b'\n_START_ARTICLE_\nFranciszek Sarnowski\n_START_PARAGRAPH_\nFranciszek Sarnowski (ur. 4 pa\xc5\xbadziernika 1911 w Skajbotach pod Olsztynem, zm. 11 stycznia 1940 w Sachsenhausen), polski dzia\xc5\x82acz kulturalno-o\xc5\x9bwiatowy w Niemczech, nauczyciel, podharcmistrz._NEWLINE_Pochodzi\xc5\x82 z rodziny ch\xc5\x82opskiej; oboje rodzice - Franciszek (1870-1934) i Barbara z domu Krebs (1882-1940) - byli aktywni w ruchu polskim na Warmii, nale\xc5\xbceli do Zwi\xc4\x85zku Polak\xc3\xb3w w Niemczech. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 niemieck\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 powszechn\xc4\x85, nast\xc4\x99pnie pomaga\xc5\x82 rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa; w 1929 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 nauk\xc4\x99 w Pa\xc5\x84stwowym Seminarium Nauczycielskim w Rogo\xc5\xbanie, po jej uko\xc5\x84czeniu (1934) odby\xc5\x82 roczn\xc4\x85 praktyk\xc4\x99 pedagogiczn\xc4\x85 w Toruniu. W 1935 prowadzi\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturaln\xc4\x85 w rodzinnych Skajbotach (m.in. jako nauczyciel muzyki), od stycznia 1936 by\xc5\x82 nauczycielem i kierownikiem szko\xc5\x82y polskiej (prywatnej) w Podmoklach Wielkich ko\xc5\x82o Babimostu (\xc3\xb3wczesna nazwa niemiecka Gross Rosenbrueck)._NEWLINE_Na ziemi babimojskiej prowadzi\xc5\x82 aktywn\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturalno-o\xc5\x9bwiatow\xc4\x85. By\xc5\x82 inicjatorem powo\xc5\x82ania ch\xc3\xb3ru m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowego "Lutnia", organizowa\xc5\x82 kursy sportowe, obozy i wycieczki, zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polskiego harcerstwa. By\xc5\x82 pierwszym hufcowym dru\xc5\xbcyn skautowych Zwi\xc4\x85zku Harcerstwa Polskiego w Niemczech (ZHPwN) na terenie babimojsko-mi\xc4\x99dzyrzeckim, w pa\xc5\xbadzierniku 1936 otrzyma\xc5\x82 stopie\xc5\x84 podharcmistrza, opiekowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dru\xc5\xbcynami w Podmoklach Ma\xc5\x82ych i Podmoklach Wielkich, by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Zarz\xc4\x85du G\xc5\x82\xc3\xb3wnego ZHPwN i jego skarbnikiem (1937-1939)._NEWLINE_1 wrze\xc5\x9bnia 1939 zosta\xc5\x82 aresztowany przez gestapo w szkole w Podmoklach Wielkich. By\xc5\x82 wi\xc4\x99ziony w Kargowej, nast\xc4\x99pnie w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen; w czasie prac budowlanych spad\xc5\x82 z dachu i zosta\xc5\x82 pobity przez stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w, zmar\xc5\x82 wkr\xc3\xb3tce wskutek odniesionych obra\xc5\xbce\xc5\x84. Zosta\xc5\x82 pochowany w Klebarku ko\xc5\x82o Olsztyna. Po\xc5\x9bmiertnie odznaczony Z\xc5\x82otym Krzy\xc5\xbcem Zas\xc5\x82ugi (1959), jego imi\xc4\x99 nadano szkole w Skajbotach oraz Wiejskiemu Domowi Kultury w Podmoklach Wielkich; jest patronem jednej z ulic w Olsztynie._NEWLINE_By\xc5\x82 \xc5\xbconaty z Zofi\xc4\x85 z Bijakowskich, wi\xc4\x99zion\xc4\x85 po jego \xc5\x9bmierci w obozie koncentracyjnym w Ravensbruck; mieli troje dzieci: Jerzego, Lecha i Ann\xc4\x99.'