b'\n_START_ARTICLE_\nGaramantowie\n_START_PARAGRAPH_\nGaramantowie \xe2\x80\x93 p\xc3\xb3\xc5\x82nocnoafryka\xc5\x84ski lud berberyjski wywodz\xc4\x85cy si\xc4\x99 prawdopodobnie z po\xc5\x82udniowej Libii, \xc5\xbcyj\xc4\x85cy w okresie od oko\xc5\x82o V w. p.n.e. do 2 po\xc5\x82. VII w. n.e. na obszarach dzisiejszej Sahary, na ziemiach zwanych obecnie Fazzan. Garamantowie byli przodkami wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego ludu Tuareg\xc3\xb3w, \xc5\xbcyj\xc4\x85cego na tych samych terenach.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze informacje o nich podaje w swoich Dziejach Herodot, gdzie notuje i\xc5\xbc by\xc5\x82 to \xe2\x80\x9e...lud bardzo wielki, kt\xc3\xb3rzy na s\xc3\xb3l nawo\xc5\xbc\xc4\x85 ziemi\xc4\x99 i potem j\xc4\x85 obsiewaj\xc4\x85\xe2\x80\x9d. Ich siedziby znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 mia\xc5\x82y oko\xc5\x82o 30 dni drogi na po\xc5\x82udnie od Lotofag\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy z kolei mieli zajmowa\xc4\x87 tereny po\xc5\x82o\xc5\xbcone na wybrze\xc5\xbcu libijskim. Hodowa\xc4\x87 mieli wo\xc5\x82y o rogach zakrzywionych tak, i\xc5\xbc pas\xc4\x85c si\xc4\x99 porusza\xc4\x87 mia\xc5\x82y si\xc4\x99 jedynie w ty\xc5\x82, by unikn\xc4\x85\xc4\x87 rycia nimi o ziemi\xc4\x99._NEWLINE_Znakiem rozpoznawczym Garamant\xc3\xb3w by\xc5\x82y lekkie rydwany zaprz\xc4\x99\xc5\xbcone w konie, na kt\xc3\xb3rych to przemierzali pustyni\xc4\x99 by napada\xc4\x87 na czarnosk\xc3\xb3rych Troglodyt\xc3\xb3w. Prawdopodobnie byli to przodkowie dzisiejszych Tubu zamieszkuj\xc4\x85cych g\xc3\xb3ry Tibesti. Celem tych rejz by\xc5\x82o zapewne pozyskania niewolnik\xc3\xb3w i ich sprzeda\xc5\xbc na rynkach \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskich. Wygl\xc4\x85d rydwan\xc3\xb3w potwierdzaj\xc4\x85 liczne wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce przyk\xc5\x82ady sztuki naskalnej, co jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nieocenion\xc4\x85 pomoc\xc4\x85 przy rekonstrukcji przebiegu szlak\xc3\xb3w handlowych._NEWLINE_Stolic\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa Garamant\xc3\xb3w by\xc5\x82a\xc2\xa0Garama, kt\xc3\xb3ra obecnie jest stanowiskiem archeologicznym po\xc5\x82o\xc5\xbconym ok. 150 km od wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego miasta\xc2\xa0Sabha. W 19 r. n.e. zdobyta zosta\xc5\x82a przez Rzymian pod wodz\xc4\x85 Korneliusza Balbusa. W I w. nawi\xc4\x85zano bardziej pokojowe stosunki z Garamantami, co zaowocowa\xc5\x82o kilkoma wyprawami w g\xc5\x82\xc4\x85b pustyni. Pierwsza z nich, pod wodz\xc4\x85 Septymiusza Flakkusa, wyrusza ok. 70 r. n.e. z Leptis Magna, by po trzech miesi\xc4\x85cach dotrze\xc4\x87 w rejon \xc5\x9brodkowego Sudanu. Kolejna odby\xc5\x82a si\xc4\x99 ju\xc5\xbc za panowania Domicjana. Kierowana by\xc5\x82a przez Juliusza Maternusa, kt\xc3\xb3ry skierowa\xc5\x82 si\xc4\x99 przez Garam\xc4\x99 (wraz z kr\xc3\xb3lem garamantyckim) w stron\xc4\x99 \xe2\x80\x9ekraju czarnych\xe2\x80\x9d. Po czterech miesi\xc4\x85cach drogi dotarto do kraju \xe2\x80\x9eAgisymba\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rym \xc5\xbcy\xc4\x87 mia\xc5\x82y nosoro\xc5\xbcce. Obecnie identyfikuje si\xc4\x99 go z rejonami jeziora Czad._NEWLINE_Za panowania Bizancjum Garamantowie przyjmuj\xc4\x85 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo. Ich pa\xc5\x84stwo przestaje istnie\xc4\x87 w 2 po\xc5\x82. VII w. n.e., w wyniku zbrojnego najazdu wojsk arabskich. W latach 666/667, arabski genera\xc5\x82 Ukba ibn Nafi zajmuje Trypolitani\xc4\x99, Fazzan oraz Garam\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zmusza do p\xc5\x82acenia trybutu.\n_START_SECTION_\nTeorie\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych naukowc\xc3\xb3w Garamantowie utrzymywa\xc4\x87 mieli liczne i dobrze zorganizowane kontakty handlowe ze swoimi s\xc4\x85siadami (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ze Staro\xc5\xbcytnym Rzymem). Argumentem wysuwanym przeciw tej teorii jest konstrukcja woz\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra nie pozwala\xc5\x82aby na przewo\xc5\xbcenie jakiej\xc5\x9b wi\xc4\x99kszej ilo\xc5\x9bci towar\xc3\xb3w.'