b'\n_START_ARTICLE_\nSiergiej Mielgunow\n_START_PARAGRAPH_\nSiergiej Pietrowicz Mielgunow (ros. \xd0\xa1\xd0\xb5\xd1\x80\xd0\xb3\xd0\xb5\xcc\x81\xd0\xb9 \xd0\x9f\xd0\xb5\xd1\x82\xd1\x80\xd0\xbe\xcc\x81\xd0\xb2\xd0\xb8\xd1\x87 \xd0\x9c\xd0\xb5\xd0\xbb\xd1\x8c\xd0\xb3\xd1\x83\xd0\xbd\xd0\xbe\xcc\x81\xd0\xb2, ur. 24 lub 25 grudnia 1879 r. w Moskwie, zm. 29 maja 1956 r. Champigny) \xe2\x80\x93 rosyjski historyk, wsp\xc3\xb3\xc5\x82tw\xc3\xb3rca i w latach 1913\xe2\x80\x931923 redaktor miesi\xc4\x99cznika historycznego \xe2\x80\x9eGo\xc5\x82os minuwszego\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W 1920 roku skazany na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci w sfingowanym procesie. Kar\xc4\x99 zamieniono na uwi\xc4\x99zienie, w 1921 r. zwolniono go, a w 1922 r. wydalono z Rosji Radzieckiej, pozbawiaj\xc4\x85c obywatelstwa. W nast\xc4\x99pnych latach \xc5\xbcy\xc5\x82 na emigracji w Pradze, kontynuuj\xc4\x85c prac\xc4\x99 wydawnicz\xc4\x85.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nSiergiej Pietrowicz Mielgunow urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 25 grudnia 1879 roku w Moskwie w starej szlacheckiej, cho\xc4\x87 zubo\xc5\xbca\xc5\x82ej rodzinie._NEWLINE_Ojciec Piotr Paw\xc5\x82owicz Mielgunow (1847-1894) \xe2\x80\x93 znany botanik, historyk i pedagog. Zyska\xc5\x82 s\xc5\x82aw\xc4\x99 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x85 do nauki historii \xe2\x80\x9ePierwsze lekcje historii\xe2\x80\x9d. Matka Nadierzda Fiodorowna (17.08.1853 \xe2\x80\x93\xc2\xa0?) pochodzi\xc5\x82a ze szlacheckiego rodu Gruszeckich._NEWLINE_By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem organizacji antybolszewickich, jednym z najbardziej znanych rosyjskich historyk\xc3\xb3w XX wieku, autorem prac o historii rewolucji rosyjskiej i wojnie domowej, utalentowanym publicyst\xc4\x85, wydawc\xc4\x85 magazynu \xe2\x80\x9eG\xc5\x82os przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d, politykiem._NEWLINE_By\xc5\x82 jednym z przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w partii narodowo-socjalistycznej, \xe2\x80\x9ebia\xc5\x82ym\xe2\x80\x9d emigrantem._NEWLINE_Jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 naukowa i publiczna jako historyka, publicysty, autora prac historycznych o historii cerkwi, masonerii, ruch\xc3\xb3w rewolucyjnych w Rosji, redaktora popularnego przed rewolucj\xc4\x85 magazynu \xe2\x80\x9eG\xc5\x82os przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d (1913-1923), za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela pierwszej w Rosji sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni wydawniczej \xe2\x80\x9eZadruga\xe2\x80\x9d, zbieg\xc5\x82a si\xc4\x99 ze wszystkimi najwa\xc5\xbcniejszymi momentami historii Rosji pierwszej po\xc5\x82owy XX wieku._NEWLINE_Przeszed\xc5\x82 tragiczn\xc4\x85 drog\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 sz\xc5\x82a inteligencja w latach rewolucji, areszty, katownie WCZK-a, pokazowy proces w tak zwanej sprawie \xe2\x80\x9eCentrum taktycznego\xe2\x80\x9d, strach przed rozstrzelaniem.Zosta\xc5\x82 przemoc\xc4\x85 wygnany z kraju i w ko\xc5\x84cu rozczarowany ideami, wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikami, kolegami, \xc5\xbcy\xc5\x82 jako emigrant, wyrwany ze swojego naturalnego \xc5\x9brodowiska, przekl\xc4\x99ty i zapomniany przez rodak\xc3\xb3w._NEWLINE_Na emigracji Mielgunow ponownie zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 histori\xc4\x85, zacz\xc4\x85\xc5\x82 opisywa\xc4\x87 tworz\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 na jego oczach \xe2\x80\x9eRosyjsk\xc4\x85 Smut\xc4\x99". Jako pierwszy zacz\xc4\x85\xc5\x82 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owo analizowa\xc4\x87 kolejne etapy rosyjskiej rewolucji: od ko\xc5\x84ca 1916 roku, a\xc5\xbc do przechwycenia w\xc5\x82adzy przez bolszewik\xc3\xb3w. Nast\xc4\x99pnie przysz\xc5\x82a kolej na wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85, opisan\xc4\x85 przez cz\xc5\x82owieka, kt\xc3\xb3rego nie spos\xc3\xb3b by\xc5\x82o przypisa\xc4\x87, ani wygranym, ani przegranym, potem ksi\xc4\x85\xc5\xbcki historyczne o czerwonym terrorze i \xe2\x80\x9eniemieckim z\xc5\x82ocie\xe2\x80\x9d bolszewik\xc3\xb3w._NEWLINE_Za swoje pogl\xc4\x85dy polityczne Mielgunow w bolszewickiej Rosji by\xc5\x82 kojarzony, jako bia\xc5\x82ogwardyjska wroga bestia._NEWLINE_Napisane przez niego prace historyczne wyzwa\xc5\x82y ostr\xc4\x85 polemik\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d rosyjskiej emigracji lat 30, w tym czasie jego nazwisko w ojczy\xc5\xbanie zosta\xc5\x82o skazane na ca\xc5\x82kowite zapomnienie._NEWLINE_Dopiero w ko\xc5\x84cu lat 1990, aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 rosyjskiej emigracji i jej konsekwencje spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce nazwisko Mielgunowa zacz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 pojawia\xc4\x87 w \xc5\xbcyciu publicznym, a nie jak to mia\xc5\x82o miejsce dotychczas, gdzie zna\xc5\x82a go jedynie w\xc4\x85ska grupa historyk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nDo 1917 roku\n_START_PARAGRAPH_\nW 1906 Mielgunow wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (kadet\xc3\xb3w), gdzie umie\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 na jej lewym skrzydle. W 1907 przeszed\xc5\x82 do Partii Narodowo Socjalistycznej. Jednocze\xc5\x9bnie zacz\xc4\x85\xc5\x82 publikowa\xc4\x87 materia\xc5\x82y historyczne w gazecie \xe2\x80\x9eRosyjskie wiadomo\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d, w dziennikach \xe2\x80\x9eRosyjskie bogactwo\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eHerald Europy\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eMy\xc5\x9bl Rosyjska\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eBiuletyn Edukacyjny\xe2\x80\x9d. Publikowa\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbcki o historii cerkwi prawos\xc5\x82awnej, szybko sta\xc5\x82 si\xc4\x99 uznanym autorytetem w tej dziedzinie.\n_START_SECTION_\nMielgunow w 1917 roku\n_START_PARAGRAPH_\nLutow\xc4\x85 rewolucj\xc4\x99 1917 roku Mielgunow przyj\xc4\x85\xc5\x82 z zadowoleniem. Do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do Komitetu Organizacyjnego Ludowej Partii Socjalistycznej. W marcu zosta\xc5\x82 mianowany przez Rz\xc4\x85d Tymczasowy pe\xc5\x82nomocnikiem odpowiedzialnym za kontrol\xc4\x99 nad archiwami Ministerstwa Spraw Wewn\xc4\x99trznych w Moskwie. Zgodnie z dekretem Rz\xc4\x85du Tymczasowego od 22 marca 1917 roku, Mielgunow przewodzi\xc5\x82 komisji czuwaj\xc4\x85cej nad rozwojem spraw politycznych miasta Moskwy (archiwum spraw politycznych Moskwy), w kt\xc3\xb3rym by\xc5\x82y zebrane dokumenty dotycz\xc4\x85ce ruchu rewolucyjnego._NEWLINE_Stosunek Mielgunowa do rewolucji pa\xc5\xbadziernikowej by\xc5\x82 nieufny, ale nie wrogi. Czas anarchii rz\xc4\x85du tymczasowego zm\xc4\x99czy\xc5\x82 wszystkich. Ponadto Mielgunow by\xc5\x82 socjalist\xc4\x85 i zna\xc5\x82 wielu wybitnych bolszewik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy byli bezpo\xc5\x9brednimi organizatorami i uczestnikami wydarze\xc5\x84 w Moskwie w pa\xc5\xbadzierniku i listopadzie 1917 roku. Jednak podpisanie pokoju brzeskiego i szybkie zadeptanie demokratycznych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 rz\xc4\x85du tymczasowego przez bolszewik\xc3\xb3w spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce Mielgunow prawie ju\xc5\xbc przekonany do ich idei, zosta\xc5\x82 ich zaci\xc4\x99tym wrogiem.\n_START_SECTION_\n\xe2\x80\x9ePodziemie\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nMielgunow zosta\xc5\x82 jednym z niewielu socjalistycznych przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy rozpocz\xc4\x99li bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z podziemnymi organizacjami monarchistycznymi wspieraj\xc4\x85cymi utworzenie Armii Ochotniczej._NEWLINE_Wiosn\xc4\x85 1918 roku utworzy\xc5\x82a si\xc4\x99 jedna z najsilniejszych organizacji kontrrewolucyjnych \xe2\x80\x9eUnia Odrodzenia Rosji\xe2\x80\x9d, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rego weszli lewi przedstawiciele frontu antybolszewickiego \xe2\x80\x93 eserzy, prawi eserzy, mienszewicy i lewi kadeci. Mielgunow zaj\xc4\x85\xc5\x82 w organizacji miejsce jednego z lider\xc3\xb3w._NEWLINE_\xe2\x80\x9eUnia Odrodzenia\xe2\x80\x9d otrzyma\xc5\x82a milion rubli od misji sojuszniczych na swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tych pieni\xc4\x99dzy przekazano Armii Ochotniczej, a pozosta\xc5\x82e 300 tysi\xc4\x99cy Sawinkow otrzyma\xc5\x82 osobi\xc5\x9bcie z r\xc4\x85k Mielgunowa. Bolszewicy nic nie wiedzieli o podziemnej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci Mielgunowa._NEWLINE_Po nieudanym zamachu na Lenina w nocy z 31 sierpnia na 1 wrze\xc5\x9bnia 1918 roku w Moskwie i Piotrogrodzie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 masowe aresztowania. Po\xc5\x9br\xc3\xb3d aresztowanych znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 i Mielgunow. Trafi\xc5\x82 na \xc5\x81ubiank\xc4\x99 11. Wed\xc5\x82ug jego s\xc5\x82\xc3\xb3w panowa\xc5\x82o tam \xe2\x80\x9eKr\xc3\xb3lestwo \xc5\x81otyszy"! I to takich, kt\xc3\xb3rzy ni w z\xc4\x85b nie znaj\xc4\x85 rosyjskiego". Potem zaliczy\xc5\x82 Butyrki. Tu pozna\xc5\x82 na w\xc5\x82asnej sk\xc3\xb3rze nie tylko \xe2\x80\x9etrudno\xc5\x9bci mieszkaniowe\xe2\x80\x9d (w celi dla stu os\xc3\xb3b upchano ponad trzystu), do\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82 te\xc5\xbc tortury bezsennych nocy._NEWLINE_Historyka przes\xc5\x82uchiwa\xc5\x82 sam Feliks Dzier\xc5\xbcy\xc5\x84ski. Po burzliwej trzygodzinnej dyskusji, w kt\xc3\xb3rej trakcie (wed\xc5\x82ug s\xc5\x82\xc3\xb3w Mielgunowa) uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 prawie \xe2\x80\x9eprzeagitowa\xc4\x87\xe2\x80\x9d samego \xe2\x80\x9e\xc5\xbcelaznego Feliksa\xe2\x80\x9d, obwiniaj\xc4\x85c go o bezprawne dzia\xc5\x82ania terrorystyczne, Mielgunow zostaje wypuszczony na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Por\xc4\x99czy\xc5\x82 za niego sam Dzier\xc5\xbcy\xc5\x84ski._NEWLINE_Po kilku dniach na rozkaz J.C. Petersa zosta\xc5\x82 aresztowany ponownie. Wolno\xc5\x9b\xc4\x87 odzyska\xc5\x82 dzi\xc4\x99ki interwencji W.G. Korolenki, by\xc5\x82ych wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w i autor\xc3\xb3w publikacji w \xe2\x80\x9eG\xc5\x82osie przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 bolszewik\xc3\xb3w Kier\xc5\xbce\xc5\x84cewa, Fritze, Riazanowa._NEWLINE_Ruszy\xc5\x82y nowe represje skierowane przeciw historykowi. Wytrzyma\xc5\x82 23 rewizje i 5 areszt\xc3\xb3w, 6 miesi\xc4\x99cy ukrywa\xc5\x82 si\xc4\x99 przed czekistami. \xc5\xbby\xc5\x82 w podziemiu, zmienia\xc5\x82 adresy. Wieczny strach, fa\xc5\x82szywe dokumenty, taki tryb \xc5\xbcycia by\xc5\x82 dla niego nie do zniesienia. Zapyta\xc5\x82 znajomych bolszewik\xc3\xb3w (Kamieniewa, Riazanowa) czy mo\xc5\xbce ju\xc5\xbc wyj\xc5\x9b\xc4\x87 z podziemia? Ci wyrazili zgod\xc4\x99, lecz gdy w po\xc5\x82owie lutego 1920 roku historyk wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do swojego mieszkania, natychmiast zosta\xc5\x82 aresztowany._NEWLINE_Aresztowania dokona\xc5\x82 pe\xc5\x82nomocnik oddzia\xc5\x82u specjalnego WCZK-a J.S. Agranow. Ze wspomnie\xc5\x84 \xc5\xbcony historyka \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eby\xc5\x82 bardzo skuteczny: na g\xc5\x82owie mia\xc5\x82 he\xc5\x82m z kolczug\xc4\x85 opadaj\xc4\x85c\xc4\x85 na ramiona, po z\xc4\x99by uzbrojony, stoj\xc4\x85cy za nim dwaj \xc5\xbco\xc5\x82nierze stukn\xc4\x99li obcasami o pod\xc5\x82og\xc4\x99". W wi\xc4\x99zieniu sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\x82tora roku. Siedz\xc4\x85c sam w celi, napisa\xc5\x82 ogromn\xc4\x85 prac\xc4\x99 o wielkiej rewolucji francuskiej (praca nigdy niewydana), napisa\xc5\x82 wspomnienia z wojny \xc5\x9bwiatowej i spor\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 pomniejszych prac na r\xc3\xb3\xc5\xbcne tematy historyczne. \xc5\xbbyj\xc4\x85c ju\xc5\xbc na emigracji opublikowa\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 swoich prac nadaj\xc4\x85c im tytu\xc5\x82 \xe2\x80\x9eCela 33. Wewn\xc4\x99trzne wi\xc4\x99zienie oddzia\xc5\x82u Specjalnego WCZK-a".\n_START_SECTION_\n\xe2\x80\x9eTaktyczne Centrum\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nW sierpniu 1920 roku Mielgunow zosta\xc5\x82 skazany na kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci w tak zwanej sprawie \xe2\x80\x9eTaktyczne centrum\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mu zamieniono na 10 lat wi\xc4\x99zienia._NEWLINE_Je\xc5\x9bli wierzy\xc4\x87 we wspomnienia Mielgunowa i jeszcze kilku pozosta\xc5\x82ych przy \xc5\xbcyciu uczestnik\xc3\xb3w tej g\xc5\x82o\xc5\x9bnej sprawy, \xc5\xbcadnego \xe2\x80\x9eTaktycznego Centrum\xe2\x80\x9d b\xc4\x99d\xc4\x85cego organizacj\xc4\x85 kontrrewolucyjn\xc4\x85 nie by\xc5\x82o. W Moskwie by\xc5\x82o wiele podziemnych organizacji, kt\xc3\xb3rych przyw\xc3\xb3dcy znali si\xc4\x99 osobi\xc5\x9bcie i od czasu do czasu spotykali si\xc4\x99 ze sob\xc4\x85 w prywatnych mieszkaniach. Sprawa \xe2\x80\x9eTaktycznego Centrum\xe2\x80\x9d by\xc5\x82a jedn\xc4\x85 z pierwszych tak g\xc5\x82o\xc5\x9bnych przeciw kontrrewolucjonistom w sierpniu 1920 roku. Sprawa ta praktycznie w pe\xc5\x82ni zosta\xc5\x82a zainspirowana przez WCZK-a, a \xc5\x9bci\xc5\x9blej rzecz ujmuj\xc4\x85c przez Jakowa Agranowa. Os\xc4\x85dzonego 20 lipca 1937 roku za przynale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 do organizacji antysowieckiej, rozstrzelanego 1 sierpnia 1938 roku. Mimo wielu stara\xc5\x84 rodziny nigdy nie zosta\xc5\x82 zrehabilitowany._NEWLINE_Na \xc5\x82awie oskar\xc5\xbconych siedzia\xc5\x82o 28 ludzi, same znamienito\xc5\x9bci tamtych czas\xc3\xb3w: czterech przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w: D.M. Szczepkin, S.M. Leontiew, S.E. Trubecki i Mielgunow (O.P. Gerasmiow zmar\xc5\x82 w wi\xc4\x99zieniu w trakcie \xc5\x9bledztwa). Profesorowie S.P. Kalcow, W.M. Ustinow, G.W. Sergiewski, W.S. Muralewicz, P.N. Kapteriew. Znani szeroko w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie W.N. Murawjew, N.M. Kiszkin, D.D. Protopow, S.D. Urusow, W.N. Rozanowa. Ekonomista i kupiec N.D. Kondratiew, fabrykant S.A. Morozow, Aleksandra Lwowna, c\xc3\xb3rka Lwa Niko\xc5\x82ajewicza To\xc5\x82stoja i wielu innych._NEWLINE_W trakcie \xc5\x9bledztwa WCZK-a wykorzysta\xc5\x82o najobrzydliwsze sposoby wp\xc5\x82ywania na zeznania. W stosunku do oskar\xc5\xbconych wykorzystywano prowokacje, k\xc5\x82amstwa, naciski, kt\xc3\xb3re najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej nie mia\xc5\x82y nic wsp\xc3\xb3lnego z prowadzonym \xc5\x9bledztwem. \xc5\x9arodki, jakich u\xc5\xbcy\xc5\x82o WCZK-a przynios\xc5\x82y spodziewane efekty, w rezultacie kt\xc3\xb3rych jeden z podejrzanych pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 siebie i swoich znajomych, inni zeznawali prawd\xc4\x99, prawd\xc4\x99 kt\xc3\xb3r\xc4\x85 potem wykorzystano przeciw nim. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej Krylenko twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce na procesie oskar\xc5\xbceni w pe\xc5\x82ni si\xc4\x99 \xe2\x80\x9epokajali\xe2\x80\x9d i zrobili \xe2\x80\x9erachunek sumienia". Zapomnia\xc5\x82 jednak doda\xc4\x87, \xc5\xbce ci \xe2\x80\x9epokajan\xe2\x80\x9di wyszli na wolno\xc5\x9b\xc4\x87 prosto z sali s\xc4\x85dowej i otrzymali ciep\xc5\x82e posadki w sowieckiej s\xc5\x82u\xc5\xbcbie: S.A. Kotlarewski, N.N. Winogradzki, S.D. Urusow, W.M. Ustinow, W.S. Muralewicz, G.W. Sergiejewski, M.S. Feldztejn i N. D. Kontratiew. Pozostali zachowali si\xc4\x99 godnie i dostojnie._NEWLINE_\xe2\x80\x9eDostoje\xc5\x84stwo i godno\xc5\x9b\xc4\x87 swoim zachowaniem pokaza\xc5\x82a Aleksandra Lwowna, kt\xc3\xb3ra si\xc4\x99 pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a w ostatnim s\xc5\x82owie m\xc3\xb3wi\xc4\x85c, \xc5\xbce jako c\xc3\xb3rka Lwa To\xc5\x82stoja, nie uznaje tego s\xc4\x85du, a ca\xc5\x82y proces i prac\xc4\x99 tego sowieckiego s\xc4\x85du uwa\xc5\xbca za gwa\xc5\x82t\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 pisa\xc5\x82a o c\xc3\xb3rce wielkiego pisarza, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a skazana na trzy lata obozu koncentracyjnego P.E. Mielgunowa._NEWLINE_Pod presj\xc4\x85 spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci naukowej i z inicjatywy W.N. Fignera, P.A. Kropotkina i W.G. Korolienki, Mielgunowa zwolniono z wi\xc4\x99zienia 13 lutego 1921 roku \xe2\x80\x93 w dniu pogrzebu P.A. Kropotkina._NEWLINE_W maju 1922 roku po zako\xc5\x84czeniu procesu partii eser\xc3\xb3w, Mielgunowa znowu aresztowano i skazano na zsy\xc5\x82k\xc4\x99. Jednak w tym czasie wszystkie wyroki skazuj\xc4\x85ce w procesie \xe2\x80\x9eTaktycznego Centrum\xe2\x80\x9d i partii eser\xc3\xb3w zamieniono na wygnanie z Sowieckiej Rosji. Na list\xc4\x99 wygnanych Mielgunow trafi\xc5\x82 tylko dzi\xc4\x99ki W.N. Figner._NEWLINE_Mielgunow wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 w pa\xc5\xbadzierniku 1922 roku opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Rosj\xc4\x99 na zawsze._NEWLINE_Nied\xc5\x82ugo po wyje\xc5\xbadzie zostaje ca\xc5\x82kowicie pozbawiony obywatelstwa, powodem s\xc4\x85 jego publikacje na temat czerwonego terroru._NEWLINE_W latach 1920-50 Mielgunow napisa\xc5\x82 wiele ksi\xc4\x85\xc5\xbcek, z kt\xc3\xb3rych najbardziej znan\xc4\x85 jest \xe2\x80\x9eCzerwony terror w Rosji 1918-1923\xe2\x80\x9d (pierwszy raz wydana w Berlinie w 1923 roku)._NEWLINE_Wszystkie napisane przez niego ksi\xc4\x85\xc5\xbcki pozwalaj\xc4\x85 bez \xc5\xbcadnej przesady nazwa\xc4\x87 go najwi\xc4\x99kszym rosyjskim historykiem na emigracji._NEWLINE_Do ko\xc5\x84ca swojego \xc5\xbcycia Mielgunow by\xc5\x82 zawzi\xc4\x99tym przeciwnikiem bolszewik\xc3\xb3w, uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85cym, \xc5\xbce jedynym sposobem ich obalenia jest walka zbrojna. Uwa\xc5\xbca\xc5\x82 za konieczne utworzenie jednego frontu ca\xc5\x82ego spektrum politycznego rosyjskiej emigracji.\n_START_SECTION_\nKsi\xc4\x85\xc5\xbcka S.P. Mielgunowa "Czerwony terror w Rosji" i jej znaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nZe wszystkich prac naukowych i historyczno-publicystycznych ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Mielgunowa \xe2\x80\x9eCzerwony terror w Rosji\xe2\x80\x9d wywo\xc5\x82a\xc5\x82a najwi\xc4\x99kszy mi\xc4\x99dzynarodowy wyd\xc5\xbawi\xc4\x99k. Ju\xc5\xbc jesieni\xc4\x85 1923 roku gazety emigranckie informowa\xc5\x82y, \xc5\xbce historyk Mielgunow przygotowuje ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 o wywo\xc5\x82anym przez bolszewik\xc3\xb3w terrorze, kt\xc3\xb3ry jakoby mia\xc5\x82 by\xc4\x87 odpowiedzi\xc4\x85 na bur\xc5\xbcuazyjny \xe2\x80\x9ebia\xc5\x82y terror"._NEWLINE_Pierwszy raz ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 oddano do druku w Niemczech w ko\xc5\x84cu 1923 roku. Napisanie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki kosztowa\xc5\x82o Mielgunowa \xe2\x80\x9esze\xc5\x9b\xc4\x87 bezsennych tygodni i oficjalne pozbawienie rosyjskiego obywatelstwa". Ju\xc5\xbc rok po pierwszym wydaniu ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 wydanie drugie uzupe\xc5\x82nione. W 1975 i 1985 roku w Nowym Yorku ksi\xc4\x85\xc5\xbcka doczeka\xc5\x82a si\xc4\x99 trzeciego i czwartego wydania. Pierwszego wydania w ZSRR doczeka\xc5\x82a si\xc4\x99 dopiero w roku 1990. Ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 przet\xc5\x82umaczono na j\xc4\x99zyki: niemiecki, angielski, hiszpa\xc5\x84ski, holenderski i francuski._NEWLINE_Podstawowe pytanie postawione przez historyka w jego pracy brzmi: czy czerwony terror ma charakter klasowy, czy mo\xc5\xbce jest skierowany przeciw wszystkim ludziom, kt\xc3\xb3rych bolszewicy chc\xc4\x85 og\xc5\x82osi\xc4\x87 \xe2\x80\x9ewrogami sowieckiej w\xc5\x82adzy"?_NEWLINE_Podczas pracy nad ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x85 historyk wykorzysta\xc5\x82 szerok\xc4\x85 gam\xc4\x99 materia\xc5\x82\xc3\xb3w, \xc5\x82\xc4\x85cznie z publikacjami WCZK-a i \xe2\x80\x9eczerezwyczajek\xe2\x80\x9d, \xc5\x9bwiadectwami naocznych \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w i materia\xc5\x82y oficjalnej sowieckiej prasy._NEWLINE_Mielgunow pisz\xc4\x85c t\xc4\x85 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 stworzy\xc5\x82 pe\xc5\x82ny raport tego, co prze\xc5\xbcy\xc5\x82a Rosja, a tak\xc5\xbce do\xc5\x9b\xc4\x87 dok\xc5\x82adnie zliczy\xc5\x82 ofiary rewolucyjnego terroru w czasie. W swojej pracy zgrupowa\xc5\x82 i zrobi\xc5\x82 podsumowanie znanych sobie fakt\xc3\xb3w, k\xc5\x82ad\xc4\x85c nacisk na ponadczasowo\xc5\x9b\xc4\x87 materia\xc5\x82u zawartego w tej ksi\xc4\x85\xc5\xbcce._NEWLINE_Ksi\xc4\x85\xc5\xbcka zosta\xc5\x82a wydana w trudnych warunkach: w Europie trwa\xc5\x82 proces M. Conradii (bia\xc5\x82a emigracja), kt\xc3\xb3ry zabi\xc5\x82 z ch\xc4\x99ci \xe2\x80\x9ezemsty na bolszewikach za okrucie\xc5\x84stwa WCZK-a\xe2\x80\x9d sowieckiego dyplomat\xc4\x99 Wac\xc5\x82awa Worowskiego. W istocie jednak by\xc5\x82 to proces na WCZK-a: wielu \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w swoimi zeznaniami dawa\xc5\x82o \xc5\x9bwiadectwo o swoich prze\xc5\xbcyciach w Rosji. Uczestnictwo w procesie S.P. Mielgunowa odegra\xc5\x82o wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99. Na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 obro\xc5\x84cy (Th\xc3\xa9odore Aubert) historyk wierny swoim idea\xc5\x82om, uwa\xc5\xbca\xc5\x82 za konieczne doprowadzenie do zapoznania si\xc4\x99 Europy z faktem rosyjskich dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci, przedstawi\xc5\x82 obszerny materia\xc5\x82 charakteryzuj\xc4\x85cy \xe2\x80\x9eczerwony terror\xe2\x80\x9d w Rosji._NEWLINE_Pierwsze wydanie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki by\xc5\x82o zauwa\xc5\xbcone przez ca\xc5\x82\xc4\x85 pras\xc4\x99 zagraniczn\xc4\x85. Wszyscy widzieli zas\xc5\x82ug\xc4\x99 autora, kt\xc3\xb3ry wiernie i skrupulatnie usystematyzowa\xc5\x82 ca\xc5\x82y materia\xc5\x82, charakteryzuj\xc4\x85cy zjawisko bolszewickiego \xe2\x80\x9eczerwonego terroru"._NEWLINE_Drugie wydanie pracy Mielgunowa by\xc5\x82o przygotowane z wykorzystaniem materia\xc5\x82\xc3\xb3w Specjalnej Komisji \xc5\x9aledczej ze \xc5\x9bledztwa w sprawie zbrodni bolszewik\xc3\xb3w przy g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cym WSJR generale A.I. Denikinie. Te materia\xc5\x82y zosta\xc5\x82y wywiezione z ju\xc5\xbc sowieckiej Rosji na prze\xc5\x82omie lat 1919-1920 przez jej przewodnicz\xc4\x85cego G.A. Meinharda. Celem komisji by\xc5\x82o zbieranie materia\xc5\x82\xc3\xb3w, by w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci m\xc3\xb3c przeprowadzi\xc4\x87 \xc5\x9bledztwo w sprawie zbrodni bolszewickiego rz\xc4\x85du, zeznania \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, wyja\xc5\x9bnienie okoliczno\xc5\x9bci \xc5\x9bmierci ludzi, identyfikacja ofiar. Ponadto jej pracownicy zajmowali si\xc4\x99 zebraniem \xc5\x9bwiadectw o dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci sowieckich instytucji rz\xc4\x85dowych w dziedzinie wymiaru sprawiedliwo\xc5\x9bci, edukacji, ekonomii, religii w celu udowodnienia antypa\xc5\x84stwowej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci bolszewizmu oraz por\xc3\xb3wnania mi\xc4\x99dzy obietnicami, jakie dawali, a ich wype\xc5\x82nieniem. Zebrane materia\xc5\x82y dawa\xc5\x82y obszern\xc4\x85 baz\xc4\x99 do \xc5\x9bledzenia historii \xe2\x80\x9eczerwonego terroru\xe2\x80\x9d w Rosji. W tamtym czasie wi\xc4\x99ksza ich cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przechowywana by\xc5\x82a w Niemczech i by\xc5\x82a niedost\xc4\x99pna dla szerszego kr\xc4\x99gu badaczy. Dlatego ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Mielgunowa i wykorzystane w niej materia\xc5\x82y mog\xc4\x85 by\xc4\x87 przez \xc3\xb3wczesnych historyk\xc3\xb3w, traktowane jako swojego rodzaju \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o historyczne b\xc4\x99d\xc4\x85ce ilustracj\xc4\x85 demagogii ideolog\xc3\xb3w komunizmu._NEWLINE_Co za\xc5\x9b tyczy si\xc4\x99 historyczno-politycznego znaczenia ksi\xc4\x85\xc5\xbcki \xe2\x80\x9eCzerwony terror w Rosji\xe2\x80\x9d, mia\xc5\x82a ona wp\xc5\x82yw nie tylko w Europie w chwili si\xc4\x99 jej ukazania, mia\xc5\x82a ona te\xc5\xbc wp\xc5\x82yw na ZSRR, gdy wydano j\xc4\x85 po raz pierwszy w 1990 roku._NEWLINE_Jak zauwa\xc5\xbca wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny biograf S.P. Mielgunowa, J.N. Emiljanow, historyk udowodni\xc5\x82 na podstawie zebranych fakt\xc3\xb3w, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eczerwony terror\xe2\x80\x9d nie by\xc5\x82 terrorem proletariatu jako klasy, "czerwony terror" by\xc5\x82 typowym terrorem grupy partyjnej RKP(b), "czerwony terror" by\xc5\x82 partyjn\xc4\x85 i ideologiczn\xc4\x85 dyktatur\xc4\x85 w\xc5\x82adzy._NEWLINE_W du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci dzi\xc4\x99ki tej ksi\xc4\x85\xc5\xbcce, w postsowieckim spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie mia\xc5\x82a miejsce weryfikacja wcze\xc5\x9bniejszych pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w, zacz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc5\x82ama\xc4\x87 przestarza\xc5\x82e pogl\xc4\x85dy i wyobra\xc5\xbcenia o odleg\xc5\x82ej epoce rewolucji i wojnie domowej. Dla ludzi, kt\xc3\xb3rzy prze\xc5\xbcyli te czasy ksi\xc4\x85\xc5\xbcka Mielgunowa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ostatni\xc4\x85 kropl\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra przela\xc5\x82a dzban, i ruszy\xc5\x82a z posad ska\xc5\x82\xc4\x99 sowieckiej ideologii. Jedni wysoko postawieni cz\xc5\x82onkowie partii wprowadzili GKCZP (stan wojenny), a inni, wyrzuciwszy ksi\xc4\x85\xc5\xbceczki partyjne, dziko rzucili si\xc4\x99 rozkrada\xc4\x87 ogromny kraj stworzony przez \xe2\x80\x9eprzekl\xc4\x99tych morderc\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Jak wida\xc4\x87, ani jedni, ani drudzy po siedemdziesi\xc4\x99ciu latach od \xe2\x80\x9eczerwonego terroru\xe2\x80\x9d nie potrafili stworzy\xc4\x87 nic pozytywnego.\n_START_SECTION_\nOstatnie lata \xc5\xbcycia\n_START_PARAGRAPH_\nW trakcie II wojny \xc5\x9bwiatowej Mielgunow mieszka\xc5\x82 we Francji, niedaleko Pary\xc5\xbca. Zdecydowanie odrzuci\xc5\x82 jak\xc4\x85kolwiek form\xc4\x99 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z faszystowskimi Niemcami, pot\xc4\x99pia\xc5\x82 emigrant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy byli gotowi w imi\xc4\x99 \xe2\x80\x9ewyzwolenia\xe2\x80\x9d Rosji od komunizmu i\xc5\x9b\xc4\x87 do walki rami\xc4\x99 w rami\xc4\x99 pod symbolami Trzeciej Rzeszy. Jego pozycja by\xc5\x82a bli\xc5\xbcsza \xe2\x80\x9eobro\xc5\x84com\xe2\x80\x9d, ni\xc5\xbc \xe2\x80\x9eatakuj\xc4\x85cym\xe2\x80\x9d, lecz nigdy nie podziela\xc5\x82 politycznej naiwno\xc5\x9bci tych \xe2\x80\x9eobro\xc5\x84c\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rzy uwa\xc5\xbcali, \xc5\xbce stalinowski re\xc5\xbcim, sk\xc5\x82oni\xc5\x82 si\xc4\x99 w czasie wojny ku patriotyzmowi narodowymi._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu wojny wielu \xe2\x80\x9eobro\xc5\x84c\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d razem z I.A. Buninem, zrozumiawszy sw\xc3\xb3j b\xc5\x82\xc4\x85d, wr\xc3\xb3cili na bezwzgl\xc4\x99dn\xc4\x85 drog\xc4\x85 walki z antykomunizmem._NEWLINE_Ostatnie lata Mielgunow wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 przeciw nastrojom prosowieckim, pojawiaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w kr\xc4\x99gach \xe2\x80\x9estarej\xe2\x80\x9d emigracji pod wp\xc5\x82ywem wygrania wojny przez ZSRR. Mielgunow twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9enie nale\xc5\xbcy wierzy\xc4\x87 Stalinowi\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9enadzieja na pokojow\xc4\x85 ewolucj\xc4\x99 bolszewickiej w\xc5\x82adzy, na pokojowe wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcycie z czerwonym imperium to utopia"._NEWLINE_W tym tonie Mielgunow publikowa\xc5\x82 we Francji od 1946 roku swoje artyku\xc5\x82y w \xe2\x80\x9eWolnym g\xc5\x82osie\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eRosyjskim demokracie"._NEWLINE_Artyku\xc5\x82y mia\xc5\x82y charakter historyczno-publicystyczny, by\xc5\x82y rozmy\xc5\x9bleniami, a niekiedy informowa\xc5\x82 w nich o losach powojennych reemigrant\xc3\xb3w i repatriant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy dobrowolnie lub pod przymusem wr\xc3\xb3cili do ZSRR. Od roku 1950 do roku 1954 Mielgunow by\xc5\x82 redaktorem naczelnym miesi\xc4\x99cznika \xe2\x80\x9eOdrodzenie". Od 1948 roku by\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Zwi\xc4\x85zku Walki o Wolno\xc5\x9b\xc4\x87 Rosji; od 1951 roku przewodnicz\xc4\x85cy Koordynacyjnego Centrum Walki z Bolszewizmem._NEWLINE_W ostatnich latach swojego \xc5\xbcycia S.P. Mielgunow wyda\xc5\x82 w Pary\xc5\xbcu ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 \xe2\x80\x9eLosy imperatora Miko\xc5\x82aja II po abdykacji\xe2\x80\x9d (1951), \xe2\x80\x9eJak bolszewicy przej\xc4\x99li w\xc5\x82adz\xc4\x99: pa\xc5\xbadziernikowy przewr\xc3\xb3t 1917 roku\xe2\x80\x9d (1953), \xe2\x80\x9eMarcowe dni 1917 roku\xe2\x80\x9d (1956). Siergiej Mielgunow zmar\xc5\x82 w pod paryskim miasteczku Champigny-sur-Marne we Francji._NEWLINE_Po\xc5\x9bmiertnie ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 jego ksi\xc4\x85\xc5\xbcki \xe2\x80\x9eLegenda o oddzielnym pokoju\xe2\x80\x9d (1957) i \xe2\x80\x9eWspomnienia i dzienniki\xe2\x80\x9d, przygotowane do publikacji przez jego \xc5\xbcon\xc4\x99 P.E. Stapanowa-Mielgunow (1964)._NEWLINE_Siergiej Paw\xc5\x82owicz Mielgunow zosta\xc5\x82 zrehabilitowany w 1992 roku.'