b'\n_START_ARTICLE_\nZamek w Bolkowie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1277 r., gdzie ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Boles\xc5\x82aw II legnicki pisze o Hain castro nostro. Zamek Bolk\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 zbudowany na polecenie ksi\xc4\x99cia legnickiego Boles\xc5\x82awa II Rogatk\xc4\x99 zwanego \xc5\x81ysym i p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozbudowany przez jego syna Bolka I Surowego, ksi\xc4\x99cia \xc5\x9bwidnicko-jaworskiego. Z inicjatywy Bolka I rozbudowano szereg warowni kontroluj\xc4\x85cych przej\xc5\x9bcia z Czech na \xc5\x9al\xc4\x85sk przez pasmo Sudet\xc3\xb3w. Przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 to do utrzymania niezawis\xc5\x82o\xc5\x9bci ksi\xc4\x99stwa \xc5\x9bwidnicko-jaworskiego do ko\xc5\x84ca XIV w. (najd\xc5\x82u\xc5\xbcej ze wszystkich \xc5\x9bl\xc4\x85skich ksi\xc4\x99stw). W po\xc5\x82owie XIV w. zamek po\xc5\x82\xc4\x85czono z systemem fortyfikacji miejskich, jego po\xc5\x82udniowy i po\xc5\x82udniowo-wschodni naro\xc5\xbcnik zosta\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czone z miejskimi murami obronnymi. W czasach piastowskich rezydentami zamku byli ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cy burgrabiowie, tacy jak: Logau, Schaffgotsch, Schweinichen, Salza. W latach 1301-1368 za panowania ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t Bernarda \xc5\x9bwidnickiego i Bolka II Ma\xc5\x82ego (od 1353 r.) zamek zosta\xc5\x82 powi\xc4\x99kszony. Wed\xc5\x82ug historyk\xc3\xb3w od czas\xc3\xb3w Bolka II, przez oko\xc5\x82o 100 lat, zamek pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 skarbca, kt\xc3\xb3ry p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82 przeniesiono do Pragi._NEWLINE_Bolko II by\xc5\x82 bezdzietny, dlatego adoptowa\xc5\x82 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 zmar\xc5\x82ego brata Henryka (1343 r.), Ann\xc4\x99 i ustanowi\xc5\x82 j\xc4\x85 dziedziczk\xc4\x85 ksi\xc4\x99stwa. 27 maja 1353 r. odby\xc5\x82 si\xc4\x99 \xc5\x9blub Anny z kr\xc3\xb3lem czeskim Karolem IV. 3 lipca zapisa\xc5\x82 Bolko II Annie i Karolowi IV ksi\xc4\x99stwa, warunkiem by\xc5\x82o to, \xc5\xbce do swojej \xc5\x9bmierci b\xc4\x99dzie m\xc3\xb3g\xc5\x82 nimi w\xc5\x82ada\xc4\x87, tak samo jak jego \xc5\xbcona ksi\xc4\x99\xc5\xbcna Agnieszka Habsburska. W 1392 r. zamek przeszed\xc5\x82 na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w czeskich. Do tego roku najprawdopodobniej od czas\xc3\xb3w Bolka I zamek pe\xc5\x82ni\xc5\x82 rol\xc4\x99 skarbca. W czasie napad\xc3\xb3w husyt\xc3\xb3w miasto zosta\xc5\x82o zniszczone, ale zamek nie zosta\xc5\x82 zdobyty._NEWLINE_W 1463 r. kr\xc3\xb3l czeski Jerzy z Podiebrad\xc3\xb3w osadzi\xc5\x82 w zamku rycerza Hansa von Tschirnhaus, kt\xc3\xb3ry zas\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 w okolicy z rozboj\xc3\xb3w. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to powodem zorganizowania w 1468 r. przez mieszczan wroc\xc5\x82awskich i \xc5\x9bwidnickich pod przyw\xc3\xb3dztwem Guncela II \xc5\x9awinki zbrojnej wyprawy na zamek. W 1491 r. oblega\xc5\x82 zamek kr\xc3\xb3l czeski W\xc5\x82adys\xc5\x82aw II Jagiello\xc5\x84czyk. Na pocz\xc4\x85tku XVI w. zamek za spraw\xc4\x85 kr\xc3\xb3la Ferdynanda I zosta\xc5\x82 przekazany wroc\xc5\x82awskiemu biskupowi w do\xc5\xbcywocie. Biskup na polecenie monarchy podj\xc4\x85\xc5\x82 rozbudow\xc4\x99 zamku. W latach 1539-1540 zamek pod kierownictwem lombardzkiego architekta Jakuba Parra zosta\xc5\x82 przebudowany. Powi\xc4\x99kszono przede wszystkim obszar warowny. Wybudowano, otoczone murami i bastejami, dziedzi\xc5\x84ce w cz\xc4\x99\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowo-zachodniej oraz od strony miasta. Umocnienia te po\xc5\x82\xc4\x85czono z dwiema basztami miejskimi. Wie\xc5\xbca zyska\xc5\x82a blankowanie w formie jask\xc3\xb3\xc5\x82czych ogon\xc3\xb3w. Po \xc5\x9bmierci biskupa w 1543 r. zamek przeszed\xc5\x82 jako lenno na jego rodzin\xc4\x99. Od 1570 r. w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem zamku by\xc5\x82 Matthias von Logau. W 1596 r. zamek przeszed\xc5\x82 w r\xc4\x99ce rodu Zedlitz. W 1640 r. (podczas wojny trzydziestoletniej) zamek by\xc5\x82 oblegany. W 1646 r. zaj\xc4\x99\xc5\x82y go wojska szwedzkie._NEWLINE_W 1703 r. po wyga\xc5\x9bni\xc4\x99ciu bolkowskiej ga\xc5\x82\xc4\x99zi rodziny Zedlitz zamek wraz z miastem zostaj\xc4\x85 sprzedane cystersom z Krzeszowa. Od tego czasu zamek pozostaje niezamieszkany. W 1715 r. cystersi sko\xc5\x84czyli przebudow\xc4\x99 wn\xc4\x99trz; edyktem z 30 pa\xc5\xbadziernika 1810 r. zamek przechodzi na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 skarbu pa\xc5\x84stwa pruskiego (sekularyzacja). W tym czasie budowla zaczyna popada\xc4\x87 w ruin\xc4\x99. W 1813 r. po wojnach napoleo\xc5\x84skich na zamku zatrzymali si\xc4\x99 rosyjscy \xc5\xbco\xc5\x82nierze. Szukaj\xc4\x85c legendarnego z\xc5\x82ota, wykuli dziur\xc4\x99 u podstawy wie\xc5\xbcy, by w efekcie dosta\xc4\x87 si\xc4\x99 do lochu g\xc5\x82odowego. W 1885 r. w\xc5\x82adze zezwoli\xc5\x82y na rozbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci mur\xc3\xb3w, a pozyskany materia\xc5\x82 przeznaczono na napraw\xc4\x99 dr\xc3\xb3g. 10 marca 1913 r. burmistrz Bolkowa (Feige) powo\xc5\x82uje Verein f\xc3\xbcr Heimatpflege (Bolkowskiego Towarzystwa Regionalnego), kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82o na celu o\xc5\xbcywieniu ruchu turystycznego. Wybuch wojny nie pozwoli\xc5\x82 jednak na realizacj\xc4\x99 planu. W 1922 r. odbudowany zosta\xc5\x82 Dom Niewiast, parter zagospodarowano na schronisko m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowe, a pi\xc4\x99tro na muzeum regionalne. Po doj\xc5\x9bciu Hitlera do w\xc5\x82adzy zamek sta\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa. Istniej\xc4\x85 przypuszczenia, \xc5\xbce na zamku mie\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 o\xc5\x9brodek badawczy zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 nadzorem okolicznych fabryk.\n_START_SECTION_\nBadania archeologiczne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1959 r. zosta\xc5\x82y przeprowadzone badania archeologiczne, kt\xc3\xb3re prowadzi\xc5\x82a Katedra Historii Architektury Polskiej Politechniki Wroc\xc5\x82awskiej we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z Zak\xc5\x82adem Archeologii Polski Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN we Wroc\xc5\x82awiu. Pracami kierowa\xc5\x82 Olgierd Czerner. Odkryto m.in. fundamenty pomi\xc4\x99dzy wie\xc5\xbc\xc4\x85 a wewn\xc4\x99trznym murem. W wyniku bada\xc5\x84 naczy\xc5\x84 znalezionych na obszarze budowli, po kt\xc3\xb3rej pozosta\xc5\x82 mur o grubo\xc5\x9bci ok. 80\xc2\xa0cm, ustalono, \xc5\xbce sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82a ona w XIII w. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej na tym miejscu wzniesiono now\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99. Zniszczony budynek nale\xc5\xbca\xc5\x82 do grupy najstarszych za\xc5\x82o\xc5\xbce\xc5\x84 obronnych. W pa\xc5\xbadzierniku 2000 r. szczeci\xc5\x84skie przedsi\xc4\x99biorstwo przeprowadzi\xc5\x82o na zamku badania georadarowe, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y pom\xc3\xb3c oceni\xc4\x87 hipotez\xc4\x99 dr. Stulina o ukrytej na zamku Bursztynowej Komnacie. Ustalono wtedy, \xc5\xbce na terenie zamku znajduje si\xc4\x99 nieznane dot\xc4\x85d podziemne pomieszczenie. W lipcu 2001 r. Instytut Archeologii Uniwersytetu Wroc\xc5\x82awskiego prowadzi\xc5\x82 badania archeologiczne, kt\xc3\xb3rych celem by\xc5\x82o poszerzenie wiedzy na temat najstarszych za\xc5\x82o\xc5\xbce\xc5\x84 zamku. Prowadzono trzy wykopy: pierwszy w cz\xc4\x99\xc5\x9bci po\xc5\x82udniowej pomi\xc4\x99dzy murem obwodowym a wie\xc5\xbc\xc4\x85 obronn\xc4\x85 A, a kolejne w zniszczonym Domu Gotyckim.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nZamek wzniesiono z miejscowego kamienia: \xc5\x82upk\xc3\xb3w krystalicznych diabalzaltowych o zabarwieniu zielonym i \xc5\x82upk\xc3\xb3w czerwonych, piaskowca. Obecnie ma kszta\xc5\x82t wrzecionowaty._NEWLINE_Najbardziej charakterystycznym elementem zamku jest wie\xc5\xbca z dziobem, zosta\xc5\x82a wzniesiona na skale ziele\xc5\x84cowej. W dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wie\xc5\xbcy znajduje si\xc4\x99 dawny loch g\xc5\x82odowy. W renesansowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zamku (Dom Niewiast) mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 muzeum._NEWLINE_Twierdza zosta\xc5\x82a zbudowana na planie nieregularnym. Dominuj\xc4\x85cym elementem za\xc5\x82o\xc5\xbcenia obronnego by\xc5\x82a ogromna wie\xc5\xbca (obecnie wys. wraz z attyk\xc4\x85 25 m, \xc5\x9brednica 15 m, grubo\xc5\x9b\xc4\x87 mur\xc3\xb3w w przyziemiu 4,5 m) o zaostrzonym kszta\xc5\x82cie tzw. kroplistym, z \xe2\x80\x9edziobem\xe2\x80\x9d skierowanym w stron\xc4\x99 spodziewanego zagro\xc5\xbcenia. Do wie\xc5\xbcy prowadzi\xc5\x82 most zwodzony na wysoko\xc5\x9bci 9 m, po\xc5\x82\xc4\x85czony z budynkiem mieszkalno-gospodarczym. Obok sto\xc5\x82pu znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 wykuta w skale cysterna na wod\xc4\x99. Wie\xc5\xbc\xc4\x99, zabudowania i dziedziniec wewn\xc4\x99trzny okala\xc5\x82y mury obwodowe z bram\xc4\x85 od strony p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodniej. Pierwotny zamek (XIII w.) reprezentowa\xc5\x82 typ zamku wy\xc5\xbcynnego, gdzie w celach obronnych wykorzystywano r\xc3\xb3\xc5\xbcnic\xc4\x99 wzniesie\xc5\x84. W XIV w. zamek rozbudowano i po\xc5\x82\xc4\x85czono z systemem obronnym miasta. W pierwszej po\xc5\x82owie XVI w. twierdz\xc4\x99 poszerzono i przebudowano w stylu renesansowym. Powsta\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas tr\xc3\xb3jkondygnacyjny budynek zwany Domem Kobiet, mury zwie\xc5\x84czono attyk\xc4\x85, a \xc5\x9bciany zyska\xc5\x82y dekoracj\xc4\x99 sgraffitow\xc4\x85. Wtedy te\xc5\xbc wzniesiono drugi, zewn\xc4\x99trzny pier\xc5\x9bcie\xc5\x84 mur\xc3\xb3w obronnych, przystosowanych ju\xc5\xbc do u\xc5\xbcycia broni palnej. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym elementem tego nowego systemu obronnego by\xc5\x82y basteje. Wewn\xc4\x85trz obwarowa\xc5\x84 ukszta\xc5\x82towa\xc5\x82 si\xc4\x99 dziedziniec wewn\xc4\x99trzny, dziedziniec zewn\xc4\x99trzny (od strony p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej) oraz dziedziniec wielki. Wjazd na teren zamku prowadzi\xc5\x82 przez wielk\xc4\x85 bastej\xc4\x99 od strony p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej.\n_START_SECTION_\nMuzeum\n_START_PARAGRAPH_\nMuzeum powsta\xc5\x82\xc4\x85 za spraw\xc4\x85 za\xc5\x82o\xc5\xbconego na pocz\xc4\x85tku XX w. \xe2\x80\x9eBolkenhainer Heimatverein\xe2\x80\x9d (Bolkowskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami), kt\xc3\xb3re w renesansowym Domu Niewiast na ten cel zagospodarowa\xc5\x82o trzy kondygnacje._NEWLINE_W wyniku jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci w odbudowanej cz\xc4\x99\xc5\x9bci renesansowej powsta\xc5\x82o muzeum, a zbiory zaj\xc4\x99\xc5\x82y a\xc5\xbc trzy kondygnacje. W 1953 r. na zamku w Domu Niewiast zosta\xc5\x82a otwarta filia Muzeum Narodowego we Wroc\xc5\x82awiu. W tym czasie na dwu kondygnacjach znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 7888 eksponat\xc3\xb3w. Na parterze mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o ogl\xc4\x85da\xc4\x87 m.in. ryciny, a na pierwszym pi\xc4\x99trze meble oraz tablice genealogiczne Piast\xc3\xb3w, obraz Bolka II oraz metalowe naczynia i mapy. Na drugim pi\xc4\x99trze znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 zbi\xc3\xb3r or\xc4\x99\xc5\xbca: miecze, halabardy, hakownice, zbroje. W tym czasie dochodzi\xc5\x82o do w\xc5\x82ama\xc5\x84 i kradzie\xc5\xbcy zbior\xc3\xb3w. W 1976 r. muzeum sta\xc5\x82o si\xc4\x99 oddzia\xc5\x82em Muzeum Okr\xc4\x99gowego w Jeleniej G\xc3\xb3rze. Same eksponaty pozosta\xc5\x82y jako depozyt i w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 Muzeum Narodowego w murach zamku. Po w\xc5\x82amaniu w 1982 r. i podpaleniu biura eksponaty zosta\xc5\x82y przewiezione do Wroc\xc5\x82awia._NEWLINE_Do 1994 r. parter zajmowa\xc5\x82a wystawa przedmiot\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z histori\xc4\x85 zamku i miasta, na pi\xc4\x99trze znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 wystawa XIX w. \xc5\x9bl\xc4\x85skich mebli ludowych. Podczas prac remontowych odbywaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Domu Niewiast muzeum zosta\xc5\x82o zamkni\xc4\x99te._NEWLINE_Obecnie na zamku mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 Muzeum Regionalne (filia Muzeum Karkonoskiego), jest ono zarz\xc4\x85dzane przez stowarzyszenie Bractwo Rycerskie Zamku Bolk\xc3\xb3w powsta\xc5\x82e w 1995 r._NEWLINE_Obecnie dost\xc4\x99pna jest wystawa sta\xc5\x82a znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 na I pi\xc4\x99trze Domu Niewiast zatytu\xc5\x82owana: \xe2\x80\x9eBudownictwo Obronne Ksi\xc4\x99stwa \xc5\x9awidnicko-Jaworskiego\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nCzasy II wojny \xc5\x9bwiatowej\n_START_PARAGRAPH_\nNa zamku mia\xc5\x82a znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 jednostka nadzoruj\xc4\x85ca fabryki oraz prowadz\xc4\x85ca badania. Do tej pory brak dostatecznych dowod\xc3\xb3w w tej sprawie. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 infrastruktury mia\xc5\x82a by\xc4\x87 zlokalizowana w legendarnym przej\xc5\x9bciu pomi\xc4\x99dzy zamkiem Bolk\xc3\xb3w a \xc5\x9awiny. W czasie gdy Armia Czerwona zbli\xc5\xbca\xc5\x82a si\xc4\x99 do miasta, stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w mia\xc5\x82o zast\xc4\x85pi\xc4\x87 SS. Na zamek mia\xc5\x82y wjecha\xc4\x87 ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wki z dobrami materialnymi, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie ukryto w tunelu, a ten zabetonowano. Pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci pono\xc4\x87 zasypano piaskiem i ziemi\xc4\x85, a pracuj\xc4\x85cych przy tym robotnik\xc3\xb3w rozstrzelano.\n_START_SECTION_\nTunel pomi\xc4\x99dzy zamkiem Bolk\xc3\xb3w a \xc5\x9awiny\n_START_PARAGRAPH_\nO tunelu mi\xc4\x99dzy zamkiem Bolk\xc3\xb3w a pobliskim zamkiem \xc5\x9awiny wspominaj\xc4\x85 legendy. Przej\xc5\x9bcie zosta\xc5\x82o zilustrowane na wyemitowanym w 1923 roku jednomarkowym niemieckim Notgeldzie (banknot kryzysowy). M\xc5\x82odzie\xc5\xbc bolkowska wystawia\xc5\x82a sztuki teatralne o przej\xc5\x9bciu i kochankach z niego korzystaj\xc4\x85cych.\n_START_SECTION_\nZamkowe skarby\n_START_PARAGRAPH_\nW czasach Bolka II, zamek by\xc5\x82 skarbcem, jednak zosta\xc5\x82 on p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przeniesiony do Pragi. W okresie wojen napoleo\xc5\x84skich przebywaj\xc4\x85cy na zamku Rosjanie wykuli u podstawy wie\xc5\xbcy dziur\xc4\x99, by dosta\xc4\x87 si\xc4\x99 do lochu g\xc5\x82odowego, nie ma \xc5\xbcadnych dowod\xc3\xb3w na to, \xc5\xbce co\xc5\x9b wtedy znale\xc5\xbali. Kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 te\xc5\xbc historie, \xc5\xbce po sekularyzacji zakonu cysters\xc3\xb3w, ukryli oni cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 swoich d\xc3\xb3br na terenie warowni.\n_START_SECTION_\nWie\xc5\xbca z dziobem\n_START_PARAGRAPH_\n25 m wie\xc5\xbca (zwana wie\xc5\xbc\xc4\x85 g\xc5\x82odow\xc4\x85) zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona na planie ko\xc5\x82a o \xc5\x9brednicy 12 m., przechodz\xc4\x85cym od strony po\xc5\x82udniowo-zachodniej w ostrze (tzw. dzi\xc3\xb3b). \xc5\x9arednica w przyziemiu mierzy 15 m., a grubo\xc5\x9b\xc4\x87 mur\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zw\xc4\x99\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 ku g\xc3\xb3rze, 4,5m. Jest to prawdopodobnie jedna z dw\xc3\xb3ch zachowanych wie\xc5\xbc opatrzonych dziobem w Polsce (druga pe\xc5\x82ni\xc4\x85ca niegdy\xc5\x9b funkcje mieszkalne, obecnie cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zrujnowana znajduje si\xc4\x99 w pobliskim zamku Niesytno) oraz pierwszy przyk\xc5\x82ad takiego za\xc5\x82o\xc5\xbcenia. Dzi\xc3\xb3b skierowany w stron\xc4\x99 wej\xc5\x9bcia \xe2\x80\x93 miejsca spodziewanego ataku, mia\xc5\x82 powodowa\xc4\x87 ze\xc5\x9blizgiwanie si\xc4\x99 kul armatnich po p\xc5\x82aszczyznach wie\xc5\xbcy. Dzi\xc3\xb3b jest skierowany w stron\xc4\x99 naj\xc5\x82atwiej dost\xc4\x99pn\xc4\x85. W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od pozosta\xc5\x82ej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wie\xc5\xbcy dzi\xc3\xb3b wykonany jest z cios\xc3\xb3w czerwonego i \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tego piaskowca. Powsta\xc5\x82a ona najprawdopodobniej ju\xc5\xbc za panowania Bolka I. Wcze\xc5\x9bniej takie wie\xc5\xbce budowano m.in. we Francji i Czechach. Pierwotnie wej\xc5\x9bcie do niej znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 na poziomie pierwszego pi\xc4\x99tra, obecnie za\xc5\x9b stanowi je drewniany kru\xc5\xbcganek. W przyziemiu znajduje si\xc4\x99 loch g\xc5\x82odowy, do kt\xc3\xb3rego pierwotnie mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o si\xc4\x99 dosta\xc4\x87 jedynie z g\xc3\xb3ry (10 m. wysoko\xc5\x9bci). Skaza\xc5\x84c\xc3\xb3w zrzucano z g\xc3\xb3ry, zwykle prze\xc5\xbcywali oni oko\xc5\x82o tygodnia cho\xc4\x87 zdarza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce zlizuj\xc4\x85c wod\xc4\x99 z mur\xc3\xb3w udawa\xc5\x82o si\xc4\x99 im utrzyma\xc4\x87 przy \xc5\xbcyciu znacznie d\xc5\x82u\xc5\xbcej.\n_START_SECTION_\nBractwo Rycerskie Zamku Bolk\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPowsta\xc5\x82o 5 kwietnia 1995 r. i mia\xc5\x82o za cel odnow\xc4\x99 dawnej \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci zamku. 1 czerwca 1995 r. zosta\xc5\x82 zorganizowany I Turniej Rycerski. Bractwo odpowiada przede wszystkim za organizowanie turniej\xc3\xb3w rycerskich.'