b'\n_START_ARTICLE_\nLegnickie Przedsi\xc4\x99biorstwo Wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w i Kanalizacji\n_START_SECTION_\nDo 1945 r.\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze wzmianki o zorganizowanej dostawie wody pitnej dla Legnicy pochodz\xc4\x85 z roku 1368. Opisuj\xc4\x85 system wodoci\xc4\x85gowy oparty na dostarczaniu wody z M\xc5\x82yn\xc3\xb3wki do centrum miasta drewnianym ruroci\xc4\x85giem o przekroju 12 cm, od kt\xc3\xb3rego odchodzi\xc5\x82y ceramiczne rury do poszczeg\xc3\xb3lnych zbiornik\xc3\xb3w i studni og\xc3\xb3lnodost\xc4\x99pnych. Obok niego, istnia\xc5\x82 odr\xc4\x99bny system zasilaj\xc4\x85cy fontanny w Rynku, pe\xc5\x82ni\xc4\x85ce w\xc3\xb3wczas rol\xc4\x99 zbiornik\xc3\xb3w przeciwpo\xc5\xbcarowych._NEWLINE_W praktycznie niezmienionym kszta\xc5\x82cie rozwi\xc4\x85zanie takie przetrwa\xc5\x82o do po\xc5\x82owy XIX wieku. W\xc3\xb3wczas, 21 grudnia 1857 samorz\xc4\x85d miejski podj\xc4\x85\xc5\x82 uchwa\xc5\x82\xc4\x99 o zmianie systemu zaopatrzenia miasta w wod\xc4\x99. Na tej samej sesji zdecydowano o uporz\xc4\x85dkowaniu gospodarki \xc5\x9bciekowej miasta, dotychczas bowiem \xc5\x9bcieki wylewano bezpo\xc5\x9brednio na ulice, sk\xc4\x85d rynsztokami sp\xc5\x82ywa\xc5\x82y one do Kaczawy i Czarnej Wody._NEWLINE_Na konkretne efekty podj\xc4\x99tych decyzji trzeba by\xc5\x82o poczeka\xc4\x87 ponad 20 lat. Pierwszy zak\xc5\x82ad produkcji wody uruchomiono na ul. Stromej w 1878 r., pocz\xc4\x85tkowo zaopatruj\xc4\x85c z niego wy\xc5\x82\xc4\x85cznie lewobrze\xc5\xbcn\xc4\x85, a od 1881 r. tak\xc5\xbce prawobrze\xc5\xbcn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta (Kartuzy). R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w 1878 r. przyst\xc4\x85piono do budowy sieci kanalizacji og\xc3\xb3lnosp\xc5\x82awnej, z kt\xc3\xb3rej \xc5\x9bcieki poprzez pompowni\xc4\x99 przy ul. Masarskiej odprowadzano na pola irygacyjne w podlegnickim Dobrzejowie._NEWLINE_Uj\xc4\x99cie wody zmieniono w 1894 r., po epidemii tyfusu. Nowy zak\xc5\x82ad produkcji wody, uruchomiony 26 marca 1897 r. ulokowano przy dzisiejszej ul. Filtrowej, nieopodal \xc3\xb3wczesnej wsi Przybk\xc3\xb3w, pomi\xc4\x99dzy rzekami Kaczaw\xc4\x85, a M\xc5\x82yn\xc3\xb3wk\xc4\x85. Wod\xc4\x99 czerpano z dwudziestu, a nast\xc4\x99pnie dwudziestu siedmiu studni g\xc5\x82\xc4\x99binowych rurowych, po\xc5\x82\xc4\x85czonych ze sob\xc4\x85 lewarami, z kt\xc3\xb3rych trafia\xc5\x82a ona kolejno do studni zbiorczej, stacji pomp, a nast\xc4\x99pnie ruroci\xc4\x85giem o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci ok. 4 km do zbiornika przy ul.Stromej. W 1911 r., celem zaspokojenia rosn\xc4\x85cego zapotrzebowania na wod\xc4\x99, dobudowano cztery studnie artezyjskie._NEWLINE_W latach 1925-1926 dokonano modernizacji zak\xc5\x82adu. Dotychczasowe studnie rurowe zast\xc4\x85piono szybowymi o g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci 10 m, za\xc5\x9b za stacj\xc4\x85 pomp dobudowano napowietrzacz, filtry pospieszne otwarte i zbiornik wody czystej. Po uzdatnieniu z pompowni na ul. Stromej woda trafia\xc5\x82a do nowego zbiornika podziemnego o pojemno\xc5\x9bci 10 000 m sze\xc5\x9bciennych w Lasku Z\xc5\x82otoryjskim, sk\xc4\x85d ruroci\xc4\x85giem grawitacyjnym (r\xc3\xb3\xc5\xbcnica wysoko\xc5\x9bci ok. 60 m pomi\xc4\x99dzy laskiem a centrum miasta) sp\xc5\x82ywa\xc5\x82a do sieci miejskiej._NEWLINE_Przed wojn\xc4\x85 nie istnia\xc5\x82a w mie\xc5\x9bcie jedna sp\xc3\xb3\xc5\x82ka zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 kompleksowo zaopatrzeniem w wod\xc4\x99 i odbiorem \xc5\x9bciek\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 zaopatrzenie w wod\xc4\x99 podlega\xc5\x82o pod sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 wodoci\xc4\x85gow\xc4\x85 (z siedzib\xc4\x85 przy ul. \xc5\x9acinawskiej 1), natomiast zarz\xc4\x85d nad sieci\xc4\x85 kanalizacyjn\xc4\x85 sprawowa\xc5\x82 miejski Urz\xc4\x85d Kanalizacyjny.\n_START_SECTION_\nLata 1945-1992\n_START_PARAGRAPH_\nPo zaj\xc4\x99ciu miasta przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Armii Czerwonej 9 lutego 1945 r. wodoci\xc4\x85gi i kanalizacja, podobnie jak ca\xc5\x82a infrastruktura komunalna trafi\xc5\x82y pod zarz\xc4\x85d radzieckiej komendantury wojskowej. Przekazanie zdekapitalizowanej sieci wodoci\xc4\x85gowej w\xc5\x82adzom polskim nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 1 kwietnia 1947 r. W\xc3\xb3wczas powo\xc5\x82ano Miejskie Zak\xc5\x82ady Wodoci\xc4\x85gowo-Kanalizacyjne, z kt\xc3\xb3rych wywodzi si\xc4\x99 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne LPWiK. Pola irygacyjne w Dobrzejowie przesz\xc5\x82y pod zarz\xc4\x85d MZWK dopiero w 1950 r., wcze\xc5\x9bniej od 1947 r. stanowi\xc4\x85c cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Miejskich Maj\xc4\x85tk\xc3\xb3w Ziemskich._NEWLINE_Nale\xc5\xbcy podkre\xc5\x9bli\xc4\x87, \xc5\xbce przez ca\xc5\x82y okres II wojny \xc5\x9bwiatowej wodoci\xc4\x85gi i kanalizacja funkcjonowa\xc5\x82y nieprzerwanie, o czym \xc5\x9bwiadczy fakt, \xc5\xbce Legnica tu\xc5\xbc po zaj\xc4\x99ciu przez sowiet\xc3\xb3w sta\xc5\x82a si\xc4\x99 olbrzymim skupiskiem szpitali wojennych._NEWLINE_W 1949 r. nasili\xc5\x82y si\xc4\x99 problemy z brakiem wody w sieci, zwi\xc4\x85zane z wyczerpywaniem si\xc4\x99 z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc wodono\xc5\x9bnych, a tak\xc5\xbce z\xc5\x82ym stanem technicznym urz\xc4\x85dze\xc5\x84 i du\xc5\xbcymi stratami wody z nieszczelnych wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w. Wprowadzono ograniczenia w dostawie wody, obni\xc5\xbcaj\xc4\x85c ci\xc5\x9bnienie w okre\xc5\x9blonych godzinach. Z\xc5\x82a sytuacja finansowa spowodowa\xc5\x82a po\xc5\x82\xc4\x85czenie w 1950 r. w jeden zak\xc5\x82ad najpierw wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w i gazowni, a nast\xc4\x99pnie do\xc5\x82\xc4\x85czenie do niego miejskich tramwaj\xc3\xb3w, \xc5\x82a\xc5\xbani, hoteli miejskich i Zak\xc5\x82adu Oczyszczania Miasta. W 1951 r. z powodu wyczerpania studni w Przybkowie zmieniono system zasilania wodoci\xc4\x85g\xc3\xb3w na wod\xc4\x99 z Kaczawy, poprzez budow\xc4\x99 kana\xc5\x82u prowadz\xc4\x85cego wod\xc4\x99 z rzeki do staw\xc3\xb3w infiltracyjnych, a nast\xc4\x99pnie studni. Poszukiwano mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci rozwi\xc4\x85zania problemu poprzez analiz\xc4\x99 koncepcji spi\xc4\x99trzenia wody w Kaczawie lub wykorzystania jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a wody dla miasta Jeziora Kunickiego. \xc5\x9acieki, z powodu przeci\xc4\x85\xc5\xbcenia p\xc3\xb3l irygacyjnych, a niejednokrotnie na skutek przerw w zasilaniu przepompowni zrzucano do Czarnej Wody. 1 stycznia 1957 r. wodoci\xc4\x85gi i kanalizacja zosta\xc5\x82y wyodr\xc4\x99bnione z komunalnego kombinatu. W latach 1958-1961 dokonano rozbudowy zak\xc5\x82adu produkcji wody, po kt\xc3\xb3rej rok 1962 po raz pierwszy od zako\xc5\x84czenia wojny zamkni\xc4\x99to sze\xc5\x9bcioprocentow\xc4\x85 nadwy\xc5\xbck\xc4\x85 produkcyjn\xc4\x85. Na prze\xc5\x82omie lat 60. i 70. XX wieku nabra\xc5\x82a tempa wymiana zu\xc5\xbcytych odcink\xc3\xb3w sieci wodoci\xc4\x85gowej i kanalizacyjnej._NEWLINE_6 lutego 1970 r. we Wroc\xc5\x82awiu przedstawiciele ministerstwa gospodarki komunalnej i mieszkaniowej poinformowali o decyzji administracji pa\xc5\x84stwowej decyduj\xc4\x85cej o budowie systemu wodoci\xc4\x85gowego "Wielka Woda", zasilanego wodami g\xc3\xb3rskimi. W jego sk\xc5\x82ad, poza znacznie rozbudowanym zak\xc5\x82adem w Przybkowie (nowe: pompownia, stawy, zak\xc5\x82ad uzdatniania i jaz rzeczny) mia\xc5\x82y wej\xc5\x9b\xc4\x87 zbiorniki wodne: "S\xc5\x82up" na Nysie Szalonej i "Rzym\xc3\xb3wka" na Kaczawie. O skali inwestycji, kt\xc3\xb3rej zako\xc5\x84czenie planowano wst\xc4\x99pnie na 1975 r. \xc5\x9bwiadczy fakt, i\xc5\xbc mia\xc5\x82a ona s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 zaopatrzeniu w wod\xc4\x99 ca\xc5\x82ego Legnicko-G\xc5\x82ogowskiego Okr\xc4\x99gu Miedziowego. Faktycznie budowa systemu trwa\xc5\x82a od 1975 do 1990 r., przy czym odst\xc4\x85piono od realizacji zbiornika w Rzym\xc3\xb3wce._NEWLINE_W latach 1969-1973 r. trwa\xc5\x82 remont p\xc3\xb3l irygacyjnych w Dobrzejowie. W 1973 r. wyremontowano pompowni\xc4\x99 \xc5\x9bciek\xc3\xb3w na ul.Masarskiej. Od 1974 r. prowadzono te\xc5\xbc budow\xc4\x99 oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w na ul. Spokojnej, kt\xc3\xb3rej op\xc3\xb3\xc5\xbanienie spowodowa\xc5\x82o czasowe wstrzymanie w 1975 r. oddawania do u\xc5\xbcytku nowych mieszka\xc5\x84 na os. Kopernika. Jej pierwsz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 (mechaniczn\xc4\x85) uruchomiono w 1978 r. W 1975 r. rozpocz\xc4\x99to prace nad systemem "Wielka Woda" w samym Przybkowie (w\xc5\x82\xc4\x85czonym do Legnicy w 1983 r.), kt\xc3\xb3rego elementy przekazywano stopniowo do roku 1990.\n_START_SECTION_\nLata 1992-2000\n_START_PARAGRAPH_\nZ momentem przej\xc4\x99cia systemu "Wielka Woda" i przekszta\xc5\x82ceniu w sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 LPWiK SA, zasi\xc4\x99g przedsi\xc4\x99biorstwa rozszerza\xc5\x82 si\xc4\x99 na okoliczne miasta. Jednak stopniowa rezygnacja gmin z dostaw z Legnicy, a szczeg\xc3\xb3lnie post\xc4\x99puj\xc4\x85ce uniezale\xc5\xbcnienie si\xc4\x99 Lubina od legnickiej wody sprawi\xc5\x82o, \xc5\xbce przedsi\xc4\x99biorstwo eksploatuj\xc4\x85ce system zaplanowany dla ca\xc5\x82ego by\xc5\x82ego wojew\xc3\xb3dztwa legnickiego w zasadzie na potrzeby miasta i okolicznych miejscowo\xc5\x9bci pad\xc5\x82o w istocie ofiar\xc4\x85 przeinwestowania. W pi\xc4\x99\xc4\x87 lat po rozruchu "Wielkiej Wody" konieczna okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 restrukturyzacja firmy, a tak\xc5\xbce wymiana maszyn i dostosowanie istniej\xc4\x85cych do niemal dziesi\xc4\x99ciokrotnie mniejszego wykorzystania ni\xc5\xbc zak\xc5\x82adano pierwotnie. Zmodernizowano pompowni\xc4\x99 przy ul. Z\xc5\x82otoryjskiej, przygotowano te\xc5\xbc plany modernizacji oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w, zrealizowane w 2001 r. Od 1992 r. przenoszono stopniowo baz\xc4\x99 firmy z ul. \xc5\x9acinawskiej oraz obiekt\xc3\xb3w tymczasowych na obiekty "Wielkiej Wody", co ostatecznie zako\xc5\x84czono w roku 2000.'