Çocuklarda Psikososyal Gelişim Dönemleri
Kuramci Erikson a gore gelisim yasamin tumune yayilmaktadir.Bu kuramcinin belirttigi gelisim evrelerinden bazilari yas sinirlari kesin olmamakla beraber söyledir:
Bu dönemde cocugun cevresiyle etkilesimi güven ya da güvensizlik duygularinin yerlesmesinde etkilidir.Bebegin annesiyle olan iliskisi onun herseyidir.Dolayisiyla bebegin ihtiyac ver gereksinimlerinin karsilanmasi anne ile bebek arasinda karsilikli anlayis ve guvenin olusmasini saglar. Bu temel duygunun gelisimi ise ilerideki yillarda bieryin cevresiyle kurdugu ilsikilerde kendine guven duymasi demektir.
Kendine guvenen kisiler kendi degerlerinin bilincinde olarak digerleriyle daha rahat ve sevgi dolu iliskiler kurarlar.
Bu dönemdeki fiziksel olgunluk bebeklerin emeklemelerine yürüyüp kosmalarina olanak saglar.Bu durum da kisilik acisindan özerklik ve bagimsizlik demektir.
Ayrica tuvaletegitiminin verildigi bir donem olarak ta onemlidir..bu donemde ebeveynler tuvalet egitimi sirasinda baskici ve sert tutumlari ile cocukta bir cok nevrozon yerlesmesine neden olabilirler..dolayisiyla cocugu tuvalete alistirirken oncelikle fiziksel olgunluga erismesi beklenmeli sonrasinda da yumusak ancak kararli bir egitsel tutum sergilenmelidir..diskisini veya çisini kaciran cocuk korkutulmamali cezalandirilmamalidir.
Bu evrede cezalandirilan kisitlanan ve bagimli olmaya yonlendirilen cocuklar ileriki yaslarinda bastirilan ofke ve utanci yasarlar kararsiz yetiskinler olurlar.
Cocugun cevresindeki her seye ilgi ve merakla yaklastigi donemdir.Bu nedenle de girisimcidir arastiricidir surekli sorar ogrenmek ister hareketlidir.
Bu donemde cocugun ana babasina olan cinsel ilgisi de söz konusu olablir.(Freud u odipal ve elektra kompleksleri)
Ana babanin elestirel yaklasimi ve ya cocugun merakini örseleyici tutumlar sucluluk duygusuna neden olacaktir..Dolayisiyla bu donemde cocugun merek ve ilgisini destekleyici sorularina cevap verici yaklasimlar özgüvenin olusmasinda da etkili olacaktir.
6 – 11 yaslari arasindaki bu donem surekli etkinlik icerisinde olan okul cagi cocugunu kapsar.Cocuga amaclarinin ve hedeflerinin degerli oldugu hissettirilirse ve desteklenirse becerileri ve arastirici yani gelisir.
Kimlik arayisi dis gorunum ve begenilme arzusu baskindir.Orta okul donemine denk dusen bu surecte cinsel uyanisla beraber yani ruhsal tepki ve davranislar gelisir..
Ergen kendini begenmez surekli kusur arar elestirilere asiri duyarlidir hircin ve kavgaci olur..
Derslere ilgi azalir ebeveynle iliskiler kopar arkadaslar ön plana cikar bencillik yasaklara tepki baslar duygusal gel-gitler artar..
Kisaca gencin sudan cikmis baliga dondugu cok firtinali bir donemdir..
Dusunme yetenegi gelisirken ilgi alanlari cesitlenir.Cosku hayal idealizm yogunlasir.
Kimlik karmasasinin yasandigi bu donemde yine baskic anlayissiz ve cezalandirici ana baba tutumlari ergenin isini daha da guclestirir..
Her yetiskin ergen olmustur ancak ergenler yetiskin olma yolundadirlar..destek sevgi ilgi ve anlayis beklerler..
Çocuklarda Psikososyal Gelişim Dönemleri MiSS-FENER