b'\n_START_ARTICLE_\nPrzysionek \xc5\x9bmierci w Poznaniu\n_START_PARAGRAPH_\nPrzysionek \xc5\x9bmierci, tak\xc5\xbce Dom dla pozornie zmar\xc5\x82ych \xe2\x80\x93 nieistniej\xc4\x85cy obecnie budynek znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w obr\xc4\x99bie Cmentarza Starofarnego na Wzg\xc3\xb3rzu \xc5\x9bw. Wojciecha w Poznaniu (obecnie Cmentarz Zas\xc5\x82u\xc5\xbconych Wielkopolan), ufundowany przez hrabiego Edwarda Raczy\xc5\x84skiego i otwarty 1 stycznia 1848 przez jego syna Rogera, ju\xc5\xbc po samob\xc3\xb3jczej \xc5\x9bmierci fundatora. Budynek by\xc5\x82 swoist\xc4\x85 kostnic\xc4\x85 przeznaczon\xc4\x85 dla os\xc3\xb3b obawiaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 pogrzebania \xc5\xbcywcem w stanie letargu b\xc4\x85d\xc5\xba \xc5\x9bmierci klinicznej. Wzniesiono go w okresie szerzenia si\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Poznania pog\xc5\x82osek o odkryciu na cmentarzu winiarskim, podczas zwi\xc4\x85zanych z budow\xc4\x85 pozna\xc5\x84skiej Cytadeli ekshumacji, szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w os\xc3\xb3b rzekomo pogrzebanych \xc5\xbcywcem. Ze wzgl\xc4\x99du na brak zainteresowania fundacj\xc4\x85 budowla zosta\xc5\x82a rozebrana w 1852 roku.\n_START_SECTION_\nPog\xc5\x82oski o odkryciu szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nW 1828 podczas budowy Cytadeli na Wzg\xc3\xb3rzu Winiarskim doj\xc5\x9b\xc4\x87 mia\xc5\x82o do odkrycia specyficznych poch\xc3\xb3wk\xc3\xb3w zlokalizowanych na terenie likwidowanego przez w\xc5\x82adze pruskie cmentarza parafialnego \xc5\x9bw. Leonarda, w \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie stanowi\xc4\x85cych podpozna\xc5\x84sk\xc4\x85 wie\xc5\x9b Winiarach. Szkielety by\xc5\x82y odwr\xc3\xb3cone twarz\xc4\x85 ku do\xc5\x82owi, co zinterpretowano jako dow\xc3\xb3d pogrzebania \xc5\xbcywcem i p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego przebudzenia ofiar tej pomy\xc5\x82ki._NEWLINE_Informacje o odkryciu wywo\xc5\x82a\xc5\x82y psychoz\xc4\x99 strachu w\xc5\x9br\xc3\xb3d mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Poznania, dodatkowo podsycan\xc4\x85 przez sensacyjne publikacje w \xc3\xb3wczesnych czasopismach. Atmosferze zagro\xc5\xbcenia uleg\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc hrabia Edward Raczy\xc5\x84ski, kt\xc3\xb3ry chc\xc4\x85c si\xc4\x99 uchroni\xc4\x87 przed tak\xc4\x85 ewentualno\xc5\x9bci\xc4\x85, zawar\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas uk\xc5\x82ad ze swoim sekretarzem Gottlobem Conradem. Raczy\xc5\x84ski postanowi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ufundowa\xc4\x87 zak\xc5\x82ad chroni\xc4\x85cy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Poznania przed poch\xc3\xb3wkiem za \xc5\xbcycia. Pod koniec marca 1843 zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 do C. M. Maya, radcy miejskiego w Eisenach w Turyngii, z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o przes\xc5\x82anie mu dokumentacji podobnej, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cej tam instytucji. Otrzymawszy w ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch tygodni dokumenty, Raczy\xc5\x84ski zleci\xc5\x82 Karolowi Libeltowi opracowanie instrukcji dla pracownika planowanego domu, zwanego kopaczem. Przet\xc5\x82umaczon\xc4\x85 i zmodyfikowan\xc4\x85 przez Libelta instrukcj\xc4\x99 hrabia przekaza\xc5\x82 w\xc5\x82adzom miejskim, zobowi\xc4\x85zuj\xc4\x85c si\xc4\x99 do wzniesienia budynku oraz jego utrzymywania przez 6 lat, po czym fundacja przej\xc5\x9b\xc4\x87 mia\xc5\x82a na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 miasta._NEWLINE_Wbrew tym zamierzeniom do realizacji projektu w\xc3\xb3wczas nie dosz\xc5\x82o, Raczy\xc5\x84skiego absorbowa\xc5\x82y bowiem inne zobowi\xc4\x85zania, m.in. fundacja Z\xc5\x82otej Kaplicy, monumentalnego grobowca Mieszka I i Boles\xc5\x82awa Chrobrego w pozna\xc5\x84skiej archikatedrze, a w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie konflikty zwi\xc4\x85zane z jej wyposa\xc5\xbceniem wynik\xc5\x82e na forum sejmu prowincjonalnego Wielkiego Ksi\xc4\x99stwa Pozna\xc5\x84skiego oraz poczucie niezrozumienia przez spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo wielkopolskie, kt\xc3\xb3re wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y destrukcyjnie na stan jego zdrowia psychicznego. Pogr\xc4\x85\xc5\xbcony w g\xc5\x82\xc4\x99bokiej depresji arystokrata pope\xc5\x82ni\xc5\x82 samob\xc3\xb3jstwo 20 stycznia 1845 na Wyspie Edwarda w Zaniemy\xc5\x9blu, gdzie zwyk\xc5\x82 urz\xc4\x85dza\xc4\x87 inscenizowane bitwy morskie, odstrzeliwuj\xc4\x85c sobie g\xc5\x82ow\xc4\x99 z niewielkiej armaty. W sporz\xc4\x85dzonym kr\xc3\xb3tko przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 testamencie Raczy\xc5\x84ski poleci\xc5\x82 swemu synowi Rogerowi m.in. doko\xc5\x84czenie podj\xc4\x99tych zobowi\xc4\x85za\xc5\x84 zwi\xc4\x85zanych z Domem dla pozornie zmar\xc5\x82ych, co ten uczyni\xc5\x82. Budynek oddano do u\xc5\xbcytku 1 stycznia 1848.\n_START_SECTION_\nOpis budynku i jego funkcjonowanie\n_START_PARAGRAPH_\nDom dla pozornie zmar\xc5\x82ych umiejscowiono na terenie Cmentarza Starofarnego nale\xc5\xbc\xc4\x85cego do parafii \xc5\x9bw. Marii Magdaleny. W budynku znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwie sale, osobno dla kobiet i m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn oraz mieszkanie dla dozorcy. W salach tych ustawiono szereg katafalk\xc3\xb3w po\xc5\x82o\xc5\xbconych na trzystopniowej podstawie. Na nich umieszczono wy\xc5\x82o\xc5\xbcone po\xc5\x9bciel\xc4\x85 kosze przeznaczone do sk\xc5\x82adania cia\xc5\x82. Dozorca domu zobowi\xc4\x85zany by\xc5\x82 na palcach r\xc4\x85k i n\xc3\xb3g pozornie zmar\xc5\x82ych umieszcza\xc4\x87 pewien rodzaj naparstk\xc3\xb3w po\xc5\x82\xc4\x85czonych sznurkiem z dzwonkami. W momencie us\xc5\x82yszenia d\xc5\xbawi\xc4\x99ku dzwonka wywo\xc5\x82anego, jak zak\xc5\x82adano, poruszeniem spoczywaj\xc4\x85cej osoby, dozorca mia\xc5\x82 wzywa\xc4\x87 mieszkaj\xc4\x85cego w pobli\xc5\xbcu lekarza, kt\xc3\xb3ry poddawa\xc5\x82 zmar\xc5\x82ego reanimacji \xe2\x80\x93 tak j\xc4\x85 w\xc3\xb3wczas rozumiano \xe2\x80\x93 wlewa\xc5\x82 na j\xc4\x99zyk odrobin\xc4\x99 nafty, podsuwa\xc5\x82 pod nos pachn\xc4\x85cy spirytus i smarowa\xc5\x82 naft\xc4\x85 okolice serca._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na roz\xc5\x82adowanie nastroj\xc3\xb3w paniki w\xc5\x9br\xc3\xb3d mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Poznania, budynek by\xc5\x82 niewykorzystany. Ostatecznie w 1852 roku rozebrano go, za\xc5\x9b pieni\xc4\x85dze ze sprzeda\xc5\xbcy budulca przeznaczono na pomoc dla ubogich.'