b'\n_START_ARTICLE_\nKultura oryniacka\n_START_PARAGRAPH_\nKultura oryniacka (40-20 tys. lat temu) - kultura narz\xc4\x99dzi od\xc5\x82upkowych i klingowych, a tak\xc5\xbce ko\xc5\x9bcianych i rogowych, rozwijaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 w Europie, Azji, Afryce P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej; w Polsce na po\xc5\x82udniu (ko\xc5\x82o Krakowa) i po\xc5\x82udniowym zachodzie (\xc5\x9al\xc4\x85sku). Szerzycielem kultury jest Homo sapiens sapiens. W tym okresie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 pierwsze przedmioty ozdobne, figurki kobiece znane dzi\xc5\x9b pod okre\xc5\x9bleniem paleolitycznej Wenus, malarstwo jaskiniowe, kult grzebania zmar\xc5\x82ych i pierwsze trwa\xc5\x82e domostwa._NEWLINE_Lokalna odmiana tej kultury w Anatolii bywa okre\xc5\x9blana jako przemys\xc5\x82 kemeryjski, niejasne pozostaj\xc4\x85 jej zwi\xc4\x85zki z tzw. lewanto-oryniakiem z terenu Syropalestyny.\n_START_SECTION_\nPolska\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenach dzisiejszej Polski rozwojowi kultury oryniackiej i nasileniu migracji sprzyja ocieplenie si\xc4\x99 klimatu i cofanie si\xc4\x99 lodowca. Polsk\xc4\x99 po\xc5\x82udniow\xc4\x85 zamieszkuj\xc4\x85 liczne gromady ludzi, zamieszkuj\xc4\x85cych nie w grotach i jaskiniach, ale w osadach na terenie otwartym. Na stanowiskach archeologicznych kultury oryniackiej znajduje si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 obok narz\xc4\x99dzi krzemiennych (rylce klinowe, no\xc5\xbce wi\xc3\xb3rowe, skrobacze od\xc5\x82upkowe itp.) \xe2\x80\x93 tak\xc5\xbce wyroby ko\xc5\x9bciane, jak ostrza oszczep\xc3\xb3w, oraz ozdoby z muszli i z\xc4\x99b\xc3\xb3w zwierz\xc4\x99cych.'