b'\n_START_ARTICLE_\nJadwiga Andegawe\xc5\x84ska\n_START_SECTION_\nTytulatura\n_START_PARAGRAPH_\nKr\xc3\xb3lewna w\xc4\x99gierska i polska Jadwiga by\xc5\x82a okre\xc5\x9blana w dokumentach jako Hedvigis filia regis Ungarie et Polonie. Po ostatecznym desygnowaniu Jadwigi przez El\xc5\xbcbiet\xc4\x99 Bo\xc5\x9bniaczk\xc4\x99 na w\xc5\x82adczyni\xc4\x99 Polski kr\xc3\xb3lewnie przys\xc5\x82ugiwa\xc5\x82 tytu\xc5\x82 heres Polonie (dziedziczka Polski)._NEWLINE_Po koronacji pe\xc5\x82na tytulatura Jadwigi brzmia\xc5\x82a: Hedvigis Dei gracia regina Polonie, necnon terrarum Cracovie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiavie, Pomoranieque domina et heres (Jadwiga z Bo\xc5\xbcej \xc5\x82aski kr\xc3\xb3lowa Polski, a tak\xc5\xbce pani i dziedziczka ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, \xc5\x82\xc4\x99czyckiej, kujawskiej i pomorskiej), a w wersji skr\xc3\xb3conej serenissima princeps domina Hedwiga regina Polonie lub Hedwigis regina Polonie. Po zawarciu ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85 do tytulatury polskiej Jadwigi dodawano tytulatur\xc4\x99 litewsk\xc4\x85 i rusk\xc4\x85 po m\xc4\x99\xc5\xbcu: Hedvigis regina Polonie, princepsque Lithuanie suprema et heres Russie (kr\xc3\xb3lowa Polski oraz najwy\xc5\xbcsza ksi\xc4\x99\xc5\xbcna Litwy i dziedziczka Rusi). W okresie od maja 1395 r. (\xc5\x9bmier\xc4\x87 siostry Marii, kr\xc3\xb3lowej W\xc4\x99gier) do lipca 1397 r. (zawarcie porozumienia ze szwagrem Zygmuntem Luksemburskim na zje\xc5\xbadzie spiskim) Jadwiga u\xc5\xbcywa\xc5\x82a ponadto tytu\xc5\x82u heres Ungarie (dziedziczka W\xc4\x99gier).\n_START_SECTION_\nSfragistyka\n_START_PARAGRAPH_\nKilka piecz\xc4\x99ci kr\xc3\xb3lowej Jadwigi znanych jest z orygina\xc5\x82\xc3\xb3w i  odlew\xc3\xb3w i odrys\xc3\xb3w, z XIX wieku. Wiadomo, \xc5\xbce piecz\xc4\x99\xc4\x87 majestatyczn\xc4\x85 kr\xc3\xb3lowej odciskano w wosku bezbarwnym, a piecz\xc4\x99\xc4\x87 herbow\xc4\x85 w wosku czerwonym._NEWLINE_Na piecz\xc4\x99ci majestatycznej, przywieszonej m.in. do dokumentu z 1386, wyobra\xc5\xbcono smuk\xc5\x82\xc4\x85 posta\xc4\x87 Jadwigi z insygniami w\xc5\x82adzy, siedz\xc4\x85cej na gotyckim, okaza\xc5\x82ym tronie otoczonym tarczami herbowymi. Odrys piecz\xc4\x99ci pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 Janowi Matejce do namalowania wizerunku Jadwigi na majestacie._NEWLINE_Na innej piecz\xc4\x99ci Jadwigi, przywieszonej do dokumentu z 1387, umieszczono polskiego Or\xc5\x82a zwr\xc3\xb3conego g\xc5\x82ow\xc4\x85, zgodnie z zasad\xc4\x85 kurtuazji herbowej, w stron\xc4\x99 tarczy w\xc4\x99gierskiej linii Andegawen\xc3\xb3w. Ukazany na piecz\xc4\x99ci anio\xc5\x82-tarczownik (tenant \xe2\x80\x93 trzymacz tarczy) jest jednym z pierwszych przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w zastosowania tego schematu ikonograficznego w sfragistyce polskiej. Na ma\xc5\x82ej piecz\xc4\x99ci Jadwigi, przywieszonej do dokumentu z 1397, wyobra\xc5\xbcono herb w\xc4\x99gierskich Andegawen\xc3\xb3w z klejnotem w formie g\xc5\x82owy strusia mi\xc4\x99dzy dwoma pi\xc3\xb3rami._NEWLINE_Legendy piecz\xc4\x99ci s\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zatarte, jednak mimo ubytk\xc3\xb3w czytelna jest tytulatura Jadwigi: Hedwigis dei gracia regina Polonie.\n_START_SECTION_\nData i miejsce urodzenia\n_START_PARAGRAPH_\nW zgodnej opinii \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 w\xc4\x99gierskich i polskich Jadwiga by\xc5\x82a ostatnim dzieckiem ze zwi\xc4\x85zku Ludwika W\xc4\x99gierskiego i El\xc5\xbcbiety Bo\xc5\x9bniaczki. Data urodzin przysz\xc5\x82ej kr\xc3\xb3lowej nie zosta\xc5\x82a odnotowana w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach i mo\xc5\xbce by\xc4\x87 ustalona jedynie na podstawie danych po\xc5\x9brednich. Dawniejsza historiografia za dat\xc4\x99 narodzin Jadwigi uznawa\xc5\x82a rok 1371, opieraj\xc4\x85c si\xc4\x99 na b\xc5\x82\xc4\x99dnym przekazie Jana D\xc5\x82ugosza. W XX w. historycy ustalili, \xc5\xbce w roku 1371 przysz\xc5\x82a na \xc5\x9bwiat starsza siostra Jadwigi Maria Andegawe\xc5\x84ska, a ostatnie dziecko Ludwika W\xc4\x99gierskiego i El\xc5\xbcbiety Bo\xc5\x9bniaczki urodzi\xc5\x82o si\xc4\x99 pod koniec roku 1373 albo na pocz\xc4\x85tku roku 1374._NEWLINE_Jan D\xc4\x85browski jako pierwszy zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 uwag\xc4\x99 na \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a z epoki, z kt\xc3\xb3rych mo\xc5\xbcna wywnioskowa\xc4\x87, \xc5\xbce Jadwiga urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 po 3. pa\xc5\xbadziernika 1373 r. (dokument Ludwika W\xc4\x99gierskiego m\xc3\xb3wi\xc4\x85cy o dw\xc3\xb3ch c\xc3\xb3rkach kr\xc3\xb3la i dziecku, kt\xc3\xb3re si\xc4\x99 dopiero narodzi), a przed 17 kwietnia 1374 (instrukcja poselska wymieniaj\xc4\x85ca imiennie trzy c\xc3\xb3rki kr\xc3\xb3la, w tym Jadwig\xc4\x99). Przyj\xc4\x85\xc5\x82 ponadto, \xc5\xbce najbardziej prawdopodobny czas narodzin Jadwigi to pierwsze tygodnie roku 1374. Anna Misi\xc4\x85g-Boche\xc5\x84ska za najp\xc3\xb3\xc5\xbaniejsz\xc4\x85 mo\xc5\xbcliw\xc4\x85 dat\xc4\x99 narodzin Jadwigi przyj\xc4\x99\xc5\x82a dzie\xc5\x84 18 lutego 1374, poniewa\xc5\xbc z zapisk\xc3\xb3w w Kalendarzu katedralnym krakowskim wynika, \xc5\xbce 18 lutego 1386 Jadwiga by\xc5\x82a ju\xc5\xbc in annis maturitatis, tj. musia\xc5\x82a mie\xc4\x87 w tym dniu uko\xc5\x84czone 12 lat._NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych badaczy przyjmuje, \xc5\xbce Jadwiga urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 albo w dniu 18. lutego 1374, albo kilka dni wcze\xc5\x9bniej, np. 15. lutego lub najwcze\xc5\x9bniej 11. lutego._NEWLINE_Prawdopodobnym miejscem narodzin kr\xc3\xb3lowej Jadwigi by\xc5\x82 zamek wyszehradzki lub zamek budzi\xc5\x84ski.\n_START_SECTION_\nImi\xc4\x99 (imiona)\n_START_PARAGRAPH_\nKr\xc3\xb3lewna Jadwiga otrzyma\xc5\x82a imi\xc4\x99 chrzestne na cze\xc5\x9b\xc4\x87 ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej wroc\xc5\x82awskiej Jadwigi \xc5\x9al\xc4\x85skiej, kanonizowanej w 1267, kt\xc3\xb3rej kult w\xc3\xb3wczas si\xc4\x99 rozwija\xc5\x82, lub po ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej kaliskiej i kr\xc3\xb3lowej Polski Jadwidze, \xc5\xbconie W\xc5\x82adys\xc5\x82awa \xc5\x81okietka, swej prababce. W dokumentach z epoki imi\xc4\x99 Jadwigi zapisywano jako Adviga, Hedviga (Heduiga), Hedvigis (Hedwigis, Heduigis), Hedwig._NEWLINE_By\xc4\x87 mo\xc5\xbce Jadwiga Andegawe\xc5\x84ska nosi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc drugie, s\xc5\x82owia\xc5\x84skie imi\xc4\x99 Draga, pod kt\xc3\xb3rym wyst\xc4\x99puje w zadarskiej kronice Paw\xc5\x82a Pavlovicia. Pierwsze, chrzestne imi\xc4\x99 Jadwiga mog\xc5\x82a otrzyma\xc4\x87 zgodnie z \xc5\xbcyczeniem babki El\xc5\xbcbiety \xc5\x81okietk\xc3\xb3wny, a drugie nada\xc5\x82aby jej matka.\n_START_SECTION_\nWczesne dzieci\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nJadwig\xc4\x99 od dzieci\xc5\x84stwa przygotowywano do pe\xc5\x82nienia roli kr\xc3\xb3lowej poprzez wykszta\xc5\x82cenie. Pobyt w \xc5\x9brodowisku kulturalnym dworu w Budzie sprawi\xc5\x82, \xc5\xbce Jadwiga posiad\xc5\x82a umiej\xc4\x99tno\xc5\x9b\xc4\x87 czytania, znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w obcych, zami\xc5\x82owanie do lektury, muzyki, sztuki i nauki._NEWLINE_15 czerwca 1378 zosta\xc5\x82a zar\xc4\x99czona z o\xc5\x9bmioletnim Wilhelmem z dynastii Habsburg\xc3\xb3w. Odby\xc5\x82a si\xc4\x99 nawet ceremonia zar\xc4\x99czyn maj\xc4\x85cych charakter formalnego \xc5\x9blubu mi\xc4\x99dzy dzie\xc4\x87mi (sponsalia de futuro). Nie by\xc5\x82 to jednak kontrakt nierozerwalny. Podpisano zobowi\xc4\x85zanie, \xc5\xbce strona, kt\xc3\xb3ra zerwa\xc5\x82aby zar\xc4\x99czyny, wyp\xc5\x82aci drugiej stronie 200 000 floren\xc3\xb3w w z\xc5\x82ocie.\n_START_SECTION_\nSprawa ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z Wilhelmem Habsburgiem\n_START_PARAGRAPH_\nKandydatur\xc4\x99 Wilhelma Habsburga na m\xc4\x99\xc5\xbca Jadwigi usilnie popiera\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 opolski, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Opolczyk, kt\xc3\xb3ry nawet opanowa\xc5\x82 24. sierpnia 1385 zamek wawelski, przygotowuj\xc4\x85c dope\xc5\x82nienie ceremonii ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa._NEWLINE__NEWLINE_Panowie krakowscy mieli jednak wobec niej zupe\xc5\x82nie inne plany, chc\xc4\x85c zwi\xc4\x85za\xc4\x87 Polsk\xc4\x99 z Litw\xc4\x85, ofiarowali polsk\xc4\x85 koron\xc4\x99 wielkiemu ksi\xc4\x99ciu litewskiemu Jagielle, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 przyj\xc4\x85\xc4\x87 chrzest razem ze swoim pa\xc5\x84stwem (unia w Krewie 14 sierpnia 1385). Kasztelan krakowski Dobies\xc5\x82aw Kurozw\xc4\x99cki przep\xc4\x99dzi\xc5\x82 austriackiego pretendenta z zamku. Jan D\xc5\x82ugosz utrzymuje, \xc5\xbce zrozpaczona m\xc5\x82odziutka kr\xc3\xb3lowa, pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas wyr\xc4\x85ba\xc4\x87 toporem bram\xc4\x99 wawelsk\xc4\x85, by uciec z mi\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 swojego \xc5\xbcycia na \xc5\x9al\xc4\x85sk (powstrzyma\xc4\x87 mia\xc5\x82 j\xc4\x85 podskarbi wielki koronny Dymitr z Goraja), jednak\xc5\xbce harmonijny zwi\xc4\x85zek, jaki stworzy\xc5\x82a z Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85, \xc5\x9bwiadczy o innej motywacji jej post\xc4\x99powania ni\xc5\xbc uczucie do Habsburga.\n_START_SECTION_\nMa\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo z W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\n11 stycznia 1386 w Wo\xc5\x82kowysku panowie polscy oznajmili Jagielle, \xc5\xbce Jadwiga zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 zosta\xc4\x87 jego \xc5\xbcon\xc4\x85. Kr\xc3\xb3lowa odwo\xc5\x82a\xc5\x82a publicznie swoje sponsalia z Wilhelmem. Jagie\xc5\x82\xc5\x82o przyby\xc5\x82 do Krakowa, gdzie 15. lutego 1386 przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrzest. 18. lutego tego\xc5\xbc roku Jadwiga i Jagie\xc5\x82\xc5\x82o uroczy\xc5\x9bcie zawarli zwi\xc4\x85zek ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84ski w katedrze na Wawelu. Dwa tygodnie p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 4. marca w katedrze wawelskiej odby\xc5\x82a si\xc4\x99 uroczysta koronacja przez abp. Bodzant\xc4\x99 i obecnego legata papieskiego, Maffiolusa de Lampregnano, jej m\xc4\x99\xc5\xbca W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Jagie\xc5\x82\xc5\x82y, na kr\xc3\xb3la Polski._NEWLINE_Historycy wielokrotnie spekulowali na temat relacji mi\xc4\x99dzy Jadwig\xc4\x85 i jej m\xc4\x99\xc5\xbcem, W\xc5\x82adys\xc5\x82awem II Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85. Dominuje przekonanie, i\xc5\xbc Jadwiga by\xc5\x82a w tym politycznym zwi\xc4\x85zku nieszcz\xc4\x99\xc5\x9bliwa, ze wzgl\xc4\x99du na r\xc3\xb3\xc5\xbcnic\xc4\x99 wieku, wychowania, kultury itd. Wed\xc5\x82ug odmiennej koncepcji zaprezentowanej ostatnio Jagie\xc5\x82\xc5\x82o by\xc5\x82 dla Jadwigi raczej postaci\xc4\x85 ojcowsk\xc4\x85, a ich wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcycie mog\xc5\x82o mie\xc4\x87 stosunkowo harmonijny charakter.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczna\n_START_PARAGRAPH_\nNa wiosn\xc4\x99 1387 Jadwiga stan\xc4\x99\xc5\x82a na czele wyprawy rycerstwa polskiego, kt\xc3\xb3rej celem by\xc5\x82a rewindykacja zaj\xc4\x99tej przez W\xc4\x99gr\xc3\xb3w Rusi Czerwonej. 8. marca 1387 potwierdzi\xc5\x82a przywileje dla Lwowa, gwarantuj\xc4\x85c mu prawo sk\xc5\x82adu. Tam te\xc5\xbc 26. wrze\xc5\x9bnia 1387 z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 jej ho\xc5\x82d lenny hospodar mo\xc5\x82dawski Piotr I._NEWLINE_W 1395 r. zmar\xc5\x82a siostra Jadwigi \xe2\x80\x93 Maria, co os\xc5\x82abi\xc5\x82o pozycj\xc4\x99 na W\xc4\x99grzech jej m\xc4\x99\xc5\xbca Zygmunta Luksemburskiego. Aby nie psu\xc4\x87 stosunk\xc3\xb3w z Zygmuntem, Jadwiga zaprzesta\xc5\x82a u\xc5\xbcywa\xc4\x87 tytu\xc5\x82u kr\xc3\xb3lowej W\xc4\x99gier, ale si\xc4\x99 go nie zrzek\xc5\x82a. W 1397 r. dosz\xc5\x82o do spotkania Zygmunta Luksemburskiego z Jadwig\xc4\x85 i W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85. Zygmunt do\xc5\xbcywotnio odst\xc4\x85pi\xc5\x82 Jagielle swoje prawa do Rusi Halickiej, ten natomiast zrezygnowa\xc5\x82 ze zwierzchnictwa nad Mo\xc5\x82dawi\xc4\x85 i Podolem. Podpisano uk\xc5\x82ad pokojowy, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 obowi\xc4\x85zywa\xc4\x87 przez szesna\xc5\x9bcie lat. Zawarcie tego pokoju pozwoli\xc5\x82o stronie polskiej na wyst\xc4\x85pienie wobec Zakonu z roszczeniami dotycz\xc4\x85cymi zwrotu ziemi dobrzy\xc5\x84skiej. W 1397 r. w Inowroc\xc5\x82awiu odby\xc5\x82a zjazd z wielkim mistrzem krzy\xc5\xbcackim Konradem von Jungingenem w celu wynegocjowania powrotu do korony Ziemi Dobrzy\xc5\x84skiej. Zjazd nie przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 pozytywnych rezultat\xc3\xb3w, Krzy\xc5\xbcacy nie byli sk\xc5\x82onni do oddania tego terenu.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturalna i fundacje ko\xc5\x9bcielne\n_START_PARAGRAPH_\nNa swoim dworze skupi\xc5\x82a elit\xc4\x99 intelektualn\xc4\x85 Polski (Piotr Wysz, Mateusz z Krakowa, Hieronim z Pragi). Zleci\xc5\x82a pierwsze w naszej historii t\xc5\x82umaczenie Ksi\xc4\x99gi Psalm\xc3\xb3w na j\xc4\x99zyk polski (zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 po dzi\xc5\x9b dzie\xc5\x84 egzemplarz tego dzie\xc5\x82a znany jako Psa\xc5\x82terz floria\xc5\x84ski)._NEWLINE_Fundowa\xc5\x82a wiele nowych ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w i uposa\xc5\xbca\xc5\x82a ju\xc5\xbc istniej\xc4\x85ce klasztory. Opiekowa\xc5\x82a si\xc4\x99 szpitalami. W 1397 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a burs\xc4\x99 dla polskich i litewskich student\xc3\xb3w przy Uniwersytecie Karola w Pradze. W tym te\xc5\xbc roku uzyska\xc5\x82a zgod\xc4\x99 papie\xc5\xbca na utworzenie fakultetu teologii na Akademii Krakowskiej.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie duchowe\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug zapis\xc3\xb3w kronikarzy \xc5\x9awi\xc4\x99ta Jadwiga uprawia\xc5\x82a surowe umartwienia. Jej kierownikiem duchowym by\xc5\x82 krakowski dominikanin Henryk Bitterfeld, autor traktatu o Komunii \xc5\x9bwi\xc4\x99tej i traktatu ascetyczno-mistycznego napisanego specjalnie dla Jadwigi. W swym \xc5\xbcyciu harmonijnie \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a kontemplacj\xc4\x99 z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 praktyczn\xc4\x85, co wyrazi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85cym do Ewangelii symbolu dw\xc3\xb3ch przeplataj\xc4\x85cych si\xc4\x99 liter MM (Maria i Marta), kt\xc3\xb3ry poleci\xc5\x82a umie\xc5\x9bci\xc4\x87 na \xc5\x9bcianach swej komnaty, a chc\xc4\x85c, by chwa\xc5\x82a Bo\xc5\xbca nieustannie rozbrzmiewa\xc5\x82a w katedrze wawelskiej za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a i zapewni\xc5\x82a utrzymanie Kolegium Psa\xc5\x82terzyst\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy dzie\xc5\x84 i noc \xc5\x9bpiewali psalmy przed Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszym Sakramentem. Ufundowa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc i cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo w\xc5\x82asnor\xc4\x99cznie wyhaftowa\xc5\x82a racjona\xc5\x82 \xe2\x80\x93 drogocenn\xc4\x85 szat\xc4\x99 liturgiczn\xc4\x85 dla biskup\xc3\xb3w krakowskich, zachowan\xc4\x85 po dzi\xc5\x9b dzie\xc5\x84, u\xc5\xbcywan\xc4\x85 podczas najwi\xc4\x99kszych uroczysto\xc5\x9bci._NEWLINE_Jadwiga uprawia\xc5\x82a dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 charytatywn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 ufundowa\xc5\x82a szpital w Bieczu, uposa\xc5\xbcy\xc5\x82a szpitale w Sandomierzu i S\xc4\x85czu oraz otoczy\xc5\x82a opiek\xc4\x85 liczne inne szpitale miejskie i klasztorne, w tym szpital \xc5\x9bw. Jadwigi \xc5\x9al\xc4\x85skiej w Krakowie na Stradomiu. Wykazywa\xc5\x82a wra\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 nie tylko na bied\xc4\x99 materialn\xc4\x85, ale stawa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w obronie ludzkiej godno\xc5\x9bci: do kr\xc3\xb3la W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Jagie\xc5\x82\xc5\x82y, kompensuj\xc4\x85cego pieni\xc4\x99dzmi krzywd\xc4\x99 ch\xc5\x82op\xc3\xb3w mia\xc5\x82a powiedzie\xc4\x87: \xe2\x80\x9eA kt\xc3\xb3\xc5\xbc im \xc5\x82zy powr\xc3\xb3ci?\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nOd dnia kanonizacji wspomnienie liturgiczne w Ko\xc5\x9bciele katolickim obchodzone jest 8 czerwca i w Polsce ma rang\xc4\x99 wspomnienia obowi\xc4\x85zkowego._NEWLINE_\xc5\x9awi\xc4\x99ta Jadwiga jest patronk\xc4\x85 Polak\xc3\xb3w i aposto\xc5\x82k\xc4\x85 Litwy._NEWLINE_W\xc5\x82adze kilku polskich miejscowo\xc5\x9bci zwi\xc4\x85zanych ze \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85 Jadwig\xc4\x85 podj\xc4\x99\xc5\x82y uchwa\xc5\x82y w sprawie ustanowienia jej patronk\xc4\x85 miasta. Decyzje rad miejskich zosta\xc5\x82y oficjalnie potwierdzone przez papie\xc5\xbcy \xc5\x9bw. Jana Paw\xc5\x82a II, Benedykta XVI i Franciszka kt\xc3\xb3rzy og\xc5\x82osili \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85 Jadwig\xc4\x99 patronk\xc4\x85 m.in. Nieszawy w 2003, Radomska w roku 2008, Inowroc\xc5\x82awia w roku 2009 i Tczewa w roku 2016._NEWLINE_Karol Kurpi\xc5\x84ski po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 jej oper\xc4\x99 Jadwiga Kr\xc3\xb3lowa Polska (libretto: Julian Ursyn Niemcewicz, 1814). W 1964 jej wizerunek wraz z kr\xc3\xb3lem W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85 znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na znaczku pocztowym projektu Stefana Ma\xc5\x82eckiego o nominale 2,50 z\xc5\x82, wyemitowanym 5 maja przez Poczt\xc4\x99 Polsk\xc4\x85 w ramach serii znaczk\xc3\xb3w z okazji 600-lecia Uniwersytetu Jagiello\xc5\x84skiego._NEWLINE_W 1990 z inicjatywy fundator\xc3\xb3w: kard. Franciszka Macharskiego i bp. prof. dr. hab. Wac\xc5\x82awa \xc5\x9awierzawskiego, \xc3\xb3wczesnego rektora Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie za\xc5\x82o\xc5\xbcono fundacj\xc4\x99 pod nazw\xc4\x85 Fundacja im. \xc5\x9awi\xc4\x99tej Kr\xc3\xb3lowej Jadwigi dla UPJPII, w celu rozbudowy maj\xc4\x85tku uczelni, a tak\xc5\xbce pomocy finansowej w realizacji zada\xc5\x84 w dziedzinie nauk humanistycznych oraz kszta\xc5\x82cenia kadry naukowej i student\xc3\xb3w. Ponadto w 2000 z inicjatywy Aleksandry Markiewicz w Puszczykowie za\xc5\x82o\xc5\xbcono inn\xc4\x85 fundacj\xc4\x99 pod nazw\xc4\x85 Fundacja im. Kr\xc3\xb3lowej Polski \xc5\x9bw. Jadwigi w celu szeroko rozumianej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci o charakterze charytatywnym, w tym przede wszystkim rehabilitacji spo\xc5\x82ecznej i zawodowej oraz integracji os\xc3\xb3b niepe\xc5\x82nosprawnych._NEWLINE_W 1997 Telewizja Polska nakr\xc4\x99ci\xc5\x82a film dokumentalny w re\xc5\xbcyserii Andrzeja Baczy\xc5\x84skiego i Tadeusza Szymy pt. Drogi Kr\xc3\xb3lowej Jadwigi._NEWLINE_18 pa\xc5\xbadziernika 2009 w Budapeszcie ods\xc5\x82oni\xc4\x99to i po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono pierwszy pomnik \xc5\x9bw. Jadwigi na W\xc4\x99grzech._NEWLINE_Dwa mosty w Polsce, w Bydgoszczy i Poznaniu nazwano jej imieniem. Ponadto w kilkudziesi\xc4\x99ciu miejscowo\xc5\x9bciach, jedn\xc4\x85 z ulic r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nazwano jej imieniem, m.in. w: Bydgoszczy, D\xc4\x85browie G\xc3\xb3rniczej, Krakowie, Poznaniu, Toruniu czy Zamo\xc5\x9bciu. Jeden z plac\xc3\xb3w w \xc5\xbbaganiu nosi jej imi\xc4\x99. Na Rynku w Inowroc\xc5\x82awiu 20 kwietnia 2011 ods\xc5\x82oni\xc4\x99to pomnik jej po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony. Ponadto pomniki ku jej czci postawiono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Radomsku i Krakowie (wsp\xc3\xb3lnie z kr\xc3\xb3lem Jagie\xc5\x82\xc5\x82\xc4\x85)._NEWLINE_Od roku 2006 \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Kr\xc3\xb3lowa Jadwiga Andegawe\xc5\x84ska jest patronk\xc4\x85 Uniwersytetu Rzeszowskiego._NEWLINE_Wiele plac\xc3\xb3wek o\xc5\x9bwiatowych zosta\xc5\x82o nazwanych jej imieniem, m.in.: II Liceum Og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce w Siedlcach, II Liceum Og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce w Toruniu, III Liceum Og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce w Inowroc\xc5\x82awiu, X Liceum Og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ce w Warszawie, Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Og\xc3\xb3lnoksza\xc5\x82c\xc4\x85cych nr 2 w Nowym Targu; czy szko\xc5\x82y podstawowe, m.in. w: Bia\xc5\x82ym Ko\xc5\x9bciele, Bia\xc5\x82ymstoku (nr 50), Choczni (nr 2), Czechowicach-Dziedzicach (nr 2), Cz\xc4\x99stochowie (nr 29), Jarocinie (nr 2), Jaros\xc5\x82awiu (nr 1), Knurowie (nr 6), Konstantynowie \xc5\x81\xc3\xb3dzkim (nr 1), Lublinie (nr 21), Osieku (nr 2), O\xc5\x9bwi\xc4\x99cimiu (nr 1), Pcimiu (nr 5), Sierczy, Sulejowie (nr 2), Swarz\xc4\x99dzu (nr 2), Tarnowskich G\xc3\xb3rach (nr 5), T\xc5\x82uszczu, Uninie czy Wilkowicach (nr 2).'