(S) 4.Yargı paketi ile kadınlar evlendikten sonra da kızlık soyadını kullanabilecek
4.Yargı Paketi hakkında kulislerde konuşulanlara göre KCK tutuklularının da içerisinde olduğu birçok kişiye tahliye yolu açılacağı düşünülüyor. 4.yargı paketi ile birlikte şiddet unsuru içermeyen düşünce suçlarının ceza kapsamından çıkarılması kuvvetle muhtemel görünüyor.
4.Yargı paketi ile birlikte İnsan Hakları Eylem Planı’da Başbakan Tayyip Erdoğan ve kurmaylarının görüşüne sunulup onay alınmıştı. Çarşamba günü komisyona giren 4.Yargı paketi hakkında ilk toplantının 18.03.2013 pazartesi günü yapılacağı bildirildi. AKP grup toplantısında bu düzenlemelerin bir an önce komisyonda çıkarılması hususunun görüşüldüğü biliniyor.
Adalet Komisyonunda bulunan 4.Yargı Paketi özellikle açılım ve yeni anayasa sürecinden kilit nokta olarak görülüyordu. Bir çok kişiye tahliye imkanı doğuracak ve ciddi yenilikler getiren bu yargı paketinin Türkiye’de yaşanan İnsan Hakları İhlallerine çözüm olup olamayacağı ise hala tartışmalı. 4.Yargı paketi içerisinde ciddi değişiklikler mevcut. Özellikle yazılı ve görsel basında sıkça söz edildiği şekilde şiddet unsuru içermeyen düşünce suçları ceza kapmasından çıkarılacak. Bu da bir çok hükümlünün özellikle KCK davası tutuklularının tahliyesi anlamına geliyor.
İşte 4.Yargı Paketindeki ana başlıklar;
4.Yargı paketinde TCK 220. Maddesinde değişiklik yapılacak. Değişikliğin içeriği henüz netleşmese de kulislerde sıkça konuşulduğu üzere artık örgüt üyesi olmayan ancak örgüt adına eylem yapan, suç işleyen kişilerin örgüt üyesi olarak yargılanması son buluyor. Bu değişikliğin sonucunda cezaevlerinde terör suçları sebebiyle yatan birçok hükümlü örgüt bağlantısı olmaması sebebiyle tahliye edilebilecek gibi görünüyor.
İŞKENCE ve KÖTÜ MUAMELE SUÇLARINDA ZAMANAŞIMI KALKIYOR.
4.Yargı paketinde getirilmesi düşünülen en önemli değişiklik İnsan Hakları ihlalleri doğrultusunda olacak. İşkence ve kötü muameleye dair suçlarda zaman aşımı kaldırılacak. Bu değişiklikle birlikte bu tür suçları işleyen kişiler hakkında her zaman dava açılabilecek.
SUÇU ve SUÇLUYU ÖVMEDE HAPİS CEZASI KALKIYOR
TCK’da bulunan suçu ve suçluyu övmeye dair Kanun maddelerinde değişikliğe gidilerek kanun maddelerinin yumuşatılacağı belirtiliyor. Özellikle kişilerin suçla ilintili olmayan sözleri ve davranışlardan dolayı ceza almaması gerekliliğinden dolayı bu madde de değişikliğe gidilmesi bekleniyor.
HALKI ASKERLİK HİZMETİNDEN SOĞUTMA SUÇUNDA HAPİS CEZASI KALKIYOR
4. Yargı paketi ile getirilmesi planlanan önemli bir değişiklikte askerlikten soğutma suçunun hapis cezasının kaldırılması olacak. Halkı askerlik hizmetinden soğutmaya dair suç işlenmesi halinde şu anki kanunumuzda 6 ay ile 3 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. 4.Yargı paketi ile birlikte hapis cezasının kaldırılarak bu suçun karşılığı olarak adli para cezası verilmesi düşünülüyor.
ADLİ YARDIM TALEBİ REDDEDİLENLERE İTİRAZ HAKKI GELİYOR.
4.Yargı paketinden yapılan değişiklikle adli yardım talebi reddedilen kişilerin artık bu karara itiraz hakları olacak. Kişiler adli yardım taleplerinin reddi halinde karar itiraz edebilecek ve bu konuda inceleme yetkisi mahkemelere verilecek. İçeriği henüz belirlenmese de bu itirazın dava yolu ile mi yoksa dilekçe ile başvuru yolu ile mi yapılacağı önümüzdeki günlerde kesinleşecek.
TAHLİYE TALEPLERİNDE SAVCIDAN GÖRÜŞ ALINMAYACAK
4.Yargı paketinde getirilmesi planlanan önemli bir değişiklikte ceza yargılamasında soruşturma ve kovuşturma aşamasında yapılacak tahliye taleplerinin duruşma dışında yapılması halinde savcıdan görüş alınmayacağı konusu. Adil yargılanma hakkının temel unsurlarından birinin “Silahların Eşitliği” olduğu düşünülürse bu durum devletin avukatı konumunda bulunan ve iddia makamı olan savcı ile avukatın şartlarını eşit hale getirecektir.
TUTUKLU YARGILAMADA SANIK 30 GÜN İÇERİSİNDE HÂKİM KARŞISINA ÇIKARILACAK
4.Yargı paketinde aslında Türk Ceza Kanununda bulunan fakat uygulama imkânı bulunmayan bir madde de kesinleştirilecek. Buna göre TCK gereğince tutuklu yapılacak yargılamalarda tutuklunun 30 gün içerisinde mahkeme karşısına çıkarılması sağlanacak. Mahkeme karşısına her çıkarıldığında da tutukluluğun devamı konusunda mahkeme bir karar verecek. Tabi kanun maddesi olarak yapılacak bu düzenlemenin ardından hâkimlerin fiziki şartlarının ve dosya yoğunluğunda çözülmesi gerekiyor ki bu madde layıkıyla uygulanabilsin.
TUTUKLUĞA İTİRAZDA SANIKTA DİNLENECEK
4.Yargı paketinde getirilmesi planlanan başka bir değişiklikte “Tutukluluğa itiraz” kurumunda olacak. Her ne kadar tutukluluğa itiraz kanun da geçse de uygulama da mahkemelerin tutukluğa itiraz hususunda verilen dilekçelerin çok yüksek bir oranını kabul etmediği bir gerçek. 4.Yargı paketi ile Tutukluluğa yapılacak itirazlarda savcı mütalaa verecek. Savcının mütalaası sanığa bildirildikten sonra hâkim tarafından sanık dinlenerek karar oluşturulacak.
ASKERİ MAHKEME KARARLARINA YENİDEN YARGILAMA YOLU AÇILIYOR
Özellikle AİHM tarafından adil yargılanma ilkesine aykırı olarak görülen Askeri Mahkemelerin verdiği kararlar için yeniden yargılanma yolu açılması planlanıyor.
KAMU HİZMETLERİNE ANADİLDE ERİŞİM MÜMKÜN OLACAK
Özellikle Kürt kökenli vatandaşların yoğun olduğu yerlerde resmi kurumlarda kürtçe konuşulabilecek. 4.Yargı Paketi ile birlikte vatandaşların anadillerinde kamu hizmetlerine erişimleri sağlanacak. Açılım kararı ardından yapılması planlanan bu değişikliğin nasıl uygulanacağı ise ileriki günlerde açıklık kazanacak. Başbakanlık’ta hazırlanan değişiklik, Türkçe verilen kamu hizmetlerinin vatandaşın ana dilinde çeviri yoluyla sunulması şeklinde olacak ve kamudaki tüm alanları kapsayacak. Anadilde kamu hizmetlerine erişim hakkı konusundan adımların nüfus yoğunluğu ve taleplere göre atılması planlanıyor.
VİCDANİ RET KOMİSYON KARARINA BAĞLI OLARAK UYGULANACAK
4.Yargı Paketi Özellikle AİHM’de Türkiye aleyhinde çıkan kararları engellemek adına çıkarılıyor. Türkiye’nin aleyhine en çok çıkan kararlardan biri de Vicdani Ret. Vicdani ret konusunda bir komisyon oluşturulacak. Bu komisyonun verdiği karar doğrultusunda bazı kişiler için Vicdani Ret kavramı kabul edilecek.
VİCDANİ RETTE MÜKERRER CEZAYA SON
Askeri yargıda da AİHM tarafından verilen kararlar yargılanmanın yenilenmesi nedeni sayılacak. AİHM, Türkiye aleyhine verdiği birçok kararda vicdani ret iddiasıyla askere gitmeyen kişilere, aynı suçtan defalarca hapis cezası verilmesini insan haklarının ihlali olarak değerlendiriyor. Bu kapsamda askere gitmeyerek kaçak durumuna düşen kişilere ancak bir kez hapis cezası verilmesi, devamında ise para cezaları öngörülmesi düşünülüyor.
UZUN TUTUKLULUK SÜRELERİ SONA ERECEK
4.Yargı Paketi ile birlikte yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmasını sağlayacak düzenlemelerde yapılacak. Ayrıca mahkeme kararlarının uygulanmaması veya geç ya da eksik uygulanması durumunu ortadan kaldıracak düzenleme yapılacak. Bu sayede uzun tutukluluk süreleri ve tahliye taleplerine ilişkin yaşanan ve AİHM ve AB birliği tarafından Türkiye aleyhine kullanılan bu durumda ortadan kalkmış olacak.
AİHM’de Türkiye aleyhine verilen birçok kararda etkili soruşturma yapılmadığı gerekçesine dayanılıyor. 4. Yargı paketi ile birlikte AİHM tarafından etkili soruşturma yapılmadığı kararı verilen davalar yeniden açılabilecek.
HAKİM ve SAVCI TERFİLERİNE YENİ KRİTERLER GELİYOR
4.Yargı paketi ile birlikte Hakim ve Savcıların tayin ve terfilerinde en önemli kriter, baktıkları soruşturma ve kovuşturmalar olacak. Yargılama süresinin kısalığı, davaların uluslararası kriterlere uygunluğu da terfiler değerlendirmesinde göz önüne alınacak.
KAMU GÖREVLİLERİ DOKUNULMAZLIK KAVRAMI DEĞİŞİYOR.
4.Yargı paketi ile birlikte kamu görevlilerince işlenen adam öldürme, kasten yaralama, işkence gibi suçların soruşturulması ve kovuşturulmasında idareden alınması gereken izin şartı da artık olmayacak.
4.Yargı paketi ile Kadınların evlendikten sonra da kızlık soyadını kullanabilmesinin önü açılıyor.
BASIN DAVALARINDA SOMUT OLGU ŞARTI GELİYOR.
4.Yargı Paketi ile birlikte basın davalarıyla ilgili de önemli değişiklikler geliyor. Özellikle Basın mensuplarına açılacak tüm davalarda ispat hukuku açısından makul derecede şüphe kavramı genişletilerek somut olgu kavramı getiriliyor.
YAPILAN HER GÖSTERİ SUÇ SAYILMAYACAK
4.Yargı Paketi ile birlikte toplantı ve gösteri yapma, dernek kurma özgürlüğü sınırları AİHM kararları doğrultusunda genişletilecek. Bu konuda yapılacak kanun değişikliği ile birlikte AİHM’de Türkiye aleyhine verilen kararların azalması planlanıyor.
KAMULAŞTIRMA BEDELİ FAİZİYLE HEMEN ÖDENECEK
Mevcut uygulamada Kamulaştırma Bedellerinin geç ödenmesi ciddi sorunlar doğuruyordu. 4. Yargı paketi ile kamulaştırma davalarında taşınmaz bedelinin ödenmemesi, geç ödenmesi veya uzun sürede ödenmesi sorunları tamamen çözülecek. İlgili kurum kamulaştırma yapmak istediği takdirde kamulaştırma bedelini peşin ödeyecek, gecikmesi halinde bedele yasal faiz işletilecek.