AKEL’in 22.Kongresi’nin Siyasi Kararı’ndan bölümler
AKEL’İN 22. Kongresi 4-7 Haziran tarihleri arasında Lefkoşa’da gerçekleştirildi ve kongre öncesinde aylardır sürdürülen çalışmaların, parti içi ve kamuoyuna açık diyaloğun ve Kongre’de de ele alınarak tartışılan derin düşüncelerin en doruk noktası oldu.
AKEL’in 22. Kongresi önemini belirleyen özel koşullar ve yeni veriler içerisinde gerçekleştirildi. Kıbrıs sorunu kırk yılı aşkın bir süredir çözümsüz olmaya devam etmektedir ve yaşanmakta olan gelişmelere Kıbrıs’ın Münhasır Ekonomik Bölgesi’nde hidrokarbonların bulunması da eklenmiştir. Kıbrıs ekonomisi küresel kapitalist krizin, bankacılık sektörünün çöküşünün ve AB ile Troyka’nın Cumhurbaşkanı Anastasiadis’le işbirliği içerisinde 2013 Mart’ında keyfi olarak dayattığı memorandum “tedavisinin” sonucu olarak daha öncesinde görülmemiş boyutlarda ve yoğunluktaki bir krizi yaşamaya devam etmektedir. Memorandumun halk karşıtı kemer sıkma önlemlerinin hükümet tarafından uygulanmasının, çalışma ilişkilerinin düzensizleştirilmesinin, sosyal devletin adım, adım yok edilmesinin ve özelleştirmelerin sonuçlarını emekçiler, işsizler, nüfusun ekonomik olarak darda olan kesimleri ve küçük işletmeler trajik bir biçimde yaşamaktadırlar. Sağlık, eğitim, kültür, çevre, konut ve göçmen politikası, sosyoekonomik yaşamın sektörlerinin çoğu bu durumun kurbanı olmaktadırlar. Ekonomik krize daha öncesinde yaşanmamış boyutlardaki bir kurumlar ve değerler krizi refakat etmektedir.
Kongre üretken ve yapıcı tartışmaların ardından “M.K. 22. Kongre’ye Yönelik Tezleri”ni, AKEL M.K. Genel Sekreteri Andros Kiprianu’nun açılış konuşmasını, Merkez Denetim Komitesi’nin Raporu’nu ve partinin Merkez Komitesi’nin Mali İşler Raporu’nu onayladı. Kongre AKEL’in yeni Merkez Komitesi’ni ve Merkez Denetim Komitesi’ni seçti.
1. AKEL’in 22. Kongresi Parti’nin Kıbrıs sorununun her şeyden önce uluslararası bir istila ve işgal, yasadışı bir biçimde adaya nüfus taşınması ve yerleştirilmesi, etnik temizlik ve yabancı müdahaleler sorunu olduğunu teyit etmektedir. Kıbrıs sorununun aynı zamanda iki toplumun ilişkileriyle ilgili iç boyutu da vardır. AKEL olarak, Kıbrıs sorununun gerek uluslararası boyutunun, gerekse iç boyutunun küçümsenmesinin ve görmezden gelinmesinin çok tehlikeli olacağı görüşündeyiz.
2. Angloamerikan ve genel olarak NATO emperyalizmi Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bağımsızlığı aleyhine müdahaleleri ve komplolarıyla ve Türk politikasına yıllardır gösterdiği tolerans ve hatta verdiği destekle, Kıbrıs sorununun yaratılmasının ve uzun yıllardır sürmesinin ağır sorumluluğunu taşımaktadır. Kıbrıs’a karşı yayılmacı bir politika izleyen ve izlemeye devam eden Türkiye sorunun çözümsüzlüğünün temel sorumlusudur. Atina Cuntası ve her iki toplumda da milliyetçi şoven güçler ve özellikle de EOKA B ile TMT’nin ihanetçi, faşist eylemleriyle Kıbrıs Cumhuriyeti’nin altının oyulması Kıbrıs aleyhine düzenlenen komploda yüz kızartıcı rol oynamıştır. Faşizmin, milliyetçilik ve şovenizmin her iki toplum aleyhine suçlar işlediğinin kabul edilmesi ve bunların mahkûm edilmesi Kıbrıslırumların ve Kıbrıslıtürklerin karşılıklı saygı temelinde ilişkilerinin inşası için zaruri bir arınmayı teşkil etmektedir. Kongre, yabancı dayatmalara ve faşist aşırı sağın hain faaliyetlerine karşı Parti’nin tutarlı ve kararlı mücadelesini AKEL açısından bir onur olarak görür.
3. İşgalci Türkiye Kıbrıs Cumhuriyeti’nin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü bariz bir biçimde ihlal etmeye devam etmektedir. Buna paralel olarak, yayılmacı hedefleri Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’ndeki doğal kaynakları değerlendirilmesiyle ilgili egemenlik haklarına karşı çıkmaya kadar uzanmaktadır. BM Şartı’nı, Güvenlik Konseyi’nin pek çok kararını, Avrupa Birliği’nin atıfta bulunduğu ilke ve değerleri, Kıbrıs halkının tümünün temel haklarını ve temel özgürlüklerini ayaklar altına almaya devam etmektedir.
4. AKEL’in 22. Kongresi Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, BM Güvenlik Konseyi kararlarında belirtildiği şekilde siyasi eşitlikli iki bölgeli iki toplumlu federasyona dönüştürülmesiyle Kıbrıs sorununun işler ve yaşayabilir bir çözüme kavuşturulmasının stratejik hedefimiz olmaya devam ettiğini teyit etmektedir. Kıbrıs sorununun çözümü, 23 Mayıs ve 1 Temmuz 2008 Hristofyas-Talat ortak açıklamalarında da teyit edildiği gibi, tek egemenlikli, tek uluslararası kimlikli ve tek vatandaşlıklı bir devleti öngörmelidir.
5. Çözüm ayrıca:
– İşgalin sonlandırılmasını, Türk işgal ordularının adadan ayrılmasını ve adaya yasa dışı bir biçimde nüfus taşınmasının sonlandırılmasını,
– Kıbrıs Cumhuriyeti’nin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin ve aynı zamanda devletin, halkın, kurumların ve ekonominin birliğinin yeniden tesisinin sağlanmasını,
– Her tür müdahale hakkının ve çağdışı garantiler sisteminin kaldırılmasını,
– Göçmenlerin ve yasal mülk sahiplerinin dönüş ve mülkiyet hakları dâhil olmak üzere, Kıbrıslıların tümünün insan haklarının ve temel özgürlüklerinin sağlanmasını,
– Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tamamen askersizleştirilmesini öngörmelidir.
6. Kıbrıslırumların ve Kıbrıslıtürklerin 1977 yılından itibaren iki toplumlu iki bölgeli federasyon çözümü için anlaştıkları uzlaşmanın olası terki Türkiye’ye masumiyet kanıtı verecek, Kıbrıs’ı uluslararası alanda ve Avrupa alanında dayanaklarından mahrum bırakacak, Kıbrıslıtürk yurttaşlarımıza yanlış mesaj verecek ve bizi taksime daha da yakınlaştıracaktır. Uluslararası hukuka dayalı ilkesel tezlere bağlılık işgalci taksimci oldubittilerin kalıcılaşmasına ve herhangi bir kabul edilemez çözümün başkaları tarafından dayatılmasına izin vermemiştir.
7. AKEL’in 22. Kongresi Kıbrıs sorununun çözümü için, içeriği hakkında liderler düzeyinde anlaşmaya varılacak ve ardından her iki toplumda eş zamanlı ayrı referandumlarla halk tarafından değerlendirilecek toplu bir çözüm için BM çerçevesinde ve gözetiminde toplumlararası görüşmelerden başka bir yolun olmadığı görüşünü tekrarlamaktadır. Kıbrıs sorununun uluslararası boyutları hakkında da Kıbrıs Cumhuriyeti’nin, garantör güçlerin, iki toplumun, Avrupa Birliği’nin, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin katılımıyla Birleşmiş Milletler gözetiminde Uluslararası Konferans çerçevesinde anlaşmaya varılmalıdır.
8. AKEL’in 22. Kongresi zamanın pasif olarak geçmesinin daima Ankara’ya hizmet ettiğinin altını çizmektedir. Kongre çözümü zamanın derinliklerine bırakan teorileri kesin bir biçimde reddetmektir. Kıbrıs ne zaman böylesi anlayışlara yönlendirildiyse, daha kötü maceralara ve geriye gidişlere yol açılmıştır. Ancak zaman faktörünün önemine işaret ettiğimiz aynı esnada, AKEL açısından faaliyetlerinde, politikasında ve işbirliklerinde belirleyici kriter çözümün içeriğidir.
9. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Münhasır Ekonomik Bölgesi’nde hidrokarbonların bulunması hem iki toplum için, hem de Türkiye’nin kendisi için yeni ciddi bir motivasyonu teşkil etmektedir. Kıbrıs sorununun çözümüyle Kıbrıs ekonomisinin yeniden iyileşmesi ve gelişmesi önemli oranda kolaylaşacaktır. Ancak bu, ekonomik gelişme uğruna nasıl olursa olsun herhangi bir çözümün dayatılmasını kabul edeceğimiz anlamına gelmez. AKEL’in 22. Kongresi Kıbrıs’ın enerji ittifaklarının yabancı çıkarlara değil, halkımızın gerçek çıkarlarına hizmet etme kriteriyle olması gerektiği görüşünü teyit etmektedir.
10. AKEL’in 22. Kongresi Kıbrıs sorununun çözümü için müzakerelerin yeniden başlamasını selamlamakta ve bu müzakerelerin bu kez olumlu sonuca ulaşmasını, vatanımızın ve halkımızın kurtuluşuna ve yeniden birleşmesine götürmesini dilemektedir. Özellikle de Mustafa Akıncı’nın Kıbrıstürk toplum liderliğine seçilmesinin ardından açılan fırsat penceresi doğru değerlendirilmelidir. Cumhurbaşkanı Anastasiadis iki bölgeli iki toplumlu federasyon çözümü stratejik hedefinde istikrarlı ve tutarlı olmalı ve ortaya koyacağı tutumlarda mümkün olabilecek en büyük kolektifliği göstermelidir. Ayrıca görüşmelere, Kıbrıs sorununun üç başlığında anlaşma menziline girilen Hristofyas-Talat görüş birlikleriyle kalınan yerden devam etmelidir. Müzakerelere baştan başlanmasının sonu gelmeyen bir sürece ve görüş birliklerinin daha kötüye doğru değiştirilmesine yol açtığını yaşamın kendisi zaten kanıtlamıştır.
Kıbrıstürk toplumu ve Yeniden Yakınlaşma
1. AKEL sınıfsal karakteri nedeniyle, toplumsal kökeninden bağımsız, işçi sınıfının tümünün partisidir. İşgalin ve ayrılığın yarattığı özel koşullar nedeniyle, Kıbrıslıtürk emekçilere ve Kıbrıslırumlar ile Kıbrıslıtürklerin yeniden yakınlaşmasına ayrı bir önem vermektedir.
2. AKEL’in 22. Kongresi iki bölgeli iki toplumlu federasyon çözümüne tutarlı olarak bağlı kalmaya devam eden ve bu çözümün başarılması için mücadele eden Kıbrıslıtürk yurtsever güçlere takdir ve saygılarını diler getirmektedir.
3. Bugün Kıbrıslıtürk toplumu, toplumsal varlığına karşı çeşitli tehditlerle karşı karşıyadır. Türk hükümeti işgal bölgelerin Türkiye’ye entegrasyonunu ileri götüren, Kıbrıslıtürklerin siyasi rolünü şüphe altına sokan ve Kıbrıstürk toplumunun laik karakterini bozan önlemleri dayatmaktadır. AKEL iki toplum arasında ilişkilerin tüm alanlarda genişletilmesi için çalışmaya devam edecektir.
4. Ankara’nın oynadığı belirleyici rolün kabulü kesinlikle Kıbrıstürk toplumunun ve federasyon çözümüne tutarlı bir biçimde bağlı olan Kıbrıslıtürk toplumunun siyasi ve sosyal güçlerin oynayabileceği rolün görmezden gelinmesi anlamına gelmez. AKEL, Kıbrıstürk toplumuyla dostluk, karşılıklı saygı ve anlayış ilişkilerini geliştirmeye devam edecektir. Kıbrıs sorununa federasyon çözümü, vatanımızın ve halkımızın yeniden birleşmesi için mücadele eden partiler ve örgütlü güçlerle, farklılıklarına ve başlı başına olmalarına saygıyla, bağlarını güçlendirmeye devam edecektir.
5. Yeniden yakınlaşma politikası ve barış içinde birlikte yaşama kültürü iki toplumun ilişkilerinin normalleşmesi için, çözüm bulunması ve üzerinde anlaşmaya varılacak çözümün yaşayabilirliğinin sağlanması için gerekli önkoşullardır.
6. Milliyetçilik ve şovenizm her zaman Kıbrıs’ın başına bela ve ülkemiz aleyhine yabancı dayatmaların hayata geçirilmesinin aracı olmuştur. AKEL milliyetçiliğe, şovenizme ve iki toplum arasında kin duygularını işleyen aşırı sağın tüm ideolojik çarpıtmalarına karşı geri adım atmayan, istikrarlı mücadeleci güç olmaya devam edecektir. Gerek eğitim alanında, gerekse daha geniş olarak toplum düzeyinde barış içinde bir arada yaşama kültürünü tüm gücüyle destekleyecektir.
7. AKEL’in 22. Kongresinin yaptığı değerlendirmeye göre, bu koşullarda:
• Kıbrıs sorununun çözümü için Kıbrıstürk toplumunun en ilerici üyeleriyle ortak, kitlesel bir barışçıl mücadele hareketinin yaratılması için daha sistematik olarak çalışmamız gerekmektedir. Bu hareket çözümsüzlüğü ve Kıbrıs’ın çıkarlarına yabancı bir çözümü hedefleyen güçlere siyasal bedel yaratmayı hedefleyecektir.
• Çoğu kez hareket noktalarımızın ve yaklaşımlarımızın farklılıklar arz ettiğini kabul ederek, ülkenin yeniden birleşmesi için mücadele eden ve yeniden yakınlaşma alanında faaliyet gösteren güçler arasında ittifaklar ve işbirlikleri inşa etmemiz gerekmektedir.