b'\n_START_ARTICLE_\nSzk\xc5\x82o metaliczne\n_START_PARAGRAPH_\nSzk\xc5\x82o metaliczne \xe2\x80\x93 stop metali z udzia\xc5\x82em niemetali poddany szybkiemu sch\xc5\x82odzeniu (rz\xc4\x99du 10\xe2\x81\xb6 K/s) z temperatury wy\xc5\xbcszej od temperatury topnienia do temperatury ni\xc5\xbcszej od temperatury zeszklenia. Uzyskany materia\xc5\x82 ma struktur\xc4\x99 nieuporz\xc4\x85dkowan\xc4\x85 \xe2\x80\x93 amorficzn\xc4\x85. Szk\xc5\x82o metaliczne wykazuje du\xc5\xbc\xc4\x85 rezystywno\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x99du 50\xe2\x80\x93300\xc3\x9710\xe2\x81\xbb\xe2\x81\xb8 \xce\xa9\xc2\xb7m (dla por\xc3\xb3wnania rezystywno\xc5\x9b\xc4\x87 czystego srebra w t. pok. wynosi ok. 1,6\xc3\x9710\xe2\x81\xbb\xe2\x81\xb8, a \xc5\xbcelaza 10\xc3\x9710\xe2\x81\xbb\xe2\x81\xb8 \xce\xa9\xc2\xb7m). _NEWLINE_Ta\xc5\x9bmy amorficzne wykonane ze stop\xc3\xb3w na bazie \xc5\xbcelaza lub kobaltu maj\xc4\x85 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci magnetyczne przewy\xc5\xbcszaj\xc4\x85ce tradycyjne materia\xc5\x82y magnetycznie mi\xc4\x99kkie stosowane w maszynach elektrycznych, takie jak stal transformatorowa czy blacha elektrotechniczna.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy metal amorficzny (stop z\xc5\x82ota z krzemem, Au\xe2\x82\x87\xe2\x82\x85Si\xe2\x82\x82\xe2\x82\x85) zosta\xc5\x82 wyprodukowany w roku 1960 w Caltech. Ten i inne metale amorficzne otrzymywane w tamtym okresie by\xc5\x82y produkowane przez ekstremalnie szybkie sch\xc5\x82adzanie (szybko\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x99du miliona kelwin\xc3\xb3w na sekund\xc4\x99). Z tego powodu mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o produkowa\xc4\x87 tylko kszta\xc5\x82ty o jednym z wymiar\xc3\xb3w rz\xc4\x99du mikrometr\xc3\xb3w (ta\xc5\x9bmy, folie, druty, itd)._NEWLINE_W latach 90. XX wieku odkryto stopy tworz\xc4\x85ce metale amorficzne przy szybko\xc5\x9bci sch\xc5\x82adzania rz\xc4\x99du 1 K/s. Umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o to produkowanie kszta\xc5\x82tek o wymiarach centymetrowych. _NEWLINE_Pierwszy komercyjny metal amorficzny zosta\xc5\x82 wprowadzony na rynek w roku 1992 pod nazw\xc4\x85 Vitreloy 1 (41,2% Zr, 13,8% Ti, 12,5% Cu, 10% Ni, oraz 22,5% Be). Stop ten zosta\xc5\x82 opracowany przez Caltech pod egid\xc4\x85 Departamentu Energii USA oraz NASA._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie (2010), materia\xc5\x82y najlepiej tworz\xc4\x85ce szk\xc5\x82a metalowe oparte s\xc4\x85 na stopach cyrkonu oraz  palladu, ale znanych jest wiele stop\xc3\xb3w amorficznych \xc5\xbcelaza, tytanu, miedzi, magnezu i szeregu innych pierwiastk\xc3\xb3w.'