b'\n_START_ARTICLE_\nWimbledon\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy turniej tenisowy w historii odby\xc5\x82 si\xc4\x99 na kortach Wimbledonu 9 lipca 1874, lecz nie by\xc5\x82y to jeszcze mistrzostwa Anglii._NEWLINE_Pierwszy turniej wimbledo\xc5\x84ski odby\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1877 roku. By\xc5\x82y to tylko rozgrywki singla m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn. W 1884 roku program poszerzono o rozgrywki singla pa\xc5\x84 i debla pan\xc3\xb3w. Debel kobiet i gra mieszana po raz pierwszy odby\xc5\x82y si\xc4\x99 w 1913 roku. Podobnie jak pozosta\xc5\x82e turnieje wielkoszlemowe, Wimbledon by\xc5\x82 bojkotowany przez czo\xc5\x82owych zawodnik\xc3\xb3w amatorskich, a\xc5\xbc do nastania ery open w 1968 roku. Ostatnim brytyjskim triumfatorem by\xc5\x82 Andy Murray w 2016 roku, a triumfatork\xc4\x85 \xe2\x80\x93 Virginia Wade w 1977 roku._NEWLINE_Na d\xc5\x82ugiej li\xc5\x9bcie triumfator\xc3\xb3w Wimbledonu, zapocz\xc4\x85tkowanej nazwiskiem Gore\xe2\x80\x99a, widniej\xc4\x85 znacznie s\xc5\x82awniejsi od niego gracze, kt\xc3\xb3rzy potrafili wygrywa\xc4\x87 ten turniej \xe2\x80\x9eseriami\xe2\x80\x9d. Najwi\xc4\x99cej razy Wimbledon wygrywa\xc5\x82 Szwajcar Roger Federer 8 razy (2003-2007, 2009, 2012, 2017), 7 razy zrobili to Anglik William Renshaw (1881-1886 i 1889), oraz Amerykanin Pete Sampras (1993-1995, 1997-2000)._NEWLINE_W\xc5\x9br\xc3\xb3d kobiet najwi\xc4\x99cej, 9 razy Wimbledon wygra\xc5\x82a Martina Navr\xc3\xa1tilov\xc3\xa1 (1978-1979, 1982-1987, 1990), 8 razy Wimbledon zwyci\xc4\x99\xc5\xbca\xc5\x82a Amerykanka Helen Wills Moody (1927-1930, 1932-1933, 1935, 1938)._NEWLINE_Rekordy tenisist\xc3\xb3w XIX i pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w XX wieku pomniejsza fakt, \xc5\xbce korzystali z regulaminu obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cego do 1922 r., gwarantuj\xc4\x85cego obron\xc4\x99 tytu\xc5\x82u mistrza Wimbledonu bez konieczno\xc5\x9bci przebijania si\xc4\x99 przez turniej zasadniczy, tj. challenge round._NEWLINE_W 2012 roku korty Wimbledonu by\xc5\x82y aren\xc4\x85 zmaga\xc5\x84 tenisist\xc3\xb3w podczas XXX Letnich Igrzysk Olimpijskich, kt\xc3\xb3re rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 trzy tygodnie po Wimbledonie.\n_START_SECTION_\nKorty\n_START_PARAGRAPH_\nNawierzchni\xc4\x99 wszystkich kort\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3rych rozgrywany jest turniej stanowi trawa \xe2\x80\x93 \xc5\xbcycica. Pi\xc5\x82ka po odbiciu od takiej nawierzchni dostaje przyspieszenia, co faworyzuje styl gry serwis-wolej. Wimbledon jest w tej chwili jedynym turniejem wielkoszlemowym, rozgrywanym na trawie. W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci nawierzchni\xc4\x99 trawiast\xc4\x85 posiada\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne turnieje wielkoszlemowe: French Open do 1928 r., US Open do 1975 r., a Australian Open do 1988 r._NEWLINE_Dwa g\xc5\x82\xc3\xb3wne korty Wimbledonu \xe2\x80\x93 kort centralny i kort nr 1 \xe2\x80\x93 s\xc4\x85 u\xc5\xbcywane tylko podczas tego turnieju. Na pozosta\xc5\x82ych siedemnastu s\xc4\x85 rozgrywane tak\xc5\xbce inne imprezy londy\xc5\x84skiego All England Lawn Tennis and Croquet Club._NEWLINE_W 1922 roku lokalizacja turnieju wimbledo\xc5\x84skiego uleg\xc5\x82a zmianie \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82 on przeniesiony z Worple Road na Church Road w obr\xc4\x99bie tej samej dzielnicy. Za budow\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego kortu odpowiedzialny by\xc5\x82 Stanley Peach. Pierwszy mecz na nowym obiekcie rozegrany zosta\xc5\x82 26 czerwca 1922. Powsta\xc5\x82y wtedy kort centralny mie\xc5\x9bci prawie 14 tysi\xc4\x99cy miejsc. Ze wzgl\xc4\x99du na cz\xc4\x99ste opady deszczu podczas turnieju, zbudowano nad nim zasuwany dach, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 uko\xc5\x84czony w 2009 r. Kort centralny jest miejscem rozgrywania wszystkich p\xc3\xb3\xc5\x82fina\xc5\x82\xc3\xb3w oraz fina\xc5\x82\xc3\xb3w. We wcze\xc5\x9bniejszych fazach odbywa si\xc4\x99 na nim wiele pojedynk\xc3\xb3w z udzia\xc5\x82em najwy\xc5\xbcej rozstawionych zawodnik\xc3\xb3w._NEWLINE_Drugim pod wzgl\xc4\x99dem wa\xc5\xbcno\xc5\x9bci kortem jest kort nr 1. W obecnej formie istnieje on od 1997 r., kiedy to zast\xc4\x85pi\xc5\x82 swego zbyt ma\xc5\x82ego poprzednika. Pojemno\xc5\x9b\xc4\x87 nowego kortu, to oko\xc5\x82o 11 000._NEWLINE_Kort nr 2, o pojemno\xc5\x9bci 3000 miejsc jest nazywany \xe2\x80\x9ecmentarzem mistrz\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d (Graveyard of Champions). Nazwa ta wzi\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 z tego, \xc5\xbce wielu faworyt\xc3\xb3w (m.in. John McEnroe, Pete Sampras czy siostry Williams) odpada\xc5\x82o tu niespodziewanie we wczesnych fazach turnieju.\n_START_SECTION_\nTradycje\n_START_PARAGRAPH_\nTradycyjnymi barwami Wimbledonu s\xc4\x85 zielony i fioletowy. Takiego koloru s\xc4\x85 logo turnieju, a nawet r\xc4\x99czniki u\xc5\xbcywane przez zawodnik\xc3\xb3w. Do 2005 r. ubrania w tej kolorystyce by\xc5\x82y noszone przez s\xc4\x99dzi\xc3\xb3w i dzieci od podawania pi\xc5\x82ek, jednak obecnie stroje te zast\xc4\x85pi\xc5\x82y granatowe ubiory z kolekcji Ralpha Laurena. Tenisi\xc5\x9bci graj\xc4\x85cy na Wimbledonie zobowi\xc4\x85zani s\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w bia\xc5\x82ych kostiumach \xe2\x80\x93 jest to jedyne tego typu ograniczenie w ca\xc5\x82ym cyklu rozgrywkowym._NEWLINE_W odniesieniu do zawodniczek zawsze u\xc5\xbcywana jest na korcie forma \xe2\x80\x9epanna\xe2\x80\x9d (Miss) lub \xe2\x80\x9epani\xe2\x80\x9d (Mrs). Z drugiej strony m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani nie s\xc4\x85 tytu\xc5\x82owani jako Mister._NEWLINE_Typow\xc4\x85 potraw\xc4\x85 serwowan\xc4\x85 widzom s\xc4\x85 truskawki z bit\xc4\x85 \xc5\x9bmietan\xc4\x85. Rocznie zu\xc5\xbcywa si\xc4\x99 do jej przyrz\xc4\x85dzania 28 ton truskawek i 7000 litr\xc3\xb3w \xc5\x9bmietany._NEWLINE_Turniej wimbledo\xc5\x84ski rozpoczyna si\xc4\x99 zawsze w poniedzia\xc5\x82ek, pomi\xc4\x99dzy 20 a 26 czerwca. Niedziela, si\xc3\xb3dmy dzie\xc5\x84 turnieju, jest tradycyjnie dniem wolnym. Nie odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wtedy \xc5\xbcadne gry. Odst\xc4\x99pstwo od tej regu\xc5\x82y mia\xc5\x82o do tej pory miejsce trzykrotnie \xe2\x80\x93 w latach 1991, 1997 i 2004, kiedy w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w niedziel\xc4\x99 nadrabiano spowodowane opadami deszczu zaleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Wprowadzono w\xc3\xb3wczas tanie, dost\xc4\x99pne od r\xc4\x99ki bilety, bez rezerwacji miejsc. Deszcz podczas turnieju stanowi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niejako tradycj\xc4\x99._NEWLINE_W 2007 r. na Wimbledonie zr\xc3\xb3wnano ostatecznie nagrody pieni\xc4\x99\xc5\xbcne dla tenisist\xc3\xb3w oraz tenisistek. Wcze\xc5\x9bniej r\xc3\xb3wnouprawnienie wprowadzi\xc5\x82y pozosta\xc5\x82e turnieje wielkoszlemowe.'