Sıcak suya atılan kurbağa
Teşbihte hata olmaz! Bizimkisi yalnızca bir benzetme. Bugünkü konuya aniden sıcak suyun içine atılan kurbağanın hikayesini anlatarak başlamak istiyorum.
Bilenler bilir, bir kurbağayı direkt sıcak suyun içine atarsak kurbağa canı acıdığı için hemen tepki verecek ve o sıcak suyun içinden çıkacaktır, ancak kurbağayı soğuk suyun içine koyup ısıyı hafif hafif artırırsak kurbağa olan bitenin farkına varmadan ölür. Bu hikâye her ne kadar farklı mecralarda farklı yorumlanıyor olsa da burada konunun ana teması bir duruma aniden verilen tepkiyle yavaş yavaş alışarak gerçekleşmesi arasındaki farktır. Ben de buradan hareketle konuyu ele almak istedim. Her olay, iyi niyetli olsa dahi art niyetli kişiler tarafından manipüle edilebilir. Şahsen bardağın dolu tarafından bakmayı tercih edenlerdenim.
Değerli okurlar bildiğiniz üzere geçen yıl hazırlanan ve bu yıl başı ile yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile 2019 yılı itibariyle naylon poşetler çevre kirliliğini azaltmak adına parayla satılacak. Satılacak olan poşetlerin şimdilerde kullandığımız hafif poşetlerden mi yoksa dayanıklı mı olacağı henüz netlik kazanmadı. Lakin satılacak olan poşetlerin taban fiyatı uygulamaya geçilecek yıl itibariyle ilgili bakanlık tarafından belirlenecek. (Bana sorarsanız bakanlığın şimdiden kendi içinde oluşturacağı bir birimle naylon poşetlerin ebat ve dayanıklılıklarının saptanarak tavan fiyat belirlemesi daha sağlıklı bir yöntem olacaktır.) Ancak uygulamaya geçilmesine daha altı ay varken bazı işletmelerin bu işi kendi rant aracına çevirmek için yaptığı uygulamaların olduğu haberleri bizlere ulaşıyor.
Şahsen çevreyi kirletmemek için azami gayret gösteren birisi olarak ben yapılacak olan yönetmelik değişikliğini desteklediğimi belirtmek isterim. Medeni diye tabir ettiğimiz toplumların hiçbirinde bizim kadar naylon poşet kullanılmadığını görürsünüz. Eğer naylon poşet kullanılacaksa ve parayla satılıyorsa bu poşetler yırtılmadığı sürece en az bir yıl kullanılabilecek kadar dayanıklı olur. Eğer naylon poşet kullanılmıyorsa ki genellikle Avrupa’da bez torbalar veya bizde artık neredeyse hiç kullanılmayan bisiklet arkasına takılabilecek şekilde modernize edilmiş ( yağıştan, sıcaktan etkilenmeyecek) heybeler kullanılır. Yine bunların olmadığı formlarda ise uzun ömürlü fileler ve zaten doğadan geldiği için tekrar dönmesi sıkıntı olmayan Kraft kağıt ( kese kağıdı ) kullanılır.
Konuyla kurbağa arasındaki bağlantıya gelecek olursak, yukarda da belirttiğim üzere 2019 yılına henüz altı ay varken seçim de yeni yapılmışken ilgili bakanlığın bu konuyu ivedilikle ele alması ve vatandaşlarımız aniden sıcak suya atılan kurbağa gibi olmadan bu yönetmeliğin anlatılması ve uzun ömürlü bez torbaların, geri dönüşebilir materyallerden yapılan naylon poşet yerine kullanılabilen araçların tanıtılması, özendirilmesi gerekir. Bu süre toplumun tamamına ulaşmada belki yeterli gelmeyebilir ancak en azından atık ve çevre sorunun en yoğun olduğu illerde tanıtım ve özendirme yapılmasıyla toplum bir anda karşısına çıkan karar algısından sıyrılarak adapte olmaya başlayacaktır. Hem bu sayede bu yönetmeliği kendi açısından fırsata çevirmek isteyen aç gözlülerin bir nebze olsun önüne geçilecek, “Ben yüzlerce liralık alışveriş yapıyorum, bana da poşeti parayla mı satacaksınız” tepkilerini en aza indirecek ve yönetmeliğin çıkarılmasındaki ana unsur olan çevre kirliliğin azaltılması açısından önemli bir yol kat edilmiş olacaktır.
Konunun özü aslında dönüp dolaşıp eğitime dayanmaktadır. Topluma iyiyi göstermek onları iyiye yönlendirmek gelecek nesillere bırakacağımız yegane eser olacaktır. Üzerinde yaşadığımız her zerresine kadar sömürdüğümüz dünyamızın bizden sonra da var olacağı gerçeğini düşünecek olursak ve bizden sonraki nesillere bırakacak bir şeylerin az da olsa yaşanılabilir bir dünya bırakmak için bu önemli adımların atılması gerekir.
Öneli husus toplumda bu yönde bilinç oluşturmaktır, bu bilincin oluşturulmasında ilgili bakanlığın yalnız bırakılmaması ciddi önem arz eder. Kitleleri etkileyebilme kabiliyetleri bakımından sanatçıların, sporcuların, toplum ileri gelenlerinin medya ve sosyal medyada yapacakları küçük dokunuşlar suyun yavaş yavaş ısıtılması gibi çevreye zarar veren naylon poşetlerden kurtulmamızı, kavga dövüş olmadan sağlayabilir.