b'\n_START_ARTICLE_\nPortret owalny\n_START_SECTION_\nFabu\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nHistoria zaczyna si\xc4\x99 z pozycji rannego narratora, szukaj\xc4\x85cego schronienia w opuszczonej posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w Apeninach. Nie jest jednak podany pow\xc3\xb3d jego zranienia. Sp\xc4\x99dza on sw\xc3\xb3j czas podziwiaj\xc4\x85c dzie\xc5\x82a sztuki, kt\xc3\xb3rymi jest udekorowany pok\xc3\xb3j o dziwnych kszta\xc5\x82tach, czyta te\xc5\xbc uwa\xc5\xbcnie ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra zawiera\xc5\x82a \xe2\x80\x9e rzekomo ocen\xc4\x99 i opis obraz\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Koniec ko\xc5\x84c\xc3\xb3w odkrywa on obraz, kt\xc3\xb3ry szokuje go jego ekstremalnym realizmem, kt\xc3\xb3ry polega na absolutnej \xe2\x80\x9e\xc5\xbcywotno\xc5\x9bci wyrazu\xe2\x80\x9d. Sp\xc4\x99dza niemal godzin\xc4\x99 w stanie cichego podziwu, a gdy nie jest ju\xc5\xbc w stanie znie\xc5\x9b\xc4\x87 jego widoku, szuka wyja\xc5\x9bnie\xc5\x84 w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce._NEWLINE_Pozosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 fabu\xc5\x82y jest wycinkiem z tej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, gdzie jest wyt\xc5\x82umaczone jak \xc3\xb3w obraz powsta\xc5\x82 \xe2\x80\x93 co tworzy swojego rodzaju histori\xc4\x99 w historii. Czytelnik dowiaduje si\xc4\x99, \xc5\xbce portret zosta\xc5\x82 namalowany przez ekscentrycznego artyst\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry uwieczni\xc5\x82 na nim swoj\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x99. Obraz sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak dla niego obsesj\xc4\x85 do tego stopnia, \xc5\xbce zacz\xc4\x85\xc5\x82 zaniedbywa\xc4\x87 kobiet\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 sportretowa\xc5\x82. Gdy prace dobiegaj\xc4\x85 ko\xc5\x84ca, jest on zszokowany swoim w\xc5\x82asnym dzie\xc5\x82em i wykrzykuje: \xe2\x80\x9eZaiste! To \xc5\xbcycie samo!\xe2\x80\x9d. Nast\xc4\x99pnie obraca si\xc4\x99 w kierunku panny m\xc5\x82odej i odkrywa, \xc5\xbce jest martwa.\n_START_SECTION_\nAnaliza\n_START_PARAGRAPH_\nCentralnym problemem w utworze jest opis zawi\xc5\x82ego zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy sztuk\xc4\x85 a \xc5\xbcyciem. W Portrecie owalnym sztuka i przywi\xc4\x85zanie do niej s\xc4\x85 ostatecznie przedstawione jako czynniki unicestwiaj\xc4\x85ce, prowadz\xc4\x85ce do \xc5\x9bmierci panny m\xc5\x82odej. W tym kontek\xc5\x9bcie sztuka zr\xc3\xb3wnana jest synonimicznie ze \xc5\x9bmierci\xc4\x85, podczas gdy zwi\xc4\x85zek mi\xc4\x99dzy ni\xc4\x85 a \xc5\xbcyciem jest konsekwentnie rozwa\xc5\xbcany jako rywalizacja. Odpowiada to teorii Poe, kt\xc3\xb3ry uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce poezja jest rytmiczn\xc4\x85 kreacj\xc4\x85 pi\xc4\x99kna, a najbardziej poetycki temat na \xc5\x9bwiecie to \xc5\x9bmier\xc4\x87 pi\xc4\x99knej kobiety (Filozofia kompozycji). Portret owalny sugeruje, \xc5\xbce pi\xc4\x99kno kobiety skazuje j\xc4\x85 na \xc5\x9bmier\xc4\x87._NEWLINE_Sztuka mo\xc5\xbce unaoczni\xc4\x87 win\xc4\x99 b\xc4\x85d\xc5\xba z\xc5\x82o artysty, a on sam mo\xc5\xbce zniszczy\xc4\x87 \xc5\xbcycie, kt\xc3\xb3re przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 w sztuk\xc4\x99._NEWLINE_Poe m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 zainspirowany przy pisaniu noweli obrazem swojego przyjaciela Thomasa Sully, przedstawiaj\xc4\x85cego kobiet\xc4\x99 trzymaj\xc4\x85c\xc4\x85 w r\xc4\x99ce medalion zawieszony na wst\xc4\x85\xc5\xbcce wok\xc3\xb3\xc5\x82 jej nagiej szyi, ale te\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwie przez Tintoretto (1518-1594), kt\xc3\xb3ry namalowa\xc5\x82 portret jego martwej c\xc3\xb3rki. Inn\xc4\x85 inspiracj\xc4\x85 mog\xc5\x82a by\xc4\x87 powie\xc5\x9b\xc4\x87 Ann Radcliffe pt. The Mysteries of Udolpho, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 to Poe wspomina w otwarciu historii. Fabu\xc5\x82a utworu Poe wykazuje pewne podobie\xc5\x84stwa do jednego z w\xc4\x85tk\xc3\xb3w powie\xc5\x9bci Ann Radcliffe, cho\xc4\x87 jego wersja jest obj\xc4\x99to\xc5\x9bciowo znacznie mniejsza. Wzorem dla autora mog\xc5\x82o by\xc4\x87 tak\xc5\xbce opowiadanie E.T.A. Hoffmanna pt. Die Jesuiterkirche zu G., w kt\xc3\xb3rej ten pisze, \xc5\xbce artysta potrzebuje idea\xc5\x82u i muzy, kt\xc3\xb3rej jednak w \xc5\xbcadnym wypadku nie powinien po\xc5\x9blubia\xc4\x87, poniewa\xc5\xbc czar kt\xc3\xb3rym ta promienieje z dystansu, mo\xc5\xbce si\xc4\x99 zatraci\xc4\x87 w kontakcie. Podobne tematy zosta\xc5\x82y wykorzystane w Berenice i w utworze Cz\xc5\x82owiek t\xc5\x82umu. W\xc4\x85tek \xc5\x9bmierci pi\xc4\x99knej kobiety jest tak\xc5\xbce w dzie\xc5\x82ach Ligeja i Morella.\n_START_SECTION_\nRecepcja i wp\xc5\x82yw\n_START_PARAGRAPH_\nUtw\xc3\xb3r mia\xc5\x82 po cz\xc4\x99\xc5\x9bci wp\xc5\x82yw na powie\xc5\x9b\xc4\x87 Portret Doriana Graya Oscara Wilda z 1891 . Pi\xc4\x99\xc4\x87 lat przed publikacj\xc4\x85, Wilde chwali\xc5\x82 rytmiczn\xc4\x85 ekspresj\xc4\x99 Edgara Allana Poe. W powie\xc5\x9bci Wilda portret unaocznia stopniowo z\xc5\x82o, ale raczej w odniesieniu do jego tematu ni\xc5\xbc do artysty. Podobn\xc4\x85 fabu\xc5\x82\xc4\x99 mia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc The Birth-Mark z 1843, kt\xc3\xb3rej autorem by\xc5\x82 Nathaniel Hawthorne. Francuski producent filmowy Jean-Luc Godard cytowa\xc5\x82 fragmenty z utworu w jego filmie z 1962 roku \xc5\xbby\xc4\x87 w\xc5\x82asnym \xc5\xbcyciem.'