b'\n_START_ARTICLE_\nLinia Arpada\n_START_PARAGRAPH_\nLinia Arpada (w\xc4\x99g. \xc3\x81rp\xc3\xa1d-vonal) \xe2\x80\x93 linia obronna maj\xc4\x85ca chroni\xc4\x87 Kr\xc3\xb3lestwo W\xc4\x99gier przed atakiem Armii Czerwonej, zbudowana w latach 1943\xe2\x80\x931944 na zboczach Karpat Wschodnich._NEWLINE_Na terenie Pierwszej Republiki S\xc5\x82owackiej linia ci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnikowo na odcinku 600 km od Prze\xc5\x82\xc4\x99czy Dukielskiej na zachodzie do Prze\xc5\x82\xc4\x99czy Jab\xc5\x82onickiej na wschodzie. Umocnienia te mia\xc5\x82y s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 m.in. os\xc5\x82onie granicy GG i S\xc5\x82owacji, mi\xc4\x99dzy prze\xc5\x82\xc4\x99czami \xc5\x81upkowsk\xc4\x85 i Dukielsk\xc4\x85, oraz po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 niemieck\xc4\x85 lini\xc4\x99 obronn\xc4\x85 Wis\xc5\x82a-San z w\xc4\x99giersk\xc4\x85 linia Arpada. Zgodnie z \xc5\xbcyczeniem w\xc5\x82adz III Rzeszy projekt ten zosta\xc5\x82 zaakceptowany przez prezydenta Tiso i ministra obrony \xc4\x8catlo\xc5\xa1a podczas ich wizyty w Niemczech. Na zachodzie po stronie p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej elementy umocnie\xc5\x84 linii znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w Beskidzie Niskim, Pog\xc3\xb3rzu Bukowskim i Bieszczadach._NEWLINE_Obron\xc4\x99 na Linii Arpada organizowa\xc5\x82a 13 Dywizja Piechoty ze sk\xc5\x82adu 1 Armii W\xc4\x99gierskiej. Linia obrony nie by\xc5\x82a ci\xc4\x85g\xc5\x82a i sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 z niezale\xc5\xbcnych punkt\xc3\xb3w oporu._NEWLINE_W okolicach Jasiny na powierzchni kilkudziesi\xc4\x99ciu kilometr\xc3\xb3w kwadratowych rozmieszczono 50 betonowych schron\xc3\xb3w bojowych, wielk\xc4\x85 liczb\xc4\x99 betonowych pojedynczych stanowisk strzeleckich, przeszk\xc3\xb3d przeciwczo\xc5\x82gowych, zasiek\xc3\xb3w. Wojska radzieckie prze\xc5\x82ama\xc5\x82y obron\xc4\x99 28 wrze\xc5\x9bnia 1944, obchodz\xc4\x85c obron\xc4\x99 przez masyw \xc5\x9awidowca. Obro\xc5\x84cy, straciwszy 2/3 stanu osobowego, zostali zmuszeni do wycofania si\xc4\x99 z zajmowanych pozycji._NEWLINE_Przed Prze\xc5\x82\xc4\x99cz\xc4\x85 U\xc5\xbcock\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc stworzono pot\xc4\x99\xc5\xbcny w\xc4\x99ze\xc5\x82 obrony. Na zboczach g\xc3\xb3r zbudowano wiele kilometr\xc3\xb3w okop\xc3\xb3w oraz rozmieszczono 30 betonowych \xd1\x96 60 drewniano-ziemnych bunkr\xc3\xb3w._NEWLINE_R\xc3\xb3wnie dobrze umocniony by\xc5\x82 kierunek mukaczewski. Umocnienia sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 z 2 pot\xc4\x99\xc5\xbcnych w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w obrony typu polowego na prze\xc5\x82\xc4\x99czach oraz 6 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ej obrony, os\xc5\x82aniaj\xc4\x85cych dolin\xc4\x99 Latoricy, w tym przeszk\xc3\xb3d przeciwczo\xc5\x82gowych, p\xc3\xb3l minowych, zawa\xc5\x82\xc3\xb3w le\xc5\x9bnych oraz 95 \xc5\xbcelbetonowych i 37 drewniano-ziemnych schron\xc3\xb3w bojowych._NEWLINE_Na kierunku chuste\xc5\x84skim, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rego wchodzi\xc5\x82y umocnienia w okolicy wsi oraz jeziora Synewyr, rozmieszczono 5 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w obrony za prze\xc5\x82\xc4\x99czami, oraz w\xc4\x99ze\xc5\x82 typu polowego na granicy pa\xc5\x84stwowej. Os\xc5\x82ania\xc5\x82y one doliny rzek Terebla i Rika. Od wsi Majdan do prze\xc5\x82\xc4\x99czy dolina przegrodzona by\xc5\x82a 11 liniami przeszk\xc3\xb3d i ochraniana przez 40 betonowych schron\xc3\xb3w i 15 drewniano-ziemnych._NEWLINE_Na Linii Arpada tylko na odcinku 4 Frontu Ukrai\xc5\x84skiego naliczono 99 punkt\xc3\xb3w oporu, 759 betonowych schron\xc3\xb3w bojowych, 394 drewniano-ziemne schrony bojowe, 439 odkrytych stanowisk ogniowych, 400 km okop\xc3\xb3w i transzei, 135 km row\xc3\xb3w przeciwpancernych._NEWLINE_Jeden z najwi\xc4\x99kszych bunkr\xc3\xb3w w rejonie miejscowo\xc5\x9bci We\xc5\x82yka Hrabiwnycia k. Swalawy jest udost\xc4\x99pniony do zwiedzania.'