b'\n_START_ARTICLE_\nBitwa o Fort Sumter\n_START_SECTION_\nPrzyczyny\n_START_PARAGRAPH_\nW odpowiedzi na wyb\xc3\xb3r Abrahama Lincolna na prezydenta, w listopadzie 1860, Karolina Po\xc5\x82udniowa og\xc5\x82osi\xc5\x82a 20 grudnia secesj\xc4\x99. W nast\xc4\x99pnych tygodniach od\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 kolejne stany Po\xc5\x82udnia, w sumie siedem. 7 lutego 1861 utworzy\xc5\x82y one Skonfederowane Stany Ameryki. Znikoma reakcja rz\xc4\x85du federalnego Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych na tocz\xc4\x85ce si\xc4\x99 wypadki by\xc5\x82a z jednej strony spowodowana nieudolno\xc5\x9bci\xc4\x85 ust\xc4\x99puj\xc4\x85cego prezydenta, Jamesa Buchanana, z drugiej za\xc5\x9b strony administracja \xc5\xbcywi\xc5\x82a nadziej\xc4\x99, \xc5\xbce konflikt uda si\xc4\x99 przerwa\xc4\x87 na drodze kompromisu politycznego._NEWLINE_Sytuacj\xc4\x99 zaostrzy\xc5\x82a ch\xc4\x99\xc4\x87 przej\xc4\x99cia przez Konfederacj\xc4\x99 obiekt\xc3\xb3w wojskowych rz\xc4\x85du federalnego le\xc5\xbc\xc4\x85cych na jej terytorium. Plac\xc3\xb3wek by\xc5\x82o niewiele w zwi\xc4\x85zku z ma\xc5\x82o liczebn\xc4\x85 armi\xc4\x85 w czasach pokoju. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 infrastruktury Konfederaci przej\xc4\x99li pokojowo. Wyj\xc4\x85tkami by\xc5\x82y cztery forty, po\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych najwa\xc5\xbcniejszym by\xc5\x82 Fort Sumter. Strzeg\xc5\x82 on wej\xc5\x9bcia do portu jednego z najwa\xc5\xbcniejszych miast Po\xc5\x82udnia \xe2\x80\x93 Charleston._NEWLINE_Pomimo ma\xc5\x82ej za\xc5\x82ogi Fort Sumter by\xc5\x82 uwa\xc5\xbcany za nowoczesny i trudny do zdobycia. Od momentu og\xc5\x82oszenia secesji przez Karolin\xc4\x99 Po\xc5\x82udniow\xc4\x85 stacjonuj\xc4\x85cy tam garnizon znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 pod narastaj\xc4\x85c\xc4\x85 presj\xc4\x85 si\xc5\x82 Konfederat\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zablokowa\xc5\x82y fort. 9 stycznia 1861 statek Star of the West pr\xc3\xb3buj\xc4\x85cy dostarczy\xc4\x87 zaopatrzenie dla plac\xc3\xb3wki zosta\xc5\x82 ostrzelany przez baterie konfederackie i zmuszony do odwrotu._NEWLINE_Rz\xc4\x85d Skonfederowanych Stan\xc3\xb3w Ameryki zwleka\xc5\x82 z podj\xc4\x99ciem pr\xc3\xb3by zdobycia fortu, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99, \xc5\xbce zostanie uznany przez opini\xc4\x99 publiczn\xc4\x85 za agresora w momencie kiedy inne stany Po\xc5\x82udnia w dalszym ci\xc4\x85gu rozwa\xc5\xbca\xc5\x82y przy\xc5\x82\xc4\x85czenie si\xc4\x99 do wojny. Abraham Lincoln zaoferowa\xc5\x82 nawet, \xc5\xbce wycofa wojska federalne z Fort Sumter, je\xc5\xbceli kluczowy stan Wirginia podejmie decyzj\xc4\x99 o pozostaniu w Unii._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z trwaj\xc4\x85cym impasem w stosunkach pomi\xc4\x99dzy ameryka\xc5\x84skimi stanami w forcie zabrak\xc5\x82o \xc5\xbcywno\xc5\x9bci. W\xc3\xb3wczas prezydent Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych 4 kwietnia 1861 podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o wys\xc5\x82aniu ekspedycji eskortowanej przez okr\xc4\x99ty US Navy. Statki wys\xc5\x82ano celem dostarczenia zaopatrzenia, o czym 6 kwietnia poinformowano gubernatora stanu Karolina Po\xc5\x82udniowa. Trzy dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rz\xc4\x85d Konfederacji zdecydowa\xc5\x82, \xc5\xbce fort ma zosta\xc4\x87 zdobyty przed przybyciem planowanej pomocy z P\xc3\xb3\xc5\x82nocy.\n_START_SECTION_\nPrzebieg bitwy\n_START_PARAGRAPH_\nDnia 10 kwietnia 1861 genera\xc5\x82 Pierre G.T. Beauregard dowodz\xc4\x85cy si\xc5\x82ami Skonfederowanych Stan\xc3\xb3w Ameryki, stacjonuj\xc4\x85cymi pod Charleston, za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 poddania si\xc4\x99 garnizonu Unii z Fort Sumter. Major Robert Anderson, dow\xc3\xb3dca za\xc5\x82ogi, odrzuci\xc5\x82 to \xc5\xbc\xc4\x85danie._NEWLINE_W obliczu odmowy, 12 kwietnia 1861 Konfederaci rozpocz\xc4\x99li ostrza\xc5\x82 artyleryjski fortu, z kt\xc3\xb3rym obro\xc5\x84cy nie byli w stanie sobie poradzi\xc4\x87. Major Anderson 13 kwietnia o 14:30 zdecydowa\xc5\x82 o kapitulacji bronionej plac\xc3\xb3wki wojskowej. Unioni\xc5\x9bci opu\xc5\x9bcili j\xc4\x85 nast\xc4\x99pnego dnia. \xc5\xbbadna ze stron nie odnotowa\xc5\x82a strat w czasie walk. \xc5\x9amier\xc4\x87 ponios\xc5\x82o dw\xc3\xb3ch \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Unii, a dw\xc3\xb3ch kolejnych zosta\xc5\x82o rannych podczas ewakuacji 14 kwietnia w wyniku eksplozji jednego z dzia\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nFort Sumter National Monument\n_START_PARAGRAPH_\nFort Sumter jest obecnie obj\xc4\x99ty ochron\xc4\x85 federaln\xc4\x85 jako narodowy pomnik Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych i jest zarz\xc4\x85dzany przez National Park Service.'