b'\n_START_ARTICLE_\nWypady polskiej kawalerii na Prusy Wschodnie 1939\n_START_PARAGRAPH_\nWypady polskiej kawalerii na Prusy Wschodnie 1939 \xe2\x80\x93 niewielkie wypady kawaleryjskie dokonywane w pierwszych dniach kampanii wrze\xc5\x9bniowej przez oddzia\xc5\x82y Podlaskiej Brygady Kawalerii i Suwalskiej Brygady Kawalerii na terytorium Niemiec w Prusach Wschodnich\n_START_SECTION_\n2 wrze\xc5\x9bnia - pierwszy wypad\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy wypad odby\xc5\x82 si\xc4\x99 2 wrze\xc5\x9bnia 1939 roku. Tego dnia rano gen. Ludwik Kmicic-Skrzy\xc5\x84ski, dow\xc3\xb3dca Podlaskiej BK ze sk\xc5\x82adu Samodzielnej Grupy Operacyjnej \xe2\x80\x9eNarew\xe2\x80\x9d gen. bryg. Czes\xc5\x82awa M\xc5\x82ota-Fija\xc5\x82kowskiego, wyda\xc5\x82 rozkaz rozpoznania pozycji niemieckich i wzi\xc4\x99cia je\xc5\x84c\xc3\xb3w po niemieckiej stronie granicy, na kierunkach Milewo \xe2\x80\x93 Kowalewo \xe2\x80\x93 Bia\xc5\x82a oraz Cibory \xe2\x80\x93 Wojny \xe2\x80\x93 Myszki \xe2\x80\x93 Dryga\xc5\x82y. Do przeprowadzenia zadania zosta\xc5\x82y wyznaczone 1 i 3 szwadrony 10 pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Litewskich pp\xc5\x82k. Kazimierza  Buslera. Oko\xc5\x82o godz. 15 oba szwadrony przekroczy\xc5\x82y granic\xc4\x99. Dosz\xc5\x82o do walki z oddzia\xc5\x82ami Grenzschutzu i Landhwery, w wyniku kt\xc3\xb3rej u\xc5\x82ani zaj\xc4\x99li wie\xc5\x9b Brz\xc3\xb3zki Ma\xc5\x82e, bior\xc4\x85c je\xc5\x84c\xc3\xb3w. Wieczorem wycofali si\xc4\x99 za granic\xc4\x99 na pozycje do Milewa.\n_START_SECTION_\nNoc z 2 na 3 wrze\xc5\x9bnia \xe2\x80\x93 drugi wypad\n_START_PARAGRAPH_\nDo drugiego wypadu dosz\xc5\x82o w nocy z 2 na 3 wrze\xc5\x9bnia. Wykona\xc5\x82y go szwadrony 10 pu\xc5\x82 na rozkaz gen. L. Kmicica-Skrzy\xc5\x84skiego. Dotar\xc5\x82y one 2 kolumnami do miejscowo\xc5\x9bci Be\xc5\x82cz\xc4\x85c pod Bia\xc5\x82\xc4\x85 Pisk\xc4\x85. Brak zdecydowanego oporu ze strony Niemc\xc3\xb3w sk\xc5\x82oni\xc5\x82 dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 Podlaskiej BK do prowadzenia dalszego dzia\xc5\x82ania w tym kierunku wi\xc4\x99kszymi si\xc5\x82ami. Do 10 pu\xc5\x82 do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y oddzia\xc5\x82y 5 pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Zas\xc5\x82awskich p\xc5\x82k. Stefana Chomicza wsparte przez 9 pu\xc5\x82k strzelc\xc3\xb3w konnych p\xc5\x82k. Tadeusza Antoniego Falewicza wraz z plutonem tankietek TK i bateri\xc4\x85 14 dywizjonu artylerii konnej, kt\xc3\xb3re pe\xc5\x82ni\xc5\x82y rol\xc4\x99 os\xc5\x82ony. Przy przechodzeniu granicy si\xc5\x82y te napotka\xc5\x82y op\xc3\xb3r niemieckiej piechoty, dysponuj\xc4\x85cej liczn\xc4\x85 broni\xc4\x85 maszynow\xc4\x85 ze wsparciem baterii haubic 100 mm. Nast\xc4\x99pnie po rozpoznaniu sytuacji szybkim atakiem Polacy zdobyli wsie Brz\xc3\xb3zki Wielkie i Soko\xc5\x82y, bior\xc4\x85c wielu je\xc5\x84c\xc3\xb3w i zdobywaj\xc4\x85c ci\xc4\x99\xc5\xbcki sprz\xc4\x99t. Szwadrony 5 pu\xc5\x82 zaj\xc4\x99\xc5\x82y miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 Klarhei. Jednak\xc5\xbce z powodu silnego ognia z broni maszynowej od strony Bia\xc5\x82ej Piskiej oraz ostrza\xc5\x82u artyleryjskiego polskie oddzia\xc5\x82y utkn\xc4\x99\xc5\x82y w lesie ok. 2 km w g\xc5\x82\xc4\x99bi Prus Wschodnich. Ostatecznie rozkazem dow\xc3\xb3dcy SGO \xe2\x80\x9eNarew\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82y one zmuszone wieczorem 3 wrze\xc5\x9bnia do odwrotu w rejon Grabowa.\n_START_SECTION_\n3 wrze\xc5\x9bnia \xe2\x80\x93 trzeci wypad\n_START_PARAGRAPH_\nKolejny wypad mia\xc5\x82 miejsce 3 wrze\xc5\x9bnia wieczorem si\xc5\x82ami 2 i 4 szwadron\xc3\xb3w 3 pu\xc5\x82ku Szwole\xc5\xbcer\xc3\xb3w Mazowieckich p\xc5\x82k. Edwarda Milewskiego ze sk\xc5\x82adu Suwalskiej BK gen. bryg. Zygmunta Podhorskiego. Na czele polskich oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w w sile ok. 100 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy sta\xc5\x82 mjr Edward Witkowski. W szyku pieszym przekroczy\xc5\x82y one granic\xc4\x99 w rejonie wsi Cimochy, w kt\xc3\xb3rej stacjonowa\xc5\x82a niemiecka kompania saper\xc3\xb3w, oraz szosy prowadz\xc4\x85cej do Olecka. W Cimochach dosz\xc5\x82o do starcia z oddzia\xc5\x82em niemieckim, szwole\xc5\xbcerowie zdobyli 2 je\xc5\x84c\xc3\xb3w oraz pewn\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 broni i amunicji, zdemolowali stacj\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 i stra\xc5\xbcnic\xc4\x99 Grenzschutzu, a nast\xc4\x99pnie zawr\xc3\xb3cili na swoje pozycje po polskiej stronie granicy. W trakcie akcji zagin\xc4\x85\xc5\x82 1 szwole\xc5\xbcer, a jeden z oficer\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 ranny. Natomiast wed\xc5\x82ug relacji dawnych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Cimoch we wsi nie stacjonowa\xc5\x82 \xc5\xbcaden niemiecki oddzia\xc5\x82 wojska, a jedynie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 posterunek \xc5\xbcandarmerii wojskowej. Polscy \xc5\xbco\xc5\x82nierze mieli ostrzela\xc4\x87 i obrzuci\xc4\x87 granatami r\xc4\x99cznymi kilka prywatnych dom\xc3\xb3w i urz\xc4\x85d celny, zabijaj\xc4\x85c 3 cywil\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNoc z 3 na 4 wrze\xc5\x9bnia \xe2\x80\x93 czwarty wypad\n_START_PARAGRAPH_\nOstatni wypad przeprowadzi\xc5\x82 w nocy z 3 na 4 wrze\xc5\x9bnia 2 pluton 3 szwadronu pod dow\xc3\xb3dztwem rtm. Mariana Cyngotta z 2 pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Grochowskich p\xc5\x82k. Kazimierza Plisowskiego. Wyruszy\xc5\x82 w kierunku miejscowo\xc5\x9bci Mieruniszki i dzi\xc4\x99ki pomocy przewodnika ze Stra\xc5\xbcy Granicznej uda\xc5\x82o si\xc4\x99 u\xc5\x82anom dotrze\xc4\x87 do Mieruniszek, nie napotykaj\xc4\x85c jednak \xc5\xbcadnego oporu. Poniewa\xc5\xbc nie nawi\xc4\x85zano kontaktu z wojskami niemieckimi, powr\xc3\xb3cono przez granic\xc4\x99 bez strat. Wed\xc5\x82ug cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 natomiast 7 u\xc5\x82an\xc3\xb3w pod dow\xc3\xb3dztwem ppor. G\xc5\x82uskiego zaatakowa\xc5\x82o stra\xc5\xbcnic\xc4\x99 Grenzschutzu, znajduj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 7 km od granicy. Obrzucili j\xc4\x85 granatami r\xc4\x99cznymi, ale dostali si\xc4\x99 pod silny ogie\xc5\x84; 1 \xc5\xbco\xc5\x82nierz zosta\xc5\x82 ranny. W ramach akcji odwetowej 4 wrze\xc5\x9bnia rano Niemcy zaatakowali Baka\xc5\x82arzewo i Filip\xc3\xb3w, ale bez wi\xc4\x99kszych problem\xc3\xb3w zostali odparci.\n_START_SECTION_\nPodsumowanie\n_START_PARAGRAPH_\nPowodzenie w walkach nadgranicznych, jak te\xc5\xbc zdobyte informacje o nieprzyjacielu, sk\xc5\x82oni\xc5\x82y dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 SGO \xe2\x80\x9eNarew\xe2\x80\x9d do przygotowania planu wykonania koncentrycznego uderzenia na Prusy Wschodnie po\xc5\x82\xc4\x85czonymi si\xc5\x82ami Podlaskiej i Suwalskiej BK, co zosta\xc5\x82o wyznaczone na 4 wrze\xc5\x9bnia. Jednak\xc5\xbce rozkaz Naczelnego Dow\xc3\xb3dztwa Wojska Polskiego nakaza\xc5\x82 natychmiastowe wycofanie Suwalskiej BK do las\xc3\xb3w na wsch\xc3\xb3d od Zambrowa, co przekre\xc5\x9bli\xc5\x82o koncepcj\xc4\x99 gen. Cz. M\xc5\x82ota-Fija\xc5\x82kowskiego._NEWLINE_Akcje zaczepne w Prusach Wschodnich prowadzone przez polsk\xc4\x85 kawaleri\xc4\x99 nie mia\xc5\x82y znaczenia strategicznego. By\xc5\x82y one przeprowadzone zbyt s\xc5\x82abymi si\xc5\x82ami, dora\xc5\xbanie improwizowane i niepoprzedzone rozpoznaniem, aby odegra\xc4\x87 wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 rol\xc4\x99. Jednak\xc5\xbce mia\xc5\x82y pewien charakter propagandowy, dodaj\xc4\x85c otuchy spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwu (w gazetach zosta\xc5\x82y nawet okre\xc5\x9blone jako polska ofensywa na Prusy Wschodnie), a tak\xc5\xbce pozwoli\xc5\x82y zebra\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzom pierwsze do\xc5\x9bwiadczenia bojowe.'