b'\n_START_ARTICLE_\nAktyn\n_START_SECTION_\nOdkrycie\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa pochodzi od greckiego s\xc5\x82owa aktinos oznaczaj\xc4\x85cego promie\xc5\x84. Francuski chemik Andr\xc3\xa9-Louis Debierne wykry\xc5\x82 aktyn w 1899 roku na podstawie stwierdzenia promieniowania (st\xc4\x85d nazwa) jonizuj\xc4\x85cego i widzialnego (niebieskawego) oraz wydzielania energii termicznej w przes\xc4\x85czach otrzymanych od Pierre\xe2\x80\x99a i Marii Curie. W tym samym czasie co Debierne, ten sam pierwiastek wykry\xc5\x82 chemik niemiecki Friedrich Otto Giesel, kt\xc3\xb3ry proponowa\xc5\x82 nieuznan\xc4\x85 nazw\xc4\x99 emanium (\xc5\x82ac. emanare \xe2\x80\x93 szerzy\xc4\x87 si\xc4\x99, rozp\xc5\x82ywa\xc4\x87 si\xc4\x99, emanowa\xc4\x87).\n_START_SECTION_\nIzotopy\n_START_PARAGRAPH_\nZnane izotopy aktynu maj\xc4\x85 liczby masowe od 221 do 230. W skorupie ziemskiej wyst\xc4\x99puje jedynie izotop 227, w obfito\xc5\x9bci ok. 3\xc3\x9710\xe2\x81\xbb\xc2\xb9\xe2\x81\xb4% wagowo, a w rudach uranu w ilo\xc5\x9bci 0,15 mg/Mg.\n_START_SECTION_\nWykorzystanie\n_START_PARAGRAPH_\nIstnieje kilka eksperymentalnych zastosowa\xc5\x84 aktynu, zw\xc5\x82aszcza w medycynie, do kt\xc3\xb3rych predysponuje pierwiastek kr\xc3\xb3tki okres po\xc5\x82owicznego rozpadu pewnych izotop\xc3\xb3w, (zw\xc5\x82aszcza aktyn-225), oraz emisja cz\xc4\x85stek alfa - aktyn nadaje si\xc4\x99 wi\xc4\x99c do u\xc5\xbcycia w terapii nowotwor\xc3\xb3w cz\xc4\x85stkami alfa (Targeted alpha-particle therapy, TAT; vide: Artyku\xc5\x82 w angloj\xc4\x99zycznej Wikipedii), zw\xc5\x82aszcza nowotwor\xc3\xb3w z\xc5\x82o\xc5\x9bliwych. Mo\xc5\xbce by\xc4\x87 te\xc5\xbc u\xc5\xbcywany jako generator \xc2\xb2\xc2\xb9\xc2\xb3Bi, izotopu bizmutu tak\xc5\xbce przydatnego w tej samej terapii. \xc2\xb2\xc2\xb2\xe2\x81\xb5Ac jest te\xc5\xbc \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em \xc2\xb2\xe2\x81\xb0\xe2\x81\xb9Bi._NEWLINE_Aktyn-227 jest u\xc5\xbcywany jako znacznik u\xc5\xbcywany na g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bciach, m.in. do poszukiwa\xc5\x84 innych izotop\xc3\xb3w pierwiastka._NEWLINE_.'