b'\n_START_ARTICLE_\nMedal olimpijski\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nOd pierwszych Letnich Igrzysk Olimpijskich w Atenach (1896) a\xc5\xbc do Igrzysk Olimpijskich w 1928 r. w Amsterdamie wszystkie medale wr\xc4\x99czane by\xc5\x82y podczas ceremonii zamkni\xc4\x99cia igrzysk. Podczas igrzysk w Atenach medale przyznawano tylko dw\xc3\xb3m pierwszym zawodnikom w ka\xc5\xbcdej konkurencji: zwyci\xc4\x99zca otrzymywa\xc5\x82 medal srebrny i ga\xc5\x82\xc4\x85zk\xc4\x99 oliwn\xc4\x85, zdobywca drugiego miejsca medal br\xc4\x85zowy. Z\xc5\x82ote medale przyznano po raz pierwszy podczas III Igrzysk Olimpijskich w St Louis w roku 1904. Od Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Grenoble (1968) na medalu widnieje nazwa dyscypliny, w kt\xc3\xb3rej zosta\xc5\x82 przyznany. Od Igrzysk Olimpijskich w Rzymie (1960) medale wiesza si\xc4\x99 na szyjach sportowc\xc3\xb3w; wcze\xc5\x9bniej, od igrzysk II Olimpiady (1900) medale przypinano do piersi zawodnik\xc3\xb3w._NEWLINE_Do roku 1924 (w\xc5\x82\xc4\x85cznie) medale by\xc5\x82y projektowane odr\xc4\x99bnie na ka\xc5\xbcde igrzyska, przy czym medale z roku 1900 z Pary\xc5\xbca mia\xc5\x82y nietypowy kszta\xc5\x82t \xe2\x80\x93 prostok\xc4\x85tny awers i rewers. Natomiast od igrzysk w Amsterdamie (1928) na d\xc5\x82ugo przyj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 projekt, kt\xc3\xb3rego autorem by\xc5\x82 florencki artysta Giuseppe Cassioli \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym motywem awersu by\xc5\x82a siedz\xc4\x85ca (z lewej strony patrz\xc4\x85cego) bogini zwyci\xc4\x99stwa z wie\xc5\x84cem laurowym w prawej i ga\xc5\x82\xc4\x85zkami palmy w lewej d\xc5\x82oni, amfora, stadion i aktualne napisy: numeracja olimpiady, miejsce i rok igrzysk. Rewers przedstawia\xc5\x82 niesionego na ramionach triumfatora zawod\xc3\xb3w. Ponadto r\xc3\xb3\xc5\xbcnicami w poszczeg\xc3\xb3lnych latach by\xc5\x82y tak\xc5\xbce parametry (wielko\xc5\x9b\xc4\x87 medalu). Istotna zmiana nast\xc4\x85pi\xc5\x82a dopiero na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium. Rewers odt\xc4\x85d by\xc5\x82 w gestii organizatora zawod\xc3\xb3w, w Monachium zaprojektowa\xc5\x82 go niemiecki artysta szko\xc5\x82y Bauhaus, Gerhard Marcks, a przedstawia\xc5\x82 on Dioskur\xc3\xb3w. Projekt z Amsterdamu zaadaptowano w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci tak\xc5\xbce w Los Angeles w roku 1984. Awers medalu do roku 2000 (Sydney) wykorzystywa\xc5\x82 motywy z roku 1928, znacz\xc4\x85ce r\xc3\xb3\xc5\xbcnice trzeba odnotowa\xc4\x87 w przypadku medalu z Barcelony (1992), gdzie pozosta\xc5\x82a tylko bogini z laurem i palm\xc4\x85 i gdzie po raz pierwszy na awersie umieszczono olimpijskie ko\xc5\x82a. Awers z Sydney cho\xc4\x87 nawi\xc4\x85zywa\xc5\x82 do sta\xc5\x82ych element\xc3\xb3w, to tak\xc5\xbce istotnie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82 si\xc4\x99 od projektu Cassioliego. Pierwsze igrzyska rozegrane w XXI wieku przynios\xc5\x82y tak\xc5\xbce zmian\xc4\x99 awersu medalu olimpijskiego. Skrzydlata Nike zst\xc4\x99puj\xc4\x85ca na stadion trzymaj\xc4\x85ca ga\xc5\x82\xc4\x85zk\xc4\x99 palmy to teraz centralna posta\xc4\x87 kr\xc4\x85\xc5\xbcka, nad ni\xc4\x85 olimpijskie ko\xc5\x82a, w tle widoczny jest te\xc5\xbc Akropol z Partenonem, co ma symbolizowa\xc4\x87 jedno\xc5\x9b\xc4\x87 staro\xc5\xbcytnej i nowo\xc5\xbcytnej idei greckiego olimpizmu. Zaprojektowany przez Elen\xc4\x99 Votsi wygl\xc4\x85d awersu od igrzysk w Atenach (2004) na letnich igrzyskach obowi\xc4\x85zuje nadal. Projekt rewersu nadal pozostaje do dyspozycji aktualnego organizatora zawod\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nMedale Igrzysk paraolimpiskich\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote, srebrne i br\xc4\x85zowe medale olimpijskie wr\xc4\x99cza si\xc4\x99 tak\xc5\xbce zwyci\xc4\x99zcy oraz zdobywcom drugiego i trzeciego miejsca podczas Igrzysk Paraolimpijskich, a wag\xc4\x99, wzornictwo i sk\xc5\x82ad medali okre\xc5\x9bla Mi\xc4\x99dzynarodowy Komitet Paraolimpijski. Na paraolimpiad\xc4\x99 w Londynie w 2012 medale zaprojektowa\xc5\x82a Lin Cheung, maj\xc4\x85 one 85 mm \xc5\x9brednicy i wa\xc5\xbc\xc4\x85 375g-400 g.'