b'\n_START_ARTICLE_\nEnergetyka wodna w Islandii\n_START_PARAGRAPH_\nEnergetyka wodna w Islandii \xe2\x80\x93 ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba przemys\xc5\x82u islandzkiego zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 pozyskiwaniem energii w\xc3\xb3d i jej przetwarzaniem na energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85. _NEWLINE_Hydroenergetyka pokrywa 73,1% krajowego zapotrzebowania na energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85. Islandia zajmuje 11. miejsce w Europie pod wzgl\xc4\x99dem produkcji energii elektrycznej w hydroelektrowniach i 1. miejsce na \xc5\x9bwiecie pod wzgl\xc4\x99dem produkcji na 1 mieszka\xc5\x84ca.\n_START_SECTION_\nWarunki naturalne\n_START_PARAGRAPH_\nPonad 10% wyspy pokrywaj\xc4\x85 lodowce (najwi\xc4\x99ksze z nich to Vatnaj\xc3\xb6kull, Langj\xc3\xb6kull i Hofsj\xc3\xb6kull), z kt\xc3\xb3rych wyp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 liczne rzeki polodowcowe, jak np.  \xc3\x9ej\xc3\xb3rs\xc3\xa1, J\xc3\xb6kuls\xc3\xa1 \xc3\xa1 Fj\xc3\xb6llum, Hv\xc3\xadt\xc3\xa1, Skj\xc3\xa1lfandaflj\xc3\xb3t, J\xc3\xb6kuls\xc3\xa1 \xc3\xa1 Br\xc3\xba, czy te\xc5\xbc Tungna\xc3\xa1. Cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 one du\xc5\xbcym przep\xc5\x82ywem wody (do 100m\xc2\xb3/s) oraz du\xc5\xbcymi r\xc3\xb3\xc5\xbcnicami wysoko\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 od \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 na wysoko\xc5\x9bci kilkuset m n.p.m. do uj\xc5\x9bcia do oceanu. Takie czynniki w po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z du\xc5\xbc\xc4\x85 liczb\xc4\x85 wodospad\xc3\xb3w stanowi\xc4\x85 bardzo dobre warunki do rozwoju energetyki wodnej. Mimo to, ze wzgl\xc4\x99du na du\xc5\xbce walory przyrodnicze, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rzek jest obj\xc4\x99ta ochron\xc4\x85 i ich eksploatacja energetyczna jest zabroniona._NEWLINE_Potencja\xc5\x82 hydroenergetyczny Islandii oszacowano na 184 TWh/rok, z czego wykorzystywanie 40 TWh/rok jest ekonomicznie op\xc5\x82acalne. Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 roczn\xc4\x85 produkcj\xc4\x99 energii elektrycznej pochodz\xc4\x85cej z hydroelektrowni na Islandii, kt\xc3\xb3ra wynosi 13,8 TWh (2017), wykorzystywane jest oko\xc5\x82o 1/3 op\xc5\x82acalnego potencja\xc5\x82u energetycznego.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsz\xc4\x85 elektrowni\xc4\x99 wodn\xc4\x85 na Islandii otwarto w 1904 roku. Znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w okolicach Reykjav\xc3\xadku i mia\xc5\x82a moc 9 kW. Kolejn\xc4\x85 hydroelektrowni\xc4\x99 o nazwie Fjar\xc3\xb0arselsvirkjun otwarto w 1913 roku, natomiast w roku 1921 do u\xc5\xbcytku zosta\xc5\x82a oddana elektrownia w Sey\xc3\xb0isfj\xc3\xb6r\xc3\xb0ur o mocy 1 MW. _NEWLINE_Kolejne inwestycje w hydroenergetyk\xc4\x99 nast\xc4\x85pi\xc5\x82y w latach 50. XX wieku. Na rzece Sog otwarto dwie elektrownie w 1953 roku o mocy 31 MW i w 1959 roku o mocy 26,4 MW. Nale\xc5\xbca\xc5\x82y one cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo do rz\xc4\x85du Islandii i by\xc5\x82y pierwszymi inwestycjami energetycznymi w kraju z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o przemy\xc5\x9ble. _NEWLINE_W 1965 roku rz\xc4\x85d wsp\xc3\xb3lnie z urz\xc4\x99dem miasta Reykjav\xc3\xadk za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 energetyczn\xc4\x85 Landsvirkjun. W 1969 roku wsp\xc3\xb3lnie wybudowali elektrowni\xc4\x99 o mocy 210 MW na rzece \xc3\x9ej\xc3\xb3rs\xc3\xa1, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3lnie wa\xc5\xbcna dla powstaj\xc4\x85cego w\xc3\xb3wczas w po\xc5\x82udniowo-wschodniej Islandii przemys\xc5\x82u wydobycia i produkcji aluminium._NEWLINE_W 2002 r. 17% energii elektrycznej produkowanej na Islandii pochodzi\xc5\x82o z hydroenergetyki. W zwi\xc4\x85zku z tym rz\xc4\x85d postanowi\xc5\x82, \xc5\xbce powinna powsta\xc4\x87 infrastruktura pozwalaj\xc4\x85ca na uzyskiwanie kolenych 30 TWh rocznie z tego \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a. W 2009 r. Islandia zako\xc5\x84czy\xc5\x82a sw\xc3\xb3j najwi\xc4\x99kszy program hydroenergetyczny, oddaj\xc4\x85c do u\xc5\xbcytku kompleks K\xc3\xa1rahnj\xc3\xbaka o mocy 690 MW. Projekt ten powsta\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o kompleksie hutniczym w Rey\xc3\xb0arfj\xc3\xb6r\xc3\xb0ur.'