Yükseklere hızlı çıkmayın - Mesude ERŞAN
Haberler>Yazarlar>Mesude ERŞAN>Yükseklere hızlı çıkmayın
Yükseklere hızlı çıkmayın
Yükseklere tırmanarak, adrenalini yükseltmek, bakir doğal alanları keşfetmek cezbedici.
Ancak yüksek yerlerde atmosfer basıncının düşük olduğunu ve hipoksiye yani dokulara az oksijen gitmesine yol açabileceğini gözardı etmemekte yarar var. Yükseklere hızla çıkmak ciddi sorunlara zemin hazırlar.
1500-3500 metre yüksekliklerde, egzersiz toleransı düşer ve nefes alma sıklığı artar. 3500-5500 metre yükseklikte ise hipoksi ve yükseklik hastalığı görülür. Bayılma ve bilinç kaybı da olur.
Akut dağ hastalığı yüksek yerlerde 1-6 saat sonra ortaya çıkar. İlk önce baş ağrısıyla belirti verir. Ardından iştahsızlık, mide bulantısı ve kusma, uyuyamama, yorgunluk, bitkinlik ve hassasiyet olur. Akciğer ve beyin ödeminden dolayı bazı vakalarda ölüm olur. Kalp-damar rahatsızlıkları, akciğer hastalıkları ya da anemi(kansızlık) sorunu bulunanlar yükseklik değişimlerine karşı çok duyarlı.
Yükseklikten kaynaklanan rahatsızlıkların çoğu hipotermi, dehidrasyon, karbonmonoksit zehirlenmesine benzeyen belirtiler gösterebilir. Bu durumda hastalığın kaynağının yükseklik olduğu düşünülmeli ve buna göre önlem alınmalı. Yüksek irtifadan kaynaklanan hastalıklar temel olarak, akut dağ hastalığı, yüksek irtifa akciğer ödemi ve yüksek irtifa beyin ödemi olmak üzere üç grupta toplanırlar.
Gerekiyorsa önce doktora gidin, sonra dağa
Mümkünse yüksekliklere doğrudan tırmanmayın. Akut dağ hastalığını önlemeye yardımcı olması için 2500- 3000 metre yükseklikte 2-3 gecelik bir mola verin.
Yüksek yerlere ancak doğrudan gidilebiliyorsa, oraya vardıktan sonra aşırı güç harcamayın, ağır yemekler yemeyin ve alkol kullanmaktan kaçının.
Fazla yüksek bölgelere seyahat ediyorsanız (3000 metrenin üzerinde) doktor kontrolünde uygun koruyucu ilaçlar alın.
Kalp damar, akciğer veya anemi öykünüz varsa, yüksek yerlere seyahat etmeye karar vermeden önce sağlık konusunda danışmanlık alın.
AKUT DAĞ HASTALIĞININ BELİRTİLERİ
Uyku sırasında düzensiz solunum,
El ve yüzde şişme,
Koyu renkli ve az miktarda idrar,
Orta veya şiddetli baş ağrısı,
Yorgunluk ve baş dönmesi,
Nefes nefese kalma.
Derin ve düzenli nefes alın
Belirtiler geçene kadar yükseğe çıkmayı kesin,
Sıvı ve elektrolit alımını arttırın,
Başağrısı için aspirin alınabilir,
Hareket etmek güçse dinlenin,
Belirtiler şiddetliyse ya da 24 saatten uzun süre devam ederse irtifa kaybedin.
İtalya’da Chikungunya salgını