b'\n_START_ARTICLE_\nSzczepionka\n_START_PARAGRAPH_\nSzczepionka \xe2\x80\x93 preparat biologiczny imituj\xc4\x85cy naturaln\xc4\x85 infekcj\xc4\x99 i prowadz\xc4\x85cy do rozwoju odporno\xc5\x9bci analogicznej do tej, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 uzyskuje organizm w czasie pierwszego kontaktu z prawdziwym drobnoustrojem \xe2\x80\x93 bakteri\xc4\x85 lub wirusem._NEWLINE_Szczepionka zawiera antygen stymuluj\xc4\x85cy uk\xc5\x82ad odporno\xc5\x9bciowy do indukcji swoistej odpowiedzi immunologicznej przeciw okre\xc5\x9blonemu drobnoustrojowi. Dzi\xc4\x99ki wytworzeniu pami\xc4\x99ci immunologicznej w przypadku kolejnego kontaktu z antygenem wt\xc3\xb3rna odpowied\xc5\xba immunologiczna szybciej i skuteczniej eliminuje patogen, co uniemo\xc5\xbcliwia naturalny przebieg choroby, wraz z wykszta\xc5\x82ceniem si\xc4\x99 typowych dla niej objaw\xc3\xb3w klinicznych. W sk\xc5\x82ad szczepionki mo\xc5\xbce wchodzi\xc4\x87 \xc5\xbcywy, o os\xc5\x82abionej zjadliwo\xc5\x9bci (atenuowany) lub zabity drobnoustr\xc3\xb3j, a tak\xc5\xbce inne fragmenty jego struktury czy metabolity. _NEWLINE_Szczepionk\xc4\x99 podaje si\xc4\x99 w celu ochrony przed ci\xc4\x99\xc5\xbckim przebiegiem choroby i powik\xc5\x82aniami. Uzyskanie odporno\xc5\x9bci nabytej w wyniku szczepienia jest znacznie bardziej bezpieczne ni\xc5\xbc w wyniku \xe2\x80\x9enaturalnego\xe2\x80\x9d zachorowania. Przy szczepionkach stosowanych w Polsce jeden niepo\xc5\xbc\xc4\x85dany odczyn poszczepienny wyst\xc4\x99puje przeci\xc4\x99tnie raz na 10 000 szczepie\xc5\x84._NEWLINE_Szczepieniom sprzeciwiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 antyszczepionkowcy.\n_START_SECTION_\nZastosowanie i celowo\xc5\x9b\xc4\x87 szczepie\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nOdporno\xc5\x9b\xc4\x87 przeciw chorobie zaka\xc5\xbanej mo\xc5\xbce si\xc4\x99 rozwin\xc4\x85\xc4\x87 naturalnie w toku zaka\xc5\xbcenia i rozwoju choroby albo w wyniku sztucznie nabytej odporno\xc5\x9bci. Odporno\xc5\x9b\xc4\x87 mo\xc5\xbce by\xc4\x87 nabyta w spos\xc3\xb3b czynny lub bierny, a do nabycia odporno\xc5\x9bci w spos\xc3\xb3b czynny dochodzi w konsekwencji zaka\xc5\xbcenia albo szczepienia. Odporno\xc5\x9b\xc4\x87 bierna jest nast\xc4\x99pstwem podania immunoglobulin lub naturalnego przeniesienia przeciwcia\xc5\x82 przez \xc5\x82o\xc5\xbcysko podczas ci\xc4\x85\xc5\xbcy._NEWLINE_Celem szczepienia jest wytworzenie odporno\xc5\x9bci wobec okre\xc5\x9blonego drobnoustroju. Szczepienia s\xc4\x85 niezb\xc4\x99dne, poniewa\xc5\xbc same przestrzeganie higieny, sanitariaty, czysta woda i \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87, cho\xc4\x87 pe\xc5\x82ni\xc4\x85 wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99, s\xc4\x85 niewystarczaj\xc4\x85cymi \xc5\x9brodkami do zapobiegni\xc4\x99cia chor\xc3\xb3b zaka\xc5\xbanych. Pomagaj\xc4\x85 one zmniejszy\xc4\x87 zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 i \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 zwi\xc4\x85zan\xc4\x85 z zaka\xc5\xbceniami. Ocenia si\xc4\x99, \xc5\xbce szczepienia pozwalaj\xc4\x85 co roku zapobiec 6\xc2\xa0milionom zgon\xc3\xb3w. W Stanach Zjednoczonych stwierdzono 99% spadek zapadalno\xc5\x9bci i \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanej z kilkunastoma chorobami, kt\xc3\xb3re od wielu lat prowadzone s\xc4\x85 powszechne szczepienia. Spada ryzyko powik\xc5\x82a\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanymi z chorobami infekcyjnymi, kt\xc3\xb3re nierzadko maj\xc4\x85 znacznie bardziej odleg\xc5\x82e i powa\xc5\xbcniejsze nast\xc4\x99pstwa ni\xc5\xbc ostra choroba, tak jak zesp\xc3\xb3\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcyczki wrodzonej, marsko\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc4\x85troby i rak w\xc4\x85trobowokom\xc3\xb3rkowy w nast\xc4\x99pstwie HBV czy trwa\xc5\x82e powik\xc5\x82ania neurologiczne w konsekwencji \xc5\x9bwinki, odry czy Haemophilus influenzae. Zatem szczepienia, w por\xc3\xb3wnaniu do naturalnego nabycia odporno\xc5\x9bci poprzez przebycie zaka\xc5\xbcenia, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 nabycie odporno\xc5\x9bci bez przebycia choroby i unikni\xc4\x99cie jej powik\xc5\x82a\xc5\x84. Ponadto szczepienia s\xc4\x85 bezpieczniejsze ni\xc5\xbc leki konieczne do leczenia chor\xc3\xb3b zaka\xc5\xbanych. Dzi\xc4\x99ki szczepieniom uda\xc5\x82o si\xc4\x99 ca\xc5\x82kowicie wyeliminowa\xc4\x87 osp\xc4\x99 prawdziw\xc4\x85 odpowiedzialn\xc4\x85 za \xc5\x9bmier\xc4\x87 wielu milion\xc3\xb3w ludzi, a w trakcie ca\xc5\x82kowitej eliminacji pozostaje polio. Z kolei zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 na takie choroby jak \xc5\x9bwinka, odra, r\xc3\xb3\xc5\xbcyczka czy krztusiec zosta\xc5\x82a znacz\xc4\x85co ograniczona dzi\xc4\x99ki powszechnym szczepieniom na te choroby. Przy wysokim odsetku os\xc3\xb3b zaszczepionych cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo chronione s\xc4\x85 osoby niezaszczepione, co jest zwi\xc4\x85zane ze znacznym utrudnieniem transmisji choroby zaka\xc5\xbanej. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 szczepionek, takich jak skierowanych przeciw w\xc5\x9bciekli\xc5\xbanie, HBV, HAV, ospie wietrznej, odrze czy t\xc4\x99\xc5\xbccowi, jest podawana po potencjalnej ekspozycji na patogen._NEWLINE_Szczepienia wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 na oszcz\xc4\x99dzanie publicznych pieni\xc4\x99dzy inwestowanych w ochron\xc4\x99 zdrowia. W krajach niskiego i \xc5\x9bredniego przychodu ka\xc5\xbcdy dolar zainwestowany w szczepionki przynosi \xc5\x9brednio 44 dolary oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z tych oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci to efekt szczepionki na odr\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra kosztuje du\xc5\xbco (70 mld $ na 94 pa\xc5\x84stwa w badaniu), ale oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci z jej zastosowania s\xc4\x85 olbrzymie (4200 mld $). Bez tej konkretnej szczepionki zwroty z pozosta\xc5\x82ych 9 badanych by\xc5\x82yby nadal na poziomie 7 $ za ka\xc5\xbcdego zainwestowanego dolara.\n_START_SECTION_\nDrogi podania szczepionek\n_START_PARAGRAPH_\nWi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 szczepionek podawana jest w postaci zastrzyku, lecz s\xc4\x85 tak\xc5\xbce takie, kt\xc3\xb3re aplikuje si\xc4\x99 doustnie (przeciw poliomyelitis). Mo\xc5\xbcna szczepi\xc4\x87 drog\xc4\x85 wziewn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 rozpylaj\xc4\x85c szczepionk\xc4\x99 do nosa (przeciw grypie). Przeciwko ospie prawdziwej szczepiono (do 1980 roku, aktualnie nie s\xc4\x85 prowadzone powszechne szczepienia) przy pomocy skaryfikatora, czyli przyrz\xc4\x85du do zadra\xc5\x9bni\xc4\x99cia nask\xc3\xb3rka (skaryfikacji) lub cienkiej ig\xc5\x82y, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 nak\xc5\x82uwano wielokrotnie powierzchni\xc4\x99 sk\xc3\xb3ry.\n_START_SECTION_\nOdpowied\xc5\xba poszczepienna\n_START_PARAGRAPH_\nPo podaniu szczepionki podczas pierwszego kontaktu z antygenem dochodzi do rozwoju pierwotnej odpowiedzi poszczepiennej, podczas kt\xc3\xb3rej powstaj\xc4\x85 przeciwcia\xc5\x82a w klasie IgM i IgA, kt\xc3\xb3re po kr\xc3\xb3tkim okresie zanikaj\xc4\x85 i s\xc4\x85 zast\xc4\x99powane przez przeciwcia\xc5\x82a w klasie IgG. Podczas ponownego kontaktu z antygenem (wt\xc3\xb3rna odpowied\xc5\xba poszczepienna) dochodzi do szybkiej proliferacji swoistych limfocyt\xc3\xb3w wykazuj\xc4\x85cych zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 do wytwarzania przeciwcia\xc5\x82 w klasie IgG o wysokim powinowactwie do antygenu.\n_START_SECTION_\nSkuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 szczepie\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nSkuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 szczepienia zale\xc5\xbcy od rodzaju i dawki stosowanego antygenu, adiuwant\xc3\xb3w, drogi podania i stanu immunologicznego osoby szczepionej. Skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci szczepionek ocenia si\xc4\x99 na poziomie 85\xe2\x80\x9398%. Skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 po 20 latach wynosi 99% dla r\xc3\xb3\xc5\xbcyczki i odry, a ok. 90\xe2\x80\x9395% dla \xc5\x9bwinki._NEWLINE_Zar\xc3\xb3wno dawka, jak i schemat szczepienia jest wyznaczany eksperymentalnie podczas bada\xc5\x84 klinicznych. Jest ona dobrana w tak aby wywo\xc5\x82a\xc4\x87 odpowiednio siln\xc4\x85 reakcj\xc4\x99 immunologiczn\xc4\x85 gwarantuj\xc4\x85c\xc4\x85 skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 szczepienia, przy mo\xc5\xbcliwie najmniejszych dzia\xc5\x82aniach niepo\xc5\xbc\xc4\x85danych._NEWLINE_U os\xc3\xb3b z pierwotnymi czy wt\xc3\xb3rnymi niedoborami odporno\xc5\x9bci przyk\xc5\x82adowo zwi\xc4\x85zanymi takimi stanami jak choroba nowotworowa, zaka\xc5\xbcenie HIV, cukrzyca, przewlek\xc5\x82e choroby nerek czy immunoterapia, cz\xc4\x99\xc5\x9bciej stwierdza si\xc4\x99 nieskuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 szczepienia. U niewielkiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci prawid\xc5\x82owo zaszczepionych nie obserwuje si\xc4\x99 odpowiedzi poszczepiennej.\n_START_SECTION_\nBezpiecze\xc5\x84stwo szczepie\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nSzansa na zgon jest tak niewielka, \xc5\xbce jest wr\xc4\x99cz niemo\xc5\xbcliwa do oszacowania statystycznie. Nieprawdziwe jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc stwierdzenie, jakoby liczba szczepionek podawana dzieciom w 1. roku \xc5\xbcycia przeci\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82a ich uk\xc5\x82ad odporno\xc5\x9bciowy. Szczepienia zawieraj\xc4\x85 te same antygeny lub ich fragmenty, z jakimi mog\xc5\x82oby zetkn\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 dziecko, ale w formie os\xc5\x82abionej.\n_START_SECTION_\nSzczepionki a autyzm\n_START_PARAGRAPH_\nBadania zasponsorowane przez przeciwnik\xc3\xb3w szczepie\xc5\x84 wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce szczepionki s\xc4\x85 bezpieczne i potwierdzi\xc5\x82y brak zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy szczepieniami a autyzmem. Nie wykazano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy szczepionk\xc4\x85 MMR a autyzmem, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w kontek\xc5\x9bcie zauwa\xc5\xbcalnego wzrostu liczby stwierdze\xc5\x84 zaburze\xc5\x84 ze spektrum autyzmu (w\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85c w to zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Aspergera). Podobnie nie udowodniono zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy tiomersalem zawartym w szczepionce DTP a autyzmem. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne podr\xc4\x99czniki podaj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne hipotezy powstawania zaburze\xc5\x84 ca\xc5\x82o\xc5\x9bciowych, w tym koncepcje psychoanalityczne, biologiczne i oparte na teorii umys\xc5\x82u, nie wymieniaj\xc4\x85 jednak w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich szczepionek. W d\xc5\x82ugoterminowych badaniach \xc5\x9bledz\xc4\x85cych zdrowie dzieci szczepionych na MMR nie znaleziono znacz\xc4\x85cej r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy mi\xc4\x99dzy odsetkiem dzieci autystycznych w\xc5\x9br\xc3\xb3d dzieci zaszczepionych i niezaszczepionych._NEWLINE_Zwi\xc4\x85zek szczepie\xc5\x84 z autyzmem jako pierwszy zasugerowa\xc5\x82 Andrew Wakefield; sw\xc3\xb3j artyku\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rym zwi\xc4\x85za\xc5\x82 szczepienie MMR z autyzmem i guzkowym rozrostem grudek ch\xc5\x82onnych opublikowa\xc5\x82 na \xc5\x82amach The Lancet. Dziennikarz \xc5\x9bledczy Brian Deer wykaza\xc5\x82 (bada\xc5\x82 spraw\xc4\x99 w latach 1998\xe2\x80\x932010), \xc5\xbce \xe2\x80\x9ebadanie\xe2\x80\x9d Wakefielda by\xc5\x82o w istocie oszustwem. Z 9 dzieci, kt\xc3\xb3re zdaniem Wakefielda mia\xc5\x82o autyzm naprawd\xc4\x99 mia\xc5\x82o je tylko jedno. 5 z badanych pacjent\xc3\xb3w mia\xc5\x82o zaburzenia rozwoju jeszcze przed szczepieniem. Cho\xc4\x87 wed\xc5\x82ug Wakefielda dzieci dostawa\xc5\x82y pierwszych niepokoj\xc4\x85cych objaw\xc3\xb3w \xc5\x9brednio 6,3 dnia po szczepieniu, naprawd\xc4\x99 rozwija\xc5\x82y si\xc4\x99 one nawet kilka miesi\xc4\x99cy po otrzymaniu szczepionki. Zbada\xc5\x82 zaledwie 12 dzieci. Wakefield pope\xc5\x82ni\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc b\xc5\x82\xc4\x85d, nie badaj\xc4\x85c grupy kontrolnej. W 2004 Brian Deer opublikowa\xc5\x82 artyku\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rym poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce przed opublikowaniem artyku\xc5\x82u Wakefield mia\xc5\x82 otrzyma\xc4\x87 55 tys. funt\xc3\xb3w od legalnie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych firm, kt\xc3\xb3re szuka\xc5\x82y dowod\xc3\xb3w przeciwko producentom szczepionek. W 2010 redakcja \xe2\x80\x9eThe Lancet\xe2\x80\x9d podj\xc4\x99\xc5\x82a decyzj\xc4\x99 o wycofaniu artyku\xc5\x82u, co czyni bardzo rzadko. Od czasu ukazania si\xc4\x99 artyku\xc5\x82u Wakefielda do 2014 opublikowano 20 bada\xc5\x84, w kt\xc3\xb3rych nie wykazano zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy MMR a autyzmem. Z 13 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w Wakefielda 10 odrzuci\xc5\x82o tez\xc4\x99 o zwi\xc4\x85zku MMR z autyzmem. Sam Wakefield za swoje nietyczne dzia\xc5\x82ania otrzyma\xc5\x82 zakaz wykonywania zawodu lekarza w Wielkiej Brytanii.\n_START_SECTION_\nTiomersal\n_START_PARAGRAPH_\nSzczepionki zawieraj\xc4\x85ce tiomersal jako konserwant budz\xc4\x85 u niekt\xc3\xb3rych ludzi podejrzenia co do ich potencjalnej szkodliwo\xc5\x9bci, jednak WHO oficjalnie dementuje takie obawy. Badany by\xc5\x82 wp\xc5\x82yw tiomersalu zawartego w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych starszych szczepionkach (szczeg\xc3\xb3lnie MMR) na rozw\xc3\xb3j zaburze\xc5\x84 ze spektrum autyzmu. W 9 badaniach z lat 2002\xe2\x80\x932010 nie wykazano zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy tiomersalem i szczepionkami MMR a zaburzeniami ze spektrum autyzmu. W Polsce wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie szczepionki skojarzone nie zawieraj\xc4\x85 tiomersalu; znajduje si\xc4\x99 on (stan wiedzy z 2012) w szczepionkach D, d (przeciw b\xc5\x82onicy), Td (t\xc4\x99\xc5\xbccowo-b\xc5\x82onicza), TT (t\xc4\x99\xc5\xbccowej adsorbowanej), DT (b\xc5\x82oniczo-t\xc4\x99\xc5\xbccowej adsorbowanej), DTPw (t\xc4\x99\xc5\xbccowo-b\xc5\x82oniczo-krztu\xc5\x9bcowa adsorbowana) oraz w starszych wersjach szczepionki Euvax B przeciwko WZW B. Sk\xc5\x82ad szczepionek jest jawny. W 7 badaniach z lat 2003\xe2\x80\x932007 nie znaleziono zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy ekspozycj\xc4\x85 na tiomersal w szczepionkach autyzmem i/lub innymi zaburzeniami rozwoju.\n_START_SECTION_\nPrzebieg jednego z bada\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nBadania by\xc5\x82y przeprowadzone na ma\xc5\x82pach (makakach kr\xc3\xb3lewskich). Wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce nie ma r\xc3\xb3\xc5\xbcnic mi\xc4\x99dzy zachowaniami ma\xc5\x82p zaszczepionych i niezaszczepionych, je\xc5\xbceli chodzi o zachowania charakterystyczne dla autyzmu. Ma\xc5\x82py by\xc5\x82y podzielone na szereg grup \xe2\x80\x93 szczepione szczepionkami zawieraj\xc4\x85cymi zwi\xc4\x85zki rt\xc4\x99ci, szczepione szczepionkami bez tych zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w i szczepione placebo. Dodatkowo by\xc5\x82y poddane przyspieszonemu kalendarzowi szczepie\xc5\x84 i mniej intensywnemu. Wszystkie grupy wypad\xc5\x82y tak samo \xe2\x80\x93 w \xc5\xbcadnej nie zanotowano statystycznie istotnych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic pod wzgl\xc4\x99dem zachowa\xc5\x84 charakterystycznych dla autyzmu.\n_START_SECTION_\nWodorotlenek glinu\n_START_PARAGRAPH_\nW szczepionkach jako adiuwant najpowszechniej u\xc5\xbcywany jest wodorotlenek glinu (w niekt\xc3\xb3rych szczepionkach HBV u\xc5\xbcywa si\xc4\x99 dodatkowo ortofosforanu (V) glinu. W 2011 ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 artyku\xc5\x82 kwestionuj\xc4\x85cy szeroko akceptowane bezpiecze\xc5\x84stwo tego zwi\xc4\x85zku. Eksperymentalnie wykazano, \xc5\xbce zwi\xc4\x85zek ten jest neurotoksyczny. W 2011 nie znano jeszcze w pe\xc5\x82ni danych dotycz\xc4\x85cych toksyczno\xc5\x9bci i farmakokinetyki tego zwi\xc4\x85zku, co rodzi\xc5\x82o w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zane z bezpiecze\xc5\x84stwem u\xc5\xbcywania tego zwi\xc4\x85zku w szczepionkach. Inne badanie, kt\xc3\xb3rego wyniki ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 w listopadzie 2011, wykaza\xc5\x82o \xc5\xbce sporadyczna ekspozycja niemowl\xc4\x85t na szczepionki zawieraj\xc4\x85ce wodorotlenek glinu nie stanowi zagro\xc5\xbcenia dla ich zdrowia, a potencjalne ryzyko jest mniejsze, ni\xc5\xbc korzy\xc5\x9bci z zaszczepienia dziecka. W 2015 ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 wyniki bada\xc5\x84 nad trwa\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 biologiczn\xc4\x85 i translokacji cz\xc4\x85steczek wodorotlenku glinu z mi\xc4\x99\xc5\x9bni do m\xc3\xb3zgu. Autor innego badania z 2015 odnotowa\xc5\x82, \xc5\xbce odwzorowanie proces\xc3\xb3w prowadz\xc4\x85cych do translokacji cz\xc4\x85steczek aluminium do m\xc3\xb3zgu oraz neurochemii jest trudne, je\xc5\x9bli chodzi o osoby w wieku najbardziej podatnym na potencjalne skutki uboczne. Doda\xc5\x82, \xc5\xbce ekspozycja na zwi\xc4\x85zki glinu na wczesnych etapach rozwoju wymaga rozwagi.\n_START_SECTION_\nZwi\xc4\x85zek szczepie\xc5\x84 z innymi schorzeniami\n_START_PARAGRAPH_\nNie wykazano zwi\xc4\x85zku szczepienia MMR z nieswoistym zapaleniem jelit. Przeciwnicy szczepie\xc5\x84 zarzucali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szczepionkom zwi\xc4\x85zek z licznymi chorobami i zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak schizofrenia, choroba Alzheimera, stwardnienie rozsiane, epilepsja. W 2005 powsta\xc5\x82 mit o zwi\xc4\x85zku choroby Alzheimera ze szczepieniem na gryp\xc4\x99. Jedno badanie z 2001 wykaza\xc5\x82o jednak, \xc5\xbce szczepionka skojarzona przeciwko b\xc5\x82onicy, t\xc4\x99\xc5\xbccowi, krztu\xc5\x9bcowi i grypie mo\xc5\xbce chroni\xc4\x87 przed demencj\xc4\x85. Nie ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zwi\xc4\x85zku mi\xc4\x99dzy szczepieniami na WZW B, Tdap oraz MMR a zapaleniem m\xc3\xb3zgu i encefalopati\xc4\x85, szczepionk\xc4\x85 na WZW B a stwardnieniem rozsianym, szczepionk\xc4\x85 na krztusiec a epilepsj\xc4\x85 i cofni\xc4\x99ciem si\xc4\x99 w rozwoju. Sugerowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zwi\xc4\x85zek szczepionek: MMR, na gryp\xc4\x99 (jedynie kilka opis\xc3\xb3w przypadk\xc3\xb3w), WZW B i DTap z zapaleniem nerwu wzrokowego; zwi\xc4\x85zku nie wykazano. Mimo \xc5\xbce nie przeprowadzono bada\xc5\x84 epidemiologicznych, sugerowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc (np. Russell Blaylock) teoretyczn\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 podniesienia ryzyka schizofrenii u dziecka wskutek przyj\xc4\x99cia przez matk\xc4\x99 szczepionki podczas ci\xc4\x85\xc5\xbcy. Wed\xc5\x82ug bada\xc5\x84 na modelach zwierz\xc4\x99cych, zara\xc5\xbcenie wirusem grypy podczas ci\xc4\x85\xc5\xbcy mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 do zaburze\xc5\x84 rozwoju m\xc3\xb3zgu i p\xc5\x82odu; szczepienie mo\xc5\xbce uchroni\xc4\x87 przed nimi dziecko. Donoszono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o poprzecznym zapaleniu rdzenia wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cym po r\xc3\xb3\xc5\xbcnych szczepieniach; by\xc5\x82y to jednak analizy przypadk\xc3\xb3w, nie przeprowadzono szerzej zakrojonych bada\xc5\x84. Innym b\xc5\x82\xc4\x99dnym przekonaniem funkcjonuj\xc4\x85cym w \xc5\x9brodowiskach antyszczepionkowych jest to, jakoby DTP mia\xc5\x82o powodowa\xc4\x87 nieodwracalne zaburzenia rozwoju. Dotyczy\xc5\x82o szczepionki na krztusiec z ca\xc5\x82ymi antygenami, niedost\xc4\x99pnej d\xc5\x82u\xc5\xbcej w Stanach zjednoczonych i zast\xc4\x85pionych w 1991 szczepionk\xc4\x85 DTaP. Szansa na wyst\xc4\x85pienie zapalenia m\xc3\xb3zgu po wspomnianej szczepionce wynosi\xc5\x82a 1\xe2\x80\x9310 do 1 000 000. Ostatnie badania wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce po podaniu DTaP nie wyst\xc4\x99puje zapalenie m\xc3\xb3zgu.\n_START_SECTION_\nStan wyszczepienia Polak\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nSpo\xc5\x9br\xc3\xb3d 388,22 tys. urodzonych w 2011 r. dzieci, 364,94 tys. zosta\xc5\x82y zaszczepione zgodnie z kalendarzem szczepie\xc5\x84 (94%). W por\xc3\xb3wnaniu z poprzednim rokiem jest to o ponad 3 punkty procentowe mniej. 31 grudnia 2010 r. w skali ca\xc5\x82ego kraju stan zaszczepienia przeciw b\xc5\x82onicy/t\xc4\x99\xc5\xbccowi/krztu\xc5\x9bcowi i przeciw polio wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 99,0%, natomiast stan zaszczepienia przeciw odrze \xe2\x80\x93 98,2%._NEWLINE_Aktualn\xc4\x85 korzystn\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 epidemiologiczn\xc4\x85 takich chor\xc3\xb3b jak b\xc5\x82onica, t\xc4\x99\xc5\xbcec, polio, krztusiec czy odra zdeterminowa\xc5\x82y szczepienia dzieci przeciw tym chorobom wprowadzane jako obowi\xc4\x85zkowe w Polsce pocz\xc4\x85wszy od lat 50. ubieg\xc5\x82ego wieku. Wykonawstwo tych szczepie\xc5\x84 od lat ocenia si\xc4\x99 jako bardzo wysokie. Zbierane ka\xc5\xbcdego roku przez stacje sanitarno-epidemiologiczne dane o stanie zaszczepienia wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce w skali ca\xc5\x82ego kraju nadzorowany jest stan zaszczepienia oko\xc5\x82o 95% populacji, a osi\xc4\x85gane odsetki zaszczepionych zdecydowanie przekraczaj\xc4\x85 90%, tj. poziom wystarczaj\xc4\x85cy dla osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia odporno\xc5\x9bci zbiorowiskowej, zapobiegaj\xc4\x85cej epidemicznemu szerzeniu si\xc4\x99 zachorowa\xc5\x84. Jednak\xc5\xbce nasilaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w ostatnich latach ruchy anty-szczepionkowe i wzrastaj\xc4\x85ce liczby os\xc3\xb3b odmawiaj\xc4\x85cych obowi\xc4\x85zkowego szczepienia dzieci mog\xc4\x85 budzi\xc4\x87 obaw\xc4\x99 czy tak dobre wykonawstwo szczepie\xc5\x84 b\xc4\x99dzie mo\xc5\xbcna utrzyma\xc4\x87 tak\xc5\xbce w najbli\xc5\xbcszych latach (liczba uchylaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 od obowi\xc4\x85zkowych szczepie\xc5\x84 w roku 2009 wynosi\xc5\x82a ok. 3 tys., natomiast w roku 2011 ju\xc5\xbc ponad 4,5 tys. W roku 2016 by\xc5\x82o to ju\xc5\xbc 23,1 tysi\xc4\x99cy)._NEWLINE_W efekcie prowadzonych dotychczas szczepie\xc5\x84, ostatni przypadek zachorowania na poliomyelitis wywo\xc5\x82anego dzikim wirusem polio odnotowano w Polsce w 1984 r. W przypadku pozosta\xc5\x82ych jednostek obj\xc4\x99tych szczepieniami zapadalno\xc5\x9b\xc4\x87 jest znacz\xc4\x85co mniejsza ni\xc5\xbc w latach poprzedzaj\xc4\x85cych wprowadzenie powszechnego programu szczepie\xc5\x84 obowi\xc4\x85zkowych. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d chor\xc3\xb3b, przeciw kt\xc3\xb3rym prowadzi si\xc4\x99 w Polsce obowi\xc4\x85zkowe szczepienia, gru\xc5\xbalica jest t\xc4\x85 chorob\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 szczepie\xc5\x84 jako metody ochrony zdrowia populacji jest zdecydowanie najni\xc5\xbcsza. Pomijaj\xc4\x85c kontrowersje wok\xc3\xb3\xc5\x82 skuteczno\xc5\x9bci samej szczepionki, wczesne wykrywanie zachorowa\xc5\x84 i wczesne leczenie chorych jest od szczepie\xc5\x84 BCG znacznie bardziej efektywn\xc4\x85 metod\xc4\x85 ograniczania szerzenia si\xc4\x99 zaka\xc5\xbce\xc5\x84._NEWLINE_Statystyki wykazuj\xc4\x85, \xc5\xbce samo u\xc5\x9bwiadamianie ludzi bez rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 prawnych wspieraj\xc4\x85cych szczepienia nie jest wystarczaj\xc4\x85ce.\n_START_SECTION_\nSzczepienia w weterynarii\n_START_PARAGRAPH_\nSzczepienia stosowane s\xc4\x85 nie tylko w ludzkiej medycynie, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w weterynarii. Powszechnie stosowane s\xc4\x85 szczepionki przeciw w\xc5\x9bciekli\xc5\xbanie. W Polsce obowi\xc4\x85zkowe (pod gro\xc5\xbab\xc4\x85 grzywny) jest szczepienie przeciw w\xc5\x9bciekli\xc5\xbanie ps\xc3\xb3w, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc lis\xc3\xb3w. W przypadku tych ostatnich stosuje si\xc4\x99 szczepionki umieszczone w przyn\xc4\x99tach rozrzucanych r\xc4\x99cznie lub z samolot\xc3\xb3w na obszarach ich wyst\xc4\x99powania. Kapsu\xc5\x82ki ze szczepionk\xc4\x85 umieszczane s\xc4\x85 wewn\xc4\x85trz przyn\xc4\x99t, z kt\xc3\xb3rych szczepionka przenika do b\xc5\x82on \xc5\x9bluzowych lisa po przegryzieniu.'