b'\n_START_ARTICLE_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Antoniego w Bia\xc5\x82ej Podlaskiej\n_START_SECTION_\nHistoria ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nOkres wojen z oko\xc5\x82o po\xc5\x82owy XVII wieku przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 miastu Bia\xc5\x82ej Podlaskiej szereg zniszcze\xc5\x84. Najazd Szwed\xc3\xb3w, w 1656 r. wkroczenie wojsk Jerzego II Rakoczego, wojna polsko-rosyjska, pl\xc4\x85drowanie Podlasia przez skonfederowane wojska polskie i litewskie oraz zarazy w 1653, 1656 i 1661 roku - te wydarzenia sprawi\xc5\x82y, \xc5\xbce ludno\xc5\x9b\xc4\x87 Podlasia zmniejszy\xc5\x82a si\xc4\x99 o po\xc5\x82ow\xc4\x99. Warunki \xc5\xbcycia mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Bia\xc5\x82ej nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82y si\xc4\x99 zasadniczo od warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia ch\xc5\x82op\xc3\xb3w i by\xc5\x82y bardzo ci\xc4\x99\xc5\xbckie. Doprowadzi\xc5\x82o to tak\xc5\xbce do obni\xc5\xbcenia poziomu duszpasterstwa i religijno\xc5\x9bci w ca\xc5\x82ym \xc3\xb3wczesnym Hrabstwie Bialskim. Aby proces duchowego i kulturowego upadku zatrzyma\xc4\x87 postanowiono osadzi\xc4\x87 w Bia\xc5\x82ej zakon reformat\xc3\xb3w. W 1670 r., po trwaj\xc4\x85cych cztery lata zabiegach, za zgod\xc4\x85 Jana Kazimierza, Micha\xc5\x82 Kazimierz Radziwi\xc5\x82\xc5\x82 i jego \xc5\xbcona Katarzyna sprowadzili do Bia\xc5\x82ej reformat\xc3\xb3w. Pierwszymi zakonnikami, kt\xc3\xb3rzy w 1671 roku przybyli do Bia\xc5\x82ej z Poznania byli o. Sylwester Nadolski i o. Jan Kapistran._NEWLINE_Projekt ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i zespo\xc5\x82u klasztornego przedstawiono fundatorom ju\xc5\xbc w 1671 r._NEWLINE_Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 ufundowany w 1670 r. przez Micha\xc5\x82a Kazimierza Radziwi\xc5\x82\xc5\x82a i jego \xc5\xbcon\xc4\x99 Katarzyn\xc4\x99 z Sobieskich Radziwi\xc5\x82\xc5\x82ow\xc4\x85. Wystr\xc3\xb3j jego wn\xc4\x99trza odbiega znacznie od innych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w reformackich, jest on znacznie bogatszy. Odpowiada zapotrzebowaniu, presti\xc5\xbcowi, ambicjom i mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bciom materialnym Radziwi\xc5\x82\xc5\x82\xc3\xb3w._NEWLINE_Murowany ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zosta\xc5\x82 wzniesiony w latach 1672-1684, zapewne wed\xc5\x82ug projektu Augustyna Locciego M\xc5\x82odszego, fasada zapewne innego autorstwa. Budow\xc4\x85 kierowa\xc5\x82 warszawski architekt Andrys Huber. Prace budowlane i wyposa\xc5\xbcanie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a trwa\xc5\x82o do 1684\xc2\xa0r. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 konsekrowa\xc5\x82 w 1688 roku pod wezwaniem Matki Bo\xc5\xbcej Anielskiej biskup kijowski Andrzej Chryzostom Za\xc5\x82uski, z kt\xc3\xb3rego fundacji w latach 1682-1686 wystawiono siedem o\xc5\x82tarzy wykonanych przez Andrycza Huberta._NEWLINE_Ponownie uposa\xc5\xbcony przez Ann\xc4\x99 z Sanguszk\xc3\xb3w Radziwi\xc5\x82\xc5\x82ow\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra tak\xc5\xbce funduje nowe rozbudowane o\xc5\x82tarze wed\xc5\x82ug projektu o. Mateusza Osieckiego w 1739\xc2\xa0r._NEWLINE_W 1788 r. uroczyste sprowadzenie relikwii b\xc5\x82. Pacyfika. Zapewne w pierwszej po\xc5\x82owy wieku XVIII budowa murowanego ogrodzenia z malunkami stacji Drogi Krzy\xc5\xbcowej w p\xc5\x82ytkich wn\xc4\x99kach, w kt\xc3\xb3rych w latach 1989-90 umieszczony zosta\xc5\x82 zesp\xc3\xb3\xc5\x82 tablic pami\xc4\x85tkowych, tzw. Podlaskie Epitafium \xc5\xbbo\xc5\x82nierskie._NEWLINE_W roku 1836 r. remont ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce wtedy wykonana zosta\xc5\x82a nadbudowa szczytu fasady._NEWLINE_Po kasacie klasztoru w 1867 r. ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 sta\xc5\x82 si\xc4\x99 fili\xc4\x85 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a parafialnego \xc5\x9bw. Anny._NEWLINE_W roku 1869 cerkiew unicka._NEWLINE_W latach 1875-1915 cerkiew prawos\xc5\x82awna; wyposa\xc5\xbcenie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a zosta\xc5\x82o przeniesione do okolicznych parafii, m in. konfesjona\xc5\x82y, \xc5\x82awki, o\xc5\x82tarze Matki Bo\xc5\xbcej i \xc5\x9bw. Antoniego, figury \xc5\x9bwi\xc4\x99tych Piotra i Paw\xc5\x82a, obrazy, monstrancja, pacyfika\xc5\x82 oraz ornaty \xe2\x80\x93 do s\xc4\x85siedniego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Anny, nast\xc4\x99pnie cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo przekazane do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a farnego w Mi\xc4\x99dzyrzecu Podlaskim; obrazy Drogi Krzy\xc5\xbcowej i krucyfiks do Huszczy; jeden o\xc5\x82tarz do K\xc4\x85kolewnicy, gdzie przerobiony zosta\xc5\x82 na dwa o\xc5\x82tarze boczne._NEWLINE_Przed fasad\xc4\x85 wzniesiona brama-dzwonnica w stylu rusko-bizantyjskim, rozebrana po 1919\xc2\xa0r._NEWLINE_W 1910 r. przerobiono wie\xc5\xbcyczk\xc4\x99 sygnaturki._NEWLINE_W 1915 r. rekoncyliowany, w\xc3\xb3wczas powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y dwa o\xc5\x82tarze i cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyposa\xc5\xbcenia przechowywanego w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Anny._NEWLINE_Po 1919 r. utworzona parafia wojskowa pod wezwaniem Krzy\xc5\xbca \xc5\x9awi\xc4\x99tego._NEWLINE_Od 1940 r. w ko\xc5\x9bciele zosta\xc5\x82 utworzony niemiecki sk\xc5\x82ad amunicji, zniszczona zosta\xc5\x82a bramka przed ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em._NEWLINE_W 1944 r. ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo uszkodzony, zniszczone lub uszkodzone zosta\xc5\x82o wyposa\xc5\xbcenie z wyj\xc4\x85tkiem o\xc5\x82tarza Matki Bo\xc5\xbcej, konfesjona\xc5\x82u, obraz\xc3\xb3w i cz\xc4\x99\xc5\x9bci figur z o\xc5\x82tarza g\xc5\x82\xc3\xb3wnego, przeniesionych do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Anny._NEWLINE_W 1944 r. ponownie zosta\xc5\x82 przeprowadzony remont wn\xc4\x99trza._NEWLINE_W 1946 r. zawieszono kute neobarokowe kandelabry i \xc5\xbcyrandol._NEWLINE_W latach 1950-1951 wed\xc5\x82ug projektu architekta Eugeniusza Czy\xc5\xbca i Lecha Niemojewskiego budowa bramy z dwiema furtkami i \xc5\xbcelazn\xc4\x85 krat\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra zamkn\xc4\x99\xc5\x82a od frontu ogrodzenie dziedzi\xc5\x84ca; wewn\xc4\x85trz wymiana posadzki w nawie g\xc5\x82\xc3\xb3wnej._NEWLINE_W 1950 r. ambon\xc4\x99 wykona\xc5\x82 Franciszek Maksymiuk._NEWLINE_W latach 1952-1954 budowa organ\xc3\xb3w przez firm\xc4\x99 Fryderyka Schwarza z Kartuz._NEWLINE_W 1953 r. wzniesiono o\xc5\x82tarze Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Serca Pana Jezusa i Chrystusa Ukrzy\xc5\xbcowanego._NEWLINE_W 1956 r. rekonstrukcja sygnaturki wed\xc5\x82ug projektu Eugeniusza Czy\xc5\xbca._NEWLINE_W latach 1957-1958 przeprowadzono remont dachu_NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc zakon reformat\xc3\xb3w nie mia\xc5\x82 do\xc5\x9b\xc4\x87 powo\xc5\x82a\xc5\x84, za jego zgod\xc4\x85 i za pozwoleniem biskupa podlaskiego Ignacego \xc5\x9awirskiego, ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 obj\xc4\x85\xc5\x82 w roku 1965 zakon oo. kapucyn\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1971 r. aran\xc5\xbcacja piwnic na sale katechetyczne._NEWLINE_W 2000 r. zmiana aran\xc5\xbcacji placu przed ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em, rozebranie bramy i wystawienie pomnika Jana Paw\xc5\x82a II na osi przed fasad\xc4\x85._NEWLINE_W 2005 r. budowa neobarokowego o\xc5\x82tarza w kaplicy, z witra\xc5\xbcem B\xc5\x82ogos\xc5\x82awionego Honorata Ko\xc5\xbami\xc5\x84skiego i portretem Jana Paw\xc5\x82a II w zwie\xc5\x84czeniu.\n_START_SECTION_\nHistoria klasztoru\n_START_PARAGRAPH_\nKlasztor pierwotnie by\xc5\x82 drewniany. Murowany wzniesiono w latach 1687-1692._NEWLINE_W 1743 r. biblioteka klasztorna uposa\xc5\xbcona przez Ann\xc4\x99 z Sanguszk\xc3\xb3w Radziwi\xc5\x82\xc5\x82ow\xc4\x85._NEWLINE_Po kasacie 1867 zakonnicy przeniesieni do klasztoru w Pilicy, budynek i ogrody podzielone na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci: pierwsza u\xc5\xbcytkowana przez wikarego, w drugiej za\xc5\x9b mie\xc5\x9bci\xc5\x82o si\xc4\x99 seminarium nauczycielskie._NEWLINE_Pod koniec 1869 r. bibliotek\xc4\x99 przekazano do seminarium w Lublinie._NEWLINE_W 1908 r. klasztor przebudowano._NEWLINE_Pod koniec 1918 r. zwr\xc3\xb3cony katolikom._NEWLINE_W 1919 r. na podstawie pi\xc4\x99cioletniej umowy z biskupem podlaskim Henrykiem Prze\xc5\xbadzieckim wydzier\xc5\xbcawiony ministerstwu Wyzna\xc5\x84 Religijnych i O\xc5\x9bwiecenia Publicznego. Ministerstwo urz\xc4\x85dzi\xc5\x82o w klasztorze gimnazjum \xc5\xbce\xc5\x84skie._NEWLINE_Do 1993\xc2\xa0r. liceum og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce, obecnie klasztor oo. kapucyn\xc3\xb3w.'