b'\n_START_ARTICLE_\nElefterios Wenizelos\n_START_SECTION_\nKadencja (6 pa\xc5\xbadziernika 1910 \xe2\x80\x93 25 lutego 1915)\n_START_PARAGRAPH_\n28 sierpnia 1909, zaproszony w tym celu z Krety przez grup\xc4\x99 m\xc5\x82odych, patriotycznych oficer\xc3\xb3w, stan\xc4\x85\xc5\x82 na czele wojskowego puczu, po kt\xc3\xb3rym po raz pierwszy obj\xc4\x85\xc5\x82 urz\xc4\x85d premiera. Natychmiast rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 postulowany przez m\xc5\x82odych oficer\xc3\xb3w program reform ustrojowych, m.in. wzmacniaj\xc4\x85cych publiczn\xc4\x85, powszechn\xc4\x85, podstawow\xc4\x85 o\xc5\x9bwiat\xc4\x99. Stymulowa\xc5\x82 szybk\xc4\x85 budow\xc4\x99 i modernizacj\xc4\x99 przemys\xc5\x82u zbrojeniowego. Dzi\xc4\x99ki argumentowi silnej i w\xc5\x82a\xc5\x9bnie dodatkowo modernizowanej jeszcze greckiej floty, w polityce zagranicznej, nie bez przeszk\xc3\xb3d uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 do sojuszu z Serbi\xc4\x85, Bu\xc5\x82gari\xc4\x85 i Czarnog\xc3\xb3r\xc4\x85, przygotowuj\xc4\x85cego wielonarodow\xc4\x85 wojn\xc4\x99 wyzwole\xc5\x84cz\xc4\x85, przeciw imperium tureckiemu. Czego sojusznicy nie docenili nale\xc5\xbcycie, to dokonuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 jednocze\xc5\x9bnie ogromny wzrost zar\xc3\xb3wno mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci technicznych, jak i wyszkolenia kadr oraz morale, tak\xc5\xbce greckiej armii l\xc4\x85dowej. W ich efekcie, to Grecja okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym beneficjentem nadchodz\xc4\x85cych dw\xc3\xb3ch wojen ba\xc5\x82ka\xc5\x84skich, w tym tak\xc5\xbce w zainicjowanym przez Bu\xc5\x82gar\xc3\xb3w, szczeg\xc3\xb3lnie gwa\xc5\x82townym i okrutnym starciu, o wymieszan\xc4\x85 etnicznie Macedoni\xc4\x99. Jednym z decyduj\xc4\x85cych element\xc3\xb3w zwyci\xc4\x99stw Grek\xc3\xb3w by\xc5\x82a dobra, pomimo r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w strategicznych, wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca pomi\xc4\x99dzy nominalnie g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cym armi\xc4\x85, wybitnym politykiem, Wenizelosem, a dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 polowym \xe2\x80\x93 sk\xc5\x82onnym do zdecydowanie nadmiernego ryzyka, jednak tak\xc5\xbce zdyscyplinowanym jako dow\xc3\xb3dca, zawodowym strategiem wojskowym, ksi\xc4\x99ciem Konstantynem. Po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej Wenizelos d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do sojuszu z pa\xc5\x84stwami Ententy, przez co popad\xc5\x82 w konflikt z panuj\xc4\x85cym w Grecji od 1913 roku Konstantynem. Z tego powodu 6 marca 1915 Wenizelos z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 dymisj\xc4\x99. Nadmierna sk\xc5\x82onno\xc5\x9b\xc4\x87 m\xc5\x82odego kr\xc3\xb3la do podejmowania ryzyka mia\xc5\x82a si\xc4\x99 okaza\xc4\x87 dla Grecji tragiczna ju\xc5\xbc wkr\xc3\xb3tce, w tzw. katastrofie ma\xc5\x82oazjatyckiej 1922 roku.\n_START_SECTION_\nKadencja (10 sierpnia 1915 \xe2\x80\x93 7 pa\xc5\xbadziernika 1915)\n_START_PARAGRAPH_\nW czerwcu rozpisano ponowne wybory, kt\xc3\xb3re doprowadzi\xc5\x82y do ogromnej przewagi jego partii. Po tym sukcesie Wenizelos zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w sierpniu po raz drugi obj\xc4\x85\xc4\x87 urz\xc4\x85d premiera Grecji. Jednak drastyczna rozbie\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 stanowisk z kr\xc3\xb3lem, zw\xc5\x82aszcza je\xc5\x9bli chodzi\xc5\x82o o sojusze wojskowe, zmusi\xc5\x82a go 7 pa\xc5\xbadziernika 1915 do rezygnacji ze stanowiska szefa rz\xc4\x85du.\n_START_SECTION_\nKadencja (9 pa\xc5\xbadziernika 1916 \xe2\x80\x93 14 czerwca 1917)\n_START_PARAGRAPH_\nW tym okresie Wenizelos sw\xc3\xb3j urz\xc4\x85d sprawowa\xc5\x82 tylko w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju._NEWLINE_W sierpniu 1916 roku w Salonikach wykorzystuj\xc4\x85c obecno\xc5\x9b\xc4\x87 wojsk ententy zwolennicy Wenizelosa dokonali przewrotu wojskowego, w wyniku kt\xc3\xb3rego od\xc5\x82\xc4\x85czono p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Grecji od po\xc5\x82udniowej rz\xc4\x85dzonej przez zwolennik\xc3\xb3w kr\xc3\xb3la (schizma narodowa). We wrze\xc5\x9bniu, tu\xc5\xbc po przybyciu do Salonik, wezwa\xc5\x82 nar\xc3\xb3d do obalenia kr\xc3\xb3la oraz zbrojnego wyst\xc4\x85pienia przeciwko Pa\xc5\x84stwom centralnym. 9 pa\xc5\xbadziernika 1916 r. utworzy\xc5\x82 nowy rz\xc4\x85d i stan\xc4\x85\xc5\x82 na jego czele a 23 listopada 1916 r. wypowiedzia\xc5\x82 wojn\xc4\x99 Niemcom i Bu\xc5\x82garii.\n_START_SECTION_\nKadencja (14 czerwca 1917 \xe2\x80\x93 4 listopada 1920)\n_START_PARAGRAPH_\nEntenta nie uzna\xc5\x82a pierwotnie nowego rz\xc4\x85du obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 wybuchu wojny domowej \xe2\x80\x93 zrobi\xc5\x82a to dopiero w grudniu. Grecja podzieli\xc5\x82a si\xc4\x99 na dwa obozy \xe2\x80\x93 wenizelist\xc3\xb3w i rojalist\xc3\xb3w. Rojali\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3rzy wci\xc4\x85\xc5\xbc rz\xc4\x85dzili w Grecji po\xc5\x82udniowej ugi\xc4\x99li si\xc4\x99 dopiero w czerwcu 1917 roku po blokadzie morskiej kraju oraz po oskar\xc5\xbceniach kr\xc3\xb3la o z\xc5\x82amanie przysi\xc4\x99gi. Wenizelos triumfalnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Aten jako premier ca\xc5\x82ego ju\xc5\xbc kraju. Po I wojnie \xc5\x9bwiatowej Wenizelos niezadowolony z rozstrzygni\xc4\x99\xc4\x87 terytorialnych zach\xc4\x99ca\xc5\x82 Grek\xc3\xb3w do osiedlania si\xc4\x99 w Smyrnie, co mia\xc5\x82o da\xc4\x87 przewag\xc4\x99 liczebn\xc4\x85 w ewentualnym plebiscycie w Azji Mniejszej. Podczas wybor\xc3\xb3w w Grecji, kt\xc3\xb3re odby\xc5\x82y si\xc4\x99 podczas trwaj\xc4\x85cej wojny grecko-tureckiej nieoczekiwanie wygrali rojali\xc5\x9bci, obiecuj\xc4\x85cy narodowi zako\xc5\x84czenie wojny i pos\xc5\x82uguj\xc4\x85cy si\xc4\x99 has\xc5\x82em o Grecji ma\xc5\x82ej, ale honorowej. Wenizelos jako zwolennik Grecji dw\xc3\xb3ch kontynent\xc3\xb3w i pi\xc4\x99ciu m\xc3\xb3rz ust\xc4\x85pi\xc5\x82 z fotela premiera 4 listopada 1920 roku._NEWLINE_Elefterios Wenizelos po dziesi\xc4\x99ciu latach urz\xc4\x99dowania opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Grecj\xc4\x99 i przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 do Pary\xc5\xbca, a do Grecji powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 Konstantyn.\n_START_SECTION_\nKadencja (11 stycznia 1924 \xe2\x80\x93 6 lutego 1924)\n_START_PARAGRAPH_\nW kolejnych wyborach, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y zbojkotowane przez rojalist\xc3\xb3w wygrali zwolennicy Wenizelosa co pozwoli\xc5\x82o mu ponownie zosta\xc4\x87 zwierzchnikiem rz\xc4\x85du.\n_START_SECTION_\nKadencja (4 czerwca 1928 \xe2\x80\x93 26 maja 1932)\n_START_PARAGRAPH_\nKiedy w 1928 roku Wenizelos ponownie zosta\xc5\x82 premierem zmieni\xc5\x82 ordynacj\xc4\x99 wyborcz\xc4\x85 i zarz\xc4\x85dzi\xc5\x82 nowe wybory, w kt\xc3\xb3rych dzi\xc4\x99ki nowemu systemowi Partia Liberalna uzyskuj\xc4\x85c 47% g\xc5\x82os\xc3\xb3w otrzyma\xc5\x82a 71% miejsc w parlamencie. W czasie tej kadencji Wenizelos pojedna\xc5\x82 si\xc4\x99 z Turcj\xc4\x85 \xe2\x80\x93 odwiecznym wrogiem Grecji oraz walnie przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do zawarcia paktu ba\xc5\x82ka\xc5\x84skiego mi\xc4\x99dzy Grecj\xc4\x85, Jugos\xc5\x82awi\xc4\x85, Rumuni\xc4\x85 i Turcj\xc4\x85. Zrealizowano powa\xc5\xbcne inwestycje w infrastruktur\xc4\x99 zaopatrzenia w wod\xc4\x99. M.in. rozpocz\xc4\x99to sztuczne nawadnianie p\xc3\xb3l w greckiej Macedonii, k\xc5\x82ad\xc4\x85c podstawy pod wzrost poziomu \xc5\xbcycia dopiero co powi\xc4\x99kszonej o p\xc3\xb3\xc5\x82 miliona liczby jej mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Prze\xc5\xbcywaj\xc4\x85ce gwa\xc5\x82towny rozw\xc3\xb3j Ateny, zacz\xc4\x99\xc5\x82y korzysta\xc4\x87 z nowo wybudowanego marato\xc5\x84skiego zbiornika wodnego, co radykalnie poprawi\xc5\x82o sytuacj\xc4\x99 sanitarn\xc4\x85 miasta. Nast\xc4\x85pi\xc5\x82 zasadniczy w skali p\xc3\xb3\xc5\x82wiecza rozw\xc3\xb3j szkolnictwa, dzi\xc4\x99ki modernizacji szk\xc3\xb3\xc5\x82 podstawowych, przestrzeganiu ich obowi\xc4\x85zkowego charakteru i dzi\xc4\x99ki ponad trzykrotnemu zwi\xc4\x99kszeniu liczby uczni\xc3\xb3w szk\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9brednich, do kt\xc3\xb3rych wprowadzono \xe2\x80\x93 obok sztucznego j\xc4\x99zyka katharewusa \xe2\x80\x93 tak\xc5\xbce nieoficjalny, ale powszechnie u\xc5\xbcywany, ludowy j\xc4\x99zyk nowogrecki dimotik\xc4\x99. Du\xc5\xbcy nacisk po\xc5\x82o\xc5\xbcono na integracj\xc4\x99 uciekinier\xc3\xb3w z Azji Mniejszej. Ten rz\xc4\x85d przetrwa\xc5\x82 ca\xc5\x82\xc4\x85 czteroletni\xc4\x85 kadencj\xc4\x99 \xe2\x80\x93 co ju\xc5\xbc by\xc5\x82o sukcesem na skal\xc4\x99 kraju.\n_START_SECTION_\nKadencja (5 czerwca 1932 \xe2\x80\x93 4 listopada 1932)\n_START_PARAGRAPH_\nKolejna kadencja nie by\xc5\x82a ju\xc5\xbc tak stabilna jak poprzednia a Wenizelos z minimaln\xc4\x85 przewag\xc4\x85 w parlamencie nie zdo\xc5\x82a\xc5\x82 d\xc5\x82ugo utrzyma\xc4\x87 gabinetu. Rozpisano nowe wybory a Partia Liberalna systematycznie traci\xc5\x82a poparcie wyborc\xc3\xb3w. Rozpisano nowe wybory.\n_START_SECTION_\nKadencja (16 stycznia 1933 \xe2\x80\x93 6 marca 1933)\n_START_PARAGRAPH_\nW styczniu 1933 roku Wenizelos sformowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j ostatni gabinet, kt\xc3\xb3ry przetrwa\xc5\x82 niespe\xc5\x82na trzy miesi\xc4\x85ce, gdy\xc5\xbc w kolejnych \xe2\x80\x93 marcowych wyborach zdecydowanie zwyci\xc4\x99\xc5\xbcyli monarchi\xc5\x9bci. Wynikiem tej wyborczej pora\xc5\xbcki by\xc5\x82 przewr\xc3\xb3t wojskowy, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 przyczyni\xc4\x87 si\xc4\x99 do zachowania resztki w\xc5\x82adzy libera\xc5\x82\xc3\xb3w przynajmniej w armii. Bunt jednak szybko st\xc5\x82umiono, a Wenizelosowi przypisywano udzia\xc5\x82 w organizowaniu owego przewrotu. Przeciwnicy polityczni o\xc5\x9bmiokrotnego premiera obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 jego charyzmy i wci\xc4\x85\xc5\xbc silnej osobowo\xc5\x9bci przeprowadzili kolejny \xe2\x80\x93 nieudany \xe2\x80\x93 zamach na jego \xc5\xbcycie. Po tych wydarzeniach Wenizelos wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 z polityki._NEWLINE_W 1935 roku Wenizelos podj\xc4\x85\xc5\x82 jeszcze jedn\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 zamachu stanu, tym razem nieskuteczn\xc4\x85. Wraz z 60 innymi uczestnikami puczu skazany zosta\xc5\x82 na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci. Po tych wydarzeniach wyemigrowa\xc5\x82 do Francji, gdzie rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zmar\xc5\x82. Gr\xc3\xb3b Elefteriosa Wenizelosa i jego syna Sofoklisa znajduje si\xc4\x99 na g\xc3\xb3rze Profitis Ilias, po\xc5\x82o\xc5\xbconej 8 km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d od miasta Chania.\n_START_SECTION_\nOdznaczenia\n_START_PARAGRAPH_\nW 1931 odznaczony Orderem Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego.'