b'\n_START_ARTICLE_\nTraktat o wolnym handlu pomi\xc4\x99dzy Brytyjsk\xc4\x85 Ameryk\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 a USA\n_START_PARAGRAPH_\nTraktat o wolnym handlu pomi\xc4\x99dzy Brytyjsk\xc4\x85 Ameryk\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 a USA (ang. The Reciprocity Treaty) - umowa handlowa zawarta pomi\xc4\x99dzy Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 a USA, podpisana w 1854, a obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85ca do 1866, reguluj\xc4\x85ca ca\xc5\x82okszta\xc5\x82t stosunk\xc3\xb3w gospodarczych pomi\xc4\x99dzy koloniami Now\xc4\x85 Fundlandi\xc4\x85, Wysp\xc4\x85 Ksi\xc4\x99cia Edwarda, Now\xc4\x85 Szkocj\xc4\x85, Nowym Brunszwikiem i Prowincj\xc4\x85 Kanady z jednej strony, a USA z drugiej._NEWLINE_Traktat podpisany w 1854 regulowa\xc5\x82 wymian\xc4\x99 handlow\xc4\x85 pomi\xc4\x99dzy brytyjskimi koloniami a USA. Amerykanie godzili si\xc4\x99 na zniesienie 21% c\xc5\x82a na materia\xc5\x82y sprowadzone z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie drewno i zbo\xc5\xbce. W zamian za to uzyskiwali prawa do po\xc5\x82ow\xc3\xb3w ryb na brytyjskich wodach oraz dost\xc4\x99p do kanadyjskiego rynku wyrob\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych. Po podpisaniu traktatu eksport z domini\xc3\xb3w brytyjskich do USA wzr\xc3\xb3s\xc5\x82 o 33%, podczas gdy ameryka\xc5\x84ski do domini\xc3\xb3w o 7%. W dziesi\xc4\x99\xc4\x87 lat po podpisaniu traktatu wymiana handlowa pomi\xc4\x99dzy stronami podwoi\xc5\x82a si\xc4\x99._NEWLINE_W\xc5\x9br\xc3\xb3d historyk\xc3\xb3w trwaj\xc4\x85 spory o skutki traktatu. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 uznaje, \xc5\xbce otwarcie gospodarek spowodowa\xc5\x82o gwa\xc5\x82towny rozw\xc3\xb3j ekonomiczny domini\xc3\xb3w i znaczne podniesienie stopy \xc5\xbcyciowej ich mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Krytycy traktatu twierdz\xc4\x85 jednak, i\xc5\xbc traktat spowodowa\xc5\x82 zahamowanie wzrostu przemys\xc5\x82u wytw\xc3\xb3rczego w tych dominiach z jednoczesnym przesuni\xc4\x99ciem kapita\xc5\x82\xc3\xb3w do rolnictwa, przemys\xc5\x82u drzewnego i wydobywczego. Twierdz\xc4\x85 tak\xc5\xbce, i\xc5\xbc olbrzymie zapotrzebowanie na surowce i \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87, jakie zapanowa\xc5\x82o w USA w czasie wojny secesyjnej, zmusi\xc5\x82oby Amerykan\xc3\xb3w do jednostronnego zniesienia taryf celnych, bez konieczno\xc5\x9bci koncesji brytyjskich._NEWLINE_Traktat wygas\xc5\x82 w 1866. Obawa przed recesj\xc4\x85, jaka mog\xc5\x82a po tym fakcie nast\xc4\x85pi\xc4\x87, by\xc5\x82a jednym z powod\xc3\xb3w zawarcia Konfederacji domini\xc3\xb3w brytyjskich w Ameryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, kt\xc3\xb3ra zaowocowa\xc5\x82a powstaniem nowego pa\xc5\x84stwa \xe2\x80\x93 Kanady w 1867. Po wyga\xc5\x9bni\xc4\x99ciu, traktat nie zosta\xc5\x82 przed\xc5\x82u\xc5\xbcony. W Kanadzie idea otwartej gospodarki zosta\xc5\x82a zast\xc4\x85piona narodow\xc4\x85 polityk\xc4\x85 gospodarcz\xc4\x85. Do idei wolnego handlu powr\xc3\xb3cono w 1911, lecz wynegocjowany wtedy traktat o wolnym handlu pomi\xc4\x99dzy Kanad\xc4\x85 a USA, nie zosta\xc5\x82 ratyfikowany przez Parlament Kanady. Taryfy celne zacz\xc4\x99to likwidowa\xc4\x87, gdy po II wojnie \xc5\x9bwiatowej Kanada przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do GATT. Zawarte w 1988 Porozumienie o wolnym handlu NAFTA ostatecznie doprowadzi\xc5\x82o do pe\xc5\x82nego otwarcia gospodarek obu kraj\xc3\xb3w.'