b'\n_START_ARTICLE_\nJames Cameron\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nJames Cameron urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Kanadzie jako syn Shirley Lowe i Phillipa Camerona. Jego prapradziadek ze strony ojca wyemigrowa\xc5\x82 z Balquhidder w Szkocji w 1825 roku. Gdy mia\xc5\x82 16 lat, jego rodzina przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Kalifornii w USA. W trakcie studi\xc3\xb3w (fizyka i literatura angielska) na Kalifornijskim Uniwersytecie Stanowym (California State University, Fullerton College) wykorzystywa\xc5\x82 ka\xc5\xbcd\xc4\x85 okazj\xc4\x99 do odwiedzenia uniwersyteckiego archiwum filmowego. Zanim rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 karier\xc4\x99 re\xc5\xbcysera, pracowa\xc5\x82 m.in. jako kierowca ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wek i wo\xc5\xbany w szkole.\n_START_SECTION_\nKariera\n_START_PARAGRAPH_\nFilmami, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y najwi\xc4\x99kszy wp\xc5\x82yw na jego karier\xc4\x99 by\xc5\x82y: 2001: Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka oraz Gwiezdne wojny George\xe2\x80\x99a Lucasa. Jego pierwszym filmem by\xc5\x82 Xenogenesis zrealizowany w 1978 roku za po\xc5\xbcyczone pieni\xc4\x85dze. Zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 nim w\xc3\xb3wczas znany re\xc5\xbcyser horror\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Roger Corman. Zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 on Camerona do pracy w wytw\xc3\xb3rni New World Pictures, dla kt\xc3\xb3rej projektowa\xc5\x82 scenografi\xc4\x99 do filmu Battle Beyond the Stars (1980) Jimmy\xe2\x80\x99ego T. Murakami. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej pracowa\xc5\x82 m.in. jako asystent Johna Carpentera na planie Ucieczki z Nowego Jorku._NEWLINE_W 1981 roku James Cameron dosta\xc5\x82 szans\xc4\x99 wyre\xc5\xbcyserowania swojego pierwszego filmu kinowego. W\xc5\x82oski producent egipskiego pochodzenia Ovidio G. Assonitis zatrudni\xc5\x82 go do realizacji filmu Pirania II: Lataj\xc4\x85cy mordercy. Jednak wskutek nieporozumie\xc5\x84 z nim Cameron nie uko\xc5\x84czy\xc5\x82 filmu, kt\xc3\xb3ry zreszt\xc4\x85 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z negatywnymi recenzjami._NEWLINE_Pierwszym obrazem, kt\xc3\xb3ry odni\xc3\xb3s\xc5\x82 sukces, by\xc5\x82 Terminator z 1984 roku. Opowiada\xc5\x82 on o przys\xc5\x82anym z przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci cyborgu, kt\xc3\xb3rego celem by\xc5\x82o zabicie matki nienarodzonego jeszcze przyw\xc3\xb3dcy ruchu oporu przeciwko zbuntowanym maszynom. Cameron wyzna\xc5\x82, \xc5\xbce pomys\xc5\x82 na ten film zrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w jego g\xc5\x82owie podczas sennego koszmaru. Film niespodziewanie odni\xc3\xb3s\xc5\x82 du\xc5\xbcy sukces i szybko ur\xc3\xb3s\xc5\x82 do rangi pozycji kultowej. Po premierze pierwszej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Terminatora Harlan Ellison, pisarz science fiction pozwa\xc5\x82 Camerona do s\xc4\x85du za rzekome kopiowanie w\xc4\x85tk\xc3\xb3w fabularnych ze scenariuszy autorstwa Ellisona do serialu Po tamtej stronie (The Outer Limits). W ramach zado\xc5\x9b\xc4\x87uczynienia Cameron zap\xc5\x82aci\xc5\x82 Ellisonowi odszkodowanie i umie\xc5\x9bci\xc5\x82 jego nazwisko w napisach ko\xc5\x84cowych filmu (Acknowledgment to the works of Harlan Ellison)._NEWLINE_Szukaj\xc4\x85c producent\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy sfinansowaliby Terminatora Cameron nawi\xc4\x85za\xc5\x82 kontakt z wytw\xc3\xb3rni\xc4\x85 Brandywine Productions, kt\xc3\xb3ra nie zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 na histori\xc4\x99 o cyborgu. Producenci odnie\xc5\x9bli si\xc4\x99 jednak z uznaniem do wyobra\xc5\xbani Camerona i zaproponowali m\xc5\x82odemu re\xc5\xbcyserowi nakr\xc4\x99cenie kontynuacji Obcego. Scenariusz napisany przez Camerona i sukces Terminatora utwierdzi\xc5\x82y ich w przekonaniu, \xc5\xbce Kanadyjczyk jest odpowiedni\xc4\x85 osob\xc4\x85 na to stanowisko. Obcy \xe2\x80\x93 decyduj\xc4\x85ce starcie odni\xc3\xb3s\xc5\x82 podobny sukces jak cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pierwsza i spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z r\xc3\xb3wnie pozytywnym przyj\xc4\x99ciem krytyki. Film doceniono za oryginalne podej\xc5\x9bcie do tematu. Film Ridleya Scotta by\xc5\x82 mrocznym dreszczowcem, a Cameron zrealizowa\xc5\x82 futurystyczny film wojenny. Chwalono tak\xc5\xbce oryginalne pomys\xc5\x82y, futuryzm i stron\xc4\x99 plastyczn\xc4\x85 filmu._NEWLINE_Opromieniony sukcesami Terminatora i Obcego Cameron realizowa\xc5\x82 kolejne obrazy \xe2\x80\x93 Otch\xc5\x82a\xc5\x84, opowiadaj\xc4\x85cy o grupie p\xc5\x82etwonurk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy odnajduj\xc4\x85 statek kosmiczny (zdj\xc4\x99cia zrealizowano w Gaffney w stanie Karolina Po\xc5\x82udniowa) oraz Terminator 2: Dzie\xc5\x84 s\xc4\x85du, nakr\xc4\x99cony za znacznie wi\xc4\x99kszy bud\xc5\xbcet i bardziej widowiskowy ni\xc5\xbc cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pierwsza. Re\xc5\xbcyser nie ogranicza\xc5\x82 si\xc4\x99 do film\xc3\xb3w science fiction. Stworzy\xc5\x82 tak\xc5\xbce remake francuskiej komedii sensacyjnej \xe2\x80\x93 Prawdziwe k\xc5\x82amstwa z 1994 roku._NEWLINE_Jednym z najs\xc5\x82ynniejszych obraz\xc3\xb3w filmowych Jamesa Camerona jest film Titanic (1997), kt\xc3\xb3ry wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 wed\xc5\x82ug w\xc5\x82asnego scenariusza. Film zdoby\xc5\x82 11 Oscar\xc3\xb3w, w tym za \xe2\x80\x9eNajlepszy film\xe2\x80\x9d i dla \xe2\x80\x9eNajlepszego re\xc5\xbcysera\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Po Titanicu James Cameron zaprzesta\xc5\x82 re\xc5\xbcyserii film\xc3\xb3w w ramach technicznych mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci kina konwencjonalnego, skupiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 na podwodnych filmach dokumentalnych, tworzonych w technologii IMAX 3D. Dzi\xc4\x99ki nim przygotowa\xc5\x82 si\xc4\x99 do realizacji dw\xc3\xb3ch du\xc5\xbcych produkcji fabularnych w technologii 3D \xe2\x80\x93 b\xc4\x99d\xc4\x85cego jego powrotem po latach Avatara (2009), kt\xc3\xb3ry wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 i do kt\xc3\xb3rego napisa\xc5\x82 scenariusz oraz Sanctum (2011), kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 producentem. Avatar i Titanic zajmuj\xc4\x85 odpowiednio drugie i trzecie miejsce na li\xc5\x9bcie najbardziej dochodowych film\xc3\xb3w w historii kina. W sumie obrazy Jamesa Camerona zarobi\xc5\x82y ponad dwa mld dolar\xc3\xb3w w Ameryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i ok. 6 mld euro na \xc5\x9bwiecie.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nJego przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cia s\xc4\x85 zwykle \xe2\x80\x93 pomimo przekraczania terminarza i bud\xc5\xbcetu \xe2\x80\x93 kasowe i odnosz\xc4\x85 sukcesy komercyjne. Cameron jest z zami\xc5\x82owania mi\xc5\x82o\xc5\x9bnikiem techniki. St\xc4\x85d te\xc5\xbc najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej poruszan\xc4\x85 przez tego re\xc5\xbcysera tematyk\xc4\x85 s\xc4\x85 relacje pomi\xc4\x99dzy cz\xc5\x82owiekiem a \xc5\x9bwiatem maszyn i technologii. Nowoczesna technologia cz\xc4\x99sto w jego dzie\xc5\x82ach staje si\xc4\x99 dla cz\xc5\x82owieka zar\xc3\xb3wno zgub\xc4\x85, jak w Terminatorze, jak i broni\xc4\x85 (Obcy \xe2\x80\x93 decyduj\xc4\x85ce starcie). Zauwa\xc5\xbcalne s\xc4\x85 w\xc4\x85tki pro-ekologiczne (przede wszystkim Avatar). Cz\xc4\x99sto pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 silne postacie kobiece (Ellen Ripley z Obcych, Sarah Connor z Terminatora, Neytiri z Avatara).\n_START_SECTION_\nNiezrealizowane projekty\n_START_PARAGRAPH_\nJednym z planowanych, ale niezrealizowanych przez Jamesa Camerona film\xc3\xb3w by\xc5\x82a ekranizacja powie\xc5\x9bci Michaela Crichtona Park Jurajski. Ubieg\xc5\x82 go jednak Steven Spielberg. Innym jego niedosz\xc5\x82ym projektem by\xc5\x82 film o Spider-Manie (ostatecznie nakr\xc4\x99cony przez Sama Raimiego) oraz planecie ma\xc5\x82p (kt\xc3\xb3ry ostatecznie nakr\xc4\x99ci\xc5\x82 Tim Burton)._NEWLINE_Obecnie pracuje nad now\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 serii Terminator, kt\xc3\xb3ra ma zapocz\xc4\x85tkowa\xc4\x87 now\xc4\x85 trylogi\xc4\x99 zaplanowan\xc4\x85 przez Camerona; re\xc5\xbcyserem obrazu jest Tim Miller, za\xc5\x9b sam Cameron pozosta\xc5\x82 producentem i wsp\xc3\xb3\xc5\x82tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 fabu\xc5\x82y. Premiera sz\xc3\xb3stego \xe2\x80\x9eTerminatora\xe2\x80\x9d planowana jest na listopad 2019 roku. Zapowiedzia\xc5\x82 tak\xc5\xbce, \xc5\xbce w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci zamierza nakr\xc4\x99ci\xc4\x87 kontynuacje filmu Avatar.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 pozafilmowa\n_START_PARAGRAPH_\nCameron interesuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oceanologi\xc4\x85 i wyprawami do g\xc5\x82\xc4\x99bin oceanicznych. Podczas realizacji filmu Titanic schodzi\xc5\x82 do wraku statku kilkadziesi\xc4\x85t razy. 26 marca 2012 roku przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x85\xc5\x82 drugie w historii zej\xc5\x9bcie na dno Rowu Maria\xc5\x84skiego. Jako pierwszy cz\xc5\x82owiek w historii przebywa\xc5\x82 tam w samotno\xc5\x9bci. Sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 tam oko\xc5\x82o pi\xc4\x99ciu godzin. Wcze\xc5\x9bniej dokonali tego wsp\xc3\xb3lnie Don Walsh i Jacques Piccard w 1960 roku._NEWLINE_James Cameron pracuje dla NASA, anga\xc5\xbcuje si\xc4\x99 w budow\xc4\x99 urz\xc4\x85dze\xc5\x84, kt\xc3\xb3re mog\xc4\x85 pom\xc3\xb3c skolonizowa\xc4\x87 Marsa. Wyg\xc5\x82asza\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przem\xc3\xb3wienia dla Mars Society._NEWLINE_James Cameron jest obywatelem kanadyjskim. Stara\xc5\x82 si\xc4\x99 o obywatelstwo ameryka\xc5\x84skie, ale wycofa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j wniosek w 2004 roku, po wygranych przez George\xe2\x80\x99a W. Busha wyborach prezydenckich. 4 maja 2012 roku przeszed\xc5\x82 na weganizm, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z powod\xc3\xb3w ekologicznych.'