b'\n_START_ARTICLE_\nLeon Petra\xc5\xbcycki\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nSyn J\xc3\xb3zefa Petra\xc5\xbcyckiego i Rozalii Czarnockiej herbu Lis. Jego ojciec bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w powstaniu styczniowym w wyniku czego skonfiskowano mu maj\xc4\x85tek, dlatego dzieci\xc5\x84stwo sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 w nale\xc5\xbc\xc4\x85cym do rodziny jego matki maj\xc4\x85tku Ledniewicze ko\xc5\x82o Sienna. Osobowo\xc5\x9b\xc4\x87 Petra\xc5\xbcyckiego ukszta\xc5\x82towa\xc5\x82a si\xc4\x99 na styku dw\xc3\xb3ch kultur: polskiej i rosyjskiej. Z kultur\xc4\x85 polsk\xc4\x85 wi\xc4\x85za\xc5\x82o go pochodzenie, tradycje domowe, j\xc4\x99zyk i zainteresowania badawcze. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jego prac pisana by\xc5\x82a jednak w j\xc4\x99zyku rosyjskim lub niemieckim. Okres najwi\xc4\x99kszej aktywno\xc5\x9bci uczonego przypada na jego pobyt w Rosji. By\xc5\x82 wtedy aktywnym uczestnikiem \xc5\xbcycia politycznego i intelektualnego Rosji. Z tego powodu, w pracach rosyjskich, okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 go jako uczonego rosyjskiego._NEWLINE_Petra\xc5\xbcycki uko\xc5\x84czy\xc5\x82 gimnazjum w Witebsku, a nast\xc4\x99pnie uda\xc5\x82 si\xc4\x99 na studia medyczne na Uniwersytecie Kijowskim. Po dw\xc3\xb3ch latach zmieni\xc5\x82 kierunek studi\xc3\xb3w na prawo. Dyplom uzyska\xc5\x82 w 1890 r. Jeszcze w czasie studi\xc3\xb3w (1888\xe2\x80\x921889) prze\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 z niemieckiego na rosyjski System prawa rzymskiego Juliusa Barona. Podr\xc4\x99cznik by\xc5\x82 kilkakrotnie wznawiany.\n_START_SECTION_\nStudia zagraniczne\n_START_PARAGRAPH_\nStypendium rz\xc4\x85du rosyjskiego pozwoli\xc5\x82o Petra\xc5\xbcyckiemu na wyjazd za granic\xc4\x99. Maj\xc4\x85c 23 lata kontynuowa\xc5\x82 nauk\xc4\x99 w Berlinie, a nast\xc4\x99pnie w Heidelbergu, Pary\xc5\xbcu i Londynie. Podczas studi\xc3\xb3w w Berlinie ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 na seminarium znanego cywilisty i romanisty Heinricha Dernburga. W okresie tym niemiecka nauka prawa koncentrowa\xc5\x82a si\xc4\x99 na dyskusjach wok\xc3\xb3\xc5\x82 pierwszego i drugiego projektu kodyfikacji niemieckiego prawa cywilnego. Sp\xc3\xb3r prowadzony by\xc5\x82 w ramach dominuj\xc4\x85cej wtedy historycznej szko\xc5\x82y prawa, w kt\xc3\xb3rej istnia\xc5\x82y dwa g\xc5\x82\xc3\xb3wne stanowiska: romanist\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy wzor\xc3\xb3w dla kodyfikacji poszukiwali w prawie rzymskim i germanist\xc3\xb3w, pragn\xc4\x85cych, by kodyfikacja odwo\xc5\x82ywa\xc5\x82a si\xc4\x99 do prawa germa\xc5\x84skich plemion i \xc5\x9bredniowiecznych pa\xc5\x84stw niemieckich._NEWLINE_Petra\xc5\xbcycki zabra\xc5\x82 g\xc5\x82os w tej dyskusji, wydaj\xc4\x85c dwie publikacje: Die Fruchtverteilung beim Wechsel der Nutzungsberechtigten (Berlin 1892) oraz 2 tomy Die Lehre vom Einkommen (Berlin 1893 i 1895). Po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone one by\xc5\x82y prawu rzymskiemu zawiera\xc5\x82y jednak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zal\xc4\x85\xc5\xbcki jego p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej teorii prawa. Wskazywa\xc5\x82 w nich, \xc5\xbce stanowisko historycyst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy szukaj\xc4\x85 wzor\xc3\xb3w instytucji prawnych w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci, jest b\xc5\x82\xc4\x99dne. Prawo rzymskie zawdzi\xc4\x99cza\xc5\x82o swoj\xc4\x85 \xc5\xbcywotno\xc5\x9b\xc4\x87 temu, \xc5\xbce odpowiada\xc5\x82o na wyzwania i potrzeby swoich czas\xc3\xb3w. Nie powinno si\xc4\x99 wi\xc4\x99c kopiowa\xc4\x87 dawnych instytucji, lecz dostosowywa\xc4\x87 prawo do aktualnej sytuacji spo\xc5\x82ecznej i gospodarczej. To diagnoza aktualnych potrzeb spo\xc5\x82ecznych powinna wi\xc4\x99c by\xc4\x87 punktem wyj\xc5\x9bcia do tworzenia kodyfikacji cywilistycznej._NEWLINE_Petra\xc5\xbcycki krytykowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc germanistyczny nurt historycznej szko\xc5\x82y prawa. Wskazywa\xc5\x82, \xc5\xbce ich pochwa\xc5\x82a prawa zwyczajowego ma charakter polityczny. Ma charakter konserwatywny i wymierzona jest w rosn\xc4\x85ce wp\xc5\x82ywy socjalist\xc3\xb3w w Reichstagu. Historyczna szko\xc5\x82a prawa stanowi\xc5\x82a wi\xc4\x99c wsparcie dla partii junkierskiej, przeciwnej reformom spo\xc5\x82ecznym._NEWLINE_Prace Petra\xc5\xbcyckiego spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 z du\xc5\xbcym odzewem i przysporzy\xc5\x82y m\xc5\x82odemu prawnikowi s\xc5\x82awy. Na zarzuty Petra\xc5\xbcyckiego odpowiedzia\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wny referent Kodeksu w Reichstagu \xe2\x80\x93 Rudolf Sohm. Prace recenzowane by\xc5\x82y te\xc5\xbc przez znanych badaczy (Ernsta Ecka, Rudolfa Leonharda, Paula Oertmanna) by\xc5\x82y te\xc5\xbc szeroko cytowane i komentowane. Po W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie Petra\xc5\xbcycki wyda\xc5\x82 jeszcze dwie prace w j\xc4\x99zyku niemieckim, nie spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 ju\xc5\xbc jednak z podobnym zainteresowaniem.\n_START_SECTION_\nOkres petersburski\n_START_PARAGRAPH_\nPo powrocie do Rosji Petra\xc5\xbcycki t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 fragmenty Die Fruchtverteilung beim Wechsel der Nutzungsberechtigten. Po zmodyfikowaniu i rozszerzeniu pozwoli\xc5\x82y mu one uzyska\xc4\x87 na Uniwersytecie Kijowskim tytu\xc5\x82 magistra prawa rzymskiego (1896), a nast\xc4\x99pnie doktora prawa rzymskiego (1897). Inny fragment tej pracy zosta\xc5\x82 wydany w wydawnictwie uniwersyteckim jako wprowadzenie do polityki prawa._NEWLINE_Zosta\xc5\x82 zatrudniony jako docent na Petersburskim Uniwersytetem Pa\xc5\x84stwowym (1897). W 1898 zosta\xc5\x82 profesorem nadzwyczajnym encyklopedii i historii filozofii prawa, a w 1901 zosta\xc5\x82 profesorem zwyczajnym._NEWLINE_Okres ten by\xc5\x82 najbardziej tw\xc3\xb3rczy w \xc5\xbcyciu Petra\xc5\xbcyckiego, zar\xc3\xb3wno pod wzgl\xc4\x99dem naukowym, jak i politycznym. Napisa\xc5\x82 wtedy Zarys filozofii prawa (1900), O pobudkach post\xc4\x99powania i o istocie moralno\xc5\x9bci i prawa (1904), Wst\xc4\x99p do nauki prawa i moralno\xc5\x9bci (1905), Teoria prawa i pa\xc5\x84stwa w zwi\xc4\x85zku z nauk\xc4\x85 o moralno\xc5\x9bci (1907), Uniwiersitiet i nauka (1907). Prace te ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 pierwotnie w j\xc4\x99zyku rosyjskim, a na j\xc4\x99zyk polski zosta\xc5\x82y przet\xc5\x82umaczone dopiero po wielu latach. Prace te rozwija\xc5\x82y idee zawarte w pracach z okresu studi\xc3\xb3w niemieckich._NEWLINE_Petra\xc5\xbcycki by\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem dw\xc3\xb3ch pism: \xe2\x80\x9eWiestnika Prawa\xe2\x80\x9d oraz dwutygodnika \xe2\x80\x9ePrawo\xe2\x80\x9d (by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem jego kolegium redakcyjnego). Dzia\xc5\x82a\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Petersburskim Towarzystwie Prawniczym i w Stowarzyszeniu Prawnik\xc3\xb3w i Ekonomist\xc3\xb3w Polskich w Petersburgu._NEWLINE_W licznych artyku\xc5\x82ach Petra\xc5\xbcycki zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc problematyk\xc4\x85 dogmatycznoprawn\xc4\x85 (dotycz\xc4\x85ce np. prawa akcyjnego). Jego publikacje wpisywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w program stronnictw postuluj\xc4\x85cych modernizacj\xc4\x99 Rosji, reformy demokratyczne i rozw\xc3\xb3j gospodarki kapitalistycznej. Tak\xc5\xbce prace teoretyczne mia\xc5\x82y charakter polityczny, jako \xc5\xbce prawo by\xc5\x82o w nich g\xc5\x82\xc3\xb3wnym instrumentem post\xc4\x99pu spo\xc5\x82ecznego. Pogl\xc4\x85dy Petra\xc5\xbcyckiego mo\xc5\xbcna okre\xc5\x9bli\xc4\x87 jako charakterystyczne dla rosyjskiego liberalizmu legalistycznego. Odrzuca\xc5\x82 rewolucyjn\xc4\x85 drog\xc4\x99 przemian w Rosji, wskazuj\xc4\x85c na konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 reform zgodnie z prawem._NEWLINE_Po rewolucji 1905 roku Petra\xc5\xbcycki zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 ze stronnictwem Kadet\xc3\xb3w, wchodz\xc4\x85c do Komitetu Centralnego tej partii._NEWLINE_W 1906 zosta\xc5\x82 wybrany do pierwszej rosyjskiej Dumy. Zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tam przyznaniem praw wyborczych kobietom, bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w posiedzeniach komisji agrarnej, praw obywatelskich i nietykalno\xc5\x9bci osobistej i in. Po rozwi\xc4\x85zaniu I Dumy w 1906\xc2\xa0r., wraz z innymi kadetami i trudowikami podpisa\xc5\x82 manifest wyborski, za co zosta\xc5\x82 skazany na 3 miesi\xc4\x85ce aresztu, pozbawiony praw wyborczych, oraz etatu na uniwersytecie. Petra\xc5\xbcycki, z powodu choroby, odsiedzia\xc5\x82 wyrok dopiero w roku 1908._NEWLINE_Po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w Polskim Towarzystwie Pomocy Ofiarom Wojny. W 1917 przez kr\xc3\xb3tki okres by\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego Rosji. Po rewolucji zosta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mianowany senatorem, ale nie bra\xc5\x82 czynnego udzia\xc5\x82u w polityce.\n_START_SECTION_\nWyjazd do Polski\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1919 Petra\xc5\xbcycki wyjecha\xc5\x82 do Finlandii, a nast\xc4\x99pnie do Polski. Obj\xc4\x85\xc5\x82 tam utworzon\xc4\x85 specjalnie dla niego, pierwsz\xc4\x85 w Polsce katedr\xc4\x99 socjologii na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. W kraju skonfliktowa\xc5\x82 si\xc4\x99 z cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\x9brodowiska naukowego, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85c przeciwko dyskryminacji \xc5\xbbyd\xc3\xb3w w obsadzie stanowisk akademickich (w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci chodzi\xc5\x82o o katedr\xc4\x99 historii dla Szymona Askenazego)._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz stanowiska na Uniwersytecie Warszawskim, zajmowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc katedr\xc4\x99 polityki ustawodawczej na Wolnej Wszechnicy Polskiej. Przez pewien czas sprawowa\xc5\x82 tam funkcj\xc4\x99 prorektora. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w pracach Komisji Kodyfikacyjnej. By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Polskiej Akademii Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci, Akademii Prawa Por\xc3\xb3wnawczego w Hadze i wiceprezesem Mi\xc4\x99dzynarodowego Instytutu Socjologicznego (IIS). Otrzyma\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc doktorat honoris causa: Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie._NEWLINE_Nie bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w \xc5\xbcyciu politycznym. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 naukowa by\xc5\x82a znacznie mniej intensywna. Nie opublikowa\xc5\x82 \xc5\xbcadnych nowych prac, cho\xc4\x87 kilka z nich przygotowa\xc5\x82 w postaci r\xc4\x99kopisu. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z tych r\xc4\x99kopis\xc3\xb3w uleg\xc5\x82a zniszczeniu w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Cierpia\xc5\x82 na depresj\xc4\x99. 15 maja 1931\xc2\xa0r. pope\xc5\x82ni\xc5\x82 samob\xc3\xb3jstwo. Zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu Pow\xc4\x85zkowskim w Warszawie (Stare Pow\xc4\x85zki) \xe2\x80\x93 kwatera 309.\n_START_SECTION_\nKoncepcje teoretyczne\n_START_PARAGRAPH_\nRekonstrukcja pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w Petra\xc5\xbcyckiego jest utrudniona. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jego dojrza\xc5\x82ych prac w chwili \xc5\x9bmierci filozofa pozostawa\xc5\x82a w postaci r\xc4\x99kopis\xc3\xb3w i uleg\xc5\x82a zniszczeniu w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tej teorii jest wi\xc4\x99c znana jedynie z relacji uczni\xc3\xb3w Petra\xc5\xbcyckiego (szczeg\xc3\xb3lnie Jerzego Landego i Henryka Pi\xc4\x99tki). Nie jest jednak do ko\xc5\x84ca jasne na ile te relacje wiernie przekazuj\xc4\x85 pogl\xc4\x85dy Petra\xc5\xbcyckiego, a na ile s\xc4\x85 jego reinterpretacj\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nTeoria prawa\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsz\xc4\x85 publikacj\xc4\x85, zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 zarys psychologicznej teorii prawa by\xc5\x82 artyku\xc5\x82 Czto takoje prawo zamieszczony w Wiestniku Prawa w 1899\xc2\xa0r. Koncepcja ta by\xc5\x82a nast\xc4\x99pnie rozwijana do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia filozofa._NEWLINE_Prawo wed\xc5\x82ug Petra\xc5\xbcyckiego nie jest systemem norm, lecz pewnego rodzaju faktem psychologicznym, a mianowicie szczeg\xc3\xb3lnego rodzaju emocj\xc4\x85. Emocje prawne maj\xc4\x85 charakter dwustronny: imperatywno-atrybutywny (zar\xc3\xb3wno zobowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy, jak i przyznaj\xc4\x85cy)._NEWLINE_Petra\xc5\xbcycki by\xc5\x82 przeciwnikiem koncepcji redukuj\xc4\x85cych prawo jedynie do postaci j\xc4\x99zykowej. Wskazywa\xc5\x82 wi\xc4\x99c, \xc5\xbce nale\xc5\xbcy rozr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 j\xc4\x99zykowe sformu\xc5\x82owania norm prawnych (czyli to, czym tradycyjnie zajmowali si\xc4\x99 prawnicy) od pewnych stan\xc3\xb3w psychologicznych, kt\xc3\xb3re rzeczywi\xc5\x9bcie wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 na zachowanie jednostek. Nale\xc5\xbcy wi\xc4\x99c odr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 idealn\xc4\x85 i realn\xc4\x85 posta\xc4\x87 prawa. Idea ta zosta\xc5\x82a nast\xc4\x99pnie rozwini\xc4\x99ta przez Jerzego Landego i upowszechni\xc5\x82a si\xc4\x99 jako teza o wielop\xc5\x82aszczyznowo\xc5\x9bci prawa.\n_START_SECTION_\nPrawo a moralno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nZar\xc3\xb3wno prawo jak i moralno\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc4\x85 emocjami. Moralno\xc5\x9b\xc4\x87 jest jednak emocj\xc4\x85 jednostronn\xc4\x85 (ma charakter imperatywny), natomiast prawo dwustronn\xc4\x85 (charakter imperatywno-atrybutywny). Oznacza to, \xc5\xbce w przypadku moralno\xc5\x9bci mo\xc5\xbcna m\xc3\xb3wi\xc4\x87 jedynie o obowi\xc4\x85zku jakiego\xc5\x9b zachowania, natomiast prawo wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z prze\xc5\xbcyciami zar\xc3\xb3wno obowi\xc4\x85zku, jak i uprawnienia, ma wi\xc4\x99c charakter roszczeniowy. Je\xc5\x9bli wi\xc4\x99c dane zachowanie jest postrzegane jako obowi\xc4\x85zek jednostki, lecz nie mo\xc5\xbcna si\xc4\x99 domaga\xc4\x87 wype\xc5\x82nienia tego obowi\xc4\x85zku, to mamy do czynienia z moralno\xc5\x9bci\xc4\x85, a nie z prawem. Powoduje to znaczne rozszerzenie poj\xc4\x99cia prawa, na zjawiska uznawane najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej za zjawiska moralne.\n_START_SECTION_\nEwolucja spo\xc5\x82eczna\n_START_PARAGRAPH_\nPetra\xc5\xbcycki by\xc5\x82 humanist\xc4\x85 i idealist\xc4\x85 moralnym, uznaj\xc4\x85cym, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno jednostki jak i spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa mog\xc4\x85 doskonali\xc4\x87 si\xc4\x99 moralnie, d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c do idea\xc5\x82u. Tym celem rozwoju by\xc5\x82 idea\xc5\x82 powszechnej mi\xc5\x82o\xc5\x9bci, rozumiany jako powszechne uspo\xc5\x82ecznienie cz\xc5\x82owieka, czy te\xc5\xbc pe\xc5\x82ne dostosowanie go do \xc5\xbcycia spo\xc5\x82ecznego. Stan ten polega\xc4\x87 mia\xc5\x82 na ograniczeniu sk\xc5\x82onno\xc5\x9bci egoistycznych, i rozwijaniu motywacji altruistycznych. Konflikty spo\xc5\x82eczne i gwa\xc5\x82towno\xc5\x9b\xc4\x87, mia\xc5\x82y zosta\xc4\x87 zast\xc4\x85pione harmonijn\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x85. Wraz z takim rozwojem system prawny mia\xc5\x82 si\xc4\x99 stawa\xc4\x87 coraz mniej represyjny. Z czasem, solidarno\xc5\x9b\xc4\x87 grupowa mia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 zast\xc4\x85piona przez solidarno\xc5\x9b\xc4\x87 og\xc3\xb3lnoludzk\xc4\x85. \xe2\x80\x9eIdea\xc5\x82em jest osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie charakteru doskonale uspo\xc5\x82ecznionego, ca\xc5\x82kowite panowanie czynnej mi\xc5\x82o\xc5\x9bci w\xc5\x9br\xc3\xb3d ludzi.\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Na ide\xc4\x99 post\xc4\x99pu Petra\xc5\xbcyckiego du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw mia\xc5\x82 ewolucjonizm. Spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa ludzkie podlegaj\xc4\x85 ewolucyjnym zmianom, podobnie jak ca\xc5\x82a przyroda. Dob\xc3\xb3r naturalny utrwala\xc4\x87 ma pewne cechy fizyczne i psychiczne populacji, kt\xc3\xb3re powoduj\xc4\x85 lepsze przystosowanie do istniej\xc4\x85cych warunk\xc3\xb3w. Tym, co odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia ewolucj\xc4\x99 ludzk\xc4\x85 od ewolucji przyrodniczej jest charakter tego \xc5\x9brodowiska \xe2\x80\x93 w przypadku cz\xc5\x82owieka jest nim spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo. Dlatego te\xc5\xbc ewolucja polega na coraz lepszym uspo\xc5\x82ecznieniu. Cz\xc5\x82owiek coraz lepiej przystosowuje si\xc4\x99 do warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia zbiorowego i stopniowo nast\xc4\x99puje rozprzestrzenienie si\xc4\x99 motywacji altruistycznych._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki emocjom pozytywnym i negatywnym, mo\xc5\xbcna wzmacnia\xc4\x87 lub os\xc5\x82abia\xc4\x87 pewne sk\xc5\x82onno\xc5\x9bci, sprzyjaj\xc4\x85ce uspo\xc5\x82ecznieniu jednostek. Proces uspo\xc5\x82ecznienia, a tym samym podnoszenia poziomu moralnego ludzko\xc5\x9bci, jest wi\xc4\x99c procesem sterowanym, a podstawow\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa w nim prawo. Takie wykorzystywanie prawa w celu ewolucji spo\xc5\x82ecznej, jest okre\xc5\x9blane przez Petra\xc5\xbcyckiego mianem polityki prawa.\n_START_SECTION_\nPoparcie dla praw kobiet\n_START_PARAGRAPH_\nPetra\xc5\xbcycki by\xc5\x82 jednym z najwa\xc5\xbcniejszych w \xc3\xb3wczesnej Rosji propagator\xc3\xb3w praw kobiet i idei feministycznych. Jako cz\xc5\x82onek Partii Konstytucyjno-Demokratycznej by\xc5\x82 zwolennikiem wprowadzenia do programu tej partii walki o prawa wyborcze dla kobiet. W tej sprawie w czerwcu 6 (19) w 1906\xc2\xa0r. wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 w I Dumie wa\xc5\xbcne przem\xc3\xb3wienie, kt\xc3\xb3re p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 drukiem jako O prawa dla kobiet (wyd. pol. Lw\xc3\xb3w 1919). Wed\xc5\x82ug Petra\xc5\xbcyckiego kobiety s\xc4\x85 w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie \xe2\x80\x9eniewolnikami\xe2\x80\x9d, poniewa\xc5\xbc pozbawione s\xc4\x85 wolno\xc5\x9bci jako podstawowego warunku swobodnego wykonywania wybor\xc3\xb3w moralnych. Jego zdaniem ca\xc5\x82kowite r\xc3\xb3wnouprawnienie kobiet nale\xc5\xbcy do tzw. \xe2\x80\x9ewy\xc5\xbcszych warto\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3re spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo musi zrealizowa\xc4\x87. Pisa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, \xc5\xbce [r]\xc3\xb3wnouprawnienie kobiet jest spraw\xc4\x85 jasn\xc4\x85 dla wszystkich ludzi o sumieniu rozwini\xc4\x99tym i kulturalnym, za\xc5\x9b ci, kt\xc3\xb3rzy do tego jeszcze nie doro\xc5\x9bli, potrzebuj\xc4\x85 wychowania, a nie dowod\xc3\xb3w. T\xc5\x82umaczk\xc4\x85 (i jednocze\xc5\x9bnie popularyzatork\xc4\x85 na ziemiach polskich przem\xc3\xb3wienia Leona Petra\xc5\xbcyckiego na rzecz r\xc3\xb3wnouprawnienia kobiet) by\xc5\x82a jego siostra \xe2\x80\x93 Jadwiga Petra\xc5\xbcycka-Tomicka.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\n4 marca 2011\xc2\xa0r. w\xc5\x82adze Wydzia\xc5\x82u Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego nada\xc5\x82y jego imi\xc4\x99 budynkowi Collegium Iuridicum I, gdzie w latach 1919\xe2\x80\x921931 tworzy\xc5\x82, naucza\xc5\x82 i mieszka\xc5\x82._NEWLINE_W rocznic\xc4\x99 \xc5\x9bmierci L. Petra\xc5\xbcyckiego ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 publikacja pod redakcj\xc4\x85 D. Gila i \xc5\x81. Piku\xc5\x82y pt. Prawo i nauka w pogl\xc4\x85dach Leona Petra\xc5\xbcyckiego, Wyd. KUL, Lublin 2013._NEWLINE_W 100. rocznic\xc4\x99 odzyskania przez Polsk\xc4\x99 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci Prezydent RP Andrzej Duda odznaczy\xc5\x82 go po\xc5\x9bmiertnie Orderem Or\xc5\x82a Bia\xc5\x82ego.'