b'\n_START_ARTICLE_\nCez\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nJest jednym z najbardziej reaktywnych pierwiastk\xc3\xb3w, na powietrzu bardzo szybko pokrywa si\xc4\x99 ciemnym nalotem (tlenku cezu), z wod\xc4\x85 i kwasami reaguje wybuchowo. Fluorek cezu (CsF) jest jednym ze zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w o najwy\xc5\xbcszym udziale wi\xc4\x85zania jonowego (92%). Cez w reakcji ze z\xc5\x82otem daje jonowy z\xc5\x82otek cezu (CsAu), kt\xc3\xb3ry rozk\xc5\x82ada si\xc4\x99 w kontakcie z wod\xc4\x85 na z\xc5\x82oto i wodorotlenek cezu.\n_START_SECTION_\nOdkrycie\n_START_PARAGRAPH_\nCez zosta\xc5\x82 odkryty w 1860 roku przez Roberta Bunsena i Gustava Kirchhoffa podczas spektroskopowego badania wody mineralnej pochodz\xc4\x85cej z D\xc3\xbcrkheim w Niemczech. Metaliczny cez po raz pierwszy otrzyma\xc5\x82 w 1882 roku szwedzki chemik Carl Theodor Setterberg poprzez elektroliz\xc4\x99 suchego, stopionego cyjanku cezu.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nMinera\xc5\x82em o relatywnie wysokiej zawarto\xc5\x9bci cezu jest pollucyt lub inaczej polluks (CsAlSi\xe2\x82\x82O\xe2\x82\x86). Cez wyst\xc4\x99puje w skorupie ziemskiej w ilo\xc5\x9bci 0,3 ppm (liczba atom\xc3\xb3w) tj. 1,9 ppm wagowo.\n_START_SECTION_\nIzotopy\n_START_PARAGRAPH_\nW przyrodzie wyst\xc4\x99puje w postaci jedynego (z 40 znanych w roku 2003) trwa\xc5\x82ego izotopu \xc2\xb9\xc2\xb3\xc2\xb3Cs._NEWLINE_Najpowszechniejszy po\xc5\x9br\xc3\xb3d radioaktywnych izotop\xc3\xb3w cezu jest \xc2\xb9\xc2\xb3\xe2\x81\xb7Cs, stanowi\xc4\x85cy produkt rozszczepienia, i tym samym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cy w opadzie radioaktywnym i wypalonym paliwie j\xc4\x85drowym. Po \xc2\xb9\xc2\xb3\xc2\xb9I stanowi drugi najliczniej uwalniany radioizotop w przypadku awarii reaktor\xc3\xb3w j\xc4\x85drowych, pomijaj\xc4\x85c gazy szlachetne. Stanowi zagro\xc5\xbcenie dla zdrowia, poniewa\xc5\xbc wykazuje chemiczne podobie\xc5\x84stwo do potasu, przez co wbudowuje si\xc4\x99 w ca\xc5\x82y organizm cz\xc5\x82owieka, ze szczeg\xc3\xb3lnym uwzgl\xc4\x99dnieniem \xc5\x9bledziony, w\xc4\x85troby i mi\xc4\x99\xc5\x9bni. Dopuszczalna roczna dawka poch\xc5\x82oni\xc4\x99ta doustnie zosta\xc5\x82a okre\xc5\x9blona przez EPA na 3,7 MBq._NEWLINE_\xc2\xb9\xc2\xb3\xe2\x81\xb7Cs wyst\xc4\x99puje w r\xc3\xb3wnowadze promieniotw\xc3\xb3rczej ze swoim produktem rozpadu, \xc2\xb9\xc2\xb3\xe2\x81\xb7Ba. Produkuj\xc4\x85 one promieniowanie beta o energii 512 keV i gamma, o energii 662 keV._NEWLINE_Nuklidy \xc2\xb9\xc2\xb3\xe2\x81\xb7Cs i \xc2\xb9\xc2\xb3\xe2\x81\xb7Ba s\xc4\x85 cz\xc4\x99sto wykorzystywane w przemy\xc5\x9ble (radiografia) oraz w badaniach geofizycznych (sonda \xce\xb3 - \xce\xb3), gdy\xc5\xbc daj\xc4\x85 jedn\xc4\x85 siln\xc4\x85 lini\xc4\x99 promieniowania \xce\xb3 o energii 662 keV.'