b'\n_START_ARTICLE_\nWojna domowa w Somalii\n_START_SECTION_\nPrzyczyny wybuchu konfliktu\n_START_PARAGRAPH_\nPrzyczyn wybuchu konfliktu jest wiele, zaczynaj\xc4\x85c od podstawowej: Somalijczycy jako lud wojowniczy nie akceptuj\xc4\x85 w\xc5\x82adzy zwierzchniej, co w konsekwencji prowadzi do konflikt\xc3\xb3w. Kolejnym przejawem braku stabilno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwa s\xc4\x85 walki rod\xc3\xb3w (Dir, Darod, Issak, Hawija, Digil i Rahawejn)._NEWLINE_Somalia nie uzna\xc5\x82a nienaruszalno\xc5\x9bci granic, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y ustalone na konferencji w Berlinie w 1885 roku. Powodem tego stanu rzeczy jest du\xc5\xbca liczba Somalijczyk\xc3\xb3w zamieszka\xc5\x82ych poza granicami kraju. Dla przyk\xc5\x82adu Somalijczycy stanowi\xc4\x85 62% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w s\xc4\x85siedniego D\xc5\xbcibuti. Kolejnymi spornymi terytoriami s\xc4\x85 Ogaden (Etiopia) oraz p\xc3\xb3\xc5\x82nocne rejony Kenii. \xc5\xbbywa jest te\xc5\xbc koncepcja \xe2\x80\x9eWielkiej Somalii\xe2\x80\x9d, czyli stworzenia pa\xc5\x84stwa obejmuj\xc4\x85cego wszystkie terytoria sporne. Prowadzi to do cz\xc4\x99stych wojen z s\xc4\x85siadami, szczeg\xc3\xb3lnie z Etiopi\xc4\x85. Z drugiej strony, sytuacji nie polepsza imperialistyczna polityka Etiopii, kt\xc3\xb3ra aspiruje do podporz\xc4\x85dkowania sobie pa\xc5\x84stw s\xc4\x85siednich. Cz\xc4\x99ste ataki ze strony Etiopii i jej  uczestnictwo w misjach ONZ powodowa\xc5\x82y konsolidacj\xc4\x99 podzielonego spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa somalijskiego, jako \xc5\xbce Etiopia jest pa\xc5\x84stwem chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim. Ka\xc5\xbcdy atak etiopski by\xc5\x82 traktowany jako \xe2\x80\x9ewojna z niewiernymi\xe2\x80\x9d, co prowadzi\xc5\x82o do nap\xc5\x82ywu \xc5\xbco\xc5\x82nierzy-ochotnik\xc3\xb3w z ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata. Przyk\xc5\x82adowo, podczas etiopskiej inwazji w 2006 roku przyby\xc5\x82o wielu ochotnik\xc3\xb3w z USA oraz Wielkiej Brytanii, aby wspom\xc3\xb3c partyzanckie si\xc5\x82y somalijskie. Zimna wojna nie omin\xc4\x99\xc5\x82a tak\xc5\xbce i tego zak\xc4\x85tka \xc5\x9bwiata. Charakteryzowa\xc5\x82a si\xc4\x99 tym, \xc5\xbce najpierw ZSRR wzi\xc4\x85\xc5\x82 pod opiek\xc4\x99 Somali\xc4\x99, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak zosta\xc5\x82a ona \xe2\x80\x9eporzucona\xe2\x80\x9d na rzecz wi\xc4\x99kszej Etiopii i w rezultacie znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 pod skrzyd\xc5\x82ami USA. Somalia zezwoli\xc5\x82a na budow\xc4\x99 ameryka\xc5\x84skich obiekt\xc3\xb3w wojskowych na swoim terytorium, otrzymuj\xc4\x85c w zamian pomoc finansow\xc4\x85 w wysoko\xc5\x9bci 884 mln w latach 1977-88.\n_START_SECTION_\nObalenie Siada Barre (1991)\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1969 dyktatorem Somalii by\xc5\x82 Mohammed Siad Barre. W\xc5\x82adze szczeg\xc3\xb3lnie brutalnie rozprawia\xc5\x82y si\xc4\x99 z opozycj\xc4\x85 po przegranej wojnie z Etiopi\xc4\x85 (toczona od 1977, po nieudanej pr\xc3\xb3bie anektowania Ogadenu przez Somali\xc4\x99). Morale wojska by\xc5\x82a bardzo niskie, toczona wojna spowodowa\xc5\x82a zubo\xc5\xbcenie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa, przybra\xc5\x82y na sile walki z antyrz\xc4\x85dowymi boj\xc3\xb3wkami oraz odrodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 walki mi\xc4\x99dzyklanowe. Brutalno\xc5\x9b\xc4\x87 obchodzenia si\xc4\x99 z przeciwnikami doprowadzi\xc5\x82a do wycofania poparcia ze strony USA. Skutkiem tego by\xc5\x82o obalenie dyktatora 26 stycznia 1991 roku i wybuch wojny domowej, co w konsekwencji doprowadzi\xc5\x82o do interwencji ONZ._NEWLINE_Po puczu w\xc5\x82adz\xc4\x99 obj\xc4\x85\xc5\x82 Ali Mahdi Mohamed, jednak nie uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 ustabilizowa\xc4\x87 sytuacji w kraju, wkr\xc3\xb3tce te\xc5\xbc sam straci\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99. 18 maja 1991 Somaliland (by\xc5\x82e Somali Brytyjskie) og\xc5\x82osi\xc5\x82 secesj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra nie zosta\xc5\x82a uznana na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej. Mimo to, w przeciwie\xc5\x84stwie do Somalii, Somaliland zdo\xc5\x82a\xc5\x82 zbudowa\xc4\x87 funkcjonuj\xc4\x85cy organizm pa\xc5\x84stwowy z demokratycznie wybieranym prezydentem i parlamentem.\n_START_SECTION_\nAnarchia i prowizoryczna w\xc5\x82adza centralna (1996-2006)\n_START_PARAGRAPH_\nMohamed Farrah Aidid, dow\xc3\xb3dca somalijskich boj\xc3\xb3wek podczas bitwy z Amerykanami, zgin\xc4\x85\xc5\x82 w ulicznej strzelaninie 2 sierpnia 1996 roku. Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 syn, Hussein Mohamed Farrah. Obaj nie byli jednak uznawani na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej za legalnych przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w kraju, uznaniem nadal cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 prezydent Ali Mahdi Mohamed. Powszechnym zjawiskiem w Somalii by\xc5\x82y nieustanne wojny mi\xc4\x99dzy miejscowymi klanami._NEWLINE_Podczas trwaj\xc4\x85cej w kraju anarchii kolejne regiony Somalii proklamowa\xc5\x82y niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87. W 1998 niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 og\xc5\x82osi\xc5\x82 Puntland, jednak obecnie w\xc5\x82adze Puntlandu nie zabiegaj\xc4\x85 o uznanie mi\xc4\x99dzynarodowe i uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 za autonomiczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Somalii. W tym samym roku niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 og\xc5\x82osi\xc5\x82 region Jubaland le\xc5\xbc\xc4\x85cy na po\xc5\x82udniu Somalii, kt\xc3\xb3rego w\xc5\x82adze jednak trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej podpisa\xc5\x82y porozumienie, na mocy kt\xc3\xb3rego Jubaland powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 pod w\xc5\x82adz\xc4\x99 rz\xc4\x85du w Mogadiszu._NEWLINE_W latach 2002-2006 po\xc5\x82udniowo-zachodnia Somalia pozostawa\xc5\x82a poza w\xc5\x82adz\xc4\x85 rz\xc4\x85du centralnego. Tamtejszy dow\xc3\xb3dca Hassan Muhammad Nur odrzuci\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 rz\xc4\x85du w Mogadiszu i samozwa\xc5\x84czo przej\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w kontrolowanym przez siebie regionie. Na mocy porozumienia region ten wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 pod w\xc5\x82adz\xc4\x99 rz\xc4\x85du somalijskiego. W 2006 roku niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 og\xc5\x82osi\xc5\x82 Galmudug, le\xc5\xbc\xc4\x85cy na po\xc5\x82udnie od Puntlandu, co spowodowa\xc5\x82o wojn\xc4\x99 graniczn\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy samozwa\xc5\x84czymi republikami. Po uk\xc5\x82adzie pokojowym zawartym mi\xc4\x99dzy republikami obie wspar\xc5\x82y wojska etiopskie interweniuj\xc4\x85ce w Somalii przeciwko Unii Trybuna\xc5\x82\xc3\xb3w Islamskich._NEWLINE_W 2005 roku szejk Hassan Dahir Aweis wraz z grup\xc4\x85 mu\xc5\x82\xc5\x82\xc3\xb3w za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Uni\xc4\x99 Trybuna\xc5\x82\xc3\xb3w Islamskich, ruch analogiczny do afga\xc5\x84skich talib\xc3\xb3w. Islami\xc5\x9bci zyskali poparcie miejscowej ludno\xc5\x9bci, maj\xc4\x85cej dosy\xc4\x87 przemocy i bezprawia. Wiosn\xc4\x85 2006 roku somalijscy talibowie zdobyli Mogadiszu, przej\xc4\x99li w\xc5\x82adz\xc4\x99 w stolicy i kontrol\xc4\x99 nad po\xc5\x82ow\xc4\x85 kraju. Rozbroili prywatne milicje, po\xc5\x82o\xc5\xbcyli te\xc5\xbc kres przest\xc4\x99pczo\xc5\x9bci. Po raz pierwszy w kraju zapanowa\xc5\x82 pok\xc3\xb3j, cho\xc4\x87 cen\xc4\x85 za niego by\xc5\x82y drako\xc5\x84skie prawa talib\xc3\xb3w.'