b"\n_START_ARTICLE_\nSztuka poetycka\n_START_SECTION_\nOkoliczno\xc5\x9bci powstania utworu\n_START_PARAGRAPH_\nProblem opracowania uniwersalnych zasad pisania utwor\xc3\xb3w literackich by\xc5\x82 obecny w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Boileau od pocz\xc4\x85tku jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. Zdaniem G. Lansona i P. Tuffrau by\xc5\x82 on bardzo s\xc5\x82abym poet\xc4\x85, mimo dobrego opanowania klasycznych form wersyfikacji, natomiast jego prace teoretyczne w istotny spos\xc3\xb3b wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y na rozw\xc3\xb3j francuskiej poezji klasycystycznej, w specyficzny spos\xc3\xb3b \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85c wp\xc5\x82ywy kartezjanizmu i humanizmu. Autorzy ci dostrzegaj\xc4\x85 pierwsze pr\xc3\xb3by stworzenia zasad przedstawionych w Sztuce poetyckiej ju\xc5\xbc w pierwszych dzie\xc5\x82ach Boileau \xe2\x80\x93 Satyrach.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSztuka poetycka prezentuje podstawowe tezy doktryny Boileau. Inspiracj\xc4\x85 dla niego by\xc5\x82a koncepcja zawarta w Li\xc5\x9bcie do Pizon\xc3\xb3w Horacego, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rej sztuka ma r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie sprawia\xc4\x87 przyjemno\xc5\x9b\xc4\x87 tw\xc3\xb3rcy i odbiorcy, i przekazywa\xc4\x87 umoralniaj\xc4\x85c\xc4\x85 tre\xc5\x9b\xc4\x87. Dodatkowo g\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em poezji mia\xc5\x82 by\xc4\x87 rozum, \xc5\x9bci\xc5\x9ble j\xc4\x85 reguluj\xc4\x85cy, za\xc5\x9b jej tematem \xe2\x80\x93 opisywanie tego, co prawdziwe i realistyczne. Dla Boileau tylko tematy zaczerpni\xc4\x99te z prawdziwego \xc5\xbcycia stanowi\xc5\x82y warto\xc5\x9b\xc4\x87 dla sztuki. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie mia\xc5\x82yby to by\xc4\x87 zagadnienia mo\xc5\xbcliwie uniwersalne. Boileau postulowa\xc5\x82 rezygnacj\xc4\x99 z pisania o konkretnych osobach i zdarzeniach na rzecz pr\xc3\xb3b przedstawiania typ\xc3\xb3w ludzkich, wyci\xc4\x85gania wniosk\xc3\xb3w og\xc3\xb3lnych, prezentacji motyw\xc3\xb3w uniwersalnych. W razie w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci co do uniwersalizmu czy \xe2\x80\x9eprawdziwo\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d tematu, jaki pragnie podj\xc4\x85\xc4\x87 autor, teoretyk sugerowa\xc5\x82 poszukiwanie inspiracji w literaturze antycznej: jego zdaniem fakt zachwycania si\xc4\x99 przez kolejne pokolenia dzie\xc5\x82ami staro\xc5\xbcytnych by\xc5\x82 najlepsz\xc4\x85 r\xc4\x99kojmi\xc4\x85 s\xc5\x82uszno\xc5\x9bci poruszanych przez nich zagadnie\xc5\x84 jako temat\xc3\xb3w literackich. Odrzuca\xc5\x82 poszukiwanie oryginalno\xc5\x9bci jako oddalanie si\xc4\x99 od idea\xc5\x82u sztuki, kt\xc3\xb3ra zamiast opisywa\xc4\x87 przypadki wyj\xc4\x85tkowe ma tworzy\xc4\x87 obraz warto\xc5\x9bci wsp\xc3\xb3lnych, og\xc3\xb3lnoludzkich._NEWLINE_Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 doktryny zawarta zosta\xc5\x82a w czterech pie\xc5\x9bniach:\n_START_SECTION_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 I\n_START_PARAGRAPH_\nTw\xc3\xb3rca powinien przyst\xc4\x99powa\xc4\x87 do pracy literackiej jedynie w momencie, gdy czuje natchnienie \xe2\x80\x93 nie ka\xc5\xbcdy bowiem posiada naturalne predyspozycje, by zosta\xc4\x87 poet\xc4\x85; nie ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc literat\xc3\xb3w uniwersalnych, zdolnych dzia\xc5\x82a\xc4\x87 w ka\xc5\xbcdym gatunku. Po dokonaniu wyboru gatunku nale\xc5\xbcy \xc5\x9bci\xc5\x9ble trzyma\xc4\x87 si\xc4\x99 zasad jego budowy i tworzy\xc4\x87 w stylu de Malherbe'a \xe2\x80\x93 bez zb\xc4\x99dnego \xc5\x82adunku emocjonalnego, za to przy zachowaniu staranno\xc5\x9bci j\xc4\x99zykowej i stylistycznej. Ka\xc5\xbcdy utw\xc3\xb3r powinien powstawa\xc4\x87 d\xc5\x82ugo, w procesie wielokrotnych poprawek i udoskonale\xc5\x84 \xe2\x80\x93 po\xc5\x9bpiech jest ca\xc5\x82kowicie zb\xc4\x99dny w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci literackiej. Boileau podkre\xc5\x9bla, \xc5\xbce ka\xc5\xbcde natchnienie musi pozostawa\xc4\x87 pod kontrol\xc4\x85 wyra\xc5\xbanych zasad tworzenia, gdy\xc5\xbc tylko wtedy mo\xc5\xbcliwe jest stworzenie utwor\xc3\xb3w \xc5\x82atwych w odbiorze, o formie przewidywanej przez adresata.\n_START_SECTION_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 II\n_START_PARAGRAPH_\nCz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc4\x99 Boileau po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 gatunkom wierszy, kt\xc3\xb3re uzna\xc5\x82 za drugorz\xc4\x99dne: idylli, elegii,odzie, sonetowi, epigramatowi, rondu, balladzie, madryga\xc5\x82owi, satyrze, wodewilowi.\n_START_SECTION_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 III\n_START_PARAGRAPH_\nR\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ta cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Sztuki poetyckiej opisuje struktur\xc4\x99 budowy gatunk\xc3\xb3w literackich, jednak tym razem Boileau dokonuje prezentacji gatunk\xc3\xb3w uznanych przeze\xc5\x84 za wysokie: komedii, epopei i tragedii. Szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe komentarze przedstawia zw\xc5\x82aszcza w odniesieniu do epopei, domagaj\xc4\x85c si\xc4\x99 zachowania jej w postaci ustalonej w epoce antycznej, nie\xc5\x82\xc4\x85czenia jej z motywami chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skimi. Chwali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Moliera i Jeana Racine\xe2\x80\x99a, kt\xc3\xb3rych dzie\xc5\x82a przedstawia jako wz\xc3\xb3r odpowiednio komedii (z wy\xc5\x82\xc4\x85czeniem fars Moliera) i tragedii.\n_START_SECTION_\nPie\xc5\x9b\xc5\x84 IV\n_START_PARAGRAPH_\nStanowi refleksj\xc4\x99 Boileau nad relacj\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy charakterem i postaw\xc4\x85 tw\xc3\xb3rcy a ostatecznym kszta\xc5\x82tem utworu. Zdaniem autora z\xc5\x82e prowadzenie si\xc4\x99 autora zawsze zmniejsza warto\xc5\x9b\xc4\x87 jego dzie\xc5\x82, za\xc5\x9b zachowanie cnoty przek\xc5\x82ada si\xc4\x99 na pi\xc4\x99kno tekst\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nRecepcja\n_START_PARAGRAPH_\nSztuka poetycka stworzy\xc5\x82a podstaw\xc4\x99 dla nieformalnego kodeksu pisania wierszy obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cego w klasycystycznej Francji. Na popularno\xc5\x9b\xc4\x87 Boileau mia\xc5\x82a wp\xc5\x82yw jego postawa wobec Ludwika XIV \xe2\x80\x93 obok tekst\xc3\xb3w teoretycznych autor ten stworzy\xc5\x82 szereg utwor\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych chwali\xc5\x82 jego osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia wojskowe i styl sprawowania w\xc5\x82adzy. Koncepcje Boileau spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 z ostr\xc4\x85 krytyk\xc4\x85 w epoce romantyzmu, kontrowersje budzi\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x9br\xc3\xb3d krytyk\xc3\xb3w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych. G. Lanson i P. Tuffrau okre\xc5\x9blaj\xc4\x85 je jako nazbyt dogmatyczne i \xc5\x9blepo pr\xc3\xb3buj\xc4\x85ce przenie\xc5\x9b\xc4\x87 na grunt francuski antyczne modele tw\xc3\xb3rcze, bez uwzgl\xc4\x99dnienia warunk\xc3\xb3w kulturowych."