b'\n_START_ARTICLE_\nWisznu\n_START_PARAGRAPH_\nWisznu (hindi: \xe0\xa4\xb5\xe0\xa4\xbf\xe0\xa4\xb7\xe0\xa5\x8d\xe0\xa4\xa3\xe0\xa5\x81) \xe2\x80\x93 jeden z najpopularniejszych dew\xc3\xb3w w hinduizmie, jedyny hinduski b\xc3\xb3g czczony w wisznuizmie (najwi\xc4\x99kszym wyznaniu hinduistycznym). Jeden z Trimurti (tr\xc3\xb3jcy hinduistycznej) tworzonej wraz z Brahm\xc4\x85 i \xc5\x9aiw\xc4\x85. Symbolizuje utrzymuj\xc4\x85cy aspekt boga, najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej identyfikowany z dwoma swoimi awatarami: Kryszn\xc4\x85 i Ram\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nIkonografia\n_START_PARAGRAPH_\nPrzedstawiany jako czteroramienny przystojny m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna o b\xc5\x82\xc4\x99kitnej sk\xc3\xb3rze. Nosi z\xc5\x82ot\xc4\x85 szat\xc4\x99, a na jego piersi widnieje znak \xc5\x9briwatsa i klejnot kausthubha. Jego atrybutami s\xc4\x85 koncha (\xc5\x9bankha), dysk (\xc4\x87akra), maczuga (gada) i lotos (padma). Wisznu cz\xc4\x99sto pojawia si\xc4\x99 w sztuce na zwojach otch\xc5\x82annego w\xc4\x99\xc5\xbca Ananty, kt\xc3\xb3rego imi\xc4\x99 znaczy tyle, co Nieko\xc5\x84cz\xc4\x85cy si\xc4\x99; z zamkni\xc4\x99tymi oczami podr\xc3\xb3\xc5\xbcuje b\xc3\xb3g po kosmicznym oceanie mlecznym, w towarzystwie pi\xc4\x99ciu braci Pandaw\xc3\xb3w (bohater\xc3\xb3w Mahabharaty) i ich \xc5\xbcony Draupadi. Wed\xc5\x82ug takiego przedstawienia wymienione postaci ludzkie s\xc4\x85 obiektem marzenia sennego Wisznu, st\xc4\x85d te\xc5\xbc b\xc3\xb3g ten nazywany jest niekiedy Cudownie \xc5\x9bni\xc4\x85cym._NEWLINE_Siedzib\xc4\x85 Wisznu jest planeta (loka) Wajkuntha.\n_START_SECTION_\nRodzina i postacie powi\xc4\x85zane\n_START_PARAGRAPH_\nJego \xc5\xbcona to Lakszmi, a ulubionym wierzchowcem (wahan\xc4\x85) jest olbrzymi orze\xc5\x82 z ludzkim tu\xc5\x82owiem \xe2\x80\x93 Garuda.\n_START_SECTION_\nGeneza Wisznu\n_START_PARAGRAPH_\nNie jest wiadome kiedy rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 kult Wisznu. W Wedach i informacjach nt. wierze\xc5\x84 Ari\xc3\xb3w, Wisznu jest wymieniany jako pomniejszy dewa solarny, zwykle w towarzystwie Indry. Jego znaczenie wzros\xc5\x82o w okresie braminizmu. Inni czczeni dewowie \xe2\x80\x93 mianowicie Wasudewa (charakteryzuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 przede wszystkim dharmicznym post\xc4\x99powaniem) i Narajana (ukazywany jako le\xc5\xbc\xc4\x85cy na w\xc4\x99\xc5\xbcu niesko\xc5\x84czono\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 Ananta \xc5\x9aesza \xe2\x80\x93 podobnie jak obecnie cz\xc4\x99sto si\xc4\x99 przedstawia Wisznu) po\xc5\x82\xc4\x85czyli si\xc4\x99 w jedn\xc4\x85 posta\xc4\x87 z Wisznu, a rola tego ostatniego znacznie si\xc4\x99 zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nWisznu jako b\xc3\xb3g jedyny\n_START_PARAGRAPH_\nP\xc3\xb3\xc5\xbaniej Wisznu sta\xc5\x82 si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Trimurti i jednym z najwa\xc5\xbcniejszych b\xc3\xb3stw hinduizmu; przez jego wyznawc\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 wisznuit\xc3\xb3w uwa\xc5\xbcany jest za boga jedynego. W okresie Puran powsta\xc5\x82o du\xc5\xbco opowie\xc5\x9bci o Wisznu. Najwi\xc4\x99kszy epos i dzie\xc5\x82o literackie \xc5\x9bwiata \xe2\x80\x93 Mahabharata opisuje dzieje jego \xc3\xb3smej inkarnacji \xe2\x80\x93 Kryszny (ma te\xc5\xbc inne w\xc4\x85tki); inny wielki epos Indii \xe2\x80\x93 Ramajana skupie si\xc4\x99 na jego si\xc3\xb3dmym zst\xc4\x85pieniu- Ramie. W II wieku p.n.e. powstali bhagawatowie \xe2\x80\x93 wczesno-bhaktyjski od\xc5\x82am wisznuicki oraz pa\xc5\x84czaratrowie \xe2\x80\x93 inna szko\xc5\x82a wisznuicka. Od \xc3\xb3smego wieku n.e. rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 intensywnie wisznuickie bhakti jako religijno\xc5\x9b\xc4\x87 emocjonalna. W \xc3\xb3smym wieku wielkimi przedstawicielami tego by\xc5\x82o dwunastu alwar\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 \xc5\x9bwi\xc4\x99tych-\xc5\x9bpiewak\xc3\xb3w-poet\xc3\xb3w tworz\xc4\x85cy dewocyjn\xc4\x85 poezj\xc4\x99 rado\xc5\x9bnie czcz\xc4\x85c\xc4\x85 Wisznu oraz opisuj\xc4\x85c\xc4\x85 emocjonalny zwi\xc4\x85zek bhakty z nim. Ruch Wisznu-bhakti kwit\xc5\x82 w \xc5\x9bredniowieczu we wielu cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Indii i otrzyma\xc5\x82 podbudow\xc4\x99 filozoficzno-teologiczn\xc4\x85, a to za spraw\xc4\x85 wybitnych my\xc5\x9blicieli takich jak Ramanud\xc5\xbaa, Madhwa, Wallabha, Nimbarka, \xc4\x86ajtanja Mahaprabhu. Obecnie odgrywa bardzo wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w \xc5\xbcycie Hindus\xc3\xb3w i rozwija si\xc4\x99 we wielu innych krajach, w tym na Zachodzie.\n_START_SECTION_\nJezus\n_START_PARAGRAPH_\nR\xc3\xb3wnie\xc5\xbc posta\xc4\x87 Jezusa bywa wskazywana przez niekt\xc3\xb3re szko\xc5\x82y jako awatara Wisznu'