b'\n_START_ARTICLE_\nSocial realism\n_START_PARAGRAPH_\nSocial realism \xe2\x80\x93 termin okre\xc5\x9blaj\xc4\x85cy nurt w sztuce lat 20. i 30. XX wieku, maj\xc4\x85cej za temat proletariat, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie miejski, przedstawiany w kontek\xc5\x9bcie krytyki spo\xc5\x82ecznej. Cho\xc4\x87 termin ten cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo pokrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 z socrealizmem, to pozbawiony by\xc5\x82 triumfalizmu tego ostatniego prezentuj\xc4\x85c raczej krytyk\xc4\x99 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85 w kategoriach demokracji, ni\xc5\xbc nawo\xc5\x82uj\xc4\x85c do rewolucji. G\xc5\x82\xc3\xb3wne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a tego nurtu to: XIX-wieczny realizm (Honor\xc3\xa9 Daumier, Gustave Courbet), dorobek ameryka\xc5\x84skiego ruchu artystycznego Ashcan School (John French Sloan, Everett Shinn, William Glackens) oraz tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 muralist\xc3\xb3w meksyka\xc5\x84skich (Diego Rivera, Jos\xc3\xa9 Clemente Orozco i David Alfaro Siqueiros).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPod wp\xc5\x82ywem wydarze\xc5\x84 lat 30. XX wieku, jak wielki kryzys i faszyzm wielu artyst\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich odwr\xc3\xb3ci\xc5\x82o si\xc4\x99 od malarstwa abstrakcyjnego i przyj\xc4\x99\xc5\x82o jako styl realizm. Pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas nurt okre\xc5\x9blany jako american scene painting. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w jego ramach tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, okre\xc5\x9blanych jako regionali\xc5\x9bci, postawi\xc5\x82a sobie za cel przedstawianie wyidealizowanej, cz\xc4\x99sto szowinistycznej wizji przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci wiejskiej Ameryki, inni natomiast zaj\xc4\x99li si\xc4\x99 przedstawianiem problematyki miejskiego proletariatu: kryzysu ekonomicznego, biedy i niesprawiedliwo\xc5\x9bci. Wielu artyst\xc3\xb3w trzyma\xc5\x82o si\xc4\x99 ideologii marksistowskiej, dop\xc3\xb3ki nie rozczarowa\xc5\x82o si\xc4\x99 komunizmem po takich wydarzeniach jak pokazowe procesy polityczne w Moskwie w latach 1936\xe2\x80\x931937 czy podpisanie paktu Ribbentrop-Mo\xc5\x82otow. Cho\xc4\x87 tw\xc3\xb3rcy spod znaku realizmu spo\xc5\x82ecznego przedstawiali podobne tematy, co arty\xc5\x9bci sowieccy to realizm w ich wydaniu r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od socrealizmu , maj\xc4\x85c wi\xc4\x99cej wsp\xc3\xb3lnego z pracami artyst\xc3\xb3w niemieckich jak K\xc3\xa4the Kollwitz czy przedstawiciele Nowej Rzeczowo\xc5\x9bci (George Grosz, Otto Dix) ._NEWLINE_Social realism w Stanach Zjednoczonych zacz\xc4\x85\xc5\x82 traci\xc4\x87 na znaczeniu po II wojnie \xc5\x9bwiatowej, gdy do g\xc5\x82osu dosz\xc5\x82o malarstwo abstrakcyjne.\n_START_SECTION_\nMecenat pa\xc5\x84stwa\n_START_PARAGRAPH_\nZa\xc5\x82amanie na Nowojorskiej Gie\xc5\x82dzie w 1929 roku pogorszy\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc sytuacj\xc4\x99 artyst\xc3\xb3w, dziel\xc4\x85cych los zubo\xc5\xbca\xc5\x82ego spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa. Po 1933 roku pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Ameryce mecenat pa\xc5\x84stwa nad artystami, kt\xc3\xb3ry zmieni\xc5\x82 ich po\xc5\x82o\xc5\xbcenie. Prezydent Franklin Delano Roosevelt wprowadzi\xc5\x82 rz\xc4\x85dowy program pomocy najbardziej zubo\xc5\xbca\xc5\x82ym artystom. Program ten, realizowany w ramach akcji Works Project Administration obejmowa\xc5\x82 regularn\xc4\x85 dystrybucj\xc4\x99 subsydi\xc3\xb3w i zakup zam\xc3\xb3wie\xc5\x84 dla artyst\xc3\xb3w. Na czele akcji stan\xc4\x85\xc5\x82 krytyk sztuki Holger Cahill. Efektem programu by\xc5\x82a pomoc udzielona tysi\xc4\x85com tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w. \xc5\x9aciany budynk\xc3\xb3w rz\xc4\x85dowych w calym kraju pokry\xc5\x82y malowid\xc5\x82a i dekoracje. W Waszyngtonie, na budynku Departamentu Sprawiedliwo\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 mural Boardmana Robinsona. Cho\xc4\x87 mecenat pa\xc5\x84stwa faworyzowa\xc5\x82 style konwencjonalne, to jedno z wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 dzie\xc5\x82, mural Arshile\xe2\x80\x99a Gorky\xe2\x80\x99ego Lotnictwo: zmiana kszta\xc5\x82t\xc3\xb3w pod wp\xc5\x82ywem ci\xc5\x9bnienia aerodynamicznego (Aviation: Change of Shapes Subjected to Aerodynamic Constraints) zawiera\xc5\x82 elementy malarstwa abstrakcyjnego.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rcy\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wni malarze nurtu social realism (okre\xc5\x9blani cz\xc4\x99sto jako miejscy reali\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 urban realists) to: Ben Shahn, Reginald Marsh, bracia Moses i Raphael Soyer, William Gropper, Isabel Bishop. W swych pracach dokumentowali oni polityczne i ekonomiczne dramaty ludzkie. Z t\xc4\x85 tematyk\xc4\x85 spokrewniona jest tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 takich fotograf\xc3\xb3w, jak: Margaret Bourke-White, Dorothea Lange, Walker Evans, George Biddle. Wykonywane przez nich zdj\xc4\x99cia stanowi\xc4\x85 charakterystyczne po\xc5\x82\xc4\x85czenie reporta\xc5\xbcu i k\xc4\x85\xc5\x9bliwego komentarza spo\xc5\x82ecznego. Fotografem by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Ben Shahn. Zdoby\xc5\x82 on rozg\xc5\x82os na pocz\xc4\x85tku lat 30. seri\xc4\x85 obraz\xc3\xb3w przedstawiaj\xc4\x85cych uwi\xc4\x99zienie, proces i egzekucj\xc4\x99 w\xc5\x82oskich imigrant\xc3\xb3w Sacco i Vanzettiego, postrzeganych powszechnie jako ofiary ameryka\xc5\x84skiej ksenofobii.'