b'\n_START_ARTICLE_\nKleszcz w\xc4\x99drowny\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nGatunek ten opisany zosta\xc5\x82 w 1844 roku przez Carla Ludwiga Kocha. Wraz z H. rufipes, H. isaaci, H. turanicum i H. glabrum tworzy w obr\xc4\x99bie podrodzaju Euhyalomma kompleks bli\xc5\xbaniaczych gatunk\xc3\xb3w, okre\xc5\x9blanych jako Hyalomma marginatum sensu lato. Do rewizji Dmitrija A. Apanaskiewicza i Iwana G. Horaka z 2008 roku wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich klasyfikowana by\xc5\x82a jako podgatunki H. marginatum. Badania genetyczne z 2016 potwierdzi\xc5\x82y bliskie pokrewie\xc5\x84stwo mi\xc4\x99dzy H. marginatum a H. rufipes.\n_START_SECTION_\nOsobniki doros\xc5\x82e\n_START_PARAGRAPH_\nSamiec ma gnatosom\xc4\x99 o podstawie (basis capituli) z wypuk\xc5\x82\xc4\x85 kraw\xc4\x99dzi\xc4\x85 grzbietowo-tyln\xc4\x85, umiarkowanie rozwini\xc4\x99tymi cornua i bez wyrostk\xc3\xb3w bocznych. Pierwszy segment nogog\xc5\x82aszczk\xc3\xb3w ma na spodzie powy\xc5\xbcej pi\xc4\x99ciu szczecinek \xc5\x9brodkowych. Bu\xc5\x82awkowaty hypostom ma cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z\xc4\x85bkowan\xc4\x85 nieco d\xc5\x82u\xc5\xbcsz\xc4\x85 od bezz\xc4\x99bnej. Idiosoma ma szeroko-owaln\xc4\x85, najszersz\xc4\x85 nieco za \xc5\x9brodkiem tarczk\xc4\x99 grzbietow\xc4\x85 pokrywaj\xc4\x85c\xc4\x85 ca\xc5\x82y jej wierzch (conscutum), o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 3,71 do 5,18\xc2\xa0mm i szeroko\xc5\x9bci od 2,37 do 3,33\xc2\xa0mm, a ubarwieniu rudobr\xc4\x85zowym do prawie czarnego. Rowki paramedialne (przy\xc5\x9brodkowe) i posteromedialne (tylno-\xc5\x9brodkowe) tarczki grzbietowej s\xc4\x85 powierzchowne, rowki szyjne i boczne p\xc5\x82ytkie i osi\xc4\x85gaj\xc4\x85ce do \xe2\x85\x93 jej d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci, a rowki brze\xc5\xbcne si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce prawie do oczu. Punktowanie tej\xc5\xbce tarczki jest mieszane: du\xc5\xbce punkty s\xc4\x85 z rzadka rozproszone na jej polach bocznych, kaudalnym i z przodu pola \xc5\x9brodkowego, punkty \xc5\x9brednich i ma\xc5\x82ych rozmiar\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na polach bocznych i z przodu pola \xc5\x9brodkowego, a szczeg\xc3\xb3lnie g\xc4\x99sto pokrywaj\xc4\x85 pole kaudalne, natomiast \xc5\x9brodkowa cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tarczki zwykle jest bez punkt\xc3\xb3w. Brzegi boczne tarczki podzielone s\xc4\x85 na pi\xc4\x99\xc4\x87 dobrze zaznaczonych feston\xc3\xb3w. Tarczki analne wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w liczbie 3 par. D\xc5\x82uga, szeroka i nieco ku ty\xc5\x82owi zw\xc4\x99\xc5\xbcona p\xc5\x82ytka adanalna ma wkl\xc4\x99\xc5\x9bni\xc4\x99ty brzeg przednio-\xc5\x9brodkowy, nieco wypuk\xc5\x82e brzegi boczne i prosty brzeg tylno-\xc5\x9brodkowy. Tarczka oddechowa ma perforowan\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przed\xc5\x82u\xc5\xbcenia grzbietowego nadzwyczaj szerok\xc4\x85. Okolice przetchlinek s\xc4\x85 rzadko poro\xc5\x9bni\xc4\x99te szczecinkami. Odn\xc3\xb3\xc5\xbca maj\xc4\x85 przepaski w cz\xc4\x99\xc5\x9bciach odsiebnych ka\xc5\xbcdego cz\xc5\x82onu i kompletne paski wzd\xc5\x82u\xc5\xbc cz\xc4\x99\xc5\x9bci grzbietowych ka\xc5\xbcdego cz\xc5\x82onu o kolorze ko\xc5\x9bci s\xc5\x82oniowej._NEWLINE_Samica ma gnatosom\xc4\x99 o podstawie (basis capituli) z co najwy\xc5\xbcej nieco wypuk\xc5\x82\xc4\x85 kraw\xc4\x99dzi\xc4\x85 grzbietowo-tyln\xc4\x85, niewyra\xc5\xbanymi cornua, kr\xc3\xb3tkimi wyrostkami bocznymi po stronie grzbietowej i bez takich wyrostk\xc3\xb3w po stronie brzusznej. Pierwszy segment nogog\xc5\x82aszczk\xc3\xb3w ma na spodzie powy\xc5\xbcej pi\xc4\x99ciu szczecinek \xc5\x9brodkowych. Bu\xc5\x82awkowaty hypostom ma cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z\xc4\x85bkowan\xc4\x85 nieco d\xc5\x82u\xc5\xbcsz\xc4\x85 od bezz\xc4\x99bnej. Idiosoma ma prawie tak d\xc5\x82ug\xc4\x85 jak szerok\xc4\x85 tarczk\xc4\x99 grzbietow\xc4\x85 o wyra\xc5\xbanych k\xc4\x85tach tylno-bocznych, pokrywaj\xc4\x85c\xc4\x85 prz\xc3\xb3d wierzchu idiosomy (scutum), o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 2,14 do 2,73\xc2\xa0mm i szeroko\xc5\x9bci od 2,07 do  2,65\xc2\xa0mm, ubarwion\xc4\x85 jak conscutum samca, na ca\xc5\x82ej powierzchni pokryt\xc4\x85 drobnym punktowanie, a na polach bocznych i \xc5\x9brodkowym tak\xc5\xbce z rzadko rozproszonymi punktami du\xc5\xbcymi. Umiarkowanie g\xc5\x82\xc4\x99bokie rowki szyjne i boczne si\xc4\x99gaj\xc4\x85 do tylnej kraw\xc4\x99dzi owej tarczki.  Tarczka oddechowa ma perforowan\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przed\xc5\x82u\xc5\xbcenia grzbietowego szerok\xc4\x85, a okolice przetchlinek z rzadka poro\xc5\x9bni\xc4\x99te szczecinkami. Odn\xc3\xb3\xc5\xbca maj\xc4\x85 takie same ubarwienie jak u samca. Narz\xc4\x85dy rozrodcze cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 szerokim, p\xc5\x82ytkim, U-kszta\xc5\x82tnym otworem i nabrzmia\xc5\x82\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 przedsionkow\xc4\x85 pochwy.\n_START_SECTION_\nStadia rozwojowe\n_START_PARAGRAPH_\nNimfy maj\xc4\x85 gnatosom\xc4\x99 d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 365 do 490 \xce\xbcm i szeroko\xc5\x9bci od 285 do 427 \xce\xbcm, o podstawie (basis capituli) w widoku grzbietowym sze\xc5\x9bciok\xc4\x85tnej, a bu\xc5\x82awkowatym hypostomie d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 193 do 269 \xce\xbcm, szeroko\xc5\x9bci od 62 do 95 \xce\xbcm i o g\xc5\x82adkim przej\xc5\x9bciu z cz\xc4\x99\xc5\x9bci z\xc4\x85bkowanej do dwukrotnie kr\xc3\xb3tszej bezz\xc4\x99bnej. Ich idiosoma ma tarczk\xc4\x99 grzbietow\xc4\x85 (scutum) o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 475 do 750 \xce\xbcm, szeroko\xc5\x9bci od 587 do 837 \xce\xbcm, d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od oczu do szeroko zaokr\xc4\x85glonej tylnej kraw\xc4\x99dzi od 212 do 325 \xce\xbcm oraz bardzo g\xc5\x82\xc4\x99bokich wci\xc4\x99ciach tylno-bocznych. Szczecinki na pozosta\xc5\x82ej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wierzchu idiosomy (alloscutum) s\xc4\x85 do\xc5\x9b\xc4\x87 d\xc5\x82ugie i u szczyt\xc3\xb3w zw\xc4\x99\xc5\xbcone. W\xc4\x85sko-owalne tarczki oddechowe maj\xc4\x85 \xc5\x9brednic\xc4\x99 pod\xc5\x82u\xc5\xbcn\xc4\x85 mniejsz\xc4\x85 od d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci bioder czwartej pary odn\xc3\xb3\xc5\xbcy krocznych. Biodra pierwszej pary odn\xc3\xb3\xc5\xbcy zaopatrzone s\xc4\x85 w szerokie, prawie tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tne ostrogi. Ostrogi na biodrach od drugiej do czwartej pary s\xc4\x85 coraz mniejsze._NEWLINE_Larwy maj\xc4\x85 gnatosom\xc4\x99, w widoku grzbietowym, o sze\xc5\x9bciok\xc4\x85tnej podstawie (basis capituli) szeroko\xc5\x9bci od 140 do 188 \xce\xbcm, a hypostomie d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 98 do 148 \xce\xbcm i szeroko\xc5\x9bci od 34 do 45 \xce\xbcm i o g\xc5\x82adkim przej\xc5\x9bciu z zajmuj\xc4\x85cej \xe2\x85\x94 jego d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci cz\xc4\x99\xc5\x9bci z\xc4\x85bkowanej do dwukrotnie kr\xc3\xb3tszej bezz\xc4\x99bnej. Ich idiosoma ma tarczk\xc4\x99 grzbietow\xc4\x85 (scutum) o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od 262 do 336 \xce\xbcm, szeroko\xc5\x9bci od 336 do 427 \xce\xbcm, a d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od oczu do tylnej kraw\xc4\x99dzi od 97 do 154 \xce\xbcm. Biodra pierwszej pary odn\xc3\xb3\xc5\xbcy maj\xc4\x85 ma\xc5\x82\xc4\x85 ostrog\xc4\x99 o kszta\xc5\x82cie tr\xc3\xb3jk\xc4\x85ta z szeroko zaokr\xc4\x85glonym wierzcho\xc5\x82kiem, a drugiej i trzeciej pary ostrogi kr\xc3\xb3tkie i s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99te, kszta\xc5\x82tu \xc5\x82ukowatego.\n_START_SECTION_\nBiologia\n_START_PARAGRAPH_\nKleszcz dwu\xc5\xbcywicielowy, aktywnie poszukuj\xc4\x85cy gospodarza. Larwa i nimfa \xc5\xbceruj\xc4\x85 na tym samym osobniku i na nim odbywa si\xc4\x99 linienie mi\xc4\x99dzy tymi stadiami. Gospodarzami stadi\xc3\xb3w m\xc5\x82odocianych s\xc4\x85 ma\xc5\x82e ssaki, zw\xc5\x82aszcza z rodziny zaj\xc4\x85cowatych i je\xc5\xbcowatych oraz poszukuj\xc4\x85ce pokarmu na ziemi ptaki, zw\xc5\x82aszcza z rodzin skowronk\xc3\xb3w, krukowatych i kurowatych. Unikaj\xc4\x85 \xc5\xbcerowania na gryzoniach. Usadawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na uszach i w okolicach g\xc5\x82owy. Stadia m\xc5\x82odociane s\xc4\x85 aktywne od czerwca do pa\xc5\xbadziernika, ze szczytem w lipcu\xe2\x80\x93sierpniu, a ich okres \xc5\xbcerowania trwa 2\xe2\x80\x933 tygodnie. Najedzone odczepiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 od gospodarza wczesnym latem i w\xc3\xb3wczas jeszcze tego samego roku liniej\xc4\x85 do stadium doros\xc5\x82ego lub odczepiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbanym latem i w\xc3\xb3wczas zimuj\xc4\x85, a do stadium doros\xc5\x82ego liniej\xc4\x85 nast\xc4\x99pnej wiosny. Zimowanie nimf mo\xc5\xbce trwa\xc4\x87 do kilku miesi\xc4\x99cy, ale ich \xc5\x9bmiertelno\xc5\x9b\xc4\x87 w jego trakcie jest wysoka._NEWLINE_Osobniki doros\xc5\x82e \xc5\xbceruj\xc4\x85 na du\xc5\xbcych ssakach, zw\xc5\x82aszcza kopytnych. Wytrzymuj\xc4\x85 zimowanie w temperaturach do -20\xc2\xa0\xc2\xb0C. Z diapauzy budz\xc4\x85 si\xc4\x99 wiosn\xc4\x85, gdy \xc5\x9brednia temperatura za dnia przekracza 10,5\xc2\xa0\xc2\xb0C. Przy temperaturze 22\xe2\x80\x9227\xc2\xa0\xc2\xb0C i wilgotno\xc5\x9bci powietrza 75\xe2\x80\x92100% aktywnie poszukuj\xc4\x85 \xc5\xbcywiciela. Wykrywaj\xc4\x85 go za po\xc5\x9brednictwem sygna\xc5\x82\xc3\xb3w zapachowych, wibracji, ciep\xc5\x82a cia\xc5\x82a, a w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 3\xe2\x80\x939 m tak\xc5\xbce bod\xc5\xbac\xc3\xb3w wzrokowych, po czym ruszaj\xc4\x85 w jego kierunku. Mog\xc4\x85 za nim pod\xc4\x85\xc5\xbca\xc4\x87 przez ponad 10 minut i pokona\xc4\x87 dystans do 100 m. Doros\xc5\x82e \xc5\xbceruj\xc4\x85 przez 1\xe2\x80\x932 tygodnie. Samce w ci\xc4\x85gu kilku tygodni kopuluj\xc4\x85 z wieloma samicami na \xc5\xbcywicielu. Zap\xc5\x82odnione samice odpadaj\xc4\x85, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 w glebie do 7 tysi\xc4\x99cy jaj, po czym umieraj\xc4\x85. Larwy kluj\xc4\x85 si\xc4\x99 po 20\xe2\x80\x9330 dniach.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nPaj\xc4\x99czak ten zasiedla stref\xc4\x99 klimatu \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskiego, gdzie bytuje na stepach, sawannach i w zakrzewieniach. Brak go w europejskich lasach li\xc5\x9bciastych i mieszanych tej\xc5\xbce strefy, gdzie jego miejsce zajmuj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie kleszcz pospolity (Ixodes ricinus) i kleszcz lasostepowy (Dermacentor marginatus)._NEWLINE_W Afryce gatunek ten znany jest z Maroka, Algierii, Tunezji, Libii i Egiptu, a w Azji z Turcji, Cypru, Gruzji, Armenii, Azerbejd\xc5\xbcanu, Syrii, Izraela, Iraku i Iranu. W Europie wyst\xc4\x99puje w Portugalii, Hiszpanii, Francji, W\xc5\x82oszech, Grecji, Macedonii P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, Czarnog\xc3\xb3rze, Serbii, Bo\xc5\x9bni i Hercegowinie, Bu\xc5\x82garii, Rumunii, Mo\xc5\x82dawii, Ukrainie i Rosji._NEWLINE_Kleszcze te regularnie dostaj\xc4\x85 si\xc4\x99 poza sw\xc3\xb3j naturalny zasi\xc4\x99g wyst\xc4\x99powania wraz z ptakami w\xc4\x99drownymi, a w mniejszym stopniu wraz z importowanymi zwierz\xc4\x99tami gospodarczymi i podr\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85cymi lud\xc5\xbami. Dotyczy to zar\xc3\xb3wno dalej na po\xc5\x82udnie po\xc5\x82o\xc5\xbconych rejon\xc3\xb3w Afryki (np. Nigeria), jak i dalej na p\xc3\xb3\xc5\x82noc po\xc5\x82o\xc5\xbconych rejon\xc3\xb3w Europy: W\xc4\x99gier, Polski, Niemiec, Finlandii, Holandii i Wielkiej Brytanii. W przypadku tej ostatniej H. marginatum stanowi 21% wszystkich kleszczy znajdowanych na ptakach w\xc4\x99drownych, a najliczniej zapaso\xc5\xbcytowane tym gatunkiem s\xc4\x85 bia\xc5\x82orzytki zwyczajne i cierni\xc3\xb3wki.\n_START_SECTION_\nZnaczenie medyczne i weterynaryjne\n_START_PARAGRAPH_\nKleszcze w\xc4\x99drowne notowane s\xc4\x85 jako wektory: wywo\xc5\x82uj\xc4\x85cego gor\xc4\x85czk\xc4\x99 krwotoczn\xc4\x85 krymsko-kongijsk\xc4\x85 wirusa CCHF (najwa\xc5\xbcniejszy wektor tego wirusa w ca\xc5\x82ej Eurazji) oraz wywo\xc5\x82uj\xc4\x85cej riketsjoz\xc4\x99 Rickettsia aeschlimannii. Ponadto z kleszczy tego gatunku wyizolowano wirusy Dhori, Bahig i Matruh, jednak nie wiadomo czy mog\xc4\x85 one zara\xc5\xbca\xc4\x87 nimi \xc5\xbcywicieli. Uk\xc4\x85szenie kleszczy z rodzaju Hyalomma mo\xc5\xbce u ludzi powodowa\xc4\x87 pora\xc5\xbcenie kleszczowe.'