b'\n_START_ARTICLE_\nLatarnia morska w Genui\n_START_SECTION_\nPierwotna latarnia\n_START_PARAGRAPH_\nOko\xc5\x82o 950 roku Genua sta\xc5\x82a si\xc4\x99 niezale\xc5\xbcnym miastem-pa\xc5\x84stwem, tocz\xc4\x85cym z innymi republikami morskimi: Wenecj\xc4\x85, Piz\xc4\x85 i Amalfi walki o prymat na morzu. Wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w handlu miejskim odgrywa\xc5\x82 port, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 jednak istotne ograniczenie \xe2\x80\x93 wej\xc5\x9bcie do niego by\xc5\x82o nieo\xc5\x9bwietlone. Aby u\xc5\x82atwi\xc4\x87 statkom wp\xc5\x82yni\xc4\x99cie do portu na okolicznych wzg\xc3\xb3rzach rozpalano ogniska, co by\xc5\x82o jednak dzia\xc5\x82aniem niewystarczaj\xc4\x85cym. Coraz bardziej niezb\xc4\x99dne okazywa\xc5\x82o si\xc4\x99 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, wskazuj\xc4\x85ce drog\xc4\x99 statkom wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cym do portu._NEWLINE_Pierwsza wie\xc5\xbca zosta\xc5\x82a zbudowana, wed\xc5\x82ug pewnych nieoficjalnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82, w 1128 roku i by\xc5\x82a nieco ni\xc5\xbcsza, ni\xc5\xbc obecna wie\xc5\xbca. Mia\xc5\x82a podobn\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x99, sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 z trzech zachodz\xc4\x85cymi na siebie cz\xc5\x82on\xc3\xb3w, zako\xc5\x84czonych blankami. Na jej szczycie, w celu wskazania drogi statkom wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cym do portu, spalano wi\xc4\x85zki suchych \xc5\x82odyg wrzosu lub \xc5\xbcarnowca miotlastego. W 1318 roku podczas wojny mi\xc4\x99dzy gibelinami a gwelfami przyziemie wie\xc5\xbcy dozna\xc5\x82o uszkodze\xc5\x84, spowodowanych przez gibelin\xc3\xb3w; w 1321 roku wykonano prace wzmacniaj\xc4\x85ce, wykopano fos\xc4\x99, aby uczyni\xc4\x87 wie\xc5\xbc\xc4\x99 bardziej zdoln\xc4\x85 obrony. W 1326 powsta\xc5\x82a pierwsza latarnia na wie\xc5\xbcy; by\xc5\x82a to lampa zasilana oliw\xc4\x85 z oliwek. W 1340 roku malarz Evangelista z Mediolanu namalowa\xc5\x82 na szczycie dolnej partii wie\xc5\xbcy herb Genui. Ikonograficzne przedstawienie pierwszej wie\xc5\xbcy latarni pochodzi z 1371 roku, z podr\xc4\x99cznika Salvatori del Porto. W 1449 roku funkcj\xc4\x99 latarnika pe\xc5\x82ni\xc5\x82 Antonio Colombo, wuj Krzysztofa Kolumba.\n_START_SECTION_\nNowa latarnia\n_START_PARAGRAPH_\n26 sierpnia 1502 roku do Genui przyby\xc5\x82 z wojskiem kr\xc3\xb3l Francji, Ludwik XII. Zaprosi\xc5\x82y go najwi\xc4\x99ksze arystokratycznych rody, kt\xc3\xb3re chcia\xc5\x82y zawrze\xc4\x87 z nim sojusz. Mieszczanie nie poparli jednak tego zwi\xc4\x85zku i wkr\xc3\xb3tce powstali przeciwko kr\xc3\xb3lowi, kt\xc3\xb3rego uwa\xc5\xbcali za tyrana. Kr\xc3\xb3l w\xc3\xb3wczas zmieni\xc5\x82 swe stanowisko i zaj\xc4\x85\xc5\x82 miasto. Obok latarni wzni\xc3\xb3s\xc5\x82 twierdz\xc4\x99, zmuszaj\xc4\x85c do pracy nad ni\xc4\x85 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Genui, kt\xc3\xb3rzy nazwali j\xc4\x85 Briglia (Uzda). W 1512 roku zar\xc3\xb3wno arystokraci, jak i mieszczanie byli przeciwko Francuzom. Podj\xc4\x99li pr\xc3\xb3b\xc4\x99 wyp\xc4\x99dzenia ich z Genui, ale dzia\xc5\x82anie to zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 niepowodzeniem. Wezwano w\xc3\xb3wczas na pomoc flot\xc4\x99 pod dow\xc3\xb3dztwem admira\xc5\x82a Andrei Doria. Jego okr\xc4\x99ty rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y ostrza\xc5\x82 Francuz\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy schronili si\xc4\x99 w latarni morskiej. Jedna z kul armatnich, wystrzelonych przez genue\xc5\x84sk\xc4\x85 galer\xc4\x99 uderzy\xc5\x82a w \xc5\x9brodek wie\xc5\xbcy, kt\xc3\xb3rej g\xc3\xb3rna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zawali\xc5\x82a si\xc4\x99. Francuzi ostatecznie zostali pokonani, ale latarnia morska pozosta\xc5\x82a uszkodzona. Dopiero po 30 latach do\xc5\xbca Andrea Centurione nakaza\xc5\x82 budow\xc4\x99 nowej latarni morskiej na gruzach starej. Pieni\xc4\x85dze na sfinansowanie budowy po\xc5\xbcyczy\xc5\x82 z Banco di San Giorgio. Nie wiadomo, czy w tym czasie istnia\xc5\x82a prowizoryczna latarnia zast\xc4\x99pcza. Nie jest te\xc5\xbc znane nazwisko architekta, kt\xc3\xb3ry zbudowa\xc5\x82 wie\xc5\xbc\xc4\x99. Wed\xc5\x82ug jednych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 by\xc5\x82 to Francesco da Gundria, wed\xc5\x82ug innych, bardziej wiarygodnych \xe2\x80\x93 Gian Maria Olgiati. Z dokument\xc3\xb3w historycznych wynika natomiast, \xc5\xbce do budowy nowej latarni zu\xc5\xbcyto: 120 000 cegie\xc5\x82, 2 600 r\xc4\x99cznie ciosanych kamieni i 160 m2 kamieni z kamienio\xc5\x82om\xc3\xb3w Carignano, wzg\xc3\xb3rza otaczaj\xc4\x85cego Genu\xc4\x99. Blanki z epoki gibelin\xc3\xb3w zast\xc4\x85piono murem kamiennym, a w \xc5\x9brodku wie\xc5\xbcy zamiast drabiny zbudowano kamienne schody. W 1543 roku latarnia zosta\xc5\x82a uko\xc5\x84czona. By\xc5\x82a to konstrukcja dwukondygnacyjna, z doln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 od g\xc3\xb3rnej. Obie kondygnacje wie\xc5\x84czy\xc5\x82 otwarty taras, biegn\xc4\x85cy wok\xc3\xb3\xc5\x82 nich. Na szczycie wie\xc5\xbcy zamontowano wielk\xc4\x85, miedzian\xc4\x85 latarni\xc4\x99 z przezroczystym, weneckim szk\xc5\x82em. Dla upami\xc4\x99tnienia budowy nowej latarni przy wej\xc5\x9bciu do niej zosta\xc5\x82a umieszczona marmurowa p\xc5\x82yta, zachowana do dzisiaj._NEWLINE_W 1684 roku, podczas bombardowania Genui przez francuskiego admira\xc5\x82a Seignelay z rozkazu kr\xc3\xb3la Ludwika XIV, zosta\xc5\x82a uszkodzona kopu\xc5\x82a latarni. W 1771 roku wie\xc5\xbca zosta\xc5\x82a wzmocniona za pomoc\xc4\x85 \xc5\x82a\xc5\x84cuch\xc3\xb3w i kotew, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 nadal widoczne od \xc5\x9brodka. W 1778 roku latarnia zosta\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona w instalacj\xc4\x99 odgromow\xc4\x85, a w 1791 roku wykonano prace wzmacniaj\xc4\x85ce podstaw\xc4\x99 wie\xc5\xbcy. W 1840 roku w latarni zainstalowano soczewki Fresnela. W 1898 roku jako paliwa o\xc5\x9bwietleniowego w latarni zacz\xc4\x99to u\xc5\xbcywa\xc4\x87 acetylenu, a na pocz\xc4\x85tku XX wieku \xe2\x80\x93 naft\xc4\x99. Rotacj\xc4\x99 latarni zapewnia\xc5\x82 system zegarowy, \xc5\x82adowany co 5 godzin. W 1936 roku w latarni pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 elektryczno\xc5\x9b\xc4\x87. W latach 1995\xe2\x80\x932004 latarnia zosta\xc5\x82a odrestaurowana przez Prowincj\xc4\x99 Genua._NEWLINE_14 marca 2017 roku spektaklem muzycznym i \xc5\x9bwietlnym zainaugurowano nowy system iluminacji latarni, opracowany przez cztery genue\xc5\x84skie firmy: Slam (lider projektu), Energy Service, RC Energia i Autogas Nord. System ten jest efektem projektu Insieme per la Lanterna (Razem dla Latarni), realizowanego od lipca 2014 roku we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z wydzia\xc5\x82em kultury i turystyki Gminy Genua i stawiaj\xc4\x85cego sobie za cel turystyczne i kulturalne wykorzystanie zabytkowego kompleksu latarni, aby go maksymalnie dowarto\xc5\x9bciowa\xc4\x87 jako symbol miasta.\n_START_SECTION_\nStan dzisiejszy\n_START_PARAGRAPH_\nLatarnia ma wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 77 m i wznosi si\xc4\x99 na skale o wysoko\xc5\x9bci 40 m, co daje \xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85 wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 117 m n.p.m. Wie\xc5\xbca latarni jest konstrukcj\xc4\x85 z szarego kamienia, cylindryczn\xc4\x85, dwukondygnacyjn\xc4\x85, z galeriami na ka\xc5\xbcdej kondygnacji. Na pierwszej z nich, na wysoko\xc5\x9bci 36 m znajduje si\xc4\x99 punkt widokowy dla zwiedzaj\xc4\x85cych. Wie\xc5\xbca nie jest pomalowana. Natomiast kopu\xc5\x82a latarni jest pomalowana we wzory w kolorze bia\xc5\x82ym i czerwonym._NEWLINE_Do tarasu widokowego prowadz\xc4\x85 172 stopnie schod\xc3\xb3w, b\xc4\x99d\xc4\x85cych cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 trasy turystycznej Lanterna \xe2\x80\x93 \xc5\x9bcie\xc5\xbcki dla pieszych o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 800 metr\xc3\xb3w, zaczynaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w terminalu promowym i prowadz\xc4\x85cej wzd\xc5\x82u\xc5\xbc XVII- i XIX-wiecznych mur\xc3\xb3w miejskich. U st\xc3\xb3p wie\xc5\xbcy znajduje si\xc4\x99 Muzeum Latarni (Museo della Lanterna). Gromadzi ono dokumenty historyczne oraz dzie\xc5\x82a sztuki i obiekty kultury materialnej, zwi\xc4\x85zane z miastem i regionem, w tym zw\xc5\x82aszcza przedmioty zwi\xc4\x85zane z latarniami morskimi i morskimi systemami sygnalizacyjnymi.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka \xc5\x9bwiat\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nDwa bia\xc5\x82e b\xc5\x82yski co 5 s, przerwa: 20 s. Zasi\xc4\x99g strumienia \xc5\x9bwiat\xc5\x82a wynosi ponad 50 km.'