b'\n_START_ARTICLE_\nWczesne \xc5\x9bredniowiecze\n_START_PARAGRAPH_\nWczesne \xc5\x9bredniowiecze \xe2\x80\x93 okres \xc5\x9bredniowiecza, trwaj\xc4\x85cy od ko\xc5\x84ca V do po\xc5\x82owy (lub ko\xc5\x84ca) XI wieku. Powszechnie za pocz\xc4\x85tek okresu uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 detronizacj\xc4\x99 Romulusa Augustulusa w 476 roku, ostatniego cesarza cesarstwa zachodniorzymskiego. Mniej zwolennik\xc3\xb3w maj\xc4\x85: kl\xc4\x99ska cesarza Walensa pod Adrianopolem w 378 roku lub pocz\xc4\x85tek rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Teodozjusza Wielkiego na Zachodzie (394). Za koniec do\xc5\x9b\xc4\x87 powszechnie obiera si\xc4\x99 rok 1000, ta data, niezwi\xc4\x85zana z \xc5\xbcadnym konkretnym wydarzeniem, symbolizuje proces przemian zapocz\xc4\x85tkowany w czasach karoli\xc5\x84skich (rozw\xc3\xb3j feudalizmu, odrodzenie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a), a rozpoczynaj\xc4\x85cych now\xc4\x85 epok\xc4\x99 pe\xc5\x82nego \xc5\x9bredniowiecza.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nZapocz\xc4\x85tkowany w okresie p\xc3\xb3\xc5\xbanego antyku proces degradacji kultury antycznej, zosta\xc5\x82 znacznie przyspieszony przez najazdy lud\xc3\xb3w barbarzy\xc5\x84skich. Z racji powszechnej zapa\xc5\x9bci kulturalnej okres ten nazywany jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Wiekami Ciemnymi. Pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w niekt\xc3\xb3rych okresach zwiastuny odrodzenia kulturalnego (np. renesans karoli\xc5\x84ski lub okres panowania Alfreda Wielkiego w Anglii) by\xc5\x82y przerywane przez kolejne najazdy barbarzy\xc5\x84c\xc3\xb3w._NEWLINE_Przede wszystkim trzy o\xc5\x9brodki w szczeg\xc3\xb3lny spos\xc3\xb3b zas\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y si\xc4\x99 w dziele zachowania antycznego dziedzictwa: celtycka Irlandia, Bizancjum oraz podbita przez Arab\xc3\xb3w Hiszpania._NEWLINE_W tym okresie wyj\xc4\x85tkowo dobrze rozwija\xc5\x82a si\xc4\x99 historiografia. Dzie\xc5\x82a Grzegorza z Tours (Historia Francorum, ok. 528\xe2\x80\x93594), Bedy Czcigodnego (Historia Ecclesiastica Gentis Anglorum, 731), Nenniusza (Historia Britonum, ok. 810), zainspirowana przez Alfreda Wielkiego Kronika anglosaska lub pochodz\xc4\x85ce z kr\xc4\x99gu niemieckiego Res Gestae Saxoniae Widukinda z Korbei i Chronicon Thietmara da\xc5\x82y, \xc5\xbcywy przez ca\xc5\x82e \xc5\x9bredniowiecze, wzorzec kompozycji kroniki. Natomiast \xc5\xbbywot Karola Wielkiego Einharda sta\xc5\x82a si\xc4\x99 przyk\xc5\x82adem wzorowego speculum principis._NEWLINE_Gorzej rozwija\xc5\x82y si\xc4\x99 inne dziedziny nauki. Najwybitniejsze osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia mia\xc5\x82 VI-wieczny matematyk, filozof i logik Boecjusz. Godna wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc posta\xc4\x87 Izydora z Sewilli, autora Etymologiae..., summy wiedzy chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej VII wieku. Pewne odrodzenie przynios\xc5\x82o panowanie Karola Wielkiego, na kt\xc3\xb3rego dworze dzia\xc5\x82a\xc5\x82 m.in. Alkuin (735\xe2\x80\x93804), wi\xc4\x85zany z powrotem do \xc5\x82aciny klasycznej w literaturze i liturgii.\n_START_SECTION_\nChorwaci\n_START_PARAGRAPH_\nW I po\xc5\x82. VII wieku na tereny Panonii i Dalmacji nap\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 s\xc5\x82owia\xc5\x84ski lud Chorwat\xc3\xb3w. Szybko popadli oni w zale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 od Awar\xc3\xb3w, a po ich upadku zostali zdominowani przez kr\xc3\xb3lestwo wschodniofrankijskie. Ok. 800 roku na Chorwacj\xc4\x99 zaczyna dociera\xc4\x87 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo. Za panowania Trpimira (ok. 845-864) Chorwaci uzyskuj\xc4\x85 samodzielno\xc5\x9b\xc4\x87, wtedy te\xc5\xbc zostaje za\xc5\x82o\xc5\xbcone biskupstwo w Ninie. Okres \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci przypada na panowanie Tomis\xc5\x82awa I (ok. 910-928), kt\xc3\xb3ry przejmuj\xc4\x99 w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad miastami dalmaty\xc5\x84skim (m.in. nad metropolitalnym Splitem). Dymitr Zwonimir (1075-1089) otrzymuje z r\xc4\x85k legata papieskiego koron\xc4\x99 kr\xc3\xb3lewsk\xc4\x85. Po jego \xc5\x9bmierci Chorwacja staje si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 W\xc4\x99gier.'