b'\n_START_ARTICLE_\nBombardowanie Yarmouth i Lowestoft\n_START_SECTION_\nStrategia Hochseeflotte na pocz\xc4\x85tku 1916 roku\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku 1916 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82a zmiana na stanowisku dow\xc3\xb3dcy Hochseeflotte: ci\xc4\x99\xc5\xbcko chorego admira\xc5\x82a Hugo von Pohla (zmar\xc5\x82 w szpitalu 23 lutego) zast\xc4\x85pi\xc5\x82 Reinhard Scheer, zwolennik ofensywnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 ci\xc4\x99\xc5\xbckich okr\xc4\x99t\xc3\xb3w Kaiserliche Marine. Oznacza\xc5\x82o to zmian\xc4\x99 strategii niemieckiej na morzu. Wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w admira\xc5\x82a Scheera lekkie si\xc5\x82y oraz kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki liniowe 1.\xc2\xa0Grupy Rozpoznawczej (niem.: 1.\xc2\xa0Aufkl\xc3\xa4rungsgruppe) dowodzonej przez kontradmira\xc5\x82a Franza von Hippera mia\xc5\x82y swymi dzia\xc5\x82aniami wywabi\xc4\x87 okr\xc4\x99ty Grand Fleet w morze, gdzie star\xc5\x82yby si\xc4\x99 z oczekuj\xc4\x85cymi w zasadzce pancernikami Hochseeflotte. Korzystaj\xc4\x85c z chwilowej przewagi Niemcy powinni zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc4\x87 przeciwnika i uzyska\xc4\x87 panowanie na morzu, niezb\xc4\x99dne dla prze\xc5\x82amania blokady alianckiej i przeprowadzenia zwyci\xc4\x99skiej ofensywy l\xc4\x85dowej na froncie zachodnim._NEWLINE_Ju\xc5\xbc w lutym 1916 roku zaatakowane zosta\xc5\x82y brytyjskie tra\xc5\x82owce operuj\xc4\x85ce o okolicach \xc5\x81awicy Dogger. W marcu okr\xc4\x99ty niemieckie dwukrotnie wychodzi\xc5\x82y w morze, nie napotykaj\xc4\x85c jednak przeciwnika. Kolejna akcja zaplanowana zosta\xc5\x82a na 21 i 22 kwietnia 1916 roku. Tym razem jednostki niemieckie mia\xc5\x82y zbombardowa\xc4\x87 cele na wschodnim wybrze\xc5\xbcu Anglii, jednak zosta\xc5\x82a ona przerwana wskutek wej\xc5\x9bcia na min\xc4\x99 na nierozpoznanym polu minowym lekkiego kr\xc4\x85\xc5\xbcownika SMS "Graudenz"._NEWLINE_Zwi\xc4\x99kszona aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 floty niemieckiej oraz naloty sterowc\xc3\xb3w na angielskie miasta wywo\xc5\x82a\xc5\x82y wkr\xc3\xb3tce kontrakcj\xc4\x99 Brytyjczyk\xc3\xb3w. Przejawia\xc5\x82a si\xc4\x99 ona w intensyfikacji dzia\xc5\x82a\xc5\x84 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w Grand Fleet i Harwich Force (lekkie okr\xc4\x99ty dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce w rejonie kana\xc5\x82u La Manche i na Morzu P\xc3\xb3\xc5\x82nocnym) oraz atakach lotniczych na bazy sterowc\xc3\xb3w, przeprowadzanych przez wodnosamoloty przenoszone przez transportowce wodnosamolot\xc3\xb3w. Okr\xc4\x99ty Grand Fleet, dowodzone przez admira\xc5\x82a Johna Jellicoe oraz kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki liniowe admira\xc5\x82a Davida Beatty\'ego patrolowa\xc5\x82y w dniu 22 kwietnia wody Skagerraku wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca Danii, jednak po serii kolizji spowodowanych z\xc5\x82\xc4\x85 pogod\xc4\x85 (HMAS "Australia" zderzy\xc5\x82 si\xc4\x99 z HMS "New Zealand", HMS "Neptune" ze statkiem handlowym, uszkodzeniom uleg\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kilka niszczycieli) powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y do baz w Rosyth i Scapa Flow celem uzupe\xc5\x82nienia zapas\xc3\xb3w paliwa.\n_START_SECTION_\nAtak na Lowestoft i Great Yarmouth\n_START_PARAGRAPH_\nNiemcy zdecydowani byli jak najszybciej powt\xc3\xb3rzy\xc4\x87 akcj\xc4\x99 przeciwko angielskim miastom. Kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki liniowe 1.\xc2\xa0Grupy Rozpoznawczej, dowodzonej w zast\xc4\x99pstwie chorego admira\xc5\x82a Hippera przez wiceadmira\xc5\x82a Friedricha B\xc3\xb6dickera, wysz\xc5\x82y w morze z kotwicowiska u uj\xc5\x9bcia rzeki Jade rano 24 kwietnia 1916 roku. Celem by\xc5\x82o zbombardowanie Lowestoft i Great Yarmouth. Oba miasta nie zosta\xc5\x82y wybrane przypadkiem: Lowestoft by\xc5\x82o baz\xc4\x85 brytyjskich si\xc5\x82 minowych, w Yarmouth stacjonowa\xc5\x82y brytyjskie okr\xc4\x99ty podwodne. Zgodnie z planem, w \xc5\x9blad za kr\xc4\x85\xc5\xbcownikami liniowymi pod\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wne si\xc5\x82y Hochseeflotte pod dow\xc3\xb3dztwem admira\xc5\x82a Scheera. Swoje pozycje na podej\xc5\x9bciach do baz brytyjskich zaj\xc4\x99\xc5\x82y tak\xc5\xbce U-Booty, kt\xc3\xb3rych zadaniem by\xc5\x82o meldowanie o ruchach Royal Navy oraz przeprowadzenie w sprzyjaj\xc4\x85cych warunkach atak\xc3\xb3w na wykryte jednostki._NEWLINE_W sk\xc5\x82ad 1.\xc2\xa0Grupy Rozpoznawczej wchodzi\xc5\x82y kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki liniowe: flagowy SMS "Seydlitz", "L\xc3\xbctzow", "Derfflinger", "Moltke" i "Von der Tann", os\xc5\x82aniane przez sze\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w lekkich i dwie flotylle niszczycieli (w nomenklaturze niemieckiej du\xc5\xbcych torpedowc\xc3\xb3w). Po po\xc5\x82udniu 24 kwietnia "Seydlitz" wszed\xc5\x82 na min\xc4\x99, rozrywaj\xc4\x85c kad\xc5\x82ub na d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 15 metr\xc3\xb3w i trac\xc4\x85c jedenastu zabitych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w za\xc5\x82ogi. Uszkodzony kr\xc4\x85\xc5\xbcownik zosta\xc5\x82 odes\xc5\x82any do Wilhelmshaven w eskorcie dw\xc3\xb3ch niszczycieli, za\xc5\x9b pozosta\xc5\x82e okr\xc4\x99ty kontynuowa\xc5\x82y operacj\xc4\x99. Admira\xc5\x82 B\xc3\xb6dicker przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 ze swoim sztabem na SMS "L\xc3\xbctzow"._NEWLINE_Brytyjczycy mieli informacje o ruchach floty niemieckiej dzi\xc4\x99ki przechwytywanym i dekodowanym w Room 40 sygna\xc5\x82om radiowym. Po po\xc5\x82udniu 24 kwietnia okr\xc4\x99ty admira\xc5\x82a Jellicoe zosta\xc5\x82y postawione w stan gotowo\xc5\x9bci bojowej, za\xc5\x9b o godzinie 19.05 otrzyma\xc5\x82y rozkaz wyp\xc5\x82yni\xc4\x99cia ze Scapa Flow. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc operuj\xc4\x85ce na kanale La Manche jednostki Harwich Force pod dow\xc3\xb3dztwem komodora Reginalda Tyrwhitta (trzy lekkie kr\xc4\x85\xc5\xbcowniki i osiemna\xc5\x9bcie niszczycieli) otrzyma\xc5\x82y rozkaz skierowania si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82noc dla wzmocnienia ochrony wybrze\xc5\xbca._NEWLINE_O godzinie 3:50 nad ranem 25 kwietnia okr\xc4\x99ty niemieckiej eskorty nawi\xc4\x85za\xc5\x82y kontakt wzrokowy z nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85cymi jednostkami Harwich Force. Tak\xc5\xbce Brytyjczycy dostrzegli eskadr\xc4\x99 niemieck\xc4\x85 zbli\xc5\xbcaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 do wybrze\xc5\xbca Anglii i komodor Tyrwhitt niezw\xc5\x82ocznie zameldowa\xc5\x82 o tym swojemu dow\xc3\xb3dztwu, kt\xc3\xb3re poleci\xc5\x82o admira\xc5\x82owi Jellicoe zmieni\xc4\x87 kurs dla przechwycenia Niemc\xc3\xb3w. Admira\xc5\x82 B\xc3\xb6dicker zignorowa\xc5\x82 obecno\xc5\x9b\xc4\x87 lekkich si\xc5\x82 brytyjskich w pobli\xc5\xbcu i o godzinie 4.10 wyda\xc5\x82 swoim czterem kr\xc4\x85\xc5\xbcownikom liniowym rozkaz otwarcia ognia w kierunku Lowestoft. Podczas oko\xc5\x82o dziesi\xc4\x99ciominutowego ostrzeliwania brzegu Niemcy zniszczyli dwie baterie brzegowe i oko\xc5\x82o 200 dom\xc3\xb3w w Lowestoft, zabijaj\xc4\x85c trzech i rani\xc4\x85c dwunastu ludzi. "Moltke" zosta\xc5\x82 trafiony pojedynczym pociskiem kt\xc3\xb3rego\xc5\x9b z dzia\xc5\x82 artylerii nadbrze\xc5\xbcnej, nie ponosz\xc4\x85c wi\xc4\x99kszych szk\xc3\xb3d. Nast\xc4\x99pnie Niemcy pop\xc5\x82yn\xc4\x99li w stron\xc4\x99 Yarmouth, lecz tam g\xc4\x99sta mg\xc5\x82a przeszkodzi\xc5\x82a im w prowadzeniu celnego i skutecznego ognia artyleryjskiego, dlatego okr\xc4\x99ty odda\xc5\x82y tylko kilka niecelnych salw (najd\xc5\x82u\xc5\xbcej ostrzeliwali wybrze\xc5\xbce artylerzy\xc5\x9bci SMS "Derfflinger")._NEWLINE_W tym czasie interweniuj\xc4\x85ce okr\xc4\x99ty Reginalda Tyrwhitta star\xc5\x82y si\xc4\x99 z os\xc5\x82on\xc4\x85 zespo\xc5\x82u niemieckiego, kt\xc3\xb3ra stara\xc5\x82a si\xc4\x99 wci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 Brytyjczyk\xc3\xb3w w zasi\xc4\x99g dzia\xc5\x82 artylerii g\xc5\x82\xc3\xb3wnej kr\xc4\x85\xc5\xbcownik\xc3\xb3w liniowych. Po zorientowaniu si\xc4\x99 w sytuacji okr\xc4\x99ty brytyjskie zawr\xc3\xb3ci\xc5\x82y na po\xc5\x82udnie, jednak kr\xc4\x85\xc5\xbcownik "Conquest" i niszczyciel "Laertes" zosta\xc5\x82y trafione, odnosz\xc4\x85c uszkodzenia i trac\xc4\x85c 21 zabitych (kolejny marynarz zmar\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w wyniku odniesionych ran). Niemcy nie wykorzystali jednak swej przewagi, admira\xc5\x82 B\xc3\xb6dicker obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 nadci\xc4\x85gni\xc4\x99cia si\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych Grand Fleet oraz atak\xc3\xb3w okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych i zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 wycofa\xc4\x87. Okr\xc4\x99ty Harwich Force post\xc4\x99powa\xc5\x82y w \xc5\x9blad za nim, jednak w obawie przed spotkaniem przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85cych si\xc5\x82 przeciwnika, otrzyma\xc5\x82y wkr\xc3\xb3tce rozkaz zaprzestania po\xc5\x9bcigu. Jednostki Grand Fleet, \xc5\xbcegluj\xc4\x85c po wzburzonym morzu, nie by\xc5\x82y w stanie przechwyci\xc4\x87 wycofuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 Niemc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOcena i skutki ataku\n_START_PARAGRAPH_\nNiemiecka akcja nie przynios\xc5\x82a oczekiwanych rezultat\xc3\xb3w. Niewielkie zniszczenia w bombardowanych miastach, uszkodzenie lekkiego kr\xc4\x85\xc5\xbcownika i niszczyciela oraz zatopienie dw\xc3\xb3ch pomocniczych jednostek nie mog\xc5\x82o zrekompensowa\xc4\x87 powa\xc5\xbcnego uszkodzenia kr\xc4\x85\xc5\xbcownika liniowego "Seydlitz", kt\xc3\xb3ry przez ponad miesi\xc4\x85c pozostawa\xc5\x82 w remoncie. Nie zosta\xc5\x82 tak\xc5\xbce osi\xc4\x85gni\xc4\x99ty cel strategiczny: wci\xc4\x85gni\xc4\x99cie do bitwy i zniszczenie cz\xc4\x99\xc5\x9bci si\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych Royal Navy. Ostro\xc5\xbcna taktyka niemieckiego dow\xc3\xb3dcy uchroni\xc5\x82a przed zniszczeniem o wiele s\xc5\x82abszy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Harwich Force._NEWLINE_W Wielkiej Brytanii kolejne bombardowanie nadbrze\xc5\xbcnych miejscowo\xc5\x9bci wywo\xc5\x82a\xc5\x82o panik\xc4\x99 i fal\xc4\x99 krytyki dow\xc3\xb3dztwa marynarki. Rz\xc4\x85d zdecydowa\xc5\x82 o przebazowaniu cz\xc4\x99\xc5\x9bci si\xc5\x82 do port\xc3\xb3w na po\xc5\x82udniu, aby w razie kolejnego zagro\xc5\xbcenia m\xc3\xb3c interweniowa\xc4\x87 bardziej zdecydowanie.'