatımızda, özellikle de sık sık insanlarla temas halinde olan, örneğin sıkça tokalaşması gerekenler için, ellerdeki aşırı terleme oldukça rahatsız edici bir durumdur. Sadece tokalaşma anında değil gün içinde herhangi bir nesneye, kişiye dokunulduğunda da zor anlar yaşanmasına neden olabilir. Günlük hayatta daha rahat ve daha fazla öz güvene sahip olabilmek için el terlemesinin nedenlerinin ve çözüm yollarının öğrenilmesi önemli bir ayrıntıdır.
Günümüz teknolojisi birçok noktada olduğu gibi aşırı terleme tedavisinde de farklı farklı çözümler sunmaktadır. Ellerde terleme genellikle çocuk yaşlarda başlar. Yaşla, zamanla birlikte azalması söz konusu değildir. Öte yandan profesyonel yöntemlerle oldukça olumlu sonuçlar alındığı da bilinmektedir. Bu yöntemlerin yanı sıra el terlemelerine karşı çeşitli doğal çözümler de önerildiğine rastlanabilir.(1)
Terlemek Neden Önemli?
Terleme, vücudun istemi dışında gerçekleşen, metabolizmaya özgü bir fonksiyondur. Bu sistem vücudun tuz, su ve ısı dengesini sağlayan fizyolojik bir olay olarak kabul edilir.
Yetişkin bir kişinin vücudunda 2 – 4 milyon arasında ter bezi bulunmaktadır. Ortalama 3 milyonu kokusuz ve renksiz bir sıvı salgılayan ter bezlerinin geri kalanı daha koyu kıvamlı ve kokulu sıvı salgılayan ter bezleridir.
Kokusuz ve berrak sıvı salgılayan ter bezleri genellikle ayak tabanında, ellerde ve yüz bölgesinde bulunurken daha ağır bir koku salgılayan ter bezleri koltuk altında ve genital bölgede yer alır. Bakterilerin hızlı yayılma özelliği gösterdiği bölgeler de bu koltuk altı ve genital bölgelerdir.(2)
Terlemenin İnsan Sağlığı İçin Önemi
İnsan vücudunda çevresel faktörler ve yiyeceklerin etkisiyle oluşan üre, tuz, ürik asit ve toksin içeren maddelerin atılması terleme yoluyla sağlanır. Sağlıklı şekilde terlemek insan vücudunun sağlıklı kalması için önemlidir.
Vücut, terleme yoluyla kendi ısı dengesinin kurar ve bu dengeyi korur. Ter bezlerinin yaydığı sıvı yani ter, vücuttan atılma esnasında buharlaşır ve vücudun özellikle fazla sıcaklarda ısısını korumaya yardım eder. Bu sayede cilt de nemli kalma özelliği korur.(3)
Terlemenin sağlığa faydalarına bakıldığında normal seviyelerdeki terlemeler son derece faydalı ve gerekli bir fonksiyondur.
Vücut ısısı çevresel sıcaklığın artmasına bağlı olarak ya da psikolojik nedenlerle artmaya başladığında otomatik olarak kan dolaşımı da hızlanır. Kan dolaşımının artış göstermesiyle ter bezlerinin aktif olduğu vücudun üst katmanında sıcaklık akımı oluşur. Deri üzerindeki ter, sıcaklık artsa bile buharlaşarak vücudu soğutmaya, bu yolla tekrar eski ısısına döndürmeye çalışır.(4)
Ellerde Aşırı Terlemenin Nedenleri
Ellerde aşırı terlemenin tıp dilindeki adı ‘palmar hiperhidrozis‘tir. Genellikle herhangi bir hastalıktan kaynaklanmadığı ve psikolojik nedenlere bağlı olduğu görülür. Sempatik sinir sisteminin fazla aktif olmasından kaynaklanır. Öte yandan ellerdeki terlemenin fiziksel nedenleri de yok değildir.
Kişinin duygu durumuyla ilgili bir terlemeyle fiziksel rahatsızlıklardan kaynaklı bir terlemeyi birbirinden ayırmak için terlemenin özelliği takip edilmelidir. Örneğin aşırı terleme sadece ellerde sorun halindeyse ve erken yaşlardan beri yaşanan bir problemse, büyük olasılıkla terleme bu kişinin heyecan, korku ya da stres durumuyla tetiklenen bir sorundur.
Ellerde terleme geçmişten beri süregelen bir şikayet değilse ve yeni yeni ortaya çıkıyorsa ya da aşırı terleme ellerle birlikte vücudun diğer bölümlerinde de sorun haline gelmişse, o zaman altta yatan bir hastalıktan kaynaklı olabilir.(5)
Ellerde görülen aşırı terlemenin ana nedeni her zaman bilinemeyebilir. Çoğu kez terleme ailede vardır, yani kalıtsaldır. Bazı kişilerde ise terleme heyecan ve stresle tetiklenir. Özellikle aşırı heyecanlı, paniğe yatkın kişilerin yaşadığı ani ruh değişiklikleri ellerde terlemelere neden olabilir.
Ellerde, yüz bölgesinde ve koltuk altında meydana gelen terlemenin nedenleri arasında, beklenmedik anda gelen mutlu bir haber ya da sınav heyecanı gibi yoğun bir heyecan sayılabilir. Tüm bunlara karşın ellerin aşırı terlemesi psikolojik rahatsızlık sınıfında değildir.(6)
Tiroit Bezlerinin Fazla Çalışması
Tiroit bezlerinin fazla çalışması guatr sorununu ortaya çıkarmaktadır. Normalden fazla çalışan tiroit bezleri vücutta gerginliğe neden olduğundan sinirlilik haliyle beraber aşırı el ve ayak terlemesi, uyku bozuklukları, dikkat yetersizliği gibi olumsuzlukları görülebilir.
Fazla kilolu olmak hayatın birçok alanında kişiyi zora sokabilir. Bu olumsuzluklardan biri de ellerde terleme şeklinde kendini hissettirir. Fazla kilo vücut ısısının artmasına neden olacağı için vücut bu ısıyı aşağı çekmek için terleme yoluna gidecektir. Bu nedenle de kilolu kişiler her zaman diğerlerine göre daha fazla terlemektedir.
Her şeker hastasında görülmemekle birlikte ani avuç içi terlemeleri ve bir şeyler yeme isteği birlikte ortaya çıkıyorsa bu durumda şeker hastalığının etkilerinden söz etmek mümkündür. Kan şekerinin ani şekilde düşmesi vücudun dengelerini alt üst eder, bu durum ise avuç içlerinde aşırı terlemeye neden olur. Diyabet ilaçları da yine aşırı terlemeye yol açabilir.
Bunların dışında kalp, akciğer rahatsızlıkları, menopoz, antidepresanlar ya da tansiyon ilaçları gibi ilaçlar da aşırı terlemeye neden olabilir.(7)
El Terlemesinde Tedavi Yöntemleri
Topikal Ter Önleyiciler
Ter önleyici ürünler genellikle haftada bir ya da iki kez yatmadan önce uygulanır ve uygulamadan sonra gece boyunca eldiven takılması gerekir. Özellikle alüminyum klorür içeren ürünler daha etkili olacaktır ancak bu ürünler ciltte tahrişe neden olabilir.(8)
Bu yöntem ellere ve ayaklara suyun içinde düşük voltaj elektrik veren tıbbi bir cihaz yardımıyla yapılmaktadır. Neredeyse 50 yılı aşkın bir süredir uygulanmaktadır. Tedavi tek sefer uygulama şeklinde olmayıp kişinin vücudunun verdiği tepkiye göre değişiklik göstermektedir. 5 ila 10 seans arasında değişen bir sürede ellerde görülen aşırı terlemede ciddi bir azalma gözlemlenir. Seanslar 20 – 40 dakika aralığında sürmektedir. Bu yöntemin başarı oranının % 80 – 90 seviyelerinde olduğu belirtilmiştir.
Özellikle el ve ayaklardaki terlemeyi önlemenin risksiz yöntemi olarak iyontoforez yöntemi sıkça tercih edilmektedir. Bilinen önemli bir yan etkisi yoktur. Ancak kalp hastalarına, epilepsi hastalarına ve hamilelere önerilmez.(9)
Botoks iğneleri ile yapılan bu tedavi yönteminin ellerdeki aşırı terlemede % 80 – 90 oranında olumlu yönde etkili olduğu belirtilmiştir. Cildin hemen altına enjekte edilen ve kısaca botoks denilen tıbbi protein, terleme bezlerini harekete geçiren bir kimyasalı bloke eder ve böylelikle terlemeyi önler.
Ancak ellere uygulanan botoks tedavisinde bu çözüm uzun ömürlü değildir ve 6 – 10 ayda bir tekrarlanması gerekebilir. Ayrıca yöntem ellerde geçici olarak ağrıya ve güçsüzlüğe neden olabilir.(10)
Koltuk altı için de tercih edilen bir yöntem olan klipsli ETS ameliyatı hastaya genel anestezi uygulanarak gerçekleştirilir. Ellerdeki terlemede oldukça etkili olmasına karşı bazı yan etkilerine karşı da hastalar uyarılmalıdır. Bilinen önemli yan etkilerinden biri, uygulandığı bölgedeki terlemeyi keserken yüz, göğüs bacak gibi başka bir bölgede aşırı terleme sorununu ortaya çıkarmasıdır. Düşük tansiyon ya da aritmi gibi diğer yan etkilere de rastlanabilir.
ETS yönteminde bölgeye açılan iki delikten içeri kameralar gönderilir. İşlem ortalama 20 dakika sürmektedir. Ter bezlerinin olduğu bölgeye giden sinirlere klips takılarak sinirler sıkıştırılır. Yapılan işlem kalıcıdır, yani herhangi bir sorun yaşanması durumunda hasta işlemin tersine çevrilmesini isteyemez. Yan etkiler kalıcı olabilir.
Ellerdeki terlemeyi kesme açısından operasyonun başarı oranı oldukça yüksektir. Öte yandan yaşanabilecek çeşitli yan etkiler ya da komplikasyonlar nedeniyle çoğu uzman bu yöntemi ancak son çare olarak önermektedir. Bu hallerde de operasyon mutlaka işinin ehli bir uzman tarafından gerçekleştirilmelidir.(11)
El Terlemesine Doğal Çözümler
Deniz Tuzu ve Sirke Uygulaması
Ellerin aşırı terlemesini önlemek konusunda oldukça etkili olan deniz tuzu, uygulama aşamasında da kolaylık sağlamaktadır. Hem etkili hem pratik olan bu yöntemle ellerdeki aşırı terlemeyi normal seviyelere getirmek mümkündür.
Yarım bardak deniz tuzu
Malzemeleri genişçe bir kaba alın. Kabın içine ellerinizin sığıp sığmadığını kontrol edin. Malzemelerin iyice karıştırdıktan sonra ellerinizi bu karışımın içine sokarak ortalama yarım saat kadar suyun içinde bekletin.
Yarım saat karışımda beklettiğiniz ellerinizi sudan çıkarıp sadece kurulayın. Normal suyla durulamayın. Bu şekilde bir süre daha kalmasına izin verin. Tamamen doğal olan bu yöntemi haftada 2 – 3 kez uygulayarak ellerinizin terleme miktarını düzene sokmanız mümkün olabilir.
Kekik yağı ellerdeki ter bezlerinin normal seviyede çalışmasını sağlar. Bu sayede aşırı terleme baskılanmış olur.
7 – 8 damla kekik yağını ellerinizin iç kısmına damlatarak ovuşturun. Her iki el için ayrı ayrı damlatacağınız kekik yağıyla ellerinizin bütününe güzelce masaj yapın. Yağın ellerinizde tam olarak hapsolması için eldiven giyerek yatmanız önerilmektedir. Birer gün arayla ve düzenli şekilde yapacağınız kekik uygulaması sayesinde ellerinizin daha az terlediğini fark edeceksiniz.
- See more at: http://nedenolur.net/asiri-el-terlemesi-neden-olur/#sthash.k30Xs8gt.dpuf