b'\n_START_ARTICLE_\nSPAD S.XII\n_START_SECTION_\nHistoria i u\xc5\xbcycie w lotnictwie\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot SPAD S.XII zosta\xc5\x82 skonstruowany w grudniu 1916 roku przez in\xc5\xbc. Louisa B\xc3\xa9chereau we francuskiej wytw\xc3\xb3rni lotniczej Soci\xc3\xa9t\xc3\xa9 (anonyme) Pour L\'Aviation et ses D\xc3\xa9riv\xc3\xa9s (SPAD) z inicjatywy znakomitego francuskiego asa lotniczego - Georges\'a Guynemera jako nast\xc4\x99pca modelu SPAD S.VII. Chciano w nim znacz\xc4\x85co poprawi\xc4\x87 si\xc5\x82\xc4\x99 ognia, montuj\xc4\x85c zamiast pojedynczego karabinu maszynowego dzia\xc5\x82ko Puteaux kal. 37\xc2\xa0mm. Jednostrza\xc5\x82owe dzia\xc5\x82ko o masie 55 kg (z amunicj\xc4\x85), \xc5\x82adowane r\xc4\x99cznie z kabiny przez pilota, umieszczono mi\xc4\x99dzy blokami cylindr\xc3\xb3w silnika i strzela\xc5\x82o przez otw\xc3\xb3r w osi \xc5\x9bmig\xc5\x82a (co wymusi\xc5\x82o zastosowanie przek\xc5\x82adni i reduktora przy przeniesieniu nap\xc4\x99du na \xc5\x9bmig\xc5\x82o). Celowanie odbywa\xc5\x82o si\xc4\x99 przy pomocy karabinu maszynowego Vickers 7,7\xc2\xa0mm umieszczonego na kad\xc5\x82ubie, kt\xc3\xb3ry strzela\xc5\x82 amunicj\xc4\x85 smugow\xc4\x85._NEWLINE_Mimo zam\xc3\xb3wienia 300 egzemplarzy samolotu pod oznaczeniem SPAD S.XIICa1 (Ca1 oznacza\xc5\x82o jednomiejscowy my\xc5\x9bliwiec wyposa\xc5\xbcony w dzia\xc5\x82ko) wyprodukowano ich o wiele mniej - w lotnictwie operacyjnym nigdy nie by\xc5\x82o ich wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc 8 r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie. Ma\xc5\x82a popularno\xc5\x9b\xc4\x87 modelu w\xc5\x9br\xc3\xb3d pilot\xc3\xb3w mia\xc5\x82a swe przyczyny w trudno\xc5\x9bciach eksploatacyjnych: wibracje spowodowane reduktorem obrot\xc3\xb3w silnika, trudno\xc5\x9b\xc4\x87 celowania i \xc5\x82adowania dzia\xc5\x82ka, ma\xc5\x82a szybkostrzelno\xc5\x9b\xc4\x87, du\xc5\xbcy odrzut powoduj\xc4\x85cy zak\xc5\x82\xc3\xb3cenie stateczno\xc5\x9bci lotu i dym wype\xc5\x82niaj\xc4\x85cy po ka\xc5\xbcdym strzale kabin\xc4\x99 pilota sprawia\xc5\x82y, \xc5\xbce tym samolotem lata\xc4\x87 mogli tylko najlepsi piloci, jak Georges Guynemer, Ren\xc3\xa9 Fonck, Albert Deullin, Fernand Henri Chavannes, Georges Madon, Fran\xc3\xa7ois Battesti czy Lionel de Marmier. Mimo tych trudno\xc5\x9bci osi\xc4\x85gn\xc4\x99li oni na tych maszynach liczne sukcesy - Guynemer by\xc5\x82 zachwycony swoim avion magique (egzemplarz o numerze S.382), na kt\xc3\xb3rym w lecie 1917 roku zestrzeli\xc5\x82 cztery wrogie maszyny (zwyci\xc4\x99stwa nr 49, 50, 51 i 52), za\xc5\x9b "snajper" Fonck osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 na dw\xc3\xb3ch egzemplarzach S.XII (S.445 i S.452) a\xc5\xbc jedena\xc5\x9bcie zestrzele\xc5\x84! W lipcu 1918 r. jeden egzemplarz tego samolotu zosta\xc5\x82 zakupiony przez United States Army Air Service i mia\xc5\x82 trafi\xc4\x87 w r\xc4\x99ce ameryka\xc5\x84skiego asa Davida E. Putnama, jednak zgin\xc4\x85\xc5\x82 on zestrzelony zanim go otrzyma\xc5\x82 (maszyn\xc4\x99 w pa\xc5\xbadzierniku 1918 r. u\xc5\xbcytkowa\xc5\x82 major Charles John Biddle, dow\xc3\xb3dca 13th Aero Squadron); r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tylko jeden egzemplarz o numerze S.449 trafi\xc5\x82 w marcu 1918 roku do Wielkiej Brytanii (otrzyma\xc5\x82 numer B6877), ale zosta\xc5\x82 uszkodzony w trakcie pr\xc3\xb3b strzelania i nie zosta\xc5\x82 nawet wyremontowany.\n_START_SECTION_\nOpis konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot SPAD S.XIICa1 by\xc5\x82 jednomiejscowym samolotem my\xc5\x9bliwskim, dwup\xc5\x82atem o konstrukcji drewnianej, z odkryt\xc4\x85 kabin\xc4\x85. Kad\xc5\x82ub o konstrukcji kratownicowej i przekroju prostok\xc4\x85tnym, pokrycie przodu kad\xc5\x82uba z blach aluminiowych, reszta p\xc5\x82\xc3\xb3tnem. P\xc5\x82aty proste, kryte p\xc5\x82\xc3\xb3tnem, bez wzniosu, cienkie (profil 5%), dwud\xc5\xbawigarowe w formie p\xc5\x82askiej kratownicy wzmocnionej drutem stalowym, po\xc5\x82\xc4\x85czone s\xc5\x82upkami stalowymi z ok\xc5\x82adzin\xc4\x85 drewnian\xc4\x85; p\xc5\x82at dolny nieco o mniejszej rozpi\xc4\x99to\xc5\x9bci i ci\xc4\x99ciwie. Lotki tylko na g\xc3\xb3rnym p\xc5\x82acie. Usterzenie o konstrukcji drewnianej, kryte p\xc5\x82\xc3\xb3tnem. Podwozie klasyczne dwuko\xc5\x82owe sta\xc5\x82e, z p\xc5\x82oz\xc4\x85 ogonow\xc4\x85. Nap\xc4\x99d: silnik widlasty Hispano-Suiza 8C o mocy 147\xc2\xa0kW (200 KM) lub w p\xc3\xb3\xc5\xbanej serii produkcyjnej Hispano-Suiza 8Cb o mocy 162\xc2\xa0kW (220 KM), \xc5\x9bmig\xc5\x82o dwu\xc5\x82opatowe, drewniane. Zewn\xc4\x99trznie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82 si\xc4\x99 od S VII nieco wi\xc4\x99kszymi wymiarami, g\xc5\x82\xc4\x99bszym osadzeniem silnika w kad\xc5\x82ubie oraz zaokr\xc4\x85glonymi ko\xc5\x84c\xc3\xb3wkami skrzyde\xc5\x82 i tylnego usterzenia, jak w wersji S. XIII.'