b'\n_START_ARTICLE_\nJan Stach (zoolog)\n_START_SECTION_\nKariera akademicka\n_START_PARAGRAPH_\nUko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia zoologiczne na Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim. Po studiach podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 naukow\xc4\x85 na uniwersytecie i w 1900 roku obroni\xc5\x82 prac\xc4\x99 doktorsk\xc4\x85. Stach nale\xc5\xbca\xc5\x82 do grona uczni\xc3\xb3w biologa, profesora Henryka Hoyera. W latach dwudziestych XX wieku kierowa\xc5\x82 Muzeum Fizjograficznym w Krakowie. W 1951 roku Jan Stach uzyska\xc5\x82 stanowisko profesora.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nPo II wojnie \xc5\x9bwiatowej Komisja Fizjograficzna PAN zosta\xc5\x82a rozwi\xc4\x85zana, a w jej miejsce powsta\xc5\x82 Komitet Fizjograficzny, w ramach kt\xc3\xb3rego nadal dzia\xc5\x82a\xc5\x82o Muzeum Fizjograficzne (przemianowane z czasem na Muzeum Przyrodnicze, a obecnie dzia\xc5\x82a jako Muzeum Przyrodnicze Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierz\xc4\x85t PAN). Jan Stach zosta\xc5\x82 ponownie mianowany kierownikiem tego muzeum i r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie redaktorem naczelnym periodyku \xe2\x80\x9ePrace Muzeum Przyrodniczego PAU\xe2\x80\x9d (ze zmienionym p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tytu\xc5\x82em: \xe2\x80\x9eActa monographica Musei Historiae Naturalis\xe2\x80\x9d). Stach publikowa\xc5\x82 w nim sukcesywnie rozbudowan\xc4\x85 i szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ow\xc4\x85 monografi\xc4\x99 owad\xc3\xb3w bezskrzyd\xc5\x82ych. Jest to praca niezmiennie ceniona w\xc5\x9br\xc3\xb3d specjalist\xc3\xb3w. Pierwsze cztery tomy ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 w latach 1947\xe2\x80\x931951, a kolejne (5\xe2\x80\x939) w latach 1954\xe2\x80\x931963 ju\xc5\xbc jako edycje Oddzia\xc5\x82u Krakowskiego Instytutu Zoologicznego PAN.\n_START_SECTION_\nEntomologia\n_START_PARAGRAPH_\nW dziedzinie entomologii profesor Stach by\xc5\x82 specjalist\xc4\x85 w zakresie systematyki, taksonomii, morfologii, faunistyki, zoogeografii i filogenezy wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych i kopalnych Apterygota, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Collembola. Opracowanie profesora Stacha o owadach bezskrzyd\xc5\x82ych Tatr nale\xc5\xbcy do kanonu podstawowych pozycji entomologicznych w tym zakresie.\n_START_SECTION_\nPaleoteriologia\n_START_PARAGRAPH_\nProfesor Stach by\xc5\x82 tak\xc5\xbce specjalist\xc4\x85 w zakresie paleoteriologii. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej Stach rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 opracowywanie szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w kopalnych ssak\xc3\xb3w plioce\xc5\x84skich odkrytych w geologicznym rezerwacie przyrody W\xc4\x99\xc5\xbce w gminie Dzia\xc5\x82oszyn. Do najcenniejszych odkry\xc4\x87 profesora Stacha nale\xc5\xbcy zidentyfikowanie i opisanie wypreparowanych z brekcji kostnej zebranej w rezerwacie W\xc4\x99\xc5\xbce kopalnych \xc5\x9blad\xc3\xb3w wymar\xc5\x82ego gatunek nied\xc5\xbawiedzia Ursus wenzensis, zamieszkuj\xc4\x85cego na terenie Polski w pliocenie. Formalny opis U. wenzensis zosta\xc5\x82 opublikowany w czasopi\xc5\x9bmie \xe2\x80\x9eActa Geologica Polonica\xe2\x80\x9d w 1959 roku.\n_START_SECTION_\nPodsumowanie osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 naukowych\n_START_PARAGRAPH_\nDo najwa\xc5\xbcniejszych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 naukowych profesora Stacha mo\xc5\xbcna zaliczy\xc4\x87 liczne redeskrypcje i opisy nowych takson\xc3\xb3w (\xc5\x82\xc4\x85cznie kilkadziesi\xc4\x85t rodzaj\xc3\xb3w i ponad 270 gatunk\xc3\xb3w), wprowadzenie takson\xc3\xb3w wy\xc5\xbcszej rangi i uporz\xc4\x85dkowanie systematyki Collembola, opublikowanie ponad 70 prac, zgromadzenie bogatych zbior\xc3\xb3w (licz\xc4\x85ce ok. 65 000 egzemplarzy) owad\xc3\xb3w, w tym kilkaset holotyp\xc3\xb3w i paratyp\xc3\xb3w. Nazwisko profesora zosta\xc5\x82o uwiecznione w epitetach gatunkowych lub nazwach rodzajowych wielu zwierz\xc4\x85t, mi\xc4\x99dzy innymi w nazwie dereni\xc3\xb3wka Stacha Antispila stachjanella n. sp, a tak\xc5\xbce: Stachiella Keller, Ianstachia Bagnal, Stachomys Kowalski.'