Kahvaltıda tarihi irdelemek
ARD ile ZDF’nin “Morgenmagazin“ adlı programı sohbet, bilgi ve eğlence karışımından oluşan ve Alman medya dünyasında sağlam bir yere ait bir programdır. Orada konu edilenler, sohbette dile getirilenler zaman zaman günün habercilik akışına da etki yapar ve verilen bilgiler ışığında yeni haberler hazırlanır. Bu nedenle bu programda kahvaltı eşliğinde servis edilen konular azımsanmayacak önem taşır. Bazen de sohbetleri, konuşmaları dinlerken bir lokma boğazınıza takılır kalır. Geçtiğimiz haftalarda yayınlanan bir programda kriz bölgelerine silah gönderilmesi üzerine konuşulurken de böyle oldu.
Almanya‘da nerenin kriz bölgesi olduğu, tanımlamalara göre hep şekil değiştirdi. Zaten kriz bölgesi tanımı tam anlamıyla ciddiye alınsaydı, bu bölgelere Almanya’dan gönderilen silahların miktarının çok düşük seviyede kalması gerekirdi ve Almanya ölüm malzemesi gönderen ülkeler sıralamasında dünya üçüncülüğüne yükselmezdi.
Ne var ki, bu duruma rağmen, bu bağlamda konuya ilişkin olarak varılan uzlaşma önemli bir yapı taşı oluşturuyor. Bu uzlaşmaya ise Alman Dışişleri Bakanlığı’nın deneyimleri ile dünya savaşında edinilen deneyimler kaynaklık ediyor. İşte bu nedenle Almanya’da silah yardımlarına ilişkin dünya savaşından sonra belirlenmiş temel bir prensip var veya vardı denilebilir.
Prensip ihlali – Ne tür sonuçlarla?
ZDF’nin sabah programında Dunja Hayali’nin söylediği gibi Kürtlere silah gönderme kararı kırmızı-yeşil hükümetin aldığı bir karar değildi. Bizi 1999 yılında dünyadaki yeni savaş düzenine sokan kırmızı-yeşil federal hükümete ilişkin olarak verilen bu yanlış bilgi esasen şimdi kırılmakta olan tabunun boyutlarını küçültüyor.
Irak’ta takibata uğrayan azınlıkları savunmaları için seçilen belli bazı Kürt gruplara silah gönderme kararı büyük bir tabuyu yıktı. Dünya genelinde sorunlara küçük adımlarla ilerleyerek çözüm bulmak yerine daha çok savaşçı “sorumluluk“ tercih ediliyor. Batının Ukrayna’ya silah gönderdiği daha kamuoyuna açıklanmadan önce bu kriz bölgesine silah gönderilmesine yönelik sesler yükselmeye başladı. Bundan sonra hangi kriz bölgesi gündeme oturacak?
Kosova Savaşı’nda olduğu gibi insani felaketler yaşanması önlenmelidir. Bu tür felaketlerin bugünden yarına ortaya çıkmadığı ve bu felaketlerin sebeplerinin ortadan kaldırılabileceği artık medyadaki tartışmaların konusu değil. Sorumluluk kavramı askeri eylem seviyesine indirilmiştir.
Ve eğer savaş sonrası uzlaşma “Bir daha savaş olmasın!“ biçiminde şekillenmiş ve kriz bölgelerine silah gönderilmesini öngörmemişse, bu uzlaşmanın kırılıyor olması tarihi önemi açısından özellikle vurgulanmalıdır ve ZDF televizyon kanalının moderatörünün yaptığı gibi önemli değilmiş gibi küçümsenmemelidir.