b'\n_START_ARTICLE_\nZwi\xc4\x85zek Literat\xc3\xb3w Polskich\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nZLP uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 (podobnie jak Stowarzyszenie Pisarzy Polskich) za bezpo\xc5\x9bredniego kontynuatora tradycji Zwi\xc4\x85zku Zawodowego Literat\xc3\xb3w Polskich, za\xc5\x82o\xc5\xbconego z inicjatywy Stefana \xc5\xbberomskiego 14 maja 1920 podczas Zjazdu Literat\xc3\xb3w Polskich w Warszawie. Formalnie reaktywowano t\xc4\x99 organizacj\xc4\x99 po przerwie okupacyjnej, praktycznie tworz\xc4\x85c now\xc4\x85 we wrze\xc5\x9bniu 1944 roku na Walnym Zebraniu w Lublinie, gdzie zosta\xc5\x82 wybrany Tymczasowy Zarz\xc4\x85d, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rego wszed\xc5\x82 Julian Przybo\xc5\x9b jako prezes, a obok niego: Mieczys\xc5\x82aw Jastrun, Kazimierz Andrzej Jaworski, Jerzy Ple\xc5\x9bniarowicz, Jerzy Putrament, J\xc3\xb3zef Wasowski, Adam Wa\xc5\xbcyk._NEWLINE_Obecn\xc4\x85 nazw\xc4\x99 zwi\xc4\x85zku przyj\xc4\x99to w styczniu 1949 r. na IV Zje\xc5\xbadzie Literat\xc3\xb3w Polskich w Szczecinie, kt\xc3\xb3ry rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 kilkuletni okres socrealizmu w literaturze polskiej. Zwi\xc4\x85zek zreorganizowano wtedy na wz\xc3\xb3r radzieckich zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w tw\xc3\xb3rczych, zapewniaj\xc4\x85c liczne przywileje pisarzom pos\xc5\x82usznym wobec zalece\xc5\x84 rz\xc4\x85dz\xc4\x85cej partii (domy pracy tw\xc3\xb3rczej, przydzia\xc5\x82y nieruchomo\xc5\x9bci, talony, odznaczenia, synekury, mandaty poselskie, korzystanie wraz z rodzinami z lecznicy rz\xc4\x85dowej, emerytury tw\xc3\xb3rcze). Przywileje dla pisarzy rozdziela\xc5\x82 administracyjny aparat zwi\xc4\x85zku, kt\xc3\xb3rym zarz\xc4\x85dzali sekretarze (Jerzy Putrament, Jan Maria Gisges), a wyj\xc4\x85tkowo serwilistyczn\xc4\x85 postaw\xc4\x99 zajmowa\xc5\x82 wielokrotny prezes Jaros\xc5\x82aw Iwaszkiewicz._NEWLINE_Od lat 60. wewn\xc4\x85trz ZLP rozrasta\xc5\x82o si\xc4\x99 \xc5\x9brodowisko dysydent\xc3\xb3w, kontestuj\xc4\x85ce zasady ustrojowe PRL, nie rezygnuj\xc4\x85c jednak z przywilej\xc3\xb3w._NEWLINE_Po zdj\xc4\x99ciu przez w\xc5\x82adze PRL wystawianych w warszawskim Teatrze Narodowym tzw. dejmkowskich Dziad\xc3\xb3w odby\xc5\x82o si\xc4\x99 29 lutego 1968 nadzwyczajne zebranie Oddzia\xc5\x82u Warszawskiego Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich, na kt\xc3\xb3rym przyj\xc4\x99to napisan\xc4\x85 przez Andrzeja Kijowskiego rezolucj\xc4\x99 pisarzy polskich przeciwko cenzurze, pot\xc4\x99piaj\xc4\x85c polityk\xc4\x99 kulturaln\xc4\x85 w PRL, \xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85c zniesienia cenzury i przywr\xc3\xb3cenia swobody tw\xc3\xb3rczej. Zebranie to sta\xc5\x82o si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 z przyczyn zaognienia atmosfery politycznej, kt\xc3\xb3ra swoj\xc4\x85 kulminacj\xc4\x99 znalaz\xc5\x82a w tzw. wydarzeniach marcowych._NEWLINE_Z czasem dysydenci zdobyli pozycj\xc4\x99 dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 we w\xc5\x82adzach zwi\xc4\x85zku, w okresie 1980-1981 przyjmuj\xc4\x85c retoryk\xc4\x99 opozycji. W tej sytuacji, kiedy w grudniu 1981 r. po wprowadzeniu stanu wojennego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 ZLP zosta\xc5\x82a zawieszona, w\xc5\x82adze komunistyczne nie zamierza\xc5\x82y dopu\xc5\x9bci\xc4\x87 do jej wznowienia \xe2\x80\x93 w lipcu 1983 zawieszony zwi\xc4\x85zek zosta\xc5\x82 rozwi\xc4\x85zany._NEWLINE_Pod koniec 1983 roku z inicjatywy w\xc5\x82adz partyjnych i pa\xc5\x84stwowych cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w rozwi\xc4\x85zanego ZLP zarejestrowa\xc5\x82a nowy zwi\xc4\x85zek pod t\xc4\x85 sam\xc4\x85 nazw\xc4\x85 (okre\xc5\x9blany ironicznie jako \xe2\x80\x9eneo-zlep\xe2\x80\x9d). Wielu dawnym cz\xc5\x82onkom nie dano szansy na przynale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 do nowej organizacji \xe2\x80\x93 poprzez zmian\xc4\x99 kryteri\xc3\xb3w przyjmowania cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w i weryfikacj\xc4\x99 definicji \xe2\x80\x9episarza\xe2\x80\x9d (natomiast szeroko otwarto dost\xc4\x99p dla t\xc5\x82umaczy i polonist\xc3\xb3w). Czo\xc5\x82owe postaci rozwi\xc4\x85zanego \xe2\x80\x9estarego ZLP\xe2\x80\x9d odm\xc3\xb3wi\xc5\x82y uznania nowego \xe2\x80\x9ere\xc5\xbcymowego zwi\xc4\x85zku\xe2\x80\x9d. Powsta\xc5\x82 roz\xc5\x82am w \xc5\x9brodowisku literackim, w wyniku kt\xc3\xb3rego dawni opozycjoni\xc5\x9bci pozostawali poza zwi\xc4\x85zkiem, a po zmianie ustroju przez Polsk\xc4\x99 w 1989 r. utworzyli Stowarzyszenie Pisarzy Polskich. Po pocz\xc4\x85tkowych sporach ZLP i SPP dosz\xc5\x82y do porozumienia, dziel\xc4\x85c si\xc4\x99 zwi\xc4\x85zkowym maj\xc4\x85tkiem. Obydwie organizacje pisarskie maj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 w Domu Literatury w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmie\xc5\x9bcie 87/89.\n_START_SECTION_\nGorz\xc3\xb3w Wielkopolski\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich w Gorzowie Wielkopolskim powsta\xc5\x82 w pa\xc5\xbadzierniku 2004 roku. Inicjatorami jego powo\xc5\x82ania byli cz\xc5\x82onkowie zielonog\xc3\xb3rskiego oddzia\xc5\x82u ZLP, m.in.: Jan Gross, Witold Nied\xc5\xbawiecki, Bronis\xc5\x82aw S\xc5\x82omka, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Kazimierz Furman. Pierwszym prezesem gorzowskiego oddzia\xc5\x82u ZLP zosta\xc5\x82 Ireneusz Krzysztof Szmidt. Wsp\xc3\xb3lnie z Bibliotek\xc4\x85 im. Zbigniewa Herberta oddzia\xc5\x82 jest wydawc\xc4\x85 kwartalnika pt. Pegaz Lubuski.\n_START_SECTION_\nKielce\n_START_PARAGRAPH_\nW lutym 1984 roku powo\xc5\x82ano oddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich w Kielcach. W 1997 r. rozpocz\xc4\x99to wydawanie periodyku pt. \xc5\x9awi\xc4\x99tokrzyski Kwartalnik Literacki. Od 1998 r. przy kieleckim oddziale ZLP funkcjonuje Ko\xc5\x82o M\xc5\x82odych Pisarzy.\n_START_SECTION_\nKoszalin\n_START_PARAGRAPH_\nWe wrze\xc5\x9bniu 1965 roku powsta\xc5\x82 oddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich w Koszalinie, kt\xc3\xb3rego cz\xc5\x82onkami-za\xc5\x82o\xc5\xbcycielami byli: Czes\xc5\x82aw Kuriata, Henryk Livor-Piotrowski, Marta Aluchna-Emelianow, Zbigniew Kiwka, Stanis\xc5\x82aw Misakowski i Gracjan Bojar-Fija\xc5\x82kowski. Pierwszym prezesem koszali\xc5\x84skiego oddzia\xc5\x82u ZLP by\xc5\x82 Czes\xc5\x82aw Kuriata. W 1980 roku cz\xc5\x82onkowie oddzia\xc5\x82u z wojew\xc3\xb3dztwa s\xc5\x82upskiego wyodr\xc4\x99bnili si\xc4\x99 w oddzia\xc5\x82 ZLP w S\xc5\x82upsku.\n_START_SECTION_\nKrak\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Zawodowego Literat\xc3\xb3w Polskich powsta\xc5\x82 w Krakowie ju\xc5\xbc w chwili utworzenia tej organizacji w 1920 roku. Po wojnie otrzyma\xc5\x82 od w\xc5\x82adz kamienic\xc4\x99 przy ulicy Krupniczej 22. W tym budynku, znanym odt\xc4\x85d jako Dom Literat\xc3\xb3w (albo \xc5\xbcartobliwie \xe2\x80\x9episarski ko\xc5\x82choz\xe2\x80\x9d), opr\xc3\xb3cz pomieszcze\xc5\x84 biurowych i klubowych, biblioteki, bufetu i sto\xc5\x82\xc3\xb3wki znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 mieszkania, przydzielane pisarzom, przede wszystkim przyby\xc5\x82ym do Krakowa po powstaniu warszawskim i powojennej zmianie granic. Pierwszym powojennym prezesem oddzia\xc5\x82u by\xc5\x82 Jerzy Andrzejewski, do najaktywniejszych dzia\xc5\x82aczy przez dziesi\xc4\x99ciolecia nale\xc5\xbca\xc5\x82 Kornel Filipowicz (wieloletni wiceprezes).\n_START_SECTION_\nLublin\n_START_PARAGRAPH_\nW maju 1932 roku powsta\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zek Literat\xc3\xb3w w Lublinie, kt\xc3\xb3ry formalnie nie by\xc5\x82 zwi\xc4\x85zany z og\xc3\xb3lnopolskim ZZLP. Za\xc5\x82o\xc5\xbcycielami Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w w Lublinie byli: Franciszka Arnsztajnowa, J\xc3\xb3zef Czechowicz (pierwszy prezes), Stefan Wolski, Wac\xc5\x82aw Gralewski, Kazimierz Andrzej Jaworski, J\xc3\xb3zef Nikodem K\xc5\x82osowski, J\xc3\xb3zef \xc5\x81obodowski, Antoni Madej, Bronis\xc5\x82aw Ludwik Michalski. Niezale\xc5\xbcny lubelski zwi\xc4\x85zek zako\xc5\x84czy\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w 1939 r. W\xc5\x82a\xc5\x9bciwa historia ZLP na Lubelszczy\xc5\xbanie zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 we wrze\xc5\x9bniu 1944 roku, kiedy w wyzwolonym Lublinie reaktywowano og\xc3\xb3lnopolski Zwi\xc4\x85zek Zawodowy Literat\xc3\xb3w Polskich, organizuj\xc4\x85c tutaj pierwsze powojenne Walne Zebranie jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w. Ukonstytuowa\xc5\x82y si\xc4\x99 wtedy centralne organy zwi\xc4\x85zku z tymczasow\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 w Lublinie. Kiedy w lutym 1945 roku przeniesiono je do \xc5\x81odzi, w ich miejsce zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 organizowa\xc4\x87 regionalny oddzia\xc5\x82, pocz\xc4\x85tkowo jako Lubelski Klub Literacki, kt\xc3\xb3rego prezesem by\xc5\x82 prof. Juliusz Kleiner. Razem z nim lubelski oddzia\xc5\x82 organizowali: Maria Bechczyc-Rudnicka, Stefan Wolski, Helena Platta, Jerzy Ple\xc5\x9bniarowicz, Igor Sikirycki.\n_START_SECTION_\nOlsztyn\n_START_PARAGRAPH_\nOlszty\xc5\x84ski oddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich utworzony zosta\xc5\x82 w lipcu 1955 roku, z inicjatywy W\xc5\x82adys\xc5\x82awa G\xc4\x99bika. W chwili powstania liczy\xc5\x82 7 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w: Maria Zientara-Malewska, Emilia Sukertowa-Biedrawina, Micha\xc5\x82 Lengowski (pierwszy prezes), W\xc5\x82adys\xc5\x82aw G\xc4\x99bik (wiceprezes), Janusz Teodor Dybowski (sekretarz), Teofil Ruczy\xc5\x84ski (skarbnik), Alojzy \xc5\x9aliwa. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej do\xc5\x82\xc4\x85czyli: Klemens Oleksik, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Ogrodzi\xc5\x84ski, Tadeusz St\xc4\x99powski, Henryk Panas, Leonard Turkowski, Edward Martuszewski, Karol Ma\xc5\x82\xc5\x82ek, Jan Dopatka, Fryderyk Leyk i Gustaw Leyding-Mielecki.\n_START_SECTION_\nOpole\n_START_PARAGRAPH_\nW lipcu 1955 roku powo\xc5\x82ano oddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich w Opolu, kt\xc3\xb3rego pierwszymi cz\xc5\x82onkami byli: Zbyszko Bednorz, Stefan Chmielnicki, Jerzy Ga\xc5\x82uszka, Ryszard Hajduk, Jakub Kania, Kazimierz Kowalski, Adolf Niedworok, Rafa\xc5\x82 Urban, Bogumi\xc5\x82 Wyszomirski i Zbigniew Zielonka. Pierwszym prezesem opolskiego oddzia\xc5\x82u ZLP zosta\xc5\x82 Rafa\xc5\x82 Urban.\n_START_SECTION_\nPozna\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82 ZLP w Poznaniu istnieje od 1921 roku, kiedy z inicjatywy Jerzego i Witolda Hulewicza powsta\xc5\x82 pozna\xc5\x84ski oddzia\xc5\x82 ZZLP. Pierwszym prezesem by\xc5\x82 W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Reymont, do pierwszych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zaliczali si\xc4\x99 tak\xc5\xbce: Arkady Fiedler, Zenon Kosidowski, Aleksander Janta-Po\xc5\x82czy\xc5\x84ski, Artur Marya Swinarski, Jan Sztaudynger, J\xc3\xb3zef Weyssenhoff, Emil Zegad\xc5\x82owicz. Od 1934 roku do dzi\xc5\x9b oddzia\xc5\x82 organizuje \xe2\x80\x9eCzwartki literackie\xe2\x80\x9d. W obecnym kszta\xc5\x82cie Oddzia\xc5\x82 funkcjonuje od 1 stycznia 2011 roku, od chwili po\xc5\x82\xc4\x85czenia Pozna\xc5\x84skiego Oddzia\xc5\x82u ZLP i Wielkopolskiego Oddzia\xc5\x82u ZLP za\xc5\x82o\xc5\xbconego w 2005 r. przez secesjonist\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nRzesz\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nRzeszowski oddzia\xc5\x82 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 26 listopada 1967 roku. Pierwszym prezesem zosta\xc5\x82 Jerzy Ple\xc5\x9bniarowicz, a obok niego w sk\xc5\x82ad zarz\xc4\x85du weszli: Stanis\xc5\x82aw Orze\xc5\x82, Tadeusz Sok\xc3\xb3\xc5\x82, Roman Turek. Raz na pi\xc4\x99\xc4\x87 lat oddzia\xc5\x82 przyznaje honorow\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 Literack\xc4\x85 \xe2\x80\x9eDiamentowe Pi\xc3\xb3ro\xe2\x80\x9d, a dorocznie honorow\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 Literack\xc4\x85 \xe2\x80\x9eZ\xc5\x82ote Pi\xc3\xb3ro\xe2\x80\x9d. Rozwijana jest wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca ze S\xc5\x82owacj\xc4\x85 i Ukrain\xc4\x85, m.in. poprzez organizowanie mi\xc4\x99dzynarodowych sesji.\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82upsk\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1980 roku istnieje oddzia\xc5\x82 Zwi\xc4\x85zku Literat\xc3\xb3w Polskich w S\xc5\x82upsku, kt\xc3\xb3ry powsta\xc5\x82 poprzez wydzielenie si\xc4\x99 z oddzia\xc5\x82u ZLP w Koszalinie. Pierwszym prezesem s\xc5\x82upskiego oddzia\xc5\x82u ZLP zosta\xc5\x82 Stanis\xc5\x82aw Misakowski.\n_START_SECTION_\nSzczecin\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82 w Szczecinie zosta\xc5\x82 utworzony w 1950 roku, pierwszym prezesem by\xc5\x82 Jerzy Andrzejewski.\n_START_SECTION_\nWroc\xc5\x82aw\n_START_PARAGRAPH_\nDolno\xc5\x9bl\xc4\x85ski oddzia\xc5\x82 zwi\xc4\x85zku powsta\xc5\x82 w 1947 roku, prezesem by\xc5\x82 do 1951 r. Wojciech \xc5\xbbukrowski, do pierwszych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w nale\xc5\xbceli: Stanis\xc5\x82aw Dygat, Kamil Gi\xc5\xbcycki, Ludwik Hirszfeld, Marian Jachimowicz, Tymoteusz Karpowicz, Tadeusz Mikulski, Jan Pierzcha\xc5\x82a, Lilian Seymour, Tadeusz Zelenay, Jakub Zonszajn.\n_START_SECTION_\nZielona G\xc3\xb3ra\n_START_PARAGRAPH_\nOddzia\xc5\x82 ZLP w Zielonej G\xc3\xb3rze zainaugurowa\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 4 listopada 1961 roku. Utworzy\xc5\x82o go 6 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w: Tadeusz Kajan, Janusz Koniusz, W\xc5\x82odzimierz Korsak, Zdzis\xc5\x82aw Morawski, Boles\xc5\x82aw Soli\xc5\x84ski (pierwszy prezes), Eugeniusz Wachowiak. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej do zielonog\xc3\xb3rskiego oddzia\xc5\x82u nale\xc5\xbceli m.in. Irena Dowgielewicz, Micha\xc5\x82 Kazi\xc3\xb3w, prof. Jan Kurowicki, Alfred Siatecki, Zygmunt Trziszka, Bronis\xc5\x82awa Wajs-Papusza, Andrzej K. Wa\xc5\x9bkiewicz. W latach 1974-1989 oddzia\xc5\x82 by\xc5\x82 inicjatorem i organizatorem Dni Literatury Radzieckiej, kt\xc3\xb3re odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 podczas corocznego Festiwalu Piosenki Radzieckiej. Ponadto dwukrotnie, w latach 1963 i 1970 oddzia\xc5\x82 organizowa\xc5\x82 Zjazd Pisarzy Ziem Zachodnich i P\xc3\xb3\xc5\x82nocnych.'