Yeni Normal ile Birlikte İşletmelerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kovid-19 önlemleri ile birlikte iş hayatında alınan önlemler, yerini “yeni normal” adı verilen uygulamalara bıraktı. Peki, işletmeleri koronavirüs sonrası süreçte hangi değişimler bekliyor? Korona sonrası iş sağlığı, güvenliği ve işçi-işveren hakları konusunda bilinmesi gereken konular nelerdir?
2020 Nisan ayında ilk sokağa çıkma yasağının ilan edilmesi ile birlikte işletmeleri de etkileyen birçok önlem alındı. Dünyayı etkisi altına alan salgının ardından hayata geçirilen koronavirüs önlemleri, işletmelerin bir süreliğine faaliyetlerini durdurmasına, çalışma saatlerini azaltmasına ya da ofis ortamını terk edip remote yani uzaktan çalışma stilini tecrübe etmesine yol açtı.
“11 Mayıs kararları” olarak anılan bir dizi uygulama, bazı işletmelerin tekrar çalışmaya başlamasındaki ilk adımdı. Önce alışveriş merkezleri, berber ve kuaförler hijyen önlemleri alarak çalışmaya başladı. Haziran ayında ise iş yerlerini etkileyen diğer kısıtlamalar kaldırıldı. Tabii bu kısıtlamaların kaldırılması, eski çalışma düzenine dönüş değil de yeni normalin uygulanması anlamına geliyor. Peki, iş hayatında yeni normal nedir? İşte, iş hayatının yeni normalini uygulamanıza yardımcı olacak işletmeler için Covid-19 sonrası önerileri:
Fesih Yasağı Nedir, Nasıl Uygulanır?
4857 sayılı İş Kanunu uyarınca işveren ya da çalışanın iş sözleşmesini belirli şartlar dahilinde sona erdirme hakkı vardır. Ancak 17 Nisan 2020 ile 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında yani 3 ay süresince söz konusu fesih hakkı kaldırıldı. İşverenler bu süre içerisinde çalışanları ortak mutabakat yani işveren ve çalışan arasındaki anlaşma ile ücretsiz izne çıkarabilir. Bu durumda ücretsiz izne çıkarılan işçilere devlet desteği uygulanır. İşveren bu dönemde sadece ahlak ve iyi niyet kurallarına uymadığı durumlarda çalışanının sözleşmesini feshedebilecek. Ayrıca deneme süresinde olan kişiler de fesih yasağı kapsamında. Çalışanlar ise fesih haklarını kullanabilirler. Fesih yasağı, Cumhurbaşkanı iradesiyle 6 aya kadar uzatılabilir. Ücretsiz izin uygulamasının yanı sıra korona döneminde işletmeler kısa süreli çalışma yöntemini de tercih etmek zorunda kaldı. Kısa süreli çalışma uygulamasına geçen işverenler, devletten çalışma ödeneği talep edebildi.
Kısa Süreli Çalışma Ödeneği Ne Zaman Sona Erecek?
Kısa süreli çalışma, bir işletmenin zorlayıcı sebepler nedeniyle iş yeri çalışma süresini geçici olarak en az üçte biri oranında azaltmasıdır. İşletmelerin en az dört hafta olmak kaydıyla geçici süreyle faaliyetlerini durdurmaları da bu kapsama girer. Korona sürecinde işletmelerin bir kısmı kısa çalışma yöntemini uyguladı. Bu dönemde iş verenler Türkiye İş Kurumu yani İŞKUR’a başvurarak sigortalılara, çalışamadıkları dönem için gelir desteği alabildi. Normalleşme süreci ile birlikte işletmeler tam zamanlı çalışma düzenine geçmeye başladı. Kısa süreli çalışmayı bırakmaya karar veren ve çalışanları için ödenek alan işletmelerin İŞKUR’a , varsa işçi sendikasına ve işçilere 6 gün önceden haber vermesi gerekir. İşletmenin bildirdiği tarih itibarıyla da kısa süreli çalışma ödeneği sona erer. Geç bildirilen ve ödenek almaya devam eden işletme sahipleri ise işçilerinin aldığı ödeneği ve yasal faizi ödemekle yükümlüdür.
Koronavirüs Sonrası İçin İşletmeler Hangi Önlemleri Almalı, Kovid-19 İş Kazası Sayılabilir mi?
6331 numaralı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesine göre işverenler, çalışanlarının sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Korona sonrası bazı sağlık ve güvenlik konularına önem verilmesi gerekir. Bunlar iş yeri hijyeninin sağlanması, çalışma esnasında koronavirüse yakalanılmaması için gerekli mesafe kurallarına uyulması gibi yeni düzenlemeleri içerir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Müdürlüğü iş yerlerinin yeni normale geçiş sürecinde nelere dikkat etmesi gerektiğini meslekler bazında açıkladı. İşletmenizin faaliyet alanına göre dikkat etmeniz gereken sağlık konularına ve iş yerinizde bulundurabileceğiniz bilgilendirici afişlere Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının web sitesinden ulaşabilirsiniz.
İş yeri dahilinde yeterince önlem alınmaması ise bulaşma riskini ortaya çıkarabilir. İlgili kanun maddesinde iş yeri sahibinin çalışanların sağlık ve güvenliğinden sorumlu olması nedeniyle Kovid-19 da iş kazası sayılabilir. Bu gibi bir durumla karşılaşan işletme sahiplerinin ilgili devlet birimine bildirimde bulunması şarttır.
Kısacası “yeni normal” ile birlikte işletmeler için hem yasal prosedürler hem de ofis ya da mağaza içi uygulamalar değişmeye başladı. Hem toplum sağlığı hem de işletmenin geleceği için bu değişikliklere sıkı sıkıya uymak gerekiyor.
Büyük Veri, iş yerindeki yan hakları ve ödülleri nasıl dönüştürüyor?