Fransa'da 'Afganistan' Toplantısı
Avrupa Birliği dönem başkanı Fransa’nın başkenti Paris yakınlarında dünya ülkelerinin Dışişleri bakanları Afganistan için Bölgesel Diyaloğu Teşvik toplantısında bir araya geldi. Gayri resmi yapılan toplantıya İran davetli olduğu halde katılmadı. Türkiye ve Suudi Arabistan da asıl toplantıya davet edilmemekten duydukları rahatsızlığı dile getirdiler.
Avrupa Birliği Dönem Başkanlığı görevinde son iki haftaya giren Fransa, dün başkent Paris yakınlarındaki Celle-Saint-Cloud Şatosu’nda dünya ülkelerini Afganistan’daki durumun çözümü için “Bölgesel Diyaloğu Teşvik” konulu konferansta topladı. Bölgedeki ülkelerin Afganistan sorunu için ortak hareket etmesini sağlamak amacıyla yapılan toplantıya Afganistan’ın İran hariç sınır komşuları Pakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Tacikistan ve Çin’in yanı sıra, Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, İngiltere, Hindistan ve Almanya Dışişleri Bakanları ile AB ve BM üst düzey yetkilileri katıldı. Toplantıya Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner ile Afgan meslektaşı Rangeen Dadfar Spanta başkanlık etti. Basına kapalı toplantının ardından akşam çalışma yemeğine geçildi. Toplantının akşamki bölümüne İspanya, Avusturya, Hollanda, Japonya, Suudi Arabistan, Türkiye ve Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanları da davet edildi. Toplantıda Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Ali Babacan temsil etti.
Dünyanın güçlü ülkeleri ile Afganistan’a komşu ülkelerin imzasıyla toplantı sonrası yayınlanan bildiride “İstikrarlı, güvenli ve refah içindeki bir Afganistan olmadan bölgede güvenlik ve barıştan söz edilemez” denildi. Toplantıya katılan ülkeler Afgan Hükümeti‘ne tüm desteklerini vereceklerini taahhüt ettiler, bölge güvenliğinin güçlenmesi için teröre karşı ortak mücadele kararı aldılar. Fransız Bakan Bernard Kouchner, Afganistan ve komşuları arasında karşılıklı diyalog günü düzenlemekten mutlu olduklarını söyledi.
Afganistan ve çevresindeki ülkeleri bir araya getirmeyi amaçlayan toplantıya davetli olan İran’ın protesto ederek Paris’e gelmemesi güne damgasını vurdu. İran’ın bu protesto kararının arkasında Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’nin, geçtiğimiz hafta İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 60’ıncı yıldönümünde yaptığı konuşma yatıyor. Sarkozy bu konuşmasında, İsrail’i haritadan sileceğini söyleyen Ahmedinecad ile gönüşmeyi reddettiğini söyleyince, iki ülke arasında soğuk rüzgarlar esmeye başladı. Sonunda İran Dışişleri Bakanı Manuşer Muttaki, toplantıyı protesto ettiklerini duyuyarak, Paris’te kendisine ayrılan koltuğu boş bıraktı.
Türkiye ve Suudi Arabistan ise toplantının yapılış biçiminden duydukları rahatsızlığı dile getirdi. Toplantıdan kulislere yansıyan bilgilere göre Türkiye ve Suudi Arabistan, Afganistan gibi, kendilerini yakından ilgilendiren bir konuda dışlanmaya tepki gösterdiler. Kulislerde, Paris’in Türkiye’yi bölgede oynadığı güçlü rol nedeniyle, Suudi Arabistan’ı ise Taliban güçleri ile Afganistan yönetimi arasında arabuluculuk rolü oynaması nedeniyle dışladığı konuşuldu. İran’ın toplantıyı protesto etmesinin nedenlerinden birisinin de Paris’in Suudi Arabistan’ı dışlaması olduğu belirtildi.
Afganistan sorunun çözümü için, İngiltere ve Fransa’nın Amerika’da önümüzdeki ay başkanlık koltuğuna oturacak yeni Başkan Barack Obama’dan Afganistan’daki askeri varlıklarını güçlendirmesini isteyeceği de kulislere yansıyan diğer bilgiler arasında. Bugün halen Afganistan’da 65 bin NATO askeri görev yapıyor. Bunun 31 bini Amerikalı. Irak’taki Amerikan askeri sayısı ise 150 bini buluyor.