b'\n_START_ARTICLE_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pobernardy\xc5\x84ski Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Panny Kr\xc3\xb3lowej Pokoju w Bydgoszczy\n_START_SECTION_\nPierwsza \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia\n_START_PARAGRAPH_\nBudow\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pw. \xc5\x9bw. Hieronima i \xc5\x9bw. Franciszka uko\xc5\x84czono w 1485 r., a w 1488 r. istnia\xc5\x82a ju\xc5\xbc biblioteka klasztorna. O tym, \xc5\xbce pierwotna \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia by\xc5\x82a murowana \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85 zapiski z zachowanej kronika bernardyn\xc3\xb3w: \xe2\x80\x9eBracia zakonni po otrzymaniu zgody na budow\xc4\x99 konwentu, sami wykonywali ceg\xc5\x82y, przygotowywali wapno, zwozili kamienie, karczowali krzaki\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Bydgoski konwent bernardyn\xc3\xb3w by\xc5\x82 \xc5\x9brodowiskiem o wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 ambicjach intelektualnych w mie\xc5\x9bcie. W latach 1518-1524 gwardianem konwentu by\xc5\x82 Bart\xc5\x82omiej z Bydgoszczy \xe2\x80\x93 uczony I po\xc5\x82owy XVI w., autor pierwszego s\xc5\x82ownika \xc5\x82aci\xc5\x84sko-polskiego (1532, 1544). Z kolei w XVII w. gwardianem by\xc5\x82 Pawe\xc5\x82 z \xc5\x81\xc4\x99czycy, prekursor upi\xc4\x99kszania miasta, za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel rozleg\xc5\x82ych ogrod\xc3\xb3w klasztornych, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y zacz\xc4\x85tkiem najstarszego w Bydgoszczy parku. Bernardyni stworzyli najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 w mie\xc5\x9bcie bibliotek\xc4\x99 (1919 tom\xc3\xb3w, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zachowan\xc4\x85 do dzisiaj) i powo\xc5\x82ali do istnienia szko\xc5\x82\xc4\x99, gdzie uczono retoryki, Bernardy\xc5\x84skie Studium Filozoficzne (1529-1774), obserwatorium astronomiczne (1677) oraz browar._NEWLINE_10 sierpnia 1545 r. na terenie opactwa wybuch\xc5\x82 po\xc5\xbcar wywo\xc5\x82any uderzeniem pioruna. Sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 ca\xc5\x82y ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 oraz du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zabudowy klasztornej. Ocala\xc5\x82a natomiast biblioteka wraz z zakrysti\xc4\x85 i infirmeri\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPrzebudowa w okresie pruskim\n_START_PARAGRAPH_\nDu\xc5\xbcych zniszcze\xc5\x84 dozna\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w 1812 r. w czasie pobytu wojsk rosyjskich. W 1817 r. w\xc5\x82adze pruskie dokona\xc5\x82y kasaty klasztoru, jednak wyw\xc5\x82aszczenie w\xc5\x82asno\xc5\x9bci ko\xc5\x9bcielnej nast\xc4\x85pi\xc5\x82o dopiero po \xc5\x9bmierci ostatniego zakonnika ojca Nagabczy\xc5\x84skego w 1829 r. Wtedy w\xc5\x82adze pruskie przekaza\xc5\x82y \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x99 gminie ewangelickiej (1830), a klasztor ewangelickiemu seminarium nauczycielskiemu. Zlikwidowano wtedy arkadowy dziedziniec klasztorny oraz kru\xc5\xbcganki \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ce ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 z klasztorem. W latach 1840-1860 zamieniono go na magazyn mebli, s\xc5\x82omy, a nawet wytw\xc3\xb3rni\xc4\x99 naboi. W 1838 r. podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99 o przemianowaniu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a na garnizonowy \xe2\x80\x93 dla \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wyznania katolickiego i ewangelickiego (niem. Simultankirche). Wtedy Prusacy zburzyli kaplic\xc4\x99 loreta\xc5\x84sk\xc4\x85. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wn\xc4\x99trze ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a zosta\xc5\x82o powa\xc5\xbcnie przebudowane._NEWLINE_W latach 1864\xe2\x80\x931866 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 gruntownie odrestaurowany wed\xc5\x82ug projektu Ferdinanda von Quasta na koszt Kr\xc3\xb3lestwa Prus. G\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 inwestycj\xc4\x85 by\xc5\x82a przebudowa zachodniego szczytu ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w stylizacji neogotyckiej. Powsta\xc5\x82a wtedy okr\xc4\x85g\xc5\x82a wie\xc5\xbca, kruchta oraz neogotycki szczyt zachodni.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9awi\xc4\x85tynia garnizonowa\n_START_PARAGRAPH_\nFunkcja garnizonowa ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pozosta\xc5\x82a po odzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci w 1920 r. i temu celowi ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 s\xc5\x82u\xc5\xbcy a\xc5\xbc do dnia dzisiejszego._NEWLINE_Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 konsekrowa\xc5\x82 w 1923 r. biskup polowy Stanis\xc5\x82aw Gall. W 1926 r. zosta\xc5\x82 przemianowany na wojskowy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 parafialny pw. \xc5\x9bw. Jerzego. W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia by\xc5\x82a administrowana przez duszpasterstwo wojsk niemieckich. Od 1945 pe\xc5\x82ni\xc5\x82a ponownie funkcj\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a garnizonowego wojska polskiego. W 1952 r. nadano jej tytu\xc5\x82 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a rektorskiego._NEWLINE_Kard. Stefan Wyszy\xc5\x84ski zmieni\xc5\x82 wezwanie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a 4 stycznia 1971 r. ze \xc5\x9bw. Jerzego na obecne. Ponowna konsekracja ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a mia\xc5\x82a miejsce 31 maja 1971 roku.'