b'\n_START_ARTICLE_\nSzolem Alejchem\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 jako syn Nachuma (syna Wewika i Mindy Rabinowicz\xc3\xb3w) oraz Chai Ester (c\xc3\xb3rki Mojsze Jose Hamarnika i Git\xc5\x82). Szolem Nochem Wewiks sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 dzieci\xc5\x84stwo w ma\xc5\x82ym miasteczku Woronka. Maj\xc4\x85c 13 lat wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 z rodzicami do Perejas\xc5\x82awia, gdzie pos\xc5\x82ano go do rosyjskiej szko\xc5\x82y pa\xc5\x84stwowej. Nauk\xc4\x99 w gimnazjum uko\xc5\x84czy\xc5\x82 maj\xc4\x85c 17 lat. W roku 1877 zosta\xc5\x82 w Zofi\xc3\xb3wce prywatnym nauczycielem Go\xc5\x82dy, c\xc3\xb3rki Elimelecha \xc5\x81ojewa (\xc5\xbcydowskiego w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela ziemskiego). By\xc5\x82 zwi\xc4\x85zany z rosyjskim ruchem asymilatorskim, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej z syjonistami, pe\xc5\x82ni\xc5\x82 tak\xc5\xbce powierzon\xc4\x85 mu przez w\xc5\x82adze carskie funkcj\xc4\x99 rabina w \xc5\x81ubnie. Przez pewien czas pracowa\xc5\x82 jako zarz\xc4\x85dca posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci fabrykanta cukru. Tego typu posada by\xc5\x82a warunkiem, pod jakim \xc5\x81ojew wyrazi\xc5\x82 zgod\xc4\x99 na ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo c\xc3\xb3rki z by\xc5\x82ym korepetytorem. \xc5\x9alub odby\xc5\x82 si\xc4\x99 12 maja 1883 roku (z ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa tego urodzi\xc5\x82o si\xc4\x99 sze\xc5\x9bcioro dzieci: m.in. malarz Norman Raeben i pisarka Lili Kaufman)._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci te\xc5\x9bcia Szolem Alejchem w 1887 roku wyprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z rodzin\xc4\x85 do Kijowa, gdzie za pieni\xc4\x85dze uzyskane ze sprzeda\xc5\xbcy ziemi uruchomi\xc5\x82 kantor handlu p\xc5\x82odami rolnymi i papierami warto\xc5\x9bciowymi. _NEWLINE_Pozycja i posiadany maj\xc4\x85tek umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82y mu, opr\xc3\xb3cz dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci handlowej i pisarskiej, prowadzenie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci wydawniczej. Od 1888 roku przez kr\xc3\xb3tki czas wydawa\xc5\x82 rocznik literacki Di Jidisze Folksbibliotek (\xc5\xbbydowska Biblioteka Ludowa), na kt\xc3\xb3rego \xc5\x82amach debiutowa\xc5\x82 m.in. Icchok Lejb Perec. _NEWLINE_Rok 1888 uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 za symboliczn\xc4\x85 dat\xc4\x99 narodzin nowoczesnej literatury jidysz, cho\xc4\x87 wcze\xc5\x9bniej od wielu wiek\xc3\xb3w, a od pocz\xc4\x85tku XIX wieku do\xc5\x9b\xc4\x87 intensywnie, rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 pi\xc5\x9bmiennictwo w tym j\xc4\x99zyku._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1890 roku w wyniku niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwych inwestycji Szolem Alejchem straci\xc5\x82 ca\xc5\x82y posiadany maj\xc4\x85tek i, w obawie przed wierzycielami, wyjecha\xc5\x82 poza granice Rosji. Przez d\xc5\x82u\xc5\xbcszy czas podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 po Europie, przebywaj\xc4\x85c m.in. w Pary\xc5\xbcu i Wiedniu. Powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Rosji po sp\xc5\x82acie d\xc5\x82ug\xc3\xb3w przez rodzin\xc4\x99 i zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 pisarsk\xc4\x85._NEWLINE_W 1903 roku prze\xc5\xbcy\xc5\x82 pogrom \xc5\xbbyd\xc3\xb3w w Kiszyniowie._NEWLINE_W roku 1908, w trakcie podr\xc3\xb3\xc5\xbcy (cykl spotka\xc5\x84 autorskich), dozna\xc5\x82 zapa\xc5\x9bci w Baranowiczach i dwa miesi\xc4\x85ce przebywa\xc5\x82 w tamtejszym szpitalu. Stwierdzono nawr\xc3\xb3t gru\xc5\xbalicy, Szolem Alejchem wyjecha\xc5\x82 wi\xc4\x99c na kuracj\xc4\x99 do W\xc5\x82och, na Riwier\xc4\x99. Sze\xc5\x9b\xc4\x87 kolejnych lat sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych miejscowo\xc5\x9bciach uzdrowiskowych._NEWLINE_Po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej wraz z cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 rodziny wyemigrowa\xc5\x82 do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Mieszka\xc5\x82 w Nowym Jorku, na Lower East Side na Manhattanie. Zmar\xc5\x82 13 maja 1916 roku, pochowany zosta\xc5\x82 na cmentarzu Mount Carmel w Queens._NEWLINE_Pseudonim Szolem Alejchem oznacza mniej wi\xc4\x99cej Dzie\xc5\x84 dobry \xe2\x80\x93 jest to tradycyjne pozdrowienie w jidysz (dos\xc5\x82. \xe2\x80\x98pok\xc3\xb3j na was!\xe2\x80\x99). W pocz\xc4\x85tkowym okresie rozwoju nowoczesnej literatury jidysz wielu pisarzy decydowa\xc5\x82o si\xc4\x99 na pisanie pod pseudonimem. Jidysz \xe2\x80\x93 j\xc4\x99zyk, kt\xc3\xb3rym m\xc3\xb3wi\xc5\x82o wiele milion\xc3\xb3w \xc5\xbbyd\xc3\xb3w w Europie \xc5\x9arodkowo-Wschodniej \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 uznawany przez wykszta\xc5\x82conych pisarzy, szczeg\xc3\xb3lnie zwolennik\xc3\xb3w Haskali, \xc5\xbcydowskiego o\xc5\x9bwiecenia, za j\xc4\x99zyk niepe\xc5\x82ny, \xc5\xbcargon, j\xc4\x99zyk kobiet i ludzi niewykszta\xc5\x82conych, mimo \xc5\xbce pi\xc5\x9bmiennictwo w jidysz liczy\xc5\x82o sobie ju\xc5\xbc wiele wiek\xc3\xb3w. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Szolem Jankew Abramowicz, nazywany dziadkiem nowoczesnej literatury jidysz, znany jest pod pseudonimem Mendele Mojcher Sforim. Dopiero rewolucja zapocz\xc4\x85tkowana przez tych pisarzy zmieni\xc5\x82a postrzeganie j\xc4\x99zyka jidysz i da\xc5\x82a pocz\xc4\x85tek wielobarwnej, niezwykle zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanej nowoczesnej literaturze jidysz._NEWLINE_Szolem Rabinowicz, zwany wnukiem literatury jidysz (za ojca uznano Icchoka Lejba Pereca), to mitotw\xc3\xb3rca literatury jidysz \xe2\x80\x93 on sam stworzy\xc5\x82 legend\xc4\x99 o dziadku Mendelem i wnuku Szolemie Alejchemie \xe2\x80\x93 tworz\xc4\x85c tym samym narracj\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcycielsk\xc4\x85 literatury jidysz. Problematyk\xc4\x99 t\xc4\x99 oraz zagadnienia kulturowej roli pseudonimu w literaturze jidysz porusza Dan Miron w swoich pracach o Abramowiczu i Rabinowiczu._NEWLINE_Uwaga techniczna: W zapisach bibliograficznych i innych nale\xc5\xbcy stosowa\xc4\x87 zapis Szolem Alejchem lub Szolem-Alejchem. Wszelkie Sz. Alejchem lub samo Alejchem to zapisy b\xc5\x82\xc4\x99dne.'