b'\n_START_ARTICLE_\nAlessandro Manzoni\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Mediolanie w 1785 r. jako syn hrabiego Pietro Manzoniego (1736-1807) i Julii Beccaria (1762-1841). Wed\xc5\x82ug powszechnie przyjmowanej dzi\xc5\x9b hipotezy jego naturalnym ojcem by\xc5\x82 jednak Giovanni Verri, kochanek matki. Rodzice jego rozeszli si\xc4\x99, gdy Alessandro by\xc5\x82 jeszcze bardzo m\xc5\x82ody. Z tego powodu sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 wiele lat w kolegiach zakonnych, najpierw w Merate i Lugano, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w Mediolanie, gdzie otrzyma\xc5\x82 klasyczne wykszta\xc5\x82cenie, ale by\xc5\x82 te\xc5\xbc nara\xc5\xbcony na formalizm typowy dla tych \xc5\x9brodowisk. Opu\xc5\x9bci\xc5\x82 kolegia maj\xc4\x85c 16 lat oraz g\xc5\x82ow\xc4\x99 przepe\xc5\x82nion\xc4\x85 racjonalistycznymi ideami. Szybko wr\xc3\xb3s\xc5\x82 w mediola\xc5\x84skie \xc5\x9brodowisko kulturalne okresu napoleo\xc5\x84skiego. Zetkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z poetami takimi jak Foscolo i Monti. Okres ten by\xc5\x82 w jego \xc5\xbcyciu czasem zabawy i przyg\xc3\xb3d, ale oddawa\xc5\x82 si\xc4\x99 te\xc5\xbc pracy intelektualnej oraz poezji. Przyk\xc5\x82adem tego jest chocia\xc5\xbcby poemat Del trionfo della libert\xc3\xa0 (Triumf wolno\xc5\x9bci) z 1801 roku. W 1803 napisa\xc5\x82 sonet Adda. W nast\xc4\x99pnym roku powsta\xc5\x82y 4 Sermoni (Mowy): Amore a Delia, Contro i poetastri, Al Pagani, Penegirico a Trimalcione. By\xc5\x82y to utwory satyryczne pe\xc5\x82ne nawi\xc4\x85za\xc5\x84 do tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Giuseppe Pariniego i Vittorio Alfieriego. W 1805 r. opu\xc5\x9bci\xc5\x82 dom ojca i wyjecha\xc5\x82 do matki do Pary\xc5\xbca. Tam obraca\xc5\x82 si\xc4\x99 w kr\xc4\x99gach intelektualist\xc3\xb3w takich jak Cabanys, Thierry, Tracy, ale najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 osob\xc4\x85 sta\xc5\x82 si\xc4\x99 dla niego wtedy Claude Fauriel, kt\xc3\xb3ry sta\xc5\x82 si\xc4\x99 dla m\xc5\x82odego Manzoniego wa\xc5\xbcnym punktem odniesienia w jego p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci pisarskiej._NEWLINE_W Pary\xc5\xbcu kontakt pisarza z duchownymi o orientacji jansenistycznej wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 na jego nawr\xc3\xb3cenie religijne. Manzoni zawsze jednak zachowywa\xc5\x82 du\xc5\xbc\xc4\x85 pow\xc5\x9bci\xc4\x85gliwo\xc5\x9b\xc4\x87 w stosunku do swego nawr\xc3\xb3cenia, nie pisa\xc5\x82 o nim, dlatego trudno jest odtworzy\xc4\x87 jego przebieg i fazy. Z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 jednak du\xc5\xbc\xc4\x85 rol\xc4\x99 w jego powrocie do katolicyzmu mia\xc5\x82a \xc5\xbcona Enrichetta Blondel, c\xc3\xb3rka genewskiego bankiera. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ona prze\xc5\xbcy\xc5\x82a zwrot w \xc5\xbcyciu duchowym. Pod wp\xc5\x82ywem duchownego o jansenistycznych zapatrywaniach, Eustachio Degola, zbli\xc5\xbcy\xc5\x82a si\xc4\x99 do katolicyzmu i zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 ochrzci\xc4\x87 sw\xc4\x85 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Giuli\xc4\x99 Claudi\xc4\x99 w Ko\xc5\x9bciele katolickim. Nast\xc4\x99pnie przekona\xc5\x82a m\xc4\x99\xc5\xbca, aby zawarli \xc5\x9blub katolicki, wcze\xc5\x9bniej bowiem zawarli ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo w rycie kalwi\xc5\x84skim. W 1810 r. Manzoni opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Pary\xc5\xbc i wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ostatecznie do Mediolanu. Jego wizja rzeczywisto\xc5\x9bci by\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas ca\xc5\x82kowicie przenikni\xc4\x99ta katolicyzmem. Fakt ten wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 na jego pisarstwo, gdy\xc5\xbc przesta\xc5\x82 tworzy\xc4\x87 utwory o charakterze klasycyzuj\xc4\x85cym (ostatnim by\xc5\x82 poemat Urania z 1809 r.), a zacz\xc4\x85\xc5\x82 pisa\xc4\x87 Inni sacri (Hymny \xc5\x9bwi\xc4\x99te) (1812-1815). Otworzy\xc5\x82y one drog\xc4\x99 do tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci o charakterze romantycznym oraz historycznym i religijnym._NEWLINE_Po powrocie do Italii Manzoni po\xc5\x9bwi\xc4\x99ca\xc5\x82 czas g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na nauk\xc4\x99, pisanie, praktyki religijne oraz na obowi\xc4\x85zki rodzinne. Zbli\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 do mediola\xc5\x84skiego ruchu romantycznego, ale nie uczestniczy\xc5\x82 w nim. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do polityki mia\xc5\x82 podobny stosunek, gdy\xc5\xbc by\xc5\x82 gor\xc4\x85cym patriot\xc4\x85 popieraj\xc4\x85cym zjednoczenie Italii. \xc5\x9aledzi\xc5\x82 z entuzjazmem wydarzenia z 1820-1821 r.(powstanie przeciwko Austriakom), ale aktywnie w nich nie uczestniczy\xc5\x82. Nie dotkn\xc4\x99\xc5\x82y go wi\xc4\x99c prze\xc5\x9bladowania, kt\xc3\xb3re wkr\xc3\xb3tce nast\xc4\x85pi\xc5\x82y. Wtedy w\xc5\x82a\xc5\x9bnie powsta\xc5\x82y dzie\xc5\x82a: Pentecoste, Il conte di Carmagnola (1816 r.), Adelchi oraz pierwszy szkic powie\xc5\x9bci I promessi sposi (Narzeczeni) pocz\xc4\x85tkowo pod tytu\xc5\x82em Fermo e Lucia. Z tego okresu pochodz\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Osservazioni sulla morale cattolica, Discorso sopra alcuni punti della storia longobrdica in Italia oraz eseje._NEWLINE_Wraz z publikacj\xc4\x85 powie\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ra da\xc5\x82a mu s\xc5\x82aw\xc4\x99 i wesz\xc5\x82a do kanonu literatury w\xc5\x82oskiej, I promessi sposi w 1827 r., sko\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 tw\xc3\xb3rczy okres w \xc5\xbcyciu pisarza. Pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pr\xc3\xb3by napisania utwor\xc3\xb3w lirycznych (np. hymnu na temat Wszystkich \xc5\x9awi\xc4\x99tych) pozosta\xc5\x82y niedoko\xc5\x84czone. Manzoni nawi\xc4\x85za\xc5\x82 przyja\xc5\xba\xc5\x84 z filozofem katolickim Antonio Rosminim, kt\xc3\xb3ry wkr\xc3\xb3tce sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jego przewodnikiem duchowym. W \xc5\xbcyciu pisarza mia\xc5\x82y te\xc5\xbc miejsce przykro\xc5\x9bci i nieszcz\xc4\x99\xc5\x9bcia: ataki epilepsji, \xc5\x9bmier\xc4\x87 \xc5\xbcony i kilkorga dzieci a tak\xc5\xbce rozrzutny styl \xc5\xbcycia syn\xc3\xb3w. W 1837 r. Manzoni ponownie si\xc4\x99 o\xc5\xbceni\xc5\x82. Jego \xc5\xbcon\xc4\x85 zosta\xc5\x82a Teresa Borri Stampa, kt\xc3\xb3ra zmar\xc5\x82a w 1861 r. W 1842 r. napisa\xc5\x82 utw\xc3\xb3r Storia della colonna infame. Esej ten jest such\xc4\x85 kronik\xc4\x85 dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 procesu rzekomych roznosicieli d\xc5\xbcumy w czasie zarazy spowodowanej t\xc4\x85 chorob\xc4\x85 w Mediolanie w XVII w._NEWLINE_Pomimo swego ukrytego sposobu \xc5\xbcycia pisarz sta\xc5\x82 si\xc4\x99 osob\xc4\x85 publiczn\xc4\x85. W 1848 r. \xc5\x9bledzi\xc5\x82 z zainteresowaniem wydarzenia polityczne we W\xc5\x82oszech, ale w nich nie uczestniczy\xc5\x82. Po ustanowieniu Kr\xc3\xb3lestwa Italii w 1860 r. zosta\xc5\x82 mianowany senatorem. Chocia\xc5\xbc by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc4\x99boko wierz\xc4\x85cym katolikiem, sprzeciwia\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x82adzy \xc5\x9bwieckiej Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a a tak\xc5\xbce by\xc5\x82 zwolennikiem ustanowienia w Rzymie stolicy kr\xc3\xb3lestwa. W 1872 r., po zdobyciu Rzymu przez oddzia\xc5\x82y w\xc5\x82oskie, przyj\xc4\x85\xc5\x82 honorowe obywatelstwo tego miasta, wywo\xc5\x82uj\xc4\x85c zgorszenie w\xc5\x9br\xc3\xb3d zachowawczych grup katolickich. Na staro\xc5\x9b\xc4\x87 otoczony by\xc5\x82 czci\xc4\x85 w\xc5\x82oskiego mieszcza\xc5\x84stwa, kt\xc3\xb3re widzia\xc5\x82o w nim nie tylko wielkiego pisarza, ale tak\xc5\xbce mistrza oraz moralnego i politycznego przewodnika. Zmar\xc5\x82 w Mediolanie w 1873 r. w wieku 88 lat. Wyprawiono mu uroczysty pogrzeb, w kt\xc3\xb3rym uczestniczy\xc5\x82 nast\xc4\x99pca tronu, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Umberto. Giuseppe Verdi zadedykowa\xc5\x82 mu Messa da Requiem (Msza \xc5\xbca\xc5\x82obna) w pierwsz\xc4\x85 rocznic\xc4\x99 \xc5\x9bmierci.'