b'\n_START_ARTICLE_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lewica, dialog\n_START_PARAGRAPH_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lewica, dialog \xe2\x80\x93 ksi\xc4\x85\xc5\xbcka autorstwa Adama Michnika, wydana po raz pierwszy w 1977 roku, w Instytucie Literackim Jerzego Giedroycia w Pary\xc5\xbcu, z przedmow\xc4\x85 Stefana Kisielewskiego. Zosta\xc5\x82a napisana w podwarszawskich Laskach, w zak\xc5\x82adzie dla dzieci niewidomych, prowadzonym przez siostry franciszkanki. Bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 inspiracj\xc4\x85 autora stanowi\xc5\x82o ods\xc5\x82uchanie nagra\xc5\x84 dyskusji przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 z emigracji, po\xc5\x9bwi\xc4\x99conych historycznej roli Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i jego oceny spo\xc5\x82ecznej._NEWLINE_W pierwszych latach od wydania publikacja funkcjonowa\xc5\x82a wy\xc5\x82\xc4\x85cznie w drugim obiegu i wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 polskich czytelnik\xc3\xb3w mia\xc5\x82a do niej utrudniony dost\xc4\x99p. Do wydania z 1998 roku do\xc5\x82\xc4\x85czono pos\xc5\x82owie autorstwa ks. J\xc3\xb3zefa Tischnera pt. Po co B\xc3\xb3g stworzy\xc5\x82 Michnika?. W 2009 roku ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. Lewica. Dialog zosta\xc5\x82a wydana przez Agor\xc4\x99, jako pierwszy tom cyklu Dzie\xc5\x82a wybrane Adama Michnika. Cykl zawiera pisma, rozprawy i eseje z lat 1977\xe2\x80\x931997._NEWLINE_W 2014 roku podczas debaty w klubie \xe2\x80\x9eTygodnika Powszechnego\xe2\x80\x9d Adam Michnik stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce dzi\xc5\x9b nada\xc5\x82by ksi\xc4\x85\xc5\xbcce inny tytu\xc5\x82, to jest: Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. Lewica. Dialog \xe2\x80\x93 Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82. Prawica. Monolog.\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o historyczne\n_START_PARAGRAPH_\nPublikacja dotyka skomplikowanych relacji pomi\xc4\x99dzy \xc5\x9brodowiskami lewicowymi a Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em katolickim w komunistycznej Polsce. Niekt\xc3\xb3re z postawionych przez Adama Michnika tez zdezaktualizowa\xc5\x82y si\xc4\x99 wraz z upadkiem PRL-u, co autor wielokrotnie podkre\xc5\x9bla\xc5\x82._NEWLINE_Adam Michnik: \xe2\x80\x9eKsi\xc4\x85\xc5\xbcka opowiada o zamkni\xc4\x99tym okresie historycznym. Po 1989 roku sytuacja zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 tak radykalnie, \xc5\xbce si\xc4\x99ganie dzi\xc5\x9b do Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, lewicy, dialogu wydaje mi si\xc4\x99 mie\xc4\x87 sensu tyle co\xe2\x80\xa6 dyskutowanie teraz polskich spor\xc3\xb3w po kl\xc4\x99sce powstania styczniowego. Fenomen tej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki wynika\xc5\x82 chyba z tego, \xc5\xbce by\xc5\x82a pierwsza. \xc5\xbbe przede mn\xc4\x85 nikt czego\xc5\x9b takiego nie napisa\xc5\x82\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W obecnej sytuacji politycznej publikacja Michnika mo\xc5\xbce by\xc4\x87 traktowana jako \xc5\x9bwiadectwo epoki.\n_START_SECTION_\nTerminologia\n_START_PARAGRAPH_\nW publikacji Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lewica, dialog Adam Michnik wprowadzi\xc5\x82 nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce terminy:_NEWLINE_Katolicyzm otwarty \xe2\x80\x93 nowoczesny, tolerancyjny ruch ideowy, opieraj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na duchu Drugiego Soboru Watyka\xc5\x84skiego, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82by atrakcyjny dla m\xc5\x82odej elity opozycyjnej._NEWLINE_Laicka lewica \xe2\x80\x93 \xc5\x9brodowisko lewicowe, niezwi\xc4\x85zane z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em katolickim, do kt\xc3\xb3rego zalicza\xc5\x82 si\xc4\x99 sam Michnik. Zgodnie z g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 tez\xc4\x85 publikacji powinno podj\xc4\x85\xc4\x87 dialog i wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em, co Michnik uj\xc4\x85\xc5\x82 w s\xc5\x82owach:_NEWLINE_Adam Michnik: \xe2\x80\x9eCzy my \xe2\x80\x93 ludzie lewicy laickiej \xe2\x80\x93 nie powinni\xc5\x9bmy wreszcie poj\xc4\x85\xc4\x87, \xc5\xbce w obliczu totalitarnej dyktatury tradycyjne poj\xc4\x99cie \xe2\x80\x9epost\xc4\x99pu\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9ewstecznictwa\xe2\x80\x9d czy te\xc5\xbc podzia\xc5\x82y na \xe2\x80\x9eprawic\xc4\x99\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9elewice\xe2\x80\x9d staj\xc4\x85 si\xc4\x99 mniej istotne od zasadniczej linii podzia\xc5\x82u, kt\xc3\xb3ra dzieli zwolennik\xc3\xb3w totalitaryzmu od jego przeciwnik\xc3\xb3w?\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Adam Michnik: \xe2\x80\x9eLudziom lewicy laickiej \xe2\x80\x93 raz jeszcze to powt\xc3\xb3rzmy \xe2\x80\x93 powinno zale\xc5\xbce\xc4\x87 na obronie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. (...) od wielu lat Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 katolicki w Polsce nie uzasadnia \xc5\xbcadnych racji mo\xc5\xbcnych tego \xc5\x9bwiata, stoj\xc4\x85c uporczywie po stronie prze\xc5\x9bladowanych i bitych. Rzeczywistym wrogiem lewicy laickiej nie jest Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lecz totalitaryzm\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nOdbi\xc3\xb3r spo\xc5\x82eczny\n_START_PARAGRAPH_\nPublikacja wywo\xc5\x82a\xc5\x82a du\xc5\xbce zainteresowanie zar\xc3\xb3wno w\xc5\x9br\xc3\xb3d \xc5\x9brodowisk prawicowych, jak i lewicowych. By\xc5\x82a przedmiotem licznych debat i komentarzy. Dwa lata od pierwszego wydania J\xc3\xb3zef Tischner odni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do niej w publikacji Polski kszta\xc5\x82t dialogu._NEWLINE_Odbi\xc3\xb3r spo\xc5\x82eczny ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lewica, dialog zmienia\xc5\x82 si\xc4\x99 z czasem. Zdaniem samego Michnika im wi\xc4\x99cej lat up\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o od wydania publikacji, tym bardziej by\xc5\x82 z tego powodu atakowany:_NEWLINE_Adam Michnik: \xe2\x80\x9e[ksi\xc4\x85\xc5\xbcka] w \xc5\x9brodowisku katolickim by\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta dobrze. Obszerne recenzje napisali Staszek Ma\xc5\x82kowski, Jacek Salij, Jan Pospieszalski. Oczywi\xc5\x9bcie byli tacy, co rozpoznali w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce zatrute \xc5\xbc\xc4\x85d\xc5\x82a liberalizmu i byli nastawieni negatywnie, ale to raczej wyj\xc4\x85tki. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej si\xc4\x99 to zreszt\xc4\x85 zmieni\xc5\x82o. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, lewic\xc4\x99, dialog zacz\xc4\x99to przedstawia\xc4\x87 jako brutalny atak na Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, manifestacj\xc4\x99 antyklerykalizmu\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Adam Michnik: \xe2\x80\x9eDzisiaj ten obszar rozmowy jest wyj\xc4\x85tkowo wprost zabagniony. Po obu stronach g\xc3\xb3r\xc4\x99 bior\xc4\x85 nieporozumienia, nieufno\xc5\x9bci, niech\xc4\x99ci. A gdy kto\xc5\x9b pr\xc3\xb3buje jednak rozmawia\xc4\x87, dostaje po pysku od jednych i od drugich. Jestem tego \xc5\x9bwietnym przyk\xc5\x82adem\xe2\x80\x9d.'