b'\n_START_ARTICLE_\nEutektyka\n_START_PARAGRAPH_\nEutektyka (eutektyk, mieszanina eutektyczna) \xe2\x80\x93 mieszanina dw\xc3\xb3ch lub wi\xc4\x99cej faz o okre\xc5\x9blonym sk\xc5\x82adzie, kt\xc3\xb3ra wydziela si\xc4\x99 z roztwor\xc3\xb3w ciek\xc5\x82ych w pewnej temperaturze, zwanej temperatur\xc4\x85 eutektyczn\xc4\x85. Mieszanina ta jest produktem przemiany eutektycznej. Nazwa wywodzi si\xc4\x99 z greckiego s\xc5\x82owa eutektos, co znaczy \xe2\x80\x9e\xc5\x82atwo topliwy\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nOg\xc3\xb3lne informacje\n_START_PARAGRAPH_\nW wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci przypadk\xc3\xb3w temperatura eutektyczna jest ni\xc5\xbcsza od temperatury krzepni\xc4\x99cia czystych sk\xc5\x82adnik\xc3\xb3w. Wykorzystuje si\xc4\x99 to przy topieniu i przerabianiu materia\xc5\x82\xc3\xb3w trudno topliwych, na przyk\xc5\x82ad mechaniczne z\xc5\x82\xc4\x85czenie materia\xc5\x82\xc3\xb3w doprowadza do dyfuzyjnego utworzenia eutektyki. Kryszta\xc5\x82y eutektyki s\xc4\x85 czystymi kryszta\xc5\x82ami sk\xc5\x82adnik\xc3\xb3w lub roztworami sta\xc5\x82ymi o r\xc3\xb3\xc5\xbcnych sk\xc5\x82adach. Eutektyki s\xc4\x85 sta\xc5\x82ymi odpowiednikami mieszanin azeotropowych._NEWLINE_Du\xc5\xbco uwagi po\xc5\x9bwi\xc4\x99cono badaniom stop\xc3\xb3w eutektycznych \xe2\x80\x93 liczne po zakrzepni\xc4\x99ciu w odpowiednich warunkach tworz\xc4\x85 regularn\xc4\x85 drobnodyspersyjn\xc4\x85 struktur\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej jedna z faz wyst\xc4\x99puje w postaci p\xc5\x82ytek lub w\xc5\x82\xc3\xb3kien. Eutektyk\xc4\x99 mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87 za kompozyt in situ, je\xc5\xbceli wyst\xc4\x85pi szczeg\xc3\xb3lne przestrzenne rozmieszczenie faz o r\xc3\xb3\xc5\xbcnych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciach. Stopy eutektyczne charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 niskimi temperaturami topnienia i dobrymi w\xc5\x82asno\xc5\x9bciami lejnymi._NEWLINE_Na rysunku 1 przedstawiono wykres fazowy z modelowym przyk\xc5\x82adem eutektyki stop\xc3\xb3w Fe\xe2\x80\x93C, zwanej ledeburytem.\n_START_SECTION_\nKrzepni\xc4\x99cie eutektyk\n_START_PARAGRAPH_\nWzrost kryszta\xc5\x82\xc3\xb3w w eutektykach jest zasadniczo podobny do wzrostu w stopach jednofazowych. Sterowanie gradientem temperatury i pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85 wzrostu pozwala zachowa\xc4\x87 p\xc5\x82aski front krystalizacji, a fluktuacje pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci wzrostu prowadz\xc4\x85 do zmian sk\xc5\x82adu i struktury na kierunku tego\xc5\xbc wzrostu. Podczas takiego krzepni\xc4\x99cia domieszka jest wypychana do cieczy i dyfunduje zar\xc3\xb3wno w kierunku wzrostu, jak i w kierunku do niego poprzecznym.\n_START_SECTION_\nKrzepni\xc4\x99cie eutektyk p\xc5\x82ytkowych i pr\xc4\x99towych\n_START_PARAGRAPH_\nKrzepni\xc4\x99cie cieczy o sk\xc5\x82adzie eutektycznym rozpoczyna si\xc4\x99 heterogenicznym zarodkowaniem jednej z faz, na przyk\xc5\x82ad  (bogata w sk\xc5\x82adnik A). Powoduje to jednoczesne wzbogacanie si\xc4\x99 w sk\xc5\x82adnik B cieczy przed frontem przemiany. W przech\xc5\x82odzonych obszarach cieczy na fazie  zarodkuje faza  Tworzenie si\xc4\x99 fazy  powoduje z kolei wzbogacanie cieczy w sk\xc5\x82adnik A, co sprzyja dalszemu wzrostowi kolejnych kryszta\xc5\x82\xc3\xb3w fazy  wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wydziele\xc5\x84 fazy  Taka mieszanina eutektyczna sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z u\xc5\x82o\xc5\xbconych na przemian p\xc5\x82ytek lub pr\xc4\x99t\xc3\xb3w faz  i  Gdy udzia\xc5\x82 obj\xc4\x99to\xc5\x9bciowy fazy  jest wi\xc4\x99kszy od  eutektyka ma zwykle budow\xc4\x99 p\xc5\x82ytkow\xc4\x85. W przeciwnym przypadku tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 pr\xc4\x99towe wydzielenia fazy  w osnowie fazy _NEWLINE_Krzepni\xc4\x99cie cieczy o sk\xc5\x82adzie eutektycznym mo\xc5\xbce r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc polega\xc4\x87 na ci\xc4\x85g\xc5\x82ym heterogenicznym zarodkowaniu i wzro\xc5\x9bcie obu faz. Jedna faza (np. ) zarodkuje, powoduj\xc4\x85c wzbogacenie cieczy w sk\xc5\x82adnik B i sprzyjaj\xc4\x85c zarodkowaniu fazy  w s\xc4\x85siedztwie. Faza  zarodkuje zupe\xc5\x82nie niezale\xc5\xbcnie, nie wykazuj\xc4\x85c uprzywilejowanej orientacji krystalograficznej w stosunku do istniej\xc4\x85cej w innym miejscu fazy .\n_START_SECTION_\nKrzepni\xc4\x99cie eutektyk globularnych i iglastych\n_START_PARAGRAPH_\nKrystalizacja eutektyk mo\xc5\xbce by\xc4\x87 zapocz\xc4\x85tkowana sta\xc5\x82ym heterogenicznym zarodkowaniem jednej z faz w cieczy przed frontem krystalizacji. Osnowa krystalizuje niezale\xc5\xbcnie z cieczy, w kt\xc3\xb3rej istniej\xc4\x85 ju\xc5\xbc wydzielenia drugiej fazy. Maj\xc4\x85 one w stosunku do osnowy przypadkow\xc4\x85 orientacj\xc4\x99 krystalograficzn\xc4\x85. Eutektyk\xc4\x99 globularn\xc4\x85 uzyskuje si\xc4\x99 w wyniku wzrostu izotropowego, a eutektyk\xc4\x99 iglast\xc4\x85 w wyniku anizotropowego wzrostu wydziele\xc5\x84.'