b'\n_START_ARTICLE_\nWy\xc5\xbcyna Olkuska\n_START_SECTION_\nGeologia i geomorfologia\n_START_PARAGRAPH_\nWy\xc5\xbcyna znajduje si\xc4\x99 na wysoko\xc5\x9bci 250-512.8 m n.p.m.. Najwy\xc5\xbcszym wzniesieniem jest ostaniec o nazwie Ska\xc5\x82ka (Grodzisko, 512,8 m) na terenie Jerzmanowic, ponad g\xc3\xb3rn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Doliny B\xc4\x99dkowskiej. Jest to drugie pod wzgl\xc4\x99dem wysoko\xc5\x9bci wzniesienie na Wy\xc5\xbcynie Krakowsko-Cz\xc4\x99stochowskiej. Wi\xc4\x99ksza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 obszaru Wy\xc5\xbcyny Olkuskiej znajduje si\xc4\x99 na wysoko\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 400 m, a r\xc3\xb3\xc5\xbcnice wysoko\xc5\x9bci w stosunku do doliny Wis\xc5\x82y pod Krakowem i do Rowu Krzeszowickiego nie przekraczaj\xc4\x85 200 m._NEWLINE_Wy\xc5\xbcyna zbudowana jest z wapieni jurajskich ze znacznie rozwini\xc4\x99tymi zjawiskami krasowymi. Powierzchnia jest lekko falista i pokryta znaczn\xc4\x85 warstw\xc4\x85 less\xc3\xb3w z licznymi osta\xc5\x84cami szczeg\xc3\xb3lnie w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Z form krasowych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na niej liczne jaskinie i schroniska, a tak\xc5\xbce mogoty, wywierzyska, doliny krasowe \xe2\x80\x93 w\xc4\x85wozy i jary, kt\xc3\xb3rych dnem p\xc5\x82yn\xc4\x85 potoki, a wej\xc5\x9bcia do nich stanowi\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3lnie ukszta\xc5\x82towane bramy np. Brama Bolechowicka. Najbardziej znana to Dolina Pr\xc4\x85dnika na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Krasowo\xc5\x9b\xc4\x87 Wy\xc5\xbcyny Olkuskiej objawia si\xc4\x99 tak\xc5\xbce brakiem w\xc3\xb3d powierzchniowych i zaleganiem w\xc3\xb3d w podziemnych szczelinach ska\xc5\x82, co w szczeg\xc3\xb3lnym nasileniu wyst\xc4\x99puje na P\xc5\x82askowy\xc5\xbcu Su\xc5\x82oszowskim._NEWLINE_Na Wzg\xc3\xb3rzach Rabszty\xc5\x84skich kuesta jest pofragmentowana, suche doliny rozcinaj\xc4\x85 p\xc5\x82askowy\xc5\xbc, wskutek czego wyodr\xc4\x99bniaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wzg\xc3\xb3rza. P\xc5\x82askowy\xc5\xbc Su\xc5\x82oszowski jest falisty, o nachyleniu stok\xc3\xb3w nie przekraczaj\xc4\x85cym 9%, a na wierzchowinach 2%. Pod\xc5\x82o\xc5\xbce wapienne pokryte jest tutaj lessem o mi\xc4\x85\xc5\xbcszo\xc5\x9bci do 10 m._NEWLINE_Po\xc5\x82udniowa cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Wy\xc5\xbcyny Olkuskiej poci\xc4\x99ta jest przez doliny potok\xc3\xb3w na dolinki o przebiegu po\xc5\x82udnikowym, stromych zboczach z licznymi wapiennymi osta\xc5\x84cami. Dolina Pr\xc4\x85dnika znajduje si\xc4\x99 po p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej stronie drogi Krak\xc3\xb3w-Olkusz (E 94), pozosta\xc5\x82e po po\xc5\x82udniowej stronie tej drogi. W kolejno\xc5\x9bci od zachodu na wsch\xc3\xb3d s\xc4\x85 to: Dolina Mi\xc4\x99kini, Dolina Eliasz\xc3\xb3wki, Dolina Rac\xc5\x82awki, Dolina Szklarki, Dolina B\xc4\x99dkowska, Dolina Kobyla\xc5\x84ska, Dolina Bolechowicka, Dolina Kluczwody:\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nNa najcenniejszych przyrodniczo obszarach Doliny Pr\xc4\x85dnika ju\xc5\xbc w 1956 r. utworzono Ojcowski Park Narodowy. Mimo niewielkiej powierzchni ma jednak bardzo zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowan\xc4\x85 szat\xc4\x99 ro\xc5\x9blinn\xc4\x85. Rosn\xc4\x85 w nim lasy li\xc5\x9bciaste z grabami, d\xc4\x99bami i lipami. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc reliktowe lasy g\xc3\xb3rskie (las jaworowy \xe2\x80\x93 Ojc\xc3\xb3w i buczyna karpacka), w dolinach potok\xc3\xb3w pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci \xc5\x82\xc4\x99g\xc3\xb3w i \xc5\x82\xc4\x85ki. na ska\xc5\x82ach murawy naskalne. W wapiennych ska\xc5\x82ach Doliny Pr\xc4\x85dnika wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 liczne ska\xc5\x82y o fantastycznych kszta\xc5\x82tach, m.in. Maczuga Herkulesa, Pochylce, Ig\xc5\x82a Deotymy, Brama Krakowska. Du\xc5\xbca liczba jaski\xc5\x84 i schronisk powoduje, \xc5\xbce bogata jest fauna nietoperzy. St\xc4\x85d te\xc5\xbc nietoperz sta\xc5\x82 si\xc4\x99 symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Zagro\xc5\xbceniem dla przyrody OPN s\xc4\x85 zachodnie wiatry przywiewaj\xc4\x85ce z pobliskiego G\xc3\xb3rnego \xc5\x9al\xc4\x85ska zanieczyszczenia przemys\xc5\x82owe. Na dolinach Podkrakowskich utworzono Park Krajobrazowy Dolinki Krakowskie, nad g\xc3\xb3rn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 D\xc5\x82ubni D\xc5\x82ubnia\xc5\x84ski Park Krajobrazowy. Jest wiele rezerwat\xc3\xb3w przyrody: \xe2\x80\x9dEliasz\xc3\xb3wki\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9dDolina Kluczwody\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9dDolina Rac\xc5\x82awki\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9dDolina Szklarki\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9dMicha\xc5\x82owiec, \xe2\x80\x9dW\xc4\x85w\xc3\xb3z Bolechowicki\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nGospodarka i turystyka\n_START_PARAGRAPH_\nNa obszarze Wy\xc5\xbcyny Olkuskiej s\xc4\x85 3 miasta: Olkusz, Wolbrom i Ska\xc5\x82a. Olkusz to \xc5\x9bredniowieczne miasto g\xc3\xb3rnicze, w kt\xc3\xb3rym wydobywano i przetapiano rudy srebra i o\xc5\x82owiu i istnia\xc5\x82a mennica. Obecnie wydobywa si\xc4\x99 tutaj rudy cynku znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w dolomitach z g\xc3\xb3rnego triasu. We wsi Klucze istnieje cementownia i fabryka papieru. W niekt\xc3\xb3rych miejscowo\xc5\x9bciach dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 kamienio\xc5\x82omy wydobywaj\xc4\x85ce wapienie._NEWLINE_Coraz wi\xc4\x99ksze znaczenie odgrywa turystyka. Bogata jest sie\xc4\x87 szlak\xc3\xb3w turystyki pieszej i rowerowej, powstaj\xc4\x85 szlaki turystyki konnej i narciarskiej. Przez tereny wy\xc5\xbcyny biegn\xc4\x85 dwa g\xc5\x82\xc3\xb3wne szlaki: Szlak Orlich Gniazd i Szlak Warowni Jurajskich, oraz wiele innych. Zaplecze turystyczne dobrze rozwini\xc4\x99te. Ruch turystyczny skupia si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Dolinie Pr\xc4\x85dnika i Dolinach Krakowskich. Zwiedzane s\xc4\x85 m,in. Zamek w Pieskowej Skale oraz ruiny Zamku w Rabsztynie i Zamku w Ojcowie. Turystycznie udost\xc4\x99pniono 4 jaskinie: Jaskinia Ciemna, Jaskinia \xc5\x81okietka, Jaskinia Nietoperzowa i Jaskinia Wierzchowska G\xc3\xb3rna. Liczne ska\xc5\x82y, zw\xc5\x82aszcza w Dolinach Podkrakowskich s\xc4\x85 obiektem wspinaczki skalnej.'