b'\n_START_ARTICLE_\nMuzyka chi\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nMuzyka chi\xc5\x84ska \xe2\x80\x93 og\xc3\xb3\xc5\x82 tradycji muzycznych chi\xc5\x84skiego kr\xc4\x99gu kulturowego, silnie oddzia\xc5\x82uj\xc4\x85cych r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na inne kraje Azji, od Turkiestanu po Japoni\xc4\x99 i wyspy Indonezji. Wp\xc5\x82ywy widoczne s\xc4\x85 zw\xc5\x82aszcza w wykorzystaniu instrument\xc3\xb3w strunowych szarpanych, takich jak r\xc3\xb3\xc5\xbcne odmiany lutni. Pewne elementy dawnej muzyki chi\xc5\x84skiej, pomimo \xc5\xbce zanik\xc5\x82y w samych Chinach, zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w takich krajach jak Japonia, Korea czy Wietnam.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tki muzycznej kultury Chin si\xc4\x99gaj\xc4\x85 prawdopodobnie po\xc5\x82owy II tysi\xc4\x85clecia p.n.e. Pomimo widocznej ci\xc4\x85g\xc5\x82o\xc5\x9bci histori\xc4\x99 muzyki chi\xc5\x84skiej zazwyczaj dzieli si\xc4\x99 na dwa okresy: staro\xc5\xbcytny, do ko\xc5\x84ca dynastii Han (220 n.e.) i nowo\xc5\xbcytny. Najwcze\xc5\x9bniejsza faza rozwoju po\xc5\x9bwiadczona jest archeologicznie przez znalezione instrumenty (litofony, dzwony, okaryny). Najstarszym zachowanym teksem zawieraj\xc4\x85cym wzmianki nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce do muzyki jest Ksi\xc4\x99ga pie\xc5\x9bni zachodnich Zhou, sugeruj\xc4\x85ca istnienie siedmiostrunowego instrumentu szarpanego, prawdopodobnie pierwowzoru cytry guqin.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nTradycyjna muzyka chi\xc5\x84ska odznacza si\xc4\x99 wyj\xc4\x85tkow\xc4\x85 zachowawczo\xc5\x9bci\xc4\x85, wynikaj\xc4\x85c\xc4\x85 z jej zwi\xc4\x85zku z religi\xc4\x85 i sposobem pojmowania \xc5\x9bwiata. Muzyka w staro\xc5\xbcytnych Chinach by\xc5\x82a uwa\xc5\xbcana za czynnik bezpo\xc5\x9brednio normuj\xc4\x85cy rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85, st\xc4\x85d szereg rygorystycznych norm i zasad, kt\xc3\xb3re ni\xc4\x85 rz\xc4\x85dzi\xc5\x82y. Rytualistyczne traktowanie muzyki skutkowa\xc5\x82o rozwojem kilku gatunk\xc3\xb3w np. kultowej czy dworskiej, z wyra\xc5\xbanym zaniedbaniem muzyki rozrywkowej, popularnej w innych krajach regionu.'