b'\n_START_ARTICLE_\nCmentarz-Pomnik w Wawrze\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nPowsta\xc5\x82 w rezultacie dokonanej przez Niemc\xc3\xb3w w grudniu 1939 Zbrodni w Wawrze. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 107 ofiar wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zosta\xc5\x82a pochowana w miejscu egzekucji w sze\xc5\x9bciu rowach. Niekt\xc3\xb3re cia\xc5\x82a, wykradzione przed poch\xc3\xb3wkiem przez rodziny, spocz\xc4\x99\xc5\x82y w grobach rodzinnych na pobliskich cmentarzach. Szerokie echo jakim odbi\xc5\x82a si\xc4\x99 niemiecka zbrodnia spowodowa\xc5\x82o patriotyczne manifestacje mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Wawra, Warszawy i okolic. Odwiedzaj\xc4\x85cy miejsce poch\xc3\xb3wku ofiar zbrodni zapalali \xc5\x9bwieczki i sk\xc5\x82adali kwiaty. Niezadowolona z takiego rozwoju sytuacji niemiecka administracja w osobie Kreishauptmana powiatu warszawskiego postanowi\xc5\x82a o likwidacji cmentarza. W rezultacie tej decyzji w czerwcu 1940 przeniesiono 76 cia\xc5\x82 na Cmentarz Ofiar II Wojny \xc5\x9awiatowej w Wawrze, 11 cia\xc5\x82 na kirkut w Warszawie, za\xc5\x9b pozosta\xc5\x82e do grob\xc3\xb3w rodzinnych na okolicznych cmentarzach._NEWLINE_Jesieni\xc4\x85 1944 z polecenia Mariana Spychalskiego, b\xc4\x99d\xc4\x85cego prezydentem Warszawy, oraz starosty Stanis\xc5\x82awa Krupki teren egzekucji ogrodzono, natomiast w grudniu powsta\xc5\x82 pierwszy pomnik. W 1946 zawi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 Stowarzyszenie Rodzin po Rozstrzelanych w Wawrze 27 grudnia 1939, kt\xc3\xb3re zaj\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 gromadzeniem \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na stosowne upami\xc4\x99tnienie ofiar. W\xc5\x82a\xc5\x9bciciel dzia\xc5\x82ki, na kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82a miejsce egzekucja przekaza\xc5\x82 j\xc4\x85 gminie Wawer z przeznaczeniem na Cmentarz-Pomnik. W 1949 Cmentarz-Pomnik zosta\xc5\x82 otwarty. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 na\xc5\x84 plac otoczony lipami, w kt\xc3\xb3rego \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci znajduje si\xc4\x99 sarkofag z napisem Poleg\xc5\x82ym za niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Polski, flankowany rze\xc5\xbabami d\xc5\x82uta J\xc3\xb3zefa Gazy przedstawiaj\xc4\x85cymi Poloni\xc4\x99 i Bojownika z faszyzmem. Coko\xc5\x82y rze\xc5\xbab zawieraj\xc4\x85 nazwiska ofiar. W g\xc5\x82\xc4\x99bi znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 krzy\xc5\xbce i macewy oraz zachowany fragment p\xc5\x82otu, przy kt\xc3\xb3rym mia\xc5\x82a miejsce egzekucja.'