b'\n_START_ARTICLE_\nCertyfikaty sprzeda\xc5\xbcy w przemy\xc5\x9ble muzycznym\n_START_PARAGRAPH_\nCertyfikaty sprzeda\xc5\xbcy w przemy\xc5\x9ble muzycznym stanowi\xc4\x85 powszechnie stosowany na \xc5\x9bwiecie system nagr\xc3\xb3d za sprzeda\xc5\xbc nagra\xc5\x84 muzycznych._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 instytucji na \xc5\x9bwiecie przyznaje wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia w systemie b\xc4\x99d\xc4\x85cym wariacj\xc4\x85 regulaminu Recording Industry Association of America. Podstawow\xc4\x85 form\xc4\x85 certyfikatu jest tzw. z\xc5\x82ota p\xc5\x82yta, b\xc4\x99d\xc4\x85ca zazwyczaj wykonan\xc4\x85 z winylu p\xc5\x82yt\xc4\x85 gramofonow\xc4\x85 pokryt\xc4\x85 farb\xc4\x85 metalizuj\xc4\x85c\xc4\x85. Inne wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia tj. platynowe oraz mniej powszechne diamentowe p\xc5\x82yty przyznawane s\xc4\x85 za wielokrotn\xc4\x85 sprzeda\xc5\xbc tego samego fonogramu._NEWLINE_Kryteria przyznawania wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnie\xc5\x84 s\xc4\x85 zale\xc5\xbcne od populacji kraju lub regionu w kt\xc3\xb3rym album zosta\xc5\x82 wydany. Nagrania otrzymuj\xc4\x85 certyfikat indywidualnie w ka\xc5\xbcdym kraju po spe\xc5\x82nieniu wymog\xc3\xb3w. Progi dla innych wydawnictw muzycznych ni\xc5\xbc album d\xc5\x82ugograj\xc4\x85cy, np. singli lub wideogram\xc3\xb3w, mog\xc4\x85 by\xc4\x87 nawet kilkukrotnie ni\xc5\xbcsze. Certyfikaty sprzeda\xc5\xbcy nie s\xc4\x85 jednoznacznie zinstytucjonalizowane i mog\xc4\x85 by\xc4\x87 przyznawane przez zainteresowane strony, np. wytw\xc3\xb3rnie muzyczne bez formalnego regulaminu.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza z\xc5\x82ota p\xc5\x82yta zosta\xc5\x82a przyznana w 1942 roku muzykowi jazzowemu Glennowi Millerowi za sprzeda\xc5\xbc miliona egzemplarzy singla \xe2\x80\x9eChattanooga Choo Choo\xe2\x80\x9d. Wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienie przyzna\xc5\x82a wytw\xc3\xb3rnia RCA Victor nak\xc5\x82adem kt\xc3\xb3rej utw\xc3\xb3r trafi\xc5\x82 do sprzeda\xc5\xbcy. W 1957 roku ta sama wytw\xc3\xb3rnia wr\xc4\x99czy\xc5\x82a pierwsz\xc4\x85 z\xc5\x82ot\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 za sprzeda\xc5\xbc albumu d\xc5\x82ugograj\xc4\x85cego. Nagrod\xc4\x99, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc za milion sprzedanych kopii nagra\xc5\x84, otrzyma\xc5\x82 Harry Belafonte za produkcj\xc4\x99 Calypso (1956)._NEWLINE_W 1958 roku organizacja Recording Industry Association of America (RIAA) utworzy\xc5\x82a pierwszy formalny system przyznawania z\xc5\x82otych p\xc5\x82yt w Stanach Zjednoczonych. Pocz\xc4\x85tkowo nagradzano wydawnictwa dla kt\xc3\xb3rych warto\xc5\x9b\xc4\x87 wszystkich sprzedanych egzemplarzy przekroczy\xc5\x82a milion dolar\xc3\xb3w. W 1958 roku pierwsz\xc4\x85 nagrod\xc4\x99 RIAA otrzyma\xc5\x82 piosenkarz Perry Como za singel \xe2\x80\x9eCatch a Falling Star\xe2\x80\x9d. Tego samego roku z\xc5\x82ot\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 otrzyma\xc5\x82 pierwszy album \xe2\x80\x93 \xc5\x9bcie\xc5\xbcka d\xc5\xbawi\xc4\x99kowa do filmowej adaptacji musicalu Oklahoma!. W 1975 roku RIAA wprowadzi\xc5\x82a dodatkowo wym\xc3\xb3g sprzedania okre\xc5\x9blonej liczby egzemplarzy, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 ustalono na 500 tys._NEWLINE_W 1976 roku RIAA wprowadzi\xc5\x82a nagrod\xc4\x99 w formie platynowej p\xc5\x82yty za sprzeda\xc5\xbc miliona egzemplarzy albumu lub singla. Pierwsz\xc4\x85 platynow\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 otrzyma\xc5\x82 piosenkarz Johnnie Taylor za singel \xe2\x80\x9eDisco Lady\xe2\x80\x9d, natomiast pierwszym wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnionym albumem by\xc5\x82a kompilacja zespo\xc5\x82u rockowego Eagles pt. Their Greatest Hits 1971\xe2\x80\x931975 (1976). Wraz z rozwojem przemys\xc5\x82u muzycznego i wdro\xc5\xbceniem p\xc5\x82yty kompaktowej w 1984 roku RIAA ustanowi\xc5\x82a tzw. multiplatynow\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99. Natomiast w 1999 roku RIAA utworzy\xc5\x82a nagrod\xc4\x99 w formie diamentowej p\xc5\x82yty za sprzeda\xc5\xbc 10 mln egzemplarzy._NEWLINE_W 1968 roku pierwsz\xc4\x85 z\xc5\x82ot\xc4\x85 p\xc5\x82yt\xc4\x99 w Polsce otrzyma\xc5\x82 Czes\xc5\x82aw Niemen za album Dziwny jest ten \xc5\x9bwiat (1967). Nagrod\xc4\x99 muzykowi przyzna\xc5\x82a wytw\xc3\xb3rnia Polskie Nagrania \xe2\x80\x9eMuza\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a wydawc\xc4\x85 p\xc5\x82yty, za sprzeda\xc5\xbc 160 tys. egzemplarzy. Od 1995 roku z\xc5\x82ote p\xc5\x82yty w Polsce przyznawane s\xc4\x85 powszechnie przez stowarzyszenie \xe2\x80\x93 Zwi\xc4\x85zek Producent\xc3\xb3w Audio-Video (ZPAV). Pierwsze nagrody przyznane przez stowarzyszenie, 26 maja tego samego roku otrzyma\xc5\x82y piosenkarki Edyta G\xc3\xb3rniak, Edyta Bartosiewicz i Majka Je\xc5\xbcowska oraz zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Hey. Natomiast pierwsze platynowe p\xc5\x82yty ZPAV przyzna\xc5\x82 tego samego dnia zespo\xc5\x82om Maanam i Hey.'