b'\n_START_ARTICLE_\nBurza (sonet)\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87 sonetu\n_START_PARAGRAPH_\nCzwarty sonet z cyklu, zwi\xc4\x85zany jest z rejsem morskim Adama Mickiewicza z Odessy na p\xc3\xb3\xc5\x82wysep Krymski i jest zainspirowany autentycznym sztormem na Morzu Czarnym, kt\xc3\xb3ry przeby\xc5\x82 \xc5\xbcaglowiec. Sonet ten jest kompozycyjnym zako\xc5\x84czeniem sonet\xc3\xb3w Cisza morska i \xc5\xbbegluga i jest z nimi integralnie zwi\xc4\x85zany, co podkre\xc5\x9bla pierwszy wers. W sonecie tym Podr\xc3\xb3\xc5\xbcny (jedno z wciele\xc5\x84 Krymskiego Pielgrzyma, cz\xc5\x82owieka o gorzkiej i skomplikowanej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci, \xc5\x9bwiadomego wyobcowania i samotno\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ry jednak zachowa\xc5\x82 poznawcz\xc4\x85 ciekawo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bwiata), uto\xc5\xbcsamiany z podmiotem lirycznym, w pierwszym czterowierszu obserwuje walk\xc4\x99 za\xc5\x82ogi statku ze sztormem, w drugim czterowierszu widok odrealnia si\xc4\x99, fale morskie przeistaczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w g\xc3\xb3ry, kt\xc3\xb3rych szczytami zbli\xc5\xbca si\xc4\x99 geniusz \xc5\x9bmierci, natomiast w trzecim czterowierszu patrzy na reakcje podr\xc3\xb3\xc5\xbcnych. W dwuwersowym zako\xc5\x84czeniu, jego samotno\xc5\x9b\xc4\x87 jest jeszcze bardziej podkre\xc5\x9blona przez poprzedzaj\xc4\x85ce dwana\xc5\x9bcie wers\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nMiejsce w cyklu\n_START_PARAGRAPH_\nSonet Burza zgodnie z podzia\xc5\x82em W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Folkierskiego oraz Czes\xc5\x82awa Zgorzelskiego jest zaliczany do pierwszej grupy czterech sonet\xc3\xb3w morskich (Stepy akerma\xc5\x84skie, Cisza morska, \xc5\xbbegluga, Burza), natomiast zgodnie z podzia\xc5\x82em Juliusza Kleinera jest ostatnim sonetem z trylogii morskiej (Cisza morska, \xc5\xbbegluga, Burza).\n_START_SECTION_\nAnaliza wersyfikacyjna\n_START_PARAGRAPH_\nSonet jest napisany trzynastozg\xc5\x82oskowcem i zbudowany zgodnie z zasadami budowy sonetu poezji prowansalskiej oraz stosowanymi przez Petrark\xc4\x99 (czternastowierszowa struktura sonetu podzielona na dwa czterowiersze i jeden sze\xc5\x9bciowiersz), przy u\xc5\xbcyciu wy\xc5\x82\xc4\x85cznie rym\xc3\xb3w \xc5\xbce\xc5\x84skich, padaj\xc4\x85cych na istotne dla tre\xc5\x9bci sonetu s\xc5\x82owa. W dw\xc3\xb3ch pierwszych czterowierszach uk\xc5\x82ad rym\xc3\xb3w jest abba abba, jednak\xc5\xbce na odr\xc4\x99bnych rymach, natomiast w sze\xc5\x9bciowierszu, rozk\xc5\x82adaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 na dwa tr\xc3\xb3jwiersze, cde cde. Struktura wersyfikacyjna sonetu jest zgodna z jego struktur\xc4\x85 wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85, dw\xc3\xb3m pierwszym czterowierszom, b\xc4\x99d\xc4\x85cym zamkni\xc4\x99tymi ca\xc5\x82o\xc5\x9bciami sk\xc5\x82adniowymi, przeciwstawia si\xc4\x99 ostatni sze\xc5\x9bciowiersz, obejmuj\xc4\x85cy czterowiersz z fina\xc5\x82em dwuwierszowym, dla wzmocnienia puenty.\n_START_SECTION_\nPowstanie sonetu\n_START_PARAGRAPH_\nNajprawdopodobniej wszystkie autografy sonet\xc3\xb3w Mickiewicza znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w albumie nale\xc5\xbc\xc4\x85cym do Piotra Moszy\xc5\x84skiego. Album ten, jak i kopia wykonana przez Bronis\xc5\x82awa Gubrynowicza, zagin\xc4\x99\xc5\x82y po 1945 roku, w zwi\xc4\x85zku z czym nie mo\xc5\xbcna ustali\xc4\x87 dok\xc5\x82adnej daty jego powstania. Zgodnie z informacjami umieszczonymi w napisanej przez W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Mickiewicza przedmowie do tomu 1. paryskich \xe2\x80\x9eDzie\xc5\x82\xe2\x80\x9d Mickiewicza sonety przed ich wydaniem zosta\xc5\x82y ocenzurowane przez Michai\xc5\x82a Kaczenowskiego, profesora Uniwersytetu Moskiewskiego, kt\xc3\xb3ry dokona\xc5\x82 ma\xc5\x82o znacz\xc4\x85cych poprawek oraz nie wyrazi\xc5\x82 zgody na publikacj\xc4\x99 jednego sonetu pod tytu\xc5\x82em Czo\xc5\x82obitno\xc5\x9b\xc4\x87, z kt\xc3\xb3rego tre\xc5\x9bci zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 tylko dwa wersy.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesna recepcja\n_START_PARAGRAPH_\nSonety krymskie w momencie ukazania si\xc4\x99 drukiem wywo\xc5\x82a\xc5\x82y burzliw\xc4\x85 dyskusj\xc4\x99 i niejednoznaczne oceny. Najostrzejszym ich krytykiem by\xc5\x82 Kajetan Ko\xc5\xbamian, kt\xc3\xb3ry w li\xc5\x9bcie do Franciszka Morawskiego u\xc5\xbcy\xc5\x82 na ich okre\xc5\x9blenie terminu paskudztwo, negatywnie ocenia\xc5\x82 je r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Franciszek Salezy Dmochowski, natomiast pozytywnie oceniali je m.in. Maurycy Mochnacki oraz Teodozy Sieroci\xc5\x84ski. Przeciwnicy uwa\xc5\xbcali j\xc4\x99zyk sonet\xc3\xb3w za niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwy, z powodu orientalizm\xc3\xb3w oraz odst\xc4\x99pstw od norm j\xc4\x99zyka literackiego, kwestionowali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc form\xc4\x99 sonetu jako nieodpowiedni\xc4\x85 do tematu. Zwolennicy zauwa\xc5\xbcyli, \xc5\xbce cykl sonetowy stanowi romantyczny odpowiednik poematu opisowego, stanowi\xc4\x85c zwart\xc4\x85 kompozycyjn\xc4\x85 ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87.'