b'\n_START_ARTICLE_\nJaz\xc5\x82owiec\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nJest to jedna z najstarszych osad polskich na Podolu zachodnim._NEWLINE_W 1406 kr\xc3\xb3l W\xc5\x82adys\xc5\x82aw II Jagie\xc5\x82\xc5\x82o nada\xc5\x82 Jaz\xc5\x82owiec staro\xc5\x9bcie Dziers\xc5\x82awowi Konopce, kt\xc3\xb3ry przez naleganie wielkiego ksi\xc4\x99cia litewskiego Witolda Kiejstutowicza odda\xc5\x82 posiad\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Teodorykowi z Buczacza. Wed\xc5\x82ug innych danych przed 1417 r. Jaz\xc5\x82owiec dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 w r\xc4\x99ce Buczackich herbu Abdank kt\xc3\xb3rzy po osiedleniu si\xc4\x99 w Jaz\xc5\x82owcu przyj\xc4\x99li nazwisko Jaz\xc5\x82owieckich. W\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami Jaz\xc5\x82owca byli m.in. przedstawiciele ks. Radziwi\xc5\x82\xc5\x82\xc3\xb3w i Koniecpolskich. W okresie I Rzeczypospolitej osad\xc4\x99 zamieszkiwali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Ormianie, a miasto by\xc5\x82o siedzib\xc4\x85 drugiego obok Lwowa biskupstwa ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a ormia\xc5\x84skiego. W latach 1676-1684 Jaz\xc5\x82owiec wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad Porty Osma\xc5\x84skiej. W 1708 w Jaz\xc5\x82owcu, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 centrum namie\xc5\x9bnictwa, znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 cerkwie: p.w. Narodzenia Pa\xc5\x84skiego, \xc5\x9awi\xc4\x99tego Miko\xc5\x82aja oraz \xc5\x9awi\xc4\x99tego Eliasza._NEWLINE_Zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 do dnia dzisiejszego ruiny twierdzy fortyfikowanej przez Jaz\xc5\x82owieckich oraz stary polski cmentarz z kaplic\xc4\x85 B\xc5\x82a\xc5\xbcowskich herbu Sas. Nad miasteczkiem do chwili obecnej znajduje si\xc4\x99 klasztor Si\xc3\xb3str Niepokalanek (za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1863 roku przez b\xc5\x82. Marcelin\xc4\x99 Darowsk\xc4\x85), mieszcz\xc4\x85cy si\xc4\x99 w pa\xc5\x82acu zbudowanym w latach 1644-1659 przez hetmana koronnego Stanis\xc5\x82awa i jego syna Aleksandra (kt\xc3\xb3remu sejm w 1658 za utrzymanie za\xc5\x82\xc3\xb3g w Brodach i Jaz\xc5\x82owcu przyzna\xc5\x82 prawo pobierania cel i myta w Jaz\xc5\x82owcu) i b\xc4\x99d\xc4\x85cym od 1746 roku do ko\xc5\x84ca XVIII wieku rodow\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 Poniatowskich (sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w nim cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 swoich lat ch\xc5\x82opi\xc4\x99cych przysz\xc5\x82y kr\xc3\xb3l Stanis\xc5\x82aw August Poniatowski). W 1766 \xc3\xb3wczesny w\xc5\x82a\xc5\x9bciciel miasta kr\xc3\xb3l Stanis\xc5\x82aw August Poniatowski potwierdzi\xc5\x82 nadane przez ojca i brata prawo wzgl\xc4\x99dem posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci i powinno\xc5\x9bci._NEWLINE_Obok klasztoru utworzony zosta\xc5\x82 zak\xc5\x82ad naukowo-wychowawczy. W jaz\xc5\x82owieckim ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Anny sw\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 msz\xc4\x99 odprawi\xc5\x82 w 1894 roku Adam Stefan Sapieha, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy kardyna\xc5\x82. Od 1883 do 1946 roku w kaplicy Si\xc3\xb3str Niepokalanek znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 s\xc5\x82yn\xc4\x85cy \xc5\x82askami pos\xc4\x85g Matki Bo\xc5\xbcej Jaz\xc5\x82owieckiej z bia\xc5\x82ego marmuru. I wojna \xc5\x9bwiatowa przynios\xc5\x82a miastu znaczne zniszczenia z uwagi na czterokrotne przechodzenie przez nie linii frontu. Sam klasztor, b\xc4\x99d\xc4\x85cy przez pewien czas siedzib\xc4\x85 austriackiego sztabu, mimo bombardowania lotniczego (w czasie kt\xc3\xb3rego zrzucono 14 bomb) nie zosta\xc5\x82 uszkodzony.\n_START_SECTION_\nWiek XX\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas wybor\xc3\xb3w do Rady miejskiej w Jaz\xc5\x82owcu na pocz\xc4\x85tku 1902 wybranych zosta\xc5\x82o 15 katolik\xc3\xb3w (m.in. obaj proboszczowie) i 9 \xc5\xbcyd\xc3\xb3w (w poprzedniej kadencji by\xc5\x82o 6 katolik\xc3\xb3w i 18 \xc5\xbcyd\xc3\xb3w)._NEWLINE_Jednak akta wyborcze wys\xc5\x82ane do Buczacza poczt\xc4\x85 przez urz\xc4\x85d gminny (w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie policjant przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 je na poczt\xc4\x99 drog\xc4\x85) znikn\xc4\x99\xc5\x82y._NEWLINE_W 1906 Sejm Krajowy Galicji przeznaczy\xc5\x82 Wydzia\xc5\x82owi powiatowemu w Buczaczu subwencj\xc4\x99 11000 kr. na budow\xc4\x99 drogi Ni\xc5\xbcni\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Jaz\xc5\x82owiec._NEWLINE_Zabytkowe centrum Jaz\xc5\x82owca prawie ca\xc5\x82kowicie zosta\xc5\x82o zniszczone podczas ostrza\xc5\x82u podczas Ofensyw\xc4\x85 Brusi\xc5\x82owa w czerwcu 1916 roku._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu I wojny \xc5\x9bwiatowej, od listopada 1918 r. do lata 1919 Jaz\xc5\x82owiec znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w Zachodnioukrai\xc5\x84skiej Republice Ludowej. W grudniu 1918 roku klasztor w Jaz\xc5\x82owcu zosta\xc5\x82 zaj\xc4\x99ty przez wojska zachodnio-ukrai\xc5\x84skie i zamieniony na wi\xc4\x99zienie dla internowanych Polak\xc3\xb3w. W lecie 1919 roku w w\xc4\x85wozach w pobli\xc5\xbcu Jaz\xc5\x82owca odby\xc5\x82a si\xc4\x99 trzydniowa, zwyci\xc4\x99ska bitwa 14 Pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w z wojskami ukrai\xc5\x84skimi. Od dnia zwyci\xc4\x99stwa \xe2\x80\x93 11 lipca 1919 roku pu\xc5\x82k ten przyj\xc4\x85\xc5\x82 nazw\xc4\x99 U\xc5\x82an\xc3\xb3w Jaz\xc5\x82owieckich. Jedynym poleg\xc5\x82ym w bitwie po polskiej stronie by\xc5\x82 Stanis\xc5\x82aw Seku\xc5\x82a._NEWLINE_Ok. 1929 Jaz\xc5\x82owiec, miasto w powiecie buczackim, liczy\xc5\x82o 1982 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W okresie II Rzeczypospolitej (1920\xe2\x80\x931939) zak\xc5\x82ad naukowo-wychowawczy obejmowa\xc5\x82 gimnazjum i liceum og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce oraz seminarium gospodarcze wraz z internatem._NEWLINE_W grudniu 1943 roku banderowcy dokonali napadu na miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87. W czasie torturowania ksi\xc4\x99dza dra Andrzeja Krasickiego usi\xc5\x82owali zmusi\xc4\x87 go do ujawnienia nazwisk os\xc3\xb3b ukrywaj\xc4\x85cych \xc5\xbbyd\xc3\xb3w, czyli zdradzenia tajemnicy spowiedzi. Ksi\xc4\x85dz milcza\xc5\x82, zosta\xc5\x82 przez grup\xc4\x99 UPA porwany i zamordowany w nieznanym miejscu._NEWLINE_23 sierpnia 1944 roku w miejscowo\xc5\x9bci Rusi\xc5\x82\xc3\xb3w pod Jaz\xc5\x82owcem zosta\xc5\x82y zamordowane przez Ukrai\xc5\x84c\xc3\xb3w dwie niepokalanki z Jaz\xc5\x82owca, siostry Zofia Stefania Ustyanowicz i Laetitia Maria Szembek. Zw\xc5\x82oki zosta\xc5\x82y odnalezione na pocz\xc4\x85tku listopada 1944 roku w lesie rusi\xc5\x82owskim. Pogrzeb s. Letitii Szembek odby\xc5\x82 si\xc4\x99 6 listopada, a s. Zofii Ustyanowicz 11 listopada 1944 roku w grobowcu zakonnym Niepokalanek w Jaz\xc5\x82owcu._NEWLINE_W okresie ZSRR miasto nosi\xc5\x82o nazw\xc4\x99 Jab\xc5\x82uniwka._NEWLINE_W 1946 roku mieszkaj\xc4\x85cy w Jaz\xc5\x82owcu Polacy oraz Siostry Niepokalanki zostali przymusowo wysiedleni na zach\xc3\xb3d. Siostry dzi\xc4\x99ki pomocy radzieckich saper\xc3\xb3w przewioz\xc5\x82y koronowany w 1939 roku pos\xc4\x85g Pani Jaz\xc5\x82owieckiej do Szymanowa. Klasztor przekszta\xc5\x82cono w sanatorium, kt\xc3\xb3re dzia\xc5\x82a\xc5\x82o w jednym ze skrzyde\xc5\x82 pa\xc5\x82acu co najmniej do 2002 roku. Od 1999 roku w kaplicy (dawnej sali balowej pa\xc5\x82acu, b\xc4\x99d\xc4\x85cej za czas\xc3\xb3w ZSRR sal\xc4\x85 kinow\xc4\x85) istnieje sanktuarium b\xc5\x82. Marceliny Darowskiej, znajduje si\xc4\x99 tu te\xc5\xbc wierna kopia pos\xc4\x85gu Pani Jaz\xc5\x82owieckiej. Dawne plantacje winoro\xc5\x9bli, rosn\xc4\x85ce niegdy\xc5\x9b na po\xc5\x82udniowym stoku wzg\xc3\xb3rza pa\xc5\x82acowego, zosta\xc5\x82y wyparte przez ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 typu parkowego._NEWLINE_Na portalu pa\xc5\x82acu (od strony parku) znajduje si\xc4\x99 \xc5\x82aci\xc5\x84ska sentencja Honestus rumor alterum est patrimonium (\xe2\x80\x9eDobra s\xc5\x82awa jest drugim dziedzictwem\xe2\x80\x9d). W tympanonie widnieje korona kr\xc3\xb3lewska oraz rodowe herby Poniatowskich i Czartoryskich, pod kt\xc3\xb3rymi umieszczono wizerunek Orderu Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\n6 stycznia 1749 Stanis\xc5\x82aw Poniatowski da\xc5\x82 prezent\xc4\x99 ks. Piotrowi Filewiczowi na probostwo cerkwi \xc5\x9bw. Eliasza proroka, a 8 sierpnia 1753 (ju\xc5\xbc jako kasztelan krakowski) ks. Micha\xc5\x82owi Paw\xc5\x82owiczowi na probostwo cerkwi \xc5\x9bw. Miko\xc5\x82aja.'