b'\n_START_ARTICLE_\nZimne Zdroje (powiat starogardzki)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 70 \xe2\x80\x93 tych prowadzano prace archeologiczne i na po\xc5\x82udnie od wsi znaleziono szcz\xc4\x85tki grob\xc3\xb3w skrzynkowych pochodz\xc4\x85ce z 500-125 lat p.n.e. co \xc5\x9bwiadczy o starym zasiedleniu. W Rzeczypospolitej Szlacheckiej Zimne Zdroje by\xc5\x82y wsi\xc4\x85 kr\xc3\xb3lewsk\xc4\x85, w 1652 r. zosta\xc5\x82y zasiedlone przez starost\xc4\x99 borzechowskiego, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego wojewod\xc4\x99 che\xc5\x82mi\xc5\x84skiego. Osiedle kt\xc3\xb3rym w\xc3\xb3wczas by\xc5\x82y Zimne Zdroje posiada\xc5\x82o karczm\xc4\x99 kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a zniszczona wraz z innymi budynkami w trakcie potopu szwedzkiego. Ponownie Zimne Zdroje zosta\xc5\x82y zasiedlone dopiero w 1655 roku cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo przez Niemc\xc3\xb3w, kolejne dokumenty \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85ce o zasiedleniu teren\xc3\xb3w wsi Zimne Zdroje pochodz\xc4\x85 z 1683 roku wystawione przez starost\xc4\x99 borzechowskiego Aleksandra K\xc4\x99sowskiego-Bautzendorfa. Pierwsze wzmianki o wspomnianym ju\xc5\xbc m\xc5\x82ynie pochodz\xc4\x85 z 1892 r. i m\xc3\xb3wi\xc4\x85 o tym i\xc5\xbc zosta\xc5\x82 zakupiony przez Pana Dembinskiego za 103 tys. marek. Znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na rzece Wdzie most po raz pierwszy zosta\xc5\x82 zbudowany w latach 1962\xe2\x80\x931963 za 443 tys. z\xc5\x82 zebranych w du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci w czynie spo\xc5\x82ecznym przez mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wsi, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w tych latach wie\xc5\x9b otrzyma\xc5\x82a sklep oraz zosta\xc5\x82a zelektryfikowana._NEWLINE_Zimne Zdroje by\xc5\x82y wsi\xc4\x85 kr\xc3\xb3lewska, nast\xc4\x99pnie przynale\xc5\xbcn\xc4\x85 do starostwa borzechowskiego. W latach \xe2\x80\x9epotopu szwedzkiego\xe2\x80\x9d ca\xc5\x82kowicie zniszczona i wyludniona. W 1667 roku sprowadzili si\xc4\x99 tu nowi osadnicy z centralnej Polski i Niemiec. We wsi istnia\xc5\x82a karczma oraz m\xc5\x82yn wodny stoj\xc4\x85cy nad Wd\xc4\x85 na wsch\xc3\xb3d od wsi, po lewej stronie rzeki. Nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Jana D\xc4\x99bi\xc5\x84skiego, a na pocz\xc4\x85tku XX wieku kupi\xc5\x82 go Maksymilian Prill. Za czas\xc3\xb3w pruskich wie\xc5\x9b nosi\xc5\x82a nazw\xc4\x99, Kaltenborg, za czas\xc3\xb3w niemieckich i hitlerowskich Kaltsprig. W latach mi\xc4\x99dzywojennych projektowano w Zimnych Zdrojach zbudowa\xc4\x87 zapor\xc4\x99 wodn\xc4\x85 i elektrowni\xc4\x99. Latem 1942 roku we wsi wybuch\xc5\x82 gro\xc5\xbany po\xc5\xbcar, kt\xc3\xb3ry strawi\xc5\x82 8 dom\xc3\xb3w. W pobliskich lasach dzia\xc5\x82a\xc5\x82y oddzia\xc5\x82y partyzanckie. W 1895 roku prusacy postawili nowy murowany budynek szkolny. W listopadzie 1906 roku wybuch\xc5\x82 w szkole strajk, uczy\xc5\x82o si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas w niej 55 dzieci._NEWLINE_Niemiecki nauczyciel nie stosowa\xc5\x82 wobec strajkuj\xc4\x85cych dzieci kar cielesnych, jak to bywa\xc5\x82o w innych s\xc4\x85siednich szko\xc5\x82ach powiatu starogardzkiego. W latach 1920\xe2\x80\x931939 kierownikiem szko\xc5\x82y by\xc5\x82 Ignacy Paszkowiak, drugim nauczycielem by\xc5\x82 W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Szablewski, kt\xc3\xb3rego w pa\xc5\xbadzierniku 1939 roku hitlerowcy (NIEMCY) zamordowali w Lesie Szp\xc4\x99gawskim. Najwi\xc4\x99kszymi gospodarzami w okresie mi\xc4\x99dzywojennym by\xc5\x82: Maksymilian Prill, posiada\xc5\x82 m\xc5\x82yn i tartak. Augustyn Soko\xc5\x82owski, Marian Ge\xc5\x82don, Teodor Ge\xc5\x82don, Jan Ge\xc5\x82don. We wsi mieszka\xc5\x82o 295 os\xc3\xb3b. Sklep kolonialny prowadzi\xc5\x82 Marian Je\xc5\xbcewski. Karczma z wyszynkiem trunk\xc3\xb3w nale\xc5\xbca\xc5\x82a do Maksa Jezierskiego.Najstraszniejsze chwili mieszka\xc5\x84cy Zimnych Zdroj\xc3\xb3w prze\xc5\xbcywali zim\xc4\x85 1945 roku. Niemcy wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Wdy zbudowali obronne okopy. Czerwonoarmi\xc5\x9bci przez kilka dni nie mogli sforsowa\xc4\x87 niemieckiej zapory. Wie\xc5\x9b zosta\xc5\x82a doszcz\xc4\x99tnie zniszczona. Dopiero 27 lutego 1945 roku \xc5\xbco\xc5\x82nierze 2 Frontu Bia\xc5\x82oruskiego przedostali si\xc4\x99 na drugi brzeg._NEWLINE_W 1962 roku miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a zelektryfikowana. W tym czasie odbudowano po raz kolejny drewniany most na Wdzie, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy Zimne Zdroje z Czarn\xc4\x85 Wod\xc4\x85. Most, by\xc5\x82 kilkakrotnie remontowany, a w 2014 roku postawiono betonowe prz\xc4\x99s\xc5\x82a, na kt\xc3\xb3rych usytuowany jest drewniany most. We wsi pr\xc4\x99\xc5\xbcnie funkcjonuje Ko\xc5\x82o Gospody\xc5\x84 Wiejskich. W by\xc5\x82ej ju\xc5\xbc szkole jest \xc5\x9bwietlica oraz mieszkania socjalne.\n_START_SECTION_\nLudzie zwi\xc4\x85zani z wsi\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\n23 maja 1907 roku w Zimnych Zdrojach przyszed\xc5\x82 na \xc5\x9bwiat Lucjan Cylkowski, polski harcmistrz. By\xc5\x82 synem Stanis\xc5\x82awa, w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela niewielkiego gospodarstwa rolnego, i Marty zd. Makowska. W 1927 r. zda\xc5\x82 matur\xc4\x99 w seminarium nauczycielskim w Ko\xc5\x9bcierzynie. W 1930 r. otrzyma\xc5\x82 posad\xc4\x99 w Szkole Podstawowej nr 1 w Gdyni (dzi\xc5\x9b gimnazjum nr 1 im. Harcerzy Drugiej Rzeczypospolitej). Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 przy niej dru\xc5\xbcyn\xc4\x99 harcersk\xc4\x85. Co roku organizowa\xc5\x82 obozy, nawet by\xc5\x82 w Zimnych Zdrojach z m\xc5\x82odzie\xc5\xbc\xc4\x85 latem 1936 roku. W 1938 zosta\xc5\x82 harcmistrzem, mianowany tak\xc5\xbce komendantem Hufca Gdynia. O\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z Helen\xc4\x85 Madsen \xe2\x80\x93Dunk\xc4\x85. Po rozpocz\xc4\x99ciu II wojny \xc5\x9bwiatowej \xc5\xbcona uciek\xc5\x82a wraz z c\xc3\xb3rkami do Danii, Cylkowski pozosta\xc5\x82 w Polsce, by zaj\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 przygotowaniem swoich harcerzy do szkoleniem ich w obronie przeciwlotniczej oraz og\xc3\xb3lnej pomocy. W 1940 r. zosta\xc5\x82 mianowany komendantem Hufca Szarych Szereg\xc3\xb3w w Gdyni. Do zada\xc5\x84 Lucjana nale\xc5\xbca\xc5\x82a organizacja \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci na trasie Gdynia \xe2\x80\x93 Bydgoszcz, Gdynia \xe2\x80\x93 Warszawa, Gdynia \xe2\x80\x93 Sztokholm. Latem 1942 roku zosta\xc5\x82 aresztowany. Pomimo torturowania nie wyda\xc5\x82 nikogo ani \xc5\xbcadnych informacji. Zosta\xc5\x82 skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87, lecz na skutek interwencji konsula Danii, wyrok \xc5\x9bmierci uniewa\xc5\xbcniono. Ukrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 w elektrowni wodnej w Bolszewie. Dzi\xc4\x99ki jego ostrze\xc5\xbceniom kilku wa\xc5\xbcnych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w kierownictwa \xe2\x80\x9eGryfa Pomorskiego\xe2\x80\x9d unikn\xc4\x99\xc5\x82o aresztowania podczas akcji likwidacyjnej podj\xc4\x99tej przez gda\xc5\x84skie gestapo w nocy z 3 na 4 maja 1943 roku. Cylkowski zosta\xc5\x82 ponownie aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym Stutthof. 12 sierpnia 1944 roku zosta\xc5\x82 stracony przez powieszenie. W 1975 roku nowo pobudowana Szko\xc5\x82a Podstawowa nr 13 w Gdyni otrzyma\xc5\x82a imi\xc4\x99. Lucjana Cylkowskiego. 1 maja 1925 roku w katastrofie kolejowej pod Starogardem zgina\xc5\x82 Jan Schefelbein, polski celnik w Chojnicach, urodzony w Zimnych Zdrojach._NEWLINE_Z Zimnych Zdroj\xc3\xb3w pochodzi, siostrzeniec Franciszka Kaszubowskiego, misjonarz z Zakonu Ksi\xc4\x99\xc5\xbcy Werbist\xc3\xb3w w Pieni\xc4\x99\xc5\xbcnie, o. Miros\xc5\x82aw Kropid\xc5\x82owski. By\xc5\x82 misjonarzem w Brazylii. Kilkakrotnie odwiedzi\xc5\x82 rodzin\xc4\x85 wie\xc5\x9b. Zmar\xc5\x82 w Brazylii 3.10.2008 r. Mia\xc5\x82 47 lat. Jest tam pochowany. W kierunku wyjazdu na Osieczn\xc4\x99 i Klaniny stoi polowy o\xc5\x82tarz i krzy\xc5\xbc. Corocznie w maju odbywa si\xc4\x99 tu msza \xc5\x9bwi\xc4\x99ta po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona wydarzeniu z 1980 roku.Dw\xc3\xb3m mieszkankom Zimnych Zdroj\xc3\xb3w ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x9epromieniuj\xc4\x85cy krzy\xc5\xbc\xe2\x80\x9d. Dzisiaj w tym miejscu stoi metalowy krzy\xc5\xbc, a miejsce to jest podobno uzdrawiaj\xc4\x85ce, ale ta historia jest na d\xc5\x82u\xc5\xbcsz\xc4\x85 relacj\xc4\x99.'