b'\n_START_ARTICLE_\nGolden retriever\n_START_SECTION_\nRys historyczny\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tki golden retrievera s\xc4\x85 nieco kontrowersyjne. Pocz\xc4\x85tkowo wyhodowana do udzia\xc5\x82u w polowaniach, rasa ta sta\xc5\x82a si\xc4\x99 popularn\xc4\x85 ras\xc4\x85 ps\xc3\xb3w rodzinnych. Rasa pochodzi z Wielkiej Brytanii (Szkocja), zosta\xc5\x82a wyhodowana pod koniec XIX wieku._NEWLINE_Prawdopodobnie goldeny zosta\xc5\x82y wyhodowane przez lorda Dudleya Mjoribanksa. W 1858 roku lord mia\xc5\x82 obejrze\xc4\x87 przedstawienie rosyjskiej grupy cyrkowej, kt\xc3\xb3rego g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 atrakcj\xc4\x85 by\xc5\x82y pokazy kilku owczark\xc3\xb3w o \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tawej ma\xc5\x9bci. Urzeczony ich umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bciami lord odkupi\xc5\x82 je i przywi\xc3\xb3z\xc5\x82 do swojej posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci i to one mia\xc5\x82y by\xc4\x87 przodkami golden\xc3\xb3w. Chocia\xc5\xbc histori\xc4\x99 t\xc4\x99 cz\xc4\x99sto przytacza si\xc4\x99, gdy mowa jest o pocz\xc4\x85tkach rasy, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kynolog\xc3\xb3w uwa\xc5\xbca j\xc4\x85 za ma\xc5\x82o prawdopodobn\xc4\x85. Owczarki charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 zupe\xc5\x82nie innymi cechami ni\xc5\xbc psy my\xc5\x9bliwskie. Zwi\xc4\x85zek z t\xc4\x85 opowie\xc5\x9bci\xc4\x85 ma jedynie to, \xc5\xbce pierwsze goldeny pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 na wystawie pod nazw\xc4\x85 rosyjskich retriever\xc3\xb3w._NEWLINE_Inne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a podaj\xc4\x85, \xc5\xbce ras\xc4\x99 t\xc4\x99 wyodr\xc4\x99bni\xc5\x82 w XIX wieku lord Tweedmouth._NEWLINE_Istnieje tak\xc5\xbce teoria, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rej skrzy\xc5\xbcowano \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tego retriwera g\xc5\x82adkow\xc5\x82osego o imieniu Nous z suk\xc4\x85 tweed water spaniela i otrzymano cztery, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82te szczeni\xc4\x99ta. Nast\xc4\x99pnie w celu uszlachetnienia rasy skojarzono je z czarnymi wavy coated retrieverami (obecnie znanymi jako flat coated retrievery), seterami irlandzkimi i prawdopodobnie z bloodhoundami. Nowa rasa tak przypad\xc5\x82a do gustu angielskim hodowcom, \xc5\xbce postanowili j\xc4\x85 rozpowszechni\xc4\x87._NEWLINE_Do 1913 roku psy te by\xc5\x82y rejestrowane pod nazw\xc4\x85 z\xc5\x82ocisty flat coated (g\xc5\x82adkow\xc5\x82osy). P\xc3\xb3\xc5\xbaniej zacz\xc4\x99to je nazywa\xc4\x87 \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tymi (yellow) lub z\xc5\x82ocistymi (golden) retrieverami. Obecna nazwa obowi\xc4\x85zuje od 1920\xc2\xa0roku. Okre\xc5\x9blenie \xe2\x80\x9egolden\xe2\x80\x9d zwi\xc4\x85zane jest z kolorem sier\xc5\x9bci. Nazwa \xe2\x80\x9eretriever\xe2\x80\x9d pochodzi od angielskiego czasownika \xe2\x80\x9eto retrieve\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry oznacza odzyskiwa\xc4\x87/przynosi\xc4\x87. W latach 60. XX wieku brytyjski zwi\xc4\x85zek kynologiczny uzna\xc5\x82 ksi\xc4\x99gi hodowlane Lorda Marjoribanksa za dow\xc3\xb3d pochodzenia rasy.\n_START_SECTION_\nWygl\xc4\x85d\n_START_PARAGRAPH_\nGolden retriever wyst\xc4\x99puje w dw\xc3\xb3ch liniach hodowlanych, kt\xc3\xb3re r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 od siebie pod wzgl\xc4\x99dem wygl\xc4\x85du._NEWLINE_Linia angielska (Europejska): psy z tej linii maj\xc4\x85 jasne kremowe umaszczenie lub jasno z\xc5\x82ote. Sier\xc5\x9b\xc4\x87 ich jest prosta b\xc4\x85d\xc5\xba falowana._NEWLINE_Linia ameryka\xc5\x84ska: psy pochodz\xc4\x85ce z USA maj\xc4\x85 barw\xc4\x99 od z\xc5\x82otej a\xc5\xbc po czekoladow\xc4\x85, rzadko br\xc4\x85zow\xc4\x85, lecz nigdy nie mahoniow\xc4\x85. Sier\xc5\x9b\xc4\x87 mo\xc5\xbce by\xc4\x87 prosta lub falowana. Budowa ich cia\xc5\x82a jest znacznie delikatniejsza i smuklejsza od ich europejskich kuzyn\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nZachowanie i charakter\n_START_PARAGRAPH_\nPsy tej rasy charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 inteligencj\xc4\x85, pos\xc5\x82usze\xc5\x84stwem oraz \xc5\x82agodnym charakterem. _NEWLINE_Golden retrievery s\xc4\x85 energiczne, wytrzyma\xc5\x82e i aktywne. Szybko przywi\xc4\x85zuj\xc4\x85 si\xc4\x99 do w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela. Przyjacielskie i towarzyskie, potrzebuj\xc4\x85 bliskiego kontaktu z cz\xc5\x82onkami rodziny, dobrze toleruj\xc4\x85 inne zwierz\xc4\x99ta w domostwie. Ze wzgl\xc4\x99du na sw\xc3\xb3j karny i \xc5\x82agodny charakter, sprawdzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 jako towarzysze os\xc3\xb3b starszych i dzieci, wyklucza to jednak ich zastosowanie jako ps\xc3\xb3w str\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85cych i obronnych. Nazwa psa nawi\xc4\x85zuje do doskona\xc5\x82ych umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci aportowania: golden retriever w wolnym t\xc5\x82umaczeniu oznacza \xe2\x80\x9ez\xc5\x82oty aporter\xe2\x80\x9d. S\xc4\x85 te\xc5\xbc przyjazne wobec dzieci.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcytkowo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nGolden retriever zosta\xc5\x82 wyhodowany, by polowa\xc4\x87 na dzikie ptactwo. Obecnie najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej jest psem towarzysz\xc4\x85cym i ze wzgl\xc4\x99du na usposobienie \xe2\x80\x93 psem rodzinnym. _NEWLINE_Psy tej rasy s\xc4\x85 cz\xc4\x99sto szkolone na psy towarzysz\xc4\x85ce niepe\xc5\x82nosprawnym, terapeut\xc3\xb3w, a z uwagi na doskona\xc5\x82y w\xc4\x99ch \xe2\x80\x93 jako psy policyjne (wyszukiwanie narkotyk\xc3\xb3w) oraz ratownicze. Sprawdzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce w psich dyscyplinach sportowych np. agility, obedience.\n_START_SECTION_\nZdrowie i piel\xc4\x99gnacja\n_START_PARAGRAPH_\nTak aktywny pies jak golden potrzebuje sporej dziennej dawki ruchu (co najmniej 2-godzinnej)._NEWLINE_Wymaga regularnego wyczesywania - przynajmniej raz w tygodniu, a w okresie linienia codziennie. Wymaga tak\xc5\xbce specjalnej uwagi w piel\xc4\x99gnacji uszu ze wzgl\xc4\x99du na ich podatno\xc5\x9b\xc4\x87 na infekcje.'