Kişisel Bir Sorun | Spontanist
“Yenildiğimi baştan bildiğim bir oyunu sürdürür gibiyim.”
Kenzaburo Oe’nin 1994 Nobel Edebiyat Ödüllü romanı “Kişisel Bir Sorun”, bir babanın çocuğunun engelli doğmasıyla birlikte değişen hayatını ve yaşadığı psikolojik sorunları anlatıyor. Roman aynı zamanda yazarın hayatından da büyük izler taşıyor. Oe’nin de oğlu romandaki gibi beyin fıtığı ile doğmuştur ve belki de ödülü almasında ki en büyük etken yaşadığı bunalımları ve gelgitleri bizlere apaçık yansıtmış olmasıdır.
Kitabımızın kahramanı Bird, evliliğinde kendini kapana kısılmış hisseden, zamanında alkol problemleriyle yüzleşmek zorunda kalmış birisidir. Geçimini dershane öğretmenliğiyle sağlar. Tek hayali ise biriktirdiği parasıyla bir gün Afrika’ya gidebilmektir. Fakat oğlunun engelli doğmasıyla birlikte hayatı kısa bir süreliğine de olsa alt üst olur.
Roman tam da Bird’ün hayatının alt üst olmuş kısmını ele alır. Kendinden kaçış, içinde kaldığı durumu kabullenememe, hayal ve gerçek arasında kalma gibi duyguların hepsiyle burun buruna gelir.Bu süre boyunca da yanında eskiden beri tanıdığı arkadaşı Himiko vardır. Himiko’nun kocasının intihar etmiş olması ve içinde bulunduğu ruhsal durum, Bird ile aralarında birbirlerinden faydalandıkları bir ilişki olmasına sebebiyet verir. Romanda üzerinde durulan seks hayatları da aslında Bird’ün içinden atmak istediği bir kısma işaret eder. Çocuğunun engelli doğumuyla sahip olduğunu korkularını, kendine karşı olan suçlayıcı tavrından bu şekilde kurtulmayı dener.
Bird bir süre boyunca aslında çocuğunun iyileşmesini istemez. Ölüm haberini beklerken bir yanda da Afrika hayallerini kurmaya devam eder. Fakat bebeğin durumu Bird’ün her defasında Afrika “hayalinden” çıkıp “gerçeklere” dönmesine sebep olur. Afrika Bird için sadece seyahat anlamı taşımaz; aynı zamanda Bird’ün kendinden ve yaşadığı hayattan kaçışını sembolize eder. Bu yüzden de bir an önce bebekten kurtulup uzaklaşmak ister.
“Kendimi kandırmak ?Gerçekten de, benim olmadığım bir yerde bebeğin ölmesini sinir harbi içerisinde beklerken, ellerimi asla kirletmediğimi düşünmem kendimi kandırmak olur. Fakat ben, bebeğin ölümünde sorumluluğum olduğunu biliyorum.”
Bu yüzden de çareyi Himiko’nun eski kürtaj doktoruna bebeği verip öldürmesini istemekte bulur. Fakat işler düşündüğü gibi ilerlemez. Bebeği doktora teslim ettikten sonra o beklediği rahatlama hissi bir türlü Bird’ü bulmaz. Kutlama yapmak için gittikleri bir barda eski bir arkadaşının sözleri de Bird’ü hayatından kaçmaktan vazgeçirir.
“Bu hakkı kendimde nasıl buldum acaba? Kişisel felaketini yaşayan bir tırtıl gibi, felaket kozasının içinden başka bir yeri göremedim. O yüzden de kozanın tek hakkının kendimde olduğunu sandım.”
Belki bebeği hiçbir zaman tam olarak iyileşmeyecek olsa da Bird kendi ruhundaki yaraları onları kabul ederek iyileştirmeyi başarır. Bu sayede ailesine ve yaşamına olan bağlılığını geri kazanır.
Bird’ün yaşadıkları belki de her engelli bebeği olan anne babanın yaşadıklarına benzerdir. Kabullenememe, kendinden ve bebekten kaçış.. Fakat her ne olursa olsun unutmamak gerekir ki engel sizsiniz. Engel düşüncelerdir. Bedenler değil.
Kitabın adı: Kişisel Bir Sorun
Yazarı: Kenzaburo Oe