b'\n_START_ARTICLE_\nStrefa czasowa\n_START_PARAGRAPH_\nStrefa czasowa \xe2\x80\x93 wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szeroko\xc5\x9bci \xc5\x9brednio 15\xc2\xb0 (360\xc2\xb0/24) d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci geograficznej, rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 po\xc5\x82udnikowo mi\xc4\x99dzy biegunami, w kt\xc3\xb3rym urz\xc4\x99dowo obowi\xc4\x85zuje jednakowy czas (czas strefowy). Przewa\xc5\xbcnie jest on \xc5\x9brednim czasem s\xc5\x82onecznym \xc5\x9brodkowego po\xc5\x82udnika tej strefy, kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 o ca\xc5\x82kowit\xc4\x85 liczb\xc4\x99 godzin od czasu uniwersalnego. S\xc4\x85 jednak wprowadzone urz\xc4\x99dowo strefy, w kt\xc3\xb3rych czas r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od czasu uniwersalnego o nieca\xc5\x82kowit\xc4\x85 liczb\xc4\x99 godzin.\n_START_SECTION_\nGeneza i zasady podzia\xc5\x82u\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie punkty po\xc5\x82o\xc5\xbcone na tym samym po\xc5\x82udniku maj\xc4\x85 ten sam czas lokalny (miejscowy). Ka\xc5\xbcda zmiana d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci geograficznej powoduje zmian\xc4\x99 lokalnego czasu \xe2\x80\x93 gdy ludzie zacz\xc4\x99li przemieszcza\xc4\x87 si\xc4\x99 coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej i szybciej, stawa\xc5\x82o si\xc4\x99 to bardzo niewygodne. Czas uniwersalny i strefy czasowe zosta\xc5\x82y zaproponowane w 1878 roku przez kanadyjskiego wynalazc\xc4\x99 Sandforda Fleminga, za\xc5\x9b wprowadzono je w 1884 roku._NEWLINE_Ca\xc5\x82\xc4\x85 Ziemi\xc4\x99 podzielono na 24 strefy czasowe o szeroko\xc5\x9bci 15\xc2\xb0 ka\xc5\xbcda. W praktyce strefy czasowe o granicach wytyczonych przez po\xc5\x82udniki obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85 jedynie na morzach i oceanach. Na l\xc4\x85dach ich kszta\xc5\x82t jest zmodyfikowany tak, by w ma\xc5\x82ych i \xc5\x9brednich pa\xc5\x84stwach obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82a tylko jedna strefa czasowa. Wi\xc4\x99ksze pa\xc5\x84stwa znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 zwykle w kilku strefach czasowych (m.in. Stany Zjednoczone, Kanada, Brazylia, Rosja, Australia), cho\xc4\x87 nie jest to regu\xc5\x82\xc4\x85 \xe2\x80\x93 w Chinach obowi\xc4\x85zuje jedna strefa czasowa, pomimo i\xc5\xbc r\xc3\xb3\xc5\xbcnica w czasie s\xc5\x82onecznym mi\xc4\x99dzy wschodnimi i zachodnimi prowincjami wynosi ponad 3 godziny._NEWLINE_Poza standardowymi strefami, pomi\xc4\x99dzy kt\xc3\xb3rymi r\xc3\xb3\xc5\xbcnice w czasie mierzone s\xc4\x85 pe\xc5\x82nymi godzinami, istniej\xc4\x85 strefy o r\xc3\xb3\xc5\xbcnicach rz\xc4\x99du 30 minut (m.in. UTC+3:30 u\xc5\xbcywana w Iranie) lub kwadransu (m.in. UTC+5:45 w Nepalu). W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci funkcjonowa\xc5\x82y tak\xc5\xbce strefy o bardziej nieregularnych r\xc3\xb3\xc5\xbcnicach, jak np. UTC+0:20, stosowana w Holandii przed II wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85._NEWLINE_Na obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85c\xc4\x85 w danym kraju stref\xc4\x99 czasow\xc4\x85 nierzadko wp\xc5\x82yw ma czas stosowany w s\xc4\x85siednich pa\xc5\x84stwach. Przyk\xc5\x82adowo Hiszpania i Francja znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w strefie UTC+1:00, wsp\xc3\xb3lnej ze znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Europy, cho\xc4\x87 po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 na d\xc5\x82ugo\xc5\x9bciach geograficznych odpowiadaj\xc4\x85cych strefie UTC+0:00. Stref\xc4\x99 czasow\xc4\x85 w Hiszpanii zmieniono z UTC+0:00 na UTC+1:00 po doj\xc5\x9bciu do w\xc5\x82adzy gen. Franco, kt\xc3\xb3ry chcia\xc5\x82 w ten spos\xc3\xb3b symbolicznie zbli\xc5\xbcy\xc4\x87 kraj do nazistowskich Niemiec. Tak\xc4\x85 sam\xc4\x85 zmian\xc4\x99 wprowadzono we Francji pod naciskiem Hitlera po kapitulacji tego kraju w 1940 r. W Hiszpanii po demokratyzacji kilkukrotnie podejmowano debat\xc4\x99 nad zmian\xc4\x85 strefy czasowej \xe2\x80\x93 za ka\xc5\xbcdym razem zako\xc5\x84czon\xc4\x85 zachowaniem status quo. Na niekt\xc3\xb3rych wyspach le\xc5\xbc\xc4\x85cych na Oceanie Spokojnym na wsch\xc3\xb3d od po\xc5\x82udnika 180\xc2\xb0 (tj. na p\xc3\xb3\xc5\x82kuli zachodniej), jak Tokelau czy Tonga zwi\xc4\x85zki polityczno-ekonomiczne z pa\xc5\x84stwami wschodniej p\xc3\xb3\xc5\x82kuli (Australia, Nowa Zelandia) spowodowa\xc5\x82y zaadaptowanie niestandardowych stref, jak UTC+14:00, kt\xc3\xb3re poprzez przesuni\xc4\x99cie o 24 godziny w prz\xc3\xb3d wzgl\xc4\x99dem standardowych dla tych d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci stref typu UTC-10:00, zapewniaj\xc4\x85 sp\xc3\xb3jno\xc5\x9b\xc4\x87 daty z tymi krajami (jednocze\xc5\x9bnie powstaje jednak r\xc3\xb3\xc5\xbcnica nawet 26 godzin mi\xc4\x99dzy tymi wyspami a podobnie po\xc5\x82o\xc5\xbconymi terytoriami, w kt\xc3\xb3rych te strefy nie funkcjonuj\xc4\x85).'