b'\n_START_ARTICLE_\nFrancisco de Montejo y Le\xc3\xb3n\n_START_PARAGRAPH_\nFrancisco de Montejo y Le\xc3\xb3n, zwany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Francisco de Monteyo y Alverez \xe2\x80\x93 konkwistador hiszpa\xc5\x84ski w Ameryce \xc5\x9arodkowej, ur. oko\xc5\x82o roku 1480 w Salamance, zm. w Sewilli w 1549 ojciec zdobywcy Jukatanu, Francisca de Montejo._NEWLINE_O jego latach m\xc5\x82odzie\xc5\x84czych niewiele wiadomo poza tym, \xc5\xbce pochodzi\xc5\x82 z szlacheckiej rodziny. W roku 1514 zosta\xc5\x82 wymieniony jako uczestnik wyprawy Pedro Ariasa de \xc3\x81vili do wybrze\xc5\xbcy Panamy. Po kr\xc3\xb3tkim pobycie w za\xc5\x82o\xc5\xbconej przez \xc3\x81vil\xc4\x99 osadzie Nombre de Dios po\xc5\xbceglowa\xc5\x82 na Kub\xc4\x99, gdzie podj\xc4\x85\xc5\x82 s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 u gubernatora wyspy, Diego Velazqueza, z kt\xc3\xb3rego polecenia w maju 1518 roku dowodzi\xc5\x82 \xc5\xbco\xc5\x82nierzami uczestnicz\xc4\x85cymi w ekspedycji Juana de Grijalvy maj\xc4\x85cego sprawdzi\xc4\x87 ile prawdy jest w plotkach o bajecznie bogatych pa\xc5\x84stwach na zachodzie. Podczas tej wyprawy - jako jeden z pierwszych Europejczyk\xc3\xb3w zetkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z cywilizacj\xc4\x85 Aztek\xc3\xb3w._NEWLINE_W roku 1519 Montejo by\xc5\x82 jednym z oficer\xc3\xb3w wyprawy Hern\xc3\xa1na Cort\xc3\xa9sa do Meksyku. Nale\xc5\xbca\xc5\x82 do pierwszego oddzia\xc5\x82u, kt\xc3\xb3ry postawi\xc5\x82 nog\xc4\x99 na terenach pa\xc5\x84stwa Aztek\xc3\xb3w. Wys\xc5\x82any przez wodza ekspedycji na p\xc3\xb3\xc5\x82noc z zadaniem znalezienia dogodnego kotwicowiska, odkry\xc5\x82 g\xc5\x82\xc4\x99bok\xc4\x85 i bezpieczn\xc4\x85 zatok\xc4\x99, gdzie Cort\xc3\xa9s za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 osad\xc4\x99 Villa Rica de Vera Cruz, kt\xc3\xb3rej pierwszym administratorem zosta\xc5\x82 Montejo._NEWLINE_W lipcu z rozkazu Cort\xc3\xa9sa uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Hiszpanii, gdzie zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty na audiencji przez kr\xc3\xb3la Karola I, kt\xc3\xb3remu z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 relacj\xc4\x99 z pierwszych kontakt\xc3\xb3w z Aztekami i wr\xc4\x99czy\xc5\x82 dary od Indian w srebrze, z\xc5\x82ocie i drogich kamieniach. Kr\xc3\xb3l mianowa\xc5\x82 wys\xc5\x82annika gubernatorem Veracruz._NEWLINE_W roku 1522, po powrocie do Meksyku, bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w prowadzonym przez Cort\xc3\xa9sa podboju, dowodz\xc4\x85c ekspedycj\xc4\x85 na tereny dzisiejszego stanu Veracruz i dalej wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca do tera\xc5\xbaniejszego Hondurasu i Belize. W cztery lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ponownie po\xc5\xbceglowa\xc5\x82 do Hiszpanii, gdzie uzyska\xc5\x82 nominacj\xc4\x99 na wodza ekspedycji (z tytu\xc5\x82ami Adelantado, Gobernador y Capit\xc3\xa1n General) do Jukatanu, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 w tamtych czasach uwa\xc5\xbcany za wysp\xc4\x99. W maju 1528 roku wyp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 z portu Sanl\xc3\xbacar de Barrameda w pobli\xc5\xbcu Sewilli na czele flotylli z\xc5\x82o\xc5\xbconej z trzech okr\xc4\x99t\xc3\xb3w i 500 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Pierwsza pr\xc3\xb3ba podporz\xc4\x85dkowania sobie Maj\xc3\xb3w nie powiod\xc5\x82a si\xc4\x99 i Hiszpanie wr\xc3\xb3cili do Meksyku. Tam Montejo odni\xc3\xb3s\xc5\x82 sukces pacyfikuj\xc4\x85c region Tabasco, po czym - w 1533 - podj\xc4\x85\xc5\x82 ponownie ofensyw\xc4\x99 przeciw Majom. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ta wyprawa, wobec silnego oporu Indian, zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 niepowodzeniem; co wi\xc4\x99cej, zniech\xc4\x99ceni brakiem na Jukatanie wielkich ilo\xc5\x9bci z\xc5\x82ota \xc5\xbco\xc5\x82nierze zacz\xc4\x99li dezerterowa\xc4\x87, co w roku 1535 zmusi\xc5\x82o Montejo do odwrotu. Dopiero w pi\xc4\x99\xc4\x87 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jego syn Francisco przeprowadzi\xc5\x82 skuteczny podb\xc3\xb3j p\xc3\xb3\xc5\x82wyspu. Ojciec musia\xc5\x82 zadowoli\xc4\x87 si\xc4\x99 oficjalnym przyj\xc4\x99ciem - w dniu 23 stycznia 1541 - kapitulacji Tutulxina, wodza Maj\xc3\xb3w._NEWLINE_W roku nast\xc4\x99pnym mianowany zosta\xc5\x82 gubernatorem Hondurasu, gdzie za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 miasta Puerto Caballos i Comayagua. W 1547 zosta\xc5\x82 gubernatorem terytori\xc3\xb3w dzisiejszego stanu Chiapas i Gwatemali, gdzie za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 miasta Nueva Sevilla i Olancho. Jego poczynania w koloniach sta\xc5\x82y si\xc4\x99 przedmiotem dochodzenia komisji kr\xc3\xb3lewskiej, powo\xc5\x82anej w roku 1546. Dla oczyszczenia si\xc4\x99 z zarzut\xc3\xb3w ponownie pop\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 w roku 1548 do Hiszpanii, gdzie zmar\xc5\x82 w ub\xc3\xb3stwie w roku 1553/4, lub 1565.'