b'\n_START_ARTICLE_\nSabat czarownic (obraz Francisca Goi 1823)\n_START_SECTION_\nOkoliczno\xc5\x9bci powstania\n_START_PARAGRAPH_\nTo dzie\xc5\x82o nale\xc5\xbcy do cyklu 14 czarnych obraz\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 malowide\xc5\x82 wykonanych przez Goy\xc4\x99 w latach 1819-23 na \xc5\x9bcianach jego posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci nazywanej Domem G\xc5\x82uchego (Quinta del Sordo). Zosta\xc5\x82y one sfotografowane przez Jeana Laurenta, a nast\xc4\x99pnie przeniesione na p\xc5\x82\xc3\xb3tna w latach 1874-78 przez malarza Salvadora Mart\xc3\xadneza Cubellsa. Obecnie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w zbiorach Muzeum Prado. Goya wykona\xc5\x82 ten szczeg\xc3\xb3lny cykl obraz\xc3\xb3w na kilka lat przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85. Wyra\xc5\xbcaj\xc4\x85 one jego l\xc4\x99k przed staro\xc5\x9bci\xc4\x85 i samotno\xc5\x9bci\xc4\x85, s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc satyr\xc4\x85 na rodzaj ludzki i pa\xc5\x84stwo hiszpa\xc5\x84skie.\n_START_SECTION_\nAnaliza\n_START_PARAGRAPH_\nTo dzie\xc5\x82o o poka\xc5\xbanych rozmiarach znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 na jeden ze \xc5\x9bcian parteru Quinta del Sordo wype\xc5\x82niaj\xc4\x85c przestrze\xc5\x84 pomi\xc4\x99dzy dwoma oknami. W trakcie przenoszenia na p\xc5\x82\xc3\xb3tno cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 obrazu po prawej stronie (widoczna na zdj\xc4\x99ciu Jaena Laurenta) uleg\xc5\x82a zniszczeniu. Usuni\xc4\x99cie tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci malowid\xc5\x82a przesun\xc4\x99\xc5\x82o pierwotn\xc4\x85 o\xc5\x9b symetrii zaburzaj\xc4\x85c tym samym r\xc3\xb3wnowag\xc4\x99 kompozycji. Wcze\xc5\x9bniej centraln\xc4\x85 postaci\xc4\x85 na obrazie by\xc5\x82a kobieta w czarnej sukni i bia\xc5\x82ej chu\xc5\x9bcie siedz\xc4\x85ca naprzeciwko koz\xc5\x82a. Po obu jej stronach w podobnej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa ciemne akcenty \xe2\x80\x93 posta\xc4\x87 koz\xc5\x82a po lewej i siedz\xc4\x85ca na krze\xc5\x9ble kobieta w welonie po prawej._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wne postaci na obrazie to kozio\xc5\x82 i siedz\xc4\x85ca po prawej stronie kobieta w czerni. Obie te postaci maj\xc4\x85 ukryte twarze. Wed\xc5\x82ug interpretacji Nigela Glendinninga symbolizuj\xc4\x85cy demona kozio\xc5\x82 ma otwarte usta, gdy\xc5\xbc zwraca si\xc4\x99 do siedz\xc4\x85cej na krze\xc5\x9ble kobiety. Zebranie jest rytua\xc5\x82em, podczas kt\xc3\xb3rego odbywa si\xc4\x99 inicjacj\xc4\x85 kobiety w czerni na wied\xc5\xbam\xc4\x99. Pozosta\xc5\x82e kobiety patrz\xc4\x85 na koz\xc5\x82a i wydaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z uwag\xc4\x85 s\xc5\x82ucha\xc4\x87 jego s\xc5\x82\xc3\xb3w. Jedynie kobieta w bia\xc5\x82ym stroju nowicjuszki patrzy na kobiet\xc4\x99 w czerni._NEWLINE_Wszystkie postaci s\xc4\x85 groteskowe, a ich twarze karykaturalne do tego stopnia, \xc5\xbce przypominaj\xc4\x85 zwierz\xc4\x99ta lub czaszki. Tak jak w przypadku innych czarnych malowide\xc5\x82 paleta barw jest bardzo ograniczona, dominuje czer\xc5\x84, ochra i br\xc4\x85z gdzieniegdzie prze\xc5\x82amane biel\xc4\x85. To dzie\xc5\x82o, podobnie jak ca\xc5\x82a seria, zawiera elementy w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe dla XX-wiecznego ekspresjonizmu._NEWLINE_Goya przedstawi\xc5\x82 ten sam temat na obrazie namalowanym w latach 1797\xe2\x80\x931798 o tytule Sabat czarownic lub Wielki Kozio\xc5\x82. To dzie\xc5\x82o o niewielkich rozmiarach nale\xc5\xbca\xc5\x82o do serii sze\xc5\x9bciu obraz\xc3\xb3w o tematyce zwi\xc4\x85zanej z czarami, wykonanych dla ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej Osuny._NEWLINE_Do obraz\xc3\xb3w Goi z kr\xc4\x99giem czarownic nawi\xc4\x85zuje utw\xc3\xb3r Jacka Kaczmarskiego \xe2\x80\x9eSabat czarownic\xe2\x80\x9d.'