b'\n_START_ARTICLE_\nPromieniowanie czynne fotosyntetycznie\n_START_PARAGRAPH_\nPromieniowanie fotosyntetycznie czynne (ang. Photosynthetically active radiation, PAR, PhAR) \xe2\x80\x93 promieniowanie s\xc5\x82oneczne, kt\xc3\xb3re mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zabsorbowane przez barwniki fotosyntetyczne na potrzeby fotosyntezy. Zakres d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci fali \xc5\x9bwiat\xc5\x82a fotosyntetycznie czynnego zbli\xc5\xbcony jest do zakresu \xc5\x9bwiat\xc5\x82a widzialnego i wynosi od ok. 400 do ok. 800 nm. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej przyjmuje si\xc4\x99 zakres 380\xe2\x80\x93710 nm. W rzeczywisto\xc5\x9bci jest to pewne uproszczenie, gdy\xc5\xbc o ile wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 fotoautotrof\xc3\xb3w wykorzystuje g\xc5\x82\xc3\xb3wnie \xc5\x9bwiat\xc5\x82o s\xc5\x82oneczne wychwytywane przez chlorofil a, o tyle niekt\xc3\xb3re organizmy wykorzystuj\xc4\x85 energi\xc4\x99 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a spoza zakresu PAR, dzi\xc4\x99ki pozosta\xc5\x82ym barwnikom fotosyntetycznym._NEWLINE_Znaczna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 promieniowania s\xc5\x82onecznego jest poch\xc5\x82aniana lub odbijana przez ziemsk\xc4\x85 atmosfer\xc4\x99. Ultrafiolet poch\xc5\x82aniany jest w du\xc5\xbcej mierze przez tlen, zw\xc5\x82aszcza w postaci ozonu (ozonosfera), podczerwie\xc5\x84 przez gazy cieplarniane (metan, podtlenek azotu, dwutlenek w\xc4\x99gla, para wodna). W zwi\xc4\x85zku z tym, atmosfera ziemska jest przezroczysta g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dla \xc5\x9bwiat\xc5\x82a widzialnego. W docieraj\xc4\x85cym do powierzchni Ziemi \xc5\x9bwietle s\xc5\x82onecznym, promieniowanie czynne fotosyntetycznie stanowi od 43,5% w dni pochmurne do 53% w dni s\xc5\x82oneczne. Ilo\xc5\x9b\xc4\x87 ta zale\xc5\xbcy od k\xc4\x85ta padania \xc5\x9bwiat\xc5\x82a, zachmurzenia, zapylenia itp. Globaln\xc4\x85 sum\xc4\x99 promieniowania aktywnego fotosyntetycznie ocenia si\xc4\x99 na 255 \xc2\xb7 10\xc2\xb9\xe2\x81\xb9 kJ \xc2\xb7 rok\xe2\x81\xbb\xc2\xb9, tj. 80,9 \xc2\xb7 10\xe2\x81\xb9 MW, a w okolicach Krakowa 13 400 \xc2\xb7 10\xe2\x81\xb6 kJ \xc2\xb7 ha\xe2\x81\xbb\xc2\xb9\xc2\xb7 rok\xe2\x81\xbb\xc2\xb9, tj. 42,5 W \xc2\xb7 m\xe2\x81\xbb\xc2\xb2._NEWLINE_Promieniowanie s\xc5\x82oneczne, docieraj\xc4\x85c do powierzchni wody, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo ulega odbiciu, a cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo poch\xc5\x82anianiu. Stopie\xc5\x84 odbicia zale\xc5\xbcy od czynnik\xc3\xb3w takich, jak k\xc4\x85t padania (a ten od szeroko\xc5\x9bci geograficznej czy rze\xc5\xbaby terenu), d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 fali, struktura powierzchni. Im mniejszy k\xc4\x85t padania, tym wi\xc4\x99cej \xc5\x9bwiat\xc5\x82a si\xc4\x99 odbija, przy k\xc4\x85cie poni\xc5\xbcej 48,5\xc2\xb0 ca\xc5\x82e \xc5\x9bwiat\xc5\x82o ulega odbiciu. W Europie \xc5\x9brodkowej w spokojnych warunkach odbiciu ulega kilka procent promieniowania, ale gdy powierzchnia jest sfalowana i spieniona, mo\xc5\xbce to by\xc4\x87 30\xe2\x80\x9340%, a przy pokryciu ziarnistym lodem \xe2\x80\x93 75%. \xc5\x9awiat\xc5\x82o, kt\xc3\xb3re wnika do wody, ulega poch\xc5\x82oni\xc4\x99ciu przez zawiesin\xc4\x99 (w tym fitoplankton) wraz z g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci\xc4\x85. Strefa, do kt\xc3\xb3rej dociera 1% \xc5\x9bwiat\xc5\x82a fotosyntetycznie czynnego, okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 stref\xc4\x85 eufotyczn\xc4\x85, a poniewa\xc5\xbc jest to strefa, w kt\xc3\xb3rej wi\xc4\x99cej materii organicznej powstaje w wyniku fotosyntezy, ni\xc5\xbc ulega rozk\xc5\x82adowi \xe2\x80\x93 stref\xc4\x85 trofogeniczn\xc4\x85.'