b'\n_START_ARTICLE_\nMarie-Elise Gb\xc3\xa8do\n_START_SECTION_\nDzieci\xc5\x84stwo i m\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nMarie-Elise Gb\xc3\xa8do urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 29 grudnia 1954 roku w \xd0\x9c\xd0\xb0nkono w dzisiejszym Wybrze\xc5\xbcu Ko\xc5\x9bci S\xc5\x82oniowej. W Beninie otrzyma\xc5\x82a podstawowe i \xc5\x9brednie wykszta\xc5\x82cenie, a nast\xc4\x99pnie uda\xc5\x82a si\xc4\x99 do Francji, aby studiowa\xc4\x87 na Uniwersytecie Paryskim. Zdoby\xc5\x82a licencjat z prawa, a w 1983 roku uzyska\xc5\x82a tytu\xc5\x82 magistra w dziedzinie prawa przedsi\xc4\x99biorczo\xc5\x9bci. Certyfikat prawniczy zosta\xc5\x82 jej nadany rok p\xc3\xb3\xc5\xbanej. Od 1985 roku, gdy do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a do paryskiej adwokatury, pracowa\xc5\x82a w kilku kancelariach prawnych w Pary\xc5\xbcu. W 1987 roku, po powrocie do Beninu, Gb\xc3\xa8do sta\xc5\x82a si\xc4\x99 pi\xc4\x85t\xc4\x85 kobiet\xc4\x85-adwokatem w swoim kraju. Otworzy\xc5\x82a swoj\xc4\x85 w\xc5\x82asn\xc4\x85 kancelari\xc4\x99 dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. Broni\xc5\x82a praw kobiet i by\xc5\x82a prezesem Stowarzyszenia Kobiet Prawnik\xc3\xb3w w Beninie (AFJB). Gb\xc3\xa8do zach\xc4\x99ca\xc5\x82a kobiety, aby sz\xc5\x82y na studia uniwersyteckie oraz zwraca\xc5\x82a uwag\xc4\x99 na brak kobiet w administracji pa\xc5\x84stwowej Beninu._NEWLINE_W marcu 1998 roku zosta\xc5\x82a postrzelona pi\xc4\x99\xc4\x87 razy po wyj\xc5\x9bciu ze swojego gabinetu przez sze\xc5\x9bciu uzbrojonych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn. Jej siedmioletni syn r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zosta\xc5\x82 trafiony. Czterech napastnik\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o skazanych na 15 lat ci\xc4\x99\xc5\xbckich rob\xc3\xb3t, jeden zosta\xc5\x82 uniewinniony.\n_START_SECTION_\nKariera polityczna\n_START_PARAGRAPH_\nW maju 1998 roku zosta\xc5\x82a mianowana ministrem handlu, rzemios\xc5\x82a i turystyki przez prezydenta Mathieu \xd0\x9a\xc3\xa9r\xc3\xa9kou. Zosta\xc5\x82a zwolniona z tego stanowiska w czerwcu 1999 roku, po pr\xc3\xb3bie rozliczenia skandalu dotycz\xc4\x85cego transakcji mi\xc4\x99dzy pa\xc5\x84stwowym koncernem paliwowym SONACOP i prywatn\xc4\x85 firm\xc4\x85. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej sta\xc5\x82a si\xc4\x99 zagorza\xc5\x82ym krytykiem rz\xc4\x85du. Cz\xc4\x99sto pojawia\xc5\x82a si\xc4\x99 w telewizji i radiu, krytykuj\xc4\x85c administracj\xc4\x99 K\xc3\xa9r\xc3\xa9kou._NEWLINE_W lutym 2001 roku og\xc5\x82osi\xc5\x82a swoj\xc4\x85 kandydatur\xc4\x99 w wyborach prezydenckich w marcu 2001 roku, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 pierwsz\xc4\x85 kobiet\xc4\x85-kandydatem na prezydenta w Afryce Zachodniej. Przez to Gb\xc3\xa8do, matka dwojga dzieci, by\xc5\x82a krytykowana przez konserwatyst\xc3\xb3w. W szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci niech\xc4\x99\xc4\x87 budzi\xc5\x82o to, \xc5\xbce by\xc5\x82a rozwiedziona. Jak poinformowano, to kobiety by\xc5\x82y jej bardziej nieprzychylne ni\xc5\xbc m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani, chocia\xc5\xbc mia\xc5\x82a poparcie niekt\xc3\xb3rych grup kobiet, takich jak Dignite Feminine. Startuj\xc4\x85c jako kandydat niezale\xc5\xbcny, przyj\xc4\x99\xc5\x82a has\xc5\x82o \xe2\x80\x9eHwenusu\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9enadszed\xc5\x82 czas\xe2\x80\x9d w j\xc4\x99zyku fon). M\xc3\xb3wi\xc5\x82a, \xc5\xbce nadszed\xc5\x82 czas, aby kobiety zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w polityk\xc4\x99 i sprawowa\xc5\x82y w\xc5\x82adz\xc4\x99. Jej kandydatura by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc skierowana na walk\xc4\x99 z korupcj\xc4\x85. W wyborach zaj\xc4\x99\xc5\x82a 11 miejsce z wynikiem 0,36% g\xc5\x82os\xc3\xb3w._NEWLINE_W listopadzie 2005 roku napisa\xc5\x82a ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 Le destin du roseau zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 autobiograficzne wywiady i eseje o swojej wizji rozwoju Beninu, a tak\xc5\xbce og\xc3\xb3lnie Afryki. Wystartowa\xc5\x82a raz jeszcze w wyborach prezydenckich w marcu 2006 roku. Gb\xc3\xa8do by\xc5\x82a popierana przez re\xc5\xbcysera filmowego Sanvi Panou, kt\xc3\xb3ry stworzy\xc5\x82 film dokumentalny Kandydatka Amazonka. Inna kobieta, Celestine Zanou, by\xc5\x82a w\xc5\x9br\xc3\xb3d 26 kandydat\xc3\xb3w. Gb\xc3\xa8do zaj\xc4\x99\xc5\x82a 16 miejsce z 0,33% g\xc5\x82os\xc3\xb3w._NEWLINE_Wystartowa\xc5\x82a na prezydenta w wyborach prezydenckich w marcu 2011 roku. Po tym, jak Yaiy Boni zosta\xc5\x82 og\xc5\x82oszony zwyci\xc4\x99zc\xc4\x85, postanowi\xc5\x82a go poprze\xc4\x87, mimo opozycji, kt\xc3\xb3ra nie chcia\xc5\x82a si\xc4\x99 zgodzi\xc4\x87 z wynikami. W rezultacie w 2012 roku zosta\xc5\x82a mianowana ministrem sprawiedliwo\xc5\x9bci. Gb\xc3\xa8do sprawowa\xc5\x82a urz\xc4\x85d do 2013 roku, kiedy zosta\xc5\x82a zast\xc4\x85piona przez inn\xc4\x85 kobiet\xc4\x99, Reckya Madougou. Bezskutecznie kandydowa\xc5\x82a w wyborach prezydenckich w marcu 2016. Jej stronnictwo opowiada\xc5\x82o si\xc4\x99 za potrzeb\xc4\x85 elektryfikacji kraju i zwalczania bezrobocia w\xc5\x9br\xc3\xb3d m\xc5\x82odych ludzi.\n_START_SECTION_\nNagrody\n_START_PARAGRAPH_\nTytu\xc5\x82 Komandora Narodowego Orderu Benin zosta\xc5\x82 przyznany Marie-Elise Gb\xc3\xa8do w 2000 roku. Jest tak\xc5\xbce kawalerem Orderu Legii Honorowej.'