b'\n_START_ARTICLE_\nTadeusz Tertil\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nTadeusz Tertil urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 7 wrze\xc5\x9bnia 1864 w Sanoku. By\xc5\x82 synem Roberta Tertila (1833-1893, rodem z W\xc4\x99gier, od oko\xc5\x82o 1863 do oko\xc5\x82o 1866 praktykant konceptowy w urz\xc4\x99dzie cyrku\xc5\x82u sanockiego, do oko\xc5\x82o 1888 komisarz urz\xc4\x99du starostwa powiatu lwowskiego) i pochodz\xc4\x85cej z Tarnowa Wilhelminy z domu P\xc5\x82o\xc5\x84skiej (zm. 12 lutego 1866 w wieku 27 lat na tyfus w Sanoku)._NEWLINE_Po zdaniu egzaminu dojrza\xc5\x82o\xc5\x9bci przez rok kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w Seminarium Duchownym w Przemy\xc5\x9blu. Uko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 z rodzin\xc4\x85 do Tarnowa, gdzie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 adwokack\xc4\x85. Pracowa\xc5\x82 w istniej\xc4\x85cym od 1895 biurze, \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85cym bezp\xc5\x82atn\xc4\x85 pomoc prawn\xc4\x85 dla niezamo\xc5\xbcnych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W 1893 zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem tarnowskiego gniazda Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d i w 1903 zosta\xc5\x82 wybrany na jego prezesa. Funkcj\xc4\x99 t\xc4\x99 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 do czasu swojej rezygnacji w 1907._NEWLINE_By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Ligi Narodowej w latach 1906\xe2\x80\x931912. Pocz\xc4\x85tkowo zwi\xc4\x85zany ze Stronnictwem Demokratyczno-Narodowym od 1907 by\xc5\x82 czynnym dzia\xc5\x82aczem i politykiem Polskiego Stronnictwa Demokratycznego. Od 1905 by\xc5\x82 radnym tarnowskiej Rady Miejskiej. Po rezygnacji w grudniu tego\xc5\xbc roku dotychczasowego burmistrza, Witolda Rogoyskiego, zosta\xc5\x82 na sesji w dniu 14 stycznia 1907 wybrany na nowego burmistrza. Urz\xc4\x85d ten pe\xc5\x82ni\xc5\x82 (z przerw\xc4\x85 spowodowan\xc4\x85 przez okupacj\xc4\x99 Tarnowa przez wojska rosyjskie w latach 1914\xe2\x80\x931915) a\xc5\xbc do 1923. Czas jego urz\xc4\x99dowania zaznaczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie mi\xc4\x99dzy innymi budow\xc4\x85 nowego dworca kolejowego, elektrowni i wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w miejskich (wszystkie trzy inwestycje oddano do u\xc5\xbcytku 24 listopada 1910), linii tramwajowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej ulic\xc4\x99 Lwowsk\xc4\x85 z dworcem kolejowym (1911) i warsztat\xc3\xb3w kolejowych (1917)._NEWLINE_W latach 1908 i 1913 by\xc5\x82 wybierany pos\xc5\x82em Sejmu Krajowego Galicji we Lwowie. By\xc5\x82 tak\xc5\xbce pos\xc5\x82em do austriackiej Rady Pa\xc5\x84stwa XII kadencji (17 lipca 1911 \xe2\x80\x93 28 pa\xc5\xbadziernika 1918), wybranym z listy PSD w okr\xc4\x99gu wyborczym nr 16 (Tarn\xc3\xb3w). Obydwie funkcje \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 ze sprawowaniem urz\xc4\x99du burmistrza Tarnowa. Po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej Tarn\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 10 listopada 1914 zaj\xc4\x99ty przez wojska rosyjskie. Rosjanie ustanowili w mie\xc5\x9bcie komendantur\xc4\x99 wojskow\xc4\x85, likwiduj\xc4\x85c w\xc5\x82adz\xc4\x99 burmistrza. Pomimo mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wyjazdu, pozosta\xc5\x82 w Tarnowie, organizuj\xc4\x85c pomoc dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Po ponownym opanowaniu miasta przez wojska austriackie obj\xc4\x85\xc5\x82 zn\xc3\xb3w urz\xc4\x85d burmistrza, chocia\xc5\xbc po oskar\xc5\xbceniu o kolaboracj\xc4\x99 z Rosjanami z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w 1915 dymisj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra nie zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta. Pod koniec I wojny \xc5\x9bwiatowej zosta\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Ko\xc5\x82a Polskiego w Radzie Pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_Po utworzeniu 28 pa\xc5\xbadziernika 1918 w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji i \xc5\x9al\xc4\x85ska Cieszy\xc5\x84skiego wszed\xc5\x82 z ramienia Polskiego Stronnictwa Demokratycznego w sk\xc5\x82ad jej prezydium i obj\xc4\x85\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 zast\xc4\x99pcy przewodnicz\xc4\x85cego. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, na posiedzeniu Rady Miejskiej w Tarnowie, przedstawi\xc5\x82 projekt uchwa\xc5\x82y, w kt\xc3\xb3rej radni oddali si\xc4\x99 pod w\xc5\x82adz\xc4\x99 rz\xc4\x85du w Warszawie. Nast\xc4\x99pnego dnia w Tarnowie rozbrojono \xc5\xbco\xc5\x82nierzy austriackich, a w\xc5\x82adze zaprzysi\xc4\x99\xc5\xbcono na wierno\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x85dowi polskiemu. By\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem Unii Narodowo-Pa\xc5\x84stwowej w 1922. Pozosta\xc5\x82 na stanowisku burmistrza miasta do swojej dymisji 13 wrze\xc5\x9bnia 1923, pe\xc5\x82ni\xc4\x85c jeszcze obowi\xc4\x85zki do 25 pa\xc5\xbadziernika. Nast\xc4\x99pnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do zawodu adwokackiego._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 nagle w Tarnowie 31 marca 1925 wskutek nierozpoznanego zapalenia wyrostka robaczkowego. Zosta\xc5\x82 pochowany w grobowcu rodzinnym na Starym Cmentarzu w Tarnowie._NEWLINE_Jego \xc5\xbcon\xc4\x85 od 1896 by\xc5\x82a Amalia z domu Zollner (1873\xe2\x80\x931963, c\xc3\xb3rka Karola, s\xc4\x99dziego z Tarnopola). Ich dzie\xc4\x87mi byli: Tadeusz (ur. 1897, zmar\xc5\x82y 1939-1945), Wilhelmina (1890\xe2\x80\x931937, \xc5\xbcona pp\xc5\x82k. i lekarza Stanis\xc5\x82awa Go\xc5\xbadziewskiego), Stanis\xc5\x82aw (1901-1957, in\xc5\xbcynier), W\xc5\x82adys\xc5\x82aw (1907-1990)\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nImieniem Tadeusza Tertila zosta\xc5\x82a nazwana w 1925 dotychczasowa ulica Lipowa w Tarnowie (po 1944 ul. 1 Maja, obecnie al. Solidarno\xc5\x9bci). Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie jego imi\xc4\x99 nosi pasa\xc5\xbc, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy tarnowski Rynek z placem Kazimierza Wielkiego, na terenie dw\xc3\xb3ch kamienic nale\xc5\xbc\xc4\x85cych niegdy\xc5\x9b do niego. W 2007 wmurowano w \xc5\x9bcian\xc4\x99 Ratusza tablic\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 po\xc5\x9bwi\xc4\x99con\xc4\x85 burmistrzowi a Rada Miasta i Rada Powiatu ustanowi\xc5\x82y doroczn\xc4\x85 Nagrod\xc4\x99 im. Tadeusza Tertila dla najlepszej pracy magisterskiej b\xc4\x85d\xc5\xba licencjackiej po\xc5\x9bwi\xc4\x99conej miastu i regionowi. W 2008 prezydent Lech Kaczy\xc5\x84ski odznaczy\xc5\x82 go po\xc5\x9bmiertnie Krzy\xc5\xbcem Komandorskim z Gwiazd\xc4\x85 Orderu Odrodzenia Polski. 30 pa\xc5\xbadziernika 2018 na tarnowskim Rynku ods\xc5\x82oni\xc4\x99to pomnik upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy Tadeusza Tertila.'