b'\n_START_ARTICLE_\nTraian B\xc4\x83sescu\n_START_SECTION_\nWykszta\xc5\x82cenie i dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nW 1976 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia na wydziale nawigacyjnym Institutul de Marin\xc4\x83 \xe2\x80\x9eMircea cel B\xc4\x83tr\xc3\xa2n\xe2\x80\x9d w Konstancy. Uzyskiwa\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie kolejne uprawnienia oficerskie, a nast\xc4\x99pnie patent kapitana dalekomorskich statk\xc3\xb3w handlowych. Pracowa\xc5\x82 w marynarce handlowej w ramach przedsi\xc4\x99biorstwa pa\xc5\x84stwowego Navrom, od 1981 jako kapitan statk\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eArge\xc5\x9f\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eCri\xc5\x9fana\xe2\x80\x9d oraz tankowca \xe2\x80\x9eBiruin\xc5\xa3a\xe2\x80\x9d, najwi\xc4\x99kszego statku rumu\xc5\x84skiej marynarki handlowej. W latach 1987\xe2\x80\x931989 kierowa\xc5\x82 agencj\xc4\x85 Navromu w Antwerpii, nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82 dyrektorem generalnym jednego z inspektorat\xc3\xb3w w ministerstwie transportu.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczna do 2004\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed 1989 by\xc5\x82 szeregowym cz\xc5\x82onkiem Rumu\xc5\x84skiej Partii Komunistycznej. W 1990 obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko podsekretarza stanu do spraw transportu morskiego w resorcie transportu. Od kwietnia 1991 do listopada 1992 kierowa\xc5\x82 tym resortem jako minister w rz\xc4\x85dach, na czele kt\xc3\xb3rych stali Petre Roman i Theodor Stolojan. Zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Partii Demokratycznej, w 1992 po raz pierwszy z jej ramienia uzyska\xc5\x82 mandat pos\xc5\x82a do Izby Deputowanych, gdzie by\xc5\x82 wiceprzewodnicz\xc4\x85cym komisji do spraw przemys\xc5\x82u i us\xc5\x82ug. W 1996 zrezygnowa\xc5\x82 z mandatu na kilka miesi\xc4\x99cy przed ko\xc5\x84cem kadencji w zwi\xc4\x85zku z tocz\xc4\x85cym si\xc4\x99 post\xc4\x99powaniem w sprawie domniemanej korupcji. W tym samym roku kierowa\xc5\x82 nieudan\xc4\x85 kampani\xc4\x85 prezydenck\xc4\x85 Petre Romana, a sam ponownie zosta\xc5\x82 wybrany na deputowanego, zasiadaj\xc4\x85c w ni\xc5\xbcszej izbie rumu\xc5\x84skiego parlamentu do 2000. Od grudnia 1996 do lutego 1998 kolejny raz by\xc5\x82 ministrem transportu w rz\xc4\x85dzie Victora Ciorbei. Powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na ten urz\xc4\x85d w kwietniu 1998 w gabinecie Radu Vasile, sprawuj\xc4\x85c go r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w nast\xc4\x99pnym rz\xc4\x85dzie Mugura Is\xc4\x83rescu do czerwca 2000._NEWLINE_W drugiej turze wybor\xc3\xb3w lokalnych w 2000 zosta\xc5\x82 wybrany na urz\xc4\x85d burmistrza Bukaresztu. W 2001 stan\xc4\x85\xc5\x82 na czele Partii Demokratycznej, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 do 2004. Nawi\xc4\x85za\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Parti\xc4\x85 Narodowo-Liberaln\xc4\x85, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 wsp\xc3\xb3\xc5\x82przewodnicz\xc4\x85cym koalicji pod nazw\xc4\x85 Sojusz Prawdy i Sprawiedliwo\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nPrezydent Rumunii\n_START_PARAGRAPH_\nTraian B\xc4\x83sescu zosta\xc5\x82 kandydatem koalicji na urz\xc4\x85d prezydenta Rumunii w wyborach prezydenckich z listopada i grudnia 2004. Jego zwolennicy w kampanii nawi\xc4\x85zywali do trwaj\xc4\x85cej w\xc3\xb3wczas ukrai\xc5\x84skiej pomara\xc5\x84czowej rewolucji (m.in. kolorystyk\xc4\x85). W pierwszej turze g\xc5\x82osowania Traian B\xc4\x83sescu otrzyma\xc5\x82 33,92% g\xc5\x82os\xc3\xb3w, zajmuj\xc4\x85c drugie miejsce. W drugiej zmierzy\xc5\x82 si\xc4\x99 z urz\xc4\x99duj\xc4\x85cym premierem Adrianem N\xc4\x83stase, wygrywaj\xc4\x85c wynikiem 51,23% g\xc5\x82os\xc3\xb3w. Zosta\xc5\x82 tym samym nast\xc4\x99pc\xc4\x85 Iona Iliescu, obejmuj\xc4\x85c urz\xc4\x85d 20 grudnia 2004._NEWLINE_W trakcie kadencji prezydent popad\xc5\x82 w konflikt z C\xc4\x83linem Popescu-T\xc4\x83riceanu, premierem i liderem PNL, kt\xc3\xb3ry stopniowo si\xc4\x99 pog\xc5\x82\xc4\x99bia\xc5\x82. W lutym 2007 rumu\xc5\x84ski parlament rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 procedur\xc4\x99 odwo\xc5\x82ania z urz\xc4\x99du wobec prezydenta, zarzucaj\xc4\x85c mu naruszanie konstytucji. Rumu\xc5\x84ski s\xc4\x85d konstytucyjny stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce nie ma podstaw do odwo\xc5\x82ania, uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85c, i\xc5\xbc dowody przedstawione przez parlament s\xc4\x85 niewystarczaj\xc4\x85ce. Jednak parlament 19 kwietnia 2007 przeg\xc5\x82osowa\xc5\x82 zawieszenie prezydenta i rozpisanie referendum w sprawie jego usuni\xc4\x99cia z urz\xc4\x99du stosunkiem 322 do 108 g\xc5\x82os\xc3\xb3w. Obowi\xc4\x85zki g\xc5\x82owy pa\xc5\x84stwa przej\xc4\x85\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas (jako tymczasowy prezydent) przewodnicz\xc4\x85cy Senatu Nicolae V\xc4\x83c\xc4\x83roiu. W referendum z 19 maja 2007 Rumuni nie zatwierdzili decyzji parlamentu (oko\xc5\x82o 74% g\xc5\x82os\xc3\xb3w przeciw przy frekwencji oko\xc5\x82o 44%). W rezultacie Traian B\xc4\x83sescu zachowa\xc5\x82 urz\xc4\x85d._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 2009 og\xc5\x82osi\xc5\x82 sw\xc3\xb3j start w kolejnych wyborach prezydenckich. W pierwszej turze w listopadzie otrzyma\xc5\x82 32,44% g\xc5\x82os\xc3\xb3w (zajmuj\xc4\x85c pierwsze miejsce). W grudniu 2009 zosta\xc5\x82 wybrany na drug\xc4\x85 kadencj\xc4\x99, pokonuj\xc4\x85c w drugiej turze g\xc5\x82osowania nieznaczn\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 g\xc5\x82os\xc3\xb3w (50,33% do 49,66%) kandydata socjaldemokrat\xc3\xb3w Mirce\xc4\x99 Geoan\xc4\x99._NEWLINE_W 2012 ponowiono pr\xc3\xb3b\xc4\x99 usuni\xc4\x99cia prezydenta ze stanowiska. Unia Spo\xc5\x82eczno-Liberalnej, skupiaj\xc4\x85ca socjaldemokrat\xc3\xb3w, libera\xc5\x82\xc3\xb3w i konserwatyst\xc3\xb3w nowo powsta\xc5\x82a koalicja rz\xc4\x85dowa Victora Ponty, postawi\xc5\x82a wniosek o odwo\xc5\x82anie prezydenta, kt\xc3\xb3ry w g\xc5\x82osowaniu z 6 lipca zosta\xc5\x82 poparty przez 258 z 432 parlamentarzyst\xc3\xb3w. Tym samym prezydent ponownie zosta\xc5\x82 zawieszony w obowi\xc4\x85zkach, kt\xc3\xb3re przej\xc4\x85\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cy Senatu Crin Antonescu. Referendum dotycz\xc4\x85ce odwo\xc5\x82ania prezydenta odby\xc5\x82o si\xc4\x99 29 lipca 2012 i zosta\xc5\x82o uznane za niewa\xc5\xbcne przez s\xc4\x85d konstytucyjny ze wzgl\xc4\x99du na zbyt nisk\xc4\x85 frekwencj\xc4\x99 (oko\xc5\x82o 46%). Za odwo\xc5\x82aniem Traiana B\xc4\x83sescu zag\xc5\x82osowa\xc5\x82o oko\xc5\x82o 87% bior\xc4\x85cych w nim udzia\xc5\x82. Parlament przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82 Traiana B\xc4\x83sescu na urz\xc4\x85d prezydenta 27 sierpnia 2012, a nast\xc4\x99pnego dnia obj\xc4\x85\xc5\x82 go oficjalnie.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 od 2014\n_START_PARAGRAPH_\nDruga i ostatnia kadencja prezydencka up\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a 21 grudnia 2014. Jeszcze w 2013, po konflikcie z w\xc5\x82adzami swojej dotychczasowej formacji \xe2\x80\x93 Partii Demokratyczno-Liberalnej (nast\xc4\x99pczyni PD), zainicjowa\xc5\x82 powstanie nowej partii pod nazw\xc4\x85 Ruch Ludowy. W pa\xc5\xbadzierniku 2015 wst\xc4\x85pi\xc5\x82 formalnie do tego ugrupowania, obejmuj\xc4\x85c w nim przewodnictwo. W wyborach w 2016 z ramienia Ruchu Ludowego zosta\xc5\x82 wybrany w sk\xc5\x82ad rumu\xc5\x84skiego Senatu. W czerwcu 2018 zako\xc5\x84czy\xc5\x82 pe\xc5\x82nienie funkcji przewodnicz\xc4\x85cego ludowc\xc3\xb3w._NEWLINE_W wyborach w 2019 jako lider listy wyborczej Ruchu Ludowego uzyska\xc5\x82 mandat pos\xc5\x82a do Parlamentu Europejskiego IX kadencji.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nJest \xc5\xbconaty z Mari\xc4\x85 B\xc4\x83sescu. Ma dwie c\xc3\xb3rki: Ioan\xc4\x99 i Elen\xc4\x99. Traian B\xc4\x83sescu jest wyznania prawos\xc5\x82awnego.'