b'\n_START_ARTICLE_\nOrtolan\n_START_SECTION_\nMorfologia\n_START_PARAGRAPH_\nWielko\xc5\x9bci wr\xc3\xb3bla. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 cia\xc5\x82a 15\xe2\x80\x9316 cm, masa cia\xc5\x82a oko\xc5\x82o 25 g. U samca g\xc5\x82owa popielata, wyst\xc4\x99puje \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty w\xc4\x85s i \xc5\x9bliniak. Grzbiet rdzawobr\xc4\x85zowy z czarnobr\xc4\x85zowymi plamkami. Strona brzuszna cynamonowobr\xc4\x85zowa, pier\xc5\x9b zielonkawoszara. Dzi\xc3\xb3b jest czerwonawy, oczy i nogi br\xc4\x85zowe. Samice ubarwione bardziej blado, z pr\xc4\x85\xc5\xbckowan\xc4\x85 piersi\xc4\x85. S\xc4\x85 nieznacznie mniejsze od samc\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce ich obr\xc4\x85czka oczna wykazuje mniejsze rozmiary._NEWLINE_W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od innych trznadli, ortolan odbywa dwa pierzenia. W lipcu wymieniaj\xc4\x85 wszystkie pi\xc3\xb3ra, za\xc5\x9b na przedwio\xc5\x9bniu jedynie drobne pi\xc3\xb3ra okrywowe, dzi\xc4\x99ki czemu samce przybieraj\xc4\x85 swoje ozdobne barwy.\n_START_SECTION_\nZasi\xc4\x99g wyst\xc4\x99powania\n_START_PARAGRAPH_\nW Europie gniazduje niemal na ca\xc5\x82ym kontynencie, z wyj\xc4\x85tkiem by\xc5\x82ych republik nadba\xc5\x82tyckich i p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych cz\xc4\x99\xc5\x9bci Skandynawii. Do tego obszary l\xc4\x99gowe wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 od Palestyny i Turcji po Iran i Mongoli\xc4\x99. Zimowiska le\xc5\xbc\xc4\x85 na po\xc5\x82udnie od obszar\xc3\xb3w l\xc4\x99gowych, jednak w po\xc5\x82udniowej Europie miejscami wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 ca\xc5\x82y rok (miejsca ptak\xc3\xb3w l\xc4\x99gowych zajmuj\xc4\x85 wtedy zimuj\xc4\x85ce ptaki z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy). Wiele europejskich ortolan\xc3\xb3w zimuje w Afryce na po\xc5\x82udnie od Sahary, za\xc5\x9b azjatyckich na P\xc3\xb3\xc5\x82wyspie Arabskim i w Indiach._NEWLINE_Wyst\xc4\x99puje na obszarach nizinnych. W Polsce nieliczny ptak l\xc4\x99gowy o nier\xc3\xb3wnomiernym zasi\xc4\x99gu. W ostatnich latach liczebno\xc5\x9b\xc4\x87 wzros\xc5\x82a do niekiedy kilku par na kilometr kwadratowy.\n_START_SECTION_\nL\xc4\x99gi\n_START_PARAGRAPH_\nPtaki przybywaj\xc4\x85 z zimowisk pod koniec kwietnia lub na pocz\xc4\x85tku maja. Sezon l\xc4\x99gowy rozpoczyna si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku maja. Gniazdo umieszczone jest na ziemi po\xc5\x9br\xc3\xb3d g\xc4\x99stej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci; buduje je samica. Przy gnie\xc5\xbadzie ptaki s\xc4\x85 bardzo p\xc5\x82ochliwe. Zniesienie liczy oko\xc5\x82o 5 jaj. Inkubacja trwa 12\xe2\x80\x9314 dni. M\xc5\x82ode pozostaj\xc4\x85 w gnie\xc5\xbadzie przez blisko dwa tygodnie. Ortolan wyprowadza jeden lub dwa l\xc4\x99gi w sezonie. Odlatuje w sierpniu.\n_START_SECTION_\nOchrona\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie Polski gatunek ten jest obj\xc4\x99ty \xc5\x9bcis\xc5\x82\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85. W kraju tym wyst\xc4\x99puje 20% populacji ortolan\xc3\xb3w z ca\xc5\x82ej Unii Europejskiej (stan w 2015)._NEWLINE_W staro\xc5\xbcytnym Rzymie mieszka\xc5\x84cy \xc5\x82apali drobne ptaki, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci potrzosy i ortolany, w celach spo\xc5\xbcywczych. We W\xc5\x82oszech poczynania te s\xc4\x85 kontynuowane.'