b'\n_START_ARTICLE_\nPiosenka turystyczna\n_START_SECTION_\nPolska piosenka turystyczna po 1968 roku\n_START_PARAGRAPH_\nStudencki Ruch Piosenki Turystycznej jak i arty\xc5\x9bci z nim zwi\xc4\x85zani, w naturalny spos\xc3\xb3b wyrastali z korzeni kontrkultury i z m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowej kontestacji artystycznej lat 60. Wyrasta\xc5\x82 on prawdopodobnie na fali niezadowolenia i dezaprobaty, m.in. dla manipulacji buntem m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy w marcu 1968 roku, a mimo to nie by\xc5\x82 ani ruchem walcz\xc4\x85cym, ani reformatorskim. Jego cz\xc5\x82onkowie dumnie i spokojnie odwr\xc3\xb3cili si\xc4\x99 od \xc5\x9bwiata pe\xc5\x82nego gwa\xc5\x82tu i hipokryzji. Nie by\xc5\x82a to ucieczka od rzeczywisto\xc5\x9bci jak sugeruje w Przekroju z dn. 3 czerwca 1990 roku Jan Poprawa, a porzucenie niereformowalnych struktur spo\xc5\x82ecznych na rzecz poszukiwania nowych dr\xc3\xb3g i w\xc5\x82asnego sposobu zaistnienia w \xc5\x9bwiecie. Tego typu dzia\xc5\x82ania nale\xc5\xbcy postawi\xc4\x87 po stronie zachowa\xc5\x84 alternatywnych._NEWLINE_Owo odej\xc5\x9bcie by\xc5\x82o tylko czasowe, ale regularnie powtarzane i momentami do\xc5\x9b\xc4\x87 masowe. By\xc5\x82 to czas, gdy studenci rozmaitych uczelni naszego kraju wyruszali z miast ku wioskom i odludnym terenom g\xc3\xb3r i las\xc3\xb3w. Wybierali miejsca nie nosz\xc4\x85ce \xc5\x9blad\xc3\xb3w ska\xc5\xbcenia cywilizacyjnego, jak np. zdzicza\xc5\x82e Bieszczady, lub takie w kt\xc3\xb3rych to ska\xc5\xbcenie jest niewielkie, np. Roztocze, G\xc3\xb3ry \xc5\x9awi\xc4\x99tokrzyskie, czy Beskid Niski. Wyjazdy te zosta\xc5\x82y zalegalizowane w formalnych ko\xc5\x82ach, takich jak, m.in: Ko\xc5\x82o PTTK nr 1 przy Politechnice Warszawskiej, Akademicki Klub Turystyczny im. Mieczys\xc5\x82awa Or\xc5\x82owicza we Wroc\xc5\x82awiu, Studenckie Ko\xc5\x82o Przewodnik\xc3\xb3w G\xc3\xb3rskich w Krakowie, Studenckie Ko\xc5\x82o Przewodnik\xc3\xb3w Beskidzkich w Katowicach i wiele innych._NEWLINE_Tym wyprawom towarzyszy\xc5\x82 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej \xc5\x9bpiew, w kt\xc3\xb3rym wyra\xc5\xbca\xc5\x82a si\xc4\x99 dusza m\xc5\x82odego pokolenia \xe2\x80\x93 dusza wci\xc4\x85\xc5\xbc skora do rado\xc5\x9bci, ale te\xc5\xbc dusza zraniona i uci\xc5\x9bniona, w kt\xc3\xb3rej wyra\xc5\xbca si\xc4\x99 t\xc4\x99sknota za swobod\xc4\x85, pi\xc4\x99knem i wolno\xc5\x9bci\xc4\x85. Najpierw wi\xc4\x99c by\xc5\x82a to t\xc4\x99sknota i jaka\xc5\x9b nieokre\xc5\x9blona si\xc5\x82a, popychaj\xc4\x85ca w\xc4\x99drowc\xc3\xb3w ku nieznanemu celowi: Nie wie s\xc5\x82o\xc5\x84ce ani deszcz jaki jest przed nami cel (s\xc5\x82. i muz. J. B\xc5\x82yszczak Za celem), W dalek\xc4\x85 drog\xc4\x99 jad\xc4\x99, konia siod\xc5\x82a\xc4\x87 czas. Nie pytaj dok\xc4\x85d zmierzam, gdzie mnie wiedzie s\xc5\x82o\xc5\x84ca blask (s\xc5\x82.\xc2\xa0? Sidorska, muz. W. Kuszpit Daleka droga). By\xc5\x82a to tak\xc5\xbce swego rodzaju spontaniczna ucieczka, porzucenie, odej\xc5\x9bcie: Rzucasz wszystko i jedziesz na rajd (s\xc5\x82. i muz. J. Ok\xc5\x82a), Rzu\xc4\x87 drogi wiod\xc4\x85ce donik\xc4\x85d (s\xc5\x82. i muz. J. Borowicz Asfalt), Bimbaj na pot\xc4\x99g\xc4\x99, rzu\xc4\x87 w diab\xc5\x82y t\xc4\x99 mord\xc4\x99g\xc4\x99, rzu\xc4\x87 pi\xc3\xb3ro, zamknij ksi\xc4\x99g\xc4\x99, ruszaj z nami, p\xc3\xb3ki czas (z rep. zespo\xc5\x82u Browar \xc5\xbbywiec), Porzu\xc4\x87 krok\xc3\xb3w rytm na bruku (s\xc5\x82. W. Belon, muz. W. Wanat Bez s\xc5\x82\xc3\xb3w) itd._NEWLINE_Cel w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki pozosta\xc5\x82 nieokre\xc5\x9blony. \xc5\x9apiewaj\xc4\x85cy tury\xc5\x9bci pozostawili za sob\xc4\x85 wielkomiejski moloch i jest to co\xc5\x9b do czego nie chc\xc4\x85 wraca\xc4\x87 my\xc5\x9blami, przynajmniej przez jaki\xc5\x9b czas. Gdzie\xc5\x9b daleko st\xc4\x85d pozosta\xc5\x82 \xc5\x9bwiat w kt\xc3\xb3rym \xc5\xbcy\xc5\x82e\xc5\x9b tyle, tyle lat. \xc5\x9awiat, kt\xc3\xb3rego rysy dzi\xc5\x9b w niepami\xc4\x99\xc4\x87 pu\xc5\x9bci\xc4\x87 chcesz (piosenka zaczynaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 od s\xc5\x82\xc3\xb3w We dw\xc3\xb3jk\xc4\x99 szli). Z czasem rozwija\xc5\x82a si\xc4\x99 \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 celu w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki. Ca\xc5\x82y \xc5\x9bwiat w kt\xc3\xb3rym dot\xc4\x85d si\xc4\x99 \xc5\xbcy\xc5\x82o sta\xc5\x82 si\xc4\x99 bardzo odleg\xc5\x82y, a st\xc4\x85d blisko jest do my\xc5\x9bli o poszukiwaniu nowego: Spr\xc3\xb3buj znajdziesz, je\xc5\x9bli szuka\xc4\x87 zechcesz. Nowy \xc5\x9bwiat, w\xc5\x82asny \xc5\x9bwiat (s\xc5\x82. W. Belon, muz. W. Wanat Bez s\xc5\x82\xc3\xb3w). Sztuka uprawiana przez \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85cych turyst\xc3\xb3w, cho\xc4\x87 nie zawsze wysokiego lotu spe\xc5\x82nia\xc5\x82a funkcje, kt\xc3\xb3re s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 budowaniu spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci. Warto zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 uwag\xc4\x99 na to, \xc5\xbce cho\xc4\x87 cel o kt\xc3\xb3rym by\xc5\x82a mowa pozosta\xc5\x82 nieokre\xc5\x9blony to przewa\xc5\xbcnie by\xc5\x82 wsp\xc3\xb3lny: Jaki jest przed nami cel (s\xc5\x82. i muz. J. B\xc5\x82yszczak Za celem), Tam idziemy, gdzie nas nie ma, gdzie si\xc4\x99 z niebem \xc5\x82\xc4\x85czy ziemia. Tam gdzie horyzontu kres. Tam nasz cel w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki jest (Browar \xc5\xbbywiec, piosenka zaczynaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 od s\xc5\x82\xc3\xb3w Gdy ci \xc5\xbcycie zbrzydnie szare), Wracamy po s\xc5\x82o\xc5\x84ca blask (s\xc5\x82. O. Braniecka, muz. W. Jaroci\xc5\x84ski Ludziom)._NEWLINE_Nie pozosta\xc5\x82o to bez wp\xc5\x82ywu na poczucie odr\xc4\x99bno\xc5\x9bci i to\xc5\xbcsamo\xc5\x9bci ruchu. Wkr\xc3\xb3tce zacz\xc4\x99\xc5\x82y pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 pierwsze pr\xc3\xb3by rozwi\xc4\x85zania zagadki tajemniczego celu w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki. Ju\xc5\xbc na pocz\xc4\x85tku lat 70. Marek Majewski napisa\xc5\x82 Ballad\xc4\x99 X w kt\xc3\xb3rej cel jawi si\xc4\x99 jako upragniony inny \xc5\x9bwiat, a iksem pozostaje tylko miejsce i czas. Pie\xc5\x9b\xc5\x84 ta, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne pisane w tym duchu (np. Kalejdoskop autorstwa Jana \xe2\x80\x9eMufki\xe2\x80\x9d B\xc5\x82yszczaka) by\xc5\x82a w warszawskim \xc5\x9brodowisku studenckim do\xc5\x9b\xc4\x87 mocno krytykowana, a po latach i sam autor nabra\xc5\x82 dystansu do swego dzie\xc5\x82a. Piosenka ta po latach jednak wci\xc4\x85\xc5\xbc si\xc4\x99 broni i nie ma tutaj mowy o utopii, a przynajmniej nie w za\xc5\x82o\xc5\xbceniach: I to nie b\xc4\x99d\xc4\x85 z bajki wyspy szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwe, po prostu \xc5\x9bwiat, chod\xc5\xbamy wi\xc4\x99c szuka\xc4\x87 go. Zbudowa\xc4\x87 go mo\xc5\xbcemy tylko wtedy, gdy wykorzystamy do tego celu form\xc4\x99 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci jak\xc4\x85 jest \xc5\x9bpiew i wsp\xc3\xb3lna w\xc4\x99dr\xc3\xb3wka, kt\xc3\xb3ra poprzez nieustaj\xc4\x85ce d\xc4\x85\xc5\xbcenie i wiar\xc4\x99 jej uczestnik\xc3\xb3w doprowadzi\xc4\x87 mo\xc5\xbce do odzyskania naszego zagubionego cz\xc5\x82owiecze\xc5\x84stwa, a kt\xc3\xb3re Martin Heidegger uwa\xc5\xbca za istot\xc4\x99 ludzkiej egzystencji._NEWLINE_Z tekst\xc3\xb3w piosenek uznawanego za najwybitniejszego przedstawiciela piosenki turystycznej w Polsce, pie\xc5\x9bniarza i poety Wojciecha Belona mo\xc5\xbcna wysnu\xc4\x87 my\xc5\x9bl, i\xc5\xbc m\xc5\x82odzi w\xc4\x99drowcy, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce nie raz zastanawiali si\xc4\x99 nad ci\xc4\x99\xc5\xbcarem w\xc5\x82asnych pragnie\xc5\x84 i dochodzili do wniosku, \xc5\xbce by\xc4\x87 mo\xc5\xbce nie potrzeba im a\xc5\xbc ca\xc5\x82ego nowego \xc5\x9bwiata, a wystarczy jeden kraj. A mo\xc5\xbce i to jest za du\xc5\xbco i wystarczy im jaka\xc5\x9b cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kraju, czyli kraina? By\xc4\x87 mo\xc5\xbce do takich wniosk\xc3\xb3w doszed\xc5\x82, gdy konstruowa\xc5\x82 mistyczn\xc4\x85, ale nie utopijn\xc4\x85 wizj\xc4\x99 pewnej krainy, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 nazwa\xc5\x82 Bukowin\xc4\x85._NEWLINE_Je\xc5\xbceli odrzucimy dos\xc5\x82own\xc4\x85 interpretacj\xc4\x99 piosenki Bukowina I to mo\xc5\xbcna doszuka\xc4\x87 si\xc4\x99 tutaj zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w z rozpraw\xc4\x85 Choroba na \xc5\x9bmier\xc4\x87 Sorena Kierkegaarda, kt\xc3\xb3ra zawiera ide\xc4\x99 o dialektycznym pojmowaniu kondycji ludzkiej i \xc5\x9bwiata jako jedno\xc5\x9bci bytu osobnego (osobowo\xc5\x9bci) i pierwiastka niesko\xc5\x84czonego, jako jedno\xc5\x9bci przyrody i ducha, natury i kultury. Idea ta mo\xc5\xbce sta\xc4\x87 si\xc4\x99 solidnym fundamentem zar\xc3\xb3wno dla harmonizacji funkcjonowania jednostek jak i danej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci. Pie\xc5\x9b\xc5\x84 zawiera w sobie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dawk\xc4\x99 dramatyzmu. Belon przedstawi\xc5\x82 tutaj dramat cz\xc5\x82owieka, kt\xc3\xb3remu los pozwoli\xc5\x82 dostrzec na czym polega \xc5\xbcycie pi\xc4\x99kne i warto\xc5\x9bciowe, ale nie jest na tyle \xc5\x82askawy, by pozwoli\xc5\x82 mu na jego pe\xc5\x82n\xc4\x85 realizacj\xc4\x99._NEWLINE_O wyodr\xc4\x99bnieniu tego nurtu tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci piosenkarskiej zadecydowa\xc5\x82o pojawienie si\xc4\x99 kilku wybitnych osobowo\xc5\x9bci artystycznych. Byli to, m.in.: Andrzej Mr\xc3\xb3z, Wac\xc5\x82aw Mas\xc5\x82yk, Wojciech Belon, Jan B\xc5\x82yszczak \xe2\x80\x93 Mufka, Andrzej Wierzbicki , czy Adam Dr\xc4\x85g. Dzi\xc4\x99ki turystycznym tw\xc3\xb3rcom piosenek folklor g\xc3\xb3rskich w\xc5\x82\xc3\xb3czykij\xc3\xb3w straci\xc5\x82 charakter sztuki naiwnej i prezentowany by\xc5\x82 na scenach przegl\xc4\x85d\xc3\xb3w i festiwali. Owi ogniskowi bardowie r\xc3\xb3\xc5\xbcnili si\xc4\x99 od profesjonalnych tek\xc5\x9bciarzy, czy poet\xc3\xb3w specjalizuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w piosenkowym repertuarze, a wi\xc4\x99c i spos\xc3\xb3b wykonania piosenek by\xc5\x82 odmienny od tego, kt\xc3\xb3ry serwowano na rozrywkowej estradzie. Warto\xc5\x9b\xc4\x87 rzemie\xc5\x9blnicza i artystyczna, cho\xc4\x87 nie do pomini\xc4\x99cia, nie jest tutaj najwa\xc5\xbcniejsza. Bardziej istotnymi s\xc4\x85 tutaj takie cechy, jak np. skromno\xc5\x9b\xc4\x87, prostota, szczero\xc5\x9b\xc4\x87 wypowiedzi, a przede wszystkim wiarygodno\xc5\x9b\xc4\x87 i autentyzm. Piosenka turystyczna operuje s\xc5\x82owem, ale z pewn\xc4\x85 \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9bci\xc4\x85. Ukazuje ona ograniczono\xc5\x9b\xc4\x87 poznania werbalnego, a czasem te\xc5\xbc wskazuje b\xc5\x82\xc4\x99dno\xc5\x9b\xc4\x87 i szkodliwo\xc5\x9b\xc4\x87 postawy nadaj\xc4\x85cej s\xc5\x82owom zbyt wielkie znaczenie. Uzurpatorzy prawdy chc\xc4\x85 ci\xc4\x99 w s\xc5\x82owie zamkn\xc4\x85\xc4\x87, bo s\xc5\x82owu wierz\xc4\x85, w s\xc5\x82owie widz\xc4\x85 cel, a ty jeste\xc5\x9b ze mn\xc4\x85, bom na \xc5\x9bwiat z tob\xc4\x85 przyszed\xc5\x82, odnalaz\xc5\x82em ci\xc4\x99 w sobie ziarnkiem, a dzi\xc5\x9b ta\xc5\x84czysz we mnie barw\xc4\x85 dojrza\xc5\x82o\xc5\x9bci bo\xc5\x9b kwiatem i zosta\xc5\x84 tak\xc4\x85 (s\xc5\x82. i muz. M. Lorenc)._NEWLINE_Kolejnym elementem sk\xc5\x82adowym jest: Miejsce. Pocz\xc4\x85wszy od lat 60. prymat w turystycznej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci muzycznej zacz\xc4\x99\xc5\x82o obejmowa\xc4\x87 \xc5\x9brodowisko studenckie i to studenci byli naturaln\xc4\x85 baz\xc4\x85 tej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. Piosenki nazywane turystycznymi powstawa\xc5\x82y zwykle na \xc5\x82onie natury, czyli podczas w\xc4\x99dr\xc3\xb3wek, przy ogniskach, nad rzek\xc4\x85, na szczycie lub u podn\xc3\xb3\xc5\xbca g\xc3\xb3ry, na polanie, podczas wszelkiego rodzaju zlot\xc3\xb3w, czy z\xc5\x82az\xc3\xb3w. Niekiedy anonimowo, czy w \xc5\xbcartobliwej improwizacji. By\xc5\x82y emanacj\xc4\x85 zbiorowej wsp\xc3\xb3lnoty odczuwania._NEWLINE_Studencka piosenka turystyczna asymilowa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pewnego rodzaju folklor, czego przyk\xc5\x82adem mo\xc5\xbce by\xc4\x87 s\xc5\x82owacka piosenka o dziewcz\xc4\x99tach z Vychodnej, czy Ajde Jano z repertuaru zespo\xc5\x82u Kaszuby, jak i utwory wybitnych poet\xc3\xb3w, np. Hawra\xc5\x84 i Mura\xc5\x84 (W. Broniewski) z rep. grupy PUW, czy Lawina (M. Pawlikowska-Jasnorzewska) z rep. Kwartetu im. Kasi Kiestrzy\xc5\x84. W warstwie muzycznej zauwa\xc5\xbcalny by\xc5\x82 niekiedy wp\xc5\x82yw ballad Boba Dylana i muzyki country. Wa\xc5\xbcn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc3\xb3wczesnego repertuaru \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85cych turyst\xc3\xb3w stanowi\xc5\x82y melodie rosyjskie i ukrai\xc5\x84skie, cz\xc4\x99sto jeszcze sprzed rewolucji pa\xc5\xbadziernikowej. Oddzieln\xc4\x85 grup\xc4\x99 stanowi\xc5\x82y piosenki, Bu\xc5\x82ata Okud\xc5\xbcawy, W\xc5\x82adimira Wysockiego, Jurija Kukina, Jurija Wizbora i innych rosyjskich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w. Znacznie rzadziej \xc5\x9bpiewano piosenki z innych Kraj\xc3\xb3w Demokracji Ludowej, z wyj\xc4\x85tkiem jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skich (U ranu zoru, Bolujem ja boliujesz ty, czy wspomniane ju\xc5\xbc Ajde Jano) i bu\xc5\x82garskich (melodia ludowa Pirin z polskimi s\xc5\x82owami z 1960 roku). Poza kilkoma parodiami, takimi jak hymn NRD na melodi\xc4\x99 Wo\xc5\x82ga Wo\xc5\x82ga, czy Zwanzig Personen in Automobil, przy ogniskach nie przyj\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 piosenki niemieckoj\xc4\x99zyczne. Do Polski trafi\xc5\x82o tak\xc5\xbce kilka piosenek Fran\xc3\xa7ois Villona i Leonarda Cohena. W turystycznym repertuarze mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o znale\xc5\xba\xc4\x87 tak\xc5\xbce piosenki niepoprawne politycznie, takie jak np. pie\xc5\x9b\xc5\x84 zaczynaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 od s\xc5\x82\xc3\xb3w: Jedna bomba atomowa i wr\xc3\xb3cimy zn\xc3\xb3w do Lwowa._NEWLINE_Pe\xc5\x82en wachlarz tytu\xc5\x82\xc3\xb3w czeskich, s\xc5\x82owackich i rosyjskich, a tak\xc5\xbce niemieckich piosenek, \xc5\x9bpiewanych przez student\xc3\xb3w opisuje w swojej pracy, zatytu\xc5\x82owanej Studencka piosenka turystyczna w dobie globalizacji Krzysztof \xc5\x81opaci\xc5\x84ski z warszawskiego Uniwersyteckiego Klubu Turystycznego Unikat. Pojawienie si\xc4\x99 tych pie\xc5\x9bni w repertuarze polskich turyst\xc3\xb3w z kr\xc4\x99gu studenckiego by\xc5\x82o efektem rozwijaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 od lat 60. turystyki do KDL, a na pocz\xc4\x85tku lat 70. tak\xc5\xbce na Zach\xc3\xb3d. Dynamiczny rozw\xc3\xb3j rodzimej piosenki turystycznej oraz wzrost liczby kontakt\xc3\xb3w ze \xc5\x9bwiatem ograniczy\xc5\x82y w naturalny spos\xc3\xb3b udzia\xc5\x82 piosenki zagranicznej w ogniskowym \xc5\x9bpiewaniu, zmniejszy\xc5\x82o si\xc4\x99 tak\xc5\xbce zainteresowanie polskich autor\xc3\xb3w tekstami opisuj\xc4\x85cymi uroki \xc5\x9bwiata. Cz\xc4\x99sto przywo\xc5\xbcono i demonstrowano przy ognisku egzotyczne instrumenty z dalekich zak\xc4\x85tk\xc3\xb3w naszego globu._NEWLINE_Kolejny element to tzw. Atrybuty sytuacyjne zwi\xc4\x85zane z czasem, a wi\xc4\x99c istotna jest tu nieoboj\xc4\x99tno\xc5\x9b\xc4\x87 na specyficzne chwile, np.: wiecz\xc3\xb3r, wsch\xc3\xb3d s\xc5\x82o\xc5\x84ca, po\xc5\x82udnie, pe\xc5\x82nia ksi\xc4\x99\xc5\xbcyca, jesie\xc5\x84 itd. Nast\xc4\x99pnie te zwi\xc4\x85zane z lud\xc5\xbami, jak np.: wsp\xc3\xb3lne marsze, zasiadanie w kr\xc4\x99gu, wsp\xc3\xb3lne \xc5\x9bpiewanie, przyjazna atmosfera. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc te zwi\xc4\x85zane z \xc5\xbcywio\xc5\x82ami jak: deszcz, \xc5\x9bnieg, g\xc3\xb3rski strumie\xc5\x84, wiatr, czy ognisko. Mamy tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do czynienia z co najmniej r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcn\xc4\x85 sfer\xc4\x85, a jest to sfera rozmaitych stan\xc3\xb3w ducha, uczu\xc4\x87 oraz intuicji, poniewa\xc5\xbc jak ju\xc5\xbc by\xc5\x82a mowa, jest co\xc5\x9b w piosence turystycznej, czego mo\xc5\xbcna do\xc5\x9bwiadczy\xc4\x87, ale czego nie mo\xc5\xbcna okre\xc5\x9bli\xc4\x87 samymi s\xc5\x82owami.'