b'\n_START_ARTICLE_\nKozacy: Europejskie boje\n_START_SECTION_\nRozgrywka\n_START_PARAGRAPH_\nW grze wyst\xc4\x99puje 6 surowc\xc3\xb3w o kluczowym znaczeniu dla zwyci\xc4\x99stwa. Surowce te to kolejno: \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87, drewno, kamienie, z\xc5\x82oto, \xc5\xbcelazo i w\xc4\x99giel. Ostatnie trzy mo\xc5\xbcna uzyska\xc4\x87 buduj\xc4\x85c kopalnie w wyznaczonych miejscach i wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c do nich ch\xc5\x82op\xc3\xb3w. \xc5\xbbywno\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzi z uprawy zb\xc3\xb3\xc5\xbc i po\xc5\x82ow\xc3\xb3w. Drewno i kamienie s\xc4\x85 uzyskiwane z wycinki drzew i pracy w kamienio\xc5\x82omach, co wymaga odpowiednich obszar\xc3\xb3w na mapie. Zale\xc5\xbcnie od typu tworzonej jednostki czy budowanego budynku ilo\xc5\x9b\xc4\x87 surowc\xc3\xb3w potrzebnych do produkcji wzrasta podw\xc3\xb3jnie z ka\xc5\xbcd\xc4\x85 zako\xc5\x84czon\xc4\x85 budow\xc4\x85 lub przeszkoleniem. Wyczerpanie zapas\xc3\xb3w danego surowca powoduje niepo\xc5\xbc\xc4\x85dane skutki dla gracza \xe2\x80\x93 przyk\xc5\x82adowo brak \xc5\xbcywno\xc5\x9bci zako\xc5\x84czy si\xc4\x99 g\xc5\x82odem i jednostki zaczn\xc4\x85 umiera\xc4\x87. Podobnie brak w\xc4\x99gla czy \xc5\xbcelaza (lub obu naraz) oznacza, \xc5\xbce strzelcy i artyleria nie b\xc4\x99d\xc4\x85 w stanie prowadzi\xc4\x87 ostrza\xc5\x82u. Brak z\xc5\x82ota zako\xc5\x84czy si\xc4\x99 z kolei buntem jednostek, kt\xc3\xb3re wymagaj\xc4\x85 p\xc5\x82acenia \xc5\xbco\xc5\x82du. Warto zaznaczy\xc4\x87 jednak, \xc5\xbce \xc5\xbcaden z surowc\xc3\xb3w na mapie nie mo\xc5\xbce ulec ca\xc5\x82kowitemu wyczerpaniu \xe2\x80\x93 kamienio\xc5\x82omy, wycinki i kopalnie nie posiadaj\xc4\x85 limitu surowc\xc3\xb3w, jakie mo\xc5\xbcna z nich pozyska\xc4\x87. Podobnie pola uprawne po przeprowadzeniu odpowiednich ulepsze\xc5\x84._NEWLINE_Wa\xc5\xbcnym elementem rozgrywki jest podzia\xc5\x82 na dwa okresy \xe2\x80\x93 XVII i XVIII wiek. Standardowa rozgrywka rozpoczyna si\xc4\x99 w XVII wieku. Oznacza to ograniczenie jednostek i dost\xc4\x99pnych technologii do tych pochodz\xc4\x85cych z epoki. Dopiero po zbudowaniu odpowiednich budynk\xc3\xb3w i uzbieraniu w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej dla ka\xc5\xbcdej nacji liczby \xc5\xbcywno\xc5\x9bci, z\xc5\x82ota i \xc5\xbcelaza mo\xc5\xbcliwe jest "przej\xc5\x9bcie" do XVIII wieku. Zapewnia to szereg nowych jednostek i udoskonale\xc5\x84, a tak\xc5\xbce nowy typ koszar, produkuj\xc4\x85cy XVIII-wieczn\xc4\x85 piechot\xc4\x99. Niekt\xc3\xb3re nacje s\xc4\x85 ograniczone wy\xc5\x82\xc4\x85cznie do okresu XVII wieku._NEWLINE_Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 gospodarki opiera si\xc4\x99 na pracy ch\xc5\x82op\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy mog\xc4\x85 spe\xc5\x82nia\xc4\x87 wiele zada\xc5\x84. Tak\xc5\xbce jako jednostki bojowe. Nale\xc5\xbcy jednak pami\xc4\x99ta\xc4\x87, \xc5\xbce mog\xc4\x85 oni zosta\xc4\x87 pojmani przez wrogie jednostki wojskowe i przej\xc5\x9b\xc4\x87 na ich stron\xc4\x99._NEWLINE_Kozak\xc3\xb3w od reszty gier RTS odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 tworzenia formacji jednostek wojskowych. Formacje powstaj\xc4\x85 ze zgrupowania przy pomocy oficera i dobosza 15, 36, 72, 120 lub 196 takich samych jednostek piechoty. Dost\xc4\x99pne s\xc4\x85 trzy r\xc3\xb3\xc5\xbcne ustawienia formacji o r\xc3\xb3\xc5\xbcnym zastosowaniu taktycznym, przydatnym tak przy ataku, jak i obronie._NEWLINE_Ustawienia te to kolumna, czworobok oraz kwadrat z chronionym wewn\xc4\x85trz oficerem, doboszem i potencjalnymi innymi jednostkami. Formacja zapewnia \xc5\xbco\xc5\x82nierzom nieznaczne zwi\xc4\x99kszenie si\xc5\x82y ataku wr\xc4\x99cz oraz obron\xc4\x99. Zgrupowanym jednostkom mo\xc5\xbcna wyda\xc4\x87 polecenie utrzymywania pozycji, co u\xc5\x82atwia zabezpieczanie okre\xc5\x9blonych pozycji oraz unikanie prowokacji ze strony wroga._NEWLINE_Tak\xc5\xbce kawalerzy\xc5\x9bci mog\xc4\x85 tworzy\xc4\x87 formacje, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 z od 40 do 160 je\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w oraz operowa\xc4\x87 na tych samych zasadach co formacje piechoty, jednak do ich powo\xc5\x82ania nie jest potrzebny oficer ani dobosz. W przypadku jednostek kawaleryjskich ustawienie formacji ma znacznie wi\xc4\x99kszy wp\xc5\x82yw tak na si\xc5\x82\xc4\x99 ataku jak i na obron\xc4\x99 jednostek._NEWLINE_Ulepszenia dotycz\xc4\x85ce parametr\xc3\xb3w uzbrojenia i obrony poszczeg\xc3\xb3lnych typ\xc3\xb3w jednostek mog\xc4\x85 zosta\xc4\x87 przeprowadzone w koszarach i stajniach, natomiast udoskonalenia o bardziej og\xc3\xb3lnym znaczeniu (przyk\xc5\x82adowo zwi\xc4\x99kszenie si\xc5\x82y ognia wszystkich strzelc\xc3\xb3w) s\xc4\x85 dost\xc4\x99pne w ku\xc5\xbani i uniwersytecie (lub minarecie w przypadku nacji muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skich). Uniwersytety i minarety s\xc4\x85 niezb\xc4\x99dne do tworzenia oficer\xc3\xb3w, dobosz\xc3\xb3w oraz powo\xc5\x82ywania formacji. Istnieje wiele sposob\xc3\xb3w kierowania armi\xc4\x85 stworzonych przez graczy podczas rozgrywek sieciowych._NEWLINE_Artyleria w grze jest podzielona na mo\xc5\xbadzierze, dzia\xc5\x82a, dzia\xc5\x82ka wielolufowe i haubice. Wszystkie maj\xc4\x85 swoje okre\xc5\x9blone cechy dopasowane do konkretnej sytuacji, jednak mog\xc4\x85 okaza\xc4\x87 si\xc4\x99 bezu\xc5\xbcyteczne w innej. Mo\xc5\xbadzierze s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 do bombardowania z du\xc5\xbcej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci budynk\xc3\xb3w i okr\xc4\x99t\xc3\xb3w wroga. Od\xc5\x82amki pocisku oraz gruz z budynku s\xc4\x85 zab\xc3\xb3jcze dla wszystkich jednostek w pobli\xc5\xbcu. Dzia\xc5\x82a stanowi\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x99 artylerii w Kozakach, ze swoim dobrym zasi\xc4\x99giem i du\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 strza\xc5\x82u, jednak nie s\xc4\x85 one specjalnie skuteczne przeciwko budynkom. Dzia\xc5\x82a potrafi\xc4\x85 wystrzeliwa\xc4\x87 kartacze z kr\xc3\xb3tkiego dystansu do jednostek przeciwnika. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie dzia\xc5\x82ka wielolufowe (kt\xc3\xb3re trzeba najpierw odkry\xc4\x87 w akademii, przy czym nie wszystkie nacje maj\xc4\x85 do nich dost\xc4\x99p) strzelaj\xc4\x85 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie kartaczami i prze\xc5\x82adowuj\xc4\x85 si\xc4\x99 znacznie szybciej ni\xc5\xbc jakikolwiek inny typ artylerii. Haubice maj\xc4\x85 najkr\xc3\xb3tszy zasi\xc4\x99g strza\xc5\x82u, jednak jego si\xc5\x82a jest z kolei najwi\xc4\x99ksza. Do tego kula leci parabolicznie, dlatego ukszta\xc5\x82towanie terenu czy mury obronne nie b\xc4\x99d\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 dla nich przeszkody. Artyleria wymaga eskorty innych jednostek, poniewa\xc5\xbc podobnie jak ch\xc5\x82opi mo\xc5\xbce zosta\xc4\x87 przej\xc4\x99ta przez wroga. Artyleria podlega szeregowi ulepsze\xc5\x84, zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85cych jej zasi\xc4\x99g, celno\xc5\x9b\xc4\x87 i wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 oraz zmniejszaj\xc4\x85cych koszt i czas produkcji._NEWLINE_Gracz mo\xc5\xbce tak\xc5\xbce zbudowa\xc4\x87 \xc5\x82odzie rybackie i okr\xc4\x99ty, ograniczone w wyborze do jacht\xc3\xb3w, galer, fregat i okr\xc4\x99t\xc3\xb3w liniowych. Ukraina, jako nacja typowo l\xc4\x85dowa, jest ograniczona wy\xc5\x82\xc4\x85cznie do galer. Turcja i Algieria zamiast fregat mog\xc4\x85 budowa\xc4\x87 szebeki o por\xc3\xb3wnywalnej sile. Okr\xc4\x99ty mog\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do zdominowania akwen\xc3\xb3w jak i bombardowania wybrze\xc5\xbca. Najsilniejsz\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 w grze jest w\xc5\x82a\xc5\x9bnie okr\xc4\x99t liniowy, zdolny prowadzi\xc4\x87 silny ostrza\xc5\x82 artyleryjski na ogromne odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Gracz mo\xc5\xbce budowa\xc4\x87 tak\xc5\xbce promy s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ce do przerzucania du\xc5\xbcych ilo\xc5\x9bci wojsk. Wi\xc4\x99ksze okr\xc4\x99ty wymagaj\xc4\x85 z\xc5\x82ota do swojego utrzymania. W razie zu\xc5\xbcycia ca\xc5\x82ego posiadanego zapasu za\xc5\x82oga zbuntuje si\xc4\x99 przeciwko dotychczasowemu w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielowi. Wielu graczy widz\xc4\x85c kurcz\xc4\x85ce si\xc4\x99 zapasy z\xc5\x82ota cz\xc4\x99sto wysy\xc5\x82a swoje okr\xc4\x99ty na wrogie wody, gdzie zbuntowane jednostki nie s\xc4\x85 ju\xc5\xbc ich problemem._NEWLINE_Jednostki strzelaj\xc4\x85ce (a wi\xc4\x99c wszelkiej ma\xc5\x9bci muszkieterzy, strzelcy, janczarzy itp) potrzebuj\xc4\x85 czasu na prze\xc5\x82adowanie po oddaniu salwy. W przypadku jednostek z XVII wieku oznacza to, \xc5\xbce s\xc4\x85 one ca\xc5\x82kowicie bezbronne w czasie prze\xc5\x82adowywania \xe2\x80\x93 nie s\xc4\x85 w stanie walczy\xc4\x87 wr\xc4\x99cz (bagnet, zgodnie z realiami historycznymi, dost\xc4\x99pny jest dopiero dla jednostek z XVIII). Wszystkie jednostki, kt\xc3\xb3re walcz\xc4\x85 na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 potrzebuj\xc4\x85 te\xc5\xbc odpowiedniego dystansu od wroga, by odda\xc4\x87 strza\xc5\x82 i zaczn\xc4\x85 si\xc4\x99 wycofywa\xc4\x87, by pozyska\xc4\x87 odpowiedni\xc4\x85 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 je\xc5\x9bli przeciwnik b\xc4\x99dzie zbyt blisko. Niemal ka\xc5\xbcdy typ strzelc\xc3\xb3w posiada swoj\xc4\x85 w\xc5\x82asn\xc4\x85 odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 strza\xc5\x82u. Mo\xc5\xbcliwe jest przeprowadzenie serii ulepsze\xc5\x84, kt\xc3\xb3re skr\xc3\xb3c\xc4\x85 znacznie czas prze\xc5\x82adowywania broni, zwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 obra\xc5\xbcenia zadawane podczas strza\xc5\x82u czy zmniejsz\xc4\x85 koszty produkcji jednostki._NEWLINE_Grenadierzy dzi\xc4\x99ki uzbrojeniu w granaty mog\xc4\x85 niszczy\xc4\x87 budynki oraz swoimi muszkietami prowadzi\xc4\x87 ostrza\xc5\x82 wroga jak i podj\xc4\x85\xc4\x87 walk\xc4\x99 na bagnety, co czyni z nich najbardziej uniwersaln\xc4\x85 jednostk\xc4\x99 gry. Budynki wojskowe (koszary, stajnie, ataszat wojskowy i fortyfikacje) mog\xc4\x85 zosta\xc4\x87 zniszczone tylko przy u\xc5\xbcyciu artylerii lub grenadier\xc3\xb3w czy \xc5\x82ucznik\xc3\xb3w, podczas gdy wszystkie budynki cywilne mog\xc4\x85 zosta\xc4\x87 przej\xc4\x99te przez wroga._NEWLINE_Ataszat wojskowy pe\xc5\x82ni funkcj\xc4\x99 punktu najmu jednostek. W zamian za z\xc5\x82oto mo\xc5\xbcliwe jest b\xc5\x82yskawiczne powo\xc5\x82anie s\xc5\x82abszych wersji niekt\xc3\xb3rych jednostek, kt\xc3\xb3re poza obni\xc5\xbcon\xc4\x85 \xc5\xbcywotno\xc5\x9bci\xc4\x85 i si\xc5\x82\xc4\x85 ataku nie podlegaj\xc4\x85 tak\xc5\xbce \xc5\xbcadnym ulepszeniom. Ka\xc5\xbcda nacja mo\xc5\xbce zbudowa\xc4\x87 tylko jeden ataszat. Mimo znacznie s\xc5\x82abszych parametr\xc3\xb3w, jednostki najemne mog\xc4\x85 powa\xc5\xbcnie namiesza\xc4\x87 na polu bitwy, poniewa\xc5\xbc ich wygl\xc4\x85d niczym nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni si\xc4\x99 od tych wyszkolonych w normalny spos\xc3\xb3b. Osobliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 gry (by\xc4\x87 mo\xc5\xbce jest to b\xc5\x82\xc4\x85d programist\xc3\xb3w) jest fakt, \xc5\xbce najemni dragoni nie musz\xc4\x85 prze\xc5\x82adowywa\xc4\x87 broni, co pozwala skutecznie nadrobi\xc4\x87 braki w sile strza\xc5\x82u.\n_START_SECTION_\nMapy\n_START_PARAGRAPH_\nKozacy oferuj\xc4\x85 rozgrywk\xc4\x99 na niesko\xc5\x84czonej liczbie generowanych losowo map, co sprawia, \xc5\xbce gra jest wprost niesamowicie grywalna. Gracze mog\xc4\x85 okre\xc5\x9bla\xc4\x87 przed rozpocz\xc4\x99ciem rozgrywki og\xc3\xb3lny typ mapy (ukszta\xc5\x82towanie terenu, rozmieszczenie l\xc4\x85du, dost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 surowc\xc3\xb3w, ich poziom startowy) oraz przer\xc3\xb3\xc5\xbcne opcje zwi\xc4\x85zane z przebiegiem rozgrywki. Gra oferuje pi\xc4\x99\xc4\x87 kampanii osadzonych w realiach historycznych. Ich poziom trudno\xc5\x9bci jest stosunkowo wysoki, a gracz zwykle zmuszony jest do przeciwstawienia si\xc4\x99 mia\xc5\xbcd\xc5\xbc\xc4\x85cej przewadze przeciwnika. Dost\xc4\x99pne s\xc4\x85 tak\xc5\xbce pojedyncze mapy, z ustalonymi z g\xc3\xb3ry celami i wybran\xc4\x85 nacj\xc4\x85. Ich poziom trudno\xc5\x9bci jest bardzo zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowany.\n_START_SECTION_\nProdukcja\n_START_PARAGRAPH_\nKozacy: Europejskie boje zostali stworzeni przez ukrai\xc5\x84sk\xc4\x85 firm\xc4\x99 GSC Game World. Gra w swoich czasach zwraca\xc5\x82a uwag\xc4\x99 wysok\xc4\x85 jako\xc5\x9bci\xc4\x85 grafiki oraz (jak na \xc3\xb3wczesne mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci) dobrze odwzorowuj\xc4\x85c\xc4\x85 rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87. Innym chwalonym elementem jest rozbudowane drzewko technologiczne, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85cznie z ponad 300 ulepsze\xc5\x84._NEWLINE_Pierwsze plany stworzenia gry powsta\xc5\x82y w 1997, po wydaniu Age of Empires. Prace rozpocz\xc4\x99to w 1998 roku. Okres siedemnastego i osiemnastego wieku zosta\xc5\x82 wybrany specjalnie, poniewa\xc5\xbc najbardziej oczywistym \xc5\x9brodowiskiem kontynuacji Age of Empires by\xc5\x82aby \xc5\x9bredniowieczna Europa, a "Kozacy" byli z g\xc3\xb3ry planowani jako nast\xc4\x99pca, a nie konkurent s\xc5\x82awnej gry. Pocz\xc4\x85tkowo gra by\xc5\x82a planowana jako skierowana na rodzimy rynek konfrontacja na obszarach Ukrainy i Rosji, z uwzgl\xc4\x99dnieniem wy\xc5\x82\xc4\x85cznie czterech nacji (Ukrainy, Rosji, Turcji i Europy). Jednak po wystawie MILIA w Cannes, gdzie demo gry otrzyma\xc5\x82o bardzo entuzjastyczne i przychylne recenzje postanowiono zwi\xc4\x99kszy\xc4\x87 liczb\xc4\x99 nacji do szesnastu i sprzeda\xc5\xbcy gry na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie. By umo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 rozgrywk\xc4\x99 z u\xc5\xbcyciem tysi\xc4\x99cy jednostek (co jest do dzi\xc5\x9b cech\xc4\x85 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnikow\xc4\x85 serii), wybrano grafik\xc4\x99 dwuwymiarow\xc4\x85._NEWLINE_Z pocz\xc4\x85tkowej liczby czterech os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y prac\xc4\x99 w 1998 roku, grupa rozros\xc5\x82a si\xc4\x99 do dwunastu w 2000 roku, kiedy projekt by\xc5\x82 ju\xc5\xbc bliski uko\xc5\x84czenia. Na r\xc3\xb3\xc5\xbcnych etapach pracy autorzy map i testerzy do\xc5\x82\xc4\x85czali do zespo\xc5\x82u._NEWLINE_W marcu 2001, "Kozacy: Europejskie boje" zawitali do sklep\xc3\xb3w.'