b"\n_START_ARTICLE_\nJ\xc3\xb3zef (patriarcha Moskwy)\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 przed obj\xc4\x99ciem urz\xc4\x99du patriarchy\n_START_PARAGRAPH_\nO pochodzeniu patriarchy J\xc3\xb3zefa i jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci przed obj\xc4\x99ciem zwierzchnictwa w Rosyjskim Ko\xc5\x9bciele Prawos\xc5\x82awnym wiadomo niewiele. Zdaniem niekt\xc3\xb3rych badaczy duchowny pochodzi\xc5\x82 z W\xc5\x82odzimierza nad Kla\xc5\xbam\xc4\x85, za\xc5\x9b jego brat s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w tamtejszym soborze Za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Matki Bo\xc5\xbcej jako protopop. Wielu autor\xc3\xb3w uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce J\xc3\xb3zef pochodzi\xc5\x82 ze szlacheckiej rodziny Djakow\xc3\xb3w._NEWLINE_Od 1630 do 1639 by\xc5\x82 prawdopodobnie prze\xc5\x82o\xc5\xbconym monasteru \xc5\x9bw. Nikity w Peres\xc5\x82awiu Zaleskim, z godno\xc5\x9bci\xc4\x85 ihumena. W 1639 otrzyma\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 archimandryty i zosta\xc5\x82 prze\xc5\x82o\xc5\xbconym Monasteru Simonowskiego w Moskwie. Podobnie jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 rosyjskiego duchowie\xc5\x84stwa swojej epoki, nie posiada\xc5\x82 wykszta\xc5\x82cenia teologicznego, mia\xc5\x82 jednak dobr\xc4\x85 orientacj\xc4\x99 w literaturze duchownej.\n_START_SECTION_\nWyb\xc3\xb3r na patriarch\xc4\x99\n_START_PARAGRAPH_\nSob\xc3\xb3r, kt\xc3\xb3ry wybra\xc5\x82 J\xc3\xb3zefa na patriarch\xc4\x99 moskiewskiego i ca\xc5\x82ej Rusi, zosta\xc5\x82 zwo\xc5\x82any p\xc3\xb3\xc5\x82tora roku po \xc5\x9bmierci patriarchy Joazafa I w marcu 1642. Nie jest jasne dlaczego na najwy\xc5\xbcszym urz\xc4\x99dzie w Rosyjskim Ko\xc5\x9bciele Prawos\xc5\x82awnym tak d\xc5\x82ugo trwa\xc5\x82 wakat. Jako oficjaln\xc4\x85 przyczyn\xc4\x99 zw\xc5\x82oki car i jego otoczenie podawali szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 dba\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 o to, by nowy patriarcha by\xc5\x82 osob\xc4\x85 godn\xc4\x85 swojego urz\xc4\x99du. Zdaniem Daniela Shubina jej powodem by\xc5\x82o raczej d\xc4\x85\xc5\xbcenie cara do tego, by znale\xc5\xba\xc4\x87 kandydata, kt\xc3\xb3ry podobnie jak zmar\xc5\x82y Joazaf b\xc4\x99dzie zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie sprawami Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i bez dyskusji akceptowa\xc5\x82 decyzje w\xc5\x82adz \xc5\x9bwieckich. Car Micha\xc5\x82 Romanow chcia\xc5\x82 unikn\xc4\x85\xc4\x87 powt\xc3\xb3rzenia si\xc4\x99 sytuacji z okresu, gdy urz\xc4\x85d patriarchy sprawowa\xc5\x82 jego ojciec Filaret (Fiodor Nikitycz Romanow). B\xc4\x99d\xc4\x85c oficjalnie koregentem, Filaret de facto decydowa\xc5\x82 osobi\xc5\x9bcie o najwa\xc5\xbcniejszych sprawach pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_W soborze w marcu 1642 wzi\xc4\x99\xc5\x82a udzia\xc5\x82 jedynie po\xc5\x82owa uprawnionych do przybycia. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d hierarch\xc3\xb3w cerkiewnych stawi\xc5\x82o si\xc4\x99 trzech metropolit\xc3\xb3w (na czterech) i dw\xc3\xb3ch arcybiskup\xc3\xb3w (na siedmiu). De facto sob\xc3\xb3r nie by\xc5\x82 uprawniony do przeprowadzenia wa\xc5\xbcnych wybor\xc3\xb3w. Nowy patriarcha zosta\xc5\x82 wybrany drog\xc4\x85 losowania. Car Micha\xc5\x82 Romanow sam wskaza\xc5\x82 sze\xc5\x9b\xc4\x87 imion kandydat\xc3\xb3w i przes\xc5\x82a\xc5\x82 karty z nimi soborowi. Wskaza\xc5\x82 w ten spos\xc3\xb3b nast\xc4\x99puj\xc4\x85cych duchownych: arcybiskup\xc3\xb3w suzdalskiego Serapiona oraz astracha\xc5\x84skiego Pachomiusza, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc czterech prze\xc5\x82o\xc5\xbconych szczeg\xc3\xb3lnie znacz\xc4\x85cych monaster\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 archimandryt\xc4\x99 J\xc3\xb3zefa z Monasteru Simonowskiego, ihumen\xc3\xb3w Marcelego z Monasteru So\xc5\x82owieckiego, Jonasza z monasteru Objawienia Pa\xc5\x84skiego w Moskwie, Makarego z Monasteru \xc5\x9awi\xc4\x99tog\xc3\xb3rskiego w Pskowie. Zebrani biskupi podzielili je na dwie grupy, po trzy karty, z kt\xc3\xb3rych wylosowali po jednej. Nast\xc4\x99pnie ponownie wybrali jedn\xc4\x85 z nich i przekazali carowi. W ten spos\xc3\xb3b spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wskazanych kandydat\xc3\xb3w wybrany zosta\xc5\x82 J\xc3\xb3zef. Nast\xc4\x85pi\xc5\x82o to 20 marca 1642. Zdaniem W. Pietruszki nietypowa dla tradycji Rosyjskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Prawos\xc5\x82awnego procedura wyboru wynika\xc5\x82a z faktu, \xc5\xbce car Micha\xc5\x82 Romanow nie obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 zdominowania w\xc5\x82adzy \xc5\x9bwieckiej przez duchown\xc4\x85 i dlatego nie wyznaczy\xc5\x82 osobi\xc5\x9bcie kandydata na urz\xc4\x85d patriarchy._NEWLINE_21 marca 1642 sob\xc3\xb3r biskup\xc3\xb3w oficjalnie nominowa\xc5\x82 archimandryt\xc4\x99 J\xc3\xb3zefa na nowego patriarch\xc4\x99, za\xc5\x9b 27 marca 1642 mia\xc5\x82a miejsce uroczysta intronizacja. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 uczestnik\xc3\xb3w soboru nie wyrazi\xc5\x82a zastrze\xc5\xbce\xc5\x84 co do faktu powierzenia najwy\xc5\xbcszego urz\xc4\x99du w Ko\xc5\x9bciele duchownemu, kt\xc3\xb3ry nie by\xc5\x82 wcze\xc5\x9bniej nie tylko metropolit\xc4\x85, ale nawet biskupem. Wyj\xc4\x85tkiem by\xc5\x82 tu jedynie arcybiskup astracha\xc5\x84ski Pachomiusz._NEWLINE_W czasie ceremonii w\xc5\x82adca podkre\xc5\x9bli\xc5\x82 ni\xc5\xbcsz\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 w\xc5\x82adzy cerkiewnej wzgl\xc4\x99dem carskiej, odmawiaj\xc4\x85c poca\xc5\x82owania jego r\xc4\x99ki i k\xc5\x82obuka, co zgodnie z tradycj\xc4\x85 powinien by\xc5\x82 uczyni\xc4\x87. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w czasie uroczystego obiadu na cze\xc5\x9b\xc4\x87 nowego patriarchy nie zaj\xc4\x85\xc5\x82 on miejsca bezpo\xc5\x9brednio obok cara, lecz w dalszej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Mia\xc5\x82o to symbolizowa\xc4\x87 jego oddalenie od problem\xc3\xb3w polityki pa\xc5\x84stwowej._NEWLINE_W momencie wyboru na patriarch\xc4\x99 J\xc3\xb3zef by\xc5\x82 ju\xc5\xbc w podesz\xc5\x82ym wieku, przez co nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 odgrywa\xc4\x87 znacz\xc4\x85cej roli w polityce pa\xc5\x84stwa. Bezpo\xc5\x9brednio po intronizacji hierarcha wyda\xc5\x82 pouczenie kierowane do duchowie\xc5\x84stwa i wiernych, podzielone na trzy rozdzia\xc5\x82y (I i III adresowany do kap\xc5\x82an\xc3\xb3w, II \xe2\x80\x93 do wiernych). Tekst ten zawiera\xc5\x82 fragmenty starszych pism podobnego rodzaju autorstwa metropolity kijowskiego Cyryla II i innych hierarch\xc3\xb3w, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ust\xc4\x99py oryginalne.\n_START_SECTION_\nPolemika z duchownymi lutera\xc5\x84skimi\n_START_PARAGRAPH_\nW 1643 patriarcha, razem z carem, za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 od du\xc5\x84skiego ksi\xc4\x99cia Waldemara ponownego chrztu w obrz\xc4\x85dku prawos\xc5\x82awnym przed planowanym \xc5\x9blubem z c\xc3\xb3rk\xc4\x85 cara Irin\xc4\x85 Michaj\xc5\x82own\xc4\x85 Romanow\xc4\x85. Wed\xc5\x82ug D. Shubina uczyni\xc5\x82 to wbrew wcze\xc5\x9bniejszym ustaleniom. Micha\xc5\x82 Romanow prosi\xc5\x82 go jedynie o modlitw\xc4\x99 w intencji powodzenia rozm\xc3\xb3w dotycz\xc4\x85cych zaaran\xc5\xbcowania ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa, za\xc5\x9b ksi\xc4\x99ciu obieca\xc5\x82, \xc5\xbce nie b\xc4\x99dzie oczekiwa\xc5\x82 od niego zmiany wyznania. Car popar\xc5\x82 jednak stanowisko patriarchy. Andriej Bogdanow twierdzi, \xc5\xbce patriarcha od pocz\xc4\x85tku dzia\xc5\x82a\xc5\x82 z carskiej inspiracji. J\xc3\xb3zef skierowa\xc5\x82 do Waldemara dwa listy, w kt\xc3\xb3rym stara\xc5\x82 si\xc4\x99 przekona\xc4\x87 go do teologicznej s\xc5\x82uszno\xc5\x9bci nauczania Cerkwi. Wobec konsekwentnie negatywnych odpowiedzi ksi\xc4\x99cia w Moskwie zorganizowana zosta\xc5\x82a otwarta debata mi\xc4\x99dzy lutera\xc5\x84skim pastorem towarzysz\xc4\x85cym Waldemarowi a grup\xc4\x85 kap\xc5\x82an\xc3\xb3w prawos\xc5\x82awnych, Rosjan i Grek\xc3\xb3w. Dyskusje toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 z przerwami od czerwca 1644 do lipca roku nast\xc4\x99pnego i dotyczy\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie problemu chrztu oraz zagadnie\xc5\x84 obrz\xc4\x99dowych. Waldemar ostatecznie odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 przyj\xc4\x99cia prawos\xc5\x82awia, za\xc5\x9b po \xc5\x9bmierci cara Micha\xc5\x82a Romanowa (16 lipca 1645) delegacja du\xc5\x84ska opu\xc5\x9bci\xc5\x82a Rosj\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nKonflikt J\xc3\xb3zefa z reformatorami Cerkwi\n_START_PARAGRAPH_\nPo \xc5\x9bmierci cara Micha\xc5\x82a Romanowa i wst\xc4\x85pieniu na tron Aleksego I J\xc3\xb3zef nie wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad najbli\xc5\xbcszego otoczenia nowego cara. Skupia\xc5\x82 si\xc4\x99 na staraniach na rzecz wznoszenia nowych cerkwi i dba\xc5\x82 o staranno\xc5\x9b\xc4\x87 odprawianych nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw. Nieufnie odnosi\xc5\x82 si\xc4\x99 przy tym do funkcjonuj\xc4\x85cej na dworze grupy duchownych i \xc5\x9bwieckich opowiadaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 za odnowa \xc5\xbcycia religijnego mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Moskwy, walka o rzeczywist\xc4\x85 realizacj\xc4\x99 etyki prawos\xc5\x82awnej w \xc5\xbcyciu codziennym oraz przeciwstawienie si\xc4\x99 upadkowi obyczaj\xc3\xb3w w\xc5\x9br\xc3\xb3d duchowie\xc5\x84stwa. G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi ideologami grupy byli bojar Fiodor Rtiszczew oraz protopopi Joann Nieronow i Stiefan Wonifatiew. Z grup\xc4\x85 t\xc4\x85 zwi\xc4\x85zany by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc archimandryta Monasteru Nowospasskiego Nikon. W intencji reformator\xc3\xb3w jedynie odnowiony Rosyjski Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Prawos\xc5\x82awny by\xc5\x82by godny miana Trzeciego Rzymu i \xc5\x9bwiatowego centrum prawdziwego chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwa._NEWLINE_W 1646, z inicjatywy patriarchy konstantynopolita\xc5\x84skiego Parteniusza i za zgod\xc4\x85 cara Aleksego, w Moskwie swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a drukarnia prowadzona przez prawos\xc5\x82awnych mnich\xc3\xb3w greckich. Instytucja ta mia\xc5\x82a znaczny wp\xc5\x82yw na dalszy kierunek reform w Rosyjskim Ko\xc5\x9bciele Prawos\xc5\x82awnym. W tym samym roku, zainspirowany przez grup\xc4\x99 Wonifatiewa, J\xc3\xb3zef skierowa\xc5\x82 do wszystkich wiernych list pasterski na pocz\xc4\x85tek wielkiego postu. Wzywa\xc5\x82 do prze\xc5\xbcycia postu w czysto\xc5\x9bci, powstrzymania si\xc4\x99 od pija\xc5\x84stwa i wszelkich grzech\xc3\xb3w, przybywania do cerkwi i pokornego, uwa\xc5\xbcnego uczestnictwa w nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Duchownym poleca\xc5\x82 wzywa\xc4\x87 wiernych do pokuty i informowa\xc4\x87 patriarch\xc4\x99 o tych osobach, kt\xc3\xb3re nie by\xc5\x82y pos\xc5\x82uszne swoim ojcom duchownym w zakresie respektowania zasad postu._NEWLINE_W 1648 J\xc3\xb3zef pob\xc5\x82ogos\xc5\x82awi\xc5\x82 otwarcie w Moskwie, przy monasterze \xc5\x9bw. Andrzeja, szko\xc5\x82y duchownej, w kt\xc3\xb3rej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 o\xc5\x9bwiatow\xc4\x85 podj\xc4\x99li mnisi przybyli z Ukrainy. Ich przyjazd do Rosji sfinansowa\xc5\x82 Fiodor Rtiszczew w porozumieniu z metropolit\xc4\x85 kijowskim, kt\xc3\xb3ry ju\xc5\xbc od 1640 sugerowa\xc5\x82 otwarcie w Moskwie plac\xc3\xb3wki, gdzie prawos\xc5\x82awni mogliby uczy\xc4\x87 si\xc4\x99 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w greckiego i \xc5\x82aci\xc5\x84skiego._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku stycznia 1649 do Moskwy przyby\xc5\x82 patriarcha jerozolimski Paisjusz. W czasie pobytu hierarchy w Rosji odby\xc5\x82 on z Wonifatiewem rozmow\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej surowo skrytykowa\xc5\x82 istnienie r\xc3\xb3\xc5\xbcnic obrz\xc4\x99dowych mi\xc4\x99dzy Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ami prawos\xc5\x82awnymi tradycji greckiej a Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em rosyjskim. Ani sam Wonifatiew, ani nikt z obecnych rosyjskich kap\xc5\x82an\xc3\xb3w nie by\xc5\x82 w stanie polemizowa\xc4\x87 z jego pogl\xc4\x85dami. W rezultacie przyjazd Paisjusza i jego pobyt w Moskwie sk\xc5\x82oni\xc5\x82 grup\xc4\x99 Rtiszczewa, Wonifatiewa i Nieronowa do zintensyfikowania agitacji na rzecz przeprowadzenia gruntownej reformy wewn\xc4\x99trznej Rosyjskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Prawos\xc5\x82awnego, w tym zmian obrz\xc4\x99dowych. J\xc3\xb3zef skierowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas mnicha Arseniusza (Suchanowa) do patriarchat\xc3\xb3w staro\xc5\xbcytnych, w celu zapoznania si\xc4\x99 z obrz\xc4\x99dami greckimi, o doskona\xc5\x82o\xc5\x9bci kt\xc3\xb3rych zapewnia\xc5\x82 Paisjusz. Przed dotarciem na miejsce, w drodze, mnich przekona\xc5\x82 si\xc4\x99 o niech\xc4\x99ci wiernych rosyjskich do wszelkich zmian liturgicznych._NEWLINE_J\xc3\xb3zef sprzeciwi\xc5\x82 si\xc4\x99 projektowi reform i zyska\xc5\x82 poparcie wy\xc5\xbcszej hierarchii ko\xc5\x9bcielnej. W\xc3\xb3wczas Wonifatiew oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 patriarch\xc4\x99 i biskup\xc3\xb3w o zaniedbywanie kwestii liturgicznej i przyzwalanie na to, by obrz\xc4\x99dy w Rosyjskim Ko\xc5\x9bciele Prawos\xc5\x82awnym coraz bardziej odbiega\xc5\x82y od pierwotnych, greckich. W odpowiedzi na krytyk\xc4\x99 Wonifatiewa J\xc3\xb3zef zwo\xc5\x82a\xc5\x82 w 1650 Moskwie specjalny synod, w czasie kt\xc3\xb3rego twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce oskar\xc5\xbcenia duchownego by\xc5\x82y bezpodstawne, a on sam kierowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w swoim dzia\xc5\x82aniu wy\xc5\x82\xc4\x85cznie osobistymi ambicjami. Wonifatiew por\xc3\xb3wna\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas patriarch\xc4\x99 i konserwatywne skrzyd\xc5\x82o w episkopacie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a do wilk\xc3\xb3w, za\xc5\x9b J\xc3\xb3zef domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 jego egzekucji._NEWLINE_W opisywanym sporze car Aleksy I popar\xc5\x82 grup\xc4\x99 Wonifatiewa i jej plan reform, po czym doprowadzi\xc5\x82 do usuni\xc4\x99cia cz\xc4\x99\xc5\x9bci biskup\xc3\xb3w opornych wobec zmian z zajmowanych przez nich katedr. O ile sam J\xc3\xb3zef zachowa\xc5\x82 urz\xc4\x85d (cho\xc4\x87 obawia\xc5\x82 si\xc4\x99, \xc5\xbce zostanie zmuszony do zrzeczenia si\xc4\x99 godno\xc5\x9bci), drug\xc4\x85 w hierarchii eparchi\xc4\x99 nowogrodzk\xc4\x85 obj\xc4\x85\xc5\x82 archimandryta Nikon. W ostatnich latach \xc5\xbcycia patriarchy to Nikon by\xc5\x82 najbardziej wp\xc5\x82ywow\xc4\x85 postaci\xc4\x85 w episkopacie rosyjskim, podczas gdy J\xc3\xb3zef faktycznie straci\xc5\x82 kontrol\xc4\x99 nad Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo z w\xc5\x82asnej woli. Nie bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w opracowywaniu U\xc5\x82o\xc5\xbcenia soborowego, chocia\xc5\xbc podpisa\xc5\x82 je, podobnie jak inni hierarchowie Cerkwi Rosyjskiej. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w oficjalnych dokumentach bywa\xc5\x82 okre\xc5\x9blany jako ojciec duchowy cara._NEWLINE_Pierwsz\xc4\x85 zmian\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej poparcie wymusili na J\xc3\xb3zefie reformatorzy, by\xc5\x82 zasugerowany przez metropolit\xc4\x99 Nikona zakaz stosowania mnogog\xc5\x82asija, tj. r\xc3\xb3wnoczesnego wykonywania przez kilku duchownych r\xc3\xb3\xc5\xbcnych fragment\xc3\xb3w tego samego nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa. Zwyczaj ten nie by\xc5\x82 w pe\xc5\x82ni sankcjonowany przez Rosyjski Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 Prawos\xc5\x82awny i ju\xc5\xbc poprzednik J\xc3\xb3zefa, Joazaf I, stara\xc5\x82 si\xc4\x99 go wyeliminowa\xc4\x87. Patriarcha J\xc3\xb3zef, chc\xc4\x85c pogodzi\xc4\x87 znaczny czas trwania liturgii z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bciami wiernych, zgadza\xc5\x82 si\xc4\x99 na r\xc3\xb3wnoczesne wykonywanie dw\xc3\xb3ch lub trzech partii. W praktyce jednak zdarza\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnoczesny \xc5\x9bpiew nawet 5-6 fragment\xc3\xb3w. Zwyczaj ten rozprzestrzenia\xc5\x82 si\xc4\x99 nieoficjalnie, staj\xc4\x85c si\xc4\x99 powszechnym m.in. w cerkwiach i klasztorach Moskwy. Po wydaniu stosownego ukazu 13 lutego 1651 patriarcha zosta\xc5\x82 zaatakowany za t\xc4\x99 decyzj\xc4\x99 i nazwany heretykiem. Zdaniem Shubina wydarzenie to sk\xc5\x82oni\xc5\x82o reformator\xc3\xb3w do staranniejszego przygotowywania zmian i wprowadzania ich w mniej radykalny spos\xc3\xb3b. W. Pietruszka twierdzi, \xc5\xbce stanowisko to podziela\xc5\x82 patriarcha, kt\xc3\xb3ry sprzeciwiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 natychmiastowemu wdra\xc5\xbcaniu reform w Ko\xc5\x9bciele, zgadza\xc5\x82 si\xc4\x99 na wprowadzanie zmian bez po\xc5\x9bpiechu, w przemy\xc5\x9blany spos\xc3\xb3b. Zdawa\xc5\x82 sobie przy tym spraw\xc4\x99, \xc5\xbce jego wp\xc5\x82yw nawet na sprawy Cerkwi jest na tyle niewielki, \xc5\xbce nie b\xc4\x99dzie w stanie zablokowa\xc4\x87 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci kr\xc4\x99gu Nieronowa i Wonifatiewa. Z czasem Aleksy I coraz silniej naciska\xc5\x82 na patriarch\xc4\x99, by ten ust\xc4\x85pi\xc5\x82 z urz\xc4\x99du, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c wy\xc5\x9bwi\xc4\x99cenie m\xc5\x82odego, energicznego zwierzchnika Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a, gotowego w pe\xc5\x82ni zaanga\xc5\xbcowa\xc4\x87 si\xc4\x99 na rzecz reform.\n_START_SECTION_\nDruk i korekty ksi\xc4\x85g liturgicznych\n_START_PARAGRAPH_\nJ\xc3\xb3zef podj\xc4\x85\xc5\x82 na nowo dzia\xc5\x82ania na rzecz poprawy tekst\xc3\xb3w nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw zawartych w ksi\xc4\x99gach ruskich, zainicjowane przez patriarch\xc4\x99 Filareta i kontynuowane przez patriarch\xc4\x99 Joazafa. Prace w tym kierunku prowadzili sprowadzeni przez patriarch\xc4\x99 mnisi z metropolii kijowskiej. Niekt\xc3\xb3rzy sprowadzeni przez patriarch\xc4\x99 duchowni nie posiadali jednak dostatecznego przygotowania do tego zadania i ich praca nie mia\xc5\x82a wi\xc4\x99kszej warto\xc5\x9bci. Sam hierarcha nie bra\xc5\x82 osobistego udzia\xc5\x82u w weryfikowaniu tre\xc5\x9bci ksi\xc4\x85g._NEWLINE_W okresie sprawowania urz\xc4\x99du patriarchy przez J\xc3\xb3zefa wydrukowano 36 ksi\xc4\x85g, wi\xc4\x99cej, ni\xc5\xbc za kt\xc3\xb3regokolwiek z jego poprzednik\xc3\xb3w. A. Bogdanow w\xc4\x85tpi przy tym, by J\xc3\xb3zef w jakikolwiek spos\xc3\xb3b osobi\xc5\x9bcie anga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w t\xc4\x99 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc A. Kartaszow uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce J\xc3\xb3zef nie bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w pracach drukarni, a jego imi\xc4\x99 jedynie symbolicznie pojawia\xc5\x82o si\xc4\x99 na ich kartach. Wydane zosta\xc5\x82y podstawowe ksi\xc4\x99gi liturgiczne (niekt\xc3\xb3re kilkakrotnie), teksty Ojc\xc3\xb3w Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a (apoftegmaty Efrema Syryjczyka, pouczenia Doroteusza z Gazy, Jana Klimaka, Teofilakta z Ochrydy, Anastazego Synajskiego, Bazylego Wielkiego, Grzegorza z Nazjanzu, Grzegorza Dialoga, Epifaniusza z Cypru, Jana Chryzostoma, Jana Damasce\xc5\x84skiego i innych). Wydrukowane dzie\xc5\x82a polecano do lektury publicznej w czasie nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw w cerkwiach oraz w czasie posi\xc5\x82k\xc3\xb3w w monasterach. W 1648 w Moskwie wydana zosta\xc5\x82a Gramatyka s\xc5\x82owia\xc5\x84ska Melecjusza (Smotryckiego)._NEWLINE_W okresie sprawowania urz\xc4\x99du patriarchy przez J\xc3\xb3zefa wydany zosta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc szereg prac o charakterze polemicznym, zawieraj\xc4\x85cych krytyk\xc4\x99 katolicyzmu i r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wyzna\xc5\x84 protestanckich. Prace te sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 ze starszych tekst\xc3\xb3w greckich i ruskich. Szczeg\xc3\xb3lne miejsce zajmowa\xc5\x82a tutaj ''Ksi\xc4\x99ga Cyryla (\xd0\x9a\xd0\xb8\xd1\x80\xd0\xb8\xd0\xbb\xd0\xbb\xd0\xbe\xd0\xb2\xd0\xb0 \xd0\xba\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xb3\xd0\xb0, Kiri\xc5\x82\xc5\x82owa kniga), kompilacja tekstu autorstwa Cyryla Jerozolimskiego, traktatu archimandryty Zachariasza (Kopyste\xc5\x84skiego) z \xc5\x81awry Kijowsko-Pieczerskiej oraz innych dzie\xc5\x82 polemicznych tworzonych przez mnich\xc3\xb3w z metropolii kijowskiej. Kiri\xc5\x82\xc5\x82owa kniga zosta\xc5\x82a opracowana przede wszystkim z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o polemice prowadzonej w celu nawr\xc3\xb3cenia ksi\xc4\x99cia Waldemara. Cztery lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w Moskwie wydrukowano kolejny zbi\xc3\xb3r antykatolickich i antyunickich tekst\xc3\xb3w powsta\xc5\x82ych w metropolii kijowskiej, znany pod nazw\xc4\x85 Ksi\xc4\x99ga o wierze (Kniga o wierie, \xd0\x9a\xd0\xbd\xd0\xb8\xd0\xb3\xd0\xb0 \xd0\xbe \xd0\xb2\xd0\xb5\xd1\x80\xd0\xb5). Z kolei w 1649 wydano Ma\xc5\x82y Katechizm autorstwa metropolity kijowskiego Piotra, drukowany wcze\xc5\x9bniej w Kijowie i Lwowie. Za \xc5\xbcycia J\xc3\xb3zefa podj\xc4\x99to prace nad Ksi\xc4\x99g\xc4\x85 kormcz\xc4\x85, wst\xc4\x99pnie przygotowan\xc4\x85 w 1650, lecz wydrukowano po raz pierwszy dopiero dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, gdy patriarcha ju\xc5\xbc nie \xc5\xbcy\xc5\x82._NEWLINE_W 1651 na Soborze Ziemskim J\xc3\xb3zef zdecydowanie opowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 za przy\xc5\x82\xc4\x85czeniem ziem ukrai\xc5\x84skich do Rosji.\n_START_SECTION_\nKanonizacje i translacje relikwii\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie sprawowania przez J\xc3\xb3zefa urz\xc4\x99du patriarchy dokonano ods\xc5\x82oni\xc4\x99cia relikwii Sawy Zwienigorodzkiego, Aleksandra \xc5\x9awirskiego, ksi\xc4\x99cia Jerzego Wsiewo\xc5\x82odowicza, Cyryla Nowojezierskiego i Anny Kaszy\xc5\x84skiej. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc decyzje dotycz\xc4\x85ce kanonizacji, translacji relikwii czy ich przenoszenia w okre\xc5\x9blone miejsca by\xc5\x82y niejednokrotnie podejmowane przez cara, za\xc5\x9b J\xc3\xb3zef jedynie wprowadza\xc5\x82 w \xc5\xbcycie jego inicjatywy, lub te\xc5\xbc dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w tym zakresie razem z w\xc5\x82adc\xc4\x85._NEWLINE_W 1652 z inicjatywy metropolity Nikona, potwierdzonej decyzj\xc4\x85 soboru i popartej przez cara, do kremlowskiego soboru Za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Matki Bo\xc5\xbcej przeniesiono szcz\xc4\x85tki patriarch\xc3\xb3w Hioba (z monasteru w Staricy) i Hermogena (z Monasteru Czudowskiego). Trzecim hierarch\xc4\x85, kt\xc3\xb3rego cia\xc5\x82o planowano umie\xc5\x9bci\xc4\x87 w soborze, by\xc5\x82 metropolita moskiewski Filip II.\n_START_SECTION_\nChoroba i \xc5\x9bmier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPatriarcha J\xc3\xb3zef przezi\xc4\x99bi\xc5\x82 si\xc4\x99 w wielkim po\xc5\x9bcie roku 1652. Prawdopodobnie zapad\xc5\x82 na zapalenie p\xc5\x82uc. W Niedziel\xc4\x99 Palmow\xc4\x85 zdo\xc5\x82a\xc5\x82 jeszcze wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w tradycyjnym obrz\xc4\x99dzie przejazdu patriarchy po Moskwie na o\xc5\x9ble, jednak w Wielkim Tygodniu jego stan pogorszy\xc5\x82 si\xc4\x99 ostatecznie. 14 kwietnia 1652, w Wielk\xc4\x85 \xc5\x9arod\xc4\x99, pragn\xc4\x85\xc5\x82 symbolicznie wybaczy\xc4\x87 sobie winy z carem, jednak w gor\xc4\x85czce nie by\xc5\x82 w stanie go rozpozna\xc4\x87 ani odpowiedzie\xc4\x87 na jego ceremonialny pok\xc5\x82on. Nast\xc4\x99pnego dnia ostatni raz spowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 i przyj\xc4\x85\xc5\x82 komuni\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85, po czym zmar\xc5\x82. Zosta\xc5\x82 pochowany w soborze Za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Matki Bo\xc5\xbcej na Kremlu moskiewskim._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci J\xc3\xb3zefa odnaleziono 15 tys. rubli w domowej kasie patriarch\xc3\xb3w oraz 13 400 rubli prywatnych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w hierarchy. Prawdopodobnie patriarcha gromadzi\xc5\x82 te \xc5\x9brodki, by m\xc3\xb3c ufundowa\xc4\x87 monaster i zamieszka\xc4\x87 w nim po wcze\xc5\x9bniejszym zrzeczeniu si\xc4\x99 urz\xc4\x99du i odej\xc5\x9bciu w stan spoczynku, zniech\xc4\x99cony dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 Wonifatiewa i jego zwolennik\xc3\xb3w. Zachowanie przeze\xc5\x84 znacznej sumy mog\xc5\x82o sugerowa\xc4\x87, i\xc5\xbc J\xc3\xb3zef pragn\xc4\x85\xc5\x82 zapewni\xc4\x87 przysz\xc5\x82ej wsp\xc3\xb3lnocie niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 finansow\xc4\x85, by nigdy nie znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 pod kontrol\xc4\x85 ludzi, kt\xc3\xb3rych wizji Cerkwi nie podziela\xc5\x82 patriarcha. A. Bogdanow twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce J\xc3\xb3zef sta\xc5\x82 si\xc4\x99 sk\xc4\x85py i zgromadzi\xc5\x82 znaczny maj\xc4\x85tek w okresie, gdy obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 rych\xc5\x82ego usuni\xc4\x99cia z urz\xc4\x99du.\n_START_SECTION_\nOceny\n_START_PARAGRAPH_\nPosta\xc4\x87 J\xc3\xb3zefa przez wiele lat by\xc5\x82a nisko oceniana przez autor\xc3\xb3w opracowa\xc5\x84 dotycz\xc4\x85cych historii Rosyjskiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Prawos\xc5\x82awnego. Odmienn\xc4\x85 ocen\xc4\x99 patriarchy przedstawi\xc5\x82 w 1887 Kaptieriew, autor biografii jego nast\xc4\x99pcy \xe2\x80\x93 patriarchy Nikona. Jego zdaniem J\xc3\xb3zef z energi\xc4\x85 sprawowa\xc5\x82 swoje obowi\xc4\x85zki i jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbcy traktowa\xc4\x87 jako zapowied\xc5\xba reform przeprowadzonych przez Nikona. Z ocen\xc4\x85 t\xc4\x85 nie zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1959 Anton Kartaszow, podkre\xc5\x9blaj\xc4\x85c podesz\xc5\x82y wiek i z\xc5\x82y stan zdrowia J\xc3\xb3zefa, kt\xc3\xb3re sprawia\xc5\x82y, \xc5\xbce nie nad\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82 za zmieniaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 sytuacj\xc4\x85 w pa\xc5\x84stwie i na dworze, a przez to nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 aktywnie na ni\xc4\x85 wp\xc5\x82ywa\xc4\x87._NEWLINE_Przez staroobrz\xc4\x99dowc\xc3\xb3w J\xc3\xb3zef uwa\xc5\xbcany jest za ostatniego prawdziwego patriarch\xc4\x99 moskiewskiego i ca\xc5\x82ej Rusi, czy wr\xc4\x99cz otaczany szczeg\xc3\xb3lnym szacunkiem z racji drukowania i rozpowszechniania przez niego ksi\xc4\x85g liturgicznych wed\xc5\x82ug wzor\xc3\xb3w ruskich."