b'\n_START_ARTICLE_\nVenture capital\n_START_PARAGRAPH_\nVenture capital \xe2\x80\x93 \xc5\x9brednio- i d\xc5\x82ugoterminowe inwestycje w przedsi\xc4\x99biorstwa niepubliczne znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 we wczesnych fazach rozwoju realizowane przez wyspecjalizowane podmioty (fundusze venture capital). Inwestycje tego typu s\xc4\x85 obarczone wysokim ryzykiem niepowodzenia i zwykle po\xc5\x82\xc4\x85czone ze wsparciem mened\xc5\xbcerskim dotycz\xc4\x85cym optymalizacji proces\xc3\xb3w biznesowych czy podniesienia jako\xc5\x9bci zarz\xc4\x85dzania. _NEWLINE_Celem inwestycji venture capital (VC) jest osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie zysku wynikaj\xc4\x85cego z przyrostu warto\xc5\x9bci przedsi\xc4\x99biorstwa przez odsprzeda\xc5\xbc jego akcji lub udzia\xc5\x82\xc3\xb3w po up\xc5\x82ywie okre\xc5\x9blonego czasu.\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nInwestycja VC polega na zasileniu kapita\xc5\x82owym przedsi\xc4\x99biorstwa we wczesnej fazie rozwoju w zamian za obj\xc4\x99cie przez fundusz VC cz\xc4\x99\xc5\x9bci jego akcji lub udzia\xc5\x82\xc3\xb3w. Jest m.in. jedn\xc4\x85 z najwa\xc5\xbcniejszych form finansowania rozwoju i wzrostu startup\xc3\xb3w. Fundusz VC staje si\xc4\x99 w ten spos\xc3\xb3b wsp\xc3\xb3\xc5\x82w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem sp\xc3\xb3\xc5\x82ki, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 finansuje. Forma i liczba akcji b\xc4\x85d\xc5\xba udzia\xc5\x82\xc3\xb3w, jak\xc4\x85 otrzyma, wynika z negocjacji pomi\xc4\x99dzy nim a w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami sp\xc3\xb3\xc5\x82ki. _NEWLINE_Fundusz venture capital najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej uczestniczy w dzia\xc5\x82aniach na rzecz rozwoju podmiotu, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 w pewnym sensie partnerem przedsi\xc4\x99biorcy. Decyduj\xc4\x85c si\xc4\x99 powierzy\xc4\x87 przedsi\xc4\x99biorstwu kapita\xc5\x82, fundusz oczekuje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci ci\xc4\x85g\xc5\x82ego monitoringu sytuacji sp\xc3\xb3\xc5\x82ki, a cz\xc4\x99sto tak\xc5\xbce dopuszczenia do zarz\xc4\x85dzania ni\xc4\x85, np. przez delegowanie swojego przedstawiciela do rady nadzorczej lub zarz\xc4\x85du tej sp\xc3\xb3\xc5\x82ki. Szczeg\xc3\xb3\xc5\x82y dotycz\xc4\x85ce uprawnie\xc5\x84 zarz\xc4\x85dczych i nadzorczych funduszu ustalane s\xc4\x85 w trakcie negocjacji poprzedzaj\xc4\x85cych decyzj\xc4\x99 funduszu o zaanga\xc5\xbcowaniu finansowym w przedsi\xc4\x99biorstwo. Postanowienia dotycz\xc4\x85ce wzajemnych praw i obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w stron s\xc4\x85 istotnym elementem umowy inwestycyjnej. Zakres ingerencji funduszy venture capital w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 finansowanych przez nie przedsi\xc4\x99biorstw mo\xc5\xbce si\xc4\x99 znacznie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x87 i zale\xc5\xbcy od wielu czynnik\xc3\xb3w (np. sytuacji finansowej sp\xc3\xb3\xc5\x82ki, etapu jej rozwoju)._NEWLINE_Okres zaanga\xc5\xbcowania funduszu venture capital w dane przedsi\xc4\x99biorstwo jest okre\xc5\x9blony i na og\xc3\xb3\xc5\x82 wynosi od 3 do 7 lat. Po tym czasie fundusz wycofuje zaanga\xc5\xbcowany kapita\xc5\x82 oraz realizuje ewentualny zysk albo ponosi strat\xc4\x99. Najbardziej powszechnymi sposobami wyj\xc5\x9bcia z inwestycji s\xc4\x85: odsprzeda\xc5\xbc akcji lub udzia\xc5\x82\xc3\xb3w w sp\xc3\xb3\xc5\x82ce inwestorowi bran\xc5\xbcowemu, finansowemu albo innemu funduszowi venture capital, a tak\xc5\xbce wprowadzenie akcji sp\xc3\xb3\xc5\x82ki na gie\xc5\x82d\xc4\x99 papier\xc3\xb3w warto\xc5\x9bciowych. W przypadku niepowodzenia inwestycji mo\xc5\xbce doj\xc5\x9b\xc4\x87 do likwidacji sp\xc3\xb3\xc5\x82ki lub umorzenia jej udzia\xc5\x82\xc3\xb3w (write-off)._NEWLINE_Najwa\xc5\xbcniejszymi kategoriami inwestor\xc3\xb3w dostarczaj\xc4\x85cych kapita\xc5\x82 funduszom venture capital s\xc4\x85: pa\xc5\x84stwo (cz\xc4\x99sto poprzez tzw. fundusze funduszy), przedsi\xc4\x99biorstwa i osoby fizyczne. Przedsi\xc4\x99biorstwa mog\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tworzy\xc4\x87 w\xc5\x82asne podmioty zale\xc5\xbcne realizuj\xc4\x85ce inwestycje w tej formule (corporate venture capital, CVC). Banki, fundusze emerytalne, towarzystwa ubezpiecze\xc5\x84 i fundusze inwestycyjne w niewielkim stopniu anga\xc5\xbcuj\xc4\x85 si\xc4\x99 w inwestycje venture capital. Te podmioty s\xc4\x85 bardziej zainteresowane inwestycjami w przedsi\xc4\x99biorstwa znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na dalszych etapach rozwoju, w tym inwestycjami wykup\xc3\xb3w (buyouts)._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo inwestorzy sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 jedynie zobowi\xc4\x85zania do przekazania funduszowi \xc5\x9brodk\xc3\xb3w finansowych (commitment). Transfer tych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w nast\xc4\x99puje w chwili, gdy fundusz venture capital wzywa inwestor\xc3\xb3w do wniesienia kapita\xc5\x82u (capital calls, drawdowns).\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82praca funduszu venture capital z finansowan\xc4\x85 sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nWprowadzenie do sp\xc3\xb3\xc5\x82ki inwestora finansowego w postaci funduszu venture capital budzi w\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w powa\xc5\xbcne obawy. Z jednej strony w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele trac\xc4\x85 bowiem cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc5\x82adzy w sp\xc3\xb3\xc5\x82ce, musz\xc4\x85 pogodzi\xc4\x87 si\xc4\x99 ze zmianami sposobu zarz\xc4\x85dzania ni\xc4\x85 i konieczno\xc5\x9bci\xc4\x85 konsultowania z funduszem wa\xc5\xbcnych decyzji, z drugiej strony otrzymuj\xc4\x85 od niego kapita\xc5\x82 i wsparcie mened\xc5\xbcerskie. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z funduszem venture capital oznacza te\xc5\xbc konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 terminowego raportowania mu wynik\xc3\xb3w finansowych sp\xc3\xb3\xc5\x82ki oraz informowania o istotnych zdarzeniach zwi\xc4\x85zanych z jej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85. _NEWLINE_Fundusze podejmuj\xc4\x85 decyzj\xc4\x99 o zaanga\xc5\xbcowaniu finansowym w dan\xc4\x85 sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 po dokonaniu szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owej oceny jej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci i perspektyw rozwoju (do fazy inwestycji przechodzi \xc5\x9brednio 1% projekt\xc3\xb3w). Zanim fundusz VC podejmie decyzj\xc4\x99 o inwestycji, mo\xc5\xbce min\xc4\x85\xc4\x87 kilka lub kilkana\xc5\x9bcie miesi\xc4\x99cy. W celu okre\xc5\x9blenia warto\xc5\x9bci sp\xc3\xb3\xc5\x82ki oraz potencja\xc5\x82u jej rozwoju fundusz VC sprawdza i analizuje jej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87. Je\xc5\x9bli wst\xc4\x99pna analiza sp\xc3\xb3\xc5\x82ki spotka si\xc4\x99 z zainteresowaniem funduszu, jej w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele musz\xc4\x85 dostarczy\xc4\x87 mu bardziej szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owych informacji. Podstaw\xc4\x85 do dalszych rozm\xc3\xb3w jest cz\xc4\x99sto biznesplan, kt\xc3\xb3ry mo\xc5\xbce okaza\xc4\x87 si\xc4\x99 kluczowym dokumentem decyduj\xc4\x85cym o tym, czy fundusz VC zechce zaanga\xc5\xbcowa\xc4\x87 w sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 \xc5\x9brodki finansowe. Biznesplan powinien zawiera\xc4\x87 m.in.: opis przedsi\xc4\x99biorstwa i jego histori\xc4\x99, opis produkt\xc3\xb3w i us\xc5\x82ug \xc5\x9bwiadczonych przez przedsi\xc4\x99biorstwo, analiz\xc4\x99 rynku, na kt\xc3\xb3rym dzia\xc5\x82a, strategi\xc4\x99 sprzeda\xc5\xbcy i marketingu, opis os\xc3\xb3b zajmuj\xc4\x85cych kluczowe stanowiska, historyczne oraz prognozowane dane finansowe.\n_START_SECTION_\nVenture capital a private equity\n_START_PARAGRAPH_\nPoj\xc4\x99cie venture capital jest niekiedy (b\xc5\x82\xc4\x99dnie) stosowane zamiennie z terminem private equity. Zgodnie z nomenklatur\xc4\x85 Europejskigo Stowarzyszenia Private Equity i Venture Capital (European Private Equity & Venture Capital Association) inwestycje venture capital s\xc4\x85 podzbiorem inwestycji private equity i obejmuj\xc4\x85 inwestycje znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na wczesnych etapach rozwoju, tj. etapie zal\xc4\x85\xc5\xbckowym, startu oraz wczesnej ekspansji (odpowiednio: seed, startup i later stage venture). Zamienne stosowanie tych poj\xc4\x99\xc4\x87 nie jest zatem poprawne. W polskoj\xc4\x99zycznej literaturze naukowej inwestycje private equity s\xc4\x85 tak\xc5\xbce okre\xc5\x9blane mianem \xe2\x80\x9einwestycji podwy\xc5\xbcszonego ryzyka\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9einwestycji wysokiego ryzyka\xe2\x80\x9d.'