b'\n_START_ARTICLE_\nBydgoskie Towarzystwo Naukowe\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nBydgoskie Towarzystwo Naukowe jest dobrowolnym, niezarobkowym, samorz\xc4\x85dnym stowarzyszeniem os\xc3\xb3b uprawiaj\xc4\x85cych dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 naukow\xc4\x85. Towarzystwo pobudza, rozwija i kultywuje \xc5\xbcycie naukowe w Bydgoszczy. Celem Towarzystwa jest praca naukowa we wszystkich dziedzinach, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci inicjowanie, popieranie i rozwijanie bada\xc5\x84 naukowych wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych si\xc4\x99 z Bydgoszcz\xc4\x85 i regionem kujawsko-pomorskim._NEWLINE_BTN nale\xc5\xbcy do towarzystw typu regionalnego: zrzesza ono w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci osoby zwi\xc4\x85zane z regionem bydgoskim poprzez zamieszkanie i prac\xc4\x99 na tym obszarze oraz przez zainteresowania naukowe zwi\xc4\x85zane z geografi\xc4\x85 jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci. Od pocz\xc4\x85tku swego istnienia stanowi jedn\xc4\x85 z najwa\xc5\xbcniejszych form aktywno\xc5\x9bci lokalnej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci uczonych. Jest jednym z trzech \xe2\x80\x93 obok Towarzystwa Naukowego w Toruniu i W\xc5\x82oc\xc5\x82awskiego Towarzystwa Naukowego \xe2\x80\x93 regionalnych stowarzysze\xc5\x84 naukowych na terenie wojew\xc3\xb3dztwa kujawsko-pomorskiego.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nBTN wpisuje si\xc4\x99 w naukowe tradycje miasta Bydgoszczy si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce czas\xc3\xb3w staropolskich. W tym okresie najwa\xc5\xbcniejszym lokalnym \xc5\x9brodowiskiem przejawiaj\xc4\x85cym ambicje umys\xc5\x82owe by\xc5\x82 bydgoski konwent bernardyn\xc3\xb3w (1480-1829). Do czas\xc3\xb3w dzisiejszych zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 Biblioteka Bernardyna, zawieraj\xc4\x85ca 1557 dzie\xc5\x82 z XV-XVIII w., w tym 98 inkunabu\xc5\x82\xc3\xb3w. Bernardyn Bart\xc5\x82omiej (1532), urodzony w Bydgoszczy i ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie z tym miastem zwi\xc4\x85zany, by\xc5\x82 autorem pierwszego s\xc5\x82ownika \xc5\x82aci\xc5\x84sko-polskiego, a burmistrz Wojciech \xc5\x81ochowski (1637) napisa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eKronik\xc4\x99 Bydgoszczy\xe2\x80\x9d na wz\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eKroniki Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego\xe2\x80\x9d Jana D\xc5\x82ugosza._NEWLINE_Rozw\xc3\xb3j gospodarczy i demograficzny Bydgoszczy w drugiej po\xc5\x82owie XIX w. spowodowa\xc5\x82 nap\xc5\x82yw do miasta inteligencji zawodowej narodowo\xc5\x9bci niemieckiej. Przedstawiciele tego \xc5\x9brodowiska uczestniczyli w popularyzacji osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 naukowych w\xc5\x9br\xc3\xb3d spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa m.in. poprzez zawi\xc4\x85zywanie organizacji: Towarzystwa Przyrodniczego (1865), Towarzystwa Sztuki (1878), Towarzystwa Historycznego Obwodu Nadnoteckiego (1880) i innych. W 1902 r. r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne organizacje kulturalne i naukowe zosta\xc5\x82y zrzeszone w Niemieckim Towarzystwie Sztuki i Wiedzy, kt\xc3\xb3re istnia\xc5\x82o do 1945 r., tj. usuni\xc4\x99cia Niemc\xc3\xb3w z Bydgoszczy jako konsekwencji II wojny \xc5\x9bwiatowej. Polscy mieszka\xc5\x84cy Bydgoszczy nie brali w zasadzie udzia\xc5\x82u w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci niemieckich stowarzysze\xc5\x84, manifestuj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b sw\xc3\xb3j sprzeciw wobec polityki germanizacyjnej. Alternatyw\xc4\x85 dla wielu z nich by\xc5\x82a wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z Pozna\xc5\x84skim Towarzystwem Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk._NEWLINE_Odpowiedni klimat i pod\xc5\x82o\xc5\xbce do utworzenia w Bydgoszczy towarzystwa naukowego przynios\xc5\x82y plac\xc3\xb3wki naukowo-kulturalne (Biblioteka Miejska, Muzeum Miejskie, Archiwum Wojew\xc3\xb3dzkie) oraz stowarzyszenia, powsta\xc5\x82e w okresie mi\xc4\x99dzywojennym w polskiej ju\xc5\xbc Bydgoszczy: Polskie Towarzystwo Historyczne (od 1933), Naukowe Towarzystwo Lekarskie (od 1923), Bydgoskie Towarzystwo Muzyczne (od 1922), Stowarzyszenie Technik\xc3\xb3w Polskich (od 1923), Towarzystwo Nauczycieli Szk\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9arednich i Wy\xc5\xbcszych (od 1921), Towarzystwo Czytelni Ludowych, Uniwersytet Powszechny (od 1924), Towarzystwo Pomocy Naukowej (od 1934). W 1933 r. rozpocz\xc4\x99to wydawanie \xe2\x80\x9ePrzegl\xc4\x85du Bydgoskiego\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 charakter regionalnego czasopisma naukowo-literackiego, koncentruj\xc4\x85cego si\xc4\x99 na publikacji opracowa\xc5\x84 dotycz\xc4\x85cych historii miasta i regionu. W 1934 r. powsta\xc5\x82a Rada Zrzesze\xc5\x84 Naukowych i Kulturalnych Ziemi Pomorskiej, kt\xc3\xb3ra spe\xc5\x82nia\xc5\x82a funkcj\xc4\x99 koordynacyjn\xc4\x85 dla r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodnych zrzesze\xc5\x84 i towarzystw kulturalnych i naukowych oraz propagowa\xc5\x82a ide\xc4\x99 utworzenia Uniwersytetu w Bydgoszczy._NEWLINE_Kr\xc3\xb3tko po zako\xc5\x84czeniu II wojny \xc5\x9bwiatowej, w 1945 r. cz\xc5\x82onkowie przedwojennego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauki i Sztuki im. Miko\xc5\x82aja Kopernika zg\xc5\x82osili ide\xc4\x99 utworzenia Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. Inicjatywa ta nie dosz\xc5\x82a jednak w\xc3\xb3wczas do skutku w wyniku opor\xc3\xb3w \xc3\xb3wczesnych czynnik\xc3\xb3w politycznych. Dopiero po prze\xc5\x82omie pa\xc5\xbadziernikowym 1956 r. sta\xc5\x82y si\xc4\x99 mo\xc5\xbcliwe dalsze dzia\xc5\x82ania. 3 maja 1957 r. Sejmik Kultury miasta Bydgoszczy uchwali\xc5\x82 apel o utworzenie Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk w Bydgoszczy na wz\xc3\xb3r organizacji pozna\xc5\x84skiej. 3 maja 1958 r. ukonstytuowa\xc5\x82 si\xc4\x99 Komitet Organizacyjny Towarzystwa, a 11 stycznia 1959 r. odby\xc5\x82o si\xc4\x99 w Filharmonii Pomorskiej zebranie organizacyjne Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego. Pierwsze statutowe walne zebranie BTN odby\xc5\x82o si\xc4\x99 7 czerwca 1959 r. i t\xc4\x99 dat\xc4\x99 przyjmuje si\xc4\x99 za pocz\xc4\x85tek jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci._NEWLINE_Zawi\xc4\x85zanie BTN by\xc5\x82o dzie\xc5\x82em miejscowych elit intelektualnych, dzia\xc5\x82aczy kultury oraz spo\xc5\x82ecznik\xc3\xb3w w celu stworzenia w Bydgoszczy o\xc5\x9brodka naukowego. Dobr\xc4\x85 podstaw\xc4\x85 ku temu by\xc5\x82 dokonuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 po II wojnie \xc5\x9bwiatowej rozw\xc3\xb3j kultury i o\xc5\x9bwiaty (teatry, filharmonia, opera, \xc5\x9brodowisko muzyczne, plastyczne, szko\xc5\x82y \xc5\x9brednie, Instytuty Rolnicze, pierwsze uczelnie wy\xc5\xbcsze itd.) Do dzia\xc5\x82aczy, kt\xc3\xb3rzy przyczynili si\xc4\x99 do powstania BTN nale\xc5\xbceli m.in.: Marian Turwid, Andrzej Szwalbe, Tadeusz Esman, Henryk Dubowik, J\xc3\xb3zef Podg\xc3\xb3reczny, Edward Szma\xc5\x84da, Jan Ma\xc5\x82ecki, Eugeniusz Doma\xc5\x84ski, Jan Chamot, Ernest Pischinger. Finansowanie Towarzystwa zapewnia\xc5\x82y dotacje Polskiej Akademii Nauk, Miejskiej Rady Narodowej oraz sk\xc5\x82adki cz\xc5\x82onkowskie. Podczas prac organizacyjnych zwr\xc3\xb3cono si\xc4\x99 do Towarzystwa Naukowego w Toruniu, co uzasadnia\xc5\x82y potrzeby s\xc4\x85siedzkie i wsp\xc3\xb3lny teren dzia\xc5\x82ania. W obliczu zgrzyt\xc3\xb3w na tej linii (w 1958 r. rektor UMK wyda\xc5\x82 list kwestionuj\xc4\x85cy potrzeb\xc4\x99 utworzenia towarzystwa naukowego w Bydgoszczy) statut BTN oparto na wzorach podobnych organizacji z Poznania, Szczecina i P\xc5\x82ocka. Siedziba Towarzystwa znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkowo w u\xc5\xbcyczonych pomieszczeniach Biblioteki Miejskiej, Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y In\xc5\xbcynierskiej przy ul. Kordeckiego, a od 1969 r. w kamienicy przy ul. D\xc5\x82ugiej 4._NEWLINE_W latach 60. i 70. XX w. Towarzystwo odegra\xc5\x82o istotn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w przygotowaniu kadr dla potrzeb nowo powstaj\xc4\x85cych i rozwijaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Bydgoszczy uczelni wy\xc5\xbcszych. Przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 tak\xc5\xbce do awansu naukowego sporej grupy m\xc5\x82odych pracownik\xc3\xb3w naukowych uczelni - przede wszystkim przez stwarzanie dogodnych warunk\xc3\xb3w do publikowania warto\xc5\x9bciowych rozpraw, artyku\xc5\x82\xc3\xb3w i monografii. Specyfika rozwoju \xc5\x9brodowiska naukowego w Bydgoszczy spowodowa\xc5\x82a, \xc5\xbce w pocz\xc4\x85tkowym okresie Towarzystwo by\xc5\x82o najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 tego typu instytucj\xc4\x85. Pe\xc5\x82ni\xc5\x82o zatem istotn\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 kulturotw\xc3\xb3rcz\xc4\x85. By\xc5\x82 to autentyczny ruch spo\xc5\x82eczny, kt\xc3\xb3ry zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 rozw\xc3\xb3j lokalnego \xc5\x9brodowiska naukowego._NEWLINE_Pod koniec lat 60. XX w. BTN zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82o si\xc4\x99 aktywnie w rozw\xc3\xb3j szkolnictwa wy\xc5\xbcszego. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82uczestniczy\xc5\x82o w powstaniu Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Nauczycielskiej (od 2005 r. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego) oraz pomaga\xc5\x82o w rozwoju Akademii Techniczno-Rolniczej (od 2006 r. Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy). Do 1975 r. ponad 50% prac doktorskich i habilitacyjnych by\xc5\x82o publikowanych w ramach dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci wydawniczej Towarzystwa. Pierwsze publikacje m\xc5\x82odych pracownik\xc3\xb3w ukazywa\xc5\x82y si\xc4\x99 z regu\xc5\x82y na \xc5\x82amach wydawnictw ci\xc4\x85g\xc5\x82ych BTN. Ten kierunek dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci owocowa\xc5\x82 wzrostem kadry naukowej Bydgoszczy oraz przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do wzrostu rangi i pozycji Towarzystwa w regionie. W 1978 r. cz\xc5\x82onkami BTN by\xc5\x82o 119 doktor\xc3\xb3w, 27 doktor\xc3\xb3w habilitowanych, 15 docent\xc3\xb3w mianowanych i 8 profesor\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych awans naukowy by\xc5\x82 w du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zas\xc5\x82ug\xc4\x85 Towarzystwa. Og\xc3\xb3lna liczba cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w wzros\xc5\x82a ze 133 w 1959 r. do 394 w 1979 r. (w tym po\xc5\x82owa na Wydziale Nauk Humanistycznych) i odt\xc4\x85d utrzymywa\xc5\x82a si\xc4\x99 na zbli\xc5\xbconym poziomie._NEWLINE_W ramach misji na rzecz rozwoju spo\xc5\x82eczno-kulturowego Bydgoszczy, BTN od pocz\xc4\x85tku swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci sprawowa\xc5\x82o patronat nad warto\xc5\x9bciowymi pracami naukowymi, kt\xc3\xb3rych tematyka by\xc5\x82a zwi\xc4\x85zana z regionem. Do 1980 r. wydano oko\xc5\x82o 250 publikacji o \xc5\x82\xc4\x85cznym nak\xc5\x82adzie ponad 150 tys. egzemplarzy. Dla tej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci istotne znaczenie mia\xc5\x82y interdyscyplinarne konferencje naukowe, kt\xc3\xb3rych dorobek by\xc5\x82 cyklicznie publikowany._NEWLINE_Na szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc liczne inicjatywy historyczno-kulturologiczne w ramach Regionalnej Pracowni Naukowo-Badawczej (za\xc5\x82o\xc5\xbconej w 1963 r.) Podejmowano m.in. pr\xc3\xb3by opracowania szeregu prac zbiorowych dotycz\xc4\x85cych dziej\xc3\xb3w Bydgoszczy i innych miast wojew\xc3\xb3dztwa oraz publikowano badania rozwoju infrastruktury gospodarczej i spo\xc5\x82eczno-kulturowej Bydgoszczy. Zbierano i wydawano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tomy materia\xc5\x82\xc3\xb3w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owych dla prowadzenia dalszych, szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owych bada\xc5\x84._NEWLINE_Po okresie \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci w latach 70. XX w., kiedy BTN by\xc5\x82o jednym z najpr\xc4\x99\xc5\xbcniej rozwijaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 stowarzysze\xc5\x84 tego typu w kraju, nast\xc4\x85pi\xc5\x82 okres kryzysowy w latach 90. Towarzystwo utraci\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas obiekty przy ul. Jezuickiej 2 i 4, Regionaln\xc4\x85 Pracowni\xc4\x99 Naukowo-Badawcz\xc4\x85 oraz bibliotek\xc4\x99. W wyniku usilnych zabieg\xc3\xb3w uda\xc5\x82o si\xc4\x99 utrzyma\xc4\x87 siedzib\xc4\x99 BTN w lokalu przy ul. Jezuickiej 4.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 publiczna\n_START_PARAGRAPH_\nBTN jest organizatorem, b\xc4\x85d\xc5\xba wsp\xc3\xb3\xc5\x82organizatorem regionalnych i og\xc3\xb3lnopolskich konferencji i seminari\xc3\xb3w naukowych, a tak\xc5\xbce corocznych zebra\xc5\x84 w\xc5\x82adz uczelni wy\xc5\xbcszych dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w regionie kujawsko-pomorskim._NEWLINE_Od 2002 r. Towarzystwo organizuje interdyscyplinarne Bydgoskie Kolokwium Wiedzy o Ziemi, kt\xc3\xb3rego celem jest integracja bydgoskiego \xc5\x9brodowiska naukowc\xc3\xb3w oraz zapoznanie z najnowszymi osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciami nauki z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych dziedzin. Kolokwium obj\xc4\x99te jest patronatem Prezydenta Bydgoszczy oraz mecenatem publicznych uczelni bydgoskich: Akademii Muzycznej im. Feliksa Nowowiejskiego, Collegium Medicum UMK im. Ludwika Rydygiera, Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego oraz Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. J.J. \xc5\x9aniadeckich.'