b'\n_START_ARTICLE_\nPsychologia\n_START_SECTION_\nPsychologia a inne nauki\n_START_PARAGRAPH_\nNauki, z kt\xc3\xb3rych czerpie psychologia, to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie socjologia, antropologia, filozofia i biologia, dzi\xc4\x99ki wypracowaniu w\xc5\x82asnych metod eksperymentalnych psychologia jest nauk\xc4\x85 samodzieln\xc4\x85. Psychologia bywa jednak zaliczana do nauk spo\xc5\x82ecznych, a tak\xc5\xbce humanistycznych. Bywa tak\xc5\xbce zaliczana do nauk behawioralnych (nauk o zachowaniu) razem z socjologi\xc4\x85, etologi\xc4\x85, biologi\xc4\x85 behawioraln\xc4\x85, antropologi\xc4\x85 kulturow\xc4\x85, kryminologi\xc4\x85, niekt\xc3\xb3rymi dzia\xc5\x82ami medycyny (psychiatri\xc4\x85, medycyn\xc4\x85 behawioraln\xc4\x85).\n_START_SECTION_\nPochodzenie nazwy\n_START_PARAGRAPH_\nTermin psychologia pochodzi z j\xc4\x99zyka greckiego i dos\xc5\x82ownie oznacza \xe2\x80\x9enauk\xc4\x99 o duszy\xe2\x80\x9d. Nazwa ta jednak nie by\xc5\x82a znana ani u\xc5\xbcywana przez staro\xc5\xbcytnych grek\xc3\xb3w (stosowano wtedy gr. zwrot \xcf\x80\xce\xb5\xcf\x81\xce\xb9 \xcf\x88\xcf\x85\xcf\x87\xce\xb7\xcf\x82). Nazwa \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82a sztucznie utworzona dopiero w XVI wieku. Wilhelm Volkmann stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce po raz pierwszy zastosowa\xc5\x82 j\xc4\x85 Melanchton, jednak w 1987 roku Andr\xc3\xa9 Lalande po przestudiowaniu dzie\xc5\x82 Melanchtona stwierdza, \xc5\xbce nazwa \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d nie zosta\xc5\x82a tam u\xc5\xbcyta ani razu. Przyczyn\xc4\x85 tej pomy\xc5\x82ki pope\xc5\x82nionej przez Volkmanna by\xc5\x82o dziewi\xc4\x99tnastowieczne wydanie dzie\xc5\x82 Melanchtona, w kt\xc3\xb3rym Cardus G. Bretschneider w s\xc5\x82owie wst\xc4\x99pnym napisa\xc5\x82: \xe2\x80\x9eTa ksi\xc4\x99ga Melanchtona, pierwszego po\xc5\x9br\xc3\xb3d znanych Niemc\xc3\xb3w, traktuje o psychologii \xe2\x80\x9e. Tak wi\xc4\x99c s\xc5\x82owo psychologia nie zosta\xc5\x82o u\xc5\xbcyte przez Melanchtona, ale przez dziewi\xc4\x99tnastowiecznego redaktora jego dzie\xc5\x82._NEWLINE_S\xc5\x82owo \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d po raz pierwszy w druku pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 dopiero w 1590 roku jako tytu\xc5\x82 \xc5\x82aci\xc5\x84skiej rozprawy Gocleniusa \xce\xa8\xce\xa5\xce\xa7\xce\x9f\xce\x9b\xce\x9f\xce\x93\xce\x99\xce\x91: hoc est, de hominis perfectione, animo, et in primis ortu huius, commentationes ac disputationes quorundam Theologorum & Philosophorum nostr\xc3\xa6 \xc3\xa6tatis, quos versa pagina ostendit co mo\xc5\xbcna przet\xc5\x82umaczy\xc4\x87 jako: \xe2\x80\x9ePsychologia, czyli o doskona\xc5\x82o\xc5\x9bci cz\xc5\x82owieka, o duszy, a przede wszystkim o jej pochodzeniu rozwa\xc5\xbcania i rozprawy tych wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych teolog\xc3\xb3w i filozof\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych nazwiska znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na odwrotnej stronie\xe2\x80\x9d. Goclenius nie przywi\xc4\x85zywa\xc5\x82 do tej nazwy zbyt wielkiej wagi, gdy\xc5\xbc w jego p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych dzie\xc5\x82ach, s\xc5\x82owo to nie wyst\xc4\x99puje._NEWLINE_Pierwsze\xc5\x84stwo Gocleniusa w zastosowaniu nazwy \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d nie jest jednak pewne, i\xc5\xbc Eros i Psyche przedstawia\xc5\x82y wcze\xc5\x9bniejsz\xc4\x85 form\xc4\x99 zachowania gatunku ludzkiego. Wed\xc5\x82ug Williama Hamiltona pierwszy by\xc5\x82 Johanes Thomas Freigins, kt\xc3\xb3ry rzekomo u\xc5\xbcy\xc5\x82 tej nazwy w 1575 roku w \xe2\x80\x9eCatalogus Locorum Communium\xe2\x80\x9d. Jeszcze wcze\xc5\x9bniej m\xc3\xb3g\xc5\x82 jej u\xc5\xbcy\xc4\x87 poeta ze Splitu Marko Maruli\xc4\x87. Z jego biografii wydanej przez Franciscusa Natalisa wynika, \xc5\xbce Maruli\xc4\x87 napisa\xc5\x82 \xc5\x82aci\xc5\x84sk\xc4\x85 rozpraw\xc4\x99 pt. \xe2\x80\x9ePsichiologia de ratione anim\xc4\x87 human\xc4\x87 liber I\xe2\x80\x9d. Rozprawa ta mog\xc5\x82a powsta\xc4\x87 mi\xc4\x99dzy 1510 a 1519 rokiem. Do czasu odnalezienia dzie\xc5\x82 zar\xc3\xb3wno Freiginsa, jak i Maruli\xc4\x87a, pierwsze\xc5\x84stwo w zastosowaniu s\xc5\x82owa \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d w druku ma ca\xc5\x82y czas Goclenius. Warto r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87, \xc5\xbce nazwa \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d nie od razu si\xc4\x99 przyj\xc4\x99\xc5\x82a. Przez ca\xc5\x82y XVII wiek stosowano nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9epneumatologia\xe2\x80\x9d (od gr. pneuma \xe2\x80\x93 tchnienie, duch). Do rozpowszechnienia nazwy \xe2\x80\x9epsychologia\xe2\x80\x9d przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 dopiero w XVIII wieku niemiecki filozof Christian Wolff poprzez wydanie Psychologia empirica i Psychologia rationalis.'