b'\n_START_ARTICLE_\nKryptokokoza\n_START_SECTION_\nEpidemiologia\n_START_PARAGRAPH_\nC. neoformans wyst\xc4\x99puje na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie. Jest obecny w odchodach go\xc5\x82\xc4\x99bi i kur, na kontakt z kt\xc3\xb3rymi mo\xc5\xbcna by\xc4\x87 nara\xc5\xbconym w opuszczonych budynkach. Dro\xc5\xbcd\xc5\xbcaka tego izolowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z owoc\xc3\xb3w, nawozu, kurzu oraz z mleka krowiego w przypadku kryptokokowego zapalenia wymion. Jednak do tej pory nie udowodniono, \xc5\xbce kontakt z odchodami go\xc5\x82\xc4\x99bi mo\xc5\xbce prowadzi\xc4\x87 do zaka\xc5\xbcenia u ludzi. C. neoformans mo\xc5\xbce wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 na sk\xc3\xb3rze i w kale zdrowych ludzi. Do zaka\xc5\xbcenie dochodzi najprawdopodobniej poprzez inhalacj\xc4\x99. Choroba wyst\xc4\x99puje cz\xc4\x99sto u ludzi z obni\xc5\xbcon\xc4\x85 odporno\xc5\x9bci\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nObjawy\n_START_PARAGRAPH_\nNajcz\xc4\x99stsz\xc4\x85 kliniczn\xc4\x85 postaci\xc4\x85 choroby jest kryptokokowe zapalenie opon m\xc3\xb3zgowo-rdzeniowych. W tym przypadku zaka\xc5\xbcenie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 podostre albo przewlek\xc5\x82e, a objawami mog\xc4\x85 by\xc4\x87: pocz\xc4\x85tkowo b\xc3\xb3l g\xc5\x82owy i zaburzenia widzenia, nast\xc4\x99pnie zaburzenia stanu psychicznego, a w ko\xc5\x84cu sztywno\xc5\x9b\xc4\x87 karku, \xc5\x9bpi\xc4\x85czka i, w wypadku nieleczonej choroby, \xc5\x9bmier\xc4\x87. Innymi postaciami klinicznymi choroby s\xc4\x85 zaka\xc5\xbcenia sk\xc3\xb3ry i p\xc5\x82uc.\n_START_SECTION_\nRozpoznanie\n_START_PARAGRAPH_\nPodstaw\xc4\x85 szybkiego postawienia diagnozy w wypadku kryptokokowego zapalenia opon m\xc3\xb3zgowo-rdzeniowych jest badanie p\xc5\x82ynu m\xc3\xb3zgowo-rdzeniowego. W pobranej pr\xc3\xb3bce mo\xc5\xbcna zazwyczaj zaobserwowa\xc4\x87 podwy\xc5\xbcszone st\xc4\x99\xc5\xbcenie bia\xc5\x82ka, obni\xc5\xbcone glukozy oraz zwi\xc4\x99kszon\xc4\x85 liczb\xc4\x99 leukocyt\xc3\xb3w, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie jednoj\xc4\x85drzastych. W celu wykrycia C. neoformans stosuje si\xc4\x99 odczyn lateksowy. W badaniu histologicznym tkanek mo\xc5\xbce by\xc4\x87 widoczna odpowied\xc5\xba zapalna. W wypadku utworzenia ziarniniaka, kom\xc3\xb3rki C. neoformans mo\xc5\xbcna znale\xc5\xba\xc4\x87 wewn\xc4\x85trz kom\xc3\xb3rek olbrzymich. Kom\xc3\xb3rki patogenu mo\xc5\xbcna wybarwi\xc4\x87 hematoksylin\xc4\x85 i eozyn\xc4\x85, metod\xc4\x85 Gomoriego lub mucykarmin\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra barwi otoczk\xc4\x99 grzyba na kolor jasnoczerwony. C. neoformans mo\xc5\xbcna tak\xc5\xbce identyfikowa\xc4\x87 za pomoc\xc4\x85 immunofluorescencji bezpo\xc5\x9bredniej. Materia\xc5\x82em do tego badania s\xc4\x85 skrawki tkankowe umieszczone w formalinie. Wykrycie przeciwcia\xc5\x82 przeciwko grzybowi w te\xc5\x9bcie immunofluorescencji po\xc5\x9bredniej \xc5\x9bwiadczy o przebytym lub trwaj\xc4\x85cym zaka\xc5\xbceniu. W celu postawienia rozpoznania zak\xc5\x82ada si\xc4\x99 tak\xc5\xbce hodowl\xc4\x99. Materia\xc5\x82em do hodowli mo\xc5\xbce by\xc4\x87 p\xc5\x82yn m\xc3\xb3zgowo-rdzeniowy, bioptat lub mocz. U chorych z upo\xc5\x9bledzon\xc4\x85 odporno\xc5\x9bci\xc4\x85, zaka\xc5\xbceniem uk\xc5\x82adu nerwowego lub uog\xc3\xb3lnionym C. neoformans wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w moczu ca\xc5\x82y czas, nawet gdy nie ma \xc5\xbcadnych objaw\xc3\xb3w ze strony uk\xc5\x82adu moczowego.\n_START_SECTION_\nLeczenie\n_START_PARAGRAPH_\nLeczenie kryptokokozy jest skojarzone i polega na podawaniu amfoterycyny B i 5-fluorocytozyny. Skojarzenie tych dw\xc3\xb3ch lek\xc3\xb3w zwi\xc4\x99ksza skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 leczenia, zmniejsza cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9b\xc4\x87 nawrot\xc3\xb3w choroby, a tak\xc5\xbce pozwala na obni\xc5\xbcenie dawki amfoterycyny B, kt\xc3\xb3ra jest bardziej toksyczna ni\xc5\xbc 5-fluorocytozyna. U pacjent\xc3\xb3w z kryptokokoz\xc4\x85 uog\xc3\xb3lnion\xc4\x85 lub z upo\xc5\x9bledzon\xc4\x85 odporno\xc5\x9bci\xc4\x85 zalecane jest leczenie podtrzymuj\xc4\x85ce za pomoc\xc4\x85 flukonazolu w celu unikni\xc4\x99cia nawrot\xc3\xb3w choroby.'