b'\n_START_ARTICLE_\nSkalp\n_START_PARAGRAPH_\nSkalp, trofeum wojenne znane w\xc5\x9br\xc3\xb3d niekt\xc3\xb3rych plemion Indian Ameryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i (wed\xc5\x82ug Herodota) u Scyt\xc3\xb3w. Zwykle skrawek sk\xc3\xb3ry g\xc5\x82owy z w\xc5\x82osami zerwany - poprzez naci\xc4\x99cie - z g\xc5\x82owy pokonanego wroga. Zdobycie skalpu mia\xc5\x82o cz\xc4\x99sto znaczenie kultowe i magiczne, ale cz\xc4\x99sto te\xc5\xbc (po pojawieniu si\xc4\x99 w Ameryce bia\xc5\x82ych naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w) czysto praktyczne._NEWLINE_Skalpowanie rozwini\xc4\x99to niezale\xc5\xbcnie w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kulturach zar\xc3\xb3wno Starego, jak i Nowego \xc5\x9awiata._NEWLINE_Nie wszystkie plemiona india\xc5\x84skie praktykowa\xc5\x82y skalpowanie przeciwnik\xc3\xb3w i wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 badaczy uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce zwyczaj ten - znany w\xc5\x9br\xc3\xb3d Irokez\xc3\xb3w i Krik\xc3\xb3w upowszechni\xc5\x82 si\xc4\x99 po pojawieniu si\xc4\x99 bia\xc5\x82ych. U niekt\xc3\xb3rych plemion wschodnich stan\xc3\xb3w praktykowano zbieranie nie skalp\xc3\xb3w, a odci\xc4\x99tych g\xc5\x82\xc3\xb3w nieprzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82._NEWLINE_Zgodnie z XVIII-wiecznymi relacjami skalpowanie sta\xc5\x82o si\xc4\x99 zwyczajem, gdy w\xc5\x82adze kolonii brytyjskich zacz\xc4\x99\xc5\x82y p\xc5\x82aci\xc4\x87 za zabicie szczeg\xc3\xb3lnie znienawidzonych Indian. Skalpy zbierali nie tylko Indianie, ale i biali; natomiast w pierwszym okresie Indianie nie zbierali skalp\xc3\xb3w bia\xc5\x82ych kolonist\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy nie byli dla nich wojownikami. Podobnie Indianie Wielkich R\xc3\xb3wnin nie skalpowali tzw. "Buffalo Soldiers", czyli czarnosk\xc3\xb3rych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy operuj\xc4\x85cych na obszarach prerii w II po\xc5\x82owie XIX wieku. Indianie z plemienia Pima nie skalpowali, z przyczyn religijnych, Apacz\xc3\xb3w._NEWLINE_Skalpowanie nie zawsze by\xc5\x82o r\xc3\xb3wnoznaczne ze \xc5\x9bmierci\xc4\x85. Cz\xc4\x99sto zdarza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce wojownik skalpowa\xc5\x82 \xc5\xbcywego przeciwnika i pozwala\xc5\x82 mu wr\xc3\xb3ci\xc4\x87 ca\xc5\x82o do swoich tylko po to, by dozna\xc5\x82 pogardy i znies\xc5\x82awienia jako wojownik, kt\xc3\xb3ry da\xc5\x82 si\xc4\x99 pokona\xc4\x87. Biali, oskalpowani ale \xc5\xbcywi, byli pokazywani publicznie, by wzbudzi\xc4\x87 nienawi\xc5\x9b\xc4\x87 do "czerwonosk\xc3\xb3rych". W\xc5\x9br\xc3\xb3d Indian prerii panowa\xc5\x82o przekonanie, \xc5\xbce wi\xc4\x99kszy honor przyniesie uderzenie nieprzyjaciela kijem ni\xc5\xbc zabicie go i oskalpowanie. W niekt\xc3\xb3rych plemionach by\xc5\x82 zwyczaj, \xc5\xbce wojownik nie skalpowa\xc5\x82 swojej ofiary, zostawiaj\xc4\x85c to innym, nawet kobietom; u innych wojownik zdejmowa\xc5\x82 skalp, ale tylko po to, by poci\xc4\x85\xc4\x87 zdobycz na mniejsze kawa\xc5\x82ki i podzieli\xc4\x87 si\xc4\x99 z innymi uczestnikami bitwy. Wojownicy plemion prerii nie mieli zwyczaju odmierzania swej s\xc5\x82awy liczb\xc4\x85 skalp\xc3\xb3w._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re plemiona Wielkich R\xc3\xb3wnin uwa\xc5\xbca\xc5\x82y, \xc5\xbce oskalpowany wojownik nie mo\xc5\xbce dost\xc4\x85pi\xc4\x87 \xc5\xbcycia wiecznego. Z tego powodu wojownicy tych plemion starali si\xc4\x99 zrobi\xc4\x87 wszystko, by uchroni\xc4\x87 w\xc5\x82asnych zabitych i rannych przed oskalpowaniem. Skalp nie zawsze zachowywano; czasami by\xc5\x82 zostawiany na miejscu potyczki. M\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cany bogu s\xc5\x82o\xc5\x84ca, czemu towarzyszy\xc5\x82a kr\xc3\xb3tka modlitwa; w innych wypadkach po\xc5\x9bwi\xc4\x99cano go wodzie i wrzucano do strumienia lub rzeki. Skalp, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 by\xc4\x87 zachowany, by\xc5\x82 suszony i rozci\xc4\x85gany na specjalnej obr\xc4\x99czy o \xc5\x9brednicy oko\xc5\x82o 15 cm. Po wysuszeniu strona wewn\xc4\x99trzna by\xc5\x82a malowana na czerwono lub czerwono i czarno. Tak spreparowane skalpy by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane przez kobiety niekt\xc3\xb3rych plemion podczas Ta\xc5\x84ca Skalp\xc3\xb3w._NEWLINE_Skalpy by\xc5\x82y cz\xc4\x99sto wykorzystywane jako element zdobniczy tarcz, w\xc5\x82\xc3\xb3czni, szat, pas\xc3\xb3w lub naszyjnik\xc3\xb3w. Dakotowie zachowywali skalp przez rok wierz\xc4\x85c, \xc5\xbce w tym czasie duch oskalpowanego wroga unosi si\xc4\x99 gdzie\xc5\x9b w pobli\xc5\xbcu. Po roku, podczas specjalnego \xc5\x9bwi\xc4\x99ta, skalpy niszczono, uwalniaj\xc4\x85c tym samym duchy. Arikara wieszali skalpy w swych Chatach Szaman\xc3\xb3w jako ofiary dla b\xc3\xb3stw plemiennych._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3rzy wojownicy - zw\xc5\x82aszcza na wschodzie dzisiejszych Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych i Kanady - golili g\xc5\x82owy zostawiaj\xc4\x85c jeden d\xc5\x82ugi i szeroki kosmyk (tzw. lok skalpowy), niejako zach\xc4\x99caj\xc4\x85cy wroga do ataku celem zdobycia skalpu.'