b'\n_START_ARTICLE_\nKolec dendrytyczny\n_START_PARAGRAPH_\nKolec dendrytyczny \xe2\x80\x93 wypustka pokrywaj\xc4\x85ca dendryty niekt\xc3\xb3rych neuron\xc3\xb3w, odbiera sygna\xc5\x82y pobudzaj\xc4\x85ce od innych neuron\xc3\xb3w poprzez znajduj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 na jej szczycie synaps\xc4\x99. Dendryty pojedynczego neuronu mog\xc4\x85 by\xc4\x87 pokryte tysi\xc4\x85cami kolc\xc3\xb3w dendrytycznych. Ponad 90% synaps pobudzaj\xc4\x85cych w uk\xc5\x82adzie nerwowym jest po\xc5\x82o\xc5\xbconych na kolcach dendrytycznych._NEWLINE_Kolce dendrytyczne zosta\xc5\x82y po raz pierwszy opisane przez neuroanatoma Santiago Ram\xc3\xb3n y Cajala w 1888 roku._NEWLINE_Kolce dendrytyczne charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 plastyczno\xc5\x9bci\xc4\x85. Obserwuje si\xc4\x99 znacz\xc4\x85ce zmiany w ich liczbie, przyjmowanych rozmiarach i kszta\xc5\x82cie, zachodz\xc4\x85ce w kr\xc3\xb3tkich okresach czasu. Zmiany te s\xc4\x85 zwi\xc4\x85zane z procesami uczenia si\xc4\x99 i zapami\xc4\x99tywania.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nObecno\xc5\x9b\xc4\x87 kolc\xc3\xb3w dendrytycznych zanotowano u wszystkich kr\xc4\x99gowc\xc3\xb3w i niekt\xc3\xb3rych owad\xc3\xb3w._NEWLINE__NEWLINE_U cz\xc5\x82owieka kolce dendrytyczne znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy innymi na dendrytach neuron\xc3\xb3w piramidowych kory m\xc3\xb3zgu, kom\xc3\xb3rek Purkiniego w m\xc3\xb3\xc5\xbcd\xc5\xbcku oraz neuron\xc3\xb3w pr\xc4\x85\xc5\xbckowia. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce w ca\xc5\x82ym ludzkim m\xc3\xb3zgu znajduje si\xc4\x99 ponad 10\xc2\xb9\xc2\xb3 kolc\xc3\xb3w dendrytycznych._NEWLINE__NEWLINE_\xc5\x9arednie zag\xc4\x99szczenie kolc\xc3\xb3w pokrywaj\xc4\x85cych dendryt to ok. 2-10 kolc\xc3\xb3w/1 \xce\xbcm dendrytu.\n_START_SECTION_\nBudowa wewn\xc4\x99trzna\n_START_PARAGRAPH_\nZa du\xc5\xbc\xc4\x85 plastyczno\xc5\x9b\xc4\x87 kolc\xc3\xb3w odpowiadaj\xc4\x85 filamenty aktynowe b\xc4\x99d\xc4\x85ce g\xc5\x82\xc3\xb3wnym sk\xc5\x82adnikiem ich cytoszkieletu. W kolcach dendrytycznych obecne s\xc4\x85 liczne rybosomy co \xc5\x9bwiadczy o wysokim poziomie syntezy bia\xc5\x82ka zachodz\xc4\x85cej w tych strukturach. Nie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 natomiast mikrotubule oraz mitochondria._NEWLINE_Oko\xc5\x82o 10% powierzchni b\xc5\x82ony kom\xc3\xb3rkowej kolc\xc3\xb3w wchodzi w sk\xc5\x82ad synaps i zawiera receptory dla glutaminianu (g\xc5\x82\xc3\xb3wnego neuroprzeka\xc5\xbanika pobudzaj\xc4\x85cego) - s\xc4\x85 to m.in. receptory NMDA oraz receptory AMPA. Ponadto w b\xc5\x82onie kom\xc3\xb3rkowej kolc\xc3\xb3w obecne s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc receptory dla BDNF - czynnika wzrostu neuron\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nRozw\xc3\xb3j\n_START_PARAGRAPH_\nKolce dendrytyczne rozwijaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na dendrytach ssak\xc3\xb3w w pierwszych tygodniach \xc5\xbcycia. Najszybszy wzrost liczby kolc\xc3\xb3w obserwuje si\xc4\x99 w drugim i trzecim tygodniu \xc5\xbcycia. Pocz\xc4\x85tkowo na dendrytach powstaj\xc4\x85 filipodia - cienkie, pozbawione g\xc5\x82\xc3\xb3wki wypustki, kt\xc3\xb3re nie tworz\xc4\x85 synapsy. Stopniowo przekszta\xc5\x82caj\xc4\x85 si\xc4\x99 one w dojrza\xc5\x82e kolce._NEWLINE_U m\xc5\x82odych osobnik\xc3\xb3w okres "p\xc3\xb3\xc5\x82trwania" kolca jest do\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc3\xb3tki - tempo powstawania i eliminacji kolc\xc3\xb3w dendrytycznych zachodzi na stosunkowo wysokim poziomie. U doros\xc5\x82ych osobnik\xc3\xb3w okres ten si\xc4\x99 skraca i obserwuje si\xc4\x99 wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 stabilno\xc5\x9b\xc4\x87 kolc\xc3\xb3w. Ponadto podczas starzenia si\xc4\x99 zachodzi stopniowy spadek og\xc3\xb3lnej liczby kolc\xc3\xb3w._NEWLINE_R\xc3\xb3\xc5\xbcne zaburzenia rozwoju skutkuj\xc4\x85ce wyst\xc4\x85pieniem upo\xc5\x9bledzenia umys\xc5\x82owego (np. zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Downa, alkoholowy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 p\xc5\x82odowy) wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 z nieprawid\xc5\x82owym rozwojem kolc\xc3\xb3w dendrytycznych.'