HAMİLELİKTE KİLONUN ÖNEMİ | Diyetisyen Gülhan Koca
Hamilelikte alınan kilo kadar hamilelik öncesi kilo da oldukça önemlidir. Genel olarak, beden kitle indeksi (BKI) ,20-25 arasında olan anneler en sağlıklı bebekleri doğuruyorlar. BKI; kilo(kg) / boy(m)*2 formülüyle hesaplanomaktadır. Örneğin 160 boyunda 70 kg olan bir kişi için BKI= 70 / (1.6*1.6) = 70 / 2.56= 27 olan bir kişi normalden fazla kiloya sahip olduğu için mutlaka hamilelik öncesinde fazla kilolarını uzman desteği alarak sağlıklı bir şekilde vermelidir.
Hamilelik süresince ideal ağırlıkta olan bir birey için ilk üç ayda kazanılan toplam ağırlık 1 – 1.5 kg, ikinci üç ayda 3 – 5 kg ve üçüncü üç ayda ise 5 – 7 kg arasında olmalıdır. Böylece 9 aylık hamilelik süresince sağlıklı yetişkin kadınlar ortalama 9 – ­14 kg (ayda 1 – 1.5 kg) ağırlık kazanımı ile hamileliği bitirmelidir. Eğer ikiz bebek bekliyorsanız ortalama 17- 22 kg ağırlık kazanımı normaldir. Hamileliğin başlangıcında şişman olan kadının fazla ağırlık kazanmasına gerek yoktur. 7-12 kg alması yeterli olacaktır. ‘Artık 2 can taşıyorum, aman bebeğim yetersiz beslenmesin, yoksa gelişimini tam olarak tamamlayamaz” gibi yanlış düşüncelere kapılarak gereğinden fazla kilo kazanımı yanlıştır.
Yaşı küçük (18 yaş altı), fiziksel uğraşısı olan, hamilelik başlangıcında zayıf olan kadının bebeğinin beslemesi güç olabilir. Bu hamilelerin 14 – 16 kg ağırlık kazanmaları istenir. Böylece genç yaşta hamile kalan kadın bir taraftan kendi, diğer taraftan da bebeğin büyümesini sürdürürken, vücudundaki besin öğeleri depolarını dengede tutar.
“Hamilelikte diyet yapmak zararlıdır” şeklinde yanlış bir inanış vardır. Diyet aç kalarak ağlıksız bir şekilde kilo vermek değildir. Diyet; hamilelik de dahil olmak üzere her yaşta ve durumda, ihtiyacımız olan besin öğelerini yeterli ve dengeli bir şekilde beslenme ile alarak ideal kilo aralığında kalabilmektir. Bu nedenle hamilelikte ideal kiloda olsanız bile bebeğiniz ve kendi sağlığınız için mutlaka diyetisyen yardımı almalısınız.
Özellikle gebeliğin 20. haftasından sonra vücudun gereksinimleri artmaktadır. II. Trimester olarak adlandırılan 3-6 ay arası bebeğin hızlı büyümeye başladığı ve iştahın arttığı bir dönemdir. Bunun için günlük enerji ihtiyacına 300 kalori ilave edilerek vücudun yağ deposu arttırılır. Annede oluşmaya başlayan yağ deposu özellikle emzirme döneminde artan enerji ihtiyacını karşılamak ve anne sütü salınımı için gerekli enerji açısından oldukça önemlidir.
Yemekle birlikte çay, kahve, gazlı içecek içilmesi kansızlığa sebebiyet vereceği için öğünlerden 1 saat önce veya sonra tercih edilmelidir.
Omega 3 için haftada 2 kere balık tüketilmelidir.
Tam tahıllar (esmer ekmek, bulgur, karabuğday, kepekli pirinç-makarna-erişte -un)
Günde en az 10 bardak su içilmelidir.