b'\n_START_ARTICLE_\nNaukowa i Akademicka Sie\xc4\x87 Komputerowa\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nNASK powsta\xc5\x82a wiosn\xc4\x85 1992 r. przy Uniwersytecie Warszawskim jako zesp\xc3\xb3\xc5\x82 koordynacyjny ds. rozwoju akademickich sieci komputerowych (dok\xc5\x82adna nazwa: Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Koordynacyjny Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej przy Uniwersytecie Warszawskim). Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 ten odegra\xc5\x82 istotn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w pod\xc5\x82\xc4\x85czeniu Polski do Internetu: nawi\xc4\x85zanie po raz pierwszy \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci przy u\xc5\xbcyciu protoko\xc5\x82u IP pomi\xc4\x99dzy Instytutem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego a Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 17 sierpnia 1991 r._NEWLINE_Od 1993 r. NASK dzia\xc5\x82a jako jednostka badawczo-rozwojowa prowadz\xc4\x85ca badania naukowe i prace rozwojowe w zakresie telekomunikacji, teleinformatyki, sieci i us\xc5\x82ug teleinformatycznych; od dnia 1 pa\xc5\xbadziernika 2010 r. NASK jest instytutem badawczym. NASK jest jednocze\xc5\x9bnie operatorem telekomunikacyjnym oferuj\xc4\x85cym dost\xc4\x99p do szerokopasmowego Internetu, budow\xc4\x99 i utrzymanie sieci korporacyjnych, telefoni\xc4\x99 klasyczn\xc4\x85 i telefoni\xc4\x99 IP, kolokacj\xc4\x99, hosting, us\xc5\x82ugi wideokonferencji. W\xc5\x9br\xc3\xb3d klient\xc3\xb3w NASK znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 instytucje akademickie i naukowe, urz\xc4\x99dy administracji pa\xc5\x84stwowej oraz sektor biznesowy. NASK jest cz\xc5\x82onkiem konsorcjum PIONIER, wnosz\xc4\x85c istotny wk\xc5\x82ad merytoryczny w jego prace._NEWLINE_NASK pe\xc5\x82ni funkcj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eregistry\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 krajowego rejestru nazw internetowych w domenie .pl. Uruchomienie w 2003 r. systemu automatycznej rejestracji domen poprzez protok\xc3\xb3\xc5\x82 EPP (Extensible Provisioning Protocol) umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o wprowadzenie tzw. programu partnerskiego w zakresie rejestracji i utrzymywania nazw domen. Program partnerski NASK jest rozwi\xc4\x85zaniem dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cym wed\xc5\x82ug znanego na \xc5\x9bwiecie modelu okre\xc5\x9blanego jako \xe2\x80\x9eregistry-registrar\xe2\x80\x9d. NASK (registry) udost\xc4\x99pnia swoim partnerom (registrars) mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 samodzielnego rejestrowania nazw domenowych w krajowym rejestrze .pl. Partnerem NASK mo\xc5\xbce zosta\xc4\x87 ka\xc5\xbcda firma, kt\xc3\xb3ra spe\xc5\x82nia wymagane warunki techniczne i formalne. Program partnerski umo\xc5\xbcliwia abonentom wyb\xc3\xb3r najbardziej atrakcyjnej oferty; mog\xc4\x85 oni wybiera\xc4\x87 us\xc5\x82ugodawc\xc4\x99 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu polskich i zagranicznych firm oferuj\xc4\x85cych tego rodzaju us\xc5\x82ugi. Obecnie 100% wszystkich rejestracji domen dokonywanych jest przez partner\xc3\xb3w NASK, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych najwi\xc4\x99kszy udzia\xc5\x82 w rynku maj\xc4\x85 firmy: Home.pl i NetArt. W trzecim kwartale 2014 r. prowadzony przez NASK rejestr domeny .pl przekroczy\xc5\x82 2,5 miliona aktywnych nazw w DNS. Z kolei w drugim kwartale 2015 r. odnotowano najwy\xc5\xbcsz\xc4\x85 \xc5\x9bredni\xc4\x85 liczb\xc4\x99 nowych rejestracji w dotychczasowej historii domeny .pl._NEWLINE_W 2003 r. NASK jako jeden z pierwszych rejestr\xc3\xb3w na \xc5\x9bwiecie wprowadzi\xc5\x82 obs\xc5\x82ug\xc4\x99 domen ze znakami narodowymi (Internationalized Domain Names). Tak\xc5\xbce w 2003 r. z inicjatywy NASK powsta\xc5\x82 przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji s\xc4\x85d polubowny do rozstrzygania spor\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z rejestracj\xc4\x85 i utrzymywaniem domen *.pl. Opr\xc3\xb3cz samej rejestracji domen NASK oferuje takie us\xc5\x82ugi jak \xe2\x80\x9eWait List Service\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 tzw. \xe2\x80\x9eopcja\xe2\x80\x9d umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ca wykupienie na trzy lata pierwsze\xc5\x84stwa do rejestracji domeny w wypadku, gdyby uleg\xc5\x82a ona usuni\xc4\x99ciu, czy \xe2\x80\x9eDomain Name Tasting\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 us\xc5\x82uga polegaj\xc4\x85ca na rejestracji domeny na okres 14 dni w celu przetestowania jej atrakcyjno\xc5\x9bci._NEWLINE_Od grudnia 2011 r. do czerwca 2012 r. trwa\xc5\x82 prowadzony przez NASK, trzyetapowy proces udost\xc4\x99pniania w Polsce domeny .pl zabezpieczonej przez protok\xc3\xb3\xc5\x82 DNSSEC. W pierwszym etapie jego wdra\xc5\xbcania nast\xc4\x85pi\xc5\x82o przekazanie przez NASK zarz\xc4\x85dzanych przez siebie domen w formie zabezpieczonej przy pomocy DNSSEC. Drugi etap obejmowa\xc5\x82 uruchomienie przez IANA skr\xc3\xb3tu z klucza kryptograficznego podpisuj\xc4\x85cego domen\xc4\x99 .pl do systemu nazw domenowych. Wdro\xc5\xbcenie zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 4 czerwca przyjmowaniem od abonent\xc3\xb3w rekord\xc3\xb3w DS. Wprowadzenie DNSSEC mia\xc5\x82o utrudni\xc4\x87 cyberprzest\xc4\x99pcom podszywanie si\xc4\x99 pod oryginaln\xc4\x85 witryn\xc4\x99 internetow\xc4\x85 i kierowanie internaut\xc3\xb3w do identycznej lub bardzo podobnej, specjalnie przygotowanej przez nich strony internetowej._NEWLINE_NASK jest cz\xc5\x82onkiem FIRST, TERENA oraz CENTR, co daje mu m.in. prawo po\xc5\x9bredniego ingerowania w dzia\xc5\x82ania systemu DNS._NEWLINE_W ramach NASK powsta\xc5\x82 w 1996 r. pierwszy w Polsce zesp\xc3\xb3\xc5\x82 reagowania na zagro\xc5\xbcenia w sieci (Computer Emergency Response Team) dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy pod nazw\xc4\x85 CERT Polska. Do zada\xc5\x84 CERT Polska nale\xc5\xbcy rejestracja, obs\xc5\x82uga i klasyfikacja incydent\xc3\xb3w naruszaj\xc4\x85cych bezpiecze\xc5\x84stwo sieci, prowadzenie bada\xc5\x84 oraz publikacja raport\xc3\xb3w na temat bezpiecze\xc5\x84stwa polskich zasob\xc3\xb3w Internetu po\xc5\x82\xc4\x85czona z szerok\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 informacyjn\xc4\x85 i szkoleniow\xc4\x85. CERT Polska bierze udzia\xc5\x82 w wielu mi\xc4\x99dzynarodowych projektach i wspiera udzia\xc5\x82 NASK w realizacji unijnego programu \xe2\x80\x9eSafer Internet\xe2\x80\x9d. Z inicjatywy tego zespo\xc5\x82u powsta\xc5\x82 przy NASK punkt kontaktowy ds. zwalczania nielegalnych tre\xc5\x9bci w Internecie \xe2\x80\x93 Dy\xc5\xbcurnet.pl._NEWLINE_Od kilkunastu lat NASK oraz dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy w jego ramach zesp\xc3\xb3\xc5\x82 CERT Polska s\xc4\x85 organizatorami Konferencji na temat bezpiecze\xc5\x84stwa teleinformatycznego SECURE. W jej trakcie omawiane s\xc4\x85 najnowsze zagro\xc5\xbcenia sieciowe i aktualne trendy w cyberbezpiecze\xc5\x84stwie. Konferencja jest przeznaczona dla administrator\xc3\xb3w, cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zespo\xc5\x82\xc3\xb3w bezpiecze\xc5\x84stwa oraz praktyk\xc3\xb3w z tej dziedziny._NEWLINE_W NASK dzia\xc5\x82a Polskie Centrum Programu \xe2\x80\x9eSafer Internet\xe2\x80\x9d powo\xc5\x82ane w 2005 r. w ramach programu zainicjowanego przez Komisj\xc4\x99 Europejsk\xc4\x85. Polskie Centrum tworz\xc4\x85 NASK oraz Fundacja Dzieci Niczyje (FDN). Program Komisji Europejskiej \xe2\x80\x9eSafer Internet\xe2\x80\x9d (uruchomiony w 1999 r.) ma na celu promocj\xc4\x99 bezpiecznego korzystania z nowych technologii i Internetu w\xc5\x9br\xc3\xb3d dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy oraz dzia\xc5\x82anie na rzecz zwalczania nielegalnych tre\xc5\x9bci i spamu w Internecie. Od 2005 r. do programu w\xc5\x82\xc4\x85czona zosta\xc5\x82a problematyka zwi\xc4\x85zana z zagro\xc5\xbceniami wynikaj\xc4\x85cymi z u\xc5\xbcytkowania telefon\xc3\xb3w kom\xc3\xb3rkowych, gier on-line, wymian\xc4\x85 plik\xc3\xb3w P2P i innymi formami komunikacji on-line w czasie rzeczywistym (czaty i komunikatory). Polskie Centrum Programu \xe2\x80\x9eSafer Internet\xe2\x80\x9d podejmuje szereg kompleksowych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 na rzecz bezpiecze\xc5\x84stwa dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy korzystaj\xc4\x85cych z Internetu i nowych technologii. Partnerem wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci realizowanych przez Centrum projekt\xc3\xb3w jest Fundacja Orange. Jednym z wydarze\xc5\x84 organizowanych przez Polskie Centrum Programu Safer Internet jest Mi\xc4\x99dzynarodowa Konferencja \xe2\x80\x9eBezpiecze\xc5\x84stwo dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy w Internecie\xe2\x80\x9d. Jej uczestnikami s\xc4\x85 przedstawiciele sektora edukacyjnego, organizacji pozarz\xc4\x85dowych, wymiaru sprawiedliwo\xc5\x9bci i organ\xc3\xb3w \xc5\x9bcigania oraz dostawc\xc3\xb3w us\xc5\x82ug i tre\xc5\x9bci internetowych. Opr\xc3\xb3cz tego NASK wsp\xc3\xb3lnie z Fundacj\xc4\x85 Dzieci Niczyje co roku prowadzi obchody Dnia Bezpiecznego Internetu, kt\xc3\xb3rych centralnym punktem jest konferencja dla przedstawicieli sektora edukacyjnego i profesjonalist\xc3\xb3w pracuj\xc4\x85cych z dzie\xc4\x87mi._NEWLINE_W Laboratoriach Biometrii NASK prowadzone s\xc4\x85 badania na rozwojem i zastosowaniem biometrii w celu automatycznej identyfikacji i weryfikacji to\xc5\xbcsamo\xc5\x9bci._NEWLINE_W dniu 25 kwietnia 2016 instytut zmieni\xc5\x82 siedzib\xc4\x99, przenosz\xc4\x85c si\xc4\x99 z budynku przy ul. W\xc4\x85wozowej 18 do nowego budynku przy ul. Kolskiej 12 w Warszawie. W 2017 r. NASK uzyska\xc5\x82a status pa\xc5\x84stwowego instytutu badawczego. Na mocy rozporz\xc4\x85dzenia Rady Ministr\xc3\xb3w z dnia 26.01.2018 r. do instytutu zosta\xc5\x82 z dniem 1.02.2018 r. wcielony Instytut Maszyn Matematycznych.\n_START_SECTION_\nSprawa opcji walutowych\n_START_PARAGRAPH_\nW czerwcu 2009 roku ujawniono fakt prowadzenia przez NASK inwestycji w opcje walutowe. W efekcie nietrafionych decyzji biznesowych NASK straci\xc5\x82 oko\xc5\x82o 14 mln z\xc5\x82otych, a \xc3\xb3wczesny dyrektor Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej \xe2\x80\x93 Maciej Koz\xc5\x82owski \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82 w trybie nag\xc5\x82ym odwo\xc5\x82any przez prof. Barbar\xc4\x99 Kudryck\xc4\x85, Minister Nauki i Szkolnictwa Wy\xc5\xbcszego. Na wniosek Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy\xc5\xbcszego prokuratura rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a \xc5\x9bledztwo, maj\xc4\x85ce na celu wyja\xc5\x9bnienie szczeg\xc3\xb3\xc5\x82\xc3\xb3w sprawy. Sprawa opar\xc5\x82a si\xc4\x99 o S\xc4\x85d Najwy\xc5\xbcszy, kt\xc3\xb3ry uchwa\xc5\x82\xc4\x85 o sygnaturze III CZP 89/14 z 26 listopada 2014 roku uzna\xc5\x82 umow\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy NASK-iem i bankiem za niewa\xc5\xbcn\xc4\x85. W uchwale S\xc4\x85d Najwy\xc5\xbcszy stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno dzia\xc5\x82anie NASK, jaki i podmiotu pozwanego by\xc5\x82o sprzeczne z ustaw\xc4\x85. Jak podkre\xc5\x9blono, strona pozwana pozostawa\xc5\x82a w pe\xc5\x82ni \xc5\x9bwiadoma, \xc5\xbce NASK swoim dzia\xc5\x82aniem z\xc5\x82ama\xc5\x82 zakaz ustawowy, czym naruszy\xc5\x82a zasady wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcycia spo\xc5\x82ecznego.\n_START_SECTION_\nZmiany na stanowisku dyrektora\n_START_PARAGRAPH_\nW lipcu 2009 roku prof. Barbara Kudrycka, minister nauki i szkolnictwa wy\xc5\xbcszego, odwo\xc5\x82a\xc5\x82a w trybie nag\xc5\x82ym \xc3\xb3wczesnego dyrektora NASK Macieja Koz\xc5\x82owskiego. Powodem jej decyzji by\xc5\x82o podejrzenie wyst\xc4\x85pienia nieprawid\xc5\x82owo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanych z inwestycjami NASK w opcje walutowe. Do czasu wyboru nowego dyrektora funkcj\xc4\x99 t\xc4\x99 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 prof. Krzysztof Malinowski. Zwyci\xc4\x99zc\xc4\x85 konkursu na stanowisko dyrektora NASK zosta\xc5\x82 Micha\xc5\x82 Chrzanowski, kt\xc3\xb3ry z dniem 16 listopada 2009 r. rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 pe\xc5\x82nienie tej funkcji. Jego kadencja zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 w 2014 roku. Wtedy te\xc5\xbc minister nauki i szkolnictwa wy\xc5\xbcszego og\xc5\x82osi\xc5\x82 konkurs na dyrektora NASK. Jego zwyci\xc4\x99zc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 ponownie Micha\xc5\x82 Chrzanowski, kt\xc3\xb3ry 15 listopada 2014 roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 drug\xc4\x85 kadencj\xc4\x99._NEWLINE_W marcu 2016 r. dyrektor Micha\xc5\x82 Chrzanowski \xe2\x80\x93 na 3 lata przed zako\xc5\x84czeniem swojej drugiej kadencji \xe2\x80\x93 og\xc5\x82osi\xc5\x82 rezygnacj\xc4\x99 z zajmowanego stanowiska. Do pe\xc5\x82nienia funkcji kierownika instytutu z dniem 1 kwietnia 2016 przez Ministra Cyfryzacji wyznaczony zosta\xc5\x82 zast\xc4\x99pca dyrektora, Wojciech Kamieniecki._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 2018 roku Wojciech Kamieniecki zosta\xc5\x82 odwo\xc5\x82any ze stanowiska dyrektora NASK. Powodem odwo\xc5\x82ania Kamienieckiego mia\xc5\x82 by\xc4\x87 brak porozumienia co do obs\xc5\x82ugi elektronicznego poboru op\xc5\x82at (viaTOLL, e-myto). _NEWLINE_Obowi\xc4\x85zki p.o. dyrektora przej\xc4\x85\xc5\x82 Krzysztof Silicki.'