b'\n_START_ARTICLE_\nBodegraven\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nBodegraven le\xc5\xbcy w samym \xc5\x9brodku Randstad, w jednakowej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci ok. 30 km od g\xc5\x82\xc3\xb3wnych miast regionu: Rotterdamu, Amsterdamu, Hagi i Utrechtu, po obu brzegach rzeki Oude Rijn (Stary Ren). W granicach miasta znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 \xc5\x9bluzy na tej rzece. Najstarsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym brzegu rzeki, wok\xc3\xb3\xc5\x82 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a St. Galluskerk.\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 administracyjny\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad miasta wchodzi 6 dzielnic: Noord, Centrum, Dronenwijk, Broekvelden, Zuidzijde i Weideveld (nowa dzielnica w budowie). W Bodegraven wydzielono 3 tereny specjalnie dla przedsi\xc4\x99biorstw komercyjnych i przemys\xc5\x82owych: Broekvelden, Groote Wetering i Rijnhoek (w trakcie powstawania).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nBodegraven by\xc5\x82o zamieszkiwane ju\xc5\xbc w czasach Imperium rzymskiego. Strzeg\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas jego p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych granic, le\xc5\xbc\xc4\x85c na Limes Germanicus. Rzymianie zbudowali te\xc5\xbc drog\xc4\x99 oraz forty graniczne tzw. kasztele, m.in. w Woerden i Zwammerdam. Po\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82y te fakty wykopaliska archeologiczne. Znalezione przedmioty s\xc4\x85 eksponowane w urz\xc4\x99dzie miasta. O p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych losach rzymskiej osady niewiele wiadomo. Na mapie z 890 roku w miejscu obecnego Bodegraven zaznaczono nazw\xc4\x99 "Bodello", natomiast w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych okresach historycznych pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 kilkakrotnie nazwa "Bodelograven", kt\xc3\xb3ra najprawdopodobniej da\xc5\x82a pocz\xc4\x85tek dzisiejszej nazwie miasta. Przypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce nazwa miasta i jego herb wzi\xc4\x99\xc5\x82y sw\xc3\xb3j pocz\xc4\x85tek od rodziny (Graven van Bodelo), kt\xc3\xb3ra je posiada\xc5\x82a. Inna legenda m\xc3\xb3wi o przybyciu w te okolice dostojnego wys\xc5\x82annika (bode), kt\xc3\xb3ry zmar\xc5\x82 i zosta\xc5\x82 pogrzebany (graven) w tych okolicach. W herbie miasta wida\xc4\x87 kapelusz owego dostojnika oraz dwie \xc5\x82opaty._NEWLINE_Pewne jest istnienie niewielkiej osady ok. roku 1050. Przez dwa wieki toczy\xc5\x82 si\xc4\x99 sp\xc3\xb3r o zaw\xc5\x82adni\xc4\x99cie miejscowo\xc5\x9bci\xc4\x85 pomi\xc4\x99dzy hrabiami holenderskimi a biskupem Utrechtu. W 1257 na mocy orzeczenia s\xc4\x85du Bodegraven sta\xc5\x82o si\xc4\x99 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 hrabstwa graafschap Holland. Pod koniec \xc5\x9bredniowiecza tereny wok\xc3\xb3\xc5\x82 Bodegraven zmeliorowano, a ok. 1350 powsta\xc5\x82a \xc5\x9bluza na Oude Rijn. W 1672, podczas wojny Republiki Zjednoczonych Prowincji z Angli\xc4\x85, Francj\xc4\x85 M\xc3\xbcnsterem i Koloni\xc4\x85 Bodegraven znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 tu\xc5\xbc za Holendersk\xc4\x85 Lini\xc4\x85 Wodn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 barier\xc4\x85 maj\xc4\x85c\xc4\x85 powstrzyma\xc4\x87 post\xc4\x99py wojsk francuskich. Francuzom jednak\xc5\xbce uda\xc5\x82o si\xc4\x99 j\xc4\x85 sforsowa\xc4\x87 podczas zimy, gdy\xc5\xbc woda zamarz\xc5\x82a, a Bodegraven zosta\xc5\x82o przez nich zniszczone podczas wycofywania si\xc4\x99 przed kontratakuj\xc4\x85cymi wojskami holenderskimi. Na kr\xc3\xb3tko po tych wydarzeniach wzniesiono fort Wierickerschans po\xc5\x82o\xc5\xbcony na wsch\xc3\xb3d od miasta._NEWLINE_Miasto rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 odt\xc4\x85d bez przeszk\xc3\xb3d a\xc5\xbc do 1870, kiedy to strawi\xc5\x82 je po\xc5\xbcar, kt\xc3\xb3ry rozprzestrzeni\xc5\x82 si\xc4\x99 z miejscowej piekarni. Sp\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82o ponad sto dom\xc3\xb3w w mie\xc5\x9bcie, w tym budynek siedziby w\xc5\x82adz miasta wraz z archiwum, a 130 rodzin zosta\xc5\x82o z dnia na dzie\xc5\x84 bezdomnymi. Og\xc3\xb3lnokrajowa zbi\xc3\xb3rka pieni\xc4\x99\xc5\xbcna pozwoli\xc5\x82a na szybk\xc4\x85 odbudow\xc4\x99 miasta. W XX wieku Bodegraven rozros\xc5\x82o si\xc4\x99. W pierwszej dekadzie tego stulecia rozbudowano je w kierunku po\xc5\x82udniowym do linii kolejowej, a w latach 50. XX wieku w kierunk\xc3\xb3w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym, do trasy A12.\n_START_SECTION_\nHandel\n_START_PARAGRAPH_\nBodegraven znane jest jako o\xc5\x9brodek handlu serami. Rynek handlu serami zosta\xc5\x82 oficjalnie utworzony w 1882, za\xc5\x9b od 1884 w Bodegraven odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w ka\xc5\xbcdy wtorek rano targi sera (ch\xc5\x82opi przywozili bryczkami wyprodukowane sery na sprzeda\xc5\xbc), kt\xc3\xb3re zlikwidowano w 2001, lecz miasto w dalszym ci\xc4\x85gu odgrywa wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w produkcji, przechowywaniu i eksporcie ser\xc3\xb3w, zorganizowanych w spos\xc3\xb3b wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesny. Zlokalizowane s\xc4\x85 tu wielkie hurtownie ser\xc3\xb3w: De Groot - Verbrug Kaas, Kaashandel G. v.d. Heiden, Noordhoek Cheese oraz Zijerveld en Veldhuyzen BV._NEWLINE_W Bodegraven produkowano do 1998 roku szampony do w\xc5\x82os\xc3\xb3w o nazwie Andr\xc3\xa9lon. Firm\xc4\x99 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w latach 40. XX wieku Andr\xc3\xa9 de Jong. W 2005 fabryk\xc4\x99 ca\xc5\x82kowicie zamkni\xc4\x99to, a produkcj\xc4\x99 wyrob\xc3\xb3w kosmetycznych przeniesiono m.in. do Polski. Obecnie firma znajduje si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach koncernu Unilever. Budynki fabryki zosta\xc5\x82y w 2007 przebudowane na kompleks z apartamentami mieszkalnymi Phoenix.\n_START_SECTION_\nKultura i rekreacja\n_START_PARAGRAPH_\nW Bodegraven znajduje si\xc4\x99 dom kultury Het Evertshuis, w kt\xc3\xb3rym mieszcz\xc4\x85 si\xc4\x99: biblioteka publiczna, sala gimnastyczna, teatr i sale konferencyjne, a na poddaszu muzeum sera.  Ponadto mieszka\xc5\x84cy mog\xc4\x85 korzysta\xc4\x87 z basenu De Kuil._NEWLINE_W pobli\xc5\xbcu miasta po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 tereny rekreacyjne: Reeuwijkse Hout, Reeuwijkse plassen i Nieuwkoopse plassen, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie nadaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 do uprawiania sport\xc3\xb3w wodnych oraz trasy przeznaczone do spacer\xc3\xb3w i wycieczek rowerowych.\n_START_SECTION_\nStacja kolejowa\n_START_PARAGRAPH_\nW Bodegraven znajduje si\xc4\x99 dworzec kolejowy (skr\xc3\xb3t Bdg), kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1878. Od grudnia 2006 na stacji zatrzymuje si\xc4\x99 dwa razy na godzin\xc4\x99 poci\xc4\x85g mi\xc4\x99dzymiastowy Intercity z Leiden do Utrechtu. Jest to jedyna stacja pomi\xc4\x99dzy  Alphen aan den Rijn i Woerden.'