b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x81adunek kumulacyjny\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x81adunek kumulacyjny \xe2\x80\x93 to rodzaj \xc5\x82adunku wybuchowego stosowanego w g\xc5\x82owicach bojowych pocisk\xc3\xb3w, granat\xc3\xb3w i min.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPrac\xc4\x99 nad \xc5\x82adunkiem kumulacyjnym podj\xc4\x99to w ko\xc5\x84cu XIX wieku (po wynalezieniu przez Alfreda Nobla w 1867 roku sp\xc5\x82onki detonuj\xc4\x85cej). Amerykanin Charles E. Munroe w 1888 roku na stalowej p\xc5\x82ycie zdetonowa\xc5\x82 \xc5\x82adunek kumulacyjny z wkl\xc4\x99s\xc5\x82ymi wydr\xc4\x85\xc5\xbceniami odtwarzaj\xc4\x85cymi litery U. S. N. (United States Navy). Odwzorowane one zosta\xc5\x82y w postaci wyra\xc5\xbanych krater\xc3\xb3w. Niemcy von Foerster i Bloem zajmowali si\xc4\x99 \xc5\x82adunkiem w Europie i w latach 1911\xe2\x80\x931912 opatentowali \xc5\x82adunki wybuchowe z wydr\xc4\x85\xc5\xbceniem. M. Neuman w 1911 roku zdetonowa\xc5\x82 dwa cylindryczne (wype\xc5\x82nione trotylem) \xc5\x82adunki wybuchowe. Jeden bez wydr\xc4\x85\xc5\xbcenia o masie 3100 g, a drugi z wydr\xc4\x85\xc5\xbceniem o masie 2470 g, wykazuj\xc4\x85c w tym przypadku zwi\xc4\x99kszenie g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci krateru.\n_START_SECTION_\nKonstrukcja\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x81adunek kumulacyjny z\xc5\x82o\xc5\xbcony jest z wydr\xc4\x85\xc5\xbconego na kszta\xc5\x82t sto\xc5\xbcka \xc5\x82adunku wybuchowego (k\xc4\x85t sto\xc5\xbcka przy wierzcho\xc5\x82ku \xe2\x80\x93 ostry; przy wi\xc4\x99kszych k\xc4\x85tach sto\xc5\xbcka pojawia si\xc4\x99 efekt EFP \xe2\x80\x93 ang. Explosive Formed Projectile) oraz tzw. wk\xc5\x82adki kumulacyjnej (znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w wydr\xc4\x85\xc5\xbconym miejscu \xe2\x80\x93 jest ona cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 czo\xc5\x82ow\xc4\x85 \xc5\x82adunku kumulacyjnego). Jest ona najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej miedziana. \xc5\x81adunki wykonywane s\xc4\x85 z materia\xc5\x82\xc3\xb3w wybuchowych, kt\xc3\xb3re charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85 detonacji (oktogen, pentryt flegmatyzowany, heksogen, pentolit, kt\xc3\xb3ry jest mieszanin\xc4\x85 pentrytu i trotylu, heksolit jako mieszanina heksogenu i trotylu) i zaopatruje si\xc4\x99 go w wykonan\xc4\x85 z tworzywa sztucznego przes\xc5\x82on\xc4\x99 celem lepszego ukierunkowania fali detonacyjnej.\n_START_SECTION_\nZastosowanie\n_START_PARAGRAPH_\nMa zastosowanie w artyleryjskich i rakietowych pociskach przeciwpancernych, granatach przeciwpancernych, minach._NEWLINE_U\xc5\xbcywane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w hutnictwie do przebijania otwor\xc3\xb3w spustowych i w g\xc3\xb3rnictwie do przebijania twardych stali. Do przecinania blok\xc3\xb3w metalowych i liniowego ci\xc4\x99cia blach stosuje si\xc4\x99 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcone \xc5\x82adunki kumulacyjne._NEWLINE_Po trafieniu w cel eksplozja \xc5\x82adunku formuje z wk\xc5\x82adki cienki strumie\xc5\x84 metalu, poruszaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z du\xc5\xbc\xc4\x85 pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85. \xc5\x81adunki kumulacyjne by\xc5\x82y wykorzystywane mi\xc4\x99dzy innymi przez niemieckich komandos\xc3\xb3w w opanowaniu belgijskiego fortu Eben-Emael, cz\xc4\x99\xc5\x9bci twierdzy Li\xc3\xa8ge nad Kana\xc5\x82em Alberta._NEWLINE_\xc5\x81adunek 25-kilogramowy przebija\xc5\x82 beton o grubo\xc5\x9bci do 50 cm. Stosowany jest do przebijania pancerzy jako \xc5\x82adunek o skumulowanej du\xc5\xbcej sile dzia\xc5\x82ania na ma\xc5\x82\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99.'