b'\n_START_ARTICLE_\nOperacja Vigorous\n_START_SECTION_\nSk\xc5\x82ad konwoju\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad konwoju MW-11 wesz\xc5\x82o 11 statk\xc3\xb3w, eskortowanych og\xc3\xb3\xc5\x82em przez 8 kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w lekkich (w tym 5 przeciwlotniczych), 26 niszczycieli (w tym 9 eskortowych), 4 korwet i 2 tra\xc5\x82owc\xc3\xb3w. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d niszczycieli, 9 eskortowych typu Hunt i 2 typu P mia\xc5\x82y ca\xc5\x82\xc4\x85 artyleri\xc4\x99 przystosowan\xc4\x85 do ognia przeciwlotniczego, lecz pozosta\xc5\x82e mia\xc5\x82y niewielkie mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci w tym zakresie. Z powodu uszkodzenia przez w\xc5\x82oskie \xe2\x80\x9e\xc5\xbcywe torpedy\xe2\x80\x9d w Aleksandrii w grudniu 1941 pancernik\xc3\xb3w HMS \xe2\x80\x9eQueen Elizabeth\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eValiant\xe2\x80\x9d, pancerniki nie by\xc5\x82y dost\xc4\x99pne dla aliant\xc3\xb3w. W sk\xc5\x82adzie zespo\xc5\x82u jedynie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 okr\xc4\x99t-cel HMS \xe2\x80\x9eCenturion\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 dawny pancernik, przebudowany w celu zmylenia wywiadu na atrap\xc4\x99 nowego pancernika HMS \xe2\x80\x9eAnson\xe2\x80\x9d, uzbrojony jedynie w lekkie dzia\xc5\x82a przeciwlotnicze. Transportowa\xc5\x82 on ponadto ok. 2000 t. \xc5\x82adunku. Dla zabezpieczenia si\xc4\x99 przed w\xc5\x82osk\xc4\x85 flot\xc4\x85, pod g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 baz\xc4\x99 w Tarencie wys\xc5\x82ano 9 brytyjskich okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych._NEWLINE_Konw\xc3\xb3j wyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 podzielony na trzy cz\xc4\x99\xc5\x9bci: MW-11A z Hajfy w sk\xc5\x82adzie 5 statk\xc3\xb3w z eskort\xc4\x85, MW-11B z Aleksandrii w sk\xc5\x82adzie 2 tankowc\xc3\xb3w z eskort\xc4\x85 i MW-11C z Port Saidu w sk\xc5\x82adzie 4 statk\xc3\xb3w, eskortowanych przez kr\xc4\x85\xc5\xbcownik przeciwlotniczy HMS "Coventry" i niszczyciele eskortowe HMS "Airedale", "Aldenham", "Beaufort", "Croome", "Eridge", "Dulverton", "Exmoor" i "Hurworth". Dodatkowo, statki MW-11C holowa\xc5\x82y 4 kutry torpedowe. Komodorem konwoju by\xc5\x82 kontradmira\xc5\x82 England. Zak\xc5\x82adano, \xc5\xbce konw\xc3\xb3j b\xc4\x99dzie p\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 z pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\x9bredni\xc4\x85 13 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rej jednak w praktyce nie osi\xc4\x85gano._NEWLINE_Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 os\xc5\x82ony stanowi\xc5\x82o a\xc5\xbc 7 kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w lekkich (HMS "Arethusa", "Birmingham", "Newcastle", "Cleopatra", "Dido", "Euryalus", "Hermione" - z tego 4 ostatnie przeciwlotnicze, 19 niszczycieli (HMS "Hasty", "Hero", "Hotspur", "Fortune", "Griffin", "Inconstant", "Javelin", "Jervis", "Kelvin", "Napier", "Nestor", "Nizam", "Norman", "Pakenham", "Paladin", "Sikh" , "Zulu" i eskortowy "Tetcott"), 4 korwety, 2 tra\xc5\x82owce i 2 statki ratownicze (prawdopodobnie cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 niszczycieli i l\xc5\xbcejsze okr\xc4\x99ty by\xc5\x82y przydzielone do bezpo\xc5\x9bredniej eskorty konwoj\xc3\xb3w). Okr\xc4\x99tem flagowym by\xc5\x82 HMS "Cleopatra"._NEWLINE_W niekt\xc3\xb3rych publikacjach za pierwsz\xc4\x85 ofiar\xc4\x99 operacji uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 niszczyciel eskortowy HMS "Grove", zatopiony na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Sollum przez niemiecki okr\xc4\x99t podwodny U-77 12 czerwca o 5.37, lecz powraca\xc5\x82 on w\xc3\xb3wczas z rejsu zaopatrzeniowego do Tobruku (wraz z "Tetcott"), nie zwi\xc4\x85zanego z operacj\xc4\x85 Vigorous.\n_START_SECTION_\nRozpocz\xc4\x99cie\n_START_PARAGRAPH_\nDla odci\xc4\x85gni\xc4\x99cia uwagi przeciwnika przeprowadzono najpierw operacj\xc4\x99 dywersyjn\xc4\x85 w postaci rejsu konwoju MW-11C, kt\xc3\xb3ry wyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 11 czerwca z Port Saidu. Konw\xc3\xb3j ten, z siln\xc4\x85 eskort\xc4\x85 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w mog\xc4\x85cych prowadzi\xc4\x87 ogie\xc5\x84 przeciwlotniczy (kr\xc4\x85\xc5\xbcownik przeciwlotniczy i 8 niszczycieli eskortowych), mia\xc5\x82 pozorowa\xc4\x87 rejs do Tobruku, po czym zawr\xc3\xb3ci\xc4\x87 i po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 z pozosta\xc5\x82ymi cz\xc4\x99\xc5\x9bciami. Mia\xc5\x82o to w za\xc5\x82o\xc5\xbceniu spowodowa\xc4\x87 wyp\xc5\x82yni\xc4\x99cie w\xc5\x82oskiej floty z baz, zmniejszaj\xc4\x85c jej zapasy paliwa i wystawiaj\xc4\x85c na ataki okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych. Nadzieje te jednak nie spe\xc5\x82ni\xc5\x82y si\xc4\x99, natomiast konw\xc3\xb3j, kt\xc3\xb3ry wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 w tzw. "alej\xc4\x99 bombow\xc4\x85" (bomb alley) mi\xc4\x99dzy Kret\xc4\x85 a Afryk\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85, sta\xc5\x82 si\xc4\x99 celem atak\xc3\xb3w lotnictwa. Ju\xc5\xbc po zawr\xc3\xb3ceniu do miejsca spotkania, 12 czerwca bombowce Ju 88 z I/KG.54 uszkodzi\xc5\x82y statek "City of Calcutta" (8063 BRT), kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 odes\xc5\x82any do Tobruku pod eskort\xc4\x85 niszczycieli "Croome" i "Exmoor"._NEWLINE_13 czerwca konw\xc3\xb3j MW-11C po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 pod Tobrukiem z g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi cz\xc4\x99\xc5\x9bciami konwoju MW-11A z Hajfy i MW-11B z Aleksandrii oraz si\xc5\x82ami g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi os\xc5\x82ony z Aleksandrii pod dow\xc3\xb3dztwem kontradmira\xc5\x82a Philipa Viana. Szybko konw\xc3\xb3j zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 uszczupla\xc4\x87 - jeden ze statk\xc3\xb3w, "Elizabeth Bakke" odes\xc5\x82ano z powrotem z uwagi na zbyt ma\xc5\x82\xc4\x85 pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87. Z powodu pogorszenia pogody odes\xc5\x82ano tak\xc5\xbce 13 czerwca kutry torpedowe (w drodze zaton\xc4\x85\xc5\x82 MTB 259)._NEWLINE_W nocy na 14 czerwca przeprowadzono te\xc5\xbc operacj\xc4\x99 dywersyjn\xc4\x85 w postaci rajdu brytyjskich komandos\xc3\xb3w, transportowanych przez greckie okr\xc4\x99ty podwodne "Triton" i "Papanicolis", na lotnisko pu\xc5\x82ku LG.1 w Maleme na Krecie, bez wi\xc4\x99kszych efekt\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wne walki\n_START_PARAGRAPH_\n14 czerwca statek "Aagtekirk" (6811 BRT), kt\xc3\xb3ry nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 utrzyma\xc4\x87 pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci, odes\xc5\x82ano do Tobruku pod eskort\xc4\x85 niszczyciela eskortowego "Tetcott" i korwety "Primula", jednak\xc5\xbce zosta\xc5\x82 on zatopiony przed tym portem przez niemieckie bombowce Ju 87 i Ju 88, kt\xc3\xb3re uszkodzi\xc5\x82y te\xc5\xbc "Primul\xc4\x99". Do konwoju powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y jednak niszczyciele eskortowe "Croome" i "Exmoor"._NEWLINE_Ataki samolot\xc3\xb3w Ju 88 z pu\xc5\x82ku LG.1 na konw\xc3\xb3j 14 czerwca zatopi\xc5\x82y statek "Bhutan" (6104 BRT) i uszkodzi\xc5\x82y "Potaro" (5410 BRT), kt\xc3\xb3ry jednak p\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 dalej. HMS "Pakenham" z eskorty konwoju by\xc5\x82 tak\xc5\xbce atakowany nieskutecznie torpedami przez niezidentyfikowany okr\xc4\x99t podwodny. Kontradmira\xc5\x82 Vian uzyska\xc5\x82 tego dnia informacje o wyj\xc5\x9bciu w morze floty w\xc5\x82oskiej z Tarentu g\xc5\x82\xc3\xb3wnych si\xc5\x82 floty w\xc5\x82oskiej pod dow\xc3\xb3dztwem admira\xc5\x82a Giuseppe Fioravanzo, w sk\xc5\x82adzie dw\xc3\xb3ch pancernik\xc3\xb3w "Vittorio Veneto" i "Littorio", 2 ci\xc4\x99\xc5\xbckich i 2 lekkich kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w oraz niszczycieli. Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 silnego zespo\xc5\x82u w\xc5\x82oskiego skomplikowa\xc5\x82a sytuacj\xc4\x99 - si\xc5\x82y alianckie nie mia\xc5\x82y szans na pokonanie W\xc5\x82och\xc3\xb3w i niewielkie szanse na uchylenie si\xc4\x99 w razie starcia, z uwagi na panuj\xc4\x85c\xc4\x85 dobr\xc4\x85 pogod\xc4\x99. Maj\xc4\x85c to na uwadze, Vian zdecydowa\xc5\x82 zawr\xc3\xb3ci\xc4\x87 i 15 czerwca o 1.45 konw\xc3\xb3j zmieni\xc5\x82 kurs na wschodni. Wkr\xc3\xb3tce jednak zosta\xc5\x82 zaatakowany przez niemieckie kutry torpedowe z Derny w Libii (schnellbooty), ok. 90 mil na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d od Derny. Kuter S-56 uszkodzi\xc5\x82 kr\xc4\x85\xc5\xbcownik lekki HMS "Newcastle" (bez ofiar), a S-55 zatopi\xc5\x82 niszczyciel HMS "Hasty" (13 ofiar)._NEWLINE_W tym czasie, o 5.15 brytyjski samolot torpedowy Bristol Beaufort z 217. Dywizjonu RAF z Malty zdo\xc5\x82a\xc5\x82 powa\xc5\xbcnie uszkodzi\xc4\x87 w\xc5\x82oski kr\xc4\x85\xc5\xbcownik ci\xc4\x99\xc5\xbcki "Trento". Unieruchomiony "Trento" zosta\xc5\x82 pozostawiony z eskort\xc4\x85, lecz o 9.10 odnalaz\xc5\x82 go i storpedowa\xc5\x82 brytyjski okr\xc4\x99t podwodny P35 (HMS "Umbra"), po czym kr\xc4\x85\xc5\xbcownik zaton\xc4\x85\xc5\x82 ze sporymi stratami w za\xc5\x82odze. Oko\xc5\x82o 9.05 w\xc5\x82oskie si\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wne zosta\xc5\x82y zaatakowane przez ameryka\xc5\x84skie bombowce B-24 Liberator, kt\xc3\xb3re zdo\xc5\x82a\xc5\x82y uzyska\xc4\x87 jedno trafienie na "Littorio", powierzchownie uszkadzaj\xc4\x85c wie\xc5\xbc\xc4\x99 dziobow\xc4\x85._NEWLINE_Oko\xc5\x82o godz. 7 15 czerwca, gdy w\xc5\x82oska flota by\xc5\x82a ok. 200 mil na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d, konw\xc3\xb3j powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na kurs na Malt\xc4\x99 na rozkaz dow\xc3\xb3dztwa z brzegu. O 9.40 jednak konw\xc3\xb3j odwo\xc5\x82ano z powrotem, kiedy oceniono, \xc5\xbce w\xc5\x82oska flota pomimo utraty kr\xc4\x85\xc5\xbcownika w dalszym ci\xc4\x85gu zmierza na przechwycenie. W dzie\xc5\x84 konw\xc3\xb3j, znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na po\xc5\x82udnie od Krety, podlega\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3lnie silnym atakom lotnictwa (m.in. bombowce nurkuj\xc4\x85ce Junkers Ju 87 Stuka z StG.3 i w\xc5\x82oskie bombowce CANT Z.1007). Lekki kr\xc4\x85\xc5\xbcownik HMS "Birmingham" zosta\xc5\x82 uszkodzony bliskim wybuchem, kt\xc3\xb3ry unieruchomi\xc5\x82 mu wie\xc5\xbce artylerii, a niszczyciel eskortowy HMS "Airedale" zosta\xc5\x82 ci\xc4\x99\xc5\xbcko uszkodzony przez stukasy, po czym musia\xc5\x82 zosta\xc4\x87 dobity przez HMS "Aldenham" i "Hurworth". Oko\xc5\x82o godz. 18, na po\xc5\x82udniowy zach\xc3\xb3d od Krety, lotnictwo ci\xc4\x99\xc5\xbcko uszkodzi\xc5\x82o niszczyciel australijski "Nestor". Pr\xc3\xb3ba holowania przez HMS "Javelin" do Aleksandrii nie powiod\xc5\x82a si\xc4\x99 i nast\xc4\x99pnego dnia rano ton\xc4\x85cy okr\xc4\x99t zosta\xc5\x82 przez niego dobity.\n_START_SECTION_\nOdwr\xc3\xb3t\n_START_PARAGRAPH_\nW tym czasie, po po\xc5\x82udniu 15 czerwca dow\xc3\xb3dztwo nakaza\xc5\x82o ponownie zawr\xc3\xb3ci\xc4\x87 w kierunku Malty z uwagi na otrzymane informacje o zawr\xc3\xb3ceniu floty w\xc5\x82oskiej. Jednak\xc5\xbce, w obliczu poniesionych strat i ko\xc5\x84cz\xc4\x85cych si\xc4\x99 zapas\xc3\xb3w amunicji przeciwlotniczej oraz paliwa, z powodu zmian kursu, ostatecznie zdecydowano przerwa\xc4\x87 operacj\xc4\x99 i konw\xc3\xb3j zawr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Aleksandrii. W drodze powrotnej poni\xc3\xb3s\xc5\x82 jednak dalsz\xc4\x85 strat\xc4\x99, gdy\xc5\xbc 16 czerwca rano kr\xc4\x85\xc5\xbcownik przeciwlotniczy HMS "Hermione" zosta\xc5\x82 zatopiony przez niemiecki U-Boot U-205 na po\xc5\x82udnie od Krety. Resztki konwoju dop\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y do Aleksandrii 17 czerwca. _NEWLINE_Flota w\xc5\x82oska 15 czerwca oko\xc5\x82o godz. 14 zawr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do Tarentu, jednak\xc5\xbce brytyjski samolot Wellington z 38. Dywizjonu RAF z Malty zdo\xc5\x82a\xc5\x82 jeszcze o 23.39 uszkodzi\xc4\x87 torped\xc4\x85 pancernik "Littorio" w cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dziobow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPodsumowanie\n_START_PARAGRAPH_\nOperacja Vigorous zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 pora\xc5\xbck\xc4\x85 alianck\xc4\x85 - \xc5\xbcaden ze statk\xc3\xb3w z zaopatrzeniem nie dotar\xc5\x82 na Malt\xc4\x99, a flota ponios\xc5\x82a ci\xc4\x99\xc5\xbckie straty na skutek dzia\xc5\x82a\xc5\x84 lotnictwa, okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych i kutr\xc3\xb3w torpedowych. Utracono jeden kr\xc4\x85\xc5\xbcownik (HMS "Hermione"), trzy niszczyciele (HMS "Airedale", HMS "Hasty" i HMAS "Nestor") oraz dwa statki. Wi\xc4\x99kszym uszkodzeniom uleg\xc5\x82y dalsze dwa kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki, korweta i statek, kilka dalszych okr\xc4\x99t\xc3\xb3w by\xc5\x82o mniej uszkodzonych. Kr\xc4\x85\xc5\xbcownik HMS "Newcastle" by\xc5\x82 remontowany w USA do listopada 1942, nast\xc4\x99pnie wyposa\xc5\xbcany w Wielkiej Brytanii do marca 1943, uszkodzenia "Birmingham" usuni\xc4\x99to na miejscu._NEWLINE_Flota w\xc5\x82oska ponios\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc stosunkowo dotkliw\xc4\x85 strat\xc4\x99 na skutek atak\xc3\xb3w lotnictwa brytyjskiego, w postaci zatopienia kr\xc4\x85\xc5\xbcownika ci\xc4\x99\xc5\xbckiego "Trento", niemniej jednak jej dzia\xc5\x82ania dopomog\xc5\x82y w osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciu celu w postaci zablokowania zaopatrzenia Malty, mimo \xc5\xbce nie dosz\xc5\x82o do bezpo\xc5\x9bredniego starcia okr\xc4\x99t\xc3\xb3w nawodnych. Uszkodzenia pancernika "Littorio" usuni\xc4\x99to do 27 sierpnia 1942, du\xc5\xbce okr\xc4\x99ty w\xc5\x82oskie nie by\xc5\x82y ju\xc5\xbc jednak aktywnie wykorzystywane z uwagi na kiepsk\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 paliwow\xc4\x85 W\xc5\x82och._NEWLINE_Przeprowadzona r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie operacja Harpoon z zachodu osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a minimalnie sw\xc3\xb3j cel - tylko 2 z 6 statk\xc3\xb3w dotar\xc5\x82y na Malt\xc4\x99. Spowodowa\xc5\x82o to konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 przeprowadzenia w sierpniu kolejnej, silniejszej operacji zaopatrzeniowej, Pedestal.'