b'\n_START_ARTICLE_\nChanukija\n_START_PARAGRAPH_\nChanukija (hebr.\xc2\xa0\xe2\x80\x8f\xd7\x97\xd7\xa0\xd7\x95\xd7\x9b\xd7\x99\xd7\x94\xe2\x80\x8e) \xe2\x80\x93 dziewi\xc4\x99cioramienny \xc5\x9bwiecznik \xc5\xbcydowski zapalany podczas \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Chanuka._NEWLINE_Istnieje bardzo wiele halachicznych przepis\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z ustawianiem chanukiji, \xc5\x9bwiec i ich zapalaniem._NEWLINE_Zgodnie z tradycj\xc4\x85 chanukija powinna sta\xc4\x87 przy drzwiach frontowych domu (na kt\xc3\xb3rych znajduje si\xc4\x99 mezuza) lub, gdy drzwi domu nie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na froncie, ustawiana jest na parapecie okna wychodz\xc4\x85cego na ulic\xc4\x99, tak, aby przechodnie mogli j\xc4\x85 zobaczy\xc4\x87. Chanuka trwa przez 8 dni, w czasie kt\xc3\xb3rych zapala si\xc4\x99 kolejne \xc5\x9bwieczki \xe2\x80\x93 po jednej na ka\xc5\xbcdy dzie\xc5\x84. Nie wolno u\xc5\xbcywa\xc4\x87 \xc5\x9bwiec maj\xc4\x85cych plecione knoty. Zamiast \xc5\x9bwiec niekt\xc3\xb3rzy u\xc5\xbcywaj\xc4\x85 oliwy z oliwek. W naczyniu z oliw\xc4\x85 powinien znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 jeden knot, by lampka nie przypomina\xc5\x82a buchaj\xc4\x85cej ogniem pochodni. \xc5\x9awiece powinny znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci trzech tefachim od ziemi (tefach = 8 cm albo 9 cm albo 9,6 cm), lecz nie wi\xc4\x99kszej ni\xc5\xbc dziesi\xc4\x99\xc4\x87 tefachim, cho\xc4\x87 nawet wtedy micwa zostaje wype\xc5\x82niona. Je\xc5\xbceli dana osoba mieszka na wysoko\xc5\x9bci dwudziestu amot (ama = 57,6 cm albo 48 cm albo 54 cm) powinna zasi\xc4\x99gn\xc4\x85\xc4\x87 rady rabina, gdzie zapali\xc4\x87 \xc5\x9bwiece._NEWLINE_Jedna ze \xc5\x9bwiec \xe2\x80\x93 Szamasz \xe2\x80\x93 jest \xc5\x9bwiec\xc4\x85 dodatkow\xc4\x85, dziewi\xc4\x85t\xc4\x85, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 zapala si\xc4\x99 pozosta\xc5\x82e. Szamasz powinien by\xc4\x87 troch\xc4\x99 oddalony od pozosta\xc5\x82ych \xc5\x9bwieczek lub znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 nieco powy\xc5\xbcej nich. \xc5\x9awiece zapalane s\xc4\x85 o zmierzchu lub w chwili pojawienia si\xc4\x99 pierwszych gwiazd na niebie (w przypadku stref podbiegunowych przyjmuje si\xc4\x99 czas Jerozolimy)._NEWLINE_\xc5\x9awiece ustawiane s\xc4\x85 nast\xc4\x99puj\xc4\x85co: najpierw Szamasz, nast\xc4\x99pnie zaczyna si\xc4\x99 od prawej strony. Ka\xc5\xbcdego dnia dostawia si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 \xc5\x9bwieczk\xc4\x99 wi\xc4\x99cej w kolejno\xc5\x9bci od strony prawej do lewej. Zapala si\xc4\x99 najpierw Szamasz, nast\xc4\x99pnie \xc5\x9bwieczk\xc4\x99 najbardziej po lewej stronie i zapala si\xc4\x99 kolejne z prawej. Je\xc5\xbceli chanukija stoi przy drzwiach, najpierw dostawiamy \xc5\x9bwieczki najbli\xc5\xbcej drzwi._NEWLINE_Jeszcze przed zapaleniem \xc5\x9bwiec nale\xc5\xbcy odm\xc3\xb3wi\xc4\x87 b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwa aszer kideszanu bemicwotaw weciwanu lehadlik ner szel chanuka (Ten, kt\xc3\xb3ry u\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 nas Swoimi przykazaniami i nakaza\xc5\x82 nam zapalanie \xc5\x9bwiec chanukowych), oraz szeasa nisim laawoteinu bajamim hahem bazman haze (Ten, kt\xc3\xb3ry dokona\xc5\x82 cud\xc3\xb3w dla naszych ojc\xc3\xb3w w tamtych czasach, o tej porze). Pierwszej nocy odmawia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwo szehechajanu. W trakcie zapalania \xc5\x9bwiec odmawia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc hymn hanerot halalu (Te \xc5\x9bwiat\xc5\x82a). Po zapaleniu wszystkich \xc5\x9bwiec \xc5\x9bpiewa si\xc4\x99 maoz cur (Pot\xc4\x99\xc5\xbcna opoko mojego zbawienia). \xc5\xbbydzi sefardyjscy zamiast maoz cur \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85 mizmor szir chanukat habajit ledawid (Psalm 30)._NEWLINE_W synagodze \xc5\x9bwiece chanukowe zapala si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy Minch\xc4\x85 a Maariwem, za\xc5\x9b chanukij\xc4\x99 ustawia si\xc4\x99 przy po\xc5\x82udniowej \xc5\x9bcianie budynku, za\xc5\x9b \xc5\x9bwiece od strony wschodniej na zach\xc3\xb3d. \xc5\x9awiece nale\xc5\xbcy zapala\xc4\x87 przed zapalaniem \xc5\x9bwiec szabatowych i powinny by\xc4\x87 one wystarczaj\xc4\x85co d\xc5\x82ugie (lub wystarczaj\xc4\x85co pe\xc5\x82ne oliwy) by nie zgas\xc5\x82y przed ko\xc5\x84cem nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Zapalanie \xc5\x9bwiec w sobot\xc4\x99 wieczorem odbywa si\xc4\x99 tu\xc5\xbc przed lub po Hawdali (modlitwie wieczornej w sobot\xc4\x99 oznaczaj\xc4\x85cej koniec Szabatu)._NEWLINE_Dobrze widziane jest, aby kobiety zapalaj\xc4\x85ce \xc5\x9bwiece przez p\xc3\xb3\xc5\x82 godziny p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nie wykonywa\xc5\x82y \xc5\xbcadnych prac. P\xc5\x82omienia chanukiji nie wolno w \xc5\xbcaden spos\xc3\xb3b wykorzystywa\xc4\x87, w Szabat trzeba r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uwa\xc5\xbca\xc4\x87, by np. podmuch wiatru z otwieranych drzwi nie zdmuchn\xc4\x85\xc5\x82 p\xc5\x82omieni. Tradycyjnie spo\xc5\xbcywa si\xc4\x99 w czasie Chanuki produkty mleczne.'