b'\n_START_ARTICLE_\nGwara kurpiowska\n_START_PARAGRAPH_\nGwara kurpiowska \xe2\x80\x93 gwara j\xc4\x99zyka polskiego obejmuj\xc4\x85ca swoim zasi\xc4\x99giem Mazowsze p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodnie. Historycznie \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 z ci\xc4\x85giem gwar mazowieckich, zachowa\xc5\x82a sporo cech archaicznych. Na te tereny zosta\xc5\x82a przyniesiona przez przodk\xc3\xb3w Kurpi\xc3\xb3w, Mazur\xc3\xb3w, w zwi\xc4\x85zku z czym wykazuje wiele wsp\xc3\xb3lnych cech z gwar\xc4\x85 mazursk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra na Mazurach prawie ca\xc5\x82kowicie zanik\xc5\x82a. Istnieje tak\xc5\xbce pogl\xc4\x85d, i\xc5\xbc gwara kurpiowska jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 dialektu prusko-mazurskiego, odr\xc4\x99bnego od dialektu mazowieckiego._NEWLINE_Panuje prze\xc5\x9bwiadczenie, \xc5\xbce gwara kurpiowska jest znacz\xc4\x85co niejednolita w wymowie. Na przyk\xc5\x82ad wed\xc5\x82ug danych z okresu mi\xc4\x99dzywojennego Kurpie z okolic Myszy\xc5\x84ca zdanie \xe2\x80\x9eb\xc4\x99dzie pi\xc4\x99kny dzie\xc5\x84\xe2\x80\x9d oddadz\xc4\x85 jako \xe2\x80\x9ebandzie psiakny dzian\xe2\x80\x9d, a z Turo\xc5\x9bli jako \xe2\x80\x9ebendzie psi\xc4\x99kny dzien\xe2\x80\x9d. Temu prze\xc5\x9bwiadczeniu przeciwstawia si\xc4\x99 Jerzy Rubach, kt\xc3\xb3ry po badaniach j\xc4\x99zykoznawczych, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z zakresu fonetyki i fonologii, twierdzi, \xc5\xbce lokalne r\xc3\xb3\xc5\xbcnice wymowy s\xc4\x85 nieznaczne i \xe2\x80\x93 z wyj\xc4\x85tkiem wschodniego pasa \xe2\x80\x93 wymowa kurpiowska jest jednorodna. Pewne r\xc3\xb3\xc5\xbcnice wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w wymowie takich s\xc5\x82\xc3\xb3w jak Kurp\xc5\x9b/K\xc3\xb3rp\xc5\x9b (\'Kurp\') czy bu\xc5\x82/b\xc3\xb3\xc5\x82 (\'by\xc5\x82\').\n_START_SECTION_\nPismo\n_START_PARAGRAPH_\nGwara kurpiowska najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej zapisywana jest zgodnie ze standardow\xc4\x85 polsk\xc4\x85 ortografi\xc4\x85. Poniewa\xc5\xbc w gwarze kurpiowskiej wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 g\xc5\x82oski niewyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce we wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym j\xc4\x99zyku standardowym, w opracowaniach specjalistycznych stosowana bywa r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju transkrypcja. W tekstach popularnych zdarzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z tego powodu niekonsekwencje zapisu, np. w danym tek\xc5\x9bcie s\xc5\x82owo chleb mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zapisane w jednym miejscu "chleb", a w innym "chlib". Pierwszym systemem pisowni kurpiowskiej jest zaproponowany przez Jerzego Rubacha w pracy Zasady pisowni kurpiowskiego dialektu literackiego z roku 2009. System ten oparty jest na systemie polskiej pisowni uzupe\xc5\x82nionym o litery odpowiadaj\xc4\x85ce samog\xc5\x82oskom nieistniej\xc4\x85cym w j\xc4\x99zyku og\xc3\xb3lnopolskim. Zachowana w nim zosta\xc5\x82a pisownia samog\xc5\x82osek nosowych (kt\xc3\xb3re podobnie jak w odmianie og\xc3\xb3lnopolskiej wymawiane s\xc4\x85 niejednorodnie), rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnianie w pi\xc5\x9bmie "h" i "ch" (kt\xc3\xb3re podobnie jak w odmianie og\xc3\xb3lnopolskiej nie s\xc4\x85 odr\xc3\xb3\xc5\xbcniane w mowie), brak zaznaczania regularnych ubezd\xc5\xbawi\xc4\x99cznie\xc5\x84. Uproszczono za\xc5\x9b pisowni\xc4\x99 sp\xc3\xb3\xc5\x82g\xc5\x82osek mi\xc4\x99kkich i "j". Wszystkie nowo dodane litery s\xc4\x85 stosowane w j\xc4\x99zykach europejskich, a niekt\xc3\xb3re (np. \xc3\xab czy \xc3\xa5) tak\xc5\xbce w polskiej dialektologii.\n_START_SECTION_\nLitery i dwuznaki w systemie Rubacha\n_START_PARAGRAPH_\na, \xc3\xa5, \xc4\x85, b, c, \xc4\x87, ch, cz, d, dz, d\xc5\xba, d\xc5\xbc, e, \xc3\xa9, \xc3\xab, \xc4\x99, f, g, h, \xc3\xaf, j, k, l, \xc5\x82, m, n, \xc5\x84, o, \xc3\xb3, p, r, s, sz, \xc5\x9b, t, u, w, y, z, \xc5\xba, \xc5\xbc.\n_START_SECTION_\nCechy gwary kurpiowskiej\n_START_PARAGRAPH_\nGwara kurpiowska wykazuje wiele cech wsp\xc3\xb3lnych b\xc4\x85d\xc5\xba z j\xc4\x99zykiem og\xc3\xb3lnopolskim (np. asynchroniczna wymowa samog\xc5\x82osek nosowych, nierozr\xc3\xb3\xc5\xbcnianie h d\xc5\xbawi\xc4\x99cznego i bezd\xc5\xbawi\xc4\x99cznego, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 struktur gramatycznych, zanik iloczasu), b\xc4\x85d\xc5\xba z gwarami dialektu mazowieckiego (np. mazurzenie). Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cech kurpiowskich ma swoje odpowiedniki r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w innych gwarach polskich, a na odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87 sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 ich zestaw. Ni\xc5\xbcej przedstawione s\xc4\x85 cechy gwary kurpiowskiej na tle innych gwar polskich, zw\xc5\x82aszcza mazowieckich.'