b'\n_START_ARTICLE_\nMa\xc5\x82a Synagoga w Che\xc5\x82mie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nSynagoga zosta\xc5\x82a zbudowana w latach 1912-1914, ze sk\xc5\x82adek ludno\xc5\x9bci \xc5\xbcydowskiej. W jednym z pomieszcze\xc5\x84 mie\xc5\x9bci\xc5\x82o si\xc4\x99 towarzystwo pomocy ubogim oraz szk\xc3\xb3\xc5\x82ka talmudyczna. Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej hitlerowcy zdewastowali i nast\xc4\x99pnie spalili synagog\xc4\x99. Po zako\xc5\x84czeniu wojny, w 1955 roku cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budynku gruntownie wyremontowano urz\xc4\x85dzaj\xc4\x85c w nim sk\xc5\x82ad m\xc4\x85ki. W\xc3\xb3wczas kilka pokoi zajmowa\xc5\x82a ocala\xc5\x82a rodzina \xc5\xbcydowska, kt\xc3\xb3ra urz\xc4\x85dzi\xc5\x82a tutaj izb\xc4\x99 modlitewn\xc4\x85. Od 1984 roku znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 tutaj siedziba Naczelnej Organizacji Technicznej, kt\xc3\xb3ra r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie wyremontowa\xc5\x82a budynek. _NEWLINE_Po kilkudziesi\xc4\x99ciu latach utrzymanie zabytkowego budynku okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 dla NOT-u zbyt kosztowne. Budynek w czerwcu 2004 roku wystawiono na sprzeda\xc5\xbc. W mi\xc4\x99dzyczasie pr\xc3\xb3bowano zach\xc4\x99ci\xc4\x87 Gmin\xc4\x99 Wyznaniow\xc4\x85 \xc5\xbbydowsk\xc4\x85 w Warszawie do przej\xc4\x99cia synagogi, ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce by\xc5\x82aby najbardziej odpowiednim w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem budynku. Starania nie przynios\xc5\x82y skutku, a bo\xc5\xbcnic\xc4\x99 wykupi\xc5\x82 prywatny biznesmen (mieszkaniec Che\xc5\x82ma, znany w mie\xc5\x9bcie restaurator), kt\xc3\xb3ry urz\xc4\x85dzi\xc5\x82 w budynku kowbojsk\xc4\x85 restauracj\xc4\x99 McKenzee Saloon. Na takie wykorzystanie budynku zgodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 w\xc5\x82adze miasta, mimo zakazu wojew\xc3\xb3dzkiego konserwatora zabytk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry powo\xc5\x82ywa\xc5\x82 si\xc4\x99 na to, \xc5\xbce budynek jest miejscem sakralnym._NEWLINE_Ulokowanie w zabytkowej synagodze lokalu gastronomiczno-rozrywkowego wywo\xc5\x82a\xc5\x82o liczne kontrowersje w\xc5\x9br\xc3\xb3d \xc5\x9brodowisk \xc5\xbcydowskich w Polsce oraz na \xc5\x9bwiecie. Zaistnia\xc5\x82\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 opisa\xc5\x82, zbulwersowany ca\xc5\x82ym wydarzeniem, Jan Cudak - Amerykanin polskiego pochodzenia, kt\xc3\xb3ry osiedli\xc5\x82 si\xc4\x99 w Che\xc5\x82mie kilka lat wcze\xc5\x9bniej. Jego zdaniem umieszczenie w budynku synagogi lokalu, kt\xc3\xb3ry swoim charakterem nawi\xc4\x85zuje do jednego z najtragiczniejszych w historii USA zdarze\xc5\x84 - masakry rdzennych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Ameryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej - stanowi podw\xc3\xb3jne zbezczeszczenie tego obiektu. Artyku\xc5\x82 autorstwa J. Cudaka ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 na Forum ZNAK i wywo\xc5\x82a\xc5\x82 szeroki odd\xc5\xbawi\xc4\x99k. Komitet Che\xc5\x82mski w Izraelu, zrzeszaj\xc4\x85cy dawnych \xc5\xbcydowskich mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Che\xc5\x82ma i ich potomk\xc3\xb3w, wystosowa\xc5\x82 list do burmistrza miasta Krzysztofa Grabarczuka, postuluj\xc4\x85c aby synagoga znalaz\xc5\x82a stosowne przeznaczenie oraz prosz\xc4\x85c spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 lokaln\xc4\x85 o zachowanie szacunku dla tego miejsca. Synagog\xc4\x85 zainteresowali si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dziennikarze z Daily News i New York Sun oraz wp\xc5\x82ywowa Liga Przeciw Znies\xc5\x82awianiu._NEWLINE_Od marca 2006 roku w Che\xc5\x82mskim O\xc5\x9brodku Informacji Turystycznej znajduje si\xc4\x99 tablica opisuj\xc4\x85ca histori\xc4\x99 synagogi, sfinansowana z dotacji Unii Europejskiej jako element szlaku turystycznego prezentuj\xc4\x85cego zabytki Che\xc5\x82ma. Pocz\xc4\x85tkowo w\xc5\x82a\xc5\x9bciciel synagogi zwleka\xc5\x82 z jej umieszczeniem na budynku synagogi, a po kilkunastu tygodniach otwarcie odm\xc3\xb3wi\xc5\x82.'