b'\n_START_ARTICLE_\nPasym\n_START_SECTION_\nNazwa miejscowo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotnie istnia\xc5\x82a tu wie\xc5\x9b ko\xc5\x9bcielna biskup\xc3\xb3w warmi\xc5\x84skich Heinrichswalde (Henrykowo). Miasto w 1386 r. lokowane na miejscu wsi na prawie che\xc5\x82mi\xc5\x84skim przez wielkiego mistrza Konrada Z\xc3\xb6llnera, wraz z nadaniem praw miejskich miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 otrzyma\xc5\x82a now\xc4\x85 nazw\xc4\x99 od nazwiska komtura elbl\xc4\x85skiego Zygfryda Walpota von Bassenheima. Forma ta ewoluowa\xc5\x82a potem do postaci Passenheim. Wraz z p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym osadnictwem mazurskim w Prusach Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cych, wytworzy\xc5\x82o si\xc4\x99 tak\xc5\xbce jej polskie przyswojenie \xe2\x80\x93 Pasym. Nazwa ta zosta\xc5\x82a oficjalnie przyj\xc4\x99ta po w\xc5\x82\xc4\x85czeniu miejscowo\xc5\x9bci do Polski w 1945 r.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotnie ziemie te zamieszkiwa\xc5\x82 pruski szczep Galind\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry w latach 800\xe2\x80\x931300 posiada\xc5\x82 tu liczne osady i grody, a jeden z nich \xe2\x80\x93 znany jako Okr\xc4\x85g\xc5\x82a G\xc3\xb3ra \xe2\x80\x93 zlokalizowany by\xc5\x82 na p\xc3\xb3\xc5\x82wyspie Gajka wrzynaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 w wody jeziora Kalwa. W latach 992\xe2\x80\x931223 tereny te by\xc5\x82y aren\xc4\x85 dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych pomi\xc4\x99dzy wojskami polskimi a Prusami. W 1225 ziemie Prus zacz\xc4\x99li naje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc4\x87 Krzy\xc5\xbcacy i uda\xc5\x82o im si\xc4\x99 je podbi\xc4\x87 w 1283._NEWLINE_Miasto za\xc5\x82o\xc5\xbcone przez Krzy\xc5\xbcak\xc3\xb3w w 1386 r. otrzyma\xc5\x82o nazw\xc4\x99 od za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela \xe2\x80\x93 komtura elbl\xc4\x85skiego, Zygfryda von Passenheima. W czasie wojny trzynastoletniej opowiedzia\xc5\x82o si\xc4\x99 za Polsk\xc4\x85, jednak\xc5\xbce po pokoju toru\xc5\x84skim wr\xc3\xb3ci\xc5\x82o pod panowanie Zakonu. Zamek zosta\xc5\x82 wzniesiony po wojnie trzynastoletniej, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nazywany by\xc5\x82 Schervitzen Hof. Budowla ta zosta\xc5\x82a zniszczona w po\xc5\x82owie XVII w., a ostatecznie rozebrana w XIX w. Na miejscu dawnego zamku wzniesiono ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 katolicki._NEWLINE_W 1461 mieszka\xc5\x84cy Pasymia przyst\xc4\x85pili do Zwi\xc4\x85zku Pruskiego i prowadzili dzia\xc5\x82ania przeciwko Zakonowi \xe2\x80\x93 w 1459 wyci\xc4\x99to oddzia\xc5\x82 krzy\xc5\xbcacki zwabiony obietnic\xc4\x85 poddania im miasta, w 1462 zaj\xc4\x99to krzy\xc5\xbcackie Jeziorany, Barczewo i Zalewo. Na pocz\xc4\x85tku XVI wieku, gdy Albrecht Hohenzollern odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 z\xc5\x82o\xc5\xbcenia ho\xc5\x82du kr\xc3\xb3lowi polskiemu, dosz\xc5\x82o do kolejnej wojny, w wyniku kt\xc3\xb3rej Pasym trafi\xc5\x82 w r\xc4\x99ce polskie na 5 lat._NEWLINE_W latach 1547\xe2\x80\x931549 proboszczem by\xc5\x82 ksi\xc4\x85dz Andrzej Samuel, doktor teologii, pisarz religijny. W Pasymiu m\xc5\x82ode lata sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 Krzysztof Hartknoch (1644\xe2\x80\x931687) \xe2\x80\x93 historyk Polski i Prus, profesor Gimnazjum Toru\xc5\x84skiego. W 1657 r. miasto zosta\xc5\x82o zniszczone w czasie najazdu tatarskiego. Od XVIII wieku miasto traci\xc5\x82o na znaczeniu na rzecz rozwijaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 niedaleko Szczytna. W lutym 1807 r. przez kilka dni stacjonowa\xc5\x82 tu Napoleon wraz z 60-tysi\xc4\x99czn\xc4\x85 armi\xc4\x85. Kwatera Napoleona mie\xc5\x9bci\xc5\x82a si\xc4\x99 na plebanii. W 1868 roku ucierpia\xc5\x82o na skutek du\xc5\xbcego po\xc5\xbcaru, podobnie jak i wcze\xc5\x9bniej w 1750 r._NEWLINE_W 1883 r. o 3\xc2\xa0km od Pasymia wytyczono lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 (podobno lini\xc4\x99 wybudowano z dala od miasta na skutek protest\xc3\xb3w miejscowych kupc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy obawiali si\xc4\x99, \xc5\xbce "\xc5\xbcelazny potw\xc3\xb3r" przywiezie do miasta konkurencj\xc4\x99), w 1898 r. wybudowano gazowni\xc4\x99, w 1904 r. rze\xc5\xbani\xc4\x99, a w 1911 r. wodoci\xc4\x85gi. Na pocz\xc4\x85tku XX w. Pasym zacz\xc4\x85\xc5\x82 rozwija\xc4\x87 si\xc4\x99 jako o\xc5\x9brodek turystyczny._NEWLINE_W 1935 r. odwiedzi\xc5\x82 Pasym Melchior Wa\xc5\x84kowicz, zbieraj\xc4\x85c materia\xc5\x82 do ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Na tropach Sm\xc4\x99tka. St\xc4\x85d pochodzi\xc5\x82 kr\xc3\xb3lewiecki duchowny polski ks. Wawrzyniec Rast, do szko\xc5\x82y ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 jeden z jego nast\xc4\x99pc\xc3\xb3w, Jerzy Olech._NEWLINE_Przed 1945 r. Pasym znany by\xc5\x82 jako o\xc5\x9brodek sport\xc3\xb3w wodnych i zimowych oraz jako miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 turystyczna. Nad jeziorem Kalwa wzniesiono wtedy kompleks turystyczny (obecnie jako Rudziska Pasymskie), z pensjonatem (1927), ma\xc5\x82\xc4\x85 skoczni\xc4\x85 narciarsk\xc4\x85 z wyci\xc4\x85giem krzese\xc5\x82kowym, przystani\xc4\x85 wodn\xc4\x85 i licznymi kawiarniami._NEWLINE_22 stycznia 1945 r. Pasym zaj\xc4\x99\xc5\x82y oddzia\xc5\x82y 1 Frontu Bia\xc5\x82oruskiego. Wkr\xc3\xb3tce wysiedleniu do Niemiec uleg\xc5\x82a wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ej w mie\xc5\x9bcie ludno\xc5\x9bci, a wiosn\xc4\x85 1946 r. w wyniku zniszcze\xc5\x84 wojennych Pasym utraci\xc5\x82 prawa miejskie. Dopiero w 1997 r. miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 ponownie uzyska\xc5\x82a status miasta. W Rudziskach Pasymskich po 1945 r. funkcjonowa\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony przez Karola Ma\xc5\x82\xc5\x82ka Mazurski Uniwersytet Ludowy._NEWLINE_II wojna \xc5\x9bwiatowa nie oszcz\xc4\x99dzi\xc5\x82a Pasymia. 30% zabudowy leg\xc5\x82o w gruzach. Najstarsze miasto na Mazurach zosta\xc5\x82o wyludnione (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wywieziono, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyjecha\xc5\x82a dobrowolnie). Powoli jednak w Pasymiu zacz\xc4\x99\xc5\x82o przybywa\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Wraca\xc5\x82a z przymusowej ewakuacji ludno\xc5\x9b\xc4\x87 rodzima, przybyli osadnicy z Mazowsza, Kurpiowszczyzny, repatrianci z Wile\xc5\x84szczyzny i Kres\xc3\xb3w Wschodnich. W latach 1945\xe2\x80\x931949 zosta\xc5\x82y uruchomione zak\xc5\x82ady przemys\xc5\x82owe: m\xc5\x82yn, tartak, wodoci\xc4\x85gi, mleczarnia, cegielnia, przetw\xc3\xb3rnia owoc\xc3\xb3w i warzyw, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 rybacki. Rozwija\xc5\x82 si\xc4\x99 handel, rzemios\xc5\x82o, us\xc5\x82ugi i o\xc5\x9bwiata. 15 maja 1945 roku do Pasymia przyby\xc5\x82 powo\xc5\x82any na Burmistrza Miasta mgr Edmund Staniszewski i zosta\xc5\x82 zorganizowany Zarz\xc4\x85d Miasta.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez miasto przebiega droga krajowa nr 53 Olsztyn \xe2\x80\x93 Ostro\xc5\x82\xc4\x99ka, a w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 3\xc2\xa0km_NEWLINE_linia kolejowa Olsztyn \xe2\x80\x93 Szczytno ze stacj\xc4\x85 Pasym.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca mi\xc4\x99dzynarodowa\n_START_PARAGRAPH_\nMiasta i gminy partnerskie:  Bassenheim, gmina Su\xc5\xbcany (lit. Su\xc5\xbeioni\xc5\xb3 seni\xc5\xabnija). W listopadzie 2013 Pasym zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do Mi\xc4\x99dzynarodowego Stowarzyszenia Citt\xc3\xa0slow.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nW Pasymiu i okolicach rozgrywa si\xc4\x99 akcja powie\xc5\x9bci Pietrek z Puszczy Piskiej autorstwa Igora Sikiryckiego._NEWLINE_W Pasym rozgrywa si\xc4\x99 akcja filmu \xe2\x80\x9eCudownie ocalony\xe2\x80\x9d z Marianem Opani\xc4\x85 w roli g\xc5\x82\xc3\xb3wnej.'