b'\n_START_ARTICLE_\nIn\xc5\xbcynieria genetyczna\n_START_PARAGRAPH_\nIn\xc5\xbcynieria genetyczna \xe2\x80\x93 \xc5\x9bwiadoma i celowa (kontrolowana przez cz\xc5\x82owieka) ingerencja w materia\xc5\x82 genetyczny organizm\xc3\xb3w, w celu zmiany ich w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci dziedzicznych. Polega ona na wprowadzaniu do kom\xc3\xb3rek organizmu, kt\xc3\xb3rego cechy chcemy zmieni\xc4\x87 (biorcy), okre\xc5\x9blonego odcinka DNA innego organizmu (dawcy) \xe2\x80\x93 tzw. klonowanie DNA. Odpowiednie fragmenty DNA wycina si\xc4\x99 z DNA dawcy za pomoc\xc4\x85 enzym\xc3\xb3w restrykcyjnych. Nast\xc4\x99pnie tak wydzielone fragmenty DNA wprowadza si\xc4\x99 do specjalnych przeno\xc5\x9bnik\xc3\xb3w (wektor\xc3\xb3w). W tej roli wykorzystywane s\xc4\x85 m.in. kosmidy, zmodyfikowane wirusy i plazmidy. Nast\xc4\x99pnie wektory te wprowadzone s\xc4\x85 do kom\xc3\xb3rki biorcy wraz z przy\xc5\x82\xc4\x85czonym fragmentem DNA dawcy. Wektory zawieraj\xc4\x85 markery pozwalaj\xc4\x85ce wyr\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 kom\xc3\xb3rki, u kt\xc3\xb3rych wprowadzenie obcego DNA zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 sukcesem. Metody in\xc5\xbcynierii genetycznej s\xc4\x85 ju\xc5\xbc wykorzystywane do produkcji wielu lekarstw, np. insuliny, niekt\xc3\xb3rych witamin i in vitro. Ma to ogromne znaczenie praktyczne. Dawniej, przed opracowaniem metody biosyntezy insuliny metodami in\xc5\xbcynierii genetycznej, otrzymywano j\xc4\x85 z trzustek zwierz\xc4\x99cych. By\xc5\x82a to metoda bardzo droga, gdy\xc5\xbc ilo\xc5\x9b\xc4\x87 insuliny otrzymana z jednej trzustki by\xc5\x82a niewielka, a proces jej wydzielania kosztowny. In\xc5\xbcynieria genetyczna wykorzystywana jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do wytwarzania tzw. organizm\xc3\xb3w transgenicznych. Ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc du\xc5\xbce znaczenie w rozwoju genetyki. Umo\xc5\xbcliwia bowiem poznanie funkcji pe\xc5\x82nionych przez okre\xc5\x9blone geny.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku lat siedemdziesi\xc4\x85tych XX wieku dw\xc3\xb3ch ameryka\xc5\x84skich biolog\xc3\xb3w, Stanley Cohen i Herbert Boyer, podj\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99, jak dot\xc4\x85d nierealnego zadania: po raz pierwszy przenie\xc5\x9bli ludzki gen do bakterii, pokazuj\xc4\x85c, \xc5\xbce podstawowa instrukcja \xc5\xbcycia zapisana jest we wszystkich organizmach w tym samym j\xc4\x99zyku. To wydarzenie by\xc5\x82o pocz\xc4\x85tkiem ery in\xc5\xbcynierii genetycznej.'