b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x9awi\xc4\x99te Jezioro (wojew\xc3\xb3dztwo warmi\xc5\x84sko-mazurskie)\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie i charakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nJezioro le\xc5\xbcy na Pojezierzu Olszty\xc5\x84skim, natomiast w regionalizacji przyrodniczo-le\xc5\x9bnej \xe2\x80\x93 w mezoregionie Puszcz Mazurskich, w dorzeczu Mar\xc3\xb3zka\xe2\x80\x93\xc5\x81yna\xe2\x80\x93Prego\xc5\x82a. Znajduje si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 15\xc2\xa0km w kierunku po\xc5\x82udniowo-wschodnim od Olsztynka, niedaleko wsi Kurki. Mar\xc3\xb3zka wpada do jeziora od strony p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, nios\xc4\x85c wody z jeziora Pawlik, wyp\xc5\x82ywa natomiast w \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zachodniego brzegu, kieruj\xc4\x85c si\xc4\x99 na Kiernoz Wielki._NEWLINE_Linia brzegowa rozwini\xc4\x99ta. Du\xc5\xbcy p\xc3\xb3\xc5\x82wysep na wschodzie i wyspa w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci jeziora o powierzchni 0,4 ha dziel\xc4\x85 zbiornik wodny na dwie wyra\xc5\xbanie r\xc3\xb3\xc5\xbcne cz\xc4\x99\xc5\x9bci: g\xc5\x82\xc4\x99bok\xc4\x85 p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 i p\xc5\x82ytk\xc4\x85 po\xc5\x82udniow\xc4\x85. Zbiornik wodny le\xc5\xbcy w otoczeniu las\xc3\xb3w, brzegi wysokie i strome z wyj\xc4\x85tkiem kra\xc5\x84c\xc3\xb3w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych, gdzie s\xc4\x85 niskie i podmok\xc5\x82e. \xc5\x81awica przybrze\xc5\xbcna piaszczysta. Dno twarde i piaszczyste, gdzieniegdzie kamieniste._NEWLINE_Zgodnie z typologi\xc4\x85 abiotyczn\xc4\x85 zbiornik wodny zosta\xc5\x82 pierwotnie sklasyfikowany jako jezioro o wysokiej zawarto\xc5\x9bci wapnia, o ma\xc5\x82ym wyp\xc5\x82ywie zlewni, stratyfikowane, le\xc5\xbc\xc4\x85ce na obszarze Nizin Wschodnioba\xc5\x82tycko-Bia\xc5\x82oruskich (5a). Nast\xc4\x99pnie uznano, \xc5\xbce wp\xc5\x82yw zlewni jest du\xc5\xbcy, co zmieni\xc5\x82o typ na 6a. W systemie gospodarki wodnej stanowi jednolit\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc3\xb3d powierzchniowych \xe2\x80\x9e\xc5\x9awi\xc4\x99te\xe2\x80\x9d o mi\xc4\x99dzynarodowym kodzie PLLW30393._NEWLINE_Jezioro le\xc5\xbcy na terenie obwodu rybackiego jeziora Mar\xc3\xb3z w zlewni rzeki \xc5\x81yna \xe2\x80\x93 nr 7. Na jego obszarze obowi\xc4\x85zuje strefa ciszy._NEWLINE_Niedaleko po\xc5\x82udniowych brzeg\xc3\xb3w przebiega droga krajowa nr 58.\n_START_SECTION_\nMorfometria\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug danych Instytutu Rybactwa \xc5\x9ar\xc3\xb3dl\xc4\x85dowego powierzchnia zwierciad\xc5\x82a wody jeziora wynosi 59,4\xc2\xa0ha. \xc5\x9arednia g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 zbiornika wodnego to 6,8\xc2\xa0m, a maksymalna \xe2\x80\x93 40,8\xc2\xa0m. Lustro wody znajduje si\xc4\x99 na wysoko\xc5\x9bci 127,6\xc2\xa0m\xc2\xa0n.p.m. Obj\xc4\x99to\xc5\x9b\xc4\x87 jeziora wynosi 4291,5\xc2\xa0tys.\xc2\xa0m\xc2\xb3. Maksymalna d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 jeziora to 1600\xc2\xa0m, a szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 540\xc2\xa0m. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 linii brzegowej wynosi 4275\xc2\xa0m._NEWLINE_Inne dane uzyskano natomiast poprzez planimetri\xc4\x99 jeziora na mapach w skali 1:50\xc2\xa0000 opracowanych w Pa\xc5\x84stwowym Uk\xc5\x82adzie Wsp\xc3\xb3\xc5\x82rz\xc4\x99dnych 1965, zgodnie z poziomem odniesienia Kronsztadt. Otrzymana w ten spos\xc3\xb3b powierzchnia zbiornika wodnego to 61,0\xc2\xa0ha, a wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 bezwzgl\xc4\x99dna lustra wody \xe2\x80\x93 128,0\xc2\xa0m n.p.m.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad pog\xc5\x82owia wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych ryb wchodz\xc4\x85 m.in. szczupak, lin, p\xc5\x82o\xc4\x87, leszcz, oko\xc5\x84, sieja i w\xc4\x99gorz. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ubogiej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci przybrze\xc5\xbcnej porastaj\xc4\x85cej brzegi rzadkimi k\xc4\x99pami dominuje trzcina i pa\xc5\x82ka w\xc4\x85skolistna. W sk\xc5\x82ad g\xc4\x99sto porastaj\xc4\x85cej brzegi ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci zanurzonej wchodz\xc4\x85 m.in. rogatek i wyw\xc5\x82\xc3\xb3cznik._NEWLINE_Obszar jeziora le\xc5\xbcy na terenie specjalnego obszaru ochrony siedlisk w ramach sieci Natura 2000 Ostoja Napiwodzko-Ramucka (PLH280052) o \xc5\x82\xc4\x85cznej powierzchni 32\xc2\xa0612,78\xc2\xa0ha.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nBadania archeologiczne wyspy na jeziorze z 2008 roku wskaza\xc5\x82y na wyst\xc4\x99powanie \xc5\x9blad\xc3\xb3w osadnictwa z p\xc3\xb3\xc5\xbanego okresu br\xc4\x85zu i wczesnej epoki \xc5\xbcelaza._NEWLINE_Jezioro po raz pierwszy wzmiankowano w 1351 roku jako Swentein. W 1576 kartograf Caspar Henneberger opisa\xc5\x82 je jako Schwenthe See. Niemiecki historyk Reinhard Wenskus stwierdzi\xc5\x82, i\xc5\xbc w czasach wczesnego \xc5\x9bredniowiecza jezioro by\xc5\x82o po\xc5\x82o\xc5\xbcone na granicy Ziemi Sasin\xc3\xb3w i Galindii. Zbiornik wodny mia\xc5\x82 prawdopodobnie charakter kultowy dla Prus\xc3\xb3w._NEWLINE_Jezioro by\xc5\x82o wzmiankowane w S\xc5\x82owniku geograficznym Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego, le\xc5\xbca\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas w powiecie ostr\xc3\xb3dzkim.'