b"\n_START_ARTICLE_\nKirjat Szemona\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto Kirjat Szemona jest po\xc5\x82o\xc5\xbcone w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodnim skraju Palca Galilei \xe2\x80\x93 w dolinie Hula w G\xc3\xb3rnej Galilei, na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Izraela. W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 1,5\xc2\xa0km na zach\xc3\xb3d i 2,5\xc2\xa0km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d od miasta przebiega granica izraelsko-liba\xc5\x84ska, znana jako Niebieska Linia. W otoczeniu Kirjat Szemona znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 kibuce Menara, Misgaw Am, Kefar Giladi, Majan Baruch, Dafna, Ha-Goszerim, Sede Nechemja, Amir, Kefar Blum, Ne\xe2\x80\x99ot Mordechaj i Jiftach, moszawy Margalijjot, Juwal i Bet Hillel._NEWLINE_Kirjat Szemona jest po\xc5\x82o\xc5\xbcone w Poddystrykcie Safed, w Dystrykcie P\xc3\xb3\xc5\x82nocnym Izraela.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9arodowisko naturalne\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 le\xc5\xbcy na wysoko\xc5\x9bci od 80 do 200 metr\xc3\xb3w n.p.m. w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodnim skraju Doliny Hula. Jest to najwy\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbcone miasto w Izraelu. Na zach\xc3\xb3d od miasta stromo wznosz\xc4\x85 si\xc4\x99 ponad 700 metr\xc3\xb3w w g\xc3\xb3r\xc4\x99 zbocza G\xc3\xb3r Naftali, z najwy\xc5\xbcszym szczytem Har Szina\xe2\x80\x99an (902 m n.p.m.). Zbocza g\xc3\xb3r s\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo poro\xc5\x9bni\xc4\x99te lasami. Sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 stamt\xc4\x85d strumienie Margalijjot, Bdolach i Korim. Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d od miasta przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85 strumienie Ajun i Hasbani, kt\xc3\xb3re sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 na zach\xc3\xb3d do rzeki Jordan. Dolina Hula jest intensywnie eksploatowana rolniczo.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotnie w miejscu tym znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 arabska wie\xc5\x9b Al-Chalisa. W 1596 roku we wsi \xc5\xbcy\xc5\x82o 160 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy p\xc5\x82acili podatki z upraw pszenicy, j\xc4\x99czmienia, owoc\xc3\xb3w, oraz hodowli bawo\xc5\x82\xc3\xb3w wodnych i uli. W 1893 roku Baron Edmond James de Rothschild zakupi\xc5\x82 w tej okolicy oko\xc5\x82o 13 tys. ha ziemi. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 tych grunt\xc3\xb3w (oko\xc5\x82o 10 tys. ha) przypisano do powsta\xc5\x82ego w 1896 roku moszawu Am Segula (obecnie Metulla). Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 grunt\xc3\xb3w pozosta\xc5\x82a jednak niezagospodarowana, i w 1905 roku grupa sze\xc5\x9bciu pionier\xc3\xb3w utworzy\xc5\x82a osad\xc4\x99 Tel Chaj. Pod koniec I wojny \xc5\x9bwiatowej w 1918 roku Metulla i Tel Chaj znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 we francuskiej strefie okupacyjnej Libanu, a nast\xc4\x99pnie wesz\xc5\x82y do francuskiego Mandatu Syrii i Libanu. Brytyjczycy utworzyli na po\xc5\x82udniu Mandat Palestyny i oczekuj\xc4\x85c na zaprowadzenie przez Francuz\xc3\xb3w nowych rz\xc4\x85d\xc3\xb3w na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy, ewakuowali wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 osad po\xc5\x82o\xc5\xbconych w strefie przygranicznej z Libanem. Francuzi sprawowali jednak w\xc5\x82adz\xc4\x99 w spos\xc3\xb3b bardzo swobodny, co sprzyja\xc5\x82o powstaniu niepokoj\xc3\xb3w i zaburze\xc5\x84 spo\xc5\x82ecznych. Liczni Arabowie zaanga\xc5\xbcowali si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas w utworzenie Wielkiej Syrii. Konsekwencj\xc4\x85 by\xc5\x82o nasilenie tendencji panarabizmu i wybuch walk w Libanie i Syrii, a obszar pogranicza sta\xc5\x82 si\xc4\x99 ziemi\xc4\x85 niczyj\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej status by\xc5\x82 niepewny. W obszarze tym znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 siedem \xc5\xbcydowskich osiedli. Ich mieszka\xc5\x84cy czuli si\xc4\x99 zagro\xc5\xbceni i utworzyli w\xc5\x82asn\xc4\x85 samoobron\xc4\x99. Arabowie oskar\xc5\xbcali \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z Metulli o sprzyjanie w\xc5\x82adzom francuskim, chocia\xc5\xbc w rzeczywisto\xc5\x9bci usi\xc5\x82owali oni zachowa\xc4\x87 neutralno\xc5\x9b\xc4\x87. Do pierwszego arabskiego ataku dosz\xc5\x82o ju\xc5\xbc 12 grudnia 1919 roku. W styczniu 1920 roku, w obliczu nasilaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 arabskich rozruch\xc3\xb3w, ponad 100 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w uciek\xc5\x82o z Metulli (w nocy z 8 na 9 lutego 1920 r. moszaw Metulla zosta\xc5\x82 spl\xc4\x85drowany). W kilka dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 1 marca 1920 roku, kilkuset liba\xc5\x84skich Arab\xc3\xb3w zaatakowa\xc5\x82o osad\xc4\x99 Tel Chaj. Podczas obrony zgin\xc4\x99\xc5\x82o 8 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w, w tym Josef Trumpeldor. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to du\xc5\xbce zaniepokojenie przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w ruchu syjonistycznego, kt\xc3\xb3rzy wielokrotnie zwr\xc3\xb3cili si\xc4\x99 do brytyjskich w\xc5\x82adz o zapewnienie bezpiecze\xc5\x84stwa \xc5\xbcydowskim osadom i zakazanie arabskich prosyryjskich wiec\xc3\xb3w. Na podstawie brytyjski-francuskiego porozumienia z 1920 roku stwierdzono, \xc5\xbce obszar Metulli i Tel Chaj mia\xc5\x82 wej\xc5\x9b\xc4\x87 do brytyjskiego Mandatu Palestyny, jednak ca\xc5\x82a procedura przeci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 do kwietnia 1924 roku. Podczas arabskiego powstania w Palestynie (1936\xe2\x80\x931939) Brytyjczycy wznie\xc5\x9bli w tutejszej wiosce Al-Chalisa ufortyfikowany posterunek policji Fort Tegart (obecnie s\xc5\x82u\xc5\xbcy jako posterunek policji). W poszukiwaniu skutecznego rozwi\xc4\x85zania narastaj\xc4\x85cego konfliktu izraelsko-arabskiego w dniu 29 listopada 1947 roku zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta Rezolucja Zgromadzenia Og\xc3\xb3lnego ONZ nr 181. Zak\xc5\x82ada\xc5\x82a ona mi\xc4\x99dzy innymi, \xc5\xbce obszar ten mia\xc5\x82 znale\xc5\xba\xc4\x87 si\xc4\x99 w granicach nowo utworzonego pa\xc5\x84stwa \xc5\xbcydowskiego. Arabowie odrzucili t\xc4\x99 rezolucj\xc4\x99 i dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej doprowadzili do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W trakcie jej trwania si\xc5\x82y Arabskiej Armii Wyzwole\xc5\x84czej parali\xc5\xbcowa\xc5\x82y \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 komunikacj\xc4\x99 w rejonie ca\xc5\x82ej Galilei. Obrona \xc5\xbcydowskich osiedli w obszarze G\xc3\xb3r Naftali sta\xc5\x82a si\xc4\x99 wa\xc5\xbcnym elementem strategii dzia\xc5\x82ania Hagany. Przeprowadzona operacja \xe2\x80\x9eJiftach\xe2\x80\x9d przynios\xc5\x82a zaj\xc4\x99cia 10 maja 1948 roku miasta Safed. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 arabskich mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w tego miasta i wielu okolicznych wiosek, uciek\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas w panice do Libanu. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, si\xc5\x82y Hagany wkroczy\xc5\x82y do opuszczonej wioski Al-Chalisa. Wszystkie jej domy wyburzono._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesna osada Kirjat Szemona zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona 26 grudnia 1949 roku na ruinach wioski Al-Chalisa. Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82 to ob\xc3\xb3z przej\xc5\x9bciowy dla \xc5\xbcydowskich imigrant\xc3\xb3w (ma'abarot), kt\xc3\xb3rzy pracowali na okolicznych farmach rolniczych. Pierwszymi mieszka\xc5\x84cami by\xc5\x82o osiemna\xc5\x9bcie rodzin z Jemenu. Ob\xc3\xb3z nazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas Kirjat Josef (na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Josefa Trumpeldora). W 1950 roku uruchomiono central\xc4\x99 telefoniczn\xc4\x85 i przyst\xc4\x85piono do zak\xc5\x82adania pierwszych instytucji publicznych, takich jak szko\xc5\x82y i o\xc5\x9brodka zdrowia. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej uruchomiono produkuj\xc4\x85cy lod\xc3\xb3wki zak\xc5\x82ad Amcor. Jego istnienie sta\xc5\x82o si\xc4\x99 kluczowym dla rozwoju osady w tamtym okresie. Z tego powodu, w 1952 roku do obozu mog\xc5\x82a przyjecha\xc4\x87 kolejna grupa imigrant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy tym razem pochodzili z Indii. W owym czasie, wiele nadziei wi\xc4\x85zano z odkryciem w tej okolicy z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc rudy \xc5\xbcelaza. W wielkiej tajemnicy przeprowadzono badania, a pr\xc3\xb3bki wys\xc5\x82ano do laboratori\xc3\xb3w. Lokalni przyw\xc3\xb3dcy widzieli ju\xc5\xbc w wyobra\xc5\xbani kopalnie i dymy rozwijaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 fabryk. W 1955 roku w\xc5\x82adze opublikowa\xc5\x82y raport i przedstawi\xc5\x82y plan budowy kilka fabryk, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y da\xc4\x87 zatrudnienie oko\xc5\x82o 300 osobom. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak ministerstwo finans\xc3\xb3w zrezygnowa\xc5\x82o z realizacji tego projektu, kopalni\xc4\x99 rudy \xc5\xbcelaza zamkni\xc4\x99to i zwolniono jej 30 pracownik\xc3\xb3w. W rezultacie, ludzie zacz\xc4\x99li ucieka\xc4\x87 z Kirjat Szemona z powodu braku miejsc pracy. Wcze\xc5\x9bniej jednak, rozbudzone nadzieje rozwoju gospodarczego, przyci\xc4\x85ga\xc5\x82y do obozu uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci nowych imigrant\xc3\xb3w. Ka\xc5\xbcdego dnia dociera\xc5\x82 tutaj autobus z imigrantami pochodz\xc4\x85cymi najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej z Indii, Jemenu, Iraku i Afryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej. Brakowa\xc5\x82o dla nich miejsc pracy, a w obozie pog\xc5\x82\xc4\x99bia\xc5\x82o si\xc4\x99 ub\xc3\xb3stwo. Sytuacja by\xc5\x82a na tyle trudna, \xc5\xbce pod koniec 1953 roku w obozie dosz\xc5\x82o do gwa\xc5\x82townych protest\xc3\xb3w, w trakcie kt\xc3\xb3rych sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 sza\xc5\x82as mieszcz\xc4\x85cy urz\xc4\x85d zatrudnienia. Wzmocnienie si\xc5\x82 policji przynios\xc5\x82o uspokojenie sytuacji. Lokalne w\xc5\x82adze zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82y si\xc4\x99 jednak do rz\xc4\x85du z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o interwencje i pomoc. W rezultacie, w 1953 roku Kirjat Szemona otrzyma\xc5\x82o status samorz\xc4\x85du lokalnego, co otwiera\xc5\x82o perspektywy jego dalszego rozwoju. W 1955 roku uruchomiono dwa pierwsze generatory elektryczne, buduj\xc4\x85c ograniczon\xc4\x85 sie\xc4\x87 elektryczn\xc4\x85. Pocz\xc4\x85tek budowy elektrowni da\xc5\x82 impuls rozwoju warsztat\xc3\xb3w rzemie\xc5\x9blniczych. Powsta\xc5\x82 zak\xc5\x82ad pakuj\xc4\x85cy owoce z okolicznych kibuc\xc3\xb3w, oraz fabryka lodu, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a najwi\xc4\x99kszym konsumentem energii elektrycznej. Produkcja pr\xc4\x85du by\xc5\x82a tak niewielka, \xc5\xbce musiano okresowo prze\xc5\x82\xc4\x85cza\xc4\x87 zasilanie pomi\xc4\x99dzy r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi odbiorcami. Poza zatrudnieniem w przemy\xc5\x9ble i rzemio\xc5\x9ble, mieszka\xc5\x84cy obozu pracowali przy oczyszczaniu p\xc3\xb3l ze ska\xc5\x82 i chwast\xc3\xb3w, zalesianiu G\xc3\xb3r Naftali i budowie dr\xc3\xb3g. W dniu 26 lipca 1955 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82a likwidacja obozu dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Wybrano lokalny samorz\xc4\x85d i przyst\xc4\x85piono do realizacji ambitnego planu budowlanego. W kr\xc3\xb3tkim czasie powsta\xc5\x82y pierwsze osiedla mieszkaniowe, centrum handlowe, szko\xc5\x82a, kino i basen. W ich s\xc4\x85siedztwie wybudowano fabryk\xc4\x99 przemys\xc5\x82u tekstylnego, szwalni\xc4\x99, zak\xc5\x82ad obr\xc3\xb3bki diament\xc3\xb3w, fabryk\xc4\x99 ceramiki i fabryk\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci radiowych Bengal. W ten spos\xc3\xb3b ob\xc3\xb3z rozr\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 w ma\xc5\x82\xc4\x85 osad\xc4\x99, kt\xc3\xb3rej nazw\xc4\x99 zmieniono na wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesn\xc4\x85._NEWLINE__NEWLINE_Bliskie s\xc4\x85siedztwo granicy liba\xc5\x84skiej spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce Kirjat Szemona rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 jako miasto frontowe. Przez d\xc5\x82ugie lata palesty\xc5\x84scy terrory\xc5\x9bci ostrzeliwali terytorium Izraela z po\xc5\x82udniowego Libanu. Wiele z tych pocisk\xc3\xb3w spad\xc5\x82o na zabudowania Kirjat Szemona. Z tego powodu miasto zdoby\xc5\x82o przezwisko \xe2\x80\x9eKirjat Katiusza\xe2\x80\x9d, a wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 tutejszych dom\xc3\xb3w wyposa\xc5\xbcono w schrony dla ludno\xc5\x9bci cywilnej. Do pierwszego ostrza\xc5\x82u miasta dosz\xc5\x82o w dniu 31 grudnia 1968 roku. Przed po\xc5\x82udniem tego dnia, rakieta Katiusza spad\xc5\x82a na kino Hermon, wywo\xc5\x82uj\xc4\x85c po\xc5\xbcar. W dniu 11 kwietnia 1974 roku dosz\xc5\x82o do masakry w Kirjat Szemonie \xe2\x80\x93 trzech terroryst\xc3\xb3w z Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny wtargn\xc4\x99\xc5\x82o do miasta, zajmuj\xc4\x85c jeden z budynk\xc3\xb3w mieszkalnych. Podczas pr\xc3\xb3by odbicia zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w, napastnicy wysadzili si\xc4\x99 zabijaj\xc4\x85c 18 os\xc3\xb3b, w tym wiele dzieci. Po tym krwawym zamachu terrorystycznym, rz\xc4\x85d postanowi\xc5\x82 zmieni\xc4\x87 status Kirjat Szemona. W dniu 30 wrze\xc5\x9bnia 1974 roku przyznano jej prawa miejskie. W tym samym roku utworzono po\xc5\x82udniow\xc4\x85 stref\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 miasta. W 1981 roku miasto sta\xc5\x82o si\xc4\x99 celem intensywnego ostrza\xc5\x82u rakietowego Organizacji Wyzwolenia Palestyny (szczeg\xc3\xb3lnie silne nasilenie ostrza\xc5\x82u mia\xc5\x82o miejsce w lipcu tego roku). Izraelska artyleria odpowiada\xc5\x82a na to ogniem, a w czerwcu 1982 roku rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 wojna liba\xc5\x84ska (1982-1985). Po jej zako\xc5\x84czeniu, Izraelczycy utworzyli w po\xc5\x82udniowym Libanie \xe2\x80\x9estref\xc4\x99 bezpiecze\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9d, za kt\xc3\xb3r\xc4\x85 odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 ponosi\xc5\x82a Armia Po\xc5\x82udniowego Libanu. Przynios\xc5\x82o to znaczne uspokojenie sytuacji, jednak pomimo to, w marcu 1986 roku w ostrzale rakietowym miasta przeprowadzonym przez Hezbollah zgin\xc4\x99\xc5\x82a 1 osoba, a 5 zosta\xc5\x82o rannych. W nocy 25 listopada 1987 roku dw\xc3\xb3ch palesty\xc5\x84skich terroryst\xc3\xb3w przy u\xc5\xbcyciu motolotni przenikn\xc4\x99li do Izraela i zaatakowali baz\xc4\x99 wojskow\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 przy Kirjat Szemona. W noc szybowc\xc3\xb3w zgin\xc4\x99\xc5\x82o 6 izraelskich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a kolejnych 8 zosta\xc5\x82o rannych. W odpowiedzi na nieustanny ostrza\xc5\x82 rakietowy, Si\xc5\x82y Obronne Izraela przeprowadzi\xc5\x82y w lipcu 1993 roku operacj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eOdpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87\xe2\x80\x9d. Wielu mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Kirjat Szemony opu\xc5\x9bci\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas swoje domy, i w obawie o w\xc5\x82asne \xc5\xbcycie uciek\xc5\x82o na po\xc5\x82udnie kraju. Kilkudniowa operacja zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 zobowi\xc4\x85zaniem Hezbollahu do wstrzymania ostrza\xc5\x82u. Przez d\xc5\x82u\xc5\xbcszy czas porozumienie by\xc5\x82o przestrzegane, a sporadyczne starcia ogranicza\xc5\x82y si\xc4\x99 do \xe2\x80\x9estrefy bezpiecze\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9d w po\xc5\x82udniowym Libanie. Rok 1995 przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 uruchomienie dziesi\xc4\x99ciu nowych fabryk w mie\xc5\x9bcie. Nowo powsta\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\x82nocna strefa przemys\xc5\x82owa umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a rozw\xc3\xb3j przedsi\xc4\x99biorstw z bran\xc5\xbcy tworzyw sztucznych, medycyny, elektroniki, elektryki, optyki i mechaniki. W s\xc4\x85siedztwie strefy przemys\xc5\x82owej otworzono niewielkie lotnisko. Jednak nast\xc4\x99pny rok przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 ze sob\xc4\x85 eskalacj\xc4\x99 napi\xc4\x99cia w \xe2\x80\x9estrefie bezpiecze\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9d. Kolejny ci\xc4\x99\xc5\xbcki ostrza\xc5\x82 rakietowy (10 os\xc3\xb3b zosta\xc5\x82o rannych) doprowadzi\xc5\x82 do odwetowej operacji \xe2\x80\x9eGrona Gniewu\xe2\x80\x9d (11-27 kwietnia 1996 r.). Podczas tego konfliktu w otoczeniu miasta Kirjat Szemona spad\xc5\x82o 90 rakiet (58 bezpo\xc5\x9brednio trafi\xc5\x82o w miasto). Wed\xc5\x82ug szefa s\xc5\x82u\xc5\xbcb ratunkowych w Kirjat Szemonie, Jedidija Freudenberga, bezpo\xc5\x9brednio trafionych zosta\xc5\x82o 11 dom\xc3\xb3w (2 doszcz\xc4\x99tnie zniszczone, 2 sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82y, a 7 by\xc5\x82o powa\xc5\xbcnie uszkodzonych). Kolejnych 250 dom\xc3\xb3w by\xc5\x82o w niewielkim stopniu uszkodzonych, a 1757 dalszych mia\xc5\x82o drobne uszkodzenia od od\xc5\x82amk\xc3\xb3w. Og\xc3\xb3\xc5\x82em 2018 dom\xc3\xb3w (z \xc5\x82\xc4\x85cznej sumy 5800) by\xc5\x82o uszkodzonych. Dodatkowo oko\xc5\x82o 300 zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych odnios\xc5\x82o uszkodzenia (7 fabryk powa\xc5\xbcnie uszkodzonych). Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 tych budynk\xc3\xb3w znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w strefie przemys\xc5\x82owej miasta, na kt\xc3\xb3r\xc4\x85 trzy razy spad\xc5\x82y rakiety (19 kwietnia, 23 kwietnia i 26 kwietnia). Freudenberg opisa\xc5\x82 szkody w mie\xc5\x9bcie: _NEWLINE_\xe2\x80\x9eNajwi\xc4\x99ksze zniszczenia by\xc5\x82y dom\xc3\xb3w i businessu. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc siedem szk\xc3\xb3\xc5\x82 i o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w opieki dziennej zosta\xc5\x82o uszkodzonych w mie\xc5\x9bcie. Pod wzgl\xc4\x99dem liczby rakiet, kt\xc3\xb3re spad\xc5\x82y, i wysoko\xc5\x9bci zadanych strat materialnych, ataki te by\xc5\x82y du\xc5\xbco gorsze ni\xc5\xbc podczas operacji Odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 w 1993 roku. Oczywi\xc5\x9bcie, w 1993 roku, zgin\xc4\x99\xc5\x82o dwoje naszych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, i nie ma sposobu na naprawienie takiej straty. Najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 rzecz\xc4\x85 do zapami\xc4\x99tania jest to, \xc5\xbce ataki by\xc5\x82y wymierzone w rodziny, w ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywiln\xc4\x85\xe2\x80\x9d._NEWLINE__NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re z osiedli Kirjat Szemona pozostawa\xc5\x82y przez kilka dni bez \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci telefonicznej i przez kilka godzin dziennie bez energii elektrycznej. Dan Frank powiedzia\xc5\x82: _NEWLINE_\xe2\x80\x9eTo prawda, \xc5\xbce Katiusze spowodowa\xc5\x82y zniszczenia, a nawet w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci zabi\xc5\x82y ludzi. Ale tak naprawd\xc4\x99 nie mo\xc5\xbcna twierdzi\xc4\x87, \xc5\xbce rakiety stanowi\xc4\x85 zagro\xc5\xbcenie militarne dla Izraela. Celem Katiuszy jest po prostu niszczy\xc4\x87 morale ludzi tutaj. Jest to forma terroryzmu - utrzymywanie ludno\xc5\x9bci cywilnej jako zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w polityki swego rz\xc4\x85du. Licz\xc4\x85 na to, \xc5\xbce rakiety s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 skuteczne. Rzeczywi\xc5\x9bcie, sterroryzowa\xc5\x82y tutaj ludzi. Moja sze\xc5\x9bcioletnia c\xc3\xb3rka boi si\xc4\x99 ka\xc5\xbcdego ha\xc5\x82asu, jaki us\xc5\x82yszy. Wiele dzieci tutaj ma problemy w szkole - nie mog\xc4\x85 si\xc4\x99 skoncentrowa\xc4\x87, maj\xc4\x85 koszmary. \xc5\xbbyj\xc4\x85c w Kirjat Szemonie budzisz si\xc4\x99 rano, i sprawdzasz czy jeszcze \xc5\xbcyjesz. Taki jest cel rakiet.\xe2\x80\x9d_NEWLINE_W latach 90. XX wieku miasto przyj\xc4\x99\xc5\x82o oko\xc5\x82o 6 tys. imigrant\xc3\xb3w z kraj\xc3\xb3w by\xc5\x82ego ZSRR. W maju 2000 roku Si\xc5\x82y Obronne Izraela ostatecznie opu\xc5\x9bci\xc5\x82y \xe2\x80\x9estref\xc4\x99 bezpiecze\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9d w po\xc5\x82udniowym Libanie. Kolejne lata by\xc5\x82y stosunkowo spokojne dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Kirjat Szemony, chocia\xc5\xbc cierpieli od huku g\xc5\x82o\xc5\x9bnych wybuch\xc3\xb3w, poniewa\xc5\xbc co kilka tygodni dochodzi\xc5\x82o do przygranicznych incydent\xc3\xb3w. Si\xc5\x82y Powietrzne Izraela bombardowa\xc5\x82y wtedy po\xc5\x82udniowy Liban, a Hezbollah ostrzeliwa\xc5\x82 artyleri\xc4\x85 przeciwlotnicz\xc4\x85 izraelskie samoloty. Podczas II wojny liba\xc5\x84skiej w 2006 roku na miasto spad\xc5\x82o og\xc3\xb3\xc5\x82em 1012 rakiet, powoduj\xc4\x85c uszkodzenie licznych budynk\xc3\xb3w i obra\xc5\xbcenia u 50 os\xc3\xb3b. W\xc5\x82adze przeprowadzi\xc5\x82y ewakuacj\xc4\x99 80% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta na po\xc5\x82udnie kraju, w rezultacie czego Kirjat Szemona sta\xc5\x82o si\xc4\x99 miastem widmem.\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto pocz\xc4\x85tkowo nazywa\xc5\x82o si\xc4\x99 Kirjat Josef, na cze\xc5\x9b\xc4\x87 zabitego w 1920 roku w osadzie Tel Chaj syjonistycznego dzia\xc5\x82acza Josefa Trumpeldora. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej zmieniono nazw\xc4\x99 na Kirjat Szemona, co oznacza w j\xc4\x99zyku polskim Miasto O\xc5\x9bmiu. Upami\xc4\x99tniono w ten spos\xc3\xb3b wszystkich o\xc5\x9bmiu zabitych \xc5\xbcydowskich obro\xc5\x84c\xc3\xb3w Tel Chaj.\n_START_SECTION_\nSymbole\n_START_PARAGRAPH_\nHerb Kirjat Szemona zawiera w sobie symbole charakterystyczne dla miasta. Wyobra\xc5\xbcaj\xc4\x85 one rozw\xc3\xb3j zabudowy miejskiej oraz lokalnego przemys\xc5\x82u. Widniej\xc4\x85ca na dole g\xc3\xb3ra to Hermon. Natomiast wschodz\xc4\x85ce nad ni\xc4\x85 s\xc5\x82o\xc5\x84ce, symbolizuje nadziej\xc4\x99 na dobry rozw\xc3\xb3j miasta. Powy\xc5\xbcej umieszczono nazw\xc4\x99 miasta w j\xc4\x99zyku hebrajskim \xe2\x80\x93 \xd7\xa7\xd7\xa8\xd7\x99\xd7\x99\xd7\xaa \xd7\xa9\xd7\x9e\xd7\x95\xd7\xa0\xd7\x94 (Irijat Kirjat Szemona). Oficjalna flaga jest w kolorze \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tym z czarny herbem po\xc5\x9brodku, chocia\xc5\xbc wyst\xc4\x99puje tak\xc5\xbce zielona z niebieskim god\xc5\x82em.\n_START_SECTION_\nPolityka\n_START_PARAGRAPH_\nKirjat Szemona jest najwa\xc5\xbcniejszym o\xc5\x9brodkiem administracyjnym w rejonie Wzg\xc3\xb3rz Golan. Burmistrzem miasta jest Nissim Malka. Ratusz miejski znajduje si\xc4\x99 przy ulicy Herzla 37. W po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta jest tak\xc5\xbce siedziba w\xc5\x82adz Samorz\xc4\x85du Regionu Ha-Galil ha-Eljon.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nW Kirjat Szemonie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 liczne zak\xc5\x82ady przemys\xc5\x82owe specjalizuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 technice informacyjnej, sprz\xc4\x99cie elektronicznym i rolniczym. Miasto posiada dwie strefy przemys\xc5\x82owe: p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 i po\xc5\x82udniow\xc4\x85. Najbardziej znan\xc4\x85 tutejsz\xc4\x85 firm\xc4\x85 jest wytw\xc3\xb3rnia wody mineralnej Neviot. Przy obu strefach s\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcone du\xc5\xbce centra handlowe.\n_START_SECTION_\nInfrastruktura\n_START_PARAGRAPH_\nRemiza stra\xc5\xbcy po\xc5\xbcarnej znajduje si\xc4\x99 w po\xc5\x82udniowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta, przy ulicy Barzilai. W mie\xc5\x9bcie nie ma szpitala, s\xc4\x85 tylko przychodnie zdrowia oraz stacja ratunkowa Magen Dawid Adom. Najbli\xc5\xbcszym szpitalem jest Centrum Medyczne Sieff w Safedzie. Oddzia\xc5\x82 poczty mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 po po\xc5\x82udniowej stronie dworca autobusowego, przy ulicy Tel Chaj. Oczyszczalnia \xc5\x9bciek\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 na po\xc5\x82udnie, natomiast cmentarz miejski na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od miasta.\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto jest wa\xc5\xbcnym w\xc4\x99z\xc5\x82em komunikacyjnym G\xc3\xb3rnej Galilei. Przez centrum przebiega droga nr 90, kt\xc3\xb3ra jako droga ekspresowa prowadzi na po\xc5\x82udnie do skrzy\xc5\xbcowania z drog\xc4\x85 nr 977 (prowadzi na wsch\xc3\xb3d do kibuc\xc3\xb3w Ne\xe2\x80\x99ot Mordechaj i Kefar Blum) i dalej do skrzy\xc5\xbcowa\xc5\x84 z drog\xc4\x85 nr 89 (prowadzi na zach\xc3\xb3d do Safedu) i drog\xc4\x85 nr 85 (prowadzi na zach\xc3\xb3d do miasta Karmiel). Przy p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej granicy Kirjat Szemona znajduje si\xc4\x99 skrzy\xc5\xbcowanie drogi nr 90 z drog\xc4\x85 nr 99. Droga nr 90 prowadzi na p\xc3\xb3\xc5\x82noc do skrzy\xc5\xbcowania z drog\xc4\x85 nr 9977 przy kibucu Kefar Giladi, i dalej do miejscowo\xc5\x9bci Metulla oraz nieczynnego od 2000 roku przej\xc5\x9bcia granicznego Brama Fatimy z Libanem. Natomiast droga nr 99 prowadzi na wsch\xc3\xb3d do skrzy\xc5\xbcowania z drog\xc4\x85 nr 9888 (prowadzi na po\xc5\x82udnie do moszawu Bet Hillel) i dalej do kibucu Ha-Goszerim. Z miasta w kierunku po\xc5\x82udniowo-wschodnim wychodzi tak\xc5\xbce drog\xc4\x85 nr 9779, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 doje\xc5\xbcd\xc5\xbca si\xc4\x99 do skrzy\xc5\xbcowania z drog\xc4\x85 nr 9888 (prowadzi na p\xc3\xb3\xc5\x82noc do moszawu Bet Hillel) i dalej do skrzy\xc5\xbcowania z drog\xc4\x85 nr 9778 (prowadzi na po\xc5\x82udnie do kibucu Kefar Blum), i jeszcze dalej do kibuc\xc3\xb3w Sede Nechemja i Amir._NEWLINE_W 2011 roku w Kirjat Szemonie by\xc5\x82o zarejestrowanych 7358 pojazd\xc3\xb3w silnikowych, w tym 5938 samochod\xc3\xb3w osobowych (\xc5\x9brednia wieku samochod\xc3\xb3w prywatnych wynosi\xc5\x82a 8 lat). W roku tym w mie\xc5\x9bcie dosz\xc5\x82o do 31 wypadk\xc3\xb3w._NEWLINE_Centralny dworzec autobusowy znajduje si\xc4\x99 w samym centrum miasta przy ulicy Chaima Arlozorowa. Autobusy linii Egged umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 dojechanie do Safedu, Tyberiady i Hajfy. W bezpo\xc5\x9brednim s\xc4\x85siedztwie miasta znajduje si\xc4\x99 port lotniczy Kirjat Szemona, kt\xc3\xb3ry od 2003 roku jest nieczynny ze wzgl\xc4\x99du na zagro\xc5\xbcenie ostrza\xc5\x82em rakietowym z Libanu (na prze\xc5\x82omie 2006-2007 przez kr\xc3\xb3tki czas terminal obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82 dwa loty dziennie do portu lotniczego Tel Awiw-Sede Dow). Obecnie trwaj\xc4\x85 dyskusje nad mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 ponownego otwarcia portu. W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 25\xc2\xa0km na po\xc5\x82udnie jest po\xc5\x82o\xc5\xbcony port lotniczy Rosz Pina, obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cy po\xc5\x82\xc4\x85czenia krajowe.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo frontowego charakteru Kirjat Szemona ma wygl\xc4\x85d typowy dla nowoczesnego izraelskiego miasta, z szerokim bulwarem, dworcem autobusowym i starannie rozplanowanymi dzielnicami mieszkaniowymi. Jego zabudowa w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z kilkukondygnacyjnych budynk\xc3\xb3w mieszkalnych. Powsta\xc5\x82o ono u podn\xc3\xb3\xc5\xbca g\xc3\xb3r Naftali, i jest zlokalizowane na niewielkiej platformie g\xc3\xb3ruj\xc4\x85cej od p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego zachodu nad Dolin\xc4\x85 Hula. Na zboczach g\xc3\xb3r Naftali po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 osiedla mieszkaniowe Mordot Harei Naftali, Ecel, Nof Hermon i Bene Beitecha. Na wsch\xc3\xb3d od nich, na stosunkowo p\xc5\x82askiej platformie le\xc5\xbc\xc4\x85 osiedla Jigal Alon, Mosze Chaim Szapira, Ze\xe2\x80\x99ew \xc5\xbbaboty\xc5\x84ski i po\xc5\x82udniowa strefa przemys\xc5\x82owa. Dalej, na wsch\xc3\xb3d od nich, przep\xc5\x82ywa strumie\xc5\x84 Ein Zachav, za kt\xc3\xb3rym rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy na po\xc5\x82udnie niewielkie wzg\xc3\xb3rze Szechumit, za kt\xc3\xb3rym teren opada do Doliny Hula. Le\xc5\xbc\xc4\x85 tutaj osiedle mieszkaniowe Haveradim, p\xc3\xb3\xc5\x82nocna strefa przemys\xc5\x82owa oraz port lotniczy Kirjat Szemona. Miasto posiada liczne tereny zielone: Park Ha Zachav, Ogr\xc3\xb3d Roi Klein, Ogr\xc3\xb3d Szprintsak, Gaj Agencji \xc5\xbbydowskiej i Gaj Ha Naflim. Jednym z niewielu wyra\xc5\xbanie wojskowych akcent\xc3\xb3w architektonicznych - poza licznymi schronami - jest plac zabaw dla dzieci, kt\xc3\xb3rego g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 atrakcj\xc4\x85 s\xc4\x85 trzy stare zdobyczne dzia\xc5\x82a samobie\xc5\xbcne SU-100 pomalowane jaskrawymi farbami.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a szereg instytucji kulturalnych. W\xc5\x82adze miejskie prowadz\xc4\x85 Miejski O\xc5\x9brodek Kultury, kt\xc3\xb3ry posiada w\xc5\x82asne kino i realizuje liczne przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cia kulturalne. W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci zorganizowano tutaj Festiwal Humoru i \xc5\x9amiechu, by\xc5\x82a to jednak tylko jednorazowa impreza. W o\xc5\x9brodku kultury dzia\xc5\x82a grupa taneczna oraz Teatr Haro'e. W dawnym meczecie zniszczonej arabskiej wioski Al-Chalisa, urz\xc4\x85dzono Muzeum Historii Kirjat Szemona. W samym centrum miasta jest po\xc5\x82o\xc5\xbcone audytorium.\n_START_SECTION_\nMedia\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 dwie lokalne gazety, kt\xc3\xb3re docieraj\xc4\x85 do po\xc5\x82o\xc5\xbconych w okolicy wiosek. Gazeta \xe2\x80\x9eInformacje 8\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona w 1973 roku i od tego czasu ukazuje si\xc4\x99 regularnie w ka\xc5\xbcdy pi\xc4\x85tek. Obecny jej nak\xc5\x82ad wynosi 17 tys. egzemplarzy. Drug\xc4\x85 m\xc5\x82odsz\xc4\x85 gazet\xc4\x85 jest \xe2\x80\x9eHa-Daszot Ha-Galil\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nEdukacja i nauka\n_START_PARAGRAPH_\nZgodnie z danymi Izraelskiego Centrum Danych Statystycznych w Kirjat Szemonie jest 40 przedszkoli, 9 szk\xc3\xb3\xc5\x82 podstawowych, 2 licea i 1 szko\xc5\x82a zawodowa. W 2011 roku w 164 klasach szkolnych uczy\xc5\x82o si\xc4\x99 ponad 3,4 tys. uczni\xc3\xb3w, w tym 1,7 tys. w szko\xc5\x82ach podstawowych. \xc5\x9arednia uczni\xc3\xb3w w klasie wynosi\xc5\x82a 21. Na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od miasta znajduje si\xc4\x99 College Tel Chaj. Jest tu tak\xc5\xbce Jesziwa Hesder Kirjat Szemona.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nNajwi\xc4\x99kszym walorem turystycznym miasta jest atrakcyjne po\xc5\x82o\xc5\xbcenie w tzw. Palcu Galilei. Po stronie zachodniej wznosz\xc4\x85 si\xc4\x99 G\xc3\xb3ry Naftali, na wschodzie rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 Dolina Hula ze swoimi strumieniami, po kt\xc3\xb3rej drugiej stronie g\xc3\xb3ruje G\xc3\xb3ra Hermon i Wzg\xc3\xb3rza Golan. Jest to jedno z najbardziej malowniczych miejsc Izraela. Samo miasto, pomimo rozwoju, zdo\xc5\x82a\xc5\x82o zachowa\xc4\x87 sw\xc3\xb3j wiejski charakter. Podnosi to jego atrakcyjno\xc5\x9b\xc4\x87 i przyci\xc4\x85ga wielu turyst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy ceni\xc4\x85 unikalne atrakcje G\xc3\xb3rnej Galilei. Kurort wybudowa\xc5\x82 kolej gondolow\xc4\x85 (r\xc3\xb3\xc5\xbcnica wysoko\xc5\x9bci 750 metr\xc3\xb3w), kt\xc3\xb3ra umo\xc5\xbcliwia dostanie si\xc4\x99 do wy\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbconego w G\xc3\xb3rach Naftali kibucu Menara. Z kibucu rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 widok na ca\xc5\x82\xc4\x85 Dolin\xc4\x99 Hula i po\xc5\x82o\xc5\xbcone naprzeciwko Wzg\xc3\xb3rza Golan. Podczas wojny liba\xc5\x84skiej w 2006 kolejka zosta\xc5\x82a uszkodzona przez wybuch jednej z rakiet. Ponowne otwarcie wyci\xc4\x85gu po uko\xc5\x84czeniu remontu nast\xc4\x85pi\xc5\x82o w marcu 2007. Przy g\xc3\xb3rnej stacji kolejki gondolowej rozbudowano centrum turystyczne z hotelem i torem saneczkowym. Jest tu tak\xc5\xbce wie\xc5\xbca widokowa._NEWLINE_Wielk\xc4\x85 atrakcj\xc4\x85 miasta jest Z\xc5\x82oty Park (Park Ha-Zachav), kt\xc3\xb3ry przecinaj\xc4\x85 strumienie Ha-Zachav i Ha-Tachanot. Park posiada du\xc5\xbce tereny zielone z placami zabaw i cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wypoczynkow\xc4\x85. Tu\xc5\xbc obok zachowano zabudowania opuszczonej wioski arabskiej Al-Chalisa. Meczet jest wykorzystywany jako muzeum miejskie, a tu\xc5\xbc obok jest centrum sztuki. Du\xc5\xbc\xc4\x85 ciekawostk\xc4\x85 jest zachowany brytyjski Fort Tegart. Jednak najpi\xc4\x99kniejszym klejnotem miasta jest Skwer IDF - stare centrum handlowe, kt\xc3\xb3re w ostatnich latach odnowiono. U podn\xc3\xb3\xc5\xbca klifu g\xc3\xb3rskiego utworzono park geologiczny.\n_START_SECTION_\nSport i rekreacja\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a klub pi\xc5\x82karski Hapoel Ironi Kirjat Szemona, kt\xc3\xb3ry w 2007 roku awansowa\xc5\x82 do I ligi (Ligat ha\xe2\x80\x99Al). W sezonie 2011/2012 na pi\xc4\x99\xc4\x87 kolejek przed zako\xc5\x84czeniem rozgrywek zapewni\xc5\x82 sobie pierwsze w historii klubu mistrzostwo Izraela w pi\xc5\x82ce no\xc5\xbcnej. Klub posiada w\xc5\x82asny stadion Kirjat Szemona Municipal Stadium, kt\xc3\xb3ry mo\xc5\xbce pomie\xc5\x9bci\xc4\x87 5,3 tys. widz\xc3\xb3w._NEWLINE_Miasto jest siedzib\xc4\x85 jednego z 14 w kraju centr\xc3\xb3w tenisa (ang. Israel Tennis Centers - ITC), w kt\xc3\xb3rym poprzez nauk\xc4\x99 gry w tenisa uczy si\xc4\x99 dzieci oraz m\xc5\x82odzie\xc5\xbc umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci \xc5\xbcyciowych. Centra te s\xc4\x85 finansowane g\xc5\x82\xc3\xb3wnie poprzez darowizny. Centrum posiada osiem o\xc5\x9bwietlonych kort\xc3\xb3w tenisowych, w tym trzy kryte ca\xc5\x82oroczne. Pochodzi st\xc4\x85d znany izraelski tenisista Dudi Sela. Po\xc5\x82o\xc5\xbcony na zach\xc3\xb3d od miasta grzbiet g\xc3\xb3rski jest popularnym miejscem uprawiania paralotniarstwa. Du\xc5\xbc\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 ciesz\xc4\x85 si\xc4\x99 sp\xc5\x82ywy kajakami i rafting po rzece Jordan. Rozpoczynaj\xc4\x85 si\xc4\x99 one w kibucu Bet Hillel. W pobliskim kibucu Kefar Giladi znajduje si\xc4\x99 nowoczesny basen p\xc5\x82ywacki.\n_START_SECTION_\nWojsko\n_START_PARAGRAPH_\nW bezpo\xc5\x9brednim s\xc4\x85siedztwie lotniska znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 baza wojskowa Bet Hillel i Gibor. Na zach\xc3\xb3d od miasta, w G\xc3\xb3rach Naftali jest po\xc5\x82o\xc5\xbcona baza wojskowa Micpe Adi."