b'\n_START_ARTICLE_\nManufaktura\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze manufaktury w Europie powsta\xc5\x82y ju\xc5\xbc w XIII w. we Flandrii i we W\xc5\x82oszech. By\xc5\x82y to pocz\xc4\x85tkowo manufaktury w\xc5\x82\xc3\xb3kiennicze, wyros\xc5\x82e wok\xc3\xb3\xc5\x82 miast b\xc4\x99d\xc4\x85cych o\xc5\x9brodkami wczesnego kapitalizmu \xe2\x80\x93 Brugii, Gandawy, Sieny, Florencji. Wraz z rozwojem gospodarczym kontynentu europejskiego zakres produkcji manufakturowej poszerza\xc5\x82 si\xc4\x99 i obj\xc4\x85\xc5\x82 metalurgi\xc4\x99, przemys\xc5\x82 zbrojeniowy, drukarski, przemys\xc5\x82 drzewno-papierniczy, szklarski oraz artyku\xc5\x82y codziennego u\xc5\xbcytku, w tym luksusowe, a manufaktury poprzez po\xc5\x82udniowe Niemcy (XIV w.), Francj\xc4\x99 i Angli\xc4\x99 dotar\xc5\x82y, a pod koniec XVI w. do Polski._NEWLINE_W II po\xc5\x82. XVIII w. szereg manufaktur w ekonomii grodzie\xc5\x84skiej za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Antoni Tyzenhauz, podskarbi kr\xc3\xb3la Stanis\xc5\x82awa Augusta Poniatowskiego \xe2\x80\x93 by\xc5\x82y to zak\xc5\x82ady tkackie, szklarskie i tekstylne. By\xc5\x82a to pr\xc3\xb3ba o\xc5\xbcywienia gospodarczego kraju, jednak zak\xc5\x82ady te zajmowa\xc5\x82y si\xc4\x99 produkcj\xc4\x85 artyku\xc5\x82\xc3\xb3w luksusowych i nie sta\xc5\x82y si\xc4\x99 zacz\xc4\x85tkiem uprzemys\xc5\x82owienia regionu._NEWLINE_Polacy za\xc5\x82o\xc5\xbcyli tak\xc5\xbce jedne z pierwszych manufaktur na kontynencie ameryka\xc5\x84skim. Byli to polscy specjali\xc5\x9bci od produkcji myd\xc5\x82a, pota\xc5\xbcu oraz szk\xc5\x82a sprowadzeni w 1608 roku do osady kolonist\xc3\xb3w angielskich w Jamestown z inicjatywy kapitana Johna Smitha. W 1619 polscy rzemie\xc5\x9blnicy zorganizowali pierwszy w historii Ameryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej strajk robotniczy i polityczny w prote\xc5\x9bcie przeciw odm\xc3\xb3wieniu im praw wyborczych._NEWLINE_Wraz z ko\xc5\x84cem I Rzeczypospolitej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 manufaktur upad\xc5\x82a, natomiast te, kt\xc3\xb3re zacz\xc4\x99to zak\xc5\x82ada\xc4\x87 w I po\xc5\x82. XIX w. szybko przekszta\xc5\x82ca\xc5\x82y si\xc4\x99 w fabryki._NEWLINE_Nazwa manufaktura obejmuje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc sam proces produkcji opisany powy\xc5\xbcej.'