Borsada Ne Alınır, Ne Satılır? | Borsa Nasıl Oynanır
Borsa piyasası geniş yelpazeye sahip olan ticarete konu olan varlıkları ile yatırımcıların birikimlerini değerlendirmesine imkan tanırken bir yandan da ekonomiye kaynak yaratır. Bu nedenle borsa hem ülke hem de yatırımcılar için ayrı bir yere sahiptir. Piyasa hakkında donanımlı bir bilgi birikimine ve deneyimine sahip olduktan sonra para kazanmanız mümkündür. Tüm bunlar için borsanın kural ve kaidelerini bilerek hareket etmeniz gerekir. Aksi halde kazanç elde etmenizin oranı düşüktür.
Borsada her ürün kendi özel alt kategorisi altında işlem görür. Çünkü işlem hacmi yatırımcıların katılımıyla artmıştır. Bunu düşürmek için de böyle bir yol tercih edilmiştir. Tahvil, bono ve hisse senetleri gibi ürünler menkul kıymet, altın, gümüş, bakır, petrol gibi ticareti yapılanlar emtia, majör, minör ve egzotik pariteler döviz borsalarında işlem görmektedir. Bunun dışında yatırım fonları ve endekslerde alım – satıma konu olan araçlardır. Bu araçların fiyat seviyelerinde gün içinde anlık düşüş yükselişler yaşanır. Doğru fiyat tahmininde bulunmak içinde özelliklerinin çok iyi bilinmesi gerekir.
Şimdi borsada işlem gören araçlar nasıl alınır, satılır gelin hep birlikte başlıklar altında bakalım:
Tahviller borsada işlem gören en güvenilir araçlardan biridir. Genellikle Anonim şirketler ve devlet kurumları tarafından çıkartılırlar. Vade süreleri bir yıldan uzun olan borçlanma senetleridir. Eğer, satım aldığınız tahvili vade sonuna kadar tutarsanız, anaparanızı faiziyle birlikte geri alırsınız. Ara dönemlerde sabit ödemeler yapılır. Böylelikle sabit getiriye de elde edilmektedir. Bunun için tahvil nedir, yatırımı nasıl yapılır öğrenmeniz gerekir. Çok fazla çeşide ve her tahvil faiz oranları ile ters orantılı fiyat oluşumuna sahiptir. Bu nedenle piyasa takibi ve fiyat analizi yapmayı unutmamalısınız.
Özel şirketlerin çıkartmış olduğu tahviller, devlet tahvillerine göre daha risklidir. Biliyorsunuz ki borsada fiyatlar arz – talep mantığına göre oluşur. Çoğu kişi birikimlerini değerlendirmek için risk faktörlerini göze almak istemez. Bu nedenle de tahvil, bono gibi güvenilir araçlara yatırım yapar. Talep yüksek olduğu için fiyatlar yükselir. Bu yükselişler yatırımcıların beklentilerini karşıladığı için para kazanmak için satış yönü işlem oluştururlar. Talebin azalmasıyla fiyat düşük seviyelere iner. Bu böyle sürer gider. Doğru zamanda doğru fiyat seviyelerinden alım – satım yapmak için de borsa nedir bilmeniz, başarılı yatırımcılar gibi tecrübe sahibi olmanız gerekir.
Bonolar borsada alım – satıma konu olan araçlardan farklı çalışır. Vade süreleri 2 aydan az, 1 yıldan fazla olmayan emre muharrer senetlerdir. Borsada; devlet bonoları, altın, gümüş, platin gibi kıymetli madenlere yatırım yapılabilmektedir. Bunun dışında şirketlerin basmış olduğu bonolar hem ucuz hem de kısa süreli kaynak bulmalarını sağlar. Ödeme günü geldiğinde borçlu taraf borucunu faiziyle birlikte ifa eder. Bono nedir, türleri nelerdir, yatırımı nasıl yapılır hakkında detaylı bilgi almak için burayı tıklayın.
Anonim şirketler, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler ve özel kanunla kurulmuş olan şirketler tarafından çıkartılan, ortaklık hakkını belgelemek amacıyla verilen değerli evraklara hisse senedi denir. Hisse senetlerinin borsada işlem görebilmeleri için kayıt olmaları gerekir. SPK’nın kanunlarına düzenlemelerine uygun görülen kurumların senetleri piyasada işlem görürler. Başarılı olmak için hisse senedi nedir, çeşitleri nelerdir, fiyatları hangi unsurlara bağlı olarak etkilenir bilmeniz gerekir.
Hisse senedi yatırımı yapmadan önce hangi sektörü ve şirketi seçeceğinize karar vermelisiniz. Bunun için sürekli ilgilendiğiniz, gelişmeleri takip ettiğiniz sektöre yönelmelisiniz. Şirket seçimine ise bilançolarını, mali analiz raporlarını bilhassa fiyat/kazanç oranlarını incelemelisiniz. Buna göre hangisini tercih edeceğinize karar verebilirsiniz.
Borsanın mantığı alım yapılan fiyat seviyesinden daha üst seviyeye satış yapmaya dayanır. Bunun için de gelecekte değer kazanacak araca yatırım yapılmalıdır. Uzmanların tavsiyeleri tek bir enstrümana yatırım yapmaktansa portföyünüzü çeşitlendirmenizden yanadır. Bunun nedeni risklerin tek yatırım aracı üzerinde toplanmasını önlemektir. Böylece yayılan riskler daha kolay önlenebilir hale gelir.
Hisse senetleri uzun vadede oldukça yüksek kazanç getirmektedir. Eskiden hisse senedi al, 5 – 10 yıl unut demelerinin nedeni budur. Fakat günümüzde pozisyonunuz açık olduğu sürece piyasa takibi ve fiyat analizini yapmalısınız. Çünkü talebin artıp azalması senedin performansını etkileyecektir. Böylece zarar edilecekse anlayabilir, pozisyonunuzu kapatabilirsiniz, ya da tam tersi işler yolunda giderse biraz daha yatırım yaparak işlem hacminizi büyütebilir, daha yüksek kazanımlara imzanızı atabilirsiniz. Bunun için kesinlikle hisse senetlerinin fiyatları üzerine etki eden unsurları bilmelisiniz. Buna göre paranızı doğru bir şekilde yönlendirebilmelisiniz.
Borsanın aksine forex piyasasında hisse senedi yatırımı oldukça avantajlı şekillerde internet üzerinden saniyeler içinde gerçekleştirilmektedir. Gerek çift yönlü işlemlerle senetlerin değeri hem yükselirken hem de düşerken kazanç elde edilmektedir gerekse kaldıraç oranlarıyla yüz katı miktarında kar sağlanmaktadır. Üstelik dünyanın devi haline gelen Apple, Google, Microsoft gibi şirketlerin senetlerine vakit sınırlaması olmadan, hafta içi 5 gün 24 saat boyunca yatırım yapılabilmektedir. Piyasanın ortalama günlük 6 trilyon dolar gibi yüksek işlem hacmine sahip olması ise kısa vadede umulan miktardan daha üst seviyede kazanç elde edilebileceğini kanıtlamaktadır. Bu nedenle çoğu kişi forexi tercih etmektedir. Küçük miktarda yatırım yapılabilir oluşu da ayrı bir avantajdır.
Emtialar, ticarete konu olan mallardır ve çok fazla çeşide sahiptir. Bu nedenle sanayi metalleri, değerli madenler, hammaddeler, gıda maddeleri, tarım ürünleri, kimyasallar gibi ana gruplara ayrılır. Borsada en çok altın, gümüş, platin, bakır, çelik, alüminyum, petrol, buğday, mısır, kakao ve pamuk işlem görmektedir. Bunun dışında daha birçok ürün bulunmaktadır. İster ülkemiz borsası isterseniz de dünya borsaları aracılığıyla birikimlerinizi emtialara yatırarak güvenli bir şekilde değerlendirebilirsiniz. Genellikle emtiaların büyük bir bölümü Amerikan doları üzerinden işlem görmektedir. Dilerseniz yüksek işlem hacmine sahip olan emtiaları ana başlık altında inceleyelim:
Sanayi metalleri içinde yer alan bakır, çelik, alüminyum en fazla tercih edilen ürünleridir. Bu ürünlere borsada fiziki olmayan şekillerde yatırım yapılır. Yani fiziken sahip olmazsınız. Sadece anlık değişen fiyat hareketleri üzerinden yatırım yaparsınız. Günlük hayatta ağır metallere yatırım yapmak çokta fazla kazanç getirmemektedir. Ayrıca çalınma gibi riskler söz konusu olduğu için depo alanlarında saklanmanız gerekmektedir. Bunun için de ek masraf yapılacaktır.
Fiziki olmayan işlemler sayesinde herhangi bir masraf yapmanıza gerek kalmamıştır. Borsada başarılı olmak için kesinlikle sanayi alanında başı çeken ülkelerin takibini yapmalısınız. Buna göre gelecekte fiyatlar düşüş mü yükseliş mi eğilimine girecek tahmin etmelisiniz. Analizlerinde yardımıyla hangi seviyelerden alım – satım yapacağınıza karar vermelisiniz. Emtia yatırımı yapmak her zaman güvenli ve kazançlı bir seçenek olduğunu unutmamalısınız.
Altın, gümüş ve platin gibi kıymetli madenler borsanın işlem hacminin oldukça artmasını sağlamıştır. Bunun nedeni yatırımcıların kriz dönemlerinde bile olsa altından vazgeçememelerinden kaynaklanmaktadır. Daha düşük fiyata sahip olan, gümüş, platin ise küçük miktarda birikimlerini değerlendirmek isteyenler tarafından kullanılmaktadır. Böylece talebin artması fiyatlarında artmasına neden olur. Fiyatları en çok Amerika’da meydana gelen olaylar etkilemektedir. Bu yüzden FED’in açıklamalarını takip ederek, fiyatların artıp, azalacağını anlayabilirsiniz.
Borsada petrol yatırımı ham ve brent olmak üzere iki farklı şekilde yapılmaktadır. Genellikle bu işlemler dünya borsaları üzerinden gerçekleşmektedir. Bu nedenle yurt dışı bağlantıları olan aracı kurumu ile anlaşmanız gerekir. Başarılı olmak içinse petrol fiyatlarının dalgalanmasına neden olan unsuları bilmelisiniz. Takiplerini yaparak, kâr elde etmek için hangi seviyelerden alım – satım yapmanız gerektiğine karar verebilirsiniz.
Gıda Maddeleri ve Tarımsal Ürünleri
Borsada pamuk, buğday, kakao ve mısır işlem hacmini arttıran ürünlerdir. Bu ürünler hem fiyatları düşük olduğu için hem de gelecekte alacağı değerleri kolayca tahmin edildiği için çok fazla tercih edilir. Buğday ve pamuk vadeli işlem ve opsiyon borsasında da işlem görmektedir. Fiyatları genellikle mevsimsel etkilere göre değişmektedir. Bu nedenle kuraklık gibi unsurları göz önünde bulundurmalısınız. Böylelikle beklentinizi karşılayacak seviyelerden
işlemlerinizi gerçekleştirerek kazançlı çıkabilirsiniz.
Borsa endeksleri işlem gören araçların fiyat performans ölçümlerini yapar. Gerek farklı sektörlere ait olan hisse senetlerinin gerekse bazı dövizlerin gerekse emtiaların fiyatlarını gösterir. Bu endeksleri takip ederek yatırım işlemlerinizi başarıyla yürütebilirsiniz. Bunun için öncelikle borsa endeksi yatırımı nasıl yapılır, fiyatlarına etki eden faktörler nelerdir bilmeniz gerekiyor. Özellikle temel ve teknik analizleri kullanmanız, fiyatlanmaları yorumlayabilmenizi kolaylaştırır. Böylece risk oluşumlarını önceden fark ederek engelleyebilirsiniz. Uzun vadede yatırım yaparak yüksek kazanç elde edebilirsiniz.
Borsada bütün dövizlere yatırım yapılabilmektedir. Alımı – satım işlemlerinin mantığı döviz bürolarında gerçekleştirilenlerle aynıdır. Her zaman değer kazanacak döviz alım, kaybedecek olan da satış yönünde işlem görür. Para birimleri kullanılan ülkelerin ekonomisinin canlı olup olmayışına göre majör, minör ve egzotik olarak gruplara ayrılır. En canlı olan majörlerdir ve borsada yüksek oranda yatırımları yapılmaktadır. Minör ve egzotik ise kendi ülke vatandaşları tarafından tercih edilmektedir. Bunun nedeni ekonomilerinin çok canlı olmamasıdır. Ayrıca diğer yatırımcılar tarafından tanınmamasıdır
En çok kullanılan majör dövizler; Amerikan doları, Euro, İngiliz sterlini, Japon yeni, İsviçre frangı, Kanada ve Avustralya dolarıdır. Bu ülkelerin ekonomileri sağlam olduğu için düşüşler, yatırımcılarında talepleriyle toparlanarak yükselişe geçmektedir. Bu durumu öngörebilenler yüksek kazançlar elde etmektedir. Forex piyasasının gelişimi ile çoğu döviz yatırımcısı birikimlerini forekste değerlenmeyi seçmiştir. Bunun nedeni sunmuş olduğu avantajlı özelliklerdir. Piyasanın akıcı yapısı sayesinde minör ve egzotik dövizlerden bile oldukça yüksek kâr sağlanabilmektedir. Bunun için hem forexin hem de para birimlerinin değerinin değişmesine neden olan unsurları bilmeniz gerekir. Dövize yatırım yapmak forex ile daha anlamlı hale gelmiştir.
Sonuç olarak, borsa birikimlerini uzun vadede değerlendirmek isteyenler için yüksek kazanç elde etme imkanı sunan piyasadır. Fakat bunun için dikkat edilmesi gereken hususlara göre hareket edilmesi gerekiyor. Öncelikle borsa hakkında teferruatlı bilgiye sahip olarak, beklentinizi hangi araçlar karşılayacak belirlemelisiniz. Deneme hesaplarında tecrübe kazanarak, paranızın kontrolünü sağlamayı öğrenmelisiniz. Tam olarak kendinize inandığınız vakit gerçek hesaba geçebilirsiniz. Böylece edindiğiniz bilgiler ve kazandığınız tecrübeler sonucunda kayıpla karşılaşmadan, birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.
Borsa Piyasası, Döviz Borsası, Emtia Borsası, Hisse Senetleri