Müellif Hakkında Bilgi | mollacami.com ﻿
Kütüphane > DELİLLİ ŞAFİ İLMİHALİ > Müellif Hakkında Bilgi
Müellif Kadı Ebu Şuca´ Ahmed b. Hüseyin b. Ahmed el-Asfehani el-Âbbadani eş-Şafii H. 433 senesinde Basra´da dünyaya gelmiştir. H. 447´de vezir olan Ebu Şuca´, imkân buldukça hep Kur´an okur ilim tedri­satı yapardı. Bu nedenle evden pek çıkmazdı. Ancak namaz vakitleri çıkıp camiye gider, namazını kılardı. Daha sonra ilim öğrenmek ve mütalaa için evine kapanırdı.
Kadı Ebu Şuca´ vezirliği sırasında 10 kişi görevlendirip zenginler­den zekat ve gerekli yardımları toplatıp, fakir-fukaraya dağıtırdı. Görevlen­dirdiği bu kişilerin her birine 1120 Dinar aylık bağlamıştı.
Kadı Ebu Şuca´ 40 seneden fazla Şafii mezhebi üzerine Basra´da müderris­lik yaptı. Daha sonra Medine´ye yerleşti. Medine´de Mescid-i Nebevi´nin hizmetini yapıp kilim ve hasırlarını silkeler caminin içini süpürür, sabahlan Mescid-i Nebevi´nin lambalarını yakardı.
Onun bu hizmeti caminin asıl hizmetçisi ölene kadar devam etti. Cami­nin asıl hizmetçisi ölünce onun yerine geçerek Mescid-i Nebevi´nin hizme­tine bilfiil devam eden Kadı Ebu Şuca´ vefat edene kadar bu hizmeti kendisine bir vazife telakki ederek sürdürdü.
Kadı Ebu Şuca´ H. 593 senesinde Medine´de vefat etti. Hizmetini yaptığı Mescid-i Nebevi´nin "Bab-ı Cibril" kapısında Peygamberimiz (s.a.v.)´in mübarek hücrelerine yakın bir yerde medfundur. Peygamberimiz (s.a.v.) Mescid-i Nebevi´de iken Cebrail (a.s.) kendisine vahy getirince bu kapıdan girerdi.
Kadı Ebu Şuca´ 160 sene sağlıklı bir hayat yaşamış olup, vücudunda bir hastalık ve uzuvlarından herhangi birisinde bir eksiklik görülmemişti.
Kendisine bir gün şöyle sorulur:
"Senin vücut sağlamlığının nedeni nedir?"
O, şöyle cevap verir:
"Uzuvlarımla hiç bir gün Allah´a asi olmadım. Küçüklüğümde ve ömrümün ilk yıllarında Allah-u Tealaya isyan edecek bir durumda bulunmadım. Allah-u Teala da büyüdüğüm zaman beni korudu."
Türkçesini yayınlayacağımız bu kitabın asıl adı "Ğayet-ül İhtisar"dır. İs­minden de anlaşıldığı gibi hacmine göre içerdiği fıkhi bilgiler çok önem arzetmektedir.
Kadı Ebu Şuca´ın " Ğayet-ül İhtisar´"ı olan bu kitap, çok sayıda fıkıh alim­leri için Şerh, Ta´lik, Takrir ve Nazım alanında önemli bir kaynak eser ol­muştur.
Bazı alimler ona şu şiiri atfetmişlerdir:
"Ey devamlı menfaat kasteden kişi! Yükselme ve menfaat için pay al. Cesaretli olarak ilimlere yaklaş, İmam Kadı Ebu Şuca´´ın "Takrib"i ile."
Kadı Ebu Şuca´m "Ğayet´ül İhtisar"´ına şerh olarak şafii mezhebine ait çok sayıda fıkıh kitabı hazırlanmıştır.
Bunlardan önemli olanları şunlardır:
1- Kifayet´ül-Ehyar Fi Hal Ğayet´il-İhtisar.
İmam Takyi´ddin Ebi Bekr b. Muhammed El-Hüseyni El-Hasani Ed-Dimeşki. Ölüm: H. 829
2- Şerh-i Muhtasar Ebi Şuca´
Ahmed El Ahsasi. Ölüm: H. 889
3- Feüyul Karib El-Mucib Fi Şerh-i Elfaz Et-Takrib.
Bu eserin başka bir ismi de, El Kavl-ül Muhtar Fi Şerh-i Ğayet´il-İhtisar.
Ebi Abdullah Muhammed b. Kasım El-Ğeza. Ölüm: H. 918
Bu kitap matbu olup üzerinde haşiyeler yapılmıştır.
Bu haşiyelerden bazıları şunlardır:
a) Haşiyet-ül Kalyubi ala şerhi Ebi Şuca´ li İbni Kasım El-Ğeza. Şeyh Ahmed Kalyubi. Ölüm: H. 1029.
Bu Haşiye matbu hale getirilmedi.
b) Haşiyet-ül Fevaid El-Aziziye âla Şerh´il- Ğayet´il İbni Kasım. Şeyh Ali bin Ahmed El-Azizi. Ölüm: H. 1070
c) Haşiye li Abdil-Ber El-Echuri. El-Edurri. Ölüm: H. 1070
d) Haşiyet-ül Birmavi âla şerh´il Ğayet-il İbn-i Kasım El-Ğeza Şeyh Burhaneddin İbrahim El-Birmavi. Ölüm: H.1106
Bu Haşiye matbu hale getirilmiştir.
e) Haşiyet´ul Bacuri âla Şerh´i İbn-i Kasım El Ğeza âla Metn-i Ebu Şuca´
Şeyh İbrahim El-Bacuri. Ölüm: H. 1277 Bu Haşiye matbu hale getirilerek iki cild halindedir.
f) Kut´ul Habib´ul-Ğarib âla Fethi´l Karib´ul-Mucib
Muhammed b. Âmr Nevevi El-Cavi El Menufi. Ölüm: H. 931
4- Ûmdetü´n-Nazar Fi Tashihil Ğayet´ül İhtisar Takyiddin Ebi Bekr b. Kadı Aclun. Ölüm: H. 928
Şeyh Şahabud´din Ebil-Hayr Ahmed b. Muhammed b. Abdusselam El- Ma´ruf bil Menufi. Ölüm: H. 931
6- En-Nihaye Fi Şerh-il Ğaye.
Velid- Din´il- Basir. Ölüm: H. 972
7- El-İkna´ fi Hal Elfaz Ebi Şuca´.
Şeyh Muhammed Şirbini El-Hatib. Ölüm: H. 977. Bu kitap iki cilt halinde olup, üzerinde haşiyeler vardır. Bu haşiyelerden bazıları şunlardır:
a) Feth´ül-Latif El-Mucib
Eb´il Feyd Abdurrahmah El-Echuri. Ölüm: H. 1084
b) Kifayet´ül-Lebib Fi Hal Şerh-i Ebi Şuca´ lil Hatib.
Şeyh Hasan El-Mantavi Eş-Şehir bil Müdabeği. Ölüm: H. 1170 Bu Haşiye matbu olup 2 cilt halindedir.
c) Tuhfet´ul-Habib âla Şerh´il- Hatib.
Şeyh Süleyman El Buceyrimi. Ölüm: H. 1221 Bu Haşiye de matbu olup 4 cilt halindedir.
d) Haşiyetlü´ş -Şeyh Abdullah En-Nibravi âla Şerh´il Hatib.
Bu Haşiye matbu olup 2. cilttir. Te´lif devam ederken öldü. H.1257
e) Takrirü´ş Şeyh Ived bi Kelamih.
Şeyh İbrahim El -Bacuri Ölüm: H. 1277
8- Feth´ül Ğaffa bi keşf´il Muhibbat Ğayet´ül İhtisar. Ahmed b. El Kasım El Abbadi. Ölüm: H. 994
Bu eser de 2 ciltten ibarettir.
9- Et- Tezhib fi Edilleti Metn´il Ğaye ve?t-Takrib
Doktor Mustafa El-Beğa.H. 1398 yılında basılmış olup, manzumeler­den yararlanarak hazırlanmıştır.
a) Nazrn-ı Muhtasar Ebi Şuca´. Ahmed El-İbşiyti. Ölüm: H 883
b) Nihayet´ut-Tedrib fi Nazm Ğayet´ut-Takrib. Şerafeddin Yahya El-Âmriti. Ölüm: H. 890
Bunun da bir haşiyesi yapılmıştır:
Tuhfet´ül- Habib bi Şerh-i Nazm Ğayet´ut-Takrib. Şeyh Ahmed El- Feşni. Ölüm: H. 978
c) Nazm-ı Muhtasar Ebi Şuca´. Abdulkadir b. Muzaffer. Ölüm: H. 892
d) El Kifaye fi Nazm-il Ğaye.
Takyid´din Ebi Bekir b. Kadi Âclun. Ölüm: H. 928
e) Nazm-ı Muhtasar Ebi Şuca´.
Şahabud´din Ebil-Hayr Ahmed b. Abdusselam. Ölüm: H. 931
f) Neşr´üş- Şiaa´ âla Ebi Şuca´.
Ed-Dusri. H. 1243 tarihinde te´lif etmiştir. Bu kitap basılmamıştır.
Bu eser M.1859´da Fransızca´ya, M.1897´de Almanca´ya ve son olarak da M.1996 tarihinde 1. baskı, M.1997 tarihinde ikinci baskısı yapılarak Nizameddin Ersöz tarafından başta ayet, hadis ve diğer şer´i delillerle şerh edilerek türkçeye tercüme edilmiştir.
 Kadı Ebu Şuca?, Ğayet?ül-İhtisar ve Şerhi, Ravza Yayınları: 15-18.