b'\n_START_ARTICLE_\nRejon iskitimski\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nRosyjskie osadnictwo na tym terenie rozpoczyna si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku XVIII wieku. Materia\xc5\x82y archiwalne wskazuj\xc4\x85, \xc5\xbce w 1717 roku na tym obszarze istnia\xc5\x82y ju\xc5\xbc trzy wsie zamieszkane przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 rosyjsk\xc4\x85. Przez nast\xc4\x99pne dwie\xc5\x9bcie lat, a\xc5\xbc do 1917 roku, miejscowa ludno\xc5\x9b\xc4\x87 zajmowa\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie rolnictwem, polowaniami, rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwem, pszczelarstwem a tak\xc5\xbce drobnym wytw\xc3\xb3rstwem. W czasie rosyjskiej wojny domowej tereny te przez jaki\xc5\x9b czas znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 pod kontrol\xc4\x85 rz\xc4\x85du admira\xc5\x82a Aleksandra Ko\xc5\x82czaka, a nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82y zaj\xc4\x99te przez bolszewik\xc3\xb3w. W\xc5\x82adze sowieckie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y wkr\xc3\xb3tce program industrializacji Syberii, kt\xc3\xb3ry dotkn\xc4\x85\xc5\x82 tak\xc5\xbce tych ziem. Od 25 maja 1925 roku tereny wok\xc3\xb3\xc5\x82 Iskitima podlega\xc5\x82y pod administracj\xc4\x99 w Bierdsku jako osiedle typu wiejskiego. Sowieci rozwijali na tym terenie przetw\xc3\xb3rstwo zb\xc3\xb3\xc5\xbc, a tak\xc5\xbce drobne zak\xc5\x82ady rzemie\xc5\x9blnicze. W 1930 roku powstaje cementownia, kt\xc3\xb3ra jest pierwsz\xc4\x85 wielk\xc4\x85 inwestycj\xc4\x85 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 na tym obszarze, a w 1934 pierwsza elektrownia. 18 stycznia 1935 w ramach kolejnych przekszta\xc5\x82ce\xc5\x84 administracyjnych w pa\xc5\x84stwie sowieckim utworzony zostaje rejon iskitimski. Jego centrum administracyjnym zosta\xc5\x82 Iskitim. Rejon podzielony by\xc5\x82 na 19 wiejskich osiedli, a \xc5\x82\xc4\x85czna liczba jego ludno\xc5\x9bci wynosi\xc5\x82a 30 859 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Obszar przeszed\xc5\x82 te\xc5\xbc polityk\xc4\x99 forsownej kolektywizacji, co sprawi\xc5\x82o \xc5\xbce w ko\xc5\x82chozach pracowa\xc5\x82o ponad 8 tysi\xc4\x99cy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w rejonu. W czasach stalinowskich na terenie rejonu iskitimskiego powstaje te\xc5\xbc 4-SIB\xc5\x81ag w ramach sowieckiego systemu GU\xc5\x81agu. Rozw\xc3\xb3j rejonu zaczyna si\xc4\x99 w epoce powojennej, po 1945 roku, gdy na tym terenie lokalizowane s\xc4\x85 nowe zak\xc5\x82ady przemys\xc5\x82owe. W 1965 roku rejon iskitimski zosta\xc5\x82 ostatecznie ukszta\xc5\x82towany w obecnych granicach. Lata osiemdziesi\xc4\x85te przynios\xc5\x82y spadek inwestycji oraz za\xc5\x82amanie gospodarcze, kt\xc3\xb3re trwa\xc5\x82o jeszcze w okresie postsowieckim, ju\xc5\xbc w czasach Federacji Rosyjskiej.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nRejon iskitimski po\xc5\x82o\xc5\xbcony jest we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci obwodu nowosybirskiego, na terenie bogatym w rzeki b\xc4\x99d\xc4\x85ce dop\xc5\x82ywami Obu oraz jeziora. Odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 do obwodowej stolicy Nowosybirska wynosi 57 kilometr\xc3\xb3w. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 terenu zajmuje step, tylko wschodnie obszary pokryte s\xc4\x85 tajg\xc4\x85. Lasy zajmuj\xc4\x85 oko\xc5\x82o 27% obszaru rejonu, znajduje si\xc4\x99 tu tak\xc5\xbce rezerwat przyrody zajmuj\xc4\x85cy powierzchni\xc4\x99 30 900 hektar\xc3\xb3w. Ziemia bogata jest w minera\xc5\x82y, \xc5\x9brednia temperatura w styczniu wynosi -19 stopni Celsjusza, w w lipcu 19,1 C. \xc5\x9arednia suma opad\xc3\xb3w w rejonie to 409 mm, opady \xc5\x9bniegu rozpoczynaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z regu\xc5\x82y w listopadzie, a \xc5\x9brednia pokrywa \xc5\x9bnie\xc5\xbcna wynosi od 25 do 35 centymetr\xc3\xb3w. Na terenie rejonu znajduje si\xc4\x99 jedno osiedle typu miejskiego i 19 osiedli typu wiejskiego._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug danych ze stycznia 2010 roku na obszarze rejonu zarejestrowanych by\xc5\x82o ponad tysi\xc4\x85c zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych i rolnych. Z tego 44 zaanga\xc5\xbcowane by\xc5\x82y w produkcj\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85, a prawie 400 w produkcj\xc4\x99 i przetw\xc3\xb3rstwo rolne. W 2010 roku rejon wyprodukowa\xc5\x82 towary i us\xc5\x82ugi na kwot\xc4\x99 ponad 20 miliard\xc3\xb3w rubli. Przemys\xc5\x82 jest g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 ga\xc5\x82\xc4\x99zi\xc4\x85 iskitimskiej gospodarki, stanowi on oko\xc5\x82o 51% ca\xc5\x82o\xc5\x9bci. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 przemys\xc5\x82u zaanga\xc5\xbcowana jest w wydobycie i przetwarzanie surowc\xc3\xb3w mineralnych, w nast\xc4\x99pnej kolejno\xc5\x9bci wa\xc5\xbcnymi elementami s\xc4\x85 budownictwo, wydobycie w\xc4\x99gla, przetw\xc3\xb3rstwo \xc5\xbcywno\xc5\x9bci i przemys\xc5\x82 lekki. W 2010 roku przemys\xc5\x82 na terenie rejonu stworzy\xc5\x82 348 nowych miejsc pracy. Tereny rolnicze zajmuj\xc4\x85 359 003 hektar\xc3\xb3w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci obszaru rejonu. Warto\xc5\x9b\xc4\x87 tego sektora iskitimskiej gospodarki w 2010 roku oszacowano na 4 328 miliard\xc3\xb3w rubli. W hodowli dominuj\xc4\x85 chlewnie, w kt\xc3\xb3rych w 2011 roku znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 12 766 sztuk \xc5\x9bwi\xc5\x84, do tego hoduje si\xc4\x99 tu tak\xc5\xbce krowy, kt\xc3\xb3rych w tym samym roku by\xc5\x82o 6993. \xc5\x81\xc4\x85cznie w 2011 roku wyprodukowano 131 tysi\xc4\x99cy ton r\xc3\xb3\xc5\xbcnych zb\xc3\xb3\xc5\xbc, 24 652 mi\xc4\x99sa oraz 29 565 ton mleka. W rejonie zarejestrowano 1792 ma\xc5\x82e i \xc5\x9brednie przedsi\xc4\x99biorstwa, kt\xc3\xb3re zatrudniaj\xc4\x85 6936 os\xc3\xb3b. \xc5\x81\xc4\x85czna d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 dr\xc3\xb3g w rejonie wynosi 461,33 kilometr\xc3\xb3w, z czego ponad 70% stanowi\xc4\x85 drogi o utwardzonej powierzchni. Wszystkie osiedla ludzkie posiadaj\xc4\x85 dost\xc4\x99p do energii elektrycznej, \xc5\x82\xc4\x85czna d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 trakcji wynosi 522,6 kilometr\xc3\xb3w, opr\xc3\xb3cz tego d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 rur doprowadzaj\xc4\x85cych wod\xc4\x99 to 383,8 kilometr\xc3\xb3w, rur \xc5\x9bciekowych 40,1 kilometr\xc3\xb3w, a d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 ruroci\xc4\x85g\xc3\xb3w gazowych to 40,3 kilomet\xc3\xb3w. W\xc5\x82adze rejonu staraj\xc4\x85 si\xc4\x99 rozwija\xc4\x87 bran\xc5\xbce turystyczn\xc4\x85, zar\xc3\xb3wno tradycyjn\xc4\x85, jak i agroturystyk\xc4\x99, a tak\xc5\xbce wykorzystywa\xc4\x87 warunki naturalne regionu w celu promocji sportu i rekreacji._NEWLINE_Na terenie rejonu funkcjonuj\xc4\x85 63 publiczne plac\xc3\xb3wki szkolne r\xc3\xb3\xc5\xbcnego typu, 2 szpitale rejonowe, 5 szpitali wiejskich oraz 4 kliniki. Swe siedziby ma tu tak\xc5\xbce 60 klub\xc3\xb3w kulturalnych oraz 41 bibliotek. Dzia\xc5\x82a tu te\xc5\xbc oddzia\xc5\x82 stowarzyszenia Memoria\xc5\x82. Liczba mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w rejonu spada, z uwagi na ujemny przyrost naturalny oraz emigracj\xc4\x99 do wielkich miast. 63% populacji znajduje si\xc4\x99 w wieku produkcyjnym, 16% w wieku przedprodukcyjnym, a 21% w wieku poprodukcyjnym. Pod koniec 2010 roku zatrudnionych by\xc5\x82o 31 300 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W tym samym roku \xc5\x9brednia miesi\xc4\x99czna p\xc5\x82aca stanowi\xc5\x82a kwot\xc4\x99 rz\xc4\x99du 7480,5 rubli. W 2009 roku \xc5\x9brednia d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcycia m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn wynios\xc5\x82a 58,6 lat. Natomiast \xc5\x9brednia d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcycia kobiet wynosi\xc5\x82a 69,7 lat.'