b'\n_START_ARTICLE_\nTeolog\n_START_PARAGRAPH_\nTeolog \xe2\x80\x93 osoba zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 systematycznym, opartym na metodach filozoficznych, historycznych i in., studium twierdze\xc5\x84 religijnych uznawanych za objawione dotycz\xc4\x85cych Boga oraz Jego relacji do \xc5\x9bwiata, w my\xc5\x9bl maksymy (\xc5\x82ac.) fides quaerens intellectum - wiara szukaj\xc4\x85ca zrozumienia. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej zwi\xc4\x85zana z chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwem._NEWLINE_Poprzez zapo\xc5\xbcyczenie, czasem teologami nazywa si\xc4\x99 my\xc5\x9blicieli innych religii, jak judaizm czy islam. Teolodzy posiadaj\xc4\x85 zwykle uniwersyteckie wykszta\xc5\x82cenie teologiczne, cz\xc4\x99sto legitymuj\xc4\x85 si\xc4\x99 stopniami naukowymi lub te\xc5\xbc tytu\xc5\x82em naukowym profesora.\n_START_SECTION_\nTeolog w Ko\xc5\x9bciele katolickim\n_START_PARAGRAPH_\nW rozumieniu przyj\xc4\x99tym w katolicyzmie teologia, inaczej ni\xc5\xbc filozofia religii, zwi\xc4\x85zana jest z wiar\xc4\x85 Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, kt\xc3\xb3rego za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem wed\xc5\x82ug chrze\xc5\x9bcijan jest Chrystus. Dlatego teologiem katolickim we w\xc5\x82a\xc5\x9bciwym sensie tego s\xc5\x82owa jest ten, kto otrzyma\xc5\x82 mandat od w\xc5\x82adz ko\xc5\x9bcielnych. Mandat ten oznacza swego rodzaju nostryfikacj\xc4\x99 ze strony Magisterium Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug watyka\xc5\x84skiej Kongregacji Nauki Wiary, fakt konieczno\xc5\x9bci posiadania mandatu ko\xc5\x9bcielnego nie odbiera teologowi prawa do postawy krytycznej, krytycyzm nie jest jednak wed\xc5\x82ug tej\xc5\xbce Kongregacji to\xc5\xbcsamy z "duchem krytycznym", kt\xc3\xb3ry naznaczony jest zwykle subiektywnymi emocjami i uprzedzeniami. Zg\xc5\x82\xc4\x99bienie Objawienia wymaga si\xc4\x99gania do w\xc5\x82a\xc5\x9bciwego rodzaju filozofii i innych nauk, kt\xc3\xb3re harmonijnie ujmuj\xc4\x85 prawd\xc4\x99 o cz\xc5\x82owieku, \xc5\x9bwiecie i Bogu. Kryterium oceny tych nauk i ich narz\xc4\x99dzi poj\xc4\x99ciowych stanowi sama nauka objawiona. W zastosowaniu tego kryterium pomaga nadprzyrodzony zmys\xc5\x82 wiary obecny w Ko\xc5\x9bciele. Razem z szacunkiem do chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiego depozytu nauczania wiary teolog w swej refleksji ma by\xc4\x87 krytyczny, ma prowadzi\xc4\x87 swe badania racjonalnie, rzetelnie spe\xc5\x82niaj\xc4\x85c jej wymogi epistemologiczne - poniewa\xc5\xbc teologia w ci\xc4\x85gu swego istnienia stworzy\xc5\x82a w\xc5\x82asny system wiedzy naukowej. Przyk\xc5\x82adem teolog\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy w XX w. utracili prawo do wyk\xc5\x82adania teologii katolickiej z powodu zbyt wielkich rozbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci ich pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w z Tradycj\xc4\x85 Apostolsk\xc4\x85, byli m.in. niemieccy teolodzy Hans K\xc3\xbcng oraz Uta Ranke-Heinemann._NEWLINE_Historycznie, od pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w drugiego tysi\xc4\x85clecia chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa ortodoksj\xc4\x85 teolog\xc3\xb3w w Ko\xc5\x9bciele katolickim zajmowa\xc5\x82a si\xc4\x99 inkwizycja, kt\xc3\xb3ra p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82a przekszta\xc5\x82cona w \xc5\x9awi\xc4\x99te Oficjum, by w 1965 trakcie Soboru watyka\xc5\x84skiego II otrzyma\xc4\x87 nazw\xc4\x99 Kongregacja Nauki Wiary.\n_START_SECTION_\nTeolog w uj\xc4\x99ciu R. Latourelle\'a\n_START_PARAGRAPH_\nTeolog chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski znajduje fundament dla swej refleksji teologicznej w jednej i tej samej wierze Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a (por. Ef 4,5; 1 Kor 12,29), kt\xc3\xb3ra skupia si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82  podstawowego twierdzenia, \xc5\xbce B\xc3\xb3g objawia si\xc4\x99 i staje si\xc4\x99 darem w Jezusie Chrystusie. Przedmiotem bada\xc5\x84 teologa jest wiara jednocze\xc5\x9bnie jako tajemnica oraz jako wydarzenie historyczne. Zadanie teologa bowiem to nie tylko badanie Objawienia jako zespo\xc5\x82u prawd wiary, lecz tak\xc5\xbce studium nad interwencj\xc4\x85 Boga w historii ludzko\xc5\x9bci poprzez badania nad histori\xc4\x85, cia\xc5\x82em i j\xc4\x99zykiem Jezusa. Istotn\xc4\x85 cech\xc4\x85 pos\xc5\x82ugi teologa jest przynale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 do spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a poprzez wiar\xc4\x99. Warunek ten jest na tyle istotny, \xc5\xbce niespe\xc5\x82nienie go neguje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 uznania danego uczonego za teologa.\n_START_SECTION_\nTeolog w uj\xc4\x99ciu Paula Tillicha\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug Paula Tillicha, teolog - analogicznie do filozofa - jest w swej refleksji rozpi\xc4\x99ty mi\xc4\x99dzy konkretn\xc4\x85 egzystencjaln\xc4\x85 rzeczywisto\xc5\x9bci\xc4\x85 a uniwersalnym logosem. Sytuacja ta jest trudna do zaakceptowania przez pobo\xc5\xbcny i wp\xc5\x82ywowy ko\xc5\x9bcielny ch\xc3\xb3r tych, kt\xc3\xb3rzy \xc5\xbcyj\xc4\x85 w [kr\xc4\x99gu] niepodwa\xc5\xbcalnych twierdze\xc5\x84. W ten spos\xc3\xb3b teologia mo\xc5\xbce sta\xc4\x87 si\xc4\x99 kamieniem potkni\xc4\x99cia dla ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Mo\xc5\xbce jednak sta\xc4\x87 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc demoniczn\xc4\x85 pokus\xc4\x85 dla teologa. Niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87, kt\xc3\xb3ra jest koniecznym warunkiem pracy teologicznej, mo\xc5\xbce zniszczy\xc4\x87 jego konieczne zaanga\xc5\xbcowanie w wiar\xc4\x99. To napi\xc4\x99cie jest ci\xc4\x99\xc5\xbcarem ale i wielko\xc5\x9bci\xc4\x85 ka\xc5\xbcdej pracy teologicznej.\n_START_SECTION_\nTeolog w uj\xc4\x99ciu Karla Bartha\n_START_PARAGRAPH_\nW uj\xc4\x99ciu Karla Bartha z Bazylei, innego znanego XX w. teologa protestanckiego, g\xc5\x82\xc3\xb3wnym zadaniem, zar\xc3\xb3wno kaznodziei jak i teologa, jest m\xc3\xb3wienie o Bogu w spos\xc3\xb3b powa\xc5\xbcny, tzn. poruszaj\xc4\x85c si\xc4\x99 w rzeczywisto\xc5\x9bci objawienia i wiary. B\xc4\x99dzie to oznacza\xc5\x82o poszukiwanie S\xc5\x82owa Bo\xc5\xbcego, kt\xc3\xb3re cz\xc4\x99sto jest w konflikcie z zawik\xc5\x82an\xc4\x85 natur\xc4\x85 ludzkiego \xc5\xbcycia. By je odnale\xc5\xba\xc4\x87, nale\xc5\xbcy zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 si\xc4\x99 do Biblii. Karl Barth, wysuwa\xc5\x82 ten postulat dostrzegaj\xc4\x85c braki racjonalistycznej postawy liberalnej teologii protestanckiej. Urodzony w 1886 r., odby\xc5\x82 studia teologiczne w Bernie, Berlinie, Tybindze i Marburgu, przyswoi\xc5\x82 sobie metodologi\xc4\x99 rz\xc4\x85dz\xc4\x85c\xc4\x85 nowoczesn\xc4\x85 teologi\xc4\x85 protestanck\xc4\x85 \xe2\x80\x93 metod\xc4\x99 historyczno-krytyczn\xc4\x85. W swojej dojrza\xc5\x82ej refleksji poszed\xc5\x82 jednak w \xc5\x9blady swego ojca Johanna Friedricha, kt\xc3\xb3ry pos\xc5\x82ug\xc4\x99 pastora zamieni\xc5\x82 na  prac\xc4\x99 wyk\xc5\x82adowcy w Kolegium Kaznodziej\xc3\xb3w w Bazylei - uczelni powo\xc5\x82anej do \xc5\xbcycia, by kszta\xc5\x82ci\xc4\x87 kaznodziej\xc3\xb3w w teologii biblijnej wbrew panuj\xc4\x85cym trendom teologii liberalnej. Karl Barth uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno jego nauczyciele W. Herrmann, A. von Harnack i E. Troeltsch, jak i wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 teolog\xc3\xb3w od czas\xc3\xb3w Reformacji, w mniejszym lub wi\xc4\x99kszym stopniu S\xc5\x82owo Bo\xc5\xbce zast\xc4\x85pili s\xc5\x82owem ludzkim. Teologia zosta\xc5\x82a g\xc5\x82\xc4\x99boko naznaczona humanistycznym, antropocentrycznym racjonalizmem. Barth krytykowa\xc5\x82 za to szczeg\xc3\xb3lnie F. Schleiermachera, kt\xc3\xb3rego teologia dominowa\xc5\x82a w XIX w.\n_START_SECTION_\nSpecjalizacje\n_START_PARAGRAPH_\nJak inne dziedziny wiedzy, tak i teologia przesz\xc5\x82a w ci\xc4\x85gu wiek\xc3\xb3w proces specjalizacji. St\xc4\x85d teolodzy wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bni zazwyczaj specjalizuj\xc4\x85 si\xc4\x99 w jakiej\xc5\x9b jednej okre\xc5\x9blonej dyscyplinie teologii, z kt\xc3\xb3rych najbardziej znane s\xc4\x85: dogmatyka, biblistyka, teologia moralna, teologia fundamentalna, teologia pastoralna i liturgika.\n_START_SECTION_\nBibli\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nBiblista, kt\xc3\xb3ry jest teologiem, nie mo\xc5\xbce zaj\xc4\x85\xc4\x87 niezaanga\xc5\xbcowanego pogl\xc4\x85du na Bibli\xc4\x99. Z jednej strony u\xc5\xbcywa stoj\xc4\x85cych do jego dyspozycji metod naukowych, badaj\xc4\x85c teksty biblijne jako s\xc5\x82owa ludzi, kt\xc3\xb3rymi pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 B\xc3\xb3g by wypowiedzie\xc4\x87 swoje s\xc5\x82owo - s\xc5\x82owo Bo\xc5\xbce. Boskie autorstwo Biblii \xe2\x80\x94 kt\xc3\xb3re uznaje na podstawie wiary \xe2\x80\x94 jest faktem podstawowym. Encyklika Divino afflante Spiritu papie\xc5\xbca Piusa XII oraz  konstytucja Dei Verbum Vaticanum II da\xc5\x82y biblistom katolickim uprawnion\xc4\x85 wolno\xc5\x9b\xc4\x87 w odniesieniu do najwy\xc5\xbcszego nauczycielskiego autorytetu Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Dotyczy to zw\xc5\x82aszcza stosowania w krytyce biblijnej badaj\xc4\x85cej ludzki aspekt Pisma \xc5\x9awi\xc4\x99tego takich samych regu\xc5\x82, jakie si\xc4\x99 stosuje w interpretacji ka\xc5\xbcdego dzie\xc5\x82a literackiego. Teksty te, od strony autorstwa ludzkiego podlegaj\xc4\x85 potr\xc3\xb3jnej krytyce: tekstowej, literackiej oraz historycznej.\n_START_SECTION_\nLiturgi\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nLiturgi\xc5\x9bci odegrali ogromn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w odnowie liturgicznej dokonanej po Soborze watyka\xc5\x84skim II. Wed\xc5\x82ug M. Skelley SJ trzema teologami, kt\xc3\xb3rzy wp\xc5\x82yn\xc4\x99li na my\xc5\x9bl i praktyk\xc4\x99 liturgiczn\xc4\x85 Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a katolickiego XX wieku byli: Odo Casel, teolog benedykty\xc5\x84ski z opactwa Maria Lach, holenderski dominikanin Edward Schillebeeckx OP oraz niemiecki jezuita Karl Rahner. Ci trzej teolodzy opr\xc3\xb3cz wielu innych, jak Louis Bouyer, Yves Congar, Jean Dani\xc3\xa9lou i inni, zmienili spos\xc3\xb3b rozumienia liturgii w Ko\xc5\x9bciele XX w. poprzez badania nad takimi zagadnieniami jak teologia misterium, Chrystus jako sakrament, Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 jako sakrament, powszechno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x82aski, \xc5\x82aska jako samo-objawienie si\xc4\x99 Boga oraz natura znak\xc3\xb3w sakramentalnych.'