b"\n_START_ARTICLE_\nWojciech Zdarzy\xc5\x84ski\n_START_PARAGRAPH_\nWojciech Zdarzy\xc5\x84ski (w\xc5\x82a\xc5\x9bc. Wojciech Zdarzy\xc5\x84ski, \xc5\xbcycie i przypadki swoje opisuj\xc4\x85cy) \xe2\x80\x93 powie\xc5\x9b\xc4\x87 fantastyczna i utopijna Micha\xc5\x82a Dymitra Krajewskiego, wydana w Warszawie w 1785 roku. Opowiada o losach tytu\xc5\x82owego bohatera, jego podr\xc3\xb3\xc5\xbcy na Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc i spotkaniu z mieszkaj\xc4\x85cym tam ludem Sielan. Schemat fabularny powie\xc5\x9bci nawi\xc4\x85zuje do Miko\xc5\x82aja Do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x84skiego przypadk\xc3\xb3w Ignacego Krasickiego.\n_START_SECTION_\n\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82a utworu\n_START_PARAGRAPH_\nUtw\xc3\xb3r Krajewskiego korzysta przede wszystkim ze schematu fabularnego Miko\xc5\x82aja Do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x84skiego przypadk\xc3\xb3w, ale tak\xc5\xbce z licznych wzor\xc3\xb3w z literatury zagranicznej, przede wszystkim z fantastycznych powie\xc5\x9bci podr\xc3\xb3\xc5\xbcniczych i utwor\xc3\xb3w o charakterze moralizatorskim, m.in. Kandyda Voltaire'a, Podr\xc3\xb3\xc5\xbcy Guliwera Jonathana Swifta, The Discovery of a World in the Moon Johna Wilkinsa, Histoire comique des \xc3\x89tats et Empires de la Lune Cyrana de Bergerac oraz L'An 2440, r\xc3\xaave s'il en fut jamais L. S. Merciera._NEWLINE_Natomiast wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cy w powie\xc5\x9bci motyw podr\xc3\xb3\xc5\xbcy balonowej by\xc5\x82 \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie w Polsce bardzo modny \xe2\x80\x93 udany eksperyment braci Montgolfier budzi\xc5\x82 powszechne zainteresowanie, a wielu bogatych magnat\xc3\xb3w usi\xc5\x82owa\xc5\x82o budowa\xc4\x87 balony na w\xc5\x82asny u\xc5\xbcytek.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87 utworu\n_START_PARAGRAPH_\nM\xc5\x82ody prowincjonalny szlachcic, Wojciech Zdarzy\xc5\x84ski, odbiera typowe sarmackie wychowanie. Po \xc5\x9bmierci rodzic\xc3\xb3w i roztrwonieniu maj\xc4\x85tku w Warszawie bohater zmuszony jest ucieka\xc4\x87 przed lichwiarzami, korzystaj\xc4\x85c z balonu. Ten \xc5\x9brodek transportu zabiera go na ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc, do krainy zamieszkiwanej przez lud Sielan. Poznawszy ich utopijn\xc4\x85 krain\xc4\x99 oraz m\xc4\x85dry i cnotliwy spos\xc3\xb3b \xc5\xbcycia mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, Wojciech postanawia wyruszy\xc4\x87 z powrotem do Polski. Jednak wiatr znosi jego balon do Modolu, stolicy innego ksi\xc4\x99\xc5\xbcycowego pa\xc5\x84stwa \xe2\x80\x93 Wabad. Miejsce to okazuje si\xc4\x99 by\xc4\x87 pe\xc5\x82ne wad, podobnie jak ziemska Warszawa. Zdarzy\xc5\x84ski opuszcza je i wraca szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwie do Polski, w okolice Gda\xc5\x84ska. Tam \xc5\xbceni si\xc4\x99 i rozpoczyna szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwe \xc5\xbcycie ziemia\xc5\x84skie.\n_START_SECTION_\nObraz utopijnej krainy\n_START_PARAGRAPH_\nZamieszkuj\xc4\x85ca Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 Sielan zajmuje si\xc4\x99 przede wszystkim rolnictwem. Wszyscy obywatele s\xc4\x85 sobie r\xc3\xb3wni, cho\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3lnym szacunkiem ciesz\xc4\x85 si\xc4\x99 m\xc4\x99drcy. Jednak powodem tego szacunku nie tyle jest posiadana przez nich wiedza (stosunkowo nisko ceniona po\xc5\x9br\xc3\xb3d Sielan), ale ich cnotliwy i rozs\xc4\x85dny spos\xc3\xb3b \xc5\xbcycia. Charakterystyczny dla spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci ksi\xc4\x99\xc5\xbcycowej jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc g\xc5\x82\xc4\x99boki pacyfizm, ceni\xc4\x85 oni tylko te metale, kt\xc3\xb3re s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 mog\xc4\x85 w budowaniu narz\xc4\x99dzi. Mimo \xc5\xbce wiedza nie jest dla Sielan dobrem najwy\xc5\xbcszym, w ich kraju istniej\xc4\x85 u nich doskona\xc5\x82e szko\xc5\x82y, maj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bogaty dorobek literacki i artystyczny._NEWLINE_Opis spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa Sielan obfituje w liczne niekonsekwencje i braki \xe2\x80\x93 Krajewski akcentuje r\xc3\xb3wno\xc5\x9b\xc4\x87 obywateli, ale przemilcza kwesti\xc4\x99 w\xc5\x82adzy i w\xc5\x82asno\xc5\x9bci, opisuje spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo pacyfist\xc3\xb3w, ale jednocze\xc5\x9bnie zaznacza, \xc5\xbce ka\xc5\xbcdy z obywateli nosi ze sob\xc4\x85 bro\xc5\x84 i jest jednocze\xc5\x9bnie \xc5\xbco\xc5\x82nierzem. Nie przestrzega r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc charakterystycznej dla takich utwor\xc3\xb3w konwencji \xe2\x80\x93 kraina idealna nie jest silnie skontrastowana z ojczyzn\xc4\x85 bohatera, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 ten raczej wychwala, jako kraj pokoju i humanitaryzmu, w kt\xc3\xb3rym nie by\xc5\x82o konkwistador\xc3\xb3w."