b"\n_START_ARTICLE_\nOparzelina bor\xc3\xb3wki wysokiej\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie i szkodliwo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy opisano chorob\xc4\x99 w 1980 r. na plantacjach bor\xc3\xb3wki wysokiej odmiany 'Berkeley' w okolicach miejscowo\xc5\x9bci Puyallup w stanie Waszyngton w USA. Stopniowo rozprzestrzenia\xc5\x82a si\xc4\x99 ona w kolejnych plantacjach. W 2000 r. opisano j\xc4\x85 ju\xc5\xbc na 140 plantacjach w stanie Kolumbia Brytyjska w Kanadzie. W Europie po raz pierwszy wykryto j\xc4\x85 w 2002 r. w Holandii, w 2005 r. pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 we W\xc5\x82oszech, a w 2008 r. w Polsce._NEWLINE_Na pora\xc5\xbconych krzewach bor\xc3\xb3wki ameryka\xc5\x84skiej owoce dojrzewaj\xc4\x85 \xc5\x9brednio 5 dni wcze\xc5\x9bniej, ni\xc5\xbc na zdrowych, jednak plon jest mniejszy. Wyra\xc5\xbanie zmniejsza si\xc4\x99 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 owoc\xc3\xb3w na p\xc4\x99dach, wskutek czego s\xc4\x85 one wyprostowane, podczas gdy zdrowe p\xc4\x99dy uginaj\xc4\x85 si\xc4\x99 pod ci\xc4\x99\xc5\xbcarem owoc\xc3\xb3w. Obni\xc5\xbcenie plonu zale\xc5\xbcy od odmiany. U wra\xc5\xbcliwej na wirusa odmiany 'Pemberton' plon z jednego krzewu w pierwszym roku choroby wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 \xc5\x9brednio 13,13 kg, w drugim roku 5,24 kg, w trzecim 3,26 kg. U odmian odpornych nie nast\xc4\x99puje spadek plonu.\n_START_SECTION_\nObjawy\n_START_PARAGRAPH_\nObjawy i nasilenie choroby s\xc4\x85 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowane. W du\xc5\xbcym stopniu zale\xc5\xbc\xc4\x85 od odmiany, ponadto wirus tworzy wiele szczep\xc3\xb3w. U odmian podatnych na wirusa objawy choroby pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w pierwszym lub drugim roku od infekcji. Nast\xc4\x99puje brunatnienie, a nast\xc4\x99pnie nekroza kwiat\xc3\xb3w, li\xc5\x9bci i p\xc4\x99d\xc3\xb3w. Obumar\xc5\x82e li\xc5\x9bcie opadaj\xc4\x85, kwiaty nie opadaj\xc4\x85, lecz pozostaj\xc4\x85 na p\xc4\x99dach. U niekt\xc3\xb3rych odmian jedynym objawem choroby jest chloroza li\xc5\x9bci, u niekt\xc3\xb3rych powstaj\xc4\x85 na li\xc5\x9bciach liniowe wzory. Charakterystyczn\xc4\x85 cech\xc4\x85 jest to, \xc5\xbce nekrotyczne objawy choroby wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tylko przez rok. W nast\xc4\x99pnych latach nie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99, ro\xc5\x9blina jest jednak zainfekowana, s\xc5\x82abo owocuje i jest \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em infekcji dla innych ro\xc5\x9blin.\n_START_SECTION_\nEpidemiologia\n_START_PARAGRAPH_\nWirus BBScV zimuje w pora\xc5\xbconych tkankach bor\xc3\xb3wki. Roznoszony jest przez mszyc\xc4\x99 Fimbriaphis fimbriata, kt\xc3\xb3ra w okresie wegetacyjnym nak\xc5\x82uwa p\xc4\x99dy bor\xc3\xb3wek. Wirus przenosi si\xc4\x99 tak\xc5\xbce podczas wegetatywnego rozmna\xc5\xbcania bor\xc3\xb3wek._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo jedynym znanym \xc5\xbcywicielem wirusa by\xc5\x82a bor\xc3\xb3wka wysoka. W 2003 r. jednak odkryto  wirusa  BBScV na plantacjach \xc5\xbcurawiny wielkoowocowej w stanach Oregon i Waszyngton w USA. U ro\xc5\x9bliny tej nie wywo\xc5\x82uje on jednak \xc5\xbcadnych objaw\xc3\xb3w chorobowych."