b'\n_START_ARTICLE_\nArchontowie patriarchatu\n_START_PARAGRAPH_\nArchontowie patriarchatu \xe2\x80\x93 w Cesarstwie Bizanty\xc5\x84skim urz\xc4\x99dnicy patriarchy Konstantynopola odpowiedzialni za funkcjonowanie patriarchatu._NEWLINE_Istnienie urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w zajmuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 obs\xc5\x82ug\xc4\x85 Patriarchatu Konstantynopolita\xc5\x84skiego jest po\xc5\x9bwiadczone od VII wieku. Ich znaczenie ros\xc5\x82o wraz ze wzrostem znaczenia patriarchatu. Zasadniczo byli duchownymi ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Hagia Sophia. Na wz\xc3\xb3r urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w cywilnych Cesarstwa, zajmuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 sprawami gospodarczymi, zwano ich archontami. Stopie\xc5\x84 urz\xc4\x99dniczy jaki otrzymywali, nie wi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z rang\xc4\x85 w hierarchii duchowie\xc5\x84stwa. Archontami byli najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej diakoni, rzadziej prezbiterzy. Na pocz\xc4\x85tku VII wieku archontowie sprawowali nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce urz\xc4\x99dy (offikia): synkellosa, odpowiedzialnego og\xc3\xb3lnie za administracj\xc4\x99, chartofylaksa, odpowiedzialnego za archiwa i podleg\xc5\x82ych mu notariuszy, ekonoma, kartulariuszy, odpowiedzialnych za administracj\xc4\x99 dobrami ziemskimi, skeuofylaksa, odpowiedzialnego za skarbiec i liturgi\xc4\x99 i ekdikoi odpowiedzialnych za dyscyplin\xc4\x99 i porz\xc4\x85dek._NEWLINE_O dwa stulecia p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy Taktikon Benesevicia (pochodz\xc4\x85cy z lat 944-945) wskazuje na zmian\xc4\x99 wcze\xc5\x9bniejszego porz\xc4\x85dku urz\xc4\x99d\xc3\xb3w patriarchatu. Najwyra\xc5\xbaniej wzrost znaczenia stolicy patriarszej przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 powi\xc4\x99kszenie zada\xc5\x84 jej administracji. Finansami patriarchatu zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 w tym czasie sakkelariusz, protonotariusz by\xc5\x82 sekretarzem patriarchy, logoteta wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 mowy \xc5\x9bwi\xc4\x85teczne, hypomnematograf by\xc5\x82 urz\xc4\x99dnikiem s\xc4\x85dowym, kanstresios odpowiada\xc5\x82 za szaty liturgiczne, referendarz za komunikacj\xc4\x99 z cesarzem. Lista nie wymienia synkellosa, kt\xc3\xb3ry zaczyna by\xc4\x87 wtedy traktowany jako nast\xc4\x99pca urz\xc4\x99duj\xc4\x85cego patriarchy. Wraz ze wzrostem znaczenia patriarchatu wzros\xc5\x82a te\xc5\xbc ingerencja cesarza w obsadzanie jego urz\xc4\x99d\xc3\xb3w. Cesarz rezerwuje sobie mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 obsadzania dw\xc3\xb3ch g\xc5\x82\xc3\xb3wnych urz\xc4\x99d\xc3\xb3w: ekonoma i skeuofylaksa, wykorzystuje te\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 powo\xc5\x82ywania na archont\xc3\xb3w os\xc3\xb3b \xc5\x9bwieckich. W 1057 roku cesarz Izaak Komnen zrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 prawa do jakiejkolwiek ingerencji w administrowanie dobrami ko\xc5\x9bcielnymi, uwalniaj\xc4\x85c je tym samym od kontroli pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_Pod koniec XI wieku Aleksy I Komnen dokona\xc5\x82 reformy administracji patriarchatu. Wydana przez niego w 1094 roku syntagma upraszcza\xc5\x82a organizacj\xc4\x99 patriarchatu do pi\xc4\x99ciu urz\xc4\x99d\xc3\xb3w: wielkiego ekonoma, wielkiego skeuofylaksa, prepozyta sakellionu, wielkiego sakkelariusza, i chartofylaksa, kt\xc3\xb3ry staje si\xc4\x99 najwa\xc5\xbcniejszym urz\xc4\x99dnikiem patriarchy i jego \xe2\x80\x9eustami\xe2\x80\x9d: jest przedstawicielem patriarchy, po\xc5\x9brednikiem mi\xc4\x99dzy nim a synodem i chocia\xc5\xbc jest diakonem w porz\xc4\x85dku hierarchicznym jest umieszczany przed metropolitami. Pod koniec XII wieku liczba archont\xc3\xb3w zostaje powi\xc4\x99kszona o protekdikosa, wykonuj\xc4\x85cego w\xc5\x82adz\xc4\x99 s\xc4\x85downicz\xc4\x85 poprzez s\xc4\x85d eidekeion._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie (pocz. XXI w.) tytu\xc5\x82 Wielkiego Archonta patriarchatu mo\xc5\xbce zosta\xc4\x87 nadany przez patriarch\xc4\x99 Konstantynopola osobie, kt\xc3\xb3ra po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3lne zas\xc5\x82ugi w pracy dla dobra Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a prawos\xc5\x82awnego. Tytu\xc5\x82 Archonta Wielkiego to najwy\xc5\xbcszy tytu\xc5\x82, jaki mo\xc5\xbce otrzyma\xc4\x87 w prawos\xc5\x82awiu wierny \xc5\x9bwiecki, jego nadaniu towarzyszy specjalny obrz\xc4\x99d.'