b'\n_START_ARTICLE_\nAmazonka (szachy)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nJeszcze w XV wieku hetman porusza\xc5\x82 si\xc4\x99 jak w klasycznych szachach arabskich \xe2\x80\x93 o jedno pole na ukos. Uwag\xc4\x99 na to zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82a kr\xc3\xb3lowa Hiszpanii Izabela I Kastylijska. Nie spodoba\xc5\x82o si\xc4\x99 jej, \xc5\xbce figura zwana kr\xc3\xb3low\xc4\x85 jest s\xc5\x82aba niczym pion i w rezultacie hetmanowi dano ruch go\xc5\x84ca i wie\xc5\xbcy. Uczyni\xc5\x82o to z niego pot\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 figur\xc4\x99. Wtedy niekt\xc3\xb3rzy zacz\xc4\x99li wzbogaca\xc4\x87 go dodatkowo o ruch skoczka, lecz taki hetman si\xc4\x99 nie przyj\xc4\x85\xc5\x82, gdy\xc5\xbc atakowa\xc5\x82by zbyt du\xc5\xbco p\xc3\xb3l naraz (Diagram 1), a w najgorszym przypadku zamatowa\xc5\x82by kr\xc3\xb3la bez pomocy innych bierek (gdy kr\xc3\xb3l jest na brzegu szachownicy).\n_START_SECTION_\nSi\xc5\x82a w grze\n_START_PARAGRAPH_\nAmazonka mo\xc5\xbce porusza\xc4\x87 si\xc4\x99 w szesnastu niezale\xc5\xbcnych kierunkach i kontrolowa\xc4\x87 (na planszy 8x8) do 35 p\xc3\xb3l, czyli ponad po\xc5\x82ow\xc4\x99 dost\xc4\x99pnego obszaru. Dla por\xc3\xb3wnania, najsilniejsza figura wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ca w klasycznych szachach (hetman) porusza si\xc4\x99 w o\xc5\x9bmiu niezale\xc5\xbcnych kierunkach i atakuje do 27 p\xc3\xb3l. Z tego powodu skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 amazonki jest niezwykle wysoka. Je\xc5\xbceli jeden z graczy ma amazonk\xc4\x99 i kr\xc3\xb3la, a drugi tylko kr\xc3\xb3la, silniejsza strona przy optymalnej grze mo\xc5\xbce da\xc4\x87 mata w ci\xc4\x85gu co najwy\xc5\xbcej czterech posuni\xc4\x99\xc4\x87 (kr\xc3\xb3l i hetman mog\xc4\x85 potrzebowa\xc4\x87 dziesi\xc4\x99ciu). Ko\xc5\x84c\xc3\xb3wki: kr\xc3\xb3l i amazonka przeciw kr\xc3\xb3lowi i lekkiej figurze (goniec, skoczek) oraz kr\xc3\xb3l i amazonka przeciw kr\xc3\xb3lowi i wie\xc5\xbcy s\xc4\x85 \xc5\x82atwo wygrane dla silniejszej strony. Ko\xc5\x84c\xc3\xb3wka kr\xc3\xb3l i amazonka przeciw kr\xc3\xb3lowi i hetmanowi jest z regu\xc5\x82y remisowa z powodu wiecznego szacha, ale zadanie strony broni\xc4\x85cej si\xc4\x99 nie nale\xc5\xbcy do \xc5\x82atwych. W przeciwie\xc5\x84stwie do hetmana, amazonka (wsparta, co oczywiste, przez swojego kr\xc3\xb3la) jest w stanie prze\xc5\x82ama\xc4\x87 obron\xc4\x99, gdy strona s\xc5\x82absza ma kr\xc3\xb3la i dwa skoczki._NEWLINE_Hetman z pomoc\xc4\x85 lekkiej figury jest s\xc5\x82abszy od amazonki, a hetman z pomoc\xc4\x85 wie\xc5\xbcy ma nad ni\xc4\x85 lekk\xc4\x85 przewag\xc4\x99, co pozwala ocenia\xc4\x87 si\xc5\x82\xc4\x99 tej nieortodoksyjnej figury na oko\xc5\x82o 13 punkt\xc3\xb3w w klasycznej skali (hetman \xe2\x80\x93 9, wie\xc5\xbca \xe2\x80\x93 5, lekka figura \xe2\x80\x93 3, pion \xe2\x80\x93 1).'