b'\n_START_ARTICLE_\nBitwa pod Pawi\xc4\x85\n_START_SECTION_\nPrzed bitw\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tek wojen w\xc5\x82oskich przypada na rok 1494, gdy w\xc5\x82adca Francji Karol VIII stara\xc5\x82 si\xc4\x99 umocni\xc4\x87 panowanie we W\xc5\x82oszech, pokonany zosta\xc5\x82 jednak przez lig\xc4\x99 hiszpa\xc5\x84sko-austriack\xc4\x85, do kt\xc3\xb3rej do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y Anglia i miasta w\xc5\x82oskie. Nast\xc4\x99pca Karola Ludwik XII ponowi\xc5\x82 atak i w roku 1500 zaj\xc4\x85\xc5\x82 Mediolan, star\xc5\x82 si\xc4\x99 te\xc5\xbc w roku 1504 z Hiszpanami o Neapol. Francuzi toczyli walki z wojskami Maksymiliana I Habsburga oraz kr\xc3\xb3la angielskiego Henryka VIII. Po krwawych bitwach pod Ginegate oraz Novar\xc4\x85 1512-1513 r. zmuszeni jednak zostali do opuszczenia Mediolanu._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszy sukces odni\xc3\xb3s\xc5\x82 nast\xc4\x99pca Ludwika, Franciszek I, kt\xc3\xb3ry ju\xc5\xbc na pocz\xc4\x85tku swojego panowania odni\xc3\xb3s\xc5\x82 wspania\xc5\x82e zwyci\xc4\x99stwo pod Marignano w roku 1515, ponownie zajmuj\xc4\x85c Mediolan. Nowy w\xc5\x82adca Habsburg\xc3\xb3w, Karol V, uzna\xc5\x82 postanowienia traktatu z Noyon za niewa\xc5\xbcne i w roku 1521 walki we W\xc5\x82oszech wybuch\xc5\x82y na nowo.\n_START_SECTION_\nObl\xc4\x99\xc5\xbcenie i bitwa\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1525 Franciszkowi I uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zawrze\xc4\x87 traktat z Pa\xc5\x84stwem Ko\xc5\x9bcielnym, zagro\xc5\xbconym od po\xc5\x82udnia i p\xc3\xb3\xc5\x82nocy przez pa\xc5\x84stwo Habsburg\xc3\xb3w. W celu wsparcia papie\xc5\xbca Klemensa VII, Franciszek I wys\xc5\x82a\xc5\x82 przez Alpy armi\xc4\x99 sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 z 26 000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy (Francuz\xc3\xb3w, W\xc5\x82och\xc3\xb3w, Szwajcar\xc3\xb3w i Niemc\xc3\xb3w) i wst\xc4\x85pi\xc5\x82 triumfalnie do Mediolanu. Kr\xc3\xb3tko p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w\xc5\x82adca utworzy\xc5\x82 pier\xc5\x9bcie\xc5\x84 obl\xc4\x99\xc5\xbcenia wok\xc3\xb3\xc5\x82 wa\xc5\xbcnego strategicznie miasta Pawia, bronionego przez za\xc5\x82og\xc4\x99 w sile 6000 ludzi. Naprzeciw Francuzom Karol V wyprawi\xc5\x82 z Pescary armi\xc4\x99 w sile 23 000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, kt\xc3\xb3rzy rozpocz\xc4\x99li atak noc\xc4\x85 23 lutego. Rankiem 24 lutego (w dniu urodzin Karola) po pocz\xc4\x85tkowych sukcesach oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w francuskich prowadzonych przez admira\xc5\x82a Bonniveta, wojskom cesarskim w sile 1500 baskijskich arkebuzer\xc3\xb3w uda\xc5\x82o si\xc4\x99 przeprowadzi\xc4\x87 niespodziewany atak w kierunku centrum przeciwnika, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sam kr\xc3\xb3l. Walcz\xc4\x85c o \xc5\xbcycie w\xc5\x82adcy \xc5\x9bmier\xc4\x87 ponios\xc5\x82o wielu wysokiej rangi francuskich oficer\xc3\xb3w, m.in. ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 La Tremouville, marsza\xc5\x82ek Jacques de la Palice i marsza\xc5\x82ek de la Fox. Trafiono tak\xc5\xbce wierzchowca kr\xc3\xb3lewskiego, wobec czego monarcha zmuszony by\xc5\x82 walczy\xc4\x87 pieszo. Kr\xc3\xb3l nie by\xc5\x82 jednak w stanie uchroni\xc4\x87 w\xc5\x82asnej armii przed kl\xc4\x99sk\xc4\x85 i sam dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do niewoli._NEWLINE_Straty obu stron: Francuzi 12 000 zabitych, 9000 rannych i je\xc5\x84c\xc3\xb3w, wojska habsbursko-hiszpa\xc5\x84skie 5000 zabitych i 4000 rannych.\n_START_SECTION_\nPo bitwie\n_START_PARAGRAPH_\nPojmany kr\xc3\xb3l francuski odes\xc5\x82any zosta\xc5\x82 do cesarza do Madrytu, gdzie mimo traktowania go z wielkim szacunkiem zmuszony zosta\xc5\x82 w roku 1526 do podpisania uk\xc5\x82adu pokojowego. Traktat gwarantowa\xc5\x82 Karolowi V w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Mediolanie, Genui, ksi\xc4\x99stwie Burgundii i Neapolu. Uwolniony Franciszek I nie uzna\xc5\x82 podpisanych postanowie\xc5\x84 pokojowych, kt\xc3\xb3re uwa\xc5\xbca\xc5\x82 za wymuszone. Walki kontynuowano do roku 1559, kiedy to zawarto pok\xc3\xb3j w Cateau-Cambr\xc3\xa9sis.'