b'\n_START_ARTICLE_\nOperacja czelabi\xc5\x84ska\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o wydarze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nW po\xc5\x82owie czerwca, po zdobyciu przez czerwonych Ufy, jednostki Armii Rosyjskiej adm. Aleksandra Ko\xc5\x82czaka musia\xc5\x82y wycofa\xc4\x87 si\xc4\x99 na przedpola Uralu. Utrzymanie si\xc4\x99 na Uralu mia\xc5\x82o ogromne znaczenie dla Ko\xc5\x82czaka, gdy\xc5\xbc by\xc5\x82 to ostatni pozostaj\xc4\x85cy pod jego kontrol\xc4\x85 obszar uprzemys\xc5\x82owiony. 15 czerwca plenum Komitetu Centralnego WKP (b) opowiedzia\xc5\x82o si\xc4\x99 za dalsz\xc4\x85 ofensyw\xc4\x85 na kierunku wschodnim. W ci\xc4\x85gu kolejnego miesi\xc4\x85ca si\xc5\x82y Frontu Wschodniego Armii Czerwonej odnios\xc5\x82y kolejne sukcesy: 1 lipca 2 i 3 Armia zmusi\xc5\x82y bia\xc5\x82\xc4\x85 Armi\xc4\x99 Syberyjsk\xc4\x85 do opuszczenia Permu i Kunguru, za\xc5\x9b 5 Armia zdoby\xc5\x82a 13 lipca wa\xc5\xbcny o\xc5\x9brodek przemys\xc5\x82owy \xe2\x80\x93 Z\xc5\x82atoust. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej 2 i 3 Armia wesz\xc5\x82y do Jekaterynburga, a w kolejnych dniach opanowa\xc5\x82y Wierchoturie i zmusi\xc5\x82y bia\xc5\x82ych do odej\xc5\x9bcia w kierunku Tobolska. Jeszcze w toku operacji jekaterynburskiej 5 Armia kontynuowa\xc5\x82a natarcie na wsch\xc3\xb3d \xe2\x80\x93 na Czelabi\xc5\x84sk i Troick.\n_START_SECTION_\nSi\xc5\x82y stron i przebieg operacji\n_START_PARAGRAPH_\nCzerwon\xc4\x85 5 Armi\xc4\x85 dowodzi\xc5\x82 Michai\xc5\x82 Tuchaczewski, w radzie rewolucyjno-wojskowej zasiadali Arkadij Rozengolc, Iwan Smirnow, Filipp \xc5\x81okackow oraz Niko\xc5\x82aj Tiep\xc5\x82ow. Armia liczy\xc5\x82a 32 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, 100 dzia\xc5\x82 i 713 karabin\xc3\xb3w maszynowych. Na czele bia\xc5\x82ej Armii Zachodniej, a nast\xc4\x99pnie 3 Armii, sta\xc5\x82 gen. Konstantin Sacharow, kt\xc3\xb3rego si\xc5\x82y liczy\xc5\x82y ok. 27600 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, 345 karabin\xc3\xb3w maszynowych i ok. 110 dzia\xc5\x82. Biali zaj\xc4\x99li pozycje obronne na linii mi\xc4\x99dzy jeziorami Irtiasz i Czebarkul. 17 lipca czerwoni frontalnie zaatakowali linie obronne przeciwnika. Bia\xc5\x82ym udawa\xc5\x82o si\xc4\x99 odpiera\xc4\x87 ich kolejne ataki do 20 lipca; w tym dniu zostali zmuszeni do wycofania si\xc4\x99 z zajmowanych pozycji.\n_START_SECTION_\nPr\xc3\xb3ba kontrataku bia\xc5\x82ych\n_START_PARAGRAPH_\nDowodz\xc4\x85cy Armi\xc4\x85 Zachodni\xc4\x85 Konstantin Sacharow przekona\xc5\x82 adm. Aleksandra Ko\xc5\x82czaka, \xc5\xbce Armia Zachodnia jest w stanie przej\xc5\x9b\xc4\x87 do kontrofensywy. Jego plan polega\xc5\x82 na tym, by wci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 czerwonych w pu\xc5\x82apk\xc4\x99, pozoruj\xc4\x85c odwr\xc3\xb3t z Czelabi\xc5\x84ska. Pi\xc4\x99\xc4\x87 dywizji piechoty oraz jedna dywizja kawalerii pod dow\xc3\xb3dztwem Siergieja Wojciechowskiego mia\xc5\x82y zosta\xc4\x87 skoncentrowane na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od miasta, natomiast trzy dywizje piechoty oraz jedna dywizja kawalerii dowodzone przez W\xc5\x82adimira Kappela \xe2\x80\x93 na po\xc5\x82udnie od niego. Si\xc5\x82y te mia\xc5\x82y nast\xc4\x99pnie okr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 czerwon\xc4\x85 5 Armi\xc4\x99, gdy tylko wkroczy ona do Czelabi\xc5\x84ska. Ko\xc5\x82czak mia\xc5\x82 nadziej\xc4\x99, \xc5\xbce sukces militarny przekona Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x99 i Stany Zjednoczone do uznania jego rz\xc4\x85du za legalne w\xc5\x82adze Rosji._NEWLINE_Jednostki Armii Czerwonej wesz\xc5\x82y do niebronionego Czelabi\xc5\x84ska 24\xe2\x80\x9325 lipca. Bia\xc5\x82ym nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak zrealizowa\xc4\x87 swoich plan\xc3\xb3w. Zawiod\xc5\x82a \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzy grup\xc4\x85 Kappela a si\xc5\x82ami Wojciechowskiego, ponadto teren, w kt\xc3\xb3rym dzia\xc5\x82a\xc5\x82y wojska Kappela, pe\xc5\x82en jezior i las\xc3\xb3w, nie nadawa\xc5\x82 si\xc4\x99 do zaplanowanych przez Sacharowa i szefa sztabu Ko\xc5\x82czaka, Dmitrija Lebiediewa, szybkich manewr\xc3\xb3w. Atak Kappela zosta\xc5\x82 odparty przez 26 dywizj\xc4\x99 strzeleck\xc4\x85 pod dow\xc3\xb3dztwem Gienricha Eiche. Z wi\xc4\x99kszym powodzeniem dzia\xc5\x82a\xc5\x82 na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Czelabi\xc5\x84ska Wojciechowski, kt\xc3\xb3remu uda\xc5\x82o si\xc4\x99 w pewnym momencie przeci\xc4\x85\xc4\x87 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 z Czelabi\xc5\x84ska do Jekaterynburga. I ten kontratak zosta\xc5\x82 jednak powstrzymany przez czerwonych: Michai\xc5\x82 Frunze skierowa\xc5\x82 przeciwko grupie Wojciechowskiego 21 dywizj\xc4\x99 strzeleck\xc4\x85 z 3 Armii. Jej uderzenie na praw\xc4\x85 flank\xc4\x99 si\xc5\x82 Wojciechowskiego dodatkowo sk\xc5\x82oni\xc5\x82o cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nowo sformowanej po stronie bia\xc5\x82ych 11 dywizji syberyjskiej do przej\xc5\x9bcia na stron\xc4\x99 czerwonych. Inne dywizje bia\xc5\x82ych, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niedawno utworzone, okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 niezdolne do wykonania opracowanego planu bitwy. Z kolei czerwoni zyskali w Czelabi\xc5\x84sku poparcie miejscowych robotnik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy wst\xc4\x99powali do Armii Czerwonej. Biali stracili pod Czelabi\xc5\x84skiem 5 tys. zabitych i 15 tys. rannych. By\xc5\x82a to jedna z najwi\xc4\x99kszych bitew rosyjskiej wojny domowej._NEWLINE_Kl\xc4\x99ska pod Czelabi\xc5\x84skiem zmusi\xc5\x82a 2 sierpnia bia\xc5\x82ych do odwrotu w kierunku Kurganu i nad Tobo\xc5\x82. 4 sierpnia 26 dywizja strzelecka zdoby\xc5\x82a Troick, rozdzielaj\xc4\x85c si\xc5\x82y Ko\xc5\x82czaka na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Po tych wydarzeniach inicjatywa w wojnie domowej na Syberii ostatecznie przesz\xc5\x82a na stron\xc4\x99 czerwonych.'