b'\n_START_ARTICLE_\nKafue Gorge Dam\n_START_SECTION_\nWarunki geologiczno-klimatyczne i demograficzne\n_START_PARAGRAPH_\nZambia le\xc5\xbcy na p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu (1000\xe2\x80\x931400 m\xc2\xa0n.p.m.), pofa\xc5\x82dowanym i przeci\xc4\x99tym dolinami rzek. Najni\xc5\xbcej po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest dolina Zambezi (ok. 400\xc2\xa0m), le\xc5\xbc\xc4\x85ca na po\xc5\x82udniu. Najwi\xc4\x99kszymi dop\xc5\x82ywami Zambezi s\xc4\x85 rzeki Luangwa, Kafue i Kabampo. Na wschodzie kraju znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3w tektoniczny (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Wielkich Row\xc3\xb3w Afryka\xc5\x84skich), w kt\xc3\xb3rym p\xc5\x82ynie rzeka Luangwa. Przep\xc5\x82yw w\xc3\xb3d w rzekach jest zmienny w szerokich granicach, zale\xc5\xbcny od pory roku, co jest charakterystyczne dla suchego podr\xc3\xb3wnikowego klimatu Zambii (zob. klimat Afryki). Na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym zachodzie roczna suma opad\xc3\xb3w wnosi 1000\xe2\x80\x931200\xc2\xa0mm, a w dolinie Zambezi \xe2\x80\x93 600\xe2\x80\x93800\xc2\xa0mm; warto\xc5\x9bci mniejsze ni\xc5\xbc 700\xc2\xa0mm zanotowano m.in. latach 1981 i 1990. Trudno\xc5\x9bci z zaopatrzeniem w wod\xc4\x99 pog\xc5\x82\xc4\x99bia nieregularno\xc5\x9b\xc4\x87 opad\xc3\xb3w; pora deszczowa jest kr\xc3\xb3tka (na po\xc5\x82udniu trwa od grudnia do marca), a opady wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 nieregularnie, jako deszcze ulewne (burzowe). Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 p\xc5\x82ynie Kafue, jest r\xc3\xb3wnin\xc4\x85 o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci ok. 255\xc2\xa0km i szeroko\xc5\x9bci ok. 60\xc2\xa0km, na kt\xc3\xb3rej wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 rozleg\xc5\x82e powodzie. Znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tu Bagna Busanga, nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do Parku Narodowego Kafue, jednego z najwi\xc4\x99kszych park\xc3\xb3w narodowych \xc5\x9bwiata._NEWLINE_Dorzecze Kafue stanowi ok. 20\xc2\xa0% obszaru Zambii, a jest zamieszka\xc5\x82e przez prawie po\xc5\x82ow\xc4\x99 populacji kraju. Najg\xc4\x99\xc5\x9bciej zaludniona jest p\xc3\xb3\xc5\x82nocna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tego obszaru \xe2\x80\x93 Copperbelt Province. Prowincja Lusaka ma ok. 1,5\xc2\xa0mln mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, a przyrost naturalny w tej prowincji jest bardzo wysoki (w roku 1992 ponad 5\xc2\xa0%, wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnik dzietno\xc5\x9bci ok.\xc2\xa07). Powoduje to wzrost zapotrzebowania na wod\xc4\x99 i energi\xc4\x99; ograniczona dost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 zasob\xc3\xb3w wody jest przyczyn\xc4\x85 epidemii oraz konflikt\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy przedstawicielami rolnictwa (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie plantator\xc3\xb3w trzciny cukrowej) i przemys\xc5\x82u (m.in. wydobycie rud miedzi w Copperbelt Province). W celu racjonalnego wykorzystania tych zasob\xc3\xb3w ju\xc5\xbc w drugiej po\xc5\x82owie lat\xc2\xa060. XX\xc2\xa0w. \xe2\x80\x93 wkr\xc3\xb3tce po proklamowaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci kraju (24\xc2\xa0pa\xc5\xbadziernika 1964) \xe2\x80\x93 rozpocz\xc4\x99to inwestycje hydroenergetyczne, m.in. budow\xc4\x99 zap\xc3\xb3r wodnych na rzece Kafue \xe2\x80\x93 tworzenie sztucznych zbiornik\xc3\xb3w retencyjnych i uruchamianie hydroelektrowni. Realizacja programu zosta\xc5\x82a zako\xc5\x84czona w roku 1978. Tamy nie s\xc4\x85 oboj\xc4\x99tne dla naturalnego \xc5\x9brodowiska p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu Kafue, a konflikt mi\xc4\x99dzy przedstawicielami bran\xc5\xbcy rolniczej i przemys\xc5\x82owej nie zosta\xc5\x82 ostatecznie rozstrzygni\xc4\x99ty.\n_START_SECTION_\nPozytywne i negatywne oddzia\xc5\x82ywania na otoczenie\n_START_PARAGRAPH_\nUruchomienie systemu Kafue Gorge Dam \xe2\x80\x93 Itezhitezhi Dam pozwoli\xc5\x82o rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 problem niedobor\xc3\xb3w energii elektrycznej, jednak zaobserwowano zak\xc5\x82\xc3\xb3cenia naturalnego rytmu sezonowych powodzi._NEWLINE_W sytuacjach, w kt\xc3\xb3rych upusty ze zbiornika g\xc3\xb3rnego (przy zaporze w Itezhitezhi) zapewniaj\xc4\x85 \xc5\x9bredni odp\xc5\x82yw mniejszy od 250\xc2\xa0m\xc2\xb3/s (wystarczaj\xc4\x85cy dla Kafue Gorge Power Station), ca\xc5\x82y strumie\xc5\x84 jest zawarty w g\xc5\x82\xc3\xb3wnym kanale i korzystne dla \xc5\x9brodowiska powodzie nie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85. Brak powodzi powoduje zmiany w ekosystemie p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu, m.in. zagro\xc5\xbcenie stabilno\xc5\x9bci ekologicznej park\xc3\xb3w narodowych. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 utrudnienia w prowadzeniu hodowli byd\xc5\x82a i w rybo\xc5\x82\xc3\xb3wstwie, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 jednym ze \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 utrzymania ludno\xc5\x9bci._NEWLINE_Opracowanie optymalnego programu regulacji przep\xc5\x82yw\xc3\xb3w, uwzgl\xc4\x99dniaj\xc4\x85cego kontrolowane powodzie i r\xc3\xb3\xc5\xbcne scenariusze przewidywanych zmian klimatu, jest od wielu lat przedmiotem bada\xc5\x84 mi\xc4\x99dzynarodowych zespo\xc5\x82\xc3\xb3w ekspert\xc3\xb3w i dyskusji na mi\xc4\x99dzynarodowych konferencjach.'