Tarih Dersinde Kullanılabilecek Dijital Gazete Arşivleri
Dijital Ders KaynaklarıGazetelerTarih Dersinde Teknoloji
Dijital gazete arşivleri tarih araştırmaları ve tarih öğretimi için önemli bir yer tutmaktadır. Aşağıda dünyadan ve Türkiye'den başlıca dijital gazete arşivi örneklerine dair kısa bilgiler sunulmaktadır.
Tarih Öğretiminde Birinci Elden Kaynakların Kullanımı
Öğrenme kuramları içinde Yapılandırmacı Yaklaşım çerçevesinde geliştirilen öğretim yöntemleri son yıllarda tarih derslerinde uygulanmaktadır. Yapılandırmacı Yaklaşım’da bilginin öğrenciler tarafından yapılandırılması amaçlanmaktadır. Yani öğrenciler bilgiyi olduğu gibi almaz, kendi bilgilerini yeniden oluştururlar. Öğrenciler, kendilerinde var olan bilgiyle birlikte yeni bilgiyi, yine kendi öznel durumlarına uyarlayarak öğrenirler. Öğrenciler öğrenirken, öğrenmeyi öğrenirler.
Yapılandırmacı Yaklaşım çerçevesinde geliştirilen öğretim yöntemlerinden ‘Kaynakların Temel Alındığı ve İşlendiği Öğretim Yöntemi’ de Tarih derslerinde oldukça sık kullanılır durumdadır.
Tarih öğretiminde ‘Kaynakların Temel Alındığı ve İşlendiği Öğretim Yöntemi’ çağdaş bakış açılarını içeren yaklaşımlardandır. Bu yaklaşımda, öğrencilerden bir tarih araştırmacısı gibi birinci ve ikinci elden kaynakları kullanmaları, sorgulamaları, çözümlemeleri ve eleştirmeleri istenmektedir. Ayrıca, öğrencilerden bu kaynaklardaki çelişki, önyargı ve boşlukları görebilmeleri beklenmektedir. Öğrencilerin bu kaynakları kullanarak bireysel bakış açılarını geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Birinci Elden Kaynak Olarak Gazeteler
Kaynakların Temel Alındığı ve İşlendiği Öğretim Yöntemi’nde birinci elden kaynaklar önemli bir yer tutmaktadır. Bu kaynaklara ulaşabilmek ve bu kaynakları kullanabilmek de tarih öğretimi açısından önem oluşturmaktadır. Bu birinci elden kaynaklar içinde gazeteler oldukça kullanışlı bir kaynak olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle 20. Yüzyıl Tarihi konularında gazeteler ilk başvurulan kaynaklar içindedir. Gazetelerin dijital ortamda kullanıcılara sunulması da tarih araştırmaları ve öğretimi için büyük kolaylık ve yararlılık sağlamaktadır. Dünyada dijital gazete arşivleri yaygın biçimde kullanıcılara sunulurken ülkemizde bu dijital gazete arşivleri yeterli düzeyde sunulmamaktadır.
Dijital Gazete Arşivlerinden Örnekler
Dijital Aşağıda dünyadan ve Türkiye’den başlıca dijital gazete arşivi örneklerine dair kısa bilgiler sunulmaktadır;
95 ülkeden, 54 dilde, 2200 adet günlük gazeteye tam sayfa orijinal gazete formatı görünümü ile ulaşılabilmektedir. Tüm yabancı ve Türkçe gazeteler için içerisinde toplu tarama yapılabilmektedir.
2. THE NEWSPAPER GENEALOGY ARCHIVES
Soy ve tarihi bilgi araştırmaları için tasarlanmış 18. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar olan gazete haberlerini kapsamaktadır. Haberler, evrensel önemi olan olaylardan çok doğum, ölüm, şirket dizilişleri gibi kişisel duyuruları içermektedir.
1836’dan 1922’ye dek ABD’nin tüm eyaletlerinde yayınlanmış gazeteleri dijital ortama aktarmaya çalışan Kongre Kütüphanesi şimdiye kadar 23 eyaletteki tüm gazeteleri dijital ortamada kullanıcılara sunmaktadır.
New York Times’ın 17 Eylül 1851’deki ilk sayısından 30 Aralık 1922’ye tüm sayıları dijital ortamda sunulmaktadır. Tarih aralığı sınırlı da olsa, örneğin Birinci Dünya Savaşı dönemini kapsadığını düşündüğümüzde önemli bilgiler sunmaktadır.
5. BROOKLYN DAILY EAGLE
Brooklyn Daily Eagle gazetesinin 26 Ekim 1841 ile 31 Aralık 1902 tarihleri arasındaki tüm sayıları dijital arşiv olarak kullanıcılara sunulmaktadır.
Avustralya Ulusal Kütüphanesi tarafından oluşturulan dijitalleştirme projesi ile 1803 ile 2007 yılları arasında ülkede yayınlanan gazetelerin içeriklerini barındırmaktadır.
7. FULTON HISTORY
ABD’den ve Kanada’dan yaklaşık 34 milyondan fazla gazete sayfası konulara, başlıklara ve sözcüklere göre dijital ortama aktarılarak sunulmaktadır.
8. ANKARA ÜNİVERSİTESİ GAZETE ARŞİVİ
Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti döneminden 18 gazetenin arşivleri dijital ortamda pdf uzantılı olarak sunulmaktadır.
9. CUMHURİYET GAZETESİ ARŞİVİ
1930’dan günümüze kadar gazetenin tüm sayıları dijital olarak kullanıma sunulmaktadır. Ancak kullanım için belirli bir ücret ödemek gerekmektedir.
10. MİLLİYET GAZETESİ ARŞİVİ
3 Mayıs 1950 ile 30 Haziran 2004 arasında gazetenin tüm sayıları dijital ortamda sunulmaktadır. Araştırmacılar, üyelik sistemiyle ve ücretsiz olarak kullanabilmektedir.
İnkılap Tarihi Dersinin İnternete Dayalı Öğretimi