b"\n_START_ARTICLE_\nGeorge Villiers (1. ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Buckingham)\n_START_PARAGRAPH_\nGeorge Villiers KG (ur. 28 sierpnia 1592 w Brooksby w Leicestershire, zm. 23 sierpnia 1628 w Portsmouth) \xe2\x80\x93 angielski arystokrata, faworyt kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Anglii Jakuba I i Karola I. By\xc5\x82 synem drobnego szlachcica, sir George\xe2\x80\x99a Villiersa of Brokesby i Mary Beaumont, c\xc3\xb3rki Anthony\xe2\x80\x99ego Beaumonta of Glenfield.\n_START_SECTION_\nFaworyt Jakuba I\n_START_PARAGRAPH_\nGeorge zosta\xc5\x82 wcze\xc5\x9bnie osierocony przez ojca. O jego edukacj\xc4\x99 dba\xc5\x82a matka, kt\xc3\xb3ra wys\xc5\x82a\xc5\x82a go do Francji u boku sir Johna Eliota. W Pary\xc5\xbcu Villiers otrzyma\xc5\x82 wykszta\xc5\x82cenie g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w ta\xc5\x84cu i szermierce, w niewielkim zakresie nauczy\xc5\x82 si\xc4\x99 j\xc4\x99zyka francuskiego. By\xc5\x82 uwa\xc5\xbcany za bardzo przystojnego i \xc5\x9bwietnie zbudowanego m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x99. Kiedy w 1614 r. pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na dworze kr\xc3\xb3la Jakuba I od razu zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 uwag\xc4\x99 monarchy. Wkr\xc3\xb3tce zosta\xc5\x82 kr\xc3\xb3lewskim podczaszym co wywo\xc5\x82a\xc5\x82o niepok\xc3\xb3j aktualnego faworyta kr\xc3\xb3lewskiego, lorda Somerseta. W 1615 r. nast\xc4\x85pi\xc5\x82 kres kariery Somerseta w zwi\xc4\x85zku z ujawnieniem sprawy \xc5\x9bmierci sir Thomasa Overbury'ego. Miejsce Somerseta na dworze zaj\xc4\x85\xc5\x82 Villiers._NEWLINE_Kwesti\xc4\x85 dyskusyjn\xc4\x85 jest charakter relacji mi\xc4\x99dzy Jakubem a Villiersem. Niekt\xc3\xb3rzy historycy uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85, \xc5\xbce Jakub by\xc5\x82 homoseksualist\xc4\x85, a Villiers jego kochankiem. Inni historycy podchodz\xc4\x85 do kwestii orientacji seksualnej kr\xc3\xb3la sceptycznie. Jakkolwiek by nie by\xc5\x82o relacje kr\xc3\xb3la z jego faworytem by\xc5\x82y bardzo bliskie. Kr\xc3\xb3l pisa\xc5\x82 do Villiersa: I desire only to live in this world for your sake... (\xe2\x80\x9ePragn\xc4\x99 \xc5\xbcy\xc4\x87 na tym \xc5\x9bwiecie tylko przez wzgl\xc4\x85d na ciebie...\xe2\x80\x9d). Nazywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc faworyta swoim \xe2\x80\x9eukochanym dzieckiem\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Po upadku Somerseta Villiers sta\xc5\x82 si\xc4\x99 najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 osob\xc4\x85 na dworze. Wkr\xc3\xb3tce posypa\xc5\x82 si\xc4\x99 na niego deszcz zaszczyt\xc3\xb3w. 24 kwietnia 1615 r. otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 szlachecki. W 1616 r. zosta\xc5\x82 Wielkim Stewardem Hampton Court, lordem namiestnikiem Buckinghamshire i koniuszym kr\xc3\xb3lewskim. 7 lipca tego roku zosta\xc5\x82 kawalerem Orderu Podwi\xc4\x85zki. 27 sierpnia zosta\xc5\x82 kreowany wicehrabi\xc4\x85 Villiers i baronem Whaddon, i zasiad\xc5\x82 w Izbie Lord\xc3\xb3w. Wkr\xc3\xb3tce otrzyma\xc5\x82 kolejne tytu\xc5\x82y parowskie - 5 stycznia 1617 r. zosta\xc5\x82 hrabi\xc4\x85 Buckingham, 1 stycznia 1618 r. markizem Buckingham i wreszcie 18 maja 1623 r. hrabi\xc4\x85 Coventry i ksi\xc4\x99ciem Buckingham._NEWLINE_R\xc3\xb3wnolegle do tytu\xc5\x82\xc3\xb3w parowskich Villiers otrzymywa\xc5\x82 kolejne godno\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwowe. 4 lutego 1616 r. zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Tajnej Rady. W 1618 r. zosta\xc5\x82 Wielkim Stewartem Westminsteru. 28 stycznia 1619 r. zosta\xc5\x82 Lordem Wielkim Admira\xc5\x82em, w maju 1620 r. lordem namiestnikiem Kentu, a w 1622 r. lordem namiestnikiem Middlesex. Od 1626 r. by\xc5\x82 kanclerzem Uniwersytetu w Cambridge.\n_START_SECTION_\nBuckingham i Karol I\n_START_PARAGRAPH_\nBuckingham nawi\xc4\x85za\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bliskie relacje z nast\xc4\x99pc\xc4\x85 tronu, ksi\xc4\x99ciem Walii Karolem. W 1623 r. towarzyszy\xc5\x82 ksi\xc4\x99ciu w podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do Hiszpanii, gdzie mia\xc5\x82y si\xc4\x99 odby\xc4\x87 negocjacje dotycz\xc4\x85ce \xc5\x9blubu Karola z infantk\xc4\x85 Mari\xc4\x85. Negocjacje zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 fiaskiem, poniek\xc4\x85d z powodu skandalicznego zachowania Buckinghama. Hiszpa\xc5\x84ski ambasador w Londynie zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 nawet do parlamentu, aby skaza\xc5\x82 Buckinghama na \xc5\x9bmier\xc4\x87, jednak ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 zyska\xc5\x82 sobie przychylno\xc5\x9b\xc4\x87 Izb nawo\xc5\x82uj\xc4\x85c po powrocie do wojny z Hiszpani\xc4\x85. Prowadzi\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie dalsze negocjacje dotycz\xc4\x85ce ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa nast\xc4\x99pcy tronu. Kiedy jednak w 1624 r. Karol zosta\xc5\x82 zar\xc4\x99czony z katolick\xc4\x85 francusk\xc4\x85 ksi\xc4\x99\xc5\xbcniczk\xc4\x85, Henriett\xc4\x85 Mari\xc4\x85, Buckingham wiele straci\xc5\x82 w oczach protestanckiego parlamentu. Obwiniano go r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o fiasko ekspedycji von Mansfelda w celu odzyskania Palatynatu w 1625 r. W tym samym roku zmar\xc5\x82 Jakub I i tron obj\xc4\x85\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Walii jako Karol I. Buckingham by\xc5\x82 jednym z niewielu ludzi, kt\xc3\xb3rzy po zmianie monarchy utrzymali si\xc4\x99 na stanowiskach. Buckingham otrzyma\xc5\x82 nawet nowy urz\xc4\x85d, lorda stra\xc5\xbcnika Pi\xc4\x99ciu Port\xc3\xb3w._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie Buckingham zacz\xc4\x85\xc5\x82 snu\xc4\x87 fantastyczne plany dotycz\xc4\x85ce wojny z Hiszpani\xc4\x85. Najpierw, wzorem Francisa Drake\xe2\x80\x99a, postanowi\xc5\x82 zaatakowa\xc4\x87 flot\xc4\x99 hiszpa\xc5\x84sk\xc4\x85 w porcie Kadyks. Wyprawa zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 fiaskiem. W\xc3\xb3wczas Buckingham wpad\xc5\x82 na pomys\xc5\x82, aby zaatakowa\xc4\x87 hiszpa\xc5\x84sk\xc4\x85 flot\xc4\x99 przewo\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 skarby z Meksyku, ale tego planu nigdy nie wprowadzono w \xc5\xbcycie. Dosz\xc5\x82o do tego, \xc5\xbce Buckingham zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 zawrze\xc4\x87 przymierze z Francj\xc4\x85. W zamian za pomoc Francuz\xc3\xb3w przy wypieraniu Hiszpan\xc3\xb3w z Palatynatu Buckingham zobowi\xc4\x85zywa\xc5\x82 si\xc4\x99 wys\xc5\x82a\xc4\x87 angielsk\xc4\x85 flot\xc4\x99 na pomoc Francuzom oblegaj\xc4\x85cych hugenot\xc3\xb3w w La Rochelle._NEWLINE_Negocjacje nie zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 sukcesem, ale Izba Gmin by\xc5\x82a oburzona faktem, \xc5\xbce angielska flota mia\xc5\x82a wspomaga\xc4\x87 katolik\xc3\xb3w przeciw protestantom. Parlament wykorzysta\xc5\x82 spraw\xc4\x99 nieudanego ataku na Kadyks w 1625 r. i oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 Buckinghama w trybie impeachment. W\xc3\xb3wczas, w sierpniu 1627 r., Karol I rozwi\xc4\x85za\xc5\x82 parlament._NEWLINE_Kr\xc3\xb3lewski faworyt zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 nast\xc4\x99pnie w przygotowanie odsieczy dla La Rochelle. Wyprawa wyruszy\xc5\x82a w 1627 r. i zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 kl\xc4\x99sk\xc4\x85 Anglik\xc3\xb3w. Z 7000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w wyprawie zgin\xc4\x99\xc5\x82o 4000. Kiedy przygotowywa\xc5\x82 drug\xc4\x85 wypraw\xc4\x99, 23 sierpnia 1628 r. zosta\xc5\x82 zamordowany w Portsmouth przez fanatycznego purytanina, oficera marynarki, Johna Feltona. Zosta\xc5\x82 pochowany 18 wrze\xc5\x9bnia 1628 r. w opactwie westminsterskim.\n_START_SECTION_\nFikcja\n_START_PARAGRAPH_\nKsi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Buckingham jest jednym z bohater\xc3\xb3w ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Trzej muszkieterowie Aleksandra Dumasa (ojca), gdzie zosta\xc5\x82 przedstawiony jako kochanek kr\xc3\xb3lowej Francji Anny Austriaczki. Pojawia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w filmowych adaptacjach powie\xc5\x9bci. W posta\xc4\x87 wcielali si\xc4\x99 m.in. Thomas Holding (wersja z 1921 r. w re\xc5\xbcyserii Freda Niblo), Simon Ward (wersja z 1973 r. w re\xc5\xbcyserii Richarda Lestera) i Orlanda Blooma (wersja z 2011 r. w re\xc5\xbcyserii Paula W.S. Andersona)._NEWLINE_Buckingham jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bohaterem powie\xc5\x9bci Arturo P\xc3\xa9rez-Reverte Kapitan Alatriste, gdzie przedstawiona jest misja Buckinghama i ksi\xc4\x99cia Karola w Madrycie w 1623 r._NEWLINE_Posta\xc4\x87 Buckinghama wyst\xc4\x99puje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w powie\xc5\x9bci Philippy Gregory Ziemskie rado\xc5\x9bci, pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 tam w\xc4\x85tki jego zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w z kr\xc3\xb3lem Jakubem I oraz nast\xc4\x99pc\xc4\x85 tronu, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej kr\xc3\xb3lem Karolem I."