b'\n_START_ARTICLE_\nBeate Sirota Gordon\n_START_PARAGRAPH_\nBeate Sirota Gordon (ur. 25 pa\xc5\xbadziernika 1923 w Wiedniu zm. 30 grudnia 2012) \xe2\x80\x93 feministka i dzia\xc5\x82aczka na rzecz praw kobiet. Jej wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca w 1946 roku przy tworzeniu japo\xc5\x84skiej konstytucji oraz dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w dziedzinie wymiany kulturalnej mi\xc4\x99dzy Azj\xc4\x85 a Stanami Zjednoczonymi stanowi\xc5\x82a znacz\xc4\x85cy wk\xc5\x82ad w walk\xc4\x99 o prawa kobiet w Japonii, a tak\xc5\xbce upowszechni\xc5\x82a wiedz\xc4\x99 o tym kraju.\n_START_SECTION_\nW Japonii\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82a c\xc3\xb3rk\xc4\x85 i jedynym dzieckiem znanego rosyjskiego pianisty pochodzenia \xc5\xbcydowskiego, Leo Siroty. Urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w Wiedniu, gdzie po rewolucji rosyjskiej wyemigrowa\xc5\x82 jej ojciec wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 (siostr\xc4\x85 znanego wiede\xc5\x84skiego dyrygenta Jaszy Horensteina). Nast\xc4\x99pnie rodzina Siroty przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Japonii w 1928 roku, gdzie Leo Sirota wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 muzyk\xc4\x99 na Cesarskiej Akademii Muzycznej w Tokio. W dzieci\xc5\x84stwie Beate cz\xc4\x99sto bywa\xc5\x82a w domach japo\xc5\x84skich rodzin, stykaj\xc4\x85c si\xc4\x99 z problemem bezsilno\xc5\x9bci kobiet pozbawionych praw, a tak\xc5\xbce nauczy\xc5\x82a si\xc4\x99 biegle w\xc5\x82ada\xc4\x87 j\xc4\x99zykiem japo\xc5\x84skim, kt\xc3\xb3ry to j\xc4\x99zyk by\xc5\x82 pierwszym z 6 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w obcych, jakimi w\xc5\x82ada w og\xc3\xb3le. Ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82a do niemieckoj\xc4\x99zycznej szko\xc5\x82y w Tokio do czasu, a\xc5\xbc nazi\xc5\x9bci przej\xc4\x99li nad ni\xc4\x85 kontrol\xc4\x99 w po\xc5\x82owie lat 30. XX wieku, a nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82a przeniesiona do ASIJ (Ameryka\xc5\x84skiej Szko\xc5\x82y w Japonii) na 2 lata przed matur\xc4\x85._NEWLINE_Beate wyros\xc5\x82a w Japonii i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 japo\xc5\x84skiej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci. Jej dom rodzinny by\xc5\x82 salonem dla artyst\xc3\xb3w wszechstronnie uzdolnionych: od tradycyjnych aktor\xc3\xb3w kabuki, tancerzy nowoczesnych, muzyk\xc3\xb3w europejskich po japo\xc5\x84skich malarzy i rze\xc5\xbabiarzy. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 2000 cudzoziemc\xc3\xb3w mieszkaj\xc4\x85cych w Japonii jedynie ona by\xc5\x82a w stanie porozumiewa\xc4\x87 si\xc4\x99 w j\xc4\x99zyku niemieckim, japo\xc5\x84skim, angielskim, rosyjskim i francuskim. Wyrasta\xc5\x82a wi\xc4\x99c w bogactwie i r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9bci kulturowej. Z drugiej za\xc5\x9b strony obserwowa\xc5\x82a kobiety z otoczenia jej matki \xe2\x80\x93 pokoj\xc3\xb3wki, przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ki i inne kobiety japo\xc5\x84skie, wyrabiaj\xc4\x85c sobie zdanie na temat stosunk\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych, statusu spo\xc5\x82ecznego kobiet w Japonii, kt\xc3\xb3ry w jej ocenie by\xc5\x82 ni\xc5\xbcszy od feudalistycznego systemu rodzinnego. Kobiety japo\xc5\x84skie opowiada\xc5\x82y gniewnie o m\xc4\x99\xc5\xbcczyznach, kt\xc3\xb3rzy nie pytaj\xc4\x85c o zdanie \xc5\xbcon przyprowadzali do domu i adoptowali dzieci ze zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w pozama\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skich. M\xc4\x99\xc5\xbcatki w Japonii nie mia\xc5\x82y nic do powiedzenia, nie mog\xc5\x82y si\xc4\x99 niczemu sprzeciwi\xc4\x87 ani si\xc4\x99 rozwie\xc5\x9b\xc4\x87, przeciwnie ni\xc5\xbc m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani. Kobiety nie mia\xc5\x82y prawa posiada\xc4\x87 czegokolwiek na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87, nie mia\xc5\x82y te\xc5\xbc praw do otrzymania spadku ani darowizny, by\xc5\x82y postrzegane jako niekompetentne, niezdolne do nauki i intelektualnie gorsze. Ponadto kobiety pochodz\xc4\x85ce z ubogich rodzin by\xc5\x82y cz\xc4\x99sto ofiarami przemocy w rodzinie, a nazwisko rodowe czy sukcesja by\xc5\x82y wa\xc5\xbcniejsze, ni\xc5\xbc ich osobiste szcz\xc4\x99\xc5\x9bcie i spe\xc5\x82nienie.\n_START_SECTION_\nW Stanach Zjednoczonych\n_START_PARAGRAPH_\nW 1938 roku rodzice Beate wys\xc5\x82ali j\xc4\x85 na studia j\xc4\x99zykowe na Uniwersytet Mills w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych, bowiem w tamtych czasach by\xc5\x82 to najbli\xc5\xbcszy jej miejscu zamieszkania uniwersytet, na kt\xc3\xb3rym mog\xc5\x82y studiowa\xc4\x87 kobiety, odpowiedni i bezpieczny dla szesnastoletniej dziewczyny. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie tam Beate prze\xc5\xbcy\xc5\x82a pierwszy szok kulturowy, bowiem nie spotka\xc5\x82a si\xc4\x99 tam z tak du\xc5\xbc\xc4\x85 ilo\xc5\x9bci\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcby domowej, z jak\xc4\x85 mia\xc5\x82a do czynienia w Japonii. Nie by\xc5\x82o pokoj\xc3\xb3wek, praczek, sprz\xc4\x85taczek, a koledzy ze studi\xc3\xb3w pocz\xc4\x85tkowo patrzyli na ni\xc4\x85 jak na egzotyczne zjawisko, widz\xc4\x85c jak niesk\xc5\x82adnie wykonuje najprostsze codzienne obowi\xc4\x85zki._NEWLINE_Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej pracowa\xc5\x82a dla rz\xc4\x85du ameryka\xc5\x84skiego, monitoruj\xc4\x85c tokijskie radio, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pisz\xc4\x85c radiow\xc4\x85 propagand\xc4\x99. Ponadto pracowa\xc5\x82a w Biurze Informacji Wojennej, maj\xc4\x85c nawet w\xc5\x82asny radiowy show, nostalgiczny program dodaj\xc4\x85cy otuchy Japo\xc5\x84czykom w czasie wojennym. W wieku lat 19, po uko\xc5\x84czeniu szko\xc5\x82y \xc5\x9bredniej, pracowa\xc5\x82a dla czasopisma \xe2\x80\x9eTime\xe2\x80\x9d jako badaczka, po raz kolejny do\xc5\x9bwiadczaj\xc4\x85c dyskryminacji wzgl\xc4\x99dem kobiet.\n_START_SECTION_\nPrace nad Konstytucj\xc4\x85 Japonii\n_START_PARAGRAPH_\nW mi\xc4\x99dzyczasie jej rodzice, pozostaj\xc4\x85cy w Japonii, zostali uwi\xc4\x99zieni przez japo\xc5\x84ski rz\xc4\x85d w 1942 roku z powodu pochodzenia \xc5\xbcydowskiego. Z tego wzgl\xc4\x99du Beate obawia\xc5\x82a si\xc4\x99 powrotu do Japonii przed ko\xc5\x84cem wojny. Po wojnie pozwolono jej na powr\xc3\xb3t do Japonii, odnalaz\xc5\x82a rodzic\xc3\xb3w cierpi\xc4\x85cych na niedo\xc5\xbcywienie i odmro\xc5\xbcenia z powodu internowania w g\xc3\xb3rskiej, zimnej okolicy w Karuizawie. Razem z rodzicami wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do Tokio, gdzie szybko znalaz\xc5\x82a prac\xc4\x99 w biurze genera\xc5\x82a Douglasa MacArthura jako urz\xc4\x99dniczka. W 1946 MacArthur, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 zamieszek na tle etniczno-kulturowo-spo\xc5\x82ecznym w powojennej Japonii, zleci\xc5\x82 jej przygotowanie prac wspomagaj\xc4\x85cych utworzenie znowelizowanej wersji japo\xc5\x84skiej konstytucji. Beate ponownie wtopi\xc5\x82a si\xc4\x99 w klimat powojennej Japonii, zbieraj\xc4\x85c wszystkie wa\xc5\xbcne i cenne materia\xc5\x82y \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owe mog\xc4\x85ce wspom\xc3\xb3c prac\xc4\x99 nad now\xc4\x85 konstytucj\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nRealizacja postulat\xc3\xb3w feminizmu\n_START_PARAGRAPH_\nNowa konstytucja mia\xc5\x82a trzy nowe filary: wyrzeczenie si\xc4\x99 wojny i dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych, suwerenno\xc5\x9b\xc4\x87 ludzi (z cesarzem jako symbolem narodu) i zniesienie feudalnego systemu rodziny (r\xc3\xb3wnouprawnienie bez wzgl\xc4\x99du na p\xc5\x82e\xc4\x87). Beate wst\xc4\x85pi\xc5\x82a do Komitetu Praw Cywil\xc3\xb3w, utworzonego na podstawie konstytucji weimarskiej z 1919, kt\xc3\xb3ry patronowa\xc5\x82 idei promowania polityki opieki socjalnej maj\xc4\x85cej na celu wspieranie \xe2\x80\x9einstytucji rodziny\xe2\x80\x9d. Komitet Praw Cywil\xc3\xb3w zainicjowa\xc5\x82 oko\xc5\x82o 41 artyku\xc5\x82\xc3\xb3w dotycz\xc4\x85cych opieki spo\xc5\x82ecznej, mi\xc4\x99dzy innymi opieki socjalnej, bezp\xc5\x82atnego szkolnictwa, pomocy medycznej dla biednych, zniesienia dyskryminacji dzieci pozama\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skich, specjalnej opieki dla kobiet w ci\xc4\x85\xc5\xbcy i niemowl\xc4\x85t, p\xc5\x82atnych urlop\xc3\xb3w macierzy\xc5\x84skich._NEWLINE_Beate wspar\xc5\x82a prace Komitetu wieloma w\xc5\x82asnymi pomys\xc5\x82ami, na przyk\xc5\x82ad napisa\xc5\x82a wiele artyku\xc5\x82\xc3\xb3w dotycz\xc4\x85cych praw kobiet, w oparciu o ducha konstytucji i w taki spos\xc3\xb3b, by nie zosta\xc5\x82y zakwestionowane przez japo\xc5\x84skich urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w przygotowuj\xc4\x85cych w tym czasie kodeks cywilny._NEWLINE_Do dzi\xc5\x9b dnia jednak tylko dwa artyku\xc5\x82y napisane przez Beate przetrwa\xc5\x82y. Jest to art. 14 (wszyscy ludzie s\xc4\x85 r\xc3\xb3wni wzgl\xc4\x99dem prawa i nie powinno by\xc4\x87 dyskryminacji politycznej, ekonomicznej czy socjalnej ze wzgl\xc4\x99du na p\xc5\x82e\xc4\x87, ras\xc4\x99, wyznanie, status spo\xc5\x82eczny czy pochodzenie) oraz art. 24. (ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo powinno opiera\xc4\x87 si\xc4\x99 na wzajemnym porozumieniu obojga p\xc5\x82ci i na wzajemnym wsp\xc3\xb3\xc5\x82dzia\xc5\x82aniu r\xc3\xb3wnouprawnionych ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc3\xb3w. Prawo powinno przestrzega\xc4\x87 indywidualnej godno\xc5\x9bci cz\xc5\x82owieka i r\xc3\xb3wno\xc5\x9bci bez wzgl\xc4\x99du na p\xc5\x82e\xc4\x87 z poszanowaniem ma\xc5\x82\xc5\xbconka, jego praw w\xc5\x82asno\xc5\x9bci, dziedzictwa, wyboru, rozwodu i innymi sprawami dotycz\xc4\x85cymi samego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa...).\n_START_SECTION_\nOp\xc3\xb3r wobec zmian\n_START_PARAGRAPH_\nJednak wprowadzenie artyku\xc5\x82\xc3\xb3w dotycz\xc4\x85cych praw kobiet nie by\xc5\x82o tym samym, co utrzymanie ich w mocy prawnej. Przedstawiciele japo\xc5\x84skich w\xc5\x82adz byli przeciwni. Obawiali si\xc4\x99 nowych praw kobiet, jak i zmian roli i pozycji cesarza. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w prasie nieprzychylne artyku\xc5\x82y, o\xc5\x9bmieszaj\xc4\x85ce zwolenniczk\xc4\x99 i autork\xc4\x99 idei r\xc3\xb3wnouprawnienia kobiet. Ten artyku\xc5\x82 zosta\xc5\x82 napisany przez Pann\xc4\x99 Sirot\xc4\x99, Przyjecha\xc5\x82a do Japonii, pozna\xc5\x82a dobrze kraj i uzurpuje sobie prawo do przedstawienia punktu widzenia japo\xc5\x84skich kobiet w kwestii ich praw i przywilej\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 pisano \xe2\x80\x93 nie ma innej drogi, jak ta by pomin\xc4\x85\xc4\x87 ten artyku\xc5\x82._NEWLINE_Po wielu atakach pomini\xc4\x99to oba artyku\xc5\x82y w kodyfikacji prawa japo\xc5\x84skiego, jednak nowa konstytucja by\xc5\x82a mimo to post\xc4\x99powym aktem prawnym. Mimo uznania cesarza za g\xc5\x82ow\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa, zosta\xc5\x82 on pozbawiony realnej w\xc5\x82adzy i sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jedynie monarch\xc4\x85 konstytucyjnym._NEWLINE_Pozostawiono jednak stronnicz\xc4\x85 legislatur\xc4\x99, wraz z izb\xc4\x85 wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 oraz z akceptacj\xc4\x85 poj\xc4\x99cia \xe2\x80\x9ecesarskiej rodziny\xe2\x80\x9d, jednak wszystkie prawa par\xc3\xb3w japo\xc5\x84skich zosta\xc5\x82y obalone. Artyku\xc5\x82 39, okre\xc5\x9blony przez McArthura jako \xe2\x80\x9epodstawowe swobody obywatelskie\xe2\x80\x9d, zawiera\xc5\x82 nie tylko wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z ameryka\xc5\x84skich projekt\xc3\xb3w prawnych, ale tak\xc5\xbce tak uniwersalne poj\xc4\x99cia jak pe\xc5\x82noletnio\xc5\x9b\xc4\x87, reforma rolna, prawo do tworzenia organizacji i zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w, obowi\xc4\x85zki ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skie kobiet i ich prawo do posiadania w\xc5\x82asno\xc5\x9bci._NEWLINE_Nazwisko ka\xc5\xbcdego, kto jawnie si\xc4\x99 uto\xc5\xbcsamia\xc5\x82 z ideami r\xc3\xb3wnouprawnienia kobiet i nowych zasad w prawie japo\xc5\x84skim, by\xc5\x82o trzymane latami w tajemnicy w obawie, \xc5\xbce konserwatywni Japo\xc5\x84czycy dowiedz\xc4\x85 si\xc4\x99 i mogliby doprowadzi\xc4\x87 do uwi\xc4\x99zienia takiej osoby pod jakimkolwiek pretekstem lub do ukarania jej w inny spos\xc3\xb3b.'