b"\n_START_ARTICLE_\nNervi\xc3\xb3n\n_START_SECTION_\nEtymologia i kontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo obecnie u\xc5\xbcywanej hiszpa\xc5\x84skiej nazwy Nervi\xc3\xb3n, pochodz\xc4\x85cej od rzymskiego cesarza Nerwy, tradycyjna baskijska nazwa odcinka od Basauri do uj\xc5\x9bcia to Ibaizabal, co w j\xc4\x99zyku baskijskim oznacza szerok\xc4\x85 rzek\xc4\x99. Ta nazwa uj\xc5\x9bciowego odcinka by\xc5\x82a w u\xc5\xbcyciu od XI do XX w. Dane hydrologiczne i geologiczne zdaj\xc4\x85 si\xc4\x99 potwierdza\xc4\x87, i\xc5\xbc g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 rzek\xc4\x85 nie jest Nervi\xc3\xb3n, lecz Ibaizabal. W zwi\xc4\x85zku z tym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnice w ocenie d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci rzeki oraz powierzchni jej dorzecza. Powierzchnia dorzecza samej rzeki Nervi\xc3\xb3n wynosi oko\xc5\x82o 530 km\xc2\xb2, natomiast powierzchnia dorzecza ca\xc5\x82ego systemu z rzek\xc4\x85 Ibaizabal oraz rzekami uchodz\xc4\x85cymi do Ria de Bilbao wynosi oko\xc5\x82o 1900 km\xc2\xb2.\n_START_SECTION_\nHistoria i ekonomia\n_START_PARAGRAPH_\nOd czas\xc3\xb3w antycznych dolina i miasto Ordu\xc3\xb1a pe\xc5\x82ni\xc5\x82y rol\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85cznika pomi\xc4\x99dzy centraln\xc4\x85 a p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Iberyjskiego. W \xc5\x9bredniowieczu bieg\xc5\x82a t\xc4\x99dy granica pomi\xc4\x99dzy prowincj\xc4\x85 Vizcaya a powiatami Kastylii. W mie\xc5\x9bcie Ordu\xc3\xb1a znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 punkt poboru op\xc5\x82at (myto). Przez wieki Nervi\xc3\xb3n pe\xc5\x82ni\xc5\x82 wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 korytarza komunikacyjnego \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cego Kraj Bask\xc3\xb3w z reszt\xc4\x85 Hiszpanii. Jednocze\xc5\x9bnie wzros\xc5\x82a rola po\xc5\x82o\xc5\xbconego przy uj\xc5\x9bciu miasta Bilbao. Ze wzgl\xc4\x99du na wzrost wydobycia rud \xc5\xbcelaza w G\xc3\xb3rach Kantabryjskich miasto sta\xc5\x82o si\xc4\x99 wkr\xc3\xb3tce najwi\xc4\x99kszym portem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Hiszpanii, gdzie prze\xc5\x82adowywano rud\xc4\x99 \xc5\xbcelaza, w\xc4\x99giel, koks i wyroby przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego oraz chemicznego. Coraz wi\xc4\x99ksze zastosowanie stali spowodowa\xc5\x82o budow\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki kilku zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w hutniczych, z kt\xc3\xb3rych pierwszy w Barakaldo zainaugurowa\xc5\x82 swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w 1854 r. W taki spos\xc3\xb3b wzros\xc5\x82a jeszcze bardziej rola komunikacyjna, co doprowadzi\xc5\x82o w 1863 r. do wybudowania wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki linii kolejowej.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9arodowisko\n_START_PARAGRAPH_\nPo wielu latach oddzia\xc5\x82ywania przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego wody rzeki, zw\xc5\x82aszcza na odcinku ostatnich 25 km sta\xc5\x82y si\xc4\x99 ekologicznie martwe. Poziom zawarto\xc5\x9bci tlenu w wodzie by\xc5\x82 o 20% ni\xc5\xbcszy od normy. Wraz z upadkiem przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego zwi\xc4\x85zanego g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z zaniechaniem wydobycia rud \xc5\xbcelaza oraz wysokimi kosztami produkcji stali rzeka stopniowo ulega samooczyszczeniu. Zmiana sposobu zagospodarowania wspomagana przez w\xc5\x82adze lokalne od pocz\xc4\x85tku lat 90. jest najbardziej widoczna w samym Bilbao, gdzie w miejscu dawnych zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych powstaj\xc4\x85 nowoczesne biurowce, siedziby bank\xc3\xb3w czy te\xc5\xbc zaprojektowane przez Franka O. Gehry'ego s\xc5\x82ynne Muzeum Guggenheima."