b'\n_START_ARTICLE_\nCykl protonowy\n_START_PARAGRAPH_\nCykl protonowy (cykl proton-proton, \xc5\x82a\xc5\x84cuch pp, cykl Bethego) \xe2\x80\x93 cykl reakcji j\xc4\x85drowych, w kt\xc3\xb3rych z czterech j\xc4\x85der wodoru powstaje stabilne j\xc4\x85dro helu. Podczas przemian uwalniana jest energia j\xc4\x85drowa, kt\xc3\xb3ra jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em energii S\xc5\x82o\xc5\x84ca i innych gwiazd. Cykl pp zachodzi w j\xc4\x85drach gwiazd o temperaturze od kilku do kilkunastu milion\xc3\xb3w kelwin\xc3\xb3w. Zosta\xc5\x82 zaproponowany przez Hansa Bethe i Charlesa Critchfielda._NEWLINE_Cykl rozpoczyna fuzja dw\xc3\xb3ch proton\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra jest mo\xc5\xbcliwa, gdy maj\xc4\x85 one dostatecznie du\xc5\xbc\xc4\x85 energi\xc4\x99, by pokona\xc4\x87 barier\xc4\x99 kulombowsk\xc4\x85. Zbli\xc5\xbcenie proton\xc3\xb3w jest mo\xc5\xbcliwe pomimo tego, \xc5\xbce maj\xc4\x85 mniejsz\xc4\x85 energi\xc4\x99 od energii kulombowskiej, dzi\xc4\x99ki znanemu z mechaniki kwantowej efektowi tunelowemu, prawdopodobie\xc5\x84stwo zaj\xc5\x9bcia fuzji zale\xc5\xbcy od energii kinetycznej proton\xc3\xb3w i ro\xc5\x9bnie wraz z ni\xc4\x85. Tempo przebiegu tej reakcji w temperaturze S\xc5\x82o\xc5\x84ca jest rz\xc4\x99du 10\xe2\x81\xb9 lat. Z powodu powolno\xc5\x9bci tej reakcji S\xc5\x82o\xc5\x84ce nadal \xc5\x9bwieci - w przeciwnym wypadku reakcje przebiega\xc5\x82yby na tyle szybko, \xc5\xbce wod\xc3\xb3r zosta\xc5\x82by w gwie\xc5\xbadzie wyczerpany._NEWLINE_Do wytworzenia j\xc4\x85der helu z czterech j\xc4\x85der wodoru mo\xc5\xbce doj\xc5\x9b\xc4\x87 w wyniku r\xc3\xb3\xc5\xbcnych po\xc5\x9brednich reakcji j\xc4\x85drowych. Stosuje si\xc4\x99 podzia\xc5\x82 na trzy zaz\xc4\x99biaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 cykle: ppI, ppII i ppIII.\n_START_SECTION_\nEnergia\n_START_PARAGRAPH_\nW wyniku ka\xc5\xbcdego z cykl\xc3\xb3w ppI, ppII, ppIII z czterech j\xc4\x85der wodoru powstaje jedno j\xc4\x85dro helu i dwa neutrina. Energia uwalniana w tych reakcjach wynosi 26,74 MeV, ale neutrina unosz\xc4\x85 jej cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87. W cyklu ppI neutrina unosz\xc4\x85 1,9%, w cyklu ppII 3,9% i w cyklu ppIII - 27,3% energii ca\xc5\x82kowitej.'