b'\n_START_ARTICLE_\nYenidze\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek Yenidze zosta\xc5\x82 zbudowany w latach 1907\xe2\x80\x931909 dla niemieckiego przedsi\xc4\x99biorcy tytoniowego Hugo Zietza. Otrzyma\xc5\x82 nazw\xc4\x99 Tabak- und Cigarettenfabrik Yenidze. Na pomys\xc5\x82 zbudowania fabryki na wz\xc3\xb3r meczetu Hugo Zietz wpad\xc5\x82 podr\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85c po Bliskim Wschodzie. Chcia\xc5\x82 on, \xc5\xbceby budynek jego fabryki odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82 si\xc4\x99 od barokowej architektury Drezna. Bezpo\xc5\x9brednim przyk\xc5\x82adem architektonicznym sta\xc5\x82 si\xc4\x99 grobowiec-mauzoleum Khair Beka w Kairze. Zlecenie zbudowania Yenidze otrzyma\xc5\x82 architekt Martin Hammitzsch. Nazwa budynku pochodzi od tureckiego regionu, w kt\xc3\xb3rym uprawiano tyto\xc5\x84. Hugo Zietz, dostawca wyrob\xc3\xb3w tytoniowych na dw\xc3\xb3r kr\xc3\xb3la saskiego, produkowa\xc5\x82 m.in. papierosy \xe2\x80\x9eSalem\xe2\x80\x9d. W owym czasie w jego fabryce by\xc5\x82o zatrudnionych 1500 pracownik\xc3\xb3w, a warunki pracy, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc system socjalny, uwa\xc5\xbcane by\xc5\x82y za wzorowe. A\xc5\xbc do lat 30. XX w. Drezno stanowi\xc5\x82o centrum przemys\xc5\x82u tytoniowego w Niemczech; jego 40 fabryk produkowa\xc5\x82o ponad 60 procent wszystkich wyrob\xc3\xb3w tytoniowych w tym kraju, a Yenidze by\xc5\x82o najwi\xc4\x99kszym zak\xc5\x82adem produkcyjnym. W 1925 Zietz sprzeda\xc5\x82 swoj\xc4\x85 fabryk\xc4\x99 przedsi\xc4\x99biorstwu tytoniowemu Reemtsma._NEWLINE_Podczas bombardowania Drezna w lutym 1945 jedna trzecia budynku (w tym kopu\xc5\x82a) zosta\xc5\x82a zniszczona. Po wojnie budynek zosta\xc5\x82 prowizorycznie odrestaurowany, a w 1946 wyw\xc5\x82aszczony. Od 1947 wznowiono w nim produkcj\xc4\x99 papieros\xc3\xb3w, a w 1953 ulokowano siedzib\xc4\x99 krajowego urz\xc4\x99du tytoniowego NRD (VEB Tabakkontor der DDR)._NEWLINE_W 1990, po zjednoczeniu Niemiec i prywatyzacji, budynek Yenidze wystawiono na sprzeda\xc5\xbc. Biuro architektoniczne Hentrich-Petschnigg und Partner z Berlina przebudowa\xc5\x82o by\xc5\x82y \xe2\x80\x9etytoniowy meczet\xe2\x80\x9d na centrum biznesowo\xe2\x80\x93biurowe. Koszty renowacji wynios\xc5\x82y ok. 75 milion\xc3\xb3w DM (38 mln euro). W 1997 Yenidze zosta\xc5\x82 ponownie otwarty jako budynek biurowy z restauracj\xc4\x85. W jego piwnicy urz\xc4\x85dzono tymczasowo dyskotek\xc4\x99, a w kopule regularnie organizowane s\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne imprezy.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nYenidze zosta\xc5\x82 zbudowany w stylu maureta\xc5\x84sko-secesyjnym jako pierwsza w Niemczech wzmocniona \xc5\xbcelbetowa konstrukcja szkieletowa. Ma kopu\xc5\x82\xc4\x99 wykonan\xc4\x85 z kolorowego szk\xc5\x82a, 600 indywidualnie zaprojektowanych okien oraz kominy i szyby wentylacyjne w kszta\xc5\x82cie minaret\xc3\xb3w. Do wystroju budowli u\xc5\xbcyto granitu, betonu, ceg\xc5\x82y i sztucznego piaskowca. flizowa dekoracja \xc5\x9bcienna fasady zachodniej \xc5\x82\xc4\x85czy elementy stylu secesyjnego z maureta\xc5\x84skim._NEWLINE_Wysoka na 20 m szklana kopu\xc5\x82a, ma form\xc4\x99 ostro\xc5\x82uku, odpowiadaj\xc4\x85c\xc4\x85 rzekomo wygl\xc4\x85dowi grobowc\xc3\xb3w kalifa w Kairze. Jej \xc5\x9brednica wynosi 18 m, a waga \xe2\x80\x93 62 t. Zwie\xc5\x84czona jest z\xc5\x82ot\xc4\x85 koron\xc4\x85. Jest pod\xc5\x9bwietlona w nocy przy pomocy lamp \xc5\x82ukowych. Niezb\xc4\x99dn\xc4\x85 do tego celu energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85 wytwarzaj\xc4\x85 dwie maszyny parowe. W 1966 kopu\xc5\x82a otrzyma\xc5\x82a szk\xc5\x82o w tonacji br\xc4\x85zowo-zielonej, a w 1980, w wyniku kolejnej przebudowy \xe2\x80\x93 szk\xc5\x82o kolorowe.'