b'\n_START_ARTICLE_\nWojna domowa w Syrii\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1963 w Syrii nieprzerwanie obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82 stan wyj\xc4\x85tkowy. Syryjski rz\xc4\x85d t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 to pozostawaniem w stanie wojny z Izraelem. W praktyce nie zosta\xc5\x82 on zniesiony, gdy\xc5\xbc skutecznie zawiesza\xc5\x82 swobody obywatelskie zawarte w konstytucji. Syryjczycy wybierali prezydenta w drodze g\xc5\x82osowania, natomiast nie przeprowadzano wielopartyjnych wybor\xc3\xb3w._NEWLINE_Po zamachu stanu w 1963 do w\xc5\x82adzy dosz\xc5\x82a partia Baas. Po wewn\xc4\x85trzpartyjnym zamachu stanu, w ramach tzw. Ruchu Koryguj\xc4\x85cego, nowy prezydent Hafiz al-Asad, ojciec rz\xc4\x85dz\xc4\x85cego od 2000 roku Baszszara al-Asada, zezwoli\xc5\x82 jedynie na fasadowy pluralizm partyjny (dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Narodowego Frontu Post\xc4\x99pu). Najpowa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 opozycyjn\xc4\x85 by\xc5\x82y nielegalne organizacje fundamentalist\xc3\xb3w islamskich, na czele z syryjskim oddzia\xc5\x82em Braci Muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skich. W drugiej po\xc5\x82owie lat 70. XX wieku organizacje te zacz\xc4\x99\xc5\x82y organizowa\xc4\x87 zamachy na dzia\xc5\x82aczy partii Baas, oficer\xc3\xb3w i przedstawicieli inteligencji, zw\xc5\x82aszcza alawit\xc3\xb3w. 16 czerwca 1979 w ataku na Szko\xc5\x82\xc4\x99 Artylerii w Aleppo zamordowanych zosta\xc5\x82o od 32 do 83 kadet\xc3\xb3w wywodz\xc4\x85cych si\xc4\x99 ze spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci alawickiej. Szczeg\xc3\xb3lnie silne okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 podziemie islamistyczne w Hamie i Aleppo. W 1982 w Hamie fundamentali\xc5\x9bci zorganizowali powstanie zbrojne, maj\xc4\x85c nadziej\xc4\x99, \xc5\xbce rozleje si\xc4\x99 ono na ca\xc5\x82y kraj. Zosta\xc5\x82o ono st\xc5\x82umione przez wojsko i ca\xc5\x82kowicie zrujnowane. Wed\xc5\x82ug r\xc3\xb3\xc5\xbcnych autor\xc3\xb3w zgin\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas od 5 do 40 tys. os\xc3\xb3b._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 elekcji Hafiza al-Asada w 1999 w mie\xc5\x9bcie Latakia dochodzi\xc5\x82o do gwa\xc5\x82townych protest\xc3\xb3w, po wyborach z 1998. Prezydent Hafiz al-Asad zmar\xc5\x82 jednak w 2000. Wobec tego zmieniono konstytucj\xc4\x99 tak, \xc5\xbce obni\xc5\xbcono wiek, od kt\xc3\xb3rego mo\xc5\xbcna zosta\xc4\x87 prezydentem z 40 do 34 lat. Na prezydenta powo\xc5\x82ano syna wieloletniego dyktatora Baszszara al-Asada._NEWLINE_Napi\xc4\x99cie w kraju wywo\xc5\x82a\xc5\x82y zamieszki wywo\xc5\x82ane przez Kurd\xc3\xb3w w 2004. Podczas jednego z mecz\xc3\xb3w w marcu 2004 w mie\xc5\x9bcie Al-Kamiszli, Kurdowie wnie\xc5\x9bli na stadion w\xc5\x82asn\xc4\x85 flag\xc4\x99, wobec czego si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa otworzy\xc5\x82y ogie\xc5\x84 do kibic\xc3\xb3w, morduj\xc4\x85c ok. 30 os\xc3\xb3b._NEWLINE_Rodzina al-Asada wyznaje alawizm, kt\xc3\xb3ry przez szyit\xc3\xb3w (w przeciwie\xc5\x84stwie do wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci sunnit\xc3\xb3w) uznawany jest za odmian\xc4\x99 islamu. Syria za rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Hafiza i Baszszara al-Asad\xc3\xb3w boryka\xc5\x82a si\xc4\x99 z wieloma problemami spo\xc5\x82eczno-ekonomicznymi. Jak relacjonuje Komunistyczna Partia Syrii, odnotowywano stopniowe pogarszanie si\xc4\x99 warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia, zmniejszenia pomocy pa\xc5\x84stwa dla biednych, nierespektowanie wolno\xc5\x9bci handlu, brak wsparcia lokalnego przemys\xc5\x82u oraz wysok\xc4\x85 stopa bezrobocia zw\xc5\x82aszcza u m\xc5\x82odych Syryjczyk\xc3\xb3w._NEWLINE_W Syrii notorycznie \xc5\x82amano prawa cz\xc5\x82owieka. Ju\xc5\xbc samo utrzymywanie stanu wyj\xc4\x85tkowego pozwala\xc5\x82o na aresztowania i represje w stosunku do opozycjonist\xc3\xb3w. System polityczny by\xc5\x82 monopartyjny, wybory by\xc5\x82y fikcyjne. Kobiety oraz mniejszo\xc5\x9bci narodowe do\xc5\x9bwiadcza\xc5\x82y dyskryminacji._NEWLINE_Pod wp\xc5\x82ywem ja\xc5\x9bminowej rewolucji w Tunezji, 1 stycznia 2011 w Syrii zablokowano dost\xc4\x99p do stron internetowych takich jak Facebook, Wikipedia oraz YouTube. 31 stycznia 2011 prezydent Asad wobec protest\xc3\xb3w w krajach arabskich obieca\xc5\x82 przeprowadzenie reform pa\xc5\x84stwa.\n_START_SECTION_\nProtesty na fali Arabskiej Wiosny\n_START_PARAGRAPH_\nProtesty w Syrii rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 26 stycznia 2011, kiedy to Hasan Ali Akla w mie\xc5\x9bcie Al-Hasaka oblewaj\xc4\x85c si\xc4\x99 benzyn\xc4\x85, dokona\xc5\x82 samospalenia. Inspiratorem dla Syryjczyka by\xc5\x82o samospalenie Tunezyjczyka Mohameda Bouziziego, kt\xc3\xb3ry 17 grudnia 2010 podpali\xc5\x82 si\xc4\x99 w prote\xc5\x9bcie przeciwko brakowi perspektyw na popraw\xc4\x99 swojej sytuacji \xc5\xbcyciowej. Samospalenie Bouziziego by\xc5\x82o pocz\xc4\x85tkiem powsta\xc5\x84 ludowych w krajach arabskich. Z kolei samob\xc3\xb3jstwo Hasana Alego Akli nast\xc4\x85pi\xc5\x82o dzie\xc5\x84 po rozpocz\xc4\x99ciu rewolucji w Egipcie._NEWLINE_Samospalenia oraz sytuacja w krajach arabskich wywo\xc5\x82a\xc5\x82a protesty w kilku miastach w kraju. Jako pierwsi na ulice wyszli mieszka\xc5\x84cy miasta Ar-Rakka oraz sto\xc5\x82ecznego Damaszku. Protesty zwo\xc5\x82ywano w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze za po\xc5\x9brednictwem portali spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowych Facebook i Twitter. Demonstranci wzywali w\xc5\x82adze do przeprowadzenia reform politycznych i przywr\xc3\xb3cenia praw obywatelskich, a tak\xc5\xbce ust\xc4\x85pienia prezydenta Baszszara al-Asada. Pocz\xc4\x85tkowo przeprowadzanie masowych protest\xc3\xb3w by\xc5\x82o uniemo\xc5\xbcliwiane przez dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc5\x82u\xc5\xbcb bezpiecze\xc5\x84stwa, kt\xc3\xb3re skutecznie panowa\xc5\x82y nad sytuacj\xc4\x85 na ulicach miast._NEWLINE_Masow\xc4\x85 demonstracj\xc4\x99 zwo\xc5\x82ano na 15 marca 2011, kiedy to w kilku miastach Syrii zgromadzi\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka tysi\xc4\x99cy demonstrant\xc3\xb3w w ramach tzw. Dnia Gniewu. Dat\xc4\x99 t\xc4\x99 uznaje si\xc4\x99 za pocz\xc4\x85tek powsta\xc5\x84czego oporu, kt\xc3\xb3ry przerodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 nast\xc4\x99pnie wraz ze zbrojeniem opozycji w wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85. Od tego momentu co pi\xc4\x85tek ka\xc5\xbcdego tygodnia zwo\xc5\x82ywano po mod\xc5\x82ach w meczetach masowe protesty przeciwko syryjskim w\xc5\x82adzom. S\xc5\x82u\xc5\xbcby porz\xc4\x85dkowe w celu t\xc5\x82umienia manifestacji strzela\xc5\x82y do demonstrant\xc3\xb3w z broni palnej, co codziennie przynosi\xc5\x82o ofiary. Na przyk\xc5\x82ad 23 marca 2011 s\xc5\x82u\xc5\xbcby bezpiecze\xc5\x84stwa zastrzeli\xc5\x82y 52 osoby w mie\xc5\x9bcie Dara. Pacyfikowanie manifestacji poprzez ostrzeliwanie cywil\xc3\xb3w jeszcze bardziej wzmaga\xc5\x82o niezadowolenie._NEWLINE_29 marca 2011 syryjski rz\xc4\x85d z premierem Muhammadem Nad\xc5\xbcim al-Utrim pod wp\xc5\x82ywem demonstracji, kt\xc3\xb3rego ogarn\xc4\x99\xc5\x82y ca\xc5\x82y kraj, poda\xc5\x82 si\xc4\x99 do dymisji. Setki tysi\xc4\x99cy zwolennik\xc3\xb3w prezydenta Asada demonstrowa\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas w Damaszku i w czterech innych miastach. 3 kwietnia 2011 prezydent Baszszar al-Asad powierzy\xc5\x82 misj\xc4\x99 sformowania nowego gabinetu Adilowi Safarowi. 14 kwietnia 2011 prezydent powo\xc5\x82a\xc5\x82 nowy rz\xc4\x85d._NEWLINE_Wraz z nastaniem kwietnia 2011 intensyfikowa\xc5\x82 si\xc4\x99 ruch oporu niepos\xc5\x82usze\xc5\x84stwa obywatelskiego. W\xc5\x82adze przeprowadza\xc5\x82y masowe aresztowania aktywist\xc3\xb3w oskar\xc5\xbcanych o podburzanie nastroj\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych. Wobec wielu zatrzymanych stosowano tortury. Damaszek o wywo\xc5\x82ywanie niepokoj\xc3\xb3w w kraju obwinia\xc5\x82 \xe2\x80\x9eterroryst\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, czym legitymizowano akcje si\xc5\x82 bezpiecze\xc5\x84stwa wobec cywil\xc3\xb3w manifestuj\xc4\x85cych w miastach. By uspokoi\xc4\x87 sytuacj\xc4\x99 w pa\xc5\x84stwie, 21 kwietnia 2011 prezydent Baszszar al-Asad podpisa\xc5\x82 dekret o zniesieniu stanu wyj\xc4\x85tkowego, obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cego od 8 marca 1963 roku.\n_START_SECTION_\nZbrojna pacyfikacja powstania\n_START_PARAGRAPH_\n25 kwietnia 2011 do pacyfikacji powstania przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 regularna armia syryjska. Rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas obl\xc4\x99\xc5\xbcenie Dary, miasta, w kt\xc3\xb3rym w poprzednim miesi\xc4\x85cu dosz\xc5\x82o do wielotysi\xc4\x99cznych antyrz\xc4\x85dowych demonstracji. Do miasta wjecha\xc5\x82y czo\xc5\x82gi, a dachy budynk\xc3\xb3w obsadzono snajperami, kt\xc3\xb3rzy oddawali strza\xc5\x82y do uczestnik\xc3\xb3w protest\xc3\xb3w. Wobec takiego obrotu spraw kraje Zachodu zacz\xc4\x99\xc5\x82y nawo\xc5\x82ywa\xc4\x87 o zaprzestanie rozlewu krwi w Syrii, na\xc5\x82o\xc5\xbcono te\xc5\xbc pierwsze sankcje na Damaszek. Mimo tego represje wobec opozycjonist\xc3\xb3w stale si\xc4\x99 nasila\xc5\x82y. 5 maja 2011 zako\xc5\x84czono obl\xc4\x99\xc5\xbcenie Dary, gdzie st\xc5\x82umiono powstanie. Ju\xc5\xbc dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przyst\xc4\x85piono do obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta Banijas i Hims, gdzie walki trwaj\xc4\x85 do dzi\xc5\x9b. Taktyk\xc4\x99 z wysy\xc5\x82aniem czo\xc5\x82g\xc3\xb3w do zbuntowanych miast zastosowano tak\xc5\xbce w innych regionach kraju._NEWLINE_14 maja 2011 armia zako\xc5\x84czy\xc5\x82a obl\xc4\x99\xc5\xbcenie Banijas, w kt\xc3\xb3rym powstanie zosta\xc5\x82o skutecznie st\xc5\x82umione. Zaraz po tym rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 obl\xc4\x99\xc5\xbcenie Tall Kalach. W Tall Kalach brutalnym dzia\xc5\x82aniem wobec cywil\xc3\xb3w ws\xc5\x82awili si\xc4\x99 wojskowi snajperzy, przez kt\xc3\xb3rych z miasta uciek\xc5\x82o kilka tysi\xc4\x99cy os\xc3\xb3b, w tym wielu do s\xc4\x85siedniego Libanu. Powstanie w tym mie\xc5\x9bcie zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 19 maja 2011. Ka\xc5\xbcdy dzie\xc5\x84 przynosi\xc5\x82 nowe ofiary. Mimo represji i sukces\xc3\xb3w wojska w Himsie Banijas i Darze protesty przybra\xc5\x82y tam na sile. Opr\xc3\xb3cz ofiar cywilnych zdarza\xc5\x82y si\xc4\x99 przypadki w szeregach syryjskiej armii, \xc5\xbce \xc5\xbco\xc5\x82nierze, kt\xc3\xb3rzy odm\xc3\xb3wili strzelania do powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w byli zabijani przez prze\xc5\x82o\xc5\xbconych. Spory odsetek ofiar cywilnych stanowi\xc5\x82y dzieci. 24 maja 2011 znaleziono cia\xc5\x82o Hamzy Ali Al-Khatiba, 13-letniego ch\xc5\x82opca, kt\xc3\xb3ry przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 zosta\xc5\x82 brutalnie torturowany przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Al-Khatiba sta\xc5\x82 si\xc4\x99 symbolem syryjskiego ruchu oporu, a jego \xc5\x9bmier\xc4\x87 na\xc5\x9bwietla\xc5\x82a brutalno\xc5\x9b\xc4\x87 i bezwzgl\xc4\x99dne dzia\xc5\x82ania wobec protestuj\xc4\x85cych cywil\xc3\xb3w._NEWLINE_29 maja 2011 armia przyst\xc4\x85pi\xc5\x82o do obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta Ar-Rastan. 31 maja 2011 prezydent Asad og\xc5\x82osi\xc5\x82 amnesti\xc4\x99 generaln\xc4\x85 obejmuj\xc4\x85c\xc4\x85 wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w politycznych; uwolnione zosta\xc5\x82y w\xc3\xb3wczas setki os\xc3\xb3b, jednak dziennie aresztowano r\xc3\xb3wnie du\xc5\xbco ludzi bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w manifestacjach. Wraz z nastaniem czerwca 2011 syryjskie wojsko przeprowadzi\xc5\x82o nowe operacje wymierzone w przeciwnik\xc3\xb3w prezydenta Asada. Trwa\xc5\x82a krwawa pacyfikacja w Ar-Rastanie. Do protestuj\xc4\x85cych strzelano tak\xc5\xbce z helikopter\xc3\xb3w. 4 czerwca 2011 wybuch\xc5\x82y krwawe walki w D\xc5\xbcisr asz-Szughur w muhafazie Idlib. W mie\xc5\x9bcie w zasadzkach i masakrach zgin\xc4\x99\xc5\x82y dziesi\xc4\x85tki os\xc3\xb3b, tysi\xc4\x85ce uciek\xc5\x82y z niego. 10 czerwca 2011 przypuszczono szturm na miasto, a kontrol\xc4\x99 nad nim przej\xc4\x99to 14 czerwca 2011. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wojsko pancerne spacyfikowa\xc5\x82o pobliskie miasta Maarrat an-Numan oraz Chan Szajchun. 23 czerwca 2011 armia syryjska rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a operacj\xc4\x99 tu\xc5\xbc przy granicy z Turcj\xc4\x85. Tego dnia zaj\xc4\x99to m.in. strategiczn\xc4\x85 nadgraniczn\xc4\x85 wiosk\xc4\x99 Khirbet al-Jouz. Tysi\xc4\x85ce cywil\xc3\xb3w uciek\xc5\x82o przed represjami do Turcji, gdzie zacz\xc4\x99to organizowa\xc4\x87 obozy dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Do ko\xc5\x84ca czerwca 2011 wojsko spacyfikowa\xc5\x82o niemal ca\xc5\x82e obszary, w tym terytoria zamieszkiwane przez Kurd\xc3\xb3w granicz\xc4\x85ce z Turcj\xc4\x85._NEWLINE_3 lipca 2011 armia syryjska przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta Hama w zwi\xc4\x85zku z trwaj\xc4\x85cymi tam rozruchami. W pi\xc4\x85tek 8 lipca 2011 w obleganej Hamie dosz\xc5\x82o do p\xc3\xb3\xc5\x82milionowej demonstracji, kt\xc3\xb3ra ostatecznie zosta\xc5\x82a przep\xc4\x99dzona przez si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa. Tydzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej na ulicach zgromadzi\xc5\x82o si\xc4\x99 tam a\xc5\xbc 700 tys. os\xc3\xb3b, z kolei 22 lipca 2011 liczba demonstruj\xc4\x85cych przekroczy\xc5\x82a milion os\xc3\xb3b. By\xc5\x82y to najwi\xc4\x99ksze protesty w czasie wczesnej fazy konfliktu, kt\xc3\xb3re zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 31 lipca 2011 masakr\xc4\x85 ramadanow\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x99\xc5\x82o 116 os\xc3\xb3b. 2 sierpnia 2011 armia kontynuowa\xc5\x82a operacj\xc4\x99, przeciwko przeciwnikom rz\xc4\x85du w Hamie. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zaj\xc4\x99li g\xc5\x82\xc3\xb3wny plac miasta.\n_START_SECTION_\nPrzekszta\xc5\x82canie si\xc4\x99 powstania w wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\n29 lipca 2011 grupa siedmiu zbuntowanych oficer\xc3\xb3w armii narodowej powo\xc5\x82a\xc5\x82a Woln\xc4\x85 Armi\xc4\x99 Syrii (WAS), kt\xc3\xb3ra za zadanie mia\xc5\x82a chroni\xc4\x87 syryjskich demonstrant\xc3\xb3w. Od tego momentu dezerteruj\xc4\x85cy \xc5\xbco\xc5\x82nierze z armii Baszara al-Asada, byli zrzeszani wok\xc3\xb3\xc5\x82 formacji opozycyjnej, kt\xc3\xb3rej dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 Rijad al-Asad. By\xc5\x82 to faktyczny pocz\xc4\x85tek zbrojnego ruchu oporu w Syrii i dezercji z wojska narodowego, co w dalszych fazach konfliktu by\xc5\x82o zjawiskiem powszechnym. 5 sierpnia 2011 przyst\xc4\x85piono do pi\xc4\x99ciodniowego obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta Dajr az-Zaur na wschodzie kraju, kt\xc3\xb3re zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 poddaniem miasta przez powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w, zwanych dalej przez w\xc5\x82adze terrorystami. Po zaj\xc4\x99ciu Dajr az-Zaur organizowano wypady na tereny graniczne z Irakiem w celu d\xc5\x82awienia tamtejszych ognisk oporu. 13 sierpnia 2011 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 pacyfikacja nadmorskiego miasta Latakia. Do miasta wjecha\xc5\x82y czo\xc5\x82gi i samochody opancerzone. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej miasto zosta\xc5\x82o ostrzelane z morza przez marynark\xc4\x99 wojenn\xc4\x85. W ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch dni zgin\xc4\x99\xc5\x82o tam 21 os\xc3\xb3b. Obl\xc4\x99\xc5\xbcenia miasta portowego trwa\xc5\x82o do 19 sierpnia 2011._NEWLINE_27 wrze\xc5\x9bnia 2011 dezerterzy wchodz\xc4\x85cy w sk\xc5\x82ad Wolnej Armii Syrii podj\xc4\x99li pierwsz\xc4\x85 szeroko zakrojon\xc4\x85 akcj\xc4\x99 zbrojn\xc4\x85. Dokonali szturmu na Ar-Rastan, kt\xc3\xb3ry opanowali w przeci\xc4\x85gu czterech dni. Jednak wojsko narodowe przyst\xc4\x85pi\xc5\x82o do natychmiastowego odwetu, zako\xc5\x84czonego odbiciem miasta na pocz\xc4\x85tku pa\xc5\xbadziernika 2011. W mie\xc5\x9bcie aresztowano 3 tys. os\xc3\xb3b oskar\xc5\xbconych o wspieranie buntownik\xc3\xb3w. Po I wecie Rosji i Chin w g\xc5\x82osowaniu na arenie Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ z 4 pa\xc5\xbadziernika 2011 w Syrii przetoczy\xc5\x82a si\xc4\x99 fala protest\xc3\xb3w przeciwko sojusznikom re\xc5\xbcimu w Damaszku. W pa\xc5\xbadzierniku 2011 Wolna Armia Syrii podj\xc4\x99\xc5\x82a seri\xc4\x99 atak\xc3\xb3w partyzanckich na formacje wojska zasadniczego. Pierwszym z takich atak\xc3\xb3w by\xc5\x82a zasadzka w Idlib z 9 pa\xc5\xbadziernika 2011._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku listopada 2011 wojsko dokona\xc5\x82o pacyfikacji obleganego Hims. Za pomoc\xc4\x85 ci\xc4\x99\xc5\xbckiej broni ostrzeliwano dzielnice mieszkalne. co przynios\xc5\x82o dziesi\xc4\x85tki ofiar. W mi\xc4\x99dzyczasie toczenia si\xc4\x99 operacji w Himsie, 8 listopada 2011 czo\xc5\x82gi oraz transportowce opancerzone wjecha\xc5\x82y ponownie do Hamy, by zaprowadzi\xc4\x87 tam powt\xc3\xb3rny porz\xc4\x85dek. 16 listopada 2011 dosz\xc5\x82o do ataku Wolnej Armii Syrii na kilka plac\xc3\xb3wek wojskowych w pobli\xc5\xbcu Damaszku, w tym budynki s\xc5\x82u\xc5\xbcb wywiadowczych oraz jedn\xc4\x85 z najwi\xc4\x99kszych baz w kraju Harasta niedaleko Damaszku, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo zniszczona. Dosz\xc5\x82o do walk, a nad obszarem star\xc4\x87 zacz\xc4\x99\xc5\x82y lata\xc4\x87 helikoptery. By\xc5\x82 to pierwszy znacz\xc4\x85cy atak na wa\xc5\xbcne obiekty si\xc5\x82 bezpiecze\xc5\x84stwa od pocz\xc4\x85tku powstania. Do dezercji w armii narodowej dochodzi\xc5\x82o codziennie. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 buntownik\xc3\xb3w gromadzi\xc5\x82o si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 opozycyjnej formacji wojskowej. Po kolejnych akcjach partyzanckich armia zacz\xc4\x99\xc5\x82a wyszukiwa\xc4\x87 i neutralizowa\xc4\x87 kryj\xc3\xb3wki rebeliant\xc3\xb3w, by uniemo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 im kontynuowanie takiej taktyki wojennej._NEWLINE_19 grudnia 2011 dosz\xc5\x82o do buntu wojska w D\xc5\xbcabal al-Zawija w muhafazie Idlib. Uformowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas garnizon 3 tys. bojownik\xc3\xb3w. Dosz\xc5\x82o wtedy do bitwy pod D\xc5\xbcabal al-Zawija i Kafr Eid, w kt\xc3\xb3rej wykorzystano artyleri\xc4\x99, w wyniku dzia\xc5\x82ania, kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x99\xc5\x82o 269 os\xc3\xb3b, w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cywile i rebelianci, a tak\xc5\xbce 93 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy rz\xc4\x85dowych 21 grudnia 2011 wojsko zosta\xc5\x82o oskar\xc5\xbcone o masakr\xc4\x99 cywil\xc3\xb3w przy u\xc5\xbcyciu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w i artylerii. Wed\xc5\x82ug cywil\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rym uda\xc5\x82o si\xc4\x99 uciec przed masakr\xc4\x85 wojsko u\xc5\xbcy\xc5\x82o bomb z gwo\xc5\xbadziami, by celowo zwi\xc4\x99kszy\xc4\x87 si\xc5\x82\xc4\x99 ra\xc5\xbcenia. Armia otoczy\xc5\x82a dolin\xc4\x99 Budnaja, gdzie uda\xc5\x82a si\xc4\x99 cze\xc5\x9b\xc4\x87 uciekinier\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce cz\xc5\x82onkowie zbuntowanych jednostek wojskowych. \xc5\xbbo\xc5\x82nierze kontynuowali szeroko zakrojon\xc4\x85 operacj\xc4\x99. Pojmano i rozbrojono wielu bojownik\xc3\xb3w w prowincji Idlib. 23 grudnia 2011 w Damaszku dosz\xc5\x82o do wybuchu samochodu-pu\xc5\x82apki w wyniku czego zgin\xc4\x99\xc5\x82y 44 osoby, a 166 zosta\xc5\x82o rannych. Za zamachem stali sunniccy islami\xc5\x9bci z ugrupowania Front Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu powi\xc4\x85zanego z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85._NEWLINE_26 grudnia 2011 do Syrii wjechali mi\xc4\x99dzynarodowi obserwatorzy Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich pod dow\xc3\xb3dztwem suda\xc5\x84skiego genera\xc5\x82a Mustafy Dabiego. Misja ta nie spe\xc5\x82ni\xc5\x82a swoich priorytetowych cel\xc3\xb3w, mimo obecno\xc5\x9bci obserwator\xc3\xb3w, si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa nie wycofa\xc5\x82y si\xc4\x99 z miast i nie zaniecha\xc5\x82y atak\xc3\xb3w na opozycjonist\xc3\xb3w. Praca obserwator\xc3\xb3w oraz wyb\xc3\xb3r przewodnicz\xc4\x85cego misji, kt\xc3\xb3ry podczas II wojny domowej w Sudanie pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 dow\xc3\xb3dcy wojsk P\xc3\xb3\xc5\x82nocy budzi\xc5\x82a kontrowersje i otwart\xc4\x85 krytyk\xc4\x99. Wobec tego 7 stycznia 2012 Katar zaproponowa\xc5\x82 zaproszenie ekspert\xc3\xb3w z ONZ ds. praw cz\xc5\x82owieka, aby wraz z arabskimi obserwatorami ocenili, czy Syria przestrzega uzgodnie\xc5\x84 dotycz\xc4\x85cych zaprzestania krwawego t\xc5\x82umienia protest\xc3\xb3w. Wobec niepowodzenia misji i eskalacji przemocy w Syrii misja obserwator\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a zawieszona przez LPA 28 stycznia 2012._NEWLINE_W czasie trwania misji obserwacyjnej LPA toczono walki wok\xc3\xb3\xc5\x82 Damaszku. 18 stycznia 2012 rebelianci z miasta Ar-Zabadani (30\xc2\xa0km na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d od Damaszku) podpisali zawieszenie broni z armi\xc4\x85 krajow\xc4\x85, po ich pi\xc4\x99ciodniowych walkach w mie\xc5\x9bcie. 21 stycznia 2012 powsta\xc5\x84cy opanowali znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 dzielnicy Damaszku \xe2\x80\x93 Dumy. 26 stycznia 2012 wojska rz\xc4\x85dowe odbi\xc5\x82y z r\xc4\x85k dezerter\xc3\xb3w zbuntowan\xc4\x85 Dum\xc4\x99. W trakcie kontrofensywy armii pod Damaszkiem si\xc5\x82y rebelianckie dokona\xc5\x82y 29 stycznia 2012 ataku na Ar-Rastan. Po trzydniowych ci\xc4\x99\xc5\xbckich walkach rebeliantom uda\xc5\x82o si\xc4\x99 opanowa\xc4\x87 miasto._NEWLINE_3 lutego 2012 armia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a pacyfikacj\xc4\x99 dzielnicy Baba Amro w Himsie. Zgin\xc4\x99\xc5\x82o ponad 230 os\xc3\xb3b, a 700 odnios\xc5\x82o obra\xc5\xbcenia. Mimo krwawej masakry w Himsie, kiedy to 4 lutego 2012 zabito 360 os\xc3\xb3b (\xc5\x82\xc4\x85cznie w ca\xc5\x82ym kraju 400 os\xc3\xb3b; by\xc5\x82 to najbardziej krwawy dzie\xc5\x84 w czasie wojny domowej), Rosja oraz Chiny po raz drugi zablokowa\xc5\x82y projekt rezolucji na posiedzeniu Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ. Projekt rezolucji zak\xc5\x82ada\xc5\x82 wezwanie syryjskiego prezydenta do ust\xc4\x85pienia oraz pot\xc4\x99pienie re\xc5\xbcimu. Po wecie sta\xc5\x82ych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w RB ONZ, w stron\xc4\x99 Moskwy oraz Pekinu zaadresowano fal\xc4\x99 krytyki. W ocenie opinii mi\xc4\x99dzynarodowej kraje te niweczy\xc5\x82y wysi\xc5\x82ki na rzecz rozwi\xc4\x85zania syryjskiego konfliktu. W kolejnych dniach armia kontynuowa\xc5\x82a ci\xc4\x99\xc5\xbcki ostrza\xc5\x82 dzielnic mieszkalnych, w wyniku czego \xc5\x9bmier\xc4\x87 ponios\xc5\x82y dziesi\xc4\x85tki cywil\xc3\xb3w. 22 lutego 2012 w szturmowanym Hims zgin\xc4\x99\xc5\x82o dw\xc3\xb3ch dziennikarzy wojennych \xe2\x80\x93 Amerykanka Marie Colvin, pracuj\xc4\x85ca dla brytyjskiego \xe2\x80\x9eSunday Timesa\xe2\x80\x9d oraz francuski fotoreporter R\xc3\xa9mi Ochlik, laureat nagrody World Press Photo. Wed\xc5\x82ug raportu ONZ, wojsko Asada strzela\xc5\x82o do nieuzbrojonych kobiet i dzieci, ostrzeliwa\xc5\x82o z rakiet cywilne osiedla oraz torturowa\xc5\x82o rannych w szpitalach. Wszystko to dzia\xc5\x82o si\xc4\x99 pod rozkazami najwy\xc5\xbcszych dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w w pa\xc5\x84stwie. Po miesi\xc4\x99cznych walkach 1 marca 2012 rebelianci zarz\xc4\x85dzili odwr\xc3\xb3t z dzielnicy Baba Amro._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu bitwy o Baba Amro, kt\xc3\xb3ra kosztowa\xc5\x82a \xc5\xbcycie ok. 700-1000 os\xc3\xb3b, si\xc5\x82y pancerne skierowa\xc5\x82y swoj\xc4\x85 ofensyw\xc4\x99 na Ar-Rastan, w celu jego odbicia. Miasto to by\xc5\x82o bombardowane od 4 marca 2012. Si\xc5\x82y przerzucono tak\xc5\xbce w kierunku miasta Idlib. 9 marca 2012 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 operacja wojsk syryjskich w g\xc3\xb3rskich rejonach miasta Idlib, bronionego przez rebeliant\xc3\xb3w z Wolnej Armii Syrii oraz Syryjskiej Armii Wyzwole\xc5\x84czej wspieranych przez mud\xc5\xbcahedin\xc3\xb3w. 13 marca 2012 rebelianci zostali ostatecznie pokonani w Idlib.\n_START_SECTION_\nPokojowy plan Kofiego Annana\n_START_PARAGRAPH_\nW marcu 2012 wys\xc5\x82annik ONZ i LPA do Syrii Kofi Annan negocjowa\xc5\x82 warunki zawieszenia broni w ramach planu pokojowego. W tym czasie si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do intensywnej pacyfikacji teren\xc3\xb3w kontrolowanych przez buntownik\xc3\xb3w. 24 marca 2012 si\xc5\x82y re\xc5\xbcimowe ostrzela\xc5\x82y z pocisk\xc3\xb3w mo\xc5\xbadzierzowych dzielnic\xc4\x99 Hims \xe2\x80\x93 Chaldij\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a kontrolowana przez powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w. Zgin\xc4\x99\xc5\x82y tam 24 osoby. Armia podj\xc4\x99\xc5\x82a tak\xc5\xbce szturm na Sarakib w prowincji Idlib, gdzie wjecha\xc5\x82o 26 czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Miasto to zosta\xc5\x82o zaj\xc4\x99te 27 marca 2012, po opuszczeniu go przez Woln\xc4\x85 Armi\xc4\x99 Syrii. W my\xc5\x9bl planu Annana armia mia\xc5\x82a zacz\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 wycofywa\xc4\x87 z miast, jednak na pocz\xc4\x85tku kwietnia 2012 trwa\xc5\x82 najintensywniejszy ostrza\xc5\x82 dzielnic mieszkalnych i sektor\xc3\xb3w miast zajmowanych przez rebeliant\xc3\xb3w, w wyniku czego gin\xc4\x99\xc5\x82o \xc5\x9brednio niemal 100 os\xc3\xb3b na dzie\xc5\x84._NEWLINE_Zawieszenie broni po mediacji Annana zacz\xc4\x99\xc5\x82o obowi\xc4\x85zywa\xc4\x87 12 kwietnia 2012. De facto rozejm nie by\xc5\x82 respektowany przez si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe, a w efekcie tak\xc5\xbce przez rebeliant\xc3\xb3w. Codziennie odnotowywano incydenty naruszania broni, a z biegiem czasu liczba ofiar zacz\xc4\x99\xc5\x82a przewy\xc5\xbcsza\xc4\x87 stan sprzed planu pokojowego ONZ. W mi\xc4\x99dzyczasie 7 maja 2012 w Syrii przeprowadzono w cieniu przemocy wybory parlamentarne, kt\xc3\xb3re podobnie jak lutowe referendum konstytucyjne zosta\xc5\x82o ca\xc5\x82kowicie zbojkotowane przez opozycj\xc4\x99. Ponadto re\xc5\xbcim pomimo zapewnie\xc5\x84 nie wype\xc5\x82ni\xc5\x82 \xc5\xbcadnego z sze\xc5\x9bciu punkt\xc3\xb3w planu Annana. W ramach planu pokojowego wys\xc5\x82ano do Syrii obserwator\xc3\xb3w tworz\xc4\x85cych misj\xc4\x99 UNSMIS. Jednak\xc5\xbce liczba 300 obserwator\xc3\xb3w w szczytowym momencie, okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 niewystarczaj\xc4\x85ca, by sprawnie monitorowa\xc4\x87 sytuacj\xc4\x99 w Syrii. Z czasem re\xc5\xbcim dopuszcza\xc5\x82 si\xc4\x99 coraz wi\xc4\x99kszych pogwa\xc5\x82ce\xc5\x84 rozejmu, czego punktem kulminacyjny by\xc5\x82a masakra w Huli z 25 maja 2012._NEWLINE_Po tej zbrodni dokonanej przez si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe i prorz\xc4\x85dow\xc4\x85 milicj\xc4\x99 szabiha, w kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x99\xc5\x82o 108 cywil\xc3\xb3w, rebelianci og\xc5\x82osili fiasko planu Annana i od czerwca 2012 rozpocz\xc4\x99li zbrojne operacje. W odwecie si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa nasili\xc5\x82y swoje represje i wraz z si\xc5\x82ami paramilitarnymi dopuszczali si\xc4\x99 kolejnych masakr. 7 czerwca 2012 Kofi Annan oficjalnie przyzna\xc5\x82, i\xc5\xbc jego plan pokojowy nie odni\xc3\xb3s\xc5\x82 zamierzonych skutk\xc3\xb3w, a Syria pogr\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82a si\xc4\x99 w wirze wojny domowej. 16 czerwca 2012 z powodu eskalacji przemocy, ONZ zawiesi\xc5\x82a misj\xc4\x99 obserwacyjn\xc4\x85 UNSMIS w Syrii. Dok\xc5\x82adnie dwa miesi\xc4\x85ce p\xc3\xb3\xc5\xbaniej og\xc5\x82oszono zako\xc5\x84czenie misji UNSMIS. W mi\xc4\x99dzyczasie, 2 sierpnia 2012 Kofi Annan poda\xc5\x82 si\xc4\x99 do dymisji z pe\xc5\x82nionych funkcji wys\xc5\x82annika pokojowego, pozostaj\xc4\x85c na stanowisku do daty wyga\xc5\x9bni\xc4\x99cia misji UNSIMS, czyli 31 sierpnia 2012. Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 algierski dyplomata Lakhdar Brahimi.\n_START_SECTION_\nCi\xc4\x85g dalszy wojny domowej i radykalizacja konfliktu\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy okre\xc5\x9blenie terminu wojna domowa na arenie ONZ u\xc5\xbcy\xc5\x82 12 czerwca 2012 Herve Ladsous, szef misji pokojowych ONZ. Ladsous powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9enie jest pewien, czy z prawnego punktu widzenia mo\xc5\xbcna m\xc3\xb3wi\xc4\x87 o takim rodzaju konfliktu. Ale pewne jest, \xc5\xbce sytuacja w Syrii jest powa\xc5\xbcna\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Jednak poj\xc4\x99cie wojna domowa znacznie wcze\xc5\x9bniej pojawia\xc5\x82o si\xc4\x99 w mediach. Takim terminem przy opisywaniu sytuacji w Syrii operowa\xc5\x82 m.in. Mi\xc4\x99dzynarodowy Komitet Czerwonego Krzy\xc5\xbca._NEWLINE_U\xc5\xbcywaniu terminu wojna domowa sprzeciwi\xc5\x82a si\xc4\x99 opozycja. Wed\xc5\x82ug rebeliant\xc3\xb3w stosowanie takiego terminu zr\xc3\xb3wnywa\xc5\x82o obie strony konfliktu i zaprzecza\xc5\x82o masakrom, dokonywanym przez re\xc5\xbcim prezydenta Baszara al-Asada. Sprzeciw wobec okre\xc5\x9blenia \xe2\x80\x9ewojna domowa\xe2\x80\x9d wyrazi\xc5\x82y te\xc5\xbc w\xc5\x82adze w Damaszku. Szef syryjskiego MSZ stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce to, co si\xc4\x99 dzieje w jego kraju, to walka z terroryzmem i zorganizowanymi, uzbrojonymi grupami. 26 czerwca 2012 Baszar al-Asad zadeklarowa\xc5\x82, \xc5\xbce jego kraj by\xc5\x82 pogr\xc4\x85\xc5\xbcony w wojnie z uzbrojonymi grupami terrorystycznymi, jak nazywa\xc5\x82 rebeliant\xc3\xb3w._NEWLINE_Po tym, jak rebelianci przyst\xc4\x85pili do ofensywy na pocz\xc4\x85tku czerwca 2012 pod Damaszkiem, w muhafazie Idlib oraz muhafazie Dara, 6 czerwca 2012 w wioskach Al-Kubajr i Maazarif pod Ham\xc4\x85 alawickie boj\xc3\xb3wki prorz\xc4\x85dowe pozbawi\xc5\x82y \xc5\xbcycia 78 cywil\xc3\xb3w, z czego 35 os\xc3\xb3b pochodzi\xc5\x82o z jednej rodziny. Masakry nakr\xc4\x99ca\xc5\x82y spiral\xc4\x99 przemocy, a wojna domowa coraz bardziej si\xc4\x99 radykalizowa\xc5\x82a, gdy\xc5\xbc do Syrii nap\xc5\x82ywa\xc5\x82y setki bojownik\xc3\xb3w wspieraj\xc4\x85cych syryjskich rebeliant\xc3\xb3w, wyznaj\xc4\x85cych zasad\xc4\x99 d\xc5\xbcihadu, kt\xc3\xb3rzy stawali si\xc4\x99 pierwszym cz\xc5\x82onem zbrojnej opozycji wobec re\xc5\xbcimu Asada. W zwi\xc4\x85zku z tym na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 problem z militarnym wspieraniem rebeliant\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc istnia\xc5\x82a gro\xc5\xbaba, i\xc5\xbc bro\xc5\x84 dostarczana do rebeliant\xc3\xb3w, mo\xc5\xbce trafi\xc4\x87 do islamskich ekstremist\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry walczyli o ustanowienie kalifatu w Syrii._NEWLINE_Po kr\xc3\xb3tkiej ofensywie rebeliant\xc3\xb3w, do kontrofensywy przesz\xc5\x82y wojska rz\xc4\x85dowe, kt\xc3\xb3re podj\xc4\x99\xc5\x82y kolejny szturm na Ar-Rastan i Hims oraz pokona\xc5\x82y w po\xc5\x82owie czerwca bojownik\xc3\xb3w 2012 w Al-Haffie pod Lataki\xc4\x85. Prawdziwa eskalacja walk w Syrii nast\xc4\x85pi\xc5\x82a w drugiej po\xc5\x82owie czerwca 2012 po zawieszeniu misji ONZ. W wielu regionach kraju toczono regularne walki partyzanckie. Do g\xc5\x82osu dochodzili terrory\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3rzy przeprowadzali zamachy bombowe. \xc5\x9arednia liczba ofiar po raz pierwszy zacz\xc4\x99\xc5\x82a przekracza\xc4\x87 100 os\xc3\xb3b na dzie\xc5\x84. Rebelianci narzekali na braki w uzbrojeniu i amunicji. Z tego powodu m.in. zostali zmuszeni do odwrotu z bronionego miasta Chan Szejchun, co nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 6 lipca 2012. Z kolei 12 lipca 2012 podczas walk w At-Trimsie w muhafazie Hama, wojsko i milicja szabiha dopu\xc5\x9bci\xc5\x82y si\xc4\x99 masakry, w kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x99\xc5\x82o 150 cywil\xc3\xb3w. W\xc3\xb3wczas opozycjoni\xc5\x9bci wezwali Rad\xc4\x99 Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ do ostatecznego uchwalenia wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cej rezolucji wymierzonej w rz\xc4\x85d Asada. Wed\xc5\x82ug Narodowej Rady Syryjskiej zaogniaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 sytuacja w Syrii zagra\xc5\xbca\xc5\x82a bezpiecze\xc5\x84stwu w regionie i na \xc5\x9bwiecie, tak wi\xc4\x99c wymaga\xc5\x82o to przyj\xc4\x99cia w trybie pilnym zdecydowanej rezolucji Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ na mocy Rozdzia\xc5\x82u VII Karty Narod\xc3\xb3w Zjednoczonych.\n_START_SECTION_\nBatalie w Damaszku i Aleppo\n_START_PARAGRAPH_\nMasakra w At-Trimsie sprowokowa\xc5\x82a rebeliant\xc3\xb3w do uderze\xc5\x84 na Damaszek i Aleppo. Szturm na stolic\xc4\x99 podj\xc4\x99to 15 lipca 2012, z kolei pi\xc4\x99\xc4\x87 dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 najwi\xc4\x99ksza konfrontacja tej wojny, bitwa o Aleppo. W przeci\xc4\x85gu czterech dni bojownicy zaj\xc4\x99li wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kluczowych sto\xc5\x82ecznych dzielnic. 18 lipca 2012 rebelianci przeprowadzili zamach w Damaszku na budynek biura bezpiecze\xc5\x84stwa narodowego. Zgin\xc4\x99\xc5\x82o co najmniej cztery osoby: minister obrony gen. Daud Rad\xc5\xbca, wiceminister obrony Assef Shawkat, szwagier prezydenta Baszara al-Asada, genera\xc5\x82 Hasan Turkmani, asystent wiceprezydenta oraz szef wywiadu Hisham Ikhtiyar. Udany zamach na najwy\xc5\xbcsze struktury w\xc5\x82adzy w pa\xc5\x84stwie by\xc5\x82 pot\xc4\x99\xc5\xbcnym ciosem dla re\xc5\xbcimu Asada. Dzie\xc5\x84 po zamachu do kontrofensywy przyst\xc4\x85pi\xc5\x82o wojsko. Kluczow\xc4\x85 rol\xc4\x99 w wypieraniu rebeliant\xc3\xb3w ze stolicy odegra\xc5\x82o lotnictwo. Miasto by\xc5\x82o nieustannie bombardowane z powietrza. \xc5\x9arednia liczba ofiar podczas letnich kampanii wojennych zacz\xc4\x99\xc5\x82a przekracza\xc4\x87 150 os\xc3\xb3b na dzie\xc5\x84._NEWLINE_Ju\xc5\xbc 23 lipca 2012 zar\xc3\xb3wno wojsko, jak i opozycja donios\xc5\x82a, \xc5\xbce wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 bojownik\xc3\xb3w zosta\xc5\x82o wypartych ze stolicy. 4 sierpnia 2012 zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 I faza bitwy o Damaszek, kiedy stolic\xc4\x99 opu\xc5\x9bci\xc5\x82y ostatnie zorganizowane brygady Wolnej Armii Syrii. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie z walkami w stolicy trwa\xc5\x82a bitwa o kontrol\xc4\x99 nad najwi\xc4\x99kszym miastem \xe2\x80\x93 Aleppo. Po ataku bojownik\xc3\xb3w na Aleppo w mie\xc5\x9bcie od razu utworzy\xc5\x82o si\xc4\x99 kilka front\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3rych toczono zaci\xc4\x99te walki. Post\xc4\x99py rebeliant\xc3\xb3w zosta\xc5\x82y zatrzymane kontrofensyw\xc4\x85 si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych, zainicjowan\xc4\x85 28 lipca 2012. Po przej\xc4\x99ciu inicjatywy przez wojsko syryjskie na pocz\xc4\x85tku sierpnia dosz\xc5\x82o do morderczych walk o kluczow\xc4\x85 dzielnic\xc4\x99 handlow\xc4\x85 Salahedin. G\xc5\x82\xc3\xb3wny bastion powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w w Aleppo pad\xc5\x82 po czterech dniach walk. Jednak znacznie s\xc5\x82abiej uzbrojeni rebelianci wyposa\xc5\xbceni w bro\xc5\x84 lekk\xc4\x85, dzielnie bronili dzielnic przed natarciem armii. Zasadnicza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x85dowej kontrofensywy trwa\xc5\x82a do 19 sierpnia 2012, kiedy zaj\xc4\x99to dzielnic\xc4\x99 Saif al-Dawla. Nast\xc4\x99pnie bitwa o Aleppo przesz\xc5\x82a w faz\xc4\x99 walk pozycyjnych._NEWLINE_W mi\xc4\x99dzyczasie w sierpniu 2012 rebelianci nadal dokonywali atak\xc3\xb3w partyzanckich na stolic\xc4\x99. W zwi\xc4\x85zku z tym armia przeprowadzi\xc5\x82a operacj\xc4\x99 w muhafazie damasce\xc5\x84skiej, by zniwelowa\xc4\x87 aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 bojownik\xc3\xb3w. Podczas walk toczonych pod Damaszkiem 24 sierpnia 2012 dosz\xc5\x82o do pacyfikacji miasta Daraja, w kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x99\xc5\x82o nawet 400 os\xc3\xb3b. Wed\xc5\x82ug Lokalnych Komitet\xc3\xb3w Koordynacyjnych zabito nawet 633 os\xc3\xb3b. By\xc5\x82a to najbardziej krwawa masakra w trakcie syryjskiego konfliktu. Po wydarzeniach w Darai na prze\xc5\x82omie sierpnia i wrze\xc5\x9bnia 2012 dosz\xc5\x82o do kilku odwetowych zamach\xc3\xb3w terrorystycznych w Damaszku. We wrze\xc5\x9bniu 2012 ruszy\xc5\x82a szeroko zakrojona ofensywa zw\xc5\x82aszcza w po\xc5\x82udniowych peryferiach stolicy, maj\xc4\x85ca na celu zlikwidowanie partyzant\xc3\xb3w. W czasie niej m.in. w mie\xc5\x9bcie Al-Thiabieh, 17\xc2\xa0km od dzielnicy Saida Zanjab dosz\xc5\x82o do masakry sunnit\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug opozycjonist\xc3\xb3w w wyniku operacji armii zgin\xc4\x99\xc5\x82o tam 107 cywil\xc3\xb3w. Miasto by\xc5\x82o atakowane od 23 wrze\xc5\x9bnia i dzia\xc5\x82ania zako\xc5\x84czono 26 wrze\xc5\x9bnia 2012. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zgin\xc4\x99\xc5\x82o w ostrzale artyleryjskim, a kiedy rebelianci wycofali si\xc4\x99 pod naporem bombardowania, dokonywano mord\xc3\xb3w, kiedy \xc5\xbco\xc5\x82nierze przeszukiwali domostwa. 1 pa\xc5\xbadziernika 2012 armia pokona\xc5\x82a ostatecznie rebeliant\xc3\xb3w na po\xc5\x82udniowych peryferiach Damaszku i dzielnic Jarmuk, Had\xc5\xbcar al-Aswad i Tadamon, gdzie prowadzono dot\xc4\x85d starcia. W walkach partyzanckich i ofensywie rz\xc4\x85dowej we wrze\xc5\x9bniu 2012 w Damaszku i okolicach zgin\xc4\x99\xc5\x82o 1471 bojownik\xc3\xb3w i cywil\xc3\xb3w._NEWLINE_Tymczasem zaognienie walk w Aleppo nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 7 wrze\xc5\x9bnia 2012, kiedy rebelianci podj\xc4\x99li ataki na utracone wcze\xc5\x9bniej dzielnice Hanano i Midan. Od tego momentu g\xc5\x82\xc3\xb3wne walki toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 na wschodzie miasta na linii frontu Hanano-Midan. Armia wypiera\xc5\x82a rebeliant\xc3\xb3w z Hanano, nieustannie j\xc4\x85 bombarduj\xc4\x85c. Do 15 wrze\xc5\x9bnia 2012 przej\xc4\x99\xc5\x82a kontrol\xc4\x99 nad Midan, jednak bojownicy nadal podejmowali ataki partyzanckie na t\xc4\x99 dzielnic\xc4\x99 w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze zamieszka\xc5\x82ej przez arabskich chrze\xc5\x9bcijan. 27 wrze\xc5\x9bnia 2012 ruszy\xc5\x82a w ogarni\xc4\x99tymi walkami Aleppo ofensywa rebeliant\xc3\xb3w. Walki skoncentrowa\xc5\x82y si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w centrum miasta, gdzie bojownicy przej\xc4\x99li kontrol\xc4\x99 nad czterema dzielnicami i Starym Miastem. W wyniku ci\xc4\x99\xc5\xbckich bombardowa\xc5\x84 dosz\xc5\x82o do po\xc5\xbcaru \xc5\x9bredniowiecznej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta. 3 pa\xc5\xbadziernika 2012 na g\xc5\x82\xc3\xb3wnym placu w centrum miasta Sadala al-D\xc5\xbcabiri, zamach\xc3\xb3w terrorystycznych, w kt\xc3\xb3rych wyniku zgin\xc4\x99\xc5\x82o 40 os\xc3\xb3b, a 40 zosta\xc5\x82o rannych. Do przeprowadzenia zamachu przyzna\xc5\x82a si\xc4\x99 Rada Rewolucyjna dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ca niezale\xc5\xbcnie od Wolnej Armii Syrii i Front Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu. 10 pa\xc5\xbadziernika 2012 Wolna Armia Syrii podj\xc4\x99\xc5\x82a szturm na meczet Umajjad\xc3\xb3w na Starym Mie\xc5\x9bcie, kt\xc3\xb3ry stanowi\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 baz\xc4\x99 wojska w centrum Aleppo. Po czterodniowych walkach \xc5\xbco\xc5\x82nierze poddali baz\xc4\x99, jednak przy odwrocie podpalili historyczny meczet wpisany na \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 list\xc4\x99 dziedzictwa UNESCO. 25 pa\xc5\xbadziernika 2012 podczas ofensywy rebeliant\xc3\xb3w dosz\xc5\x82o do za\xc5\x82amania frontu w Aleppo. Rebelianci zaj\xc4\x99li kilka chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skich dzielnic w centrum miasta i rozpocz\xc4\x99li infiltracje do kurdyjskiej dzielnicy Szejk Maskud, gdzie dosz\xc5\x82o do potyczki z boj\xc3\xb3wkami sprzymierzonymi z si\xc5\x82ami rz\xc4\x85dowymi.\n_START_SECTION_\nOperacje strategiczne i druga pr\xc3\xb3ba zawieszenia broni\n_START_PARAGRAPH_\nW pa\xc5\xbadzierniku 2012 dosz\xc5\x82o do powa\xc5\xbcnego kryzysu dyplomatycznego mi\xc4\x99dzy Syri\xc4\x85 i Turcja, g\xc5\x82\xc3\xb3wnym sojusznikiem syryjskich rebeliant\xc3\xb3w. Miejsce mia\xc5\x82a nawet zbrojna konfrontacja mi\xc4\x99dzy pa\xc5\x84stwami. Bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 kryzysu by\xc5\x82o to, i\xc5\xbc 3 pa\xc5\xbadziernika 2012 syryjskie pociski podczas przygranicznych walk z rebeliantami spad\xc5\x82y na tureckie miasto Ak\xc3\xa7akale w wyniku czego zgin\xc4\x99\xc5\x82o pi\xc4\x99ciu cywil\xc3\xb3w. Niemal natychmiast turecka artyleria ostrzela\xc5\x82a syryjskie pozycje. Podobne incydenty powtarza\xc5\x82y si\xc4\x99 codziennie przez tydzie\xc5\x84, turecki parlament zezwoli\xc5\x82 nawet si\xc5\x82om zbrojnym na prowadzenie operacji militarnych poza granicami kraju, jednak oba kraje nie chcia\xc5\x82y wybuchu wojny, wi\xc4\x99c sytuacj\xc4\x99 opanowano. Tymczasem rebelianci wykorzystuj\xc4\x85c sytuacj\xc4\x99 na granicy z Turcj\xc4\x85, podj\xc4\x99li dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85ce odci\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 walcz\xc4\x85ce brygady w Aleppo. Celem bojownik\xc3\xb3w by\xc5\x82o odci\xc4\x99cie szlaku zaopatrzeniowego \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cego Damaszek i Aleppo w zwi\xc4\x85zku z czym po militarnym ataku 9 pa\xc5\xbadziernika 2012 zaj\xc4\x99li miasto Maarrat an-Numan. Po zaj\xc4\x99ciu Maarrat an-Numan armia bezskutecznie pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a je odbi\xc4\x87. Toczono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ci\xc4\x99\xc5\xbckie boje na autostradzie \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej dwa najwi\xc4\x99ksze syryjskie miasta, w kt\xc3\xb3rych gin\xc4\x99\xc5\x82y dziesi\xc4\x85tki \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i rebeliant\xc3\xb3w. Human Rights Watch oskar\xc5\xbcy\xc5\x82o si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe o u\xc5\xbcycie bomb kasetowych w czasie bombardowa\xc5\x84 autostrady. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc t\xc4\x99 bro\xc5\x84 wykorzystywano w czasie obrony Maarrat an-Numan i kilku innych regionach Syrii._NEWLINE_26 pa\xc5\xbadziernika 2012 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 czterodniowy rozejm z okazji muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiego \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Id al-Adha wynegocjowany przez wys\xc5\x82annika ONZ i LPA Lakhdara Brahimiego. Mimo tego walki nadal trwa\xc5\x82y w kilku regionach kraju, a skala przemocy wiele si\xc4\x99 nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82a od poprzednich dni, kiedy to dziennie gin\xc4\x99\xc5\x82o ponad 100 os\xc3\xb3b, nierzadko 150-200 os\xc3\xb3b. Do star\xc4\x87 dochodzi\xc5\x82o pod Maarrat an-Numan, w prowincji damasce\xc5\x84skiej, Aleppo czy na obszarach granicznych z Turcj\xc4\x85. Projekt zawieszenia broni w praktyce zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 fiaskiem. W czasie czterech dni teoretycznego rozejmu zgin\xc4\x99\xc5\x82o 439 os\xc3\xb3b. Strona rz\xc4\x85dowa o wielokrotne naruszanie rozejmu oskar\xc5\xbca\xc5\x82a \xe2\x80\x9eterroryst\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. 29 pa\xc5\xbadziernika 2012 lotnictwo syryjskie przeprowadzi\xc5\x82o najbardziej zmasowan\xc4\x85 kampani\xc4\x99 powietrzn\xc4\x85, bowiem tego dnia zbombardowano a\xc5\xbc 60 pozycji rebelianckich w ca\xc5\x82ym kraju._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku listopada 2012 podczas walk na froncie damasce\xc5\x84skim dosz\xc5\x82o do incydent\xc3\xb3w granicznych z Izraelem. Wystrzeliwane pociski przez syryjsk\xc4\x85 artyleri\xc4\x99 spada\xc5\x82y na Wzg\xc3\xb3rza Golan administrowane przez Izrael, kt\xc3\xb3ry zawiadomi\xc5\x82 ONZ o fakcie naruszania przez wojska pancerne zdemilitaryzowanej strefy Wzg\xc3\xb3rz Golan. W dniach 11\xe2\x80\x9312 listopada 2012 izraelskie si\xc5\x82y zbrojne po raz pierwszy odpowiedzia\xc5\x82y ogniem, ostrzeliwuj\xc4\x85c miejsca, w kt\xc3\xb3rych ulokowana by\xc5\x82a syryjska artyleria. W mi\xc4\x99dzyczasie sukcesy na froncie wschodnim zacz\xc4\x99li odnosi\xc4\x87 rebelianci. 17 listopada 2012 w muhafazie Dajr az-Zaur rebelianci zdobyli kontrol\xc4\x99 nad miastem Al-Boukamal, a 22 listopada 2012 przej\xc4\x99li strategiczne Al-Majadin. Wcze\xc5\x9bniej, bo 18 listopada 2012 bojownicy zaj\xc4\x99li najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 baz\xc4\x99 wojskow\xc4\x85 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju \xe2\x80\x93 Baz\xc4\x99 46. le\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 pod Aleppo. Wolna Armia Syrii og\xc5\x82osi\xc5\x82a ten fakt jednym z najwi\xc4\x99kszych sukces\xc3\xb3w podczas wojny domowej._NEWLINE_Rebelianci pr\xc3\xb3bowali przej\xc4\x85\xc4\x87 jak najwi\xc4\x99cej baz wojskowych, aby os\xc5\x82abi\xc4\x87 w tym wojska re\xc5\xbcimowe. W pierwszej po\xc5\x82owie grudnia 2012 zaj\xc4\x99li kolejn\xc4\x85 baz\xc4\x99 pod Aleppo, tym razem w Szejk Suleiman. Ci\xc4\x99\xc5\xbckie walki wybuch\xc5\x82y o kontrol\xc4\x99 nad lotniskiem pod Damaszekiem. Odwo\xc5\x82ano loty do syryjskiej stolicy, a samo lotnisko i drogi dojazdowe og\xc5\x82oszono stref\xc4\x85 wojny. W zwi\xc4\x85zku z coraz silniejszym sunnickim oporem wok\xc3\xb3\xc5\x82 Damaszku, si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y 2 grudnia 2012 seri\xc4\x99 kontruderze\xc5\x84 na l\xc4\x85dzie i z powietrza. Jednak nie zachwia\xc5\x82o to silnej pozycji rebeliant\xc3\xb3w i islamist\xc3\xb3w pod Damaszkiem._NEWLINE_Podejrzewa si\xc4\x99, \xc5\xbce 11 grudnia 2012 si\xc5\x82y re\xc5\xbcimowe, b\xc4\x85d\xc5\xba milicja szabiha dopu\xc5\x9bci\xc5\x82y si\xc4\x99 w wiosce Akrab pod Ham\xc4\x85 masakry cywil\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych uprzednio w trakcie walk z rebeliantami wykorzystano jako \xc5\xbcywe tarcze. Wed\xc5\x82ug opozycji w niejasnych okoliczno\xc5\x9bciach zabito 125-150 cywil\xc3\xb3w pochodzenia alawickiego. W wyniku tej\xc5\xbce masakry, 16 grudnia 2012 rebelianci rozpocz\xc4\x99li operacj\xc4\x99 pod Ham\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej wyniku w ci\xc4\x85gu czterech dni zaj\xc4\x99li wszystkie wiejskie tereny na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od g\xc5\x82\xc3\xb3wnego miasta. W odwecie 23 grudnia 2012 syryjskie lotnictwo zbombardowa\xc5\x82o w zaj\xc4\x99tej przez bojownik\xc3\xb3w Halfai, cywil\xc3\xb3w oczekuj\xc4\x85cych w kolejce na chleb. W nalocie zgin\xc4\x99\xc5\x82y 94 osoby. R\xc3\xb3wnolegle do walk pod Ham\xc4\x85, ci\xc4\x99\xc5\xbckie starcia mi\xc4\x99dzy syryjskimi rebeliantami a palesty\xc5\x84skimi boj\xc3\xb3wkami Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny \xe2\x80\x93 Dow\xc3\xb3dztwo Generalne (LFWP-DG), w dniach 16\xe2\x80\x9321 grudnia 2012 trwa\xc5\x82y w sto\xc5\x82ecznym obozie dla palesty\xc5\x84skich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w Jarmuk.\n_START_SECTION_\nPrzewaga rebeliant\xc3\xb3w na frontach i ewolucja konfliktu w wojn\xc4\x99 religijn\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nPod koniec 2012 rebelianci intensywnie atakowali bazy syryjskiego wojska, by os\xc5\x82abi\xc4\x87 jego struktury. Na prze\xc5\x82omie 2012/2013 rozpocz\xc4\x99to tak\xc5\xbce kampani\xc4\x99 atakowania lotnisk i baz si\xc5\x82 powietrznych. W ten spos\xc3\xb3b opozycjoni\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3rzy niemal ka\xc5\xbcdego dnia str\xc4\x85cali samoloty si\xc5\x82 lotniczych, chcieli pozbawi\xc4\x87 re\xc5\xbcim ostatnich zasob\xc3\xb3w ofensywnych, kt\xc3\xb3re wykorzystywane by\xc5\x82y do nalot\xc3\xb3w na pozycje rebeliant\xc3\xb3w i ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywiln\xc4\x85. 11 stycznia 2013 si\xc5\x82y opozycyjne zaj\xc4\x99\xc5\x82y znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju najwi\xc4\x99ksze lotnisko wojskowe Taftanaz. W styczniu 2013 dopuszczono si\xc4\x99 licznych masakr. 15 stycznia 2013 w wiosce Huwajsa w pobli\xc5\xbcu Hims, znaleziono 150 cia\xc5\x82 ofiar masowych egzekucji. W\xc5\x9br\xc3\xb3d pomordowanych by\xc5\x82y kobiety i dzieci. Wiele zw\xc5\x82ok zosta\xc5\x82o spalonych. Pr\xc3\xb3cz tego zgwa\xc5\x82cono 44 kobiety, a 100 os\xc3\xb3b zosta\xc5\x82o uprowadzonych. 29 stycznia 2013 w rzece Kuwejk w Aleppo znaleziono cia\xc5\x82a 108 m\xc5\x82odych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn i ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w. Osoby ubrane w mundury polowe i cywilne ubrania zosta\xc5\x82y zabite strza\xc5\x82em w ty\xc5\x82 g\xc5\x82owy. Obie strony konfliktu wzajemnie oskar\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 o dokonanie masakry._NEWLINE_W nocy z 29 na 30 stycznia 2013 izraelskie lotnictwo dokona\xc5\x82o naloty w Syrii na dwa cele. Na pograniczu syryjsko-liba\xc5\x84skim rakiety spad\xc5\x82y na konw\xc3\xb3j transportuj\xc4\x85cy prawdopodobnie rakiety przeciwlotnicze dla bojownik\xc3\xb3w Hezbollahu. Wed\xc5\x82ug w\xc5\x82adz USA na zaatakowanych pojazdach znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zaawansowane technicznie rosyjskie rakiety SA-17, zagra\xc5\xbcaj\xc4\x85ce izraelskiemu lotnictwu. Drugim celem ataku by\xc5\x82 wojskowy o\xc5\x9brodek badawczy w D\xc5\xbcamraji na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d od Damaszku. Na pocz\xc4\x85tku lutego 2013 rebelianci rozszerzyli zakres atak\xc3\xb3w na stolic\xc4\x99. Toczono tym samym operacj\xc4\x99 pod kryptonimem \xe2\x80\x9eWielka Epika\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9eArmagedon\xe2\x80\x9d. Walki nasili\xc5\x82y si\xc4\x99 we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci stolicy, gdzie rebelianci przej\xc4\x99li kontrol\xc4\x99 nad kilkoma punktami wojskowymi, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w pobli\xc5\xbcu dzielnicy D\xc5\xbcobar, kilkaset metr\xc3\xb3w od strategicznego Placu Abbasyd\xc3\xb3w w centrum Damaszku. Tymczasem na froncie w Aleppo walki w dalszym ci\xc4\x85gu koncentrowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na lotniskach i bazach wojskowych. 12 lutego 2013 Wolna Armia Syrii i Ahrar asz-Szam zaj\xc4\x99\xc5\x82y baz\xc4\x99 i lotnisko Al-D\xc5\xbcirah. W dniach 12\xe2\x80\x9314 lutego 2013 dosz\xc5\x82o do bitwy o miasto Asz-Szadede, gdzie d\xc5\xbcihady\xc5\x9bci z Frontu Obrony starli z si\xc5\x82ami re\xc5\xbcimowymi. Asz-Szadede by\xc5\x82o oddalone o 45\xc2\xa0km od Al-Hasaki. Miasto zasobne w rop\xc4\x99 naftow\xc4\x85 zosta\xc5\x82o ostatecznie przej\xc4\x99te przez islamist\xc3\xb3w. W bitwie zgin\xc4\x99\xc5\x82o 30 rebeliant\xc3\xb3w i 100 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Z terenu walk uciek\xc5\x82o ponad 40 tys. cywil\xc3\xb3w._NEWLINE_20 lutego 2013 syryjska opozycja zawar\xc5\x82a porozumienie z Kurdami na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju. Zawieszenie broni osi\xc4\x85gni\xc4\x99to po dwutygodniowej mediacji opozycjonisty na emigracji Michela Kilo. Tym samym zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 starcia rozpocz\xc4\x99te w listopadzie 2012 w Aleppo, a nast\xc4\x99pnie przeniesione w pobli\xc5\xbce granicy tureckiej i pod miasto Ras al-Ajn. Strony uzgodni\xc5\x82y, \xc5\xbce od tej pory wsp\xc3\xb3lnie b\xc4\x99d\xc4\x85 walczy\xc4\x87 przeciwko re\xc5\xbcimowi Asada. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w stolicy w pobli\xc5\xbcu siedziby rz\xc4\x85dz\xc4\x85cej w Syrii partii Baas oraz ambasady Rosji dosz\xc5\x82o do pot\xc4\x99\xc5\xbcnej eksplozji samochodu-pu\xc5\x82apki, w kt\xc3\xb3rej wyniku 53 osoby zgin\xc4\x99\xc5\x82y, a 235 zosta\xc5\x82o rannych. Zabici to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przechodnie, uczniowie i kierowcy samochod\xc3\xb3w. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ofiar byli tak\xc5\xbce przedstawiciele s\xc5\x82u\xc5\xbcb bezpiecze\xc5\x84stwa. Re\xc5\xbcim obarczy\xc5\x82 odpowiedzialno\xc5\x9bci\xc4\x85 za atak terroryst\xc3\xb3w. By\xc5\x82 to najbardziej krwawy zamach terrorystyczny od pocz\xc4\x85tku wojny domowej. W dniach 22\xe2\x80\x9324 lutego 2013 w Aleppo mia\xc5\x82 miejsce bezprecedensowy ostrza\xc5\x82 rakietowy z wykorzystaniem pocisk\xc3\xb3w Scud, w wyniku czego \xc5\xbcycie straci\xc5\x82o 141 os\xc3\xb3b, z czego po\xc5\x82ow\xc4\x99 ofiar stanowi\xc5\x82y dzieci. 27 lutego 2013 wojsko przeprowadzi\xc5\x82o szturm na wiosk\xc4\x99 Malkija na wsch\xc3\xb3d od Aleppo. Dopuszczono si\xc4\x99 tam grabie\xc5\xbcy, podpale\xc5\x84, gwa\xc5\x82t\xc3\xb3w, tortur oraz masowych egzekucji. W masakrze zgin\xc4\x99\xc5\x82o 70 os\xc3\xb3b w tym kobiety, dzieci i osoby w podesz\xc5\x82ym wieku._NEWLINE_W dniach 2\xe2\x80\x936 marca 2013 odby\xc5\x82a si\xc4\x99 Bitwa o Ar-Rakk\xc4\x99. W pierwszym dniu walk rebelianci z Wolnej Armii Syrii wspierani przez ekstremist\xc3\xb3w dokonali szturmu na przedmie\xc5\x9bcia miasta, sk\xc4\x85d wyprowadzono atak na centrum, kt\xc3\xb3re zaj\xc4\x99to 4 marca 2013. Obalono w\xc3\xb3wczas tamtejszy pomnik prezydenta Hafiza al-Asada zmar\xc5\x82ego w 2000. Rebelianci pojmali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc po zwyci\xc4\x99skich walkach z 4 na 5 marca 2013 gubernatora muhafazy Ar-Rakka. Po zdobyciu miasta przez opozycjonist\xc3\xb3w dosz\xc5\x82o do dwudniowych nalot\xc3\xb3w na miasto, w tym na osiedla mieszkalne, w efekcie czego zgin\xc4\x99\xc5\x82o wielu cywil\xc3\xb3w. 19 marca 2013 w Aleppo mia\xc5\x82 miejsce wybuch pocisku w wyniku czego zgin\xc4\x99\xc5\x82o 25 os\xc3\xb3b, a 80 zosta\xc5\x82o rannych. Atak ten nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82by si\xc4\x99 od dziesi\xc4\x85tek innych, gdyby nie fakt, \xc5\xbce w g\xc5\x82owicy pocisku mie\xc5\x9bci\xc5\x82a si\xc4\x99 bro\xc5\x84 chemiczna. Obie strony wyst\xc4\x85pi\xc5\x82y o przeprowadzenie mi\xc4\x99dzynarodowego \xc5\x9bledztwa. Departament Stanu USA twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce podczas ataku u\xc5\xbcyto 3-chinuklidynobenzylanu, kt\xc3\xb3ry ju\xc5\xbc pod koniec 2012 u\xc5\xbcyto przeciwko partyzantom w Hims._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Syryjskiego Obserwatorium Praw Cz\xc5\x82owieka (SOHR) marzec 2013 by\xc5\x82 najbardziej krwawym miesi\xc4\x85cem od pocz\xc4\x85tku konfliktu, gdy\xc5\xbc zgin\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas ponad 6 tys. os\xc3\xb3b (niemal 200 os\xc3\xb3b na dzie\xc5\x84), czyli tyle, co w pierwszych dziewi\xc4\x99ciu miesi\xc4\x85cach konfliktu, czyli w ca\xc5\x82ym 2011. Wed\xc5\x82ug SOHR w przeci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch lat wojny \xc5\xbcycie straci\xc5\x82o 62594 os\xc3\xb3b, w tym, co najmniej 30782 cywil\xc3\xb3w, 15283 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i 14302 rebeliant\xc3\xb3w. By\xc5\x82y to straty potwierdzone, jednak\xc5\xbce faktyczna liczba ofiar mog\xc5\x82a by\xc4\x87 znacznie wy\xc5\xbcsza, wed\xc5\x82ug SOHR nawet 120 tys. zabitych. ONZ szacowa\xc5\x82o t\xc4\x99 liczb\xc4\x99 na ponad 70 tys. zabitych._NEWLINE_Wojna domowa w Syrii z poziomu walki o w\xc5\x82adz\xc4\x99 ewoluowa\xc5\x82a w szybkim tempie ku typowej wojnie wyznaniowej. 10 kwietnia 2013 g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cy Frontu Abu Mohamed al-Golani, przyrzek\xc5\x82 lojalno\xc5\x9b\xc4\x87 Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka\xe2\x80\x99idy. Tymczasem do Syrii przyby\xc5\x82o kolejnych tysi\xc4\x85c szyickich bojownik\xc3\xb3w Hezbollahu wspieraj\xc4\x85cych si\xc5\x82y al-Asada oraz \xc5\xbco\xc5\x82nierze ira\xc5\x84skiego Korpusu Stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w Rewolucji Islamskiej. Ira\xc5\x84czycy to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie wyszkoleni snajperzy, a tak\xc5\xbce w du\xc5\xbcej mierze piloci samolot\xc3\xb3w, bombarduj\xc4\x85cych pozycje rebeliant\xc3\xb3w. Do Syrii ze wschodu nadci\xc4\x85ga\xc5\x82y tak\xc5\xbce irackie boj\xc3\xb3wki szyickie, co nap\xc4\x99dza\xc5\x82o spiral\xc4\x99 wojny religijnej, gdy\xc5\xbc fundamentali\xc5\x9bci islamscy nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85cy z ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata, walcz\xc4\x85cy po stronie opozycjonist\xc3\xb3w, nale\xc5\xbceli do radykalnych sunnit\xc3\xb3w. Tak wi\xc4\x99c wojna domowa przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 w wojn\xc4\x99 religijn\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy rz\xc4\x85dowymi alawitami wspieranymi militarnie przez Iran i Hezbollah i politycznie przez Rosj\xc4\x99 oraz Chiny, a sunnick\xc4\x85 opozycj\xc4\x85 wspieran\xc4\x85 politycznie przez Zach\xc3\xb3d oraz militarnie przez globalnych d\xc5\xbcihadyst\xc3\xb3w i donator\xc3\xb3w znad Zatoki Perskiej._NEWLINE_W szczeg\xc3\xb3lnie trudnej sytuacji pozostaj\xc4\x85 mniejszo\xc5\x9bci chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skie. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 syryjskich chrze\xc5\x9bcijan pragnie pozosta\xc4\x87 neutralna w konflikcie, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wspiera si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe, reszta opozycj\xc4\x99. Jednak padaj\xc4\x85 oni cz\xc4\x99sto ofiarami atak\xc3\xb3w ze strony zar\xc3\xb3wno opozycyjnych boj\xc3\xb3wek sunnickich, jak i wojsk proasadowskich. Mno\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 grabie\xc5\xbce, morderstwa i porwania. 27 maja 2013 rebelianci dokonali masakry w wiosce Al-Duwair przy granicy z Libanem, morduj\xc4\x85c tam niemal wszystkich zamieszkuj\xc4\x85cych chrze\xc5\x9bcijan. 23 czerwca islami\xc5\x9bci poder\xc5\xbcn\xc4\x99li gard\xc5\x82o franciszka\xc5\x84skiemu ksi\xc4\x99dzu Francois Muradowi. W obawie przed powt\xc3\xb3rzeniem si\xc4\x99 sytuacji z Iraku chrze\xc5\x9bcijanie opuszczaj\xc4\x85 Syri\xc4\x99 udaj\xc4\x85c si\xc4\x99 przede wszystkim do s\xc4\x85siedniego Libanu.\n_START_SECTION_\nKontrofensywa si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych\n_START_PARAGRAPH_\nPo deklaracji Golaniego, na frontach inicjatyw\xc4\x99 zacz\xc4\x99\xc5\x82o przejmowa\xc4\x87 wojsko narodowe, kt\xc3\xb3re tym samym przerwa\xc5\x82o post\xc4\x99py rebeliant\xc3\xb3w trwaj\xc4\x85ce od jesieni 2012. W po\xc5\x82owie kwietnia 2013 si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe prze\xc5\x82ama\xc5\x82y sze\xc5\x9bciomiesi\xc4\x99czne obl\xc4\x99\xc5\xbcenie baz Wadi al-Daif oraz Hamadija. 10 kwietnia 2013 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 wsp\xc3\xb3lna ofensywa si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych i liba\xc5\x84skiego Hezbollahu, kt\xc3\xb3rzy dokonali inwazji w Syrii, przy granicznych terenach le\xc5\xbc\xc4\x85cych wok\xc3\xb3\xc5\x82 miasta Al-Kusajr. By\xc5\x82y to tereny kontrolowane przez si\xc5\x82y powsta\xc5\x84cze, kt\xc3\xb3re przecina\xc5\x82y drog\xc4\x99 z Damaszku na alawickie tereny po\xc5\x82o\xc5\xbcone nad Morzem \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym. W pierwszej fazie ofensywy si\xc5\x82y sprzymierzone zaj\xc4\x99\xc5\x82y wzg\xc3\xb3rza, z kt\xc3\xb3rych ostrzeliwano okoliczne wioski i miasto Al-Kusajr. W drugiej po\xc5\x82owie kwietnia 2013 wojsko narodowe wsp\xc3\xb3lnie z liba\xc5\x84sk\xc4\x85 boj\xc3\xb3wk\xc4\x85 zacie\xc5\x9bnia\xc5\x82y pas wok\xc3\xb3\xc5\x82 Al-Kusajr, spychaj\xc4\x85c partyzant\xc3\xb3w do miasta. Jednocze\xc5\x9bnie na jego przedpolach toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 ci\xc4\x99\xc5\xbckie walki partyzanckie. Sunniccy rebelianci odpowiadali atakami rakietowymi na teren Libanu._NEWLINE_21 kwietnia 2013 po sze\xc5\x9bciodniowej bitwie si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe zdoby\xc5\x82y kontrol\xc4\x99 nad miastem D\xc5\xbcudajdat al-Fadl na po\xc5\x82udnie od Damaszku. Podczas walk udokumentowano \xc5\x9bmier\xc4\x87 101 os\xc3\xb3b, jednak wed\xc5\x82ug organizacji SOHR w szturmie zgin\xc4\x99\xc5\x82o co najmniej 250 os\xc3\xb3b. Z kolei Lokalne Komitety Koordynacyjne poda\xc5\x82y, \xc5\xbce si\xc5\x82y Asada w mie\xc5\x9bcie D\xc5\xbcudajdat al-Fadl oraz D\xc5\xbcudajdat Artouz, zamieszka\xc5\x82ym g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przez chrze\xc5\x9bcijan i Druz\xc3\xb3w, pozbawi\xc5\x82y \xc5\xbcycia 482 os\xc3\xb3b, ok. 250 cywil\xc3\xb3w i 200 rebeliant\xc3\xb3w._NEWLINE_Podczas gdy pod Al-Kusajr trwa\xc5\x82y sporadyczne starcia, 2 maja 2013 si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe i lojalne milicje dokona\xc5\x82y szturmu na sunnick\xc4\x85 wiosk\xc4\x99 Al-Bajda le\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 pod miastem Banijas, b\xc4\x99d\xc4\x85cym twierdz\xc4\x85 si\xc5\x82 re\xc5\xbcimowych. Podczas pierwszego dnia obecno\xc5\x9bci si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych w wiosce, kiedy to prorz\xc4\x85dowa milicja Szabiha przeczesywa\xc5\x82a domy, wyprowadzaj\xc4\x85c z nich cywil\xc3\xb3w. Zebrano ich na placu g\xc5\x82\xc3\xb3wnym, gdzie przed egzekucj\xc4\x85 wiele os\xc3\xb3b by\xc5\x82o torturowanych. Nast\xc4\x99pnie cywile byli rozstrzeliwani, sztyletowani oraz kamieniowani. W ten spos\xc3\xb3b zgin\xc4\x99\xc5\x82o 167 os\xc3\xb3b. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej dosz\xc5\x82o do czystek etnicznych w Banijas, gdzie zabito 81 cywil\xc3\xb3w. Po masakrach syryjscy aktywi\xc5\x9bci publikowali nagrania video przedstawiaj\xc4\x85ce zmasakrowane i spalone zw\xc5\x82oki kobiet, m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn i dzieci._NEWLINE_W trakcie trwania masakry na zachodnim wybrze\xc5\xbcu Syrii, nad ranem 3 maja 2013 Si\xc5\x82y Powietrzne Izraela zaatakowa\xc5\x82 znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w Syrii sk\xc5\x82ady z ira\xc5\x84sk\xc4\x85 broni\xc4\x85 prawdopodobnie przeznaczon\xc4\x85 dla bojownik\xc3\xb3w liba\xc5\x84skiego Hezbollahu. Operacja zosta\xc5\x82a powt\xc3\xb3rzona w nocy z 4 na 5 maja 2013. Dokonano w\xc3\xb3wczas trzech bombardowa\xc5\x84, m.in. zaatakowano o\xc5\x9brodek badawczy D\xc5\xbcamraja i pobliskie sk\xc5\x82ady amunicji, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y ju\xc5\xbc obiektem izraelskich atak\xc3\xb3w pod koniec stycznia 2013. Pociski uderzy\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w jednostk\xc4\x99 syryjskiej obrony przeciwlotniczej w miejscowo\xc5\x9bci Sabura, w pobli\xc5\xbcu autostrady Damaszek-Bejrut, na zach\xc3\xb3d od stolicy Syrii oraz w koszary Gwardii Republika\xc5\x84skiej i innej elitarnej jednostki na przedmie\xc5\x9bciach Damaszku._NEWLINE_Do po\xc5\x82owy maja 2013 wojsko wsp\xc3\xb3lnie z szyickimi si\xc5\x82ami liba\xc5\x84skiego Hezbollahu zaj\xc4\x99\xc5\x82y przedpola Al-Kusajr, podejmuj\xc4\x85c szturm na miasto 19 maja 2013. Si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe przy asy\xc5\x9bcie lotnictwa, artylerii i czo\xc5\x82g\xc3\xb3w naciera\xc5\x82y od po\xc5\x82udnia, wschodu i p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego wschodu zajmuj\xc4\x85c po pierwszym dniu walk centrum i 60% powierzchni miasta. Do 25 maja 2013 wojsko kontrolowa\xc5\x82o 80% powierzchni miasta. Tego dnia przez siedem godzin \xc5\x9brednio na minut\xc4\x99 spada\xc5\x82o 40 pocisk\xc3\xb3w. By\xc5\x82y to jedne z najbardziej zaci\xc4\x99tych bombardowa\xc5\x84 miejskich podczas wojny domowej. Rz\xc4\x85dowa ofensywa doprowadzi\xc5\x82a do ostatecznego wyparcia rebeliant\xc3\xb3w z miasta Al-Kusajr 5 czerwca 2013, lecz po odniesieniu zwyci\xc4\x99stw wojska lojalist\xc3\xb3w kontynuowa\xc5\x82y natarcie na pozycje rebeliant\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 jak w swojej analizie poda\xc5\x82 Stratfor \xe2\x80\x93 Ofensywa si\xc5\x82 re\xc5\xbcimu na kluczowe miasto Homs, le\xc5\xbc\xc4\x85ce pomi\xc4\x99dzy Damaszkiem, Aleppo i zdominowanym przez Alawit\xc3\xb3w wybrze\xc5\xbcem, nie zatrzyma\xc5\x82a si\xc4\x99 po odniesieniu sukcesu w operacji w Al Kusajr. Wed\xc5\x82ug Stratforu zaatakowane zosta\xc5\x82y znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w wioski na po\xc5\x82udnie od miasta Hims, kt\xc3\xb3re 29 czerwca 2013 zosta\xc5\x82o zaatakowane przez si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe.\n_START_SECTION_\nWojsko i organizacje paramilitarne\n_START_PARAGRAPH_\nArmia w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci walczy\xc5\x82a w wojnach przeciwko Izraelowi oraz w I wojnie w Zatoce Perskiej. Regularne wojsko liczy\xc5\x82o 220 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i 300 tys. rezerwist\xc3\xb3w. Na czele syryjskiej armii sta\xc5\x82 prezydent. Wojsko by\xc5\x82o podzielone na 11 formacji \xe2\x80\x93 osiem Dywizji Pancernych, Gwardia Republika\xc5\x84ska, trzy Dywizje Zmechanizowane, jedna Dywizja \xe2\x80\x9eas-Saiqa\xe2\x80\x9d, dziesi\xc4\x99\xc4\x87 Pu\xc5\x82k\xc3\xb3w Specjalnych Si\xc5\x82 Lotniczych, cztery Brygady Piechoty, dwie Brygady Artyleryjskie, dwie Brygady Pancerne, trzy brygady typu ziemia-ziemia, trzy Brygady Obrony Wybrze\xc5\xbca, jedna Brygada Graniczna. Na wyposa\xc5\xbceniu armii by\xc5\x82o ponad 10 tys. pojazd\xc3\xb3w opancerzonych, z czego po\xc5\x82ow\xc4\x99 stanowi\xc5\x82y czo\xc5\x82gi, niemal 5 tys. artylerii, 5 tys. pocisk\xc3\xb3w ziemia-powietrze, 500 wyrzutni rakietowych._NEWLINE_Po stronie wojska walczy\xc5\x82a alawicka prorz\xc4\x85dowa milicja paramilitarna szabiha. Alawici dzia\xc5\x82ali g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju pod Aleppo. Cz\xc5\x82onkowie milicji trudzili si\xc4\x99 przemytem podczas syryjskiej okupacji Libanu (1976\xe2\x80\x932005). Na pocz\xc4\x85tku zrywu antyprezydenckiego, milicja zosta\xc5\x82a wys\xc5\x82ana do Hims, gdzie zabija\xc5\x82a opozycjonist\xc3\xb3w. W czasie powstania syryjskiego palili pola uprawne, pl\xc4\x85drowali domy cywilne i brali udzia\xc5\x82 w pacyfikacji demonstracji. W marcu 2012 milicjanci zabili dw\xc3\xb3ch brytyjskich dziennikarzy algierskiego pochodzenia na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju. Ponadto w marcu 2012 si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe i milicje przeprowadzi\xc5\x82y ponad 100 samowolnych i bezprawnych egzekucji na z\xc5\x82apanych i rannych cywilach i rebeliantach. Najwi\xc4\x99kszej masakry dopu\xc5\x9bcili si\xc4\x99 w Huli, gdzie 25 maja 2012 rozstrzelali 108 os\xc3\xb3b, z czego wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 stanowi\xc5\x82y kobiety i dzieci. Szacuje si\xc4\x99, i\xc5\xbc w szczytowym momencie aktywno\xc5\x9bci szabihy, boj\xc3\xb3wka zrzesza\xc5\x82a 10 tys. cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w. Opr\xc3\xb3cz szabihy miast i wiosek alawickich przed sunnickimi rebeliantami bronili ochotnicy zrzeszani w \xe2\x80\x9eKomitetach Ludowych\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Pomimo tego, i\xc5\xbc Kurdowie wyst\xc4\x85pili przeciwko syryjskiemu prezydentowi, to przyw\xc3\xb3dca Partii Pracuj\xc4\x85cych Kurdystanu walcz\xc4\x85cych w Turcji o niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 Kurdystanu, popar\xc5\x82 syryjski re\xc5\xbcim i na wypadek tureckiej interwencji, og\xc5\x82osi\xc5\x82 przyst\xc4\x85pienie do walk po stronie Damaszku. W konflikcie oficjalnie neutralni byli chrze\xc5\x9bcijanie oraz Druzowie. Jednak te grupy wyznaniowe z obawy przed sunnickim fundamentalizmem opowiada\xc5\x82y si\xc4\x99 za rz\xc4\x85dem Asada, mimo i\xc5\xbc ten nie dawa\xc5\x82 \xc5\xbcadnej ochrony przed sunnitami. W ten spos\xc3\xb3b podczas walk o chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skie dzielnice w trakcie bitwy o Aleppo, po stronie si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych walczy\xc5\x82 batalion sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 z 150 Ormian i arabskich chrze\xc5\x9bcijan._NEWLINE_W lipcu i sierpniu 2012 syryjskie si\xc5\x82y zbrojne w zwi\xc4\x85zku z coraz wi\xc4\x99kszymi stratami i masowymi dezercjami, zacz\xc4\x99\xc5\x82y powo\xc5\x82ywa\xc4\x87 w szeregi armii rezerwist\xc3\xb3w. Jednak wielu nie stawia\xc5\x82o si\xc4\x99 na wezwanie. Anonimowy wojskowy powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce rezerwi\xc5\x9bci do wyboru mieli zabija\xc4\x87 rodak\xc3\xb3w, albo zdezerterowa\xc4\x87 i ucieka\xc4\x87 przed s\xc4\x85dami wojskowymi. Wobec tego nie wykluczono przeprowadzenia pe\xc5\x82nej mobilizacji. 30 sierpnia 2012 syryjska strona przyzna\xc5\x82a, \xc5\xbce od pocz\xc4\x85tku wojny domowej zgin\xc4\x99\xc5\x82o ok. 8 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w si\xc5\x82 bezpiecze\xc5\x84stwa. Oko\xc5\x82o 60 proc. ofiar zosta\xc5\x82o zastrzelonych, 35 proc. zgin\xc4\x99\xc5\x82o w nast\xc4\x99pstwie eksplozji \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie pocisk\xc3\xb3w przeciwpancernych \xe2\x80\x93 a 5 proc. poder\xc5\xbcni\xc4\x99to gard\xc5\x82a lub \xc5\x9bci\xc4\x99to g\xc5\x82owy._NEWLINE_Pod koniec stycznia 2013 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 formowanie nowych si\xc5\x82 paramilitarnych z\xc5\x82o\xc5\xbconych z 10 tys. bojownik\xc3\xb3w alawickich i szyickich pod nazw\xc4\x85 Armia Obrony Narodowej (NDF). W sk\xc5\x82ad Armii Obrony Narodowej b\xc4\x99d\xc4\x85 wchodzi\xc5\x82y Komitety Ludowe oraz cywile, kt\xc3\xb3rzy popieraj\xc4\x85 re\xc5\xbcim i chwycili za bro\xc5\x84, \xc5\xbceby powstrzyma\xc4\x87 rebeliant\xc3\xb3w z Wolnej Armii Syryjskiej. Formacja ma by\xc4\x87 szkolona przez irackich i ira\xc5\x84skich instruktor\xc3\xb3w. W sk\xc5\x82ad ugrupowania ma wchodzi\xc4\x87 500-osobowa jednostka Lwic Obrony Narodowej, z\xc5\x82o\xc5\xbcona jedynie z kobiet.\n_START_SECTION_\nWsparcie mi\xc4\x99dzynarodowe dla strony rz\xc4\x85dowej\n_START_PARAGRAPH_\n19 marca 2012 media poda\xc5\x82y, i\xc5\xbc w porcie Tartus wyl\xc4\x85dowali rosyjscy komandosi, kt\xc3\xb3rzy przyp\xc5\x82yn\xc4\x99li tankowcem \xe2\x80\x9eIman\xe2\x80\x9d wchodz\xc4\x85cym w sk\xc5\x82ad Floty Czarnomorskiej, kt\xc3\xb3ra potwierdzi\xc5\x82a te informacje. Rosjanie przybyli do Syrii, by zademonstrowa\xc4\x87 rosyjsk\xc4\x85 obecno\xc5\x9b\xc4\x87 w niestabilnym regionie i ewentualnie ewakuowa\xc4\x87 obywateli rosyjskich, cho\xc4\x87 ONZ m\xc3\xb3wi\xc5\x82o o powa\xc5\xbcnych konsekwencjach dla syryjskiego konfliktu. W czasie powstania rz\xc4\x85d syryjski by\xc5\x82 wspierany przez Rosj\xc4\x99. Moskwa dostarcza\xc5\x82a bro\xc5\x84 dla syryjskiego re\xc5\xbcimu, t\xc5\x82umi\xc4\x85cego powstanie, za co zosta\xc5\x82a skrytykowana przez Human Rights Watch. Ponadto Rosja w tandemie z Chinami blokowa\xc5\x82y rezolucje Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y stanowi\xc4\x87 sankcje na Damaszek. Jednak\xc5\xbce dopiero 1 czerwca 2012 prezydent Rosji W\xc5\x82adimir Putin zaprzeczy\xc5\x82 jakoby Rosja mia\xc5\x82a dozbraja\xc4\x87 syryjskie wojsko. Mimo tej deklaracji i oficjalnego sprzeciwu wobec interwencji w Syrii rosyjskie media donosi\xc5\x82y, i\xc5\xbc \xc5\xbco\xc5\x82nierze 76. Pskowskiej dywizji desantowo-szturmowej, 15. Samarskiej brygady oraz czecze\xc5\x84skie pododdzia\xc5\x82y specjalne by\xc5\x82y szkolone na wypadek zaanga\xc5\xbcowania w Syrii._NEWLINE_Niejasne stanowisko Rosji w tej kwestii zosta\xc5\x82o rozwiane przez ministra spraw zagranicznych Siergieja \xc5\x81awrowa, kt\xc3\xb3ry 21 czerwca 2012 powiedzia\xc5\x82, i\xc5\xbc dostarczano na statkach do Syrii remontowane \xc5\x9bmig\xc5\x82owce. Sprawa wysz\xc5\x82a na jaw, kiedy zatrzymano rosyjski statek \xe2\x80\x9eAlaed\xe2\x80\x9d u wybrze\xc5\xbcy Szkocji. Opr\xc3\xb3cz tego wenezuelski rz\xc4\x85d Hugo Ch\xc3\xa1veza wysy\xc5\x82a\xc5\x82 do Syrii olej nap\xc4\x99dowy warty dziesi\xc4\x85tki milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 wykorzystywany jako paliwo dla czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Co wi\xc4\x99cej, gaz LPG dostarcza\xc5\x82a Rosja. Inne zagraniczne koncerny zawiesi\xc5\x82y wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Damaszkiem. W maju 2013 Moskwa i Damaszek dokona\xc5\x82a transakcji zakupu system\xc3\xb3w przeciwlotniczych S-300. Wed\xc5\x82ug Rosji, zbrojenie wojsk Asada by\xc5\x82o \xe2\x80\x9eczynnikiem stabilizuj\xc4\x85cym\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry mo\xc5\xbce zniech\xc4\x99ci\xc4\x87 \xe2\x80\x9eniekt\xc3\xb3re gor\xc4\x85ce g\xc5\x82owy\xe2\x80\x9d przed wej\xc5\x9bciem w konflikt. Rakietowe systemy maj\xc4\x85 trafi\xc4\x87 do Syrii na wiosn\xc4\x99 2014, jednak wed\xc5\x82ug niepotwierdzonych informacji jedna bateria by\xc5\x82a zainstalowana pod Damaszkiem i obs\xc5\x82ugiwana przez najemnik\xc3\xb3w z Serbii, Ukrainy i Bia\xc5\x82orusi. O dozbrajanie wojsk Asada w rakiety typu ziemia powietrze oskar\xc5\xbcana by\xc5\x82a Bia\xc5\x82oru\xc5\x9b. W Syrii mieli przebywa\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc doradcy z Korei P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej._NEWLINE_Czynnego wsparcia Syrii udziela\xc5\x82 Iran. Opozycja twierdzi\xc5\x82a, i\xc5\xbc syryjskiej armii pomaga\xc5\x82a elitarna brygada pancerna ira\xc5\x84skiego Korpusu Stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w Rewolucji Islamskiej. Dezerterzy z armii twierdzili, \xc5\xbce z wojskiem Asada wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82y tysi\xc4\x85ce ira\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Ira\xc5\x84skie brygady stacjonowa\xc5\x82y w Syrii od 2007. Ponadto w czasie powstania w r\xc4\x99ce rebeliant\xc3\xb3w wpad\xc5\x82o kilku ira\xc5\x84skich oficer\xc3\xb3w. Rebelianci przes\xc5\x82ali Al-D\xc5\xbcazirze w styczniu 2012 film z pojmanymi ira\xc5\x84skimi najemnikami. Iran wysy\xc5\x82a\xc5\x82 snajper\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy z dach\xc3\xb3w budynk\xc3\xb3w strzelali do cywil\xc3\xb3w, bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w demonstracjach. Opozycjoni\xc5\x9bci wielokrotnie donosili, i\xc5\xbc w szeregach wojskowych s\xc5\x82yszany by\xc5\x82 j\xc4\x99zyk perski. Teheran tak\xc5\xbce za po\xc5\x9brednictwem bank\xc3\xb3w w Libanie i Iraku przekazywa\xc5\x82 bro\xc5\x84 i miliardy dolar\xc3\xb3w do Damaszku, by ratowa\xc4\x87 tamtejsz\xc4\x85 gospodark\xc4\x99. ONZ oskar\xc5\xbca\xc5\x82o Iran o \xc5\x82amie embarga na przesy\xc5\x82 broni do Syrii i wspieranie militarne re\xc5\xbcimu Baszara al-Asada._NEWLINE_W 2013 w Syrii walczy\xc5\x82o 50 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i doradc\xc3\xb3w z ira\xc5\x84skiego Korpusu Stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w Rewolucji Islamskiej. Oficjalnie szkolili syryjskie si\xc5\x82y zbrojne, jednak to Ira\xc5\x84czycy stanowili filar si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych, zmagaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 z rebeliantami. Si\xc5\x82y al-Asada utrzymywa\xc5\x82y swoje pozycje dzi\xc4\x99ki ira\xc5\x84skim snajperom. W samolotach Syryjskich Arabskich Si\xc5\x82 Powietrznych (SASP) coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej zasiadali ira\xc5\x84scy piloci, kt\xc3\xb3rzy skuteczniej bombardowali cele. W takiej sytuacji mo\xc5\xbcna m\xc3\xb3wi\xc4\x87 o jawnej ira\xc5\x84skiej interwencji zewn\xc4\x99trznej w Syrii. Od jej pocz\xc4\x85tku do kwietnia 2013 poleg\xc5\x82o tysi\xc4\x85c Ira\xc5\x84czyk\xc3\xb3w. Ponadto Teheran rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 wys\xc5\x82anie do dw\xc3\xb3ch \xc5\x9bwi\xc4\x99tych miejsc dla szyit\xc3\xb3w (meczet Zajnab oraz meczet Zukajny) ok. 10 tysi\xc4\x99cy (dodatkowych) Stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w Rewolucji lub zbli\xc5\xbcony wielko\xc5\x9bci\xc4\x85 kontyngent cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w podleg\xc5\x82ej Korpusowi milicji \xe2\x80\x93 Zwi\xc4\x85zku Mobilizacji Uci\xc5\x9bnionych._NEWLINE_Ponadto re\xc5\xbcim Asada wspiera\xc5\x82o liba\xc5\x84skie ugrupowanie terrorystyczne Hezbollah. Boj\xc3\xb3wki zbrojnego ramienia tego ugrupowania specjalizowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w walkach miejskich oraz zab\xc3\xb3jstwach. Na terenie Syrii na pocz\xc4\x85tku interwencji, czyli jesieni\xc4\x85 2012, mia\xc5\x82o operowa\xc4\x87 2 tys. szyickich bojownik\xc3\xb3w. W 2013 liczba bojownik\xc3\xb3w wzros\xc5\x82a do 10 tys. W zamian za wsparcie, rz\xc4\x85d w Syrii uzbroi\xc5\x82 Hezbollah w rakiety dalekiego zasi\xc4\x99gu Scud-B oraz ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 bro\xc5\x84. Udzia\xc5\x82 Hezbollahu w walkach na terenie Syrii potwierdzi\xc5\x82 Riad al-Asad, dow\xc3\xb3dca WAS. 11 pa\xc5\xbadziernika 2012 lider tego ugrupowania Hasan Nasr Allah zaprzeczy\xc5\x82 jakoby szyiccy bojownicy wspierali si\xc5\x82y Asada, doda\xc5\x82, \xc5\xbce nie le\xc5\xbca\xc5\x82o to w interesie liba\xc5\x84skiego ugrupowania. Oficjalnie liba\xc5\x84skie boj\xc3\xb3wki przyzna\xc5\x82y si\xc4\x99 do interwencji w Syrii podczas bitwy pod Al-Kusajr. Na froncie walczy\xc5\x82o ok. 3\xe2\x80\x935 tys. szyickich bojownik\xc3\xb3w, z czego do maja 2013 poleg\xc5\x82o ponad stu. W po\xc5\x82owie listopada 2013 Nasrallah og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc jego bojownicy pozostan\xc4\x85 w Syrii tak d\xc5\x82ugo, jak b\xc4\x99dzie to konieczne. W\xc3\xb3wczas Hezbollah liczy\xc5\x82 na terytorium Syrii ok. 20 tys. bojownik\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych od 5 tys. do 7 tys. by\xc5\x82o bardzo dobrze zaprawionych w walkach. Opr\xc3\xb3cz jawnego militarnego wsparcia ze strony Iranu i Hezbollahu, na frontach po stronie al-Asada walczyli szyiccy ochotnicy z Iraku (elementy Armii Mahdiego oraz Brygad Asa\xe2\x80\x99ib Ahl al-Hak, Kata\xe2\x80\x99ib Hezbollah) Bahrajnu, Azerbejd\xc5\xbcanu, Jemenu. Z tego ostatniego kraju do Syrii nap\xc5\x82ywali zajdyccy bojownicy Huti, kt\xc3\xb3rzy w latach 2004\xe2\x80\x932012 prowadzili rebeli\xc4\x99 na terytorium w\xc5\x82asnego kraju. Re\xc5\xbcim al-Asada by\xc5\x82 politycznie wspierany przez Irak, przez kt\xc3\xb3rego terytorium transportowano z Iranu do Syrii bro\xc5\x84 oraz surowce, oraz w\xc5\x82adze Strefy Gazy.\n_START_SECTION_\nSprawa broni chemicznej\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy kwestia broni chemicznej na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej zosta\xc5\x82a poruszona na szczycie G20 w Los Cabos w Meksyku 18 czerwca 2012. Odby\xc5\x82o si\xc4\x99 to podczas rozm\xc3\xb3w w kuluarach mi\xc4\x99dzy prezydentem Rosji W\xc5\x82adimirem Putinem z prezydentem USA Barackiem Obam\xc4\x85. Przyw\xc3\xb3dcy rozmawiali o syryjskiej broni chemicznej i konieczno\xc5\x9bci jej zabezpieczenia. W po\xc5\x82owie lipca 2012 ameryka\xc5\x84ski wywiad doni\xc3\xb3s\xc5\x82, i\xc5\xbc re\xc5\xbcim transportowa\xc5\x82 zapasy broni chemicznej \xe2\x80\x93 sarinu, gazu musztardowego i cyjanku \xe2\x80\x93 w cztery tajne miejsca. Pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 gro\xc5\xbaba u\xc5\xbcycia broni masowego ra\xc5\xbcenia przeciwko rebeliantom i cywilom. Z drugiej strony komentatorzy oceniali, i\xc5\xbc w\xc5\x82adze pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y ukry\xc4\x87 zapasy broni chemicznej przed rebeliantami, b\xc4\x85d\xc5\xba te\xc5\xbc zachodnimi pa\xc5\x84stwami na wypadek interwencji. Syria w 1968 ratyfikowa\xc5\x82a Protok\xc3\xb3\xc5\x82 Genewski z 1925 roku o zakazie u\xc5\xbcywania na wojnie broni chemicznej, czyli gaz\xc3\xb3w dusz\xc4\x85cych, truj\xc4\x85cych lub podobnych._NEWLINE_Nie by\xc5\x82y dok\xc5\x82adnie znane realne wielko\xc5\x9bci arsena\xc5\x82u broni chemicznej, jednak agencje wywiadowcze ocenia\xc5\x82y, i\xc5\xbc Syria mog\xc5\x82a posiada\xc4\x87 najwi\xc4\x99kszy na \xc5\x9bwiecie zapas gazu musztardowego i sarinu, pochodz\xc4\x85cego z czas\xc3\xb3w wy\xc5\x9bcigu zbroje\xc5\x84 z Izraelem. Wed\xc5\x82ug niemieckiego wywiadu Syria posiada\xc5\x82a do tysi\xc4\x85ca ton broni chemicznej, w tym 700 ton sarinu oraz po 100 ton gazu musztardowego i gazu VX. Wed\xc5\x82ug niemieckich s\xc5\x82u\xc5\xbcb wywiadowczych, gdyby Asad poczu\xc5\x82 si\xc4\x99 zmuszony sytuacj\xc4\x85 militarn\xc4\x85 do si\xc4\x99gni\xc4\x99cia po bro\xc5\x84 masowego ra\xc5\xbcenia, m\xc3\xb3g\xc5\x82by to uczyni\xc4\x87 w ci\xc4\x85gu 4\xe2\x80\x936 godzin od podj\xc4\x99cia decyzji._NEWLINE_Ministerstwo Spraw Zagranicznych Syrii poda\xc5\x82o, \xc5\xbce u\xc5\xbcyje broni chemicznej jedynie w przypadku agresji z zewn\xc4\x85trz. \xe2\x80\x9e\xc5\xbbadna bro\xc5\x84 chemiczna ani konwencjonalna nie zostanie u\xc5\xbcyta przeciwko w\xc5\x82asnym obywatelom, niezale\xc5\xbcnie od ewolucji kryzysu\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 podano w komunikacie wojskowym. Jednak wyst\xc4\x99powa\xc5\x82y obawy, \xc5\xbce bro\xc5\x84 zostanie wykorzystana w celu obrony re\xc5\xbcimu w Damaszku przed rebeliantami. Inn\xc4\x85 spraw\xc4\x85 by\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przej\xc4\x99cia cz\xc4\x99\xc5\x9bci arsena\xc5\x82u przez grupy rebeliant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y kontakty z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85._NEWLINE_Rebelianci donosili, i\xc5\xbc re\xc5\xbcim transportowa\xc5\x82 bro\xc5\x84 chemiczn\xc4\x85 w tajne magazyny i lotniska w pobli\xc5\xbcu granic, by ukry\xc4\x87 j\xc4\x85 na wypadek interwencji militarnej, o kt\xc3\xb3rej m\xc3\xb3wiono cz\xc4\x99\xc5\x9bciej po III wecie na forum RB ONZ z 19 lipca 2012. Armia twierdzi\xc5\x82a, \xc5\xbce bro\xc5\x84 by\xc5\x82a dobrze zabezpieczona i pod kontrol\xc4\x85 genera\xc5\x82\xc3\xb3w, jednak Wolna Armia Syrii twierdzi\xc5\x82a, i\xc5\xbc zna\xc5\x82a miejsca magazynowania zapas\xc3\xb3w. Z kolei \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a izraelskie zdementowa\xc5\x82y informacje, jakoby re\xc5\xbcim transportowa\xc5\x82 bro\xc5\x84 chemiczn\xc4\x85 w bezpieczne miejsca. W zwi\xc4\x85zku z alertem przeciwko broni chemicznej, w\xc5\x82adze Izraela zacz\xc4\x99\xc5\x82y rozdawa\xc4\x87 obywatelom maski przeciwgazowe. Jednak minister obrony Izraela Ehud Barak zbagatelizowa\xc5\x82 zagro\xc5\xbcenie i og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce \xc5\xbcaden kraj nie o\xc5\x9bmieli si\xc4\x99 u\xc5\xbcy\xc4\x87 broni chemicznej przeciwko Izraelowi. 20 sierpnia 2012 Barack Obama po raz pierwszy wprost zagrozi\xc5\x82 interwencj\xc4\x85 w Syrii, w wypadku u\xc5\xbcycia broni chemicznej przez re\xc5\xbcim, co mia\xc5\x82o by\xc4\x87 przekroczeniem \xe2\x80\x9eczerwonej linii\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug portalu wywiadowczego debka.com w drugiej po\xc5\x82owie sierpnia 2012 elitarne jednostki wojsk USA, Wielkiej Brytanii i Francji przebywa\xc5\x82y w pobli\xc5\xbcu Syrii i zosta\xc5\x82y postawione w stan najwy\xc5\xbcszej gotowo\xc5\x9bci na wypadek konieczno\xc5\x9bci przej\xc4\x99cia chemicznych arsena\xc5\x82\xc3\xb3w. Ameryka\xc5\x84skie jednostki specjalne stacjonowa\xc5\x82y w Izraelu, francuskie w Jordanii, a brytyjscy \xc5\xbco\xc5\x82nierze znajdowali si\xc4\x99 na Cyprze. Postawiono im dwa g\xc5\x82\xc3\xb3wne cele \xe2\x80\x93 nawi\xc4\x85za\xc4\x87 walk\xc4\x99 z si\xc5\x82ami armii syryjskiej lub Hezbollahu, gdyby pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y przemie\xc5\x9bci\xc4\x87 arsena\xc5\x82y chemiczne, a tak\xc5\xbce nie dopu\xc5\x9bci\xc4\x87, by wpad\xc5\x82y one w r\xc4\x99ce ekstremist\xc3\xb3w islamskich, zw\xc5\x82aszcza Al-Ka\xe2\x80\x99idy. Ponadto portal twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce na terenie Syrii przebywa\xc5\x82a niewielka grupa wywiadowcza, kt\xc3\xb3ra przygotowywa\xc5\x82a grunt pod ewentualn\xc4\x85 mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 interwencj\xc4\x99. Ponadto ameryka\xc5\x84skie \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a donios\xc5\x82y, \xc5\xbce terytorium obj\xc4\x99te konfliktem by\xc5\x82o monitorowane przez satelity szpiegowskie i samoloty bezza\xc5\x82ogowe._NEWLINE_Kolejny alert zwi\xc4\x85zany z gro\xc5\xbab\xc4\x85 u\xc5\xbcycia broni chemicznej mia\xc5\x82 miejsce na pocz\xc4\x85tku grudnia 2012. W\xc3\xb3wczas rebelianci odnosili sukcesy na frontach. 3 grudnia 2012 prezydent USA Barack Obama oraz sekretarz stanu tego kraju Hillary Clinton ostrzegli syryjskiego prezydenta Baszara al-Asada, \xc5\xbce je\xc5\x9bli u\xc5\xbcyje broni chemicznej przeciwko si\xc5\x82om opozycji, to narazi si\xc4\x99 na \xe2\x80\x9ekonsekwencje\xe2\x80\x9d. Swoje zaniepokojenie wyrazi\xc5\x82y tak\xc5\xbce Chiny. Natychmiastow\xc4\x85 reakcje w przypadku u\xc5\xbcycia broni niekonwencjonalnej przez Damaszek, zapowiedzia\xc5\x82o NATO. Ostrze\xc5\xbcenia te pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 po niepotwierdzonych informacjach, m\xc3\xb3wi\xc4\x85cych, \xc5\xbce Damaszek pracuje nad umieszczeniem bojowego gazu sarin, powoduj\xc4\x85cego parali\xc5\xbc i \xc5\x9bmier\xc4\x87, w bombach lotniczych. Bro\xc5\x84 mia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 u\xc5\xbcyta po rozkazie prezydenta Asada._NEWLINE_Opozycja twierdzi, \xc5\xbce re\xc5\xbcim u\xc5\xbcy\xc5\x82 broni chemicznej 23 grudnia 2012. Rz\xc4\x85dowe samoloty w dzielnicy Chaladija i Al-Bajada obleganego miasta Hims mia\xc5\x82y zrzuci\xc4\x87 bomby z gazem bojowym, od kt\xc3\xb3rego rzekomo zgin\xc4\x99\xc5\x82y trzy osoby, a liczniejsza grupa ucierpia\xc5\x82a. Po zetkni\xc4\x99ciu si\xc4\x99 z gazem ludzie mieli cierpie\xc4\x87 na nudno\xc5\x9bci, silne duszno\xc5\x9bci i majaczy\xc4\x87. Kilka os\xc3\xb3b zosta\xc5\x82o sparali\xc5\xbcowanych. Wed\xc5\x82ug \xc5\x9bledztwa ameryka\xc5\x84skich dyplomat\xc3\xb3w, u\xc5\xbcyto w\xc3\xb3wczas lekki gaz 3-Chinuklidynobenzylan, kt\xc3\xb3ry wywo\xc5\x82uje zawroty g\xc5\x82owy, halucynacje i utrat\xc4\x99 przytomno\xc5\x9bci, ale nie powoduje \xc5\x9bmierci._NEWLINE_19 marca 2013 pod Aleppo pod Chan al-Asal mia\xc5\x82 miejsce wybuch pocisku w wyniku czego zgin\xc4\x99\xc5\x82o 25 os\xc3\xb3b, a 80 zosta\xc5\x82o rannych. Atak ten nie r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82by si\xc4\x99 od dziesi\xc4\x85tek innych, gdyby nie fakt, \xc5\xbce w g\xc5\x82owicy pocisku mie\xc5\x9bci\xc5\x82a si\xc4\x99 bro\xc5\x84 chemiczna. W ataku zgin\xc4\x99\xc5\x82o 16 syryjskich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, co potwierdzi\xc5\x82a opozycja, w zwi\xc4\x85zku z czym re\xc5\xbcim o atak oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 rebeliant\xc3\xb3w. Ci znowu przerzucili odpowiedzialno\xc5\x9b\xc4\x87 na rz\xc4\x85d. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej obie strony wyst\xc4\x85pi\xc5\x82y o przeprowadzenie mi\xc4\x99dzynarodowego \xc5\x9bledztwa. Ranni mieli problemy z oddychaniem, \xc5\x9bwiadkowie donie\xc5\x9bli, i\xc5\xbc na miejscu ataku by\xc5\x82o czu\xc4\x87 ostry zapach. Departament Stanu USA twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce podczas ataku u\xc5\xbcyto 3-Chinuklidynobenzylanu. 23 kwietnia 2013 szef wydzia\xc5\x82u bada\xc5\x84 i analiz izraelskiego wywiadu wojskowego, genera\xc5\x82 brygady Itai Brun oznajmi\xc5\x82, \xc5\xbce w Syrii sarnin by\xc5\x82 u\xc5\xbcywany wielokrotnie. 29 kwietnia 2013 izraelski wywiad powt\xc3\xb3rnie przekaza\xc5\x82 informacje, i\xc5\xbc posiada wiarygodne dowody na u\xc5\xbcycie broni chemicznej w Syrii. Wyrazi\xc5\x82 przy tym obawy by arsena\xc5\x82y chemiczne nie wpad\xc5\x82y w r\xc4\x99ce Hezbollahu, kt\xc3\xb3ry walczy\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas z syryjskimi rebeliantami pod Al-Kusajr. Dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Barack Obama powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce s\xc4\x85 dowody na u\xc5\xbcycie broni niekonwencjonalnej. Doda\xc5\x82, \xc5\xbce nie by\xc5\x82o informacji, kto, kiedy i jak wykorzysta\xc5\x82 chemiczne arsena\xc5\x82y. 10 maja 2013 John Kerry doda\xc5\x82, \xc5\xbce Stany Zjednoczone maj\xc4\x85 solidne dowody wykorzystania broni chemicznej przez w\xc5\x82adze Syrii. Tymczasem ONZ nie dysponowa\xc5\x82o dostatecznymi dowodami na u\xc5\xbcycie broni chemicznej w Syrii._NEWLINE_27 maja 2013 francuski dziennik \xe2\x80\x9eLe Monde\xe2\x80\x9d napisa\xc5\x82, i\xc5\xbc wojsko Asada w walce z rebeliantami stosuje ma\xc5\x82e ilo\xc5\x9bci broni chemicznej. Wed\xc5\x82ug dziennika po takich \xe2\x80\x9edyskretnych atakach\xe2\x80\x9d nie ma dymu, ani nie czu\xc4\x87 \xc5\xbcadnego zapachu, jednak po pewnym czasie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 symptomy. \xe2\x80\x9eLudzie zaczynaj\xc4\x85 gwa\xc5\x82townie kaszle\xc4\x87, piek\xc4\x85 ich oczy, \xc5\xbarenice kurcz\xc4\x85 si\xc4\x99 do absolutnego minimum, pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 k\xc5\x82opoty z widzeniem, oddychaniem, potem wymioty i omdlenia\xe2\x80\x9d. Takie objawy mia\xc5\x82 jeden z fotoreporter\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eLe Monde\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry obserwowa\xc5\x82 przez kilka dni walki pod Damaszkiem. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc miejscowi lekarze donosili, i\xc5\xbc ranni rebelianci mieli k\xc5\x82opoty z oddychaniem, mow\xc4\x85 i wzrokiem. W zwi\xc4\x85zku ze \xc5\x9bledztwem \xe2\x80\x9eLe Monde\xe2\x80\x9d Francja, jak i Wielka Brytania og\xc5\x82osi\xc5\x82y, \xc5\xbce s\xc4\x85 przekonane o u\xc5\xbcyciu przez syryjskie si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe walcz\xc4\x85ce z rebeliantami gazu bojowego sarin. Ponadto 13 czerwca 2013 Bia\xc5\x82y Dom og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc rz\xc4\x85d w Damaszku przekroczy\xc5\x82 \xe2\x80\x9eczerwon\xc4\x85 lini\xc4\x99\xe2\x80\x9d wykorzystuj\xc4\x85c sarin podczas walk z rebeliantami. W zwi\xc4\x85zku z tym przedstawiciele administracji prezydenta Obamy zapowiedzieli, \xc5\xbce USA udziel\xc4\x85 wsparcia militarnego rebeliantom syryjskim, jednak nie sprecyzowano jego zakresu._NEWLINE_Jednocze\xc5\x9bnie ONZ przygotowywa\xc5\x82a misj\xc4\x99 ds. broni chemicznej, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82aby bada\xc4\x87 u\xc5\xbcycie broni chemicznej w Syrii. 11 lipca 2013 eksperci ONZ ds. broni chemicznej \xe2\x80\x93 szwedzki naukowiec Ake Sellstroem i Wysoki Przedstawiciel Sekretarza Generalnego ONZ ds. Rozbrojenia Angela Kane przyj\xc4\x99li zaproszenie rz\xc4\x85du w Damaszku w sprawie utworzenia misji oenzetowskiej, kt\xc3\xb3ra na terytorium Syrii zbada\xc5\x82aby zarzuty dotycz\xc4\x85ce u\xc5\xbcycia broni chemicznej. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 20 ekspert\xc3\xb3w pod dow\xc3\xb3dztwem wymienionych naukowc\xc3\xb3w przyby\xc5\x82 do Syrii 18 sierpnia 2013, czyli trzy dni przed atakiem gazowym w Ghucie. By\xc5\x82 to pierwszy domniemany atak z u\xc5\xbcyciem broni chemicznej na wielk\xc4\x85 skal\xc4\x99. W ataku wed\xc5\x82ug \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 opozycji zgin\xc4\x99\xc5\x82o od 355 do ponad 1400 os\xc3\xb3b._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo \xc5\x9bwiat ostro\xc5\xbcnie komentowa\xc5\x82 pierwsze doniesienia spod Damaszku. Jednak wraz z kolejnymi dowodami na u\xc5\xbcycie broni chemicznej, Zach\xc3\xb3d rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 planowanie interwencji zbrojnej. Jednocze\xc5\x9bnie 26 sierpnia 2013 ruszy\xc5\x82y prace inspektor\xc3\xb3w ONZ ds. broni chemicznej na miejscu ataku. Cztery dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej eksperci opu\xc5\x9bcili Syri\xc4\x99 i rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 analiza pobranych pr\xc3\xb3bek. w mi\xc4\x99dzyczasie Stany Zjednoczone by\xc5\x82y w pe\xc5\x82nej gotowo\xc5\x9bci, by przeprowadzi\xc4\x87 interwencj\xc4\x99 w Syrii. Do jej rozpocz\xc4\x99cia potrzebny by\xc5\x82 jedynie rozkaz prezydenta USA Baracka Obamy. Ten jednak 31 sierpnia 2013 przekaza\xc5\x82 spraw\xc4\x99 interwencji w Syrii do Kongresu Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Jednak poparcie dla interwencji zbrojnej spada\xc5\x82o, a 9 wrze\xc5\x9bnia 2013 Rosja zaproponowa\xc5\x82a oficjalnie syryjskiemu rz\xc4\x85dowi przyst\xc4\x85pienia do inicjatywy dyplomatycznej, polegaj\xc4\x85cej na oddaniu pod nadz\xc3\xb3r mi\xc4\x99dzynarodowy arsena\xc5\x82y z broni\xc4\x85 chemiczn\xc4\x85, czego skutkiem ma by\xc4\x87 jej zniszczenie, a tak\xc5\xbce przyst\xc4\x85pienie do Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW). Syria zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 dzia\xc5\x82a\xc4\x87 wed\xc5\x82ug rosyjskiego planu i 12 wrze\xc5\x9bnia 2013 z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a wniosek o przyst\xc4\x85pienie do OPCW._NEWLINE_Trzon uzbrojenia syryjskiej armii opr\xc3\xb3cz likwidowanej broni chemicznej, stanowi\xc5\x82y u\xc5\xbcywane bomby kasetowe, pr\xc3\xb3\xc5\xbcniowe, a tak\xc5\xbce m.in. czo\xc5\x82gi T-72, najwi\xc4\x99ksze na \xc5\x9bwiecie ci\xc4\x99\xc5\xbckie mo\xc5\xbadzierze polowe kalibru 240 mm i wyrzutnie rakietowe Grad produkcji radzieckiej.\n_START_SECTION_\nMi\xc4\x99dzynarodowe wsparcie dla rebeliant\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPo na\xc5\x82o\xc5\xbceniu sankcji przez Lig\xc4\x99 Pa\xc5\x84stw Arabskich na Syri\xc4\x99 w listopadzie 2011 pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 kwestia dozbrajania rebeliant\xc3\xb3w. Wobec przyj\xc4\x99tych sankcji gospodarczych s\xc4\x85siednie kraje Syrii dokona\xc5\x82y mobilizacji armii na wypadek agresji. Nowe w\xc5\x82adze Libii, Katar i Arabia Saudyjska og\xc5\x82osi\xc5\x82y gotowo\xc5\x9b\xc4\x87 przerzutu broni i ochotnik\xc3\xb3w dla Wolnej Armii Syrii, tak jak mia\xc5\x82o to miejsce w Libii podczas tamtejszej wojny. USA i kraje zachodnie by\xc5\x82y sceptyczne wobec dozbrajania rebeliant\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc twierdzili, i\xc5\xbc mo\xc5\xbce to pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 Syri\xc4\x99 w odm\xc4\x99tach d\xc5\x82ugiej i krwawej wojny domowej, a bro\xc5\x84 mo\xc5\xbce trafi\xc4\x87 w r\xc4\x99ce terroryst\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rymi wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82y fundamentalistyczne operacjonistyczne sunnickie boj\xc3\xb3wki._NEWLINE_1 kwietnia 2012 podczas konferencji \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii\xe2\x80\x9d w Stambule 83 delegacje pa\xc5\x84stwowe uzna\xc5\x82y Syryjsk\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Narodow\xc4\x85 za jedyn\xc4\x85, legaln\xc4\x85 przedstawicielk\xc4\x99 w\xc5\x82adzy w Syrii. Dow\xc3\xb3dcy Wolnej Armii Syrii, podczas konferencji podj\xc4\x99li decyzj\xc4\x99, i\xc5\xbc b\xc4\x99d\xc4\x85 p\xc5\x82aci\xc4\x87 dezerteruj\xc4\x85cym \xc5\xbco\xc5\x82nierzom z wojska Asada. W kwietniu 2012 za po\xc5\x9brednictwem portalu WikiLeaks wyciek\xc5\x82o, i\xc5\xbc ameryka\xc5\x84ska prywatna firma wojskowa SCG International, pomaga\xc5\x82a rebeliantom w dokonaniu zamachu na prezydenta Baszara. Najemnicy zorganizowali dla rebeliant\xc3\xb3w baz\xc4\x99 rozpoznawcz\xc4\x85 w Turcji. To kolejne doniesienia o korzystaniu z us\xc5\x82ug zagranicznych firm wojskowych. W czasie bitwy o Baba Amr rebeliant\xc3\xb3w instruowali wed\xc5\x82ug doniesie\xc5\x84 medi\xc3\xb3w, brytyjscy i katarscy komandosi. Z kolei ameryka\xc5\x84ski rz\xc4\x85d wspiera\xc5\x82 powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w logistycznie, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w postaci \xc5\x9brodk\xc3\xb3w \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci._NEWLINE_Rebelianci borykali si\xc4\x99 z brakami w amunicji. Zaopatrywali si\xc4\x99 w ni\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na czarnym rynku, w Turcji, Iraku, Libanie i Jordanii, a tak\xc5\xbce udokumentowane by\xc5\x82y przypadki transakcji od skorumpowanych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wojsk re\xc5\xbcimu. Minister spraw wewn\xc4\x99trznych Syrii oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 Turcj\xc4\x99 o dozbrajanie rebeliant\xc3\xb3w. Z kolei niemieckie media zarzuca\xc5\x82y Arabii Saudyjskiej i Katarowi, \xc5\xbce sk\xc5\x82\xc3\xb3ca\xc5\x82y rebeliant\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc kraje te przesy\xc5\x82a\xc5\x82y opozycjonistom pieni\xc4\x85dze i realizowa\xc5\x82y transakcje zagraniczne na zakup broni. Tym samym powsta\xc5\x84cy oskar\xc5\xbcali si\xc4\x99 wzajemnie o wzbogacanie. W po\xc5\x82owie kwietnia 2012 pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 doniesienia, i\xc5\xbc rebeliant\xc3\xb3w WAS wspomaga\xc5\x82y irackie sunnickie plemiona. Organizowali oni przemyt broni z irackiej prowincji Al-Anbar. Do wschodniej Syrii dotarli tak\xc5\xbce iraccy ochotnicy._NEWLINE_Bro\xc5\x84 do Syrii drog\xc4\x85 morsk\xc4\x85 szmuglowano z Libii poprzez Egipt i Liban. 28 kwietnia 2012 liba\xc5\x84skie s\xc5\x82u\xc5\xbcby bezpiecze\xc5\x84stwa zatrzyma\xc5\x82y statek \xe2\x80\x9eLutfallah II\xe2\x80\x9d pod bander\xc4\x85 Sierra Leone, na kt\xc3\xb3rego pok\xc5\x82adzie znaleziono trzy kontenery wy\xc5\x82adowane karabinami, wyrzutniami granat\xc3\xb3w przeciwpancernych i amunicji. Jednostka p\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a z libijskiego Trypolisu do portu Trypolis w Libanie, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 jednym z centr\xc3\xb3w zaopatrzeniowych dla syryjskiej rebelii. Ponownie 7 maja 2012 liba\xc5\x84skie w\xc5\x82adze skonfiskowa\xc5\x82y 60 tysi\xc4\x99cy sztuk amunicji do pistolet\xc3\xb3w kaliber 9\xc2\xa0mm i karabin\xc3\xb3w Ka\xc5\x82asznikowa przemycanych w dw\xc3\xb3ch samochodach na w\xc5\x82oskim kontenerowcu, kt\xc3\xb3ry p\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 z Egiptu. Sami rebelianci przyznali, i\xc5\xbc w czasie kiedy teoretycznie obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82 rozejm wynegocjowany przez Kofi Annana, gromadzili bro\xc5\x84, kt\xc3\xb3rej braki nie pozwala\xc5\x82y na nawi\xc4\x85zanie r\xc3\xb3wnej walki z si\xc5\x82ami re\xc5\xbcimowymi._NEWLINE_Powsta\xc5\x84cy byli zbrojeni przez kraje Zatoki Perskiej, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Arabi\xc4\x99 Saudyjsk\xc4\x85 i Katar, a tak\xc5\xbce Libi\xc4\x99. Donatorzy znad Zatoki Perskiej kupowali bro\xc5\x84 w Sudanie, tote\xc5\xbc przeciwlotnicze pociski i naboje do broni lekkiej, kt\xc3\xb3rymi pos\xc5\x82ugiwali si\xc4\x99 opozycjoni\xc5\x9bci, pochodzi\xc5\x82a w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej mierze z Sudanu. Bro\xc5\x84, w tym pociski przeciwczo\xc5\x82gowe, gromadzona by\xc5\x82a w kryj\xc3\xb3wkach pod Damaszkiem, Idlib i Az-Zabadani. Po raz pierwszy z powodzeniem ta wysoko zaawansowana bro\xc5\x84 technologiczna zosta\xc5\x82a wykorzystana podczas bitwy o Ar-Rastan w czerwcu 2012. Oficjalnie o zbrojeniu rebeliant\xc3\xb3w powiedzia\xc5\x82a rzeczniczka NRS Basma Kodmani, w wywiadzie z 6 sierpnia 2012. Turcja przekazywa\xc5\x82a r\xc4\x99czne wyrzutnie pocisk\xc3\xb3w ziemia-powietrze FIM-92 Stinger. Wed\xc5\x82ug Moskwy, rebelianci posiadali ok. 50 takich zestaw\xc3\xb3w. Rebelianci posiadali tak\xc5\xbce zestawy przeciwlotnicze Strie\xc5\x82a-2, za pomoc\xc4\x85 kt\xc3\xb3rych str\xc4\x85cano syryjskie samoloty bojowe Jednak wraz z radykalizacj\xc4\x85 konfliktu Arabia Saudyjska oraz Katar, zgodnie z sugesti\xc4\x85 USA, odmawia\xc5\x82y zbrojenia rebeliant\xc3\xb3w w bro\xc5\x84 ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85, w obawie, \xc5\xbce mog\xc5\x82aby ona wpa\xc5\x9b\xc4\x87 w r\xc4\x99ce terroryst\xc3\xb3w. Obawy te zosta\xc5\x82y zweryfikowane w po\xc5\x82owie pa\xc5\xbadziernika 2012 przez ameryka\xc5\x84skie i arabskie \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a rz\xc4\x85dowe. Tymczasem w czasie walk w Aleppo odkryto skrzynie z broni\xc4\x85 wyprodukowan\xc4\x85 na Ukrainie i zaadresowan\xc4\x85 do Arabii Saudyjskiej. By\xc5\x82 to dow\xc3\xb3d, \xc5\xbce lekka bro\xc5\x84 dla Arabii Saudyjskiej, by\xc5\x82a kierowana do syryjskich rebeliant\xc3\xb3w._NEWLINE_W pierwszej po\xc5\x82owie czerwca 2012 ira\xc5\x84skie media poinformowa\xc5\x82y, i\xc5\xbc syryjska opozycja zbroi\xc5\x82a si\xc4\x99 w bro\xc5\x84 chemiczn\xc4\x85 pochodz\xc4\x85c\xc4\x85 z Libii, by wykorzysta\xc4\x87 j\xc4\x85 ostatecznie przeciwko re\xc5\xbcimowi Asada. Informacje te potwierdza\xc5\x82 wywiadowczy izraelski portal Debka. Ponadto poddano pod analiz\xc4\x99 eskalacj\xc4\x99 konfliktu wyznaniowego w Syrii. Po fiasku planu Annana spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzynarodowa debatowa\xc5\x82a nad sposobami rozwi\xc4\x85zania konfliktu. Nadal odrzucano ewentualno\xc5\x9b\xc4\x87 interwencji wojskowej, jednak\xc5\xbce Francja postulowa\xc5\x82a wprowadzenie nad krajem strefy zakazu lot\xc3\xb3w. Ponadto Pary\xc5\xbc rozwa\xc5\xbca\xc5\x82 wys\xc5\x82anie sprz\xc4\x99tu do \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci dla rebeliant\xc3\xb3w, co mog\xc5\x82o usprawni\xc4\x87 ich walk\xc4\x99 z re\xc5\xbcimem. Ju\xc5\xbc w\xc3\xb3wczas sprz\xc4\x99t do \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci dla partyzant\xc3\xb3w mia\xc5\x82y dostarcza\xc4\x87 Stany Zjednoczone. Z kolei w Turcji przebywali agencji Centralnej Agencji Wywiadowczej (CIA), kt\xc3\xb3rzy organizowali dostawy broni dla rebeliant\xc3\xb3w. Agenci doradzali, kt\xc3\xb3rym opozycyjnym ugrupowaniom powinno si\xc4\x99 dostarcza\xc4\x87 bro\xc5\x84, by nie trafi\xc5\x82a w r\xc4\x99ce terroryst\xc3\xb3w._NEWLINE_W walkach w Syrii udzia\xc5\x82 brali weterani libijskiej wojny domowej. W Syrii operowa\xc5\x82a brygada Mahdiego al-Haratiego, Liwa al-Umma, kt\xc3\xb3ra zaj\xc4\x99\xc5\x82a siedzib\xc4\x99 Kadafiego w Trypolisie. Libijczycy szkolili syryjskich rebeliant\xc3\xb3w i pomagali im w organizowaniu oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w. Powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w szkoli\xc5\x82 tak\xc5\xbce by\xc5\x82y oficer hiszpa\xc5\x84skich si\xc5\x82 powietrznych Luis Munar. Instruktor szkoli\xc5\x82 m\xc5\x82odych rebeliant\xc3\xb3w w pos\xc5\x82ugiwaniu si\xc4\x99 broni\xc4\x85, prowadzeniu partyzantki miejskiej, a tak\xc5\xbce w walce wr\xc4\x99cz. W po\xc5\x82owie sierpnia 2012 rebelianci walcz\xc4\x85cy w Aleppo zagrozili, i\xc5\xbc wejd\xc4\x85 w sojusz z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85, je\xc5\x9bli Zach\xc3\xb3d nie dostarczy im broni. Zagrozili, \xc5\xbce w takiej sytuacji Aleppo stanie si\xc4\x99 baz\xc4\x85 terroryst\xc3\xb3w po pokonaniu si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych. Ponadto opozycjoni\xc5\x9bci domagali si\xc4\x99 ustanowienia strefy zakazu lot\xc3\xb3w. Tymczasem zagraniczni korespondenci donosili, i\xc5\xbc przez granic\xc4\x99 z Turcj\xc4\x85 przenikali islamscy bojownicy z Algierii, Czeczenii, Arabii Saudyjskiej._NEWLINE_Pod koniec listopada 2012 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a rz\xc4\x85dowe opublikowa\xc5\x82y list\xc4\x99 142 zagranicznych bojownik\xc3\xb3w zabitych w Syrii. Wed\xc5\x82ug \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a w\xc5\x82adze syryjskie przed\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y list\xc4\x99 Radzie Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ. Znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 na niej, mi\xc4\x99dzy innymi, 47 os\xc3\xb3b z Arabii Saudyjskiej, 24 Libijczyk\xc3\xb3w, 10 Tunezyjczyk\xc3\xb3w, dziewi\xc4\x99ciu Egipcjan, sze\xc5\x9bciu Katarczyk\xc3\xb3w i pi\xc4\x99ciu Liba\xc5\x84czyk\xc3\xb3w._NEWLINE_Izraelski portal wywiadowczy Debka, powo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 na donosy brytyjskich, francuskich i tureckich \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 wojskowych, poda\xc5\x82 26 czerwca 2012, i\xc5\xbc brytyjskie wojsko przekroczy\xc5\x82o granic\xc4\x99 turecko-syryjsk\xc4\x85 i wesz\xc5\x82o 10\xc2\xa0km w g\xc5\x82\xc4\x85b Syrii. Brytyjczycy mieli ustanowi\xc4\x87 stref\xc4\x99 bezpiecze\xc5\x84stwa wzd\xc5\x82u\xc5\xbc granicy. To kolejne nieoficjalne brytyjskie zaanga\xc5\xbcowanie w wojnie domowej. Od lutego 2012 brytyjscy komandosi przeprowadzali szkolenia i instruowali powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w. Z kolei latem 2012 do Jordanii przyby\xc5\x82a 150-osobowa grupa zadaniowa (Task Force) ze Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, kt\xc3\xb3ra instruowa\xc5\x82a syryjskiego s\xc4\x85siada jak post\xc4\x99powa\xc4\x87 w sytuacji utraty kontroli nad broni\xc4\x85 chemiczn\xc4\x85 przez Damaszek oraz pomaga\xc5\x82a przyjmowa\xc4\x87 syryjskich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Ponadto od ko\xc5\x84ca 2012 ameryka\xc5\x84skie wojska specjalne i agenci Centralnej Agencji Wywiadowczej potajemnie szkoli\xc5\x82y syryjskich rebeliant\xc3\xb3w na terytorium Jordanii i Turcji w zakresie stosowania broni przeciwczo\xc5\x82gowej i przeciwlotniczej._NEWLINE_W czerwcu 2013 rebelianci podali, i\xc5\xbc uzyskali od pa\xc5\x84stw wspieraj\xc4\x85cych opozycj\xc4\x99 w Syrii pociski typu ziemia-powietrze kr\xc3\xb3tkiego zasi\xc4\x99gu MANPAD, pociski przeciwpancerne, pociski mo\xc5\xbadzierzowe i amunicj\xc4\x99. Ponadto 20 czerwca 2013 po zako\xc5\x84czeniu \xc4\x87wicze\xc5\x84 w Jordanii, Barack Obama poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce pozostawi w tym kraju ok. 700 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. W grudniu 2013 zbrojne oddzia\xc5\x82y islamistyczne przej\xc4\x99\xc5\x82y nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do Wolnej Armii Syrii magazyny z broni\xc4\x85 w przygranicznym mie\xc5\x9bcie z Turcj\xc4\x85 Bab al-Hawa. Bro\xc5\x84 sk\xc5\x82adowana w magazynie pochodzi\xc5\x82a z ameryka\xc5\x84skich dostaw, a sam atak na baz\xc4\x99 zmusi\xc5\x82 gen. Idrisa do ucieczki z Syrii. Skutkiem tego by\xc5\x82o zawieszenie dostaw broni przez zachodnich donator\xc3\xb3w._NEWLINE_W kwietniu 2014 w sieci pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 filmy, na kt\xc3\xb3rych rebelianci z Syryjskiego Frontu Rewolucyjnego w muhafazie Dara oraz Ruchu Hazzam w muhafazie Idlib (obydwa ugrupowania powi\xc4\x85zane z Woln\xc4\x85 Armi\xc4\x85 Syrii) u\xc5\xbcywaj\xc4\x85 podczas walk przeciwpancerne pociski kierowane BGM-71 TOW produkcji ameryka\xc5\x84skiej. Wed\xc5\x82ug analityk\xc3\xb3w wojskowych zaawansowana technologicznie bro\xc5\x84 zosta\xc5\x82a dostarczona umiarkowanym rebeliantom przez Arabi\xc4\x99 Saudyjsk\xc4\x85 za zgod\xc4\x85 administracji Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych.\n_START_SECTION_\nRola d\xc5\xbcihadyst\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku wojny domowej Al-Ka\xe2\x80\x99ida udzieli\xc5\x82a poparcia dla syryjskiej opozycji, podobnie jak to uczyni\xc5\x82a w innych krajach obj\xc4\x99tych Arabsk\xc4\x85 Wiosn\xc4\x85. Lider Al-Ka\xe2\x80\x99idy Ajman az-Zawahiri w swoim przem\xc3\xb3wieniu m\xc3\xb3wi\xc5\x82 o krwawi\xc4\x85cej Syrii, a Baszara al-Asada nazwa\xc5\x82 rze\xc5\xbanikiem. Poparcia dla rebeliant\xc3\xb3w udzielili tak\xc5\xbce Hizb at-Tahrir oraz Hamas. Z powodu poparcia Al-Ka\xe2\x80\x99idy dla rebeliant\xc3\xb3w, USA sceptycznie nastawione by\xc5\x82y do dozbrajania powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w, gdy\xc5\xbc wysoce prawdopodobne by\xc5\x82o, \xc5\xbce bro\xc5\x84 trafia\xc5\x82aby w r\xc4\x99ce terroryst\xc3\xb3w._NEWLINE_W Syrii czynnie dzia\xc5\x82a\xc5\x82a iracka Al-Ka\xe2\x80\x99ida, kt\xc3\xb3ra przeprowadzi\xc5\x82a kilka zamach\xc3\xb3w terrorystycznych na cele wojska syryjskiego. Pion Al-Ka\xe2\x80\x99idy w Syrii, kt\xc3\xb3ry uformowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w grudniu 2011 i wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 pod nazw\xc4\x85 Front Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu (D\xc5\xbcabhat an-Nusra), zrzesza\xc5\x82 29 ugrupowa\xc5\x84. Z Frontem Obrony wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82a salaficka grupa Ahrar asz-Szam oraz d\xc5\xbcihady\xc5\x9bci z Fatah al-Islam, a tak\xc5\xbce pakista\xc5\x84ski Tehrik-i-Taliban._NEWLINE_Tak\xc4\x85 form\xc4\x99 wsparcia dla syryjskich rebeliant\xc3\xb3w okaza\xc5\x82a po wycofaniu si\xc4\x99 ameryka\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z Iraku w grudniu 2011. W\xc3\xb3wczas tak\xc5\xbce uaktywni\xc5\x82a si\xc4\x99 na terenie Iraku. Pierwszy zamach w Syrii mia\xc5\x82 miejsce 23 grudnia 2011. W wyniku wybuchu samochodu pu\xc5\x82apki w Damaszku zgin\xc4\x99\xc5\x82y 44 osoby, a 166 zosta\xc5\x82o rannych. Za zamachem stali sunniccy islami\xc5\x9bci powi\xc4\x85zani z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85 z Frontu Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu. W roku 2012 terrory\xc5\x9bci z tego ugrupowania przeprowadzili seri\xc4\x99 atak\xc3\xb3w bombowych wymierzonych w re\xc5\xbcimowe si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe. Aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 islamist\xc3\xb3w podczas wojny domowej spowodowa\xc5\x82a jej radykalizacj\xc4\x99 i obawy, i\xc5\xbc arsena\xc5\x82y broni chemicznej, b\xc4\x99d\xc4\x85cej w posiadaniu strony rz\xc4\x85dowej, mog\xc5\x82yby wpa\xc5\x9b\xc4\x87 w r\xc4\x99ce terroryst\xc3\xb3w._NEWLINE_Do najwi\xc4\x99kszego zamachu w wykonaniu Frontu Obrony dosz\xc5\x82o 10 maja 2012. Atak mia\xc5\x82 miejsce w Damaszku, gdzie eksplodowa\xc5\x82y dwa samochody-pu\xc5\x82apki. Pot\xc4\x99\xc5\xbcna eksplozja, kt\xc3\xb3ra wydarzy\xc5\x82a si\xc4\x99 w godzinach porannego szczytu, spowodowa\xc5\x82a 55 ofiar, natomiast 372 ludzi zosta\xc5\x82o rannych. Terrory\xc5\x9bci og\xc5\x82osili w o\xc5\x9bwiadczeniu, \xc5\xbce dokonali zamachu w odpowiedzi na ataki si\xc5\x82 prezydenta Baszara al-Asada na zbuntowane wobec niego miasta._NEWLINE_Pod koniec lipca 2012 \xc5\x9bwiatowe media donosi\xc5\x82y, \xc5\xbce grupy rebelianckie znacznie radykalizuj\xc4\x85 si\xc4\x99 wraz z wyd\xc5\x82u\xc5\xbcaniem si\xc4\x99 konfliktu. W trakcie trwania wojny do walk przyst\xc4\x85pili konserwatywni sunnici zamieszkuj\xc4\x85cy g\xc5\x82\xc3\xb3wnie obszary wiejskie. G\xc5\x82osz\xc4\x85 oni has\xc5\x82a d\xc5\xbcihadu. Ponadto do radykalnych salafit\xc3\xb3w trafia\xc5\x82o najwi\xc4\x99cej wsparcia z Zatoki Perskiej, co niepokoi\xc5\x82o Stany Zjednoczone. Do Syrii nadci\xc4\x85ga\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc coraz wi\xc4\x99cej bojownik\xc3\xb3w powi\xc4\x85zanych z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85. G\xc5\x82oszone przez nich has\xc5\x82a d\xc5\xbcihadu przyci\xc4\x85ga\xc5\x82y z zagranicy bojownik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy pomagali powsta\xc5\x84com w walce z Alawitami._NEWLINE_Brytyjski fotoreporter Jeroen Oerlemans, kt\xc3\xb3ry przez tydzie\xc5\x84 by\xc5\x82 przetrzymywany przez rebeliant\xc3\xb3w, twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce w\xc5\x9br\xc3\xb3d opozycjonist\xc3\xb3w by\xc5\x82o du\xc5\xbco ochotnik\xc3\xb3w z region\xc3\xb3w takich jak Pakistan, Bangladesz i Czeczenia. Doda\xc5\x82, \xc5\xbce \xc5\xbcaden z przetrzymuj\xc4\x85cych go bojownik\xc3\xb3w nie by\xc5\x82 Syryjczykiem, a po\xc5\x82owa z nich zna\xc5\x82a angielski. W zwi\xc4\x85zku z tym nasun\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 teza, i\xc5\xbc po ewentualnym obaleniu rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Asada, fundamentali\xc5\x9bci b\xc4\x99d\xc4\x85 d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 do zaprowadzenia prawa szariatu, b\xc4\x85d\xc5\xba wybuchnie kolejna wojna domowa, kt\xc3\xb3ra zako\xc5\x84czy si\xc4\x99 przej\xc4\x99ciem w\xc5\x82adzy przez radyka\xc5\x82\xc3\xb3w islamskich, tak jak mia\xc5\x82o to miejsce w czerwcu 2012 w samozwa\xc5\x84czym afryka\xc5\x84skim Azawadzie._NEWLINE_Wobec biernej postawy Zachodu co do kwestii dozbrajania rebeliant\xc3\xb3w i ustanowienia strefy zakazu lot\xc3\xb3w, rebelianci zagrozili wej\xc5\x9bciem w sojusz z d\xc5\xbcihadystami. W sierpniu 2012 roku Front Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc dzia\xc5\x82a w Damaszku i jego okolicach wraz z Batalionem As-Sahaba wchodz\xc4\x85cym w sk\xc5\x82ad Wolnej Armii Syrii._NEWLINE_Francuski chirurg Jacques Beres, wsp\xc3\xb3\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel organizacji Lekarze bez Granic, kt\xc3\xb3ry powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 7 wrze\xc5\x9bnia 2012 ze szpitala w Aleppo, kontrolowanego przez rebeliant\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rym pracowa\xc5\x82 przez dwa tygodnie, powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce po\xc5\x82ow\xc4\x99 bojownik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rym udziela\xc5\x82 pomocy, stanowili cudzoziemcy. Lekarz twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce opatrywa\xc5\x82 po 40 rannych dziennie i powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce d\xc5\xbcihady\xc5\x9bci nie walczyli jedynie przeciwko re\xc5\xbcimowi, ale w celu przej\xc4\x99cia w\xc5\x82adzy i ustanowienia pa\xc5\x84stwa islamskiego z szariatem, maj\xc4\x85cego sta\xc4\x87 si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\x9bwiatowego emiratu. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ochotnik\xc3\xb3w spotka\xc5\x82 wielu m\xc5\x82odych Francuz\xc3\xb3w, zainspirowanych Muhammadem Mirahem, kt\xc3\xb3ry w marcu 2012 zastrzeli\xc5\x82 w Tuluzie siedem os\xc3\xb3b, w tym troje dzieci i nauczyciela ze szko\xc5\x82y \xc5\xbcydowskiej. Doda\xc5\x82, \xc5\xbce rzeczywista liczba ofiar syryjskiego konfliktu by\xc5\x82a dwukrotnie wi\xc4\x99ksza, ni\xc5\xbc to si\xc4\x99 podawa\xc5\x82o._NEWLINE_Przez wp\xc5\x82ywy ekstremist\xc3\xb3w islamskich w\xc5\x9br\xc3\xb3d rebeliant\xc3\xb3w, opozycja zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 cieszy\xc4\x87 coraz mniejszym poparciem w\xc5\x9br\xc3\xb3d syryjskiego spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa. Zarzucano im bezkarno\xc5\x9b\xc4\x87, brutalno\xc5\x9b\xc4\x87, z\xc5\x82\xc4\x85 strategi\xc4\x99, a nawet zabijanie je\xc5\x84c\xc3\xb3w czy posuwanie si\xc4\x99 do krok\xc3\xb3w znanych z post\xc4\x99powania si\xc5\x82 re\xc5\xbcimowych. Niepok\xc3\xb3j budzi\xc5\x82 by\xc5\x82 te\xc5\xbc fakt coraz cz\xc4\x99stszych zamach\xc3\xb3w terrorystycznych wymierzonych w alawit\xc3\xb3w i si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe. Zmiana nastroj\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych nast\xc4\x85pi\xc5\x82a z powodu zmiany charakteru si\xc5\x82 opozycyjnych \xe2\x80\x93 pocz\xc4\x85tkowe oddzia\xc5\x82y cywil\xc3\xb3w i dezerter\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy chwycili za bro\xc5\x84, gdy rz\xc4\x85d zacz\xc4\x85\xc5\x82 zbrojnie t\xc5\x82umi\xc4\x87 pokojowe protesty, wypierane by\xc5\x82y coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej przez ekstremistycznych d\xc5\xbcihadyst\xc3\xb3w. W drugiej po\xc5\x82owie lutego 2013 do Syrii \xc5\x9bci\xc4\x85gn\xc4\x99li bojownicy z Kaukazu, kt\xc3\xb3rzy za\xc5\x82o\xc5\xbcyli ugrupowanie D\xc5\xbcajsz al-Muhad\xc5\xbcirin wa Ansar (Armia Emigrant\xc3\xb3w i Zwolennik\xc3\xb3w Allaha). Dowodzi\xc5\x82 ni\xc4\x85 emir Abu Umar Al-Czeczeni. D\xc5\xbcihady\xc5\x9bci z Kaukazu podkre\xc5\x9blali, i\xc5\xbc przybyli wspom\xc3\xb3c islamist\xc3\xb3w w walce o wprowadzenie prawa koranicznego._NEWLINE_14 islamistycznych ugrupowa\xc5\x84 odrzuci\xc5\x82o 18 listopada 2012 wej\xc5\x9bcie w sk\xc5\x82ad szerokiej Syryjskiej Koalicji Narodowej na rzecz Opozycji i Si\xc5\x82 Rewolucyjnych. Islami\xc5\x9bci opowiedzieli si\xc4\x99 za utworzeniem pa\xc5\x84stwa islamskiego i domagali si\xc4\x99 wprowadzenia koranu jako konstytucji. Z kolei 11 grup islamistycznych z Ahrar asz-Szam na czele za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o 21 grudnia 2012 konfederacj\xc4\x99 pod nazw\xc4\x85 Syryjski Front Islamski zrzeszaj\xc4\x85c\xc4\x85 zbrojne ugrupowania salafickie, d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85ce do obalenia Asada oraz ustanowienia w Syrii kalifatu._NEWLINE_10 kwietnia 2013 g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cy Frontu Obrony, Abu Muhammad al-D\xc5\xbculani, przyrzek\xc5\x82 lojalno\xc5\x9b\xc4\x87 Ajmanowi az-Zawahiriemu, liderowi Al-Ka\xe2\x80\x99idy. Al-D\xc5\xbculani przyzna\xc5\x82 si\xc4\x99 do przeprowadzenia wielu zamach\xc3\xb3w na re\xc5\xbcim Asada. Dzie\xc5\x84 wcze\xc5\x9bniej bojownicy Frontu oficjalnie og\xc5\x82osili, i\xc5\xbc s\xc4\x85 odga\xc5\x82\xc4\x99zieniem Islamskiego Pa\xc5\x84stwa w Iraku, czyli tamtejszej filii Al-Ka\xe2\x80\x99idy. Liczb\xc4\x99 d\xc5\xbcihadyst\xc3\xb3w oceniano w\xc3\xb3wczas na 5 tys. Po deklaracji al-D\xc5\xbculaniegoo, lider Islamskiego Pa\xc5\x84stwa w Iraku Abu Bakr al-Baghdadi og\xc5\x82osi\xc5\x82 fuzj\xc4\x99 ugrupowa\xc5\x84, proklamuj\xc4\x85c powstanie Islamskiego Pa\xc5\x84stwa w Iraku i Lewancie. Nie spotka\xc5\x82o si\xc4\x99 to z akceptacj\xc4\x85 ani al-D\xc5\xbculaniego, ani Ajmana az-Zawahiriego. Lider Al-Ka\xe2\x80\x99idy w li\xc5\x9bcie otwartym z 9 czerwca 2013 nazwa\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 al-Bagdadiego b\xc5\x82\xc4\x99dem i j\xc4\x85 anulowa\xc5\x82. Al-Bagdadi nie podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 si\xc4\x99 decyzji az-Zawahiriego i 15 czerwca 2013 og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc oba podmioty b\xc4\x99d\xc4\x85 dzia\xc5\x82a\xc4\x87 jako jedna organizacja pod nazw\xc4\x85 Islamskie Pa\xc5\x84stwo w Iraku i Lewancie (ISIS). Faktycznie D\xc5\xbcabhat an-Nusra walczy\xc5\x82 pod swoim sztandarem, lecz aktywnie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z ISIS._NEWLINE_D\xc5\xbcihady\xc5\x9bci latem 2013 rozpocz\xc4\x99li boje przeciwko umiarkowanym rebeliantom wywodz\xc4\x85cym si\xc4\x99 z Wolnej Armii Syrii. W lipcu 2013 islami\xc5\x9bci zabili Kamala Hamaniego, wysokiego wojskowego WAS. Nast\xc4\x99pnie przyst\xc4\x85pili do walk z Kurdami na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Syrii. We wrze\xc5\x9bniu 2013 dosz\xc5\x82o do bitwy w szeregach opozycji mi\xc4\x99dzy radyka\xc5\x82ami i nacjonalistycznymi przeciwnikami Asada w Azaz, zako\xc5\x84czonej ostatecznie rozejmem. Islamskie Pa\xc5\x84stwo w Iraku i Lewancie wypowiedzia\xc5\x82o wojn\xc4\x99 tak\xc5\xbce wszystkim chrze\xc5\x9bcijanom w Syrii, profanuj\xc4\x85c krzy\xc5\xbce i \xc5\x9bwi\xc4\x85tynie oraz porywaj\xc4\x85c i zabijaj\xc4\x85c chrze\xc5\x9bcijan. ISIS wypowiedzia\xc5\x82o tak\xc5\xbce Przymierze Umara z VII wieku, kt\xc3\xb3re regulowa\xc5\x82o wsp\xc3\xb3lne \xc5\xbcycie chrze\xc5\x9bcijan i muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w w Syrii.\n_START_SECTION_\nSytuacja humanitarna i sprawa praw cz\xc5\x82owieka\n_START_PARAGRAPH_\nSi\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa i wojsko od samego pocz\xc4\x85tku powstania dopuszcza\xc5\x82y si\xc4\x99 zbrodni przeciwko ludzko\xc5\x9bci. Przejawia\xc5\x82o si\xc4\x99 to w zabijaniu uczestnik\xc3\xb3w antyrz\xc4\x85dowych demonstracji, masowych egzekucjach, aresztowaniach i stosowaniu tortur. Pierwszym symbolem uci\xc5\x9bni\xc4\x99tego narodu syryjskiego przez re\xc5\xbcim Asada sta\xc5\x82 si\xc4\x99 13-letni ch\xc5\x82opiec Hamza Ali Al-Khatib, kt\xc3\xb3ry przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 by\xc5\x82 brutalnie torturowany przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Jego cia\xc5\x82o z licznymi obra\xc5\xbceniami, poparzeniami, obci\xc4\x99tymi genitaliami, z\xc5\x82amanym karkiem i trzema ranami postrza\xc5\x82owymi zosta\xc5\x82o dostarczone jego rodzicom w maju 2011. Hamza zosta\xc5\x82 zatrzymany 29 kwietnia 2011 w pobli\xc5\xbcu Dary, miasta na po\xc5\x82udniu Syrii, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82o si\xc4\x99 centrum antyrz\xc4\x85dowych protest\xc3\xb3w. Przez miesi\xc4\x85c bliscy ch\xc5\x82opca nie wiedzieli, co si\xc4\x99 z nim dzieje. Sprawa zamordowanego ch\xc5\x82opca by\xc5\x82a przyk\xc5\x82adem bezwzgl\xc4\x99dno\xc5\x9bci i brutalno\xc5\x9bci, z jak\xc4\x85 podchodzi\xc5\x82a syryjska bezpieka do opozycjonist\xc3\xb3w. Prorz\xc4\x85dowa gazeta wyda\xc5\x82a artyku\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rym napisano, \xc5\xbce nastolatek zosta\xc5\x82 zabity, poniewa\xc5\xbc \xe2\x80\x9echcia\xc5\x82 zgwa\xc5\x82ci\xc4\x87 \xc5\xbcony oficer\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Sprawa zamordowanego ch\xc5\x82opca wywo\xc5\x82a\xc5\x82a powszechny szok i zach\xc4\x99ci\xc5\x82a do dalszej walki powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w przeciwko si\xc5\x82om bezpiecze\xc5\x84stwa._NEWLINE_W czasie wojny domowej w wi\xc4\x99zieniach na masow\xc4\x85 skal\xc4\x99 stosowano rozmaite tortury. Wed\xc5\x82ug Amnesty International fizyczne i psychiczne dr\xc4\x99czenie wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w sta\xc5\x82o si\xc4\x99 norm\xc4\x85 w syryjskich wi\xc4\x99zieniach. W zak\xc5\x82adach karnych stosowano 31 rodzaj\xc3\xb3w tortur. W Syrii istnia\xc5\x82o 27 wyspecjalizowanych plac\xc3\xb3wek wywiadowczych, w kt\xc3\xb3rych torturowano przes\xc5\x82uchiwanych ludzi. Podczas przes\xc5\x82ucha\xc5\x84 ludzi m.in. bito i ra\xc5\xbcono pr\xc4\x85dem elektrycznym, zgniatano ko\xc5\x9bci oraz nak\xc5\x82uwano sk\xc3\xb3r\xc4\x99. 6 lipca 2011 Amnesty International wezwa\xc5\x82a ONZ do zbadania zbrodni pope\xc5\x82nionych przez re\xc5\xbcim Asada. W raporcie odnotowano m.in. przypadki zgon\xc3\xb3w w areszcie, tortur i arbitralnych zatrzyma\xc5\x84, a tak\xc5\xbce gaszenie przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy papieros\xc3\xb3w na plecach zatrzymanych. Rz\xc4\x85d twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce ludzie gin\xc4\x99li w miastach z r\xc4\x85k uzbrojonych gang\xc3\xb3w. Z opublikowanego 24 pa\xc5\xbadziernika 2011 dokumentu Amnesty International wynika\xc5\x82o, i\xc5\xbc w syryjskich szpitalach poszkodowani opozycjoni\xc5\x9bci byli torturowani. Dokument opisuje m.in. przypadek, gdy chorego od\xc5\x82\xc4\x85czono od respiratora i zabrano w nieznanym kierunku. Ranni demonstranci byli tak\xc5\xbce torturowani przez personel medyczny._NEWLINE_Przez dok\xc5\x82adnie rok powstania wed\xc5\x82ug Syryjskiego Obserwatorium Praw Cz\xc5\x82owieka w Syrii zgin\xc4\x99\xc5\x82o 9113 ludzi, w tym 6645 cywil\xc3\xb3w, 1991 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w si\xc5\x82 bezpiecze\xc5\x84stwa oraz 471 rebeliant\xc3\xb3w._NEWLINE_Liczba uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w syryjskich w kilku obozach na terenie Turcji w kwietniu 2012 osi\xc4\x85ga\xc5\x82a 21 tysi\xc4\x99cy os\xc3\xb3b. Z kolei liczba migrant\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych, kt\xc3\xb3rzy opu\xc5\x9bcili swoje domy z powodu wojny po 13 miesi\xc4\x85cach walk wynios\xc5\x82a milion os\xc3\xb3b. Wed\xc5\x82ug raportu Human Rights Watch, wojsko podk\xc5\x82ada\xc5\x82o miny na granicach, by utrudni\xc4\x87 ucieczk\xc4\x99 cywilom z kraju. Jedna z takich min przeciwpiechotnych urwa\xc5\x82a nog\xc4\x99 15-letniemu ch\xc5\x82opcu. Dezerterzy stopniowo usuwali miny, by zapewni\xc4\x87 bezpiecze\xc5\x84stwo cywilom przenikaj\xc4\x85cym do Turcji i Libanu._NEWLINE_Ta sama organizacja donosi\xc5\x82a, i\xc5\xbc w szpitalach lekarze przeprowadzali tortury na rannych cywilach. Tak by\xc5\x82o mi\xc4\x99dzy innymi szpitalu wojskowym w mie\xc5\x9bcie Hims, gdzie zwo\xc5\xbcono rannych, po czym zn\xc4\x99cano si\xc4\x99 nad nimi. Praktyki te ujrza\xc5\x82y \xc5\x9bwiat\xc5\x82o dzienne dzi\xc4\x99ki jednemu pracownikowi szpitala, kt\xc3\xb3ry ryzykuj\xc4\x85c \xc5\xbcycie przes\xc5\x82a\xc5\x82 nagranie video zachodnim mediom. To nie jedyne przypadki \xc5\x82amania praw cz\xc5\x82owieka w Syrii. Wojsko stosowa\xc5\x82o cz\xc4\x99sto zasad\xc4\x99 odpowiedzialno\xc5\x9bci zbiorowej, dokonuj\xc4\x85c masowych egzekucji i aresztowa\xc5\x84 na cywilach. W szpitalach panowa\xc5\x82y skandaliczne warunki humanitarne: \xe2\x80\x9eMiejsca ledwo starczy\xc5\x82oby dla pi\xc4\x99ciu os\xc3\xb3b. Pomieszczenie wype\xc5\x82nia\xc5\x82 smr\xc3\xb3d cia\xc5\x82, brudu, moczu i ka\xc5\x82u. Dwie osoby dzieli\xc5\x82y jedno ma\xc5\x82e \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcko, do kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82y przywi\xc4\x85zane. Nie mogli\xc5\x9bmy wyj\xc5\x9b\xc4\x87 do \xc5\x82azienki, ale i tak nas bili za to, \xc5\xbce oddawali\xc5\x9bmy mocz do \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcek\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 m\xc3\xb3wi\xc5\x82 palesty\xc5\x84ski intelektualista i pisarz Salameh Kaileh, przetrzymywany w kwietniu i maju 2012 w wi\xc4\x99zieniach i szpitalach syryjskich. Ponadto doda\xc5\x82, i\xc5\xbc w wi\xc4\x99zieniu stale go torturowano, by\xc5\x82 szanta\xc5\xbcowany, zastraszany, a na noc przywi\xc4\x85zywany do pryczy._NEWLINE_Raport ONZ z ko\xc5\x84ca lutego 2012 pot\xc4\x99pi\xc5\x82 metody stosowane przez si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe, dokonuj\xc4\x85ce masakr na cywilach, jednak\xc5\xbce wypunktowano tak\xc5\xbce przypadki pogwa\xc5\x82cenia praw cz\xc5\x82owieka przez opozycjonist\xc3\xb3w. Rebelianci dopuszczali si\xc4\x99 m.in. egzekucji \xc5\xbco\xc5\x82nierzy si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych lub domniemanych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w prorz\xc4\x85dowych boj\xc3\xb3wek, jednak na skal\xc4\x99 niepor\xc3\xb3wnanie mniejsz\xc4\x85 ni\xc5\xbc lojali\xc5\x9bci Asada. Te same zarzuty powt\xc3\xb3rzy\xc5\x82 Human Rights Watch w swoim marcowym raporcie. W wywiadzie dla niemieckiego dziennika \xe2\x80\x9eDer Spiegel\xe2\x80\x9d jeden z rebeliant\xc3\xb3w przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce by\xc5\x82 egzekutorem i zabija\xc5\x82 pojmanych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy oskar\xc5\xbconych o morderstwa na cywilach._NEWLINE_Raport Amnesty International z maja 2012 przedstawia\xc5\x82, i\xc5\xbc mimo obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cego rozejmu nadal pope\xc5\x82niane by\xc5\x82y zbrodnie przeciwko ludno\xc5\x9bci. Pod krytyk\xc4\x99 poddane zasta\xc5\x82o rozmieszczenie czo\xc5\x82g\xc3\xb3w w mieszkalnych dzielnicach, zab\xc3\xb3jstwa pokojowych manifestant\xc3\xb3w i wtr\xc4\x85cenie do wi\xc4\x99zie\xc5\x84 tysi\xc4\x99cy innych, a tak\xc5\xbce tortury i potajemne uwi\xc4\x99zienia. Raport przywo\xc5\x82ywa\xc5\x82 wiele przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w. W jednym z nich opisano histori\xc4\x99 14-latka z Dajr az-Zaur, na wschodzie Syrii, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 zastrzelony przez si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa po odmowie udzia\xc5\x82u w prore\xc5\xbcimowej demonstracji._NEWLINE_Podobny dokument przygotowany przez oenzetowsk\xc4\x85 komisj\xc4\x99 pod kierownictwem Brazylijczyka Paulo Pinheiro, wskazywa\xc5\x82 na dopuszczanie si\xc4\x99 zbrodni przeciwko ludno\xc5\x9bci przez syryjski re\xc5\xbcim. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 udokumentowanych zbrodni pope\xc5\x82ni\xc5\x82y syryjskie wojska i si\xc5\x82y bezpiecze\xc5\x84stwa. Ostrzeliwa\xc5\x82y one tereny mieszkalne z ci\xc4\x99\xc5\xbckiej broni oraz dokonywa\xc5\x82y masowych egzekucji. Rebelianci zabijali natomiast i torturowali pojmanych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy oraz zwolennik\xc3\xb3w rz\xc4\x85du, jak te\xc5\xbc porywali cywil\xc3\xb3w z zamiarem dokonania ich wymiany na wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w lub okup._NEWLINE_Na mocy porozumienia podpisanego w Damaszku 5 czerwca 2012 z Biurem Narod\xc3\xb3w Zjednoczonych ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA), w\xc5\x82adze Syrii zezwoli\xc5\x82y ONZ i organizacjom pozarz\xc4\x85dowym na prowadzenie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci humanitarnej. Pomocy humanitarnej potrzebowa\xc5\x82o co najmniej p\xc3\xb3\xc5\x82tora miliona ludzi. Na mocy porozumienia zapewniona zosta\xc5\x82a swoboda poruszania si\xc4\x99 i nieskr\xc4\x99powane prowadzenie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci humanitarnej na terenie Syrii, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci w miastach Dara, Dajr az-Zaur, Hims i Idlib._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug raportu ONZ z 12 czerwca 2012 torturowane i zabijane by\xc5\x82y nawet 10-letnie dzieci. W arenach konfliktu dzieci by\xc5\x82y tak\xc5\xbce wykorzystywane jako \xc5\xbcywe tarcze chroni\xc4\x85ce przed atakami rebeliant\xc3\xb3w. By czo\xc5\x82gi nie by\xc5\x82y atakowane, umieszczano na nich dzieci. W raporcie ONZ znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 wypowiedzi \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy m\xc3\xb3wili o zabieraniu dzieci si\xc5\x82\xc4\x85 z dom\xc3\xb3w rodzinnych. Porywane umieszczone by\xc5\x82y na przedzie autobus\xc3\xb3w wioz\xc4\x85cych \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w milicji pacyfikuj\xc4\x85cych wioski. Chroni\xc5\x82y ich w ten spos\xc3\xb3b przed ostrza\xc5\x82em._NEWLINE_Czerwcowy raport Amnesty International g\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc wojsko i milicje dla zastraszenia ludno\xc5\x9bci cywilnej, wywlekali ludzi z dom\xc3\xb3w i przeprowadzali na oczach \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w zbiorowe egzekucje. Ponadto grabiono mienie cywil\xc3\xb3w, palono uprawy i zabijano zwierz\xc4\x99ta hodowlane. Takie praktyki sta\xc5\x82y si\xc4\x99 cz\xc4\x99stsze podczas akcji odwetowych za wspieranie rebeliant\xc3\xb3w przez cywil\xc3\xb3w. W ramach takich akcji odwetowych, dzie\xc5\x84 po ataku rebeliant\xc3\xb3w, syryjskie si\xc5\x82y zbrojne i ich milicje wprowadza\xc5\x82y do miast czo\xc5\x82gi i wozy pancerne, czasami przy wsparciu \xc5\x9bmig\xc5\x82owc\xc3\xb3w. Strzelano wtedy na o\xc5\x9blep do mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, a tak\xc5\xbce przeszukiwano mieszkania i mordowano niewinnych ludzi. Raport zosta\xc5\x82 sporz\xc4\x85dzony po ponad 200 rozmowach z mieszka\xc5\x84cami 23 syryjskich miast i wiosek._NEWLINE_W czerwcu 2012 najgorzej sytuacja humanitarna przedstawia\xc5\x82a si\xc4\x99 w Himsie. Ponad 1000 rodzin nie mia\xc5\x82o co je\xc5\x9b\xc4\x87, by\xc5\x82o pozbawionych opieki lekarskiej i wymaga\xc5\x82o natychmiastowej pomocy humanitarnej. W zwi\xc4\x85zku z tym Mi\xc4\x99dzynarodowy Komitet Czerwonego Krzy\xc5\xbca i Arabski Czerwony P\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc przeprowadzi\xc5\x82y pr\xc3\xb3b\xc4\x99 ewakuacji cywil\xc3\xb3w z obl\xc4\x99\xc5\xbconego miasta, po uprzednim wynegocjowaniu zawieszenia broni przez walcz\xc4\x85ce strony. Priorytetem by\xc5\x82a ewakuacja chorych i rannych w bezpieczniejsze miejsca, w kt\xc3\xb3rych mogli zosta\xc4\x87 poddani leczeniu. Jednak akcja ewakuacji cywil\xc3\xb3w z miasta zosta\xc5\x82a przerwana po pierwszym dniu ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w bezpiecze\xc5\x84stwa, gdy\xc5\xbc nat\xc4\x99\xc5\xbcenie walk nie spad\xc5\x82o._NEWLINE_Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Cz\xc5\x82owieka Navi Pillay wezwa\xc5\x82a 2 lipca 2012 na forum Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ do postawienia zbrodniarzy wojennych z Syrii przed Mi\xc4\x99dzynarodowym Trybuna\xc5\x82em Karnym. Zaapelowa\xc5\x82a te\xc5\xbc o zaprzestanie zbrojenia stron konfliktu, co mog\xc5\x82oby zredukowa\xc4\x87 liczb\xc4\x99 pope\xc5\x82nianych zbrodni wojennych._NEWLINE_6 lipca 2012 Biuro ONZ ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) poda\xc5\x82o, \xc5\xbce od pocz\xc4\x85tku wojny domowej z kraju uciek\xc5\x82o ponad 100 tys. ludzi. Najwi\xc4\x99cej ludzi uciek\xc5\x82o do Turcji (ok. 35,5 tys.). W Jordanii i Libanie schronienie znalaz\xc5\x82o po 31 tys. Syryjczyk\xc3\xb3w, natomiast w Iraku 6,5 tys. Kolejny lipcowy raport Amnesty International oceni\xc5\x82, i\xc5\xbc bitwa o Aleppo by\xc5\x82a punktem kulminacyjnym brutalnych represji stosowanych przez w\xc5\x82adze w Damaszku wobec opozycji. Raport zawiera\xc5\x82 dowody na zbrodnie pope\xc5\x82niane przez wojsko i milicj\xc4\x99 szabiha, polegaj\xc4\x85ce na zabijaniu i okaleczaniu opozycjonist\xc3\xb3w oraz os\xc3\xb3b postronnych. Ponadto zabijani byli lekarze usi\xc5\x82uj\xc4\x85cy pom\xc3\xb3c rannym osobom. Rodziny zastrzelonych demonstrant\xc3\xb3w by\xc5\x82y zmuszane do podpisania o\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84, \xc5\xbce ich najbli\xc5\xbcszych zabi\xc5\x82y \xe2\x80\x9euzbrojone terrorystyczne gangi\xe2\x80\x9d._NEWLINE_31 lipca 2012 komisarz UE ds. pomocy humanitarnej Kristalina Georgiewa, zaapelowa\xc5\x82a o wstrzymanie walk w Syrii i dostarczenie pomocy humanitarnej cywilom. Bu\xc5\x82garska komisarz powiedzia\xc5\x82a, \xc5\xbce Syria pogr\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82a si\xc4\x99 w katastrofie humanitarnej na wielk\xc4\x85 skal\xc4\x99, co przywo\xc5\x82ywa\xc5\x82o wspomnienia z by\xc5\x82ej Jugos\xc5\x82awii. W ocenie Organizacji Narod\xc3\xb3w Zjednoczonych do spraw Wy\xc5\xbcywienia i Rolnictwa (FAO) przez straty w rolnictwie wycenione na 1,5 mld dolar\xc3\xb3w, pomocy \xc5\xbcywno\xc5\x9bciowej potrzebowa\xc5\x82o 3 miliony Syryjczyk\xc3\xb3w. W sektorze rolnictwa zniszczeniu uleg\xc5\x82y zapasy ziarna i systemy melioracyjne, ucierpia\xc5\x82a tak\xc5\xbce hodowla zwierz\xc4\x85t. Straty dotkn\xc4\x99\xc5\x82y przede wszystkim pszenic\xc4\x99 i j\xc4\x99czmie\xc5\x84, ale tak\xc5\xbce uprawy oliwek i warzyw._NEWLINE_W wyniku tocz\xc4\x85cych si\xc4\x99 dzia\xc5\x82a\xc5\x84 zbrojnych niszczone i grabione by\xc5\x82o syryjskie dziedzictwo kulturowe. Zrabowaniu uleg\xc5\x82y zabytki w jednych z najstarszych miast \xc5\x9bwiata \xe2\x80\x93 Damaszku i Aleppo, stanowi\xc4\x85ce \xc5\x9bwiadectwo wieloetnicznej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci tych teren\xc3\xb3w. Mi\xc4\x99dzy innymi uszkodzony zosta\xc5\x82 zamek Krak des Chevaliers, warownia al-Madik, gdzie znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 stanowisko archeologiczne w miejscu asyryjskiego miasta Dur Katlimmu. W Ampei zniszczono rzymskie mozaiki. Rebelianci kryli si\xc4\x99 za murami zamk\xc3\xb3w, tote\xc5\xbc by\xc5\x82y one ofiarami bombardowa\xc5\x84. Przez takie dzia\xc5\x82ania ucierpia\xc5\x82a struktura bizantyjskich budowli w al-Bara, Deir Sunbel i Ain Larose w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Syrii oraz meczet Ummajjad\xc3\xb3w w Darze, a tak\xc5\xbce zamek Kalat Salah ad-Din i staro\xc5\xbcytne ruiny Palmyry. W kwietniu 2013 ofiar\xc4\x85 walk w Aleppo pad\xc5\x82 minaret s\xc5\x82ynnego XI-wiecznego meczetu Umajjad\xc3\xb3w. Armia zaj\xc4\x99\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zamek Ibn Maana. W 2013 na list\xc4\x99 Dziedzictwa Zagro\xc5\xbconego wpisano wszystkie sze\xc5\x9b\xc4\x87 syryjskich obiekt\xc3\xb3w z listy UNESCO. Niszczenie archeologicznych zabytk\xc3\xb3w w Syrii por\xc3\xb3wnano z uszczupleniem dorobku cywilizacji na terenie Iraku po ameryka\xc5\x84skiej interwencji w 2003._NEWLINE_Pod koniec sierpnia 2012 liczba uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w podwoi\xc5\x82a si\xc4\x99 w por\xc3\xb3wnaniu ze stanu z pocz\xc4\x85tku lipca 2012. Najwi\xc4\x99cej syryjskich cywil\xc3\xb3w uciek\xc5\x82o do Turcji, ponad 78 tys. ludzi. Z ka\xc5\xbcdym dniem granic\xc4\x99 przekracza\xc5\x82o setki cywil\xc3\xb3w. Turecki minister spraw zagranicznych Ahmet Davutoglu powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce jego kraj mo\xc5\xbce przyj\xc4\x85\xc4\x87 maksymalnie 100 tysi\xc4\x99cy uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w z Syrii. W zwi\xc4\x85zku z now\xc4\x85 fal\xc4\x85 uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w Turcja otwar\xc5\x82a cztery nowe obozy dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych ka\xc5\xbcdy pomie\xc5\x9bci\xc5\x82 10 tys. ludzi. Jednak nap\xc5\x82yw ludzi do Turcji zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82 si\xc4\x99 nawet do 5 tys. os\xc3\xb3b dziennie. W zwi\xc4\x85zku z tym Ankara naciska\xc5\x82a na Rad\xc4\x99 Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ, by ta zezwoli\xc5\x82a na utworzenie oboz\xc3\xb3w dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w na terytorium Syrii i tzw. strefy bezpiecze\xc5\x84stwa, w kt\xc3\xb3rej syryjscy cywile byliby chronieni przez zagraniczne si\xc5\x82y._NEWLINE_Jeden z uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w w Turcji Muhammad az-Ajman opisa\xc5\x82 dla Newsweeka swoj\xc4\x85 histori\xc4\x99 z czasu konfliktu. Kiedy po bombardowaniu miasta Taftanaz wybieg\xc5\x82 z budynku na ulic\xc4\x99, zosta\xc5\x82 zatrzymany przez \xc5\xbco\xc5\x82nierzy Asada i postawiony pod \xc5\x9bcian\xc4\x85 wraz z kilkoma innymi cywilami. Po chwili bez \xc5\xbcadnego wyroku, \xc5\xbco\xc5\x82nierze zacz\xc4\x99li strzela\xc4\x87 do zatrzymanych os\xc3\xb3b. Az-Ajman zosta\xc5\x82 trafiony czterema kulami jednak prze\xc5\xbcy\xc5\x82 egzekucj\xc4\x99. Nast\xc4\x99pnie wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 zbieg\xc5\x82 z rodzin\xc4\x85 do Turcji._NEWLINE_4 wrze\xc5\x9bnia 2012 szef Mi\xc4\x99dzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzy\xc5\xbca (MKCK) Peter Maurer spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 w Damaszku z syryjskim prezydentem. Omawiano kwesti\xc4\x99 ochrony ludno\xc5\x9bci cywilnej, zapewnienia potrzebuj\xc4\x85cym dost\xc4\x99pu do opieki zdrowotnej oraz artyku\xc5\x82\xc3\xb3w pierwszej potrzeby. Dyskutowano tak\xc5\xbce nad mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 odwiedzania os\xc3\xb3b zatrzymanych w Syrii. Misja Maurera wi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 z pogarszaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 sytuacj\xc4\x85 humanitarn\xc4\x85 w kraju. Asad powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce jego rz\xc4\x85d popiera dzia\xc5\x82ania MKCK, o ile ta organizacja pozostanie neutralna._NEWLINE_Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon, poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce brakuje pieni\xc4\x99dzy na pomoc dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w z Syrii. Cz\xc5\x82onkowie ONZ na ten cel obiecali wp\xc5\x82aci\xc4\x87 180 mln dolar\xc3\xb3w, jednak do pocz\xc4\x85tku wrze\xc5\x9bnia 2012 nie wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a nawet po\xc5\x82owa tej kwoty. Brakuj\xc4\x85ce \xc5\x9brodki nie pozwala\xc5\x82y na zakup wody, \xc5\xbcywno\xc5\x9bci, urz\xc4\x85dze\xc5\x84 sanitarnych i lek\xc3\xb3w. Sekretarz generalny doda\xc5\x82 tak\xc5\xbce, \xc5\xbce im d\xc5\x82u\xc5\xbcej wojna domowa b\xc4\x99dzie trwa\xc5\x82a, tym trudniej b\xc4\x99dzie j\xc4\x85 zako\xc5\x84czy\xc4\x87. Ponadto zarzuci\xc5\x82 syryjskim w\xc5\x82adzom, \xc5\xbce u\xc5\xbcywaj\xc4\x85 ci\xc4\x99\xc5\xbckiej broni do ostrza\xc5\x82u dzielnic mieszkaniowych._NEWLINE_Navi Pillay zarzuci\xc5\x82a 10 wrze\xc5\x9bnia 2012 obu stronom konfliktu \xc5\x82amanie praw cz\xc5\x82owieka. By\xc5\x82o to kolejne oskar\xc5\xbcenie wobec uczestnik\xc3\xb3w wojny o pope\xc5\x82nianie zbrodni wojennych po raportach ONZ i organizacji pozarz\xc4\x85dowych. Pillay podkre\xc5\x9bli\xc5\x82a, \xc5\xbce u\xc5\xbcywanie broni ci\xc4\x99\xc5\xbckiej przez syryjskie si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe poch\xc5\x82on\xc4\x99\xc5\x82o znaczn\xc4\x85 liczb\xc4\x99 ofiar w\xc5\x9br\xc3\xb3d ludno\xc5\x9bci cywilnej, zmusi\xc5\x82o cywil\xc3\xb3w do masowych ucieczek i spowodowa\xc5\x82o wielki kryzys humanitarny. Z kolei rebeliantom zarzuci\xc5\x82a morderstwa, przeprowadzanie egzekucji na lojalistach i u\xc5\xbcywanie \xc5\x82adunk\xc3\xb3w wybuchowych. To samo g\xc5\x82osi\xc5\x82 raport niezale\xc5\xbcnej komisji \xc5\x9bledczej przedstawiony tydzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Radzie Praw Cz\xc5\x82owieka ONZ._NEWLINE_Wrze\xc5\x9bniowy raport Amnesty International donosi\xc5\x82, i\xc5\xbc g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi ofiarami bombardowa\xc5\x84 przeprowadzanych przez syryjsk\xc4\x85 armi\xc4\x99 s\xc4\x85 cywile, z czego spory odsetek stanowi\xc5\x82y dzieci. Cz\xc5\x82onkowie AI odwiedzili 26 miast i wiosek, gdzie prze\xc5\x9bledzili losy 166 zabitych cywil\xc3\xb3w (w tym 48 dzieci i 20 kobiet) oraz setek rannych. W raporcie odnotowano, \xc5\xbce strona rz\xc4\x85dowa rutynowo ostrzeliwa\xc5\x82a wioski ci\xc4\x99\xc5\xbck\xc4\x85 broni\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra nie by\xc5\x82a przeznaczona do precyzyjnego atakowania wyznaczonych cel\xc3\xb3w, tote\xc5\xbc g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi ofiarami padali cywile._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug raportu Human Rights Watch z po\xc5\x82owy pa\xc5\xbadziernika 2012 si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe o u\xc5\xbcywa\xc5\x82y zakazanych bomb kasetowych produkcji rosyjskiej w czasie bombardowa\xc5\x84 miast. Bomb u\xc5\xbcywano w czasie letnich kampanii wojennych w Tamanei, Taftanaz i Al-Tah, a tak\xc5\xbce w Hims, Aleppo i Latakii. T\xc4\x99 bro\xc5\x84 lotnicz\xc4\x85 wykorzystano tak\xc5\xbce w czasie obrony Ma\xe2\x80\x99arrat an-Numan. U\xc5\xbcycie bomb kasetowych zosta\xc5\x82o zabronione przez prawo mi\xc4\x99dzynarodowe w 2010, jednak\xc5\xbce Syria nie podpisa\xc5\x82a tej konwencji. Damaszek zaprzeczy\xc5\x82 jakoby u\xc5\xbcywa\xc5\x82 tej\xc5\xbce broni. Ponadto Syria wed\xc5\x82ug Mi\xc4\x99dzynarodowej Kampanii na rzecz Zakazu Min Przeciwpiechotnych jako jedyne pa\xc5\x84stwo na \xc5\x9bwiecie w 2012 stosowa\xc5\x82 miny przeciwpiechotne._NEWLINE_Po fiasku planu Brahimiego Mi\xc4\x99dzynarodowy Komitet Czerwonego Krzy\xc5\xbca przyzna\xc5\x82, i\xc5\xbc sytuacja w Syrii pogorszy\xc5\x82a si\xc4\x99 do tego stopnia, \xc5\xbce nie nad\xc4\x85\xc5\xbcano z dostarczeniem pomocy humanitarnej dla potrzebuj\xc4\x85cych. Szef tej organizacji pomocowej Peter Maurer zadeklarowa\xc5\x82, \xc5\xbce cho\xc4\x87 zakres operacji zwi\xc4\x99ksza\xc5\x82 si\xc4\x99, to i tak nie udawa\xc5\x82o si\xc4\x99 nad\xc4\x85\xc5\xbca\xc4\x87 za potrzebami cywil\xc3\xb3w. W Syrii przebywa\xc5\x82o 30 zagranicznych pracownik\xc3\xb3w MKCK, rozwija\xc5\x82a si\xc4\x99 te\xc5\xbc wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z syryjskim Arabskim Czerwonym P\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycem. Do wielu miejsc w kraju pracownicy nie mieli dost\xc4\x99pu, tak jak np. w ogarni\xc4\x99tym walkami Aleppo. Ponadto MKCK zaapelowa\xc5\x82 o ponad 34 miliony dolar\xc3\xb3w dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w z Syrii. Z kraju uciek\xc5\x82o 408 tys. ludzi, z czego 170 tys. przebywa\xc5\x82o w po\xc5\x82owie listopada 2012 w Turcji. Z miejsca swojego zamieszkania przesiedlonych zosta\xc5\x82o 2,5 mln ludzi._NEWLINE_Na apel MCKC bardzo szybko odpowiedzia\xc5\x82y Stany Zjednoczone, kt\xc3\xb3re zadeklarowa\xc5\x82y przeznaczenie na cele zwi\xc4\x85zane z pomoc\xc4\x85 humanitarn\xc4\x85 i uchod\xc5\xbacami, 30 mln dolar\xc3\xb3w. Tymczasem ONZ wyda\xc5\x82o prognoz\xc4\x99, i\xc5\xbc w wyniku kl\xc4\x99ski humanitarnej na pocz\xc4\x85tku 2013 liczba potrzebuj\xc4\x85cych pomocy humanitarnej Syryjczyk\xc3\xb3w mo\xc5\xbce wzrosn\xc4\x85\xc4\x87 z 2,5 mln do 4 mln ludzi. Organizacje pomocowe na pocz\xc4\x85tku listopada 2012 dostarcza\xc5\x82y pomoc dla 1,5 mln cywil\xc3\xb3w._NEWLINE_Pod koniec listopada 2012 organizacja Human Rights Watch raportowa\xc5\x82a, i\xc5\xbc rebelianci wykorzystywali dzieci w celach militarnych. Dzieci pracowa\xc5\x82y nie tylko jako pomocnicy dezerter\xc3\xb3w, ale bra\xc5\x82y te\xc5\xbc bezpo\xc5\x9bredni udzia\xc5\x82 w bojach. \xe2\x80\x9e14-letnie dzieci s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y w co najmniej trzech brygadach opozycji, w kt\xc3\xb3rych transportowa\xc5\x82y bro\xc5\x84, wyposa\xc5\xbcenie lub pe\xc5\x82ni\xc5\x82y wart\xc4\x99; 16-latkowie nosili ju\xc5\xbc bro\xc5\x84 i brali udzia\xc5\x82 w walkach przeciwko si\xc5\x82om rz\xc4\x85dowym\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 g\xc5\x82osi\xc5\x82 komunikat HRW. Pracownicy organizacji rozmawiali z pi\xc4\x99cioma ch\xc5\x82opcami w wieku 14\xe2\x80\x9316 lat walcz\xc4\x85cymi w Himsie, Darze i w prowincji Idlib. Udokumentowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\x9bmier\xc4\x87 17 dzieci walcz\xc4\x85cych w szeregach rebeliant\xc3\xb3w. Wiele innych zosta\xc5\x82o ci\xc4\x99\xc5\xbcko rannych, a niekt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y okaleczone na ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie. HRW zaapelowa\xc5\x82o do syryjskiej opozycji, by zaprzesta\xc5\x82a praktykowania werbowania os\xc3\xb3b poni\xc5\xbcej 18. roku \xc5\xbcycia w szeregi swoich boj\xc3\xb3wek._NEWLINE_W styczniu 2013 jako uchod\xc5\xbacy z Syrii, zarejestrowanych zosta\xc5\x82o 700 tys. os\xc3\xb3b. Pracownicy organizacji humanitarnych nie nad\xc4\x85\xc5\xbcali z rejestracj\xc4\x85 nowych uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Tymczasem Komisja Europejska przeznaczy\xc5\x82a 100 mln dol. pomocy dla os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re ucierpia\xc5\x82y w wyniku konfliktu. Do przekazania miliarda dolar\xc3\xb3w na pomoc humanitarn\xc4\x85 zobowi\xc4\x85za\xc5\x82y si\xc4\x99 Kuwejt, Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie. W dniach 18\xe2\x80\x9322 stycznia 2013 za zgod\xc4\x85 w\xc5\x82adz w Damaszku i zbrojnej opozycji w Syrii przebywa\xc5\x82a komisja FAO. W efekcie wizyty opracowano raport, z kt\xc3\xb3rego wynik\xc5\x82o, i\xc5\xbc wojna domowa pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a rolnictwo w ruinie. W wyniku walk zniszczeniu uleg\xc5\x82a w du\xc5\xbcym stopniu infrastruktura i systemy irygacyjne. Powszechne by\xc5\x82y braki paliwa i niestabilna sytuacja, co sprawia\xc5\x82o, \xc5\xbce rolnicy nie byli w stanie normalnie zebra\xc4\x87 plon\xc3\xb3w. Przez dewastacje m\xc5\x82yn\xc3\xb3w w Syrii brakowa\xc5\x82o m.in. m\xc4\x85ki, przez co przed piekarniami ustawia\xc5\x82y si\xc4\x99 d\xc5\x82ugie kolejki. \xc5\x9awiatowy Program \xc5\xbbywno\xc5\x9bciowy ONZ alarmowa\xc5\x82, \xc5\xbce pomocy \xc5\xbcywno\xc5\x9bciowej potrzebowa\xc5\x82o ok. 2,5 mln Syryjczyk\xc3\xb3w._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku marca 2013 liczba uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w przekroczy\xc5\x82a milion. Ponadto co minut\xc4\x99 kraj opuszcza\xc5\x82o pi\xc4\x99\xc4\x87 os\xc3\xb3b. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci oboz\xc3\xb3w dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w panowa\xc5\x82a dramatyczna sytuacja humanitarna. Z otwartego w lipcu 2012 roku przez ONZ obozu Zaatari w Jordanii dochodzi\xc5\x82y informacje o prostytuuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 Syryjkach zarabiaj\xc4\x85cych na \xc5\xbcycie. Dziennikarze dotarli m.in. do 24-letniej w\xc3\xb3wczas Sammar z Damaszku, kt\xc3\xb3ra przed wojn\xc4\x85 pracowa\xc5\x82a w sklepie z ubraniami, jednak po wybuchu walk w stolicy sklep zosta\xc5\x82 zamkni\xc4\x99ty, a Sammar uciek\xc5\x82a do Jordanii. Nie znalaz\xc5\x82a tam \xc5\xbcadnej pracy, wi\xc4\x99c zaj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 prostytucj\xc4\x85 jak setki innych Syryjek. Ponadto przydarza\xc5\x82y si\xc4\x99 przypadki, \xc5\xbce rodziny sprzedawa\xc5\x82y do zagranicznych agencji towarzyskich swoje c\xc3\xb3rki, by mie\xc4\x87 pieni\xc4\x85dze na prze\xc5\xbcycie w trudnych czasach wojennych._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku czerwca 2013 UNICEF szacowa\xc5\x82, \xc5\xbce pilnej pomocy humanitarnej potrzebowa\xc5\x82o 3,1 mln dzieci, z kolei 814 tys. m\xc5\x82odocianych potrzebowa\xc5\x82o wsparcia w obozach dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w w pa\xc5\x84stwach o\xc5\x9bciennych. UNICEF pisa\xc5\x82 o \xe2\x80\x9estraconym pokoleniu\xe2\x80\x9d, na kt\xc3\xb3rym wojna odcisn\xc4\x99\xc5\x82a fizyczne i psychiczne pi\xc4\x99tno. Tysi\xc4\x85ce dzieci prze\xc5\xbcy\xc5\x82o wojenn\xc4\x85 traum\xc4\x99, widz\xc4\x85c jak ich rodzice gin\xc4\x85 lub \xc5\xbcyj\xc4\x85c w ci\xc4\x85g\xc5\x82ym strachu, pod nieko\xc5\x84cz\xc4\x85cym si\xc4\x99 ostrza\xc5\x82em. Prawie dwa miliony dzieci zosta\xc5\x82o zmuszonych do przerwania edukacji, a jedna pi\xc4\x85ta szk\xc3\xb3\xc5\x82 w Syrii (4 tys. plac\xc3\xb3wek) nie funkcjonowa\xc5\x82a. Ponadto wed\xc5\x82ug Centrum Dokumentacji Narusze\xc5\x84 w Syrii, od pocz\xc4\x85tku wojny w Syrii udokumentowano \xc5\x9bmier\xc4\x87 6052 dzieci, z kolei francuska organizacja pozarz\xc4\x85dowa Chaine de l\xe2\x80\x99espoir szacowa\xc5\x82a liczb\xc4\x99 zabitych dzieci na 10 tys. do nawet 15 tys. Z kolei Save the Children alarmowa\xc5\x82a, \xc5\xbce dzieci by\xc5\x82y wcielane do formacji zbrojnych oraz s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y jako \xc5\xbcywe tarcze._NEWLINE_Podczas szczytu G8 trwaj\xc4\x85cego w dniach 17\xe2\x80\x9318 czerwca 2013 w Lough Erne w Irlandii P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, Barack Obama podczas rozm\xc3\xb3w roboczych og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc Stany Zjednoczone przeznacz\xc4\x85 na syryjskich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w 300 mln dolar\xc3\xb3w, z czego po\xc5\x82ow\xc4\x99 dostanie Syria, a drug\xc4\x85 po\xc5\x82ow\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa o\xc5\x9bcienne, przyjmuj\xc4\x85ce uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Na pocz\xc4\x85tku wrze\xc5\x9bnia 2013 liczba uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w z Syrii przekroczy\xc5\x82a dwa miliony os\xc3\xb3b, z czego po\xc5\x82owa stanowi\xc5\x82y dzieci, natomiast liczba migrant\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 4,2 mln ludzi. W\xc3\xb3wczas ka\xc5\xbcdego dnia kraj opuszcza\xc5\x82o \xc5\x9brednio 5 tys. os\xc3\xb3b. Syryjczycy znajdowali schronienie w takich krajach jak Liban (720 tys.), Jordania (520 tys.), Turcja (464 tys.), Irak (172 tys.), Egipt (111 tys.). Stany Zjednoczone (800 mln dolar\xc3\xb3w) by\xc5\x82y obok Unii Europejskiej (840 mln dolar\xc3\xb3w) najwi\xc4\x99kszym z donator\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy przekazywali \xc5\x9brodki na pomoc dla ofiar syryjskiego konfliktu._NEWLINE_W toku kampanii si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych pod Damaszkiem obl\xc4\x99\xc5\xbcony zosta\xc5\x82 ob\xc3\xb3z dla palesty\xc5\x84skich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w Jarmuk w Damaszku, co wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o na katastrofaln\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 humanitarn\xc4\x85, czego skutkiem by\xc5\x82y zgony z niedo\xc5\xbcywienia czy braku medykament\xc3\xb3w. Od lipca 2013 do lutego 2014 z g\xc5\x82odu umar\xc5\x82o tam 100 os\xc3\xb3b. Zagro\xc5\xbconych by\xc5\x82o 18 tys. ludzi przebywaj\xc4\x85cych w obozie. 27 lutego 2014 przedstawiciele ONZ zaapelowali o udzielenie swobodnego dost\xc4\x99pu pracownikom humanitarnym._NEWLINE_6 lutego 2014 w\xc5\x82adze Hims zawar\xc5\x82y z ONZ porozumienie o natychmiastowej ewakuacji cywil\xc3\xb3w ze Starego Miasta. Toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc rozmowy nt. dopuszczenia pomocy humanitarnej do miasta. Ewakuacja kobiet i dzieci do 15. roku \xc5\xbcycia oraz m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn po 55. roku \xc5\xbcycia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 7 lutego 2014. 8 lutego 2014 do Hims dotar\xc5\x82 transport z pomoc\xc4\x85 humanitarn\xc4\x85, zawieraj\xc4\x85cy 50 paczek \xc5\xbcywno\xc5\x9bciowych i 190 pakiet\xc3\xb3w higienicznych oraz lek\xc3\xb3w dla przewlekle chorych os\xc3\xb3b, podarowany przez Arabski Czerwony P\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc. Konw\xc3\xb3j uprzednio zosta\xc5\x82 osaczony i ostrzelany z mo\xc5\xbadzierzy i karabin\xc3\xb3w maszynowych. Tymczasem do 9 lutego 2014, 611 cywil\xc3\xb3w (210 kobiet, 180 dzieci, 91 m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn powy\xc5\xbcej 55 roku \xc5\xbcycia oraz 130 m\xc5\x82odzie\xc5\x84c\xc3\xb3w) zosta\xc5\x82o ewakuowanych z obl\xc4\x99\xc5\xbconego Hims. W trakcie ewakuacji lotnictwo prowadzi\xc5\x82o bombardowania obrze\xc5\xbcnych dzielnic miasta, w kt\xc3\xb3rych kryli si\xc4\x99 rebelianci. Z kolei wraz z ko\xc5\x84cem lutego 2014, liczba ewakuowanych cywil\xc3\xb3w osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a liczb\xc4\x99 1400 os\xc3\xb3b.\n_START_SECTION_\nWezwania do przerwania przemocy i pierwsze dzia\xc5\x82ania spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzynarodowej\n_START_PARAGRAPH_\nW trakcie wojny mo\xc5\xbcna wydzieli\xc4\x87 kilka etap\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych czasie spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzynarodowa podejmowa\xc5\x82a okre\xc5\x9blone decyzje ws. sytuacji w Syrii. Pocz\xc4\x85tkowo wzywano re\xc5\xbcim do zako\xc5\x84czenia t\xc5\x82umienia demonstracji antyrz\xc4\x85dowych, projektowano rezolucj\xc4\x99 ONZ nak\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 sankcje na rz\xc4\x85d w Damaszku, wysy\xc5\x82ano do Syrii misje obserwacyjne Ligi Pa\xc5\x84stwa Arabskich, jak i ONZ. Jednak gdy pokojowe wysi\xc5\x82ki dyplomatyczne zacz\xc4\x99\xc5\x82y zawodzi\xc4\x87 zacz\xc4\x99to sugerowa\xc4\x87, jako zako\xc5\x84czenie wojny domowej, interwencj\xc4\x99 militarn\xc4\x85._NEWLINE_Problemem w rozwi\xc4\x85zaniu konfliktu by\xc5\x82a \xc5\x9bwiatowa konfrontacja geopolityczna na dw\xc3\xb3ch p\xc5\x82aszczyznach. Z jednej strony o wp\xc5\x82ywy polityczne i ekonomiczne w Syrii rywalizowa\xc5\x82y kraje bliskowschodnie: Turcja i Arabia Saudyjska z Iranem. W globalnej rywalizacji zachodnie mocarstwa takie jak Stany Zjednoczone, Francja, Wielka Brytania i Niemcy, \xc5\x9bciera\xc5\x82y si\xc4\x99 odmiennymi stanowiskami z Rosj\xc4\x85 i Chinami. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie to te dwa ostatnie kraje blokowa\xc5\x82y wszystkie rezolucje Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ i nie zgadza\xc5\x82y si\xc4\x99 na nak\xc5\x82adanie sankcji oraz by\xc5\x82y przeciwne usuni\xc4\x99cia Baszara al-Asada ze stanowiska droga si\xc5\x82ow\xc4\x85. Rosja, Chiny oraz Iran by\xc5\x82y uwa\xc5\xbcane za g\xc5\x82\xc3\xb3wnych sojusznik\xc3\xb3w Damaszku, a Moskwa i Pekin posiadaj\xc4\x85ce mandat sta\xc5\x82ego cz\xc5\x82onka w RB ONB, blokowa\xc5\x82y mi\xc4\x99dzynarodowe starania na rzecz dyplomatycznego rozwi\xc4\x85zania konfliktu._NEWLINE_Pierwsze sankcje na Syri\xc4\x99 na\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a 10 maja 2011 Unia Europejska. W czerwcu 2011, kiedy syryjska armia zajmowa\xc5\x82a zbuntowane miasta, Francja i Wielka Brytania zg\xc5\x82osi\xc5\x82y projekt rezolucji do Rady Bezpiecze\xc5\x84stwa ONZ. Od razu sprzeciw przeciwko rezolucji wyrazi\xc5\x82a Rosja, g\xc5\x82\xc3\xb3wny dostawca broni do Syrii. Wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 presj\xc4\x99 na rz\xc4\x85d Asada spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 mi\xc4\x99dzynarodowa zacz\xc4\x99\xc5\x82a wywiera\xc4\x87 po masakrze w Hamie z 31 lipca 2011. Zarzucano re\xc5\xbcimowi niczym nieusprawiedliwion\xc4\x85 brutaln\xc4\x85 pacyfikacj\xc4\x99 pokojowych protest\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPlan pokojowy Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich\n_START_PARAGRAPH_\n30 pa\xc5\xbadziernika 2011 Liga Pa\xc5\x84stw Arabskich przedstawi\xc5\x82a syryjskiemu rz\xc4\x85dowi plan, kt\xc3\xb3ry zak\xc5\x82ada\xc5\x82 natychmiastowe zako\xc5\x84czenie przemocy, wycofanie czo\xc5\x82g\xc3\xb3w z miast, a tak\xc5\xbce podj\xc4\x99cie dialogu narodowego. Syria w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci zaaprobowa\xc5\x82a pokojowy plan Ligi. Jednak\xc5\xbce realnie plan nie wszed\xc5\x82 i w zwi\xc4\x85zku z tym 12 listopada 2011 zdecydowano si\xc4\x99 zawiesi\xc4\x87 Syri\xc4\x99 w prawach cz\xc5\x82onka Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich. Mimo reakcji LPA sytuacja w kraju ulega\xc5\x82a zaostrzeniu. Walki partyzanckie podj\xc4\x99\xc5\x82a rebeliancka Wolna Armia Syrii. Mimo to arena mi\xc4\x99dzynarodowa by\xc5\x82a przeciwna wszelkiej ingerencji z zewn\xc4\x85trz._NEWLINE_Po na\xc5\x82o\xc5\xbceniu sankcji przez Lig\xc4\x99 Pa\xc5\x84stw Arabskich na Syri\xc4\x99 w listopadzie 2011 pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 kwestia dozbrajania rebeliant\xc3\xb3w. Wobec przyj\xc4\x99tych sankcji gospodarczych s\xc4\x85siednie kraje Syrii dokona\xc5\x82y mobilizacji armii na wypadek agresji. Nowe w\xc5\x82adze Libii i Katar og\xc5\x82osi\xc5\x82y gotowo\xc5\x9b\xc4\x87 przerzutu broni i ochotnik\xc3\xb3w dla Wolnej Armii Syrii, tak jak mia\xc5\x82o to miejsce w Libii. Ostro\xc5\xbcnie do tego procederu podchodzi\xc5\x82y kraje zachodnie i USA, kt\xc3\xb3re twierdzi\xc5\x82y, i\xc5\xbc dozbrajanie rebeliant\xc3\xb3w pogr\xc4\x85\xc5\xbcy Syri\xc4\x99 w odm\xc4\x99tach d\xc5\x82ugiej i krwawej wojny domowej._NEWLINE_Kolejnym etapem dzia\xc5\x82a\xc5\x84 Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich by\xc5\x82o wys\xc5\x82anie obserwator\xc3\xb3w do Syrii. Pocz\xc4\x85tkowo Baszar al-Asad zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 wpu\xc5\x9bci\xc4\x87 do kraju obserwator\xc3\xb3w z Ligi Pa\xc5\x84stw Arabskich. Prezydent zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na obecno\xc5\x9b\xc4\x87 misji Ligi Arabskiej, gdy\xc5\xbc ta zagrozi\xc5\x82a, i\xc5\xbc w przeciwnym razie na\xc5\x82o\xc5\xbcy sankcje gospodarcze na Syri\xc4\x99. Mimo zapewnie\xc5\x84 o przychylno\xc5\x9bci wobec planu LPA, protoko\xc5\x82u o wjazd obserwator\xc3\xb3w LPA nie podpisa\xc5\x82. Liga Pa\xc5\x84stw Arabskich da\xc5\x82a ultimatum Syrii na podpisanie protoko\xc5\x82u o zezwolenie przeprowadzenia misji obserwator\xc3\xb3w do 25 listopada 2011. Re\xc5\xbcim jednak nie ustosunkowa\xc5\x82 si\xc4\x99 do tego ultimatum. Wobec tego pa\xc5\x84stwa Ligi Arabskiej zwo\xc5\x82a\xc5\x82y w Kairze specjalny szczyt ws. Syrii na 26 listopada 2011, podczas kt\xc3\xb3rego ustalano sankcje gospodarcze wobec Syrii. LPA zatwierdzi\xc5\x82a sankcje wobec Syrii, w tym zamro\xc5\xbcenie aktyw\xc3\xb3w i transakcji z bankiem centralnym Syrii, wycofanie kapita\xc5\x82u innych kraj\xc3\xb3w arabskich, embargo na inwestycje, a tak\xc5\xbce zakaz podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do kraj\xc3\xb3w arabskich dla cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w re\xc5\xbcimu. W kolejnych dniach nowe sankcje na\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a Unia Europejska oraz Stany Zjednoczone._NEWLINE_31 stycznia 2012 Liga Arabska i USA za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82y od RB ONZ jak najszybszego przyj\xc4\x99cia rezolucji w sprawie Syrii. Liga Arabska pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a unikn\xc4\x85\xc4\x87 interwencji militarnej w Syrii, jednak sytuacja si\xc4\x99 tam zaognia\xc5\x82a. Rezolucje RB ONZ ca\xc5\x82y czas blokowa\xc5\x82a Rosja, dysponuj\xc4\x85ca prawem weta. Ponadto Rosja sprzeciwia\xc5\x82a si\xc4\x99 jakimkolwiek sankcjom przeciwko oraz interwencji w tym kraju. Sama przygotowa\xc5\x82a projekt rezolucji zawieraj\xc4\x85cy apel do w\xc5\x82adz Syrii o zako\xc5\x84czenie represji wobec przeciwnik\xc3\xb3w re\xc5\xbcimu. Jednak propozycja rezolucji nie zawar\xc5\x82a wprowadzenia ewentualnych sankcji.\n_START_SECTION_\nWysi\xc5\x82ki pod mediacj\xc4\x85 Lakhdara Brahimiego\n_START_PARAGRAPH_\n3 wrze\xc5\x9bnia 2012 Lakhdar Brahimi nowy wys\xc5\x82annik ONZ i Ligi Arabskiej ds. Syrii, kt\xc3\xb3ry obj\xc4\x85\xc5\x82 funkcje wraz z pocz\xc4\x85tkiem wrze\xc5\x9bnia tr., okre\xc5\x9bli\xc5\x82 swoj\xc4\x85 misj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eprawie niemo\xc5\xbcliw\xc4\x85\xe2\x80\x9d do wykonania. Jego pesymistyczna postawa bra\xc5\x82a si\xc4\x99 st\xc4\x85d, i\xc5\xbc nie mia\xc5\x82 pomys\xc5\x82\xc3\xb3w na rozwi\xc4\x85zanie konfliktu i obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 ci\xc4\x99\xc5\xbcaru odpowiedzialno\xc5\x9bci i pyta\xc5\x84, co zrobi w sytuacji, gdy w Syrii gin\xc4\x99\xc5\x82o coraz wi\xc4\x99cej ludzi. Zapowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce chcia\xc5\x82by utrzyma\xc4\x87 sze\xc5\x9bciopunktowy plan pokojowy Annana, jednak\xc5\xbce nie sprecyzowa\xc5\x82 czy Asad powinien ust\xc4\x85pi\xc4\x87 i zdystansowa\xc5\x82 si\xc4\x99 od obozu opozycjonist\xc3\xb3w. Brahimi do Damaszku uda\xc5\x82 si\xc4\x99 13 wrze\xc5\x9bnia 2012, gdzie spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z przedstawicielami syryjskiej opozycji oraz prezydentem Asadem._NEWLINE_Tymczasem we wrze\xc5\x9bniu 2012 zar\xc3\xb3wno najwy\xc5\xbcszy syryjski genera\xc5\x82, kt\xc3\xb3ry zdezerterowa\xc5\x82, Manaf Tlas, minister spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, William Hague, sekretarz generalny ONZ Ban Ki Mun, jak i sekretarz generalny NATO, Anders Fogh Rasmussen, wyrazili sw\xc3\xb3j sprzeciw wobec interwencji wojskowej w Syrii. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej pada\xc5\x82y argumentacje, \xc5\xbce operacja militarna mog\xc5\x82aby przynie\xc5\x9b\xc4\x87 nieoczekiwane skutki, gdy\xc5\xbc kraj ten by\xc5\x82 z\xc5\x82o\xc5\xbcony etnicznie i religijnie._NEWLINE_Sojusz P\xc3\xb3\xc5\x82nocnoatlantycki wyrazi\xc5\x82 swoje oburzenie po wybuchu kryzysu turecko-syryjskiego na pocz\xc4\x85tku pa\xc5\xbadziernika 2012. Po tym, jak syryjskie pociski l\xc4\x85dowa\xc5\x82y w tureckich przygranicznych miejscowo\xc5\x9bciach, NATO usprawiedliwia\xc5\x82o dzia\xc5\x82ania odwetowe Turcji. Anders Fogh Rasumussen zapewni\xc5\x82, i\xc5\xbc Sojusz dysponuje planami w razie konieczno\xc5\x9bci obrony Turcji przed Syri\xc4\x85. 10 pa\xc5\xbadziernika 2012 Turcja zmusi\xc5\x82a do l\xc4\x85dowania w Ankarze syryjskiego samolotu rejsowego Airbus A320 z 37 pasa\xc5\xbcerami na pok\xc5\x82adzie, kt\xc3\xb3ry lecia\xc5\x82 z Moskwy do Damaszku. Maszyna zosta\xc5\x82a skontrolowana przez s\xc5\x82u\xc5\xbcby i wed\xc5\x82ug w\xc5\x82adz tureckich zabezpieczono 12 opiecz\xc4\x99towanych kontener\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 wojskowy sprz\xc4\x99t \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bciowy. W\xc5\x9br\xc3\xb3d pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w by\xc5\x82o 17 Rosjan i jak si\xc4\x99 okaza\xc5\x82o, pracowali dla rosyjskiej Federalnej S\xc5\x82u\xc5\xbcby Bezpiecze\xc5\x84stwa. Wydarzenie to wywo\xc5\x82a\xc5\x82 dodatkowe napi\xc4\x99cia mi\xc4\x99dzy krajami. Incydent, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 nazwany przez w\xc5\x82adze syryjskie mianem \xe2\x80\x9epiractwa lotniczego\xe2\x80\x9d, stanowczo pot\xc4\x99pi\xc5\x82a Rosja, kt\xc3\xb3ra doda\xc5\x82a, \xc5\xbce na pok\xc5\x82adzie samolotu nie transportowano broni._NEWLINE_W po\xc5\x82owie pa\xc5\xbadziernika 2012 specjalny wys\xc5\x82annik ONZ i Ligi Arabskiej ds. Syrii Lakhdar Brahimi rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 misj\xc4\x99 pokojow\xc4\x85 na rzecz wprowadzenia tymczasowego zawieszenia broni z okazji muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiego \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Id al-Adha przypadaj\xc4\x85cego na dni 26\xe2\x80\x9329 pa\xc5\xbadziernika 2012. W zwi\xc4\x85zku z tym negocjator odby\xc5\x82 wizyty w wielu krajach, propaguj\xc4\x85c sw\xc3\xb3j plan wprowadzenia rozejmu. Brahimi odwiedzi\xc5\x82 Iran, Irak, Liban, Jordani\xc4\x99, Egipt. Punktem kulminacyjnym misji by\xc5\x82o spotkanie z prezydentem Baszszarem al-Asadem, kt\xc3\xb3re odby\xc5\x82o si\xc4\x99 21 pa\xc5\xbadziernika 2012. Owocem wizyty w Damaszku by\xc5\x82a deklaracja, i\xc5\xbc syryjskie wojsko wstrzyma operacje militarne na czas uroczysto\xc5\x9bci \xc5\x9bwi\xc4\x85tecznych, zastrzegaj\xc4\x85c sobie prawo do dzia\xc5\x82a\xc5\x84 odwetowych w przypadku atak\xc3\xb3w rebeliant\xc3\xb3w. Wolna Armia Syrii tak\xc5\xbce zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 przestrzega\xc4\x87 uk\xc5\x82adu rozejmowego. Plan wys\xc5\x82annika pokojowego odrzucili d\xc5\xbcihady\xc5\x9bci i ugrupowania zwi\xc4\x85zane z Frontem Obrony Ludno\xc5\x9bci Lewantu, kt\xc3\xb3rzy pow\xc4\x85tpiewali w zapowiedzi si\xc5\x82 rz\xc4\x85dowych o respektowanie rozejmu. Plan Brahimiego zosta\xc5\x82 poparty przez aren\xc4\x99 mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85, w tym ira\xc5\x84skiego prezydenta Mahmuda Ahmadine\xc5\xbcada. Jednak zawieszenie broni w praktyce zako\xc5\x84czy\xc5\x82o si\xc4\x99 fiaskiem. W zwi\xc4\x85zku z tym Brahimi wyrazi\xc5\x82 ubolewanie z powodu braku jakichkolwiek skutk\xc3\xb3w jego mediacji._NEWLINE_Po fiasku planu Brahimiego na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej \xc5\x9bciera\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa plany zako\xc5\x84czenia kryzysu. Pa\xc5\x84stwa Zachodu forsowa\xc5\x82y ust\xc4\x85pienie Asada, ale przy zagwarantowanym bezpiecznym opuszczeniu Syrii i ewentualnym przyznaniu mu immunitetu. Z kolei Rosja nie zgadza\xc5\x82a si\xc4\x99 na takie rozwi\xc4\x85zanie, gdy\xc5\xbc popiera\xc5\x82a zasady ustalone na czerwcowej konferencji genewskiej. W dniach 4\xe2\x80\x9311 listopada 2012 w katarskiej Dosze mia\xc5\x82a miejsce konferencja, kt\xc3\xb3rej celem by\xc5\x82o zjednoczenie syryjskiej opozycji. Zreformowano w\xc3\xb3wczas m.in. Narodow\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Syryjsk\xc4\x85 oraz powo\xc5\x82ano Syryjsk\xc4\x85 Koalicj\xc4\x99 Narodow\xc4\x85 na rzecz Opozycji i Si\xc5\x82 Rewolucyjnych, b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 konfederacj\xc4\x85 opozycyjnych ugrupowa\xc5\x84 dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w kraju oraz za granic\xc4\x85 skupionych w Narodowej Radzie Syryjskiej. Na czele konfederacji stan\xc4\x85\xc5\x82 Moaz al-Chatib. Cia\xc5\x82o to szybko zyska\xc5\x82o uznanie na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej, a po konferencji \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii\xe2\x80\x9d w Marrakeszu (12 grudnia 2012) organ ten by\xc5\x82 uznawany za prawowitego przedstawiciela syryjskiego narodu przez ponad 100 pa\xc5\x84stw \xc5\x9bwiata._NEWLINE_Mimo niezmieniaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 stanowisk mocarstw Lakhdar Brahimi podj\xc4\x85\xc5\x82 pod koniec grudnia 2012 kolejn\xc4\x85 podr\xc3\xb3\xc5\xbc do Damaszku, gdzie spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z syryjskim prezydentem. Wys\xc5\x82annik ONZ zaapelowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o rzeczywiste przemiany w Syrii i powo\xc5\x82anie rz\xc4\x85du tymczasowego. Asad odpowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce jego rz\xc4\x85d b\xc4\x99dzie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc4\x87 z Brahimim i zrobi wszystko, co w jego mocy, by rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 kryzys. Rozmowy podsumowano jako \xe2\x80\x9eciep\xc5\x82e\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9ekonstruktywne\xe2\x80\x9d. 6 stycznia 2013 mia\xc5\x82a miejsce przemowa prezydenta Baszszara al-Asada. W trakcie wyst\xc4\x85pienia opozycjonist\xc3\xb3w nazwa\xc5\x82 terrorystami i agentami pa\xc5\x84stw zachodnich. Przedstawi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x82asn\xc4\x85 inicjatyw\xc4\x99 pokojow\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra nawo\xc5\x82ywa\xc5\x82a do zaprzestania zbrojenia boj\xc3\xb3wek przez podmioty mi\xc4\x99dzynarodowe i zako\xc5\x84czenia \xe2\x80\x9eoperacji terrorystycznych\xe2\x80\x9d. Po spe\xc5\x82nieniu tych warunk\xc3\xb3w Asad zaproponowa\xc5\x82 zorganizowanie konferencji pojednawczej \xe2\x80\x9ez udzia\xc5\x82em tych, kt\xc3\xb3rzy nie zdradzili kraju\xe2\x80\x9d oraz utworzenie nowego rz\xc4\x85du. Jego inicjatywa zosta\xc5\x82a odrzucona przez opozycj\xc4\x99 i szeroko skrytykowana w \xc5\x9bwiecie zachodnim. Plan pokojowy zosta\xc5\x82 z kolei poparty przez Iran, kt\xc3\xb3ry nazwa\xc5\x82 inicjatyw\xc4\x99 Asada szans\xc4\x85 dla Syrii._NEWLINE_W lutym 2013 obie strony konfliktu otwar\xc5\x82y si\xc4\x99 na dialog. 1 lutego 2013 podczas pierwszego dnia 49. Konferencji Bezpiecze\xc5\x84stwa w Monachium, na kt\xc3\xb3rej obecny by\xc5\x82 Lakhdar Brahimi, Moaz al-Chatib og\xc5\x82osi\xc5\x82 gotowo\xc5\x9b\xc4\x87 opozycjonist\xc3\xb3w do podj\xc4\x99cia rozm\xc3\xb3w z syryjskimi w\xc5\x82adzami w Damaszku. Syryjskie w\xc5\x82adze pozytywnie odpowiedzia\xc5\x82y na propozycj\xc4\x99 rokowa\xc5\x84. W\xc3\xb3wczas opozycja zmieni\xc5\x82a front dyplomatyczny i przekaza\xc5\x82a, \xc5\xbce usi\xc4\x85dzie do sto\xc5\x82u negocjacyjnego po usuni\xc4\x99cia Asada ze stanowiska. \xc5\xbb\xc4\x85da\xc5\x84 tych Damaszek nie mia\xc5\x82 zamiaru spe\xc5\x82nia\xc4\x87. Strony konfliktu po raz kolejny nie porozumia\xc5\x82y si\xc4\x99, co zaowocowa\xc5\x82o kolejn\xc4\x85 eskalacj\xc4\x85 konfliktu i przekszta\xc5\x82cenie si\xc4\x99 go w wojn\xc4\x99 religijn\xc4\x85._NEWLINE_Porozumienia nadal nie by\xc5\x82o na arenie mi\xc4\x99dzynarodowej, gdzie Moskwa krytykowa\xc5\x82a ka\xc5\xbcd\xc4\x85 inicjatyw\xc4\x99 Zachodu. Rosja zgani\xc5\x82a Waszyngton za stosowanie \xe2\x80\x9epodw\xc3\xb3jnych standard\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d na arenie RB ONZ po zamachach w Damaszku (21 lutego 2013), krytykowa\xc5\x82a \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii\xe2\x80\x9d za, w jej poj\xc4\x99ciu, zach\xc4\x99canie islamist\xc3\xb3w do obalenia Asada podczas V konferencji \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii (28 lutego 2013). Moskwa obarczy\xc5\x82a odpowiedzialno\xc5\x9bci\xc4\x85 syryjskich rebeliant\xc3\xb3w o atak z u\xc5\xbcyciem broni chemicznej w Aleppo (19 marca 2013) oraz skrytykowa\xc5\x82a Lig\xc4\x99 Pa\xc5\x84stw Arabskich za przyj\xc4\x99cie w jej struktury Syryjskiej Koalicji Narodowej na rzecz Opozycji i Si\xc5\x82 Rewolucyjnych (26 marca 2013), a tak\xc5\xbce plany dozbrajania rebeliant\xc3\xb3w wysnuwane na szczycie G8 w Londynie (11 kwietnia 2013) oraz VI konferencji \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii\xe2\x80\x9d (20 kwietnia 2013).\n_START_SECTION_\nInicjatywa rosyjsko-ameryka\xc5\x84ska \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\n7 maja 2013 w Moskwie dosz\xc5\x82o do spotkania Siergieja \xc5\x81awrowa i Johna Kerry\xe2\x80\x99ego, na kt\xc3\xb3rym uzgodniono plan zwo\xc5\x82ania mi\xc4\x99dzynarodowej konferencji pokojowej \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d z udzia\xc5\x82em USA, Rosji oraz stron konfliktu. Syryjska opozycja przyj\xc4\x99\xc5\x82a te ustalenia z zadowoleniem, jednak podkre\xc5\x9bli\xc5\x82a, \xc5\xbce negocjacje zacznie dopiero po demonta\xc5\xbcu re\xc5\xbcimu Asada. Tym samym powsta\xc5\x84cy po\xc5\x9brednio odrzucili wezwania USA i Rosji do dialogu w celu zako\xc5\x84czenia wojny domowej. 21 maja 2013 Lakhdar Brahimi poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce obie strony pocz\xc4\x99\xc5\x82y przygotowania do mi\xc4\x99dzynarodowej konferencji pokojowej \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d (numeracja po pierwszej konferencji z 30 czerwca 2012). Wed\xc5\x82ug niego Baszszar al-Asad na konferencj\xc4\x99 delegowa\xc5\x82 pi\xc4\x99cioosobowy zesp\xc3\xb3\xc5\x82, w tym premiera Wa\xe2\x80\x99ila al-Halkiego. 26 maja 2013 syryjski minister spraw zagranicznych Walid al-Mu\xe2\x80\x99allim przebywaj\xc4\x85cy w Bagdadzie powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce zgadza si\xc4\x99 na udzia\xc5\x82 w mi\xc4\x99dzynarodowej konferencji pokojowej. Nadal nie by\xc5\x82a znana jej data, gdy\xc5\xbc wed\xc5\x82ug Moskwy nie ustalono czasu konferencji z powodu braku jedno\xc5\x9bci opozycji._NEWLINE_22 maja 2013 w stolicy Jordanii Ammanie odby\xc5\x82a si\xc4\x99 VII konferencja \xe2\x80\x9ePrzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Syrii\xe2\x80\x9d z udzia\xc5\x82em 11 pa\xc5\x84stw, kt\xc3\xb3re przekonywa\xc5\x82y syryjskich opozycjonist\xc3\xb3w, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eAsad i jego poplecznicy, kt\xc3\xb3rzy maj\xc4\x85 krew na r\xc4\x99kach, nie odegraj\xc4\x85 \xc5\xbcadnej roli w nowej Syrii\xe2\x80\x9d. Z kolei opozycjoni\xc5\x9bci w dniach 23\xe2\x80\x9329 maja 2013 uczestniczyli w szczycie Syryjskiej Koalicji Narodowej na rzecz Opozycji i Si\xc5\x82 Rewolucyjnych, podczas kt\xc3\xb3rego obradowano nad uczestnictwem w konferencji \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d, omawiano sytuacj\xc4\x99 na frontach, wybierano nowego przewodnicz\xc4\x85cego koalicji, rozszerzano koalicj\xc4\x99 oraz powo\xc5\x82ano 11-osobowy rz\xc4\x85d. Opozycjoni\xc5\x9bci uzale\xc5\xbcnili udzia\xc5\x82 w rozmowach od obietnicy szybkiego ust\xc4\x85pienia Asada, mimo pok\xc5\x82adanej nadziei w planowanych rokowaniach._NEWLINE_27 maja 2013, 27 pa\xc5\x84stw UE debatowa\xc5\x82o nad przed\xc5\x82u\xc5\xbceniem unijnych sankcji wobec Syrii, kt\xc3\xb3re wygasa\xc5\x82y 31 maja 2013. Sankcje obejmowa\xc5\x82y m.in. embargo na dostawy broni do Syrii. W\xc5\x9br\xc3\xb3d kraj\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82y nieprzed\xc5\x82u\xc5\xbcania sankcji by\xc5\x82a Wielka Brytania i Francja. Z kolei na czele opozycyjnego bloku sta\xc5\x82y Niemcy i Austria. Po kilkugodzinnych rozmowach zdecydowano si\xc4\x99 nie przed\xc5\x82u\xc5\xbca\xc4\x87 embarga na bro\xc5\x84, jednak podtrzymano sankcje finansowe i gospodarcze na okres jednego roku. Nie uzgodniono kwestii wysy\xc5\x82ania broni na front w Syrii. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc 27 maja 2013 dosz\xc5\x82o do kolejnego spotkania mi\xc4\x99dzy Kerrym i \xc5\x81awrowem tym razem w Pary\xc5\xbcu. Rosyjski minister spraw zagranicznych przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce zorganizowanie konferencji pokojowej w sprawie Syrii jest trudnym zadaniem, gdy\xc5\xbc mi\xc4\x99dzy USA i Rosj\xc4\x85 utrzymywa\xc5\x82y si\xc4\x99 rozbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci w tej sprawie. Pa\xc5\x84stwa nie mog\xc5\x82y si\xc4\x99 porozumie\xc4\x87 co do sk\xc5\x82adu konferencji \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d. Moskwa chcia\xc5\x82a zaprosi\xc4\x87 na ni\xc4\x85 Iran, na co nie zgadza\xc5\x82 si\xc4\x99 Waszyngton i syryjska opozycja obraduj\xc4\x85ca w Stambule._NEWLINE_Podczas szczytu G8 trwaj\xc4\x85cego w dniach 17\xe2\x80\x9318 czerwca 2013 w Lough Erne w Irlandii P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, dosz\xc5\x82o do spotkania Baracka Obamy i W\xc5\x82adimira Putina, jednak przyw\xc3\xb3dcy nie porozumieli si\xc4\x99 co do sposobu zako\xc5\x84czenia wojny. Po rozmowach Putin powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce Moskwa i Waszyngton maj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne pogl\xc4\x85dy na temat Syrii. Zgodzili si\xc4\x99 tylko w kwestii zako\xc5\x84czenia rozlewu krwi i \xc5\xbce strony konfliktu powinny zasi\xc4\x85\xc5\x9b\xc4\x87 do sto\xc5\x82u negocjacyjnego w Genewie. Kwestia organizacji konferencji \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d zamar\xc5\x82a w lipcu 2013. Dopiero 9 sierpnia 2013 ministrowie spraw zagranicznych i obrony USA (John Kerry i Chuck Hagel) oraz ich rosyjscy odpowiednicy (Siergiej \xc5\x81awrow i Siergiej Szojgu) uzgodnili w Waszyngtonie potrzeb\xc4\x99 zwo\xc5\x82ania tej\xc5\xbce konferencji._NEWLINE_Kolejne wysi\xc5\x82ki na rzecz zorganizowania konferencji pokojowej Lakhdar Brahimi podj\xc4\x85\xc5\x82 pod koniec pa\xc5\xbadziernika 2013. W\xc3\xb3wczas uda\xc5\x82 si\xc4\x99 z wizyt\xc4\x85 do Teheranu, gdzie na spotkaniu z ira\xc5\x84skim ministrem spraw zagranicznych Mohammadem D\xc5\xbcawadem Zarifem, zapewnia\xc5\x82, \xc5\xbce udzia\xc5\x82 Iranu w \xe2\x80\x9eGenewie 2\xe2\x80\x9d jest konieczny. Zarif odpowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce Iran b\xc4\x99dzie czeka\xc5\x82 na zaproszenie na konferencj\xc4\x99 maj\xc4\x85c\xc4\x85 znale\xc5\xba\xc4\x87 dyplomatyczne rozwi\xc4\x85zanie konfliktu. Brahimi wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce w Damaszku. Podczas kr\xc3\xb3tkiego spotkania z Asadem, syryjski prezydent og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce ostatnie s\xc5\x82owo podczas konferencji pokojowej w Genewie powinno nale\xc5\xbce\xc4\x87 do Syryjczyk\xc3\xb3w. Doda\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, \xc5\xbce powodzenie rozwi\xc4\x85zania politycznego jest mo\xc5\xbcliwe tylko w przypadku wstrzymania wsparcia dla grup terrorystycznych. Brahimi powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce konferencja pokojowa nie mo\xc5\xbce odby\xc4\x87 si\xc4\x99 bez udzia\xc5\x82u opozycji, podzielonej nie tylko na szczeblu militarnym, ale tak\xc5\xbce politycznym i maj\xc4\x85cej twarde oczekiwania co do przebiegu tej inicjatywy dyplomatycznej._NEWLINE_25 listopada 2013 podczas tr\xc3\xb3jstronnego spotkania USA-ONZ-Rosja w Genewie, sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce konferencja pokojowa po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona zako\xc5\x84czeniu wojny domowej \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d rozpocznie si\xc4\x99 22 stycznia 2014 w kurorcie Montreux nad Jeziorem Genewskim. Na rozmowy pokojowe zaproszono 32 kraje, w\xc5\x9br\xc3\xb3d nich by\xc5\x82y Arabia Saudyjska i Iran. Na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o ustaleniu daty konferencji, gen. Salim Idris og\xc5\x82osi\xc5\x82, i\xc5\xbc Wolna Armia Syrii nie we\xc5\xbamie udzia\xc5\x82u w rozmowach pokojowych, oraz \xc5\xbce si\xc5\x82y zbrojne nie wstrzymaj\xc4\x85 na czas ich trwania ognia. Udzia\xc5\x82 w konferencji potwierdzi\xc5\x82 Damaszek, dodaj\xc4\x85c, \xc5\xbce delegacja syryjska w Genewie nie odda w\xc5\x82adzy, czego domaga\xc5\x82y si\xc4\x99 opozycyjne struktury polityczne oraz kraje zachodnie._NEWLINE_Konferencja \xe2\x80\x9eGenewa 2\xe2\x80\x9d odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w kurorcie Montreux nad Jeziorem Genewskim. W samej Genewie, dnia 22 stycznia 2014 rozmowy nie mog\xc5\x82y si\xc4\x99 odby\xc4\x87, ze wzgl\xc4\x99du na zaplanowane w tym samym terminie targi zegarmistrzowskie. Zaproszenie dla Iranu wycofano, gdy syryjska opozycja zagrozi\xc5\x82a wycofaniem si\xc4\x99 z rozm\xc3\xb3w. Z kolei 24 stycznia 2013 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 dwustronne rozmowy delegacji syryjskich pod kierownictwem Lakhdara Brahimiego. I runda negocjacyjna, zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 31 stycznia 2014. Wed\xc5\x82ug Brahimiego podczas tygodnia negocjacji dosz\xc5\x82o do \xe2\x80\x9eprze\xc5\x82amania lod\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d mi\xc4\x99dzy stronami. Sporz\xc4\x85dzi\xc5\x82 10 punkt\xc3\xb3w, co do kt\xc3\xb3rych obie strony zgodzi\xc5\x82y si\xc4\x99. W ocenie rz\xc4\x85du w Damaszku rozmowy pokojowe nie przynios\xc5\x82y \xe2\x80\x9enamacalnych rezultat\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d z winy opozycji, kt\xc3\xb3ra zagrozi\xc5\x82a wycofaniem si\xc4\x99 z rokowa\xc5\x84. Delegacja Asada nazwa\xc5\x82a j\xc4\x85 \xe2\x80\x9enieodpowiedzialn\xc4\x85\xe2\x80\x9d, zarzucaj\xc4\x85c jej \xe2\x80\x9ebrak odpowiedzialno\xc5\x9bci i powagi\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nProces niszczenia broni chemicznej\n_START_PARAGRAPH_\nRezolucja RB ONZ nr 2118 wzywaj\xc4\x85ca do zabezpieczenia i zniszczenia syryjskiego arsena\xc5\x82u chemicznego zosta\xc5\x82a jednog\xc5\x82o\xc5\x9bnie przyj\xc4\x99ta 27 wrze\xc5\x9bnia 2013. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 rezolucji opiera\xc5\x82a si\xc4\x99 o wrze\xc5\x9bniowe ustalenia genewskie. Przyj\xc4\x99cie rezolucji zako\xc5\x84czy\xc5\x82o impas na forum RB ONZ, trwaj\xc4\x85cy od kwietnia 2012, kiedy to pierwszy i ostatni raz RB ONZ porozumia\xc5\x82a si\xc4\x99, wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c w\xc3\xb3wczas misj\xc4\x99 obserwator\xc3\xb3w do Syrii. \xc5\x81\xc4\x85cznie Rosja i Chiny trzykrotnie blokowa\xc5\x82a projekty rezolucji proponowane przez kraje zachodnie._NEWLINE_Po przyj\xc4\x99ciu rezolucji RB ONZ, 1 pa\xc5\xbadziernika 2013 do Syrii przybyli mi\xc4\x99dzynarodowi eksperci OPCW, aby przeprowadzi\xc4\x87 inspekcje w arsena\xc5\x82ach broni chemicznej. By\xc5\x82 to drugi z punkt\xc3\xb3w planu genewskiego przyj\xc4\x99tego przez RB ONZ. Misja grupy mia\xc5\x82a trwa\xc4\x87 30 dni i odwiedzone mia\xc5\x82y by\xc4\x87 23 miejsca wskazane przez rz\xc4\x85d. W tym czasie Syria musia\xc5\x82a zniszczy\xc4\x87 infrastruktur\xc4\x99 do produkcji broni chemicznej. Proces likwidacji zasob\xc3\xb3w broni chemicznej rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 6 pa\xc5\xbadziernika 2013. 11 pa\xc5\xbadziernika 2013 Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej zosta\xc5\x82a nagrodzona Pokojow\xc4\x85 Nagrod\xc4\x85 Nobla za \xe2\x80\x9eszeroko zakrojone dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85ce na celu eliminacj\xc4\x99 broni chemicznej\xe2\x80\x9d. Wp\xc5\x82yw na decyzj\xc4\x99 komitetu noblowskiego mia\xc5\x82a rozpocz\xc4\x99ta misja w Syrii._NEWLINE_24 pa\xc5\xbadziernika 2013 Damaszek przekaza\xc5\x82 OPCW, na trzy dni przed terminem, wymagany szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owy plan zniszczenia zasob\xc3\xb3w jej broni chemicznej. Z kolei 31 pa\xc5\xbadziernika 2013 na dzie\xc5\x84 przed terminem Syria og\xc5\x82osi\xc5\x82a, \xc5\xbce zniszczy\xc5\x82a infrastruktur\xc4\x99 s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 do produkcji broni chemicznej. Kolejnym terminem w planie eliminowania broni chemicznej by\xc5\x82 15 listopada 2013. W\xc3\xb3wczas Organizacja na rzecz Zakazu Broni Chemicznej przyj\xc4\x99\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owy plan eliminacji syryjskich zapas\xc3\xb3w broni chemicznej. Zgodnie z przyj\xc4\x99tym harmonogramem najbardziej niebezpieczne rodzaje broni chemicznej mia\xc5\x82y zosta\xc4\x87 usuni\xc4\x99te z terytorium Syrii do 31 grudnia 2013, natomiast materia\xc5\x82y uznane za mniej gro\xc5\xbane nie p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ni\xc5\xbc 5 lutego 2014. Dokument nakazywa\xc5\x82 tak\xc5\xbce do 31 marca 2014 przetworzenie najbardziej niebezpiecznych materia\xc5\x82\xc3\xb3w. Ostateczny proces eliminacji 1,3 tys. ton broni chemicznej przed\xc5\x82u\xc5\xbcono do 30 grudnia 2014._NEWLINE_Po przyj\xc4\x99ciu pe\xc5\x82nego harmonogramu zniszczenia broni chemicznej szukano miejsca, gdzie mia\xc5\x82oby si\xc4\x99 to dokona\xc4\x87. Stany Zjednoczone zaproponowa\xc5\x82y Albani\xc4\x99, jednak ten kraj, podobnie jak Belgia i Norwegia, wykluczy\xc5\x82 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 zniszczenia broni chemicznej na w\xc5\x82asnym terytorium. Wobec braku pa\xc5\x84stwa, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82oby gotowe zlikwidowa\xc4\x87 syryjski arsena\xc5\x82 broni chemicznej na swoim terytorium, pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 pomys\xc5\x82 zniszczenia broni chemicznej na morzu, za pomoc\xc4\x85 statku lub morskiej platformy. W zwi\xc4\x85zku z tym Stany Zjednoczone zaoferowa\xc5\x82y spalarni\xc4\x99 na swoim okr\xc4\x99cie \xe2\x80\x9eCape Ray\xe2\x80\x9d oraz sprz\xc4\x99t s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cy do niszczenia gaz\xc3\xb3w bojowych. Okr\xc4\x99t zakotwiczony by\xc5\x82 we w\xc5\x82oskim porcie Gioia Tauro, a substancje chemiczne transportowa\xc5\x82y du\xc5\x84ski statek \xe2\x80\x9eArka Futura\xe2\x80\x9d i norweski \xe2\x80\x9eTaiko\xe2\x80\x9d, eskortowane przez okr\xc4\x99ty wojenne z Norwegii, Chin, Rosji i Syrii._NEWLINE_Jednak\xc5\xbce wprowadzenie w \xc5\xbcycie mi\xc4\x99dzynarodowych ustale\xc5\x84 dotycz\xc4\x85cych likwidacji syryjskiego arsena\xc5\x82u chemicznego powa\xc5\xbcnie utrudnia\xc5\x82y prowadzone nieustannie walki. Koordynatorka misji OPCW Sigrid Kaag powiedzia\xc5\x82a, \xc5\xbce niszczenie broni chemicznej nigdy nie odbywa\xc5\x82o si\xc4\x99 w tak trudnych warunkach. Pierwsza partia broni chemicznej zosta\xc5\x82a wywieziona z portu Latakia 7 stycznia 2014, natomiast druga \xe2\x80\x93 27 stycznia 2014. Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej przyzna\xc5\x82a 5 lutego 2014, i\xc5\xbc Syria nie wywi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 z harmonogramu, gdy\xc5\xbc do tej pory wywieziono zaledwie 4% broni chemicznej.\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nWojna domowa w Syrii to konflikt na p\xc5\x82aszczy\xc5\xbanie pocz\xc4\x85tkowo politycznej, kt\xc3\xb3ry ewoluowa\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie w konflikt religijny. Jednak wojna ma te\xc5\xbc istotny aspekt geopolityczno-ekonomiczny. Mianowicie Rosja zbroi\xc5\x82a i wspiera\xc5\x82a re\xc5\xbcim Asada nie bez powodu. Z geopolitycznego punktu widzenia sojusznik Moskwy na Bliskim Wschodzie to przeszkoda w budowie gazoci\xc4\x85gu z Kataru do Turcji, sk\xc4\x85d planowanym gazoci\xc4\x85giem Nabucco surowiec dostawa\xc5\x82by si\xc4\x99 do Europy, stwarzaj\xc4\x85c konkurencj\xc4\x99 dla rosyjskiego monopolisty na europejskim rynku Gazpromowi. Nitka z Kataru do Turcji, mia\xc5\x82aby biec przez Arabi\xc4\x99 Saudyjsk\xc4\x85, Jordani\xc4\x99 i Syri\xc4\x99 do Turcji. W planach zamiast Syrii widnia\xc5\x82 tak\xc5\xbce Irak, jednak tamtejszy szyicki rz\xc4\x85d Nuriego al-Malikiego by\xc5\x82 tak\xc5\xbce nieprzychylny temu planowi. Ponadto w 2013 w Iraku rozgorza\xc5\x82a przemoc religijna stawiaj\xc4\x85c pa\xc5\x84stwo na skraj wojny domowej. Tak wi\xc4\x99c Rosjanom na r\xc4\x99k\xc4\x99 by\xc5\x82o utrzymanie przy w\xc5\x82adzy w Damaszku Asada, z kolei Katarczycy zbroili opozycj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a do jego obalenia._NEWLINE_Na\xc5\x82o\xc5\xbcone we wrze\xc5\x9bniu 2011 embargo na syryjsk\xc4\x85 rop\xc4\x99 naftow\xc4\x85 kosztowa\xc5\x82o kraj 4 miliardy dolar\xc3\xb3w. Takie straty oszacowa\xc5\x82 w maju 2012 syryjski minister ds. ropy naftowej Sufian Alaw. Sektor paliwowy by\xc5\x82 filarem gospodarki syryjskiej. Przych\xc3\xb3d z eksportu ropy naftowej wynosi\xc5\x82 7\xe2\x80\x938 mln dolar\xc3\xb3w dziennie. Te wp\xc5\x82ywy by\xc5\x82y kluczowe dla utrzymania rezerw walutowych, kt\xc3\xb3re przed wybuchem wojny by\xc5\x82y rz\xc4\x99du 17 mld dolar\xc3\xb3w. Ponadto wprowadzenie embarga odbi\xc5\x82o si\xc4\x99 negatywnie na sytuacji materialnej Syryjczyk\xc3\xb3w. Ceny gazu LPG wzros\xc5\x82y czterokrotnie, jego braki wyst\xc4\x99powa\xc5\x82y w ca\xc5\x82ym kraju, a produkcja krajowa pokrywa\xc5\x82a tylko po\xc5\x82ow\xc4\x99 zapotrzebowania. W zwi\xc4\x85zku z tym Syria zosta\xc5\x82a zmuszona do importu surowca z pa\xc5\x84stw, kt\xc3\xb3re nie przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 do sankcji wobec Damaszku._NEWLINE_W miar\xc4\x99 eskalacji konfliktu \xc5\x9bwiat zachodni nak\xc5\x82ada\xc5\x82 na Syri\xc4\x99 rozmaite sankcje na instytucje i osoby fizyczne finansuj\xc4\x85ce re\xc5\xbcim. Zakazano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc eksportu broni do Syrii oraz produkt\xc3\xb3w luksusowych. Na\xc5\x82o\xc5\xbcono sankcje finansowe; zamra\xc5\xbcano syryjskie aktywa poza granicami kraju oraz blokowano zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 operacyjn\xc4\x85 syryjskiego Mi\xc4\x99dzynarodowego Banku Islamskiego. Wobec sankcji wymierzonych w syryjsk\xc4\x85 gospodark\xc4\x99, piecz\xc4\x99 nad ni\xc4\x85 zaczyna\xc5\x82 trzyma\xc4\x87 Iran. Od maja 2012 eksportowa\xc5\x82 energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85 do Syrii i Libanu przez Irak. Opr\xc3\xb3cz Iranu embargo na dostaw\xc4\x99 surowc\xc3\xb3w ignorowa\xc5\x82a tak\xc5\xbce Algieria transportuj\xc4\x85ca do Damaszku olej nap\xc4\x99dowy. Opr\xc3\xb3cz tego wenezuelski rz\xc4\x85d Hugo Ch\xc3\xa1veza wysy\xc5\x82a\xc5\x82 do Syrii olej nap\xc4\x99dowy warty dziesi\xc4\x85tki milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 wykorzystywany jako paliwo dla czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Co wi\xc4\x99cej, gaz LPG oraz bro\xc5\x84 dla si\xc5\x82 re\xc5\xbcimowych dostarcza\xc5\x82a Rosja. Inne zagraniczne koncerny zawiesi\xc5\x82y wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Damaszkiem._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Damasce\xc5\x84skiej Izby Handlowej oferty importu gazu pochodzi\xc5\x82y z Iranu, Rosji oraz Iraku. Wobec inflacji przekraczaj\xc4\x85cej 30% w czerwcu 2012 Rosja rozszerzy\xc5\x82a swoj\xc4\x85 pomoc, wypuszczaj\xc4\x85c w obieg dodatkowe banknoty drukowane przez rosyjski sektor publiczny. Tym samym mia\xc5\x82o doj\xc5\x9b\xc4\x87 do z\xc5\x82agodzenia deficytu finansowego._NEWLINE_Oznak\xc4\x85 s\xc5\x82abo\xc5\x9bci gospodarczej Syrii wskutek nak\xc5\x82adania sankcji mi\xc4\x99dzynarodowych by\xc5\x82o zwi\xc4\x99kszenie zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci re\xc5\xbcimu od lojalnych kupc\xc3\xb3w krajowych. W miastach administrowanych przez rz\xc4\x85d tworzono rady, kt\xc3\xb3re zatrudnia\xc5\x82y producent\xc3\xb3w np. m\xc4\x85ki, by m\xc3\xb3c kontrolowa\xc4\x87 poda\xc5\xbc tego produktu. W\xc5\x82adze uk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z biznesmenami, kt\xc3\xb3rzy skupowali rop\xc4\x99 naftow\xc4\x85 i sprzedawali j\xc4\x85 Damaszkowi. W ten spos\xc3\xb3b rozwija\xc5\x82 si\xc4\x99 sektor prywatny, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 non stop torpedowany sankcjami zewn\xc4\x99trznymi. Uderzano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w propagand\xc4\x99 rz\xc4\x85dow\xc4\x85. Na pocz\xc4\x85tku czerwca 2012 Liga Pa\xc5\x84stw Arabskich nakaza\xc5\x82a Arabsatowi i Nielsatowi zamkni\xc4\x99cie stacji wykorzystywanych przez re\xc5\xbcim. Dokona\xc5\x82o si\xc4\x99 to 5 wrze\xc5\x9bnia 2012, kiedy wy\xc5\x82\xc4\x85czono sygna\xc5\x82 trzech oficjalnych stacji pa\xc5\x84stwowych \xe2\x80\x93 Syria, Syria News i Dunia._NEWLINE_W po\xc5\x82owie czerwca 2012 rozszerzono sankcje na osoby i firmy zwi\xc4\x85zane z re\xc5\xbcimem. Do ko\xc5\x84ca lipca 2012 na li\xc5\x9bcie widnia\xc5\x82o 170 nazwisk. Ponadto Australia na\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82a nowe sankcje zabraniaj\xc4\x85ce handlu w sektorach produkcji i wydobycia ropy naftowej, us\xc5\x82ug finansowych, komunikacji i metali szlachetnych. Sankcje by\xc5\x82y jednak naruszane przez Iran, kt\xc3\xb3ry transportowa\xc5\x82 do Syrii gaz oraz Rosj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra zbroi\xc5\x82a syryjskie wojsko. Skutkami ubocznymi nak\xc5\x82adania sankcji by\xc5\x82y bankructwa setek syryjskich sklep\xc3\xb3w oferuj\xc4\x85cych sprzeda\xc5\xbc z\xc5\x82ota. Ponadto notowano gwa\xc5\x82towny wzrost nielegalnego wywozu z\xc5\x82ota, zmniejszaj\xc4\x85c tym samym przep\xc5\x82yw metali szlachetnego do mniej ni\xc5\xbc 10%. Ceny gazu na czarnym rynku wzros\xc5\x82y dziesi\xc4\x99ciokrotnie od pocz\xc4\x85tku wojny domowej. Sankcje spowodowa\xc5\x82y wzrost d\xc5\x82ugu publicznego, kt\xc3\xb3ry na pocz\xc4\x85tku 2013 wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 8,5 mld dolar\xc3\xb3w._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lipca 2012 syryjska gospodarka by\xc5\x82a bliska za\xc5\x82amania. Syryjska waluta straci\xc5\x82a ponad 50% swojej warto\xc5\x9bci w ci\xc4\x85gu ostatniego roku, a ceny wzros\xc5\x82y o co najmniej 50%. Odnotowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc 50-procentowy spadek depozyt\xc3\xb3w bankowych. Ponadto gie\xc5\x82da w Damaszku straci\xc5\x82 ponad 80% swojej warto\xc5\x9bci. Re\xc5\xbcim wpompowa\xc5\x82 kilka miliard\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w, aby o\xc5\xbcywi\xc4\x87 swoj\xc4\x85 walut\xc4\x99, lecz co najmniej 70% przedsi\xc4\x99biorc\xc3\xb3w z Syrii zamkn\xc4\x99\xc5\x82o swoje przedsi\xc4\x99biorstwa i uciek\xc5\x82o z kraju, aby otworzy\xc4\x87 nowe przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cia za granic\xc4\x85, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, USA, Kanadzie i Europie. Kryzys doprowadzi\xc5\x82 do zamkni\xc4\x99cia ponad 30% ma\xc5\x82ych i \xc5\x9brednich przedsi\xc4\x99biorstw w kraju. Prowadzi\xc5\x82o to do destabilizacji gospodarki i jej upadku._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z powy\xc5\xbcsz\xc4\x85 sytuacj\xc4\x85 syryjski rz\xc4\x85d prosi\xc5\x82 Rosj\xc4\x99 o zapewnienie pomocy gospodarczej. Podczas wizyty syryjskiej delegacji w Moskwie, syryjski wicepremier Kadri D\xc5\xbcamil og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce Rosja jest skora dodrukowa\xc4\x87 nowych banknot\xc3\xb3w. Syryjski minister finans\xc3\xb3w Mohammad D\xc5\xbculelati powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce poprosi\xc5\x82 o rosyjsk\xc4\x85 po\xc5\xbcyczk\xc4\x99 do uzupe\xc5\x82nienia rezerw walutowych Syrii, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y wyczerpane przez embarga nak\xc5\x82adane przez USA i UE, a dotycz\xc4\x85ce syryjskiego eksportu._NEWLINE_16 stycznia 2013 Syria i Iran podpisa\xc5\x82y porozumienie ws. wsparcia kredytowego Syrii. Teheran otworzy\xc5\x82 lini\xc4\x99 kredytow\xc4\x85 na 1 mld dolar\xc3\xb3w za po\xc5\x9brednictwem Banku Handlowego Syrii oraz banku Saderat. Zatwierdzono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc liczne kontrakty w sferze transportu energii i wyposa\xc5\xbcenia elektrycznego. Na pytanie, czy Iran udziela militarnego wsparcia Syrii, Salehi odpowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce armia syryjska jest na tyle du\xc5\xbca, \xc5\xbce sama mo\xc5\xbce si\xc4\x99 broni\xc4\x87. Przyzna\xc5\x82 jednak, \xc5\xbce Iran wspiera Damaszek w sferze ekonomicznej._NEWLINE_W wyniku wojny domowej rz\xc4\x85d drastycznie podni\xc3\xb3s\xc5\x82 ceny lek\xc3\xb3w i u\xc5\x82atwi\xc5\x82 procedury przywozowe, aby z\xc5\x82agodzi\xc4\x87 niedobory produkt\xc3\xb3w farmaceutycznych. Na wojnie ucierpia\xc5\x82a tak\xc5\xbce motoryzacja. Sprzeda\xc5\xbc nowych samochod\xc3\xb3w spad\xc5\x82a a\xc5\xbc o 86% ze wzgl\xc4\x99du na zubo\xc5\xbcenie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa (jedna czwarta spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa straci\xc5\x82a prac\xc4\x99) i wysokich koszt\xc3\xb3w importu. Wojna domowa to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc problem os\xc3\xb3b bezdomnych. Pomi\xc4\x99dzy styczniem a kwietniem 2013 niszczono ok. 1200 mieszka\xc5\x84 dziennie. Natomiast w ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch lat wojny uleg\xc5\x82o zniszczeniu 535 tys. dom\xc3\xb3w, w tym 9 tys. budynk\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwowych._NEWLINE_22 kwietnia 2013 Unia Europejska znios\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 sankcji gospodarczych. Dzi\xc4\x99ki temu umo\xc5\xbcliwiony zosta\xc5\x82 eksport ropy naftowej z teren\xc3\xb3w kontrolowanych przez rebeliant\xc3\xb3w. Do tej pory Syria straci\xc5\x82a z powodu sankcji oraz uszkodze\xc5\x84 infrastruktury naftowej 500 miliard\xc3\xb3w funt\xc3\xb3w syryjskich. Z kolei cena zakupu jednego dolara osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a a\xc5\xbc 95 funt\xc3\xb3w syryjskich, jednak ju\xc5\xbc w czerwcu 2013 ta suma wynosi\xc5\x82a 170 funt\xc3\xb3w syryjskich. Ponadto inflacja osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a poziom 40%. Gwa\xc5\x82towny spadek warto\xc5\x9bci funta oraz wysoka inflacja, wywindowa\xc5\x82y ceny do g\xc3\xb3ry. Nie przeszkodzi\xc5\x82o to zarz\xc4\x85dzi\xc4\x87 podwy\xc5\xbcki dla wojskowych, co uczyni\xc5\x82 23 czerwca 2013 Baszszar al-Asad._NEWLINE_29 maja 2013 minister ds. ropy naftowej Sulejman Abbas powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce produkcja ropy naftowej w wyniku wojny domowej spad\xc5\x82a do 20 tys. bary\xc5\x82ek dziennie. Przed wojn\xc4\x85 wynosi\xc5\x82a ona 380 tys., tak wi\xc4\x99c po ponad dw\xc3\xb3ch latach wojny stanowi\xc5\x82a ona 5% stanu pierwotnego. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pu\xc5\x82ap ten wynosi\xc5\x82 4%. Jednocze\xc5\x9bnie produkcja gazu spad\xc5\x82a o po\xc5\x82ow\xc4\x99 do 15 milion\xc3\xb3w m\xc2\xb3. Wobec tego pa\xc5\x84stwo zosta\xc5\x82o zmuszone do importu ropy naftowej i pochodnych kosztem 500 mln dolar\xc3\xb3w miesi\xc4\x99cznie. Na pocz\xc4\x85tku czerwca 2013 minister rolnictwa przyzna\xc5\x82, i\xc5\xbc starty w sektorze rolniczym spowodowane mi\xc4\x99dzynarodowymi sankcjami i przemoc\xc4\x85, osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y 101 bilion\xc3\xb3w funt\xc3\xb3w syryjskich (1 miliard dolar\xc3\xb3w). Na pocz\xc4\x85tku lipca 2013 minister energii elektrycznej podni\xc3\xb3s\xc5\x82 cen\xc4\x99 energii dwukrotnie dla komercyjnych odbiorc\xc3\xb3w._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku ramadanu (lipiec 2013) syryjski premier przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce gospodarka nie ma przychod\xc3\xb3w. Z kolei Syryjczycy cierpieli na niedobory \xc5\xbcywno\xc5\x9bci i wysokie ceny w sklepach. Cena dolara osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 315 funt\xc3\xb3w syryjskich. Rz\xc4\x85d zacz\xc4\x85\xc5\x82 interweniowa\xc4\x87. W wyniku si\xc4\x99gni\xc4\x99cia do \xc5\x9brodk\xc3\xb3w nadzwyczajnych uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zbi\xc4\x87 kurs do 180 funt\xc3\xb3w za dolara. Ponadto re\xc5\xbcim wprowadzi\xc5\x82 rygorystyczne \xc5\x9brodki w celu ograniczenia nap\xc5\x82ywu walut zagranicznych. Syryjskim przedsi\xc4\x99biorcom, kt\xc3\xb3rzy sprzedawali towary w obcej walucie, grozi\xc5\x82a kara do 10 lat wi\xc4\x99zienia. 4 sierpnia 2013 rz\xc4\x85d syryjski rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 akcj\xc4\x99 maj\xc4\x85c\xc4\x85 na celu zahamowanie rosn\xc4\x85cej dolaryzacji gospodarki sparali\xc5\xbcowanej przez trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 dwa i p\xc3\xb3\xc5\x82 roku wojn\xc4\x99 domow\xc4\x85._NEWLINE_Widmo interwencji Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych w Syrii we wrze\xc5\x9bniu 2013 spowodowa\xc5\x82o trzykrotny wzrost cen w Damaszku, z kolei firmy zagraniczne pozostaj\xc4\x85ce nadal w ogarni\xc4\x99tym wojn\xc4\x85 domow\xc4\x85 kraju, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y wycofywanie si\xc4\x99 z Syrii. Na pocz\xc4\x85tku pa\xc5\xbadziernika 2013 premier Wa\xe2\x80\x99il al-Halki poinformowa\xc5\x82, \xc5\xbce zniszczenia wojenne spowodowa\xc5\x82y straty w sektorze publicznym i prywatnym rz\xc4\x99du 16,5 mld dolar\xc3\xb3w. Doda\xc5\x82, \xc5\xbce rezerwy finansowe s\xc4\x85 na wyczerpaniu, co by\xc5\x82o skutkiem spadku produkcji w sektorze naftowym, kt\xc3\xb3ra zmala\xc5\x82a o 90% w por\xc3\xb3wnaniu ze stanem przedwojennym. Jednak rz\xc4\x85d konstruowa\xc5\x82 plan restrukturyzacji gospodarki, kt\xc3\xb3ry ma o\xc5\xbcywi\xc4\x87 przemys\xc5\x82 pomimo mi\xc4\x99dzynarodowych sankcji. W grudniu 2013 poinformowano, i\xc5\xbc cena chleba w ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch lat wojny domowej wzros\xc5\x82a o 500%, z kolei cena koca do okrycia wynosi\xc5\x82a 27 dolar\xc3\xb3w, co stanowi\xc5\x82o przeci\xc4\x99tnie 93% miesi\xc4\x99cznego dochodu Syryjczyka._NEWLINE_Przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 wojna w Syrii wprowadza znacz\xc4\x85ce skutki w Europie. W planach Kataru jest budowa nitki gazoci\xc4\x85gu do Europy, dzi\xc4\x99ki czemu mo\xc5\xbcliwe by\xc5\x82oby dostarczanie gazu chocia\xc5\xbcby do Polski po znacznie ni\xc5\xbcszych cenach ni\xc5\xbc z Rosji. O ile Irak definitywnie nie wyra\xc5\xbca na ni\xc4\x85 zgody, o tyle mog\xc5\x82aby przebiega\xc4\x87 przez Jordani\xc4\x99, a nast\xc4\x99pnie przez Syri\xc4\x99. P\xc3\xb3ki w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Syrii utrzymuje Assad, oraz wspiera Rosj\xc4\x99 ze wzajemno\xc5\x9bci\xc4\x85, budowa gazoci\xc4\x85gu przebiegaj\xc4\x85cego przez terytorium Syrii jest niemo\xc5\xbcliwe. W interesie Kataru za\xc5\x9b, jest wygrana opozycji syryjskiej, kt\xc3\xb3ra odsun\xc4\x99\xc5\x82a by od w\xc5\x82adzy prezydenta, dlatego te\xc5\xbc naturalnym jest wsparcie udzielane przez ten bogaty kraj boj\xc3\xb3wkom na terenie Syrii.\n_START_SECTION_\nMedia\n_START_PARAGRAPH_\nDokumentacja wojny domowej w Syrii by\xc5\x82a niezwykle trudna, w zwi\xc4\x85zku z restrykcjami, kt\xc3\xb3rym w Syrii podlegali dziennikarze i organizacje mi\xc4\x99dzynarodowe. Tote\xc5\xbc w pe\xc5\x82ni obiektywny obraz konfliktu, by\xc5\x82 niemo\xc5\xbcliwy do uzyskania. Media opiera\xc5\x82y si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie o raporty \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 powsta\xc5\x84czych. Codzienne informacje z front\xc3\xb3w podawa\xc5\x82o Syryjskie Obserwatorium Praw Cz\xc5\x82owieka w Londynie oraz Lokalne Komitety Koordynacyjne, kt\xc3\xb3re zlicza\xc5\x82y i dokumentowa\xc5\x82y liczb\xc4\x99 ofiar. W\xc5\x82asny obraz konfliktu kreowa\xc5\x82y \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a re\xc5\xbcimowe. Niezale\xc5\xbcne organizacje pozarz\xc4\x85dowe dokumentowa\xc5\x82y zbrodnie wojenne dokonywane w Syrii i opisywa\xc5\x82y sytuacj\xc4\x99 humanitarn\xc4\x85._NEWLINE_Syryjskie Obserwatorium Praw Cz\xc5\x82owieka za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 sunnita i opozycjonista Rami Abd ar-Rahman, kt\xc3\xb3ry w 2000 wyemigrowa\xc5\x82 do Wielkiej Brytanii. Posiada\xc5\x82 on w Syrii sie\xc4\x87 200 informator\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy nadsy\xc5\x82ali mu wiadomo\xc5\x9bci i materia\xc5\x82y z teatru wojny. Z kolei Lokalne Komitety Koordynacyjne i portal syrianshuhada.com specjalizowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w zliczaniu ofiar konfliktu. Raporty Lokalnych Komitet\xc3\xb3w Koordynacyjnych zawiera\xc5\x82y potwierdzon\xc4\x85 liczb\xc4\x99 cz\xc4\x85stkow\xc4\x85 ofiar na koniec ka\xc5\xbcdego dnia, tote\xc5\xbc te dane sta\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em dla Wikipedii. Drugi z tych powsta\xc5\x84czych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 posiada list\xc4\x99 wszystkich ofiar oraz nagrania i zdj\xc4\x99cia zabitych cywil\xc3\xb3w i rebeliant\xc3\xb3w, okre\xc5\x9blanych mianem \xe2\x80\x9em\xc4\x99czennik\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Portal zawiera liczb\xc4\x99 zabitych os\xc3\xb3b na ka\xc5\xbcdy dzie\xc5\x84 i liczb\xc4\x99 zabitych w poszczeg\xc3\xb3lnych prowincjach, a tak\xc5\xbce liczne statystyki. Jednak\xc5\xbce \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a te cz\xc4\x99sto wybiela\xc5\x82y dzia\xc5\x82ania opozycjonist\xc3\xb3w oraz wywiera\xc5\x82y presj\xc4\x99 na spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzynarodowej, by ta podj\xc4\x99\xc5\x82a kroki ku interwencji wojskowej._NEWLINE_Raporty z konfliktu przekazywa\xc5\x82a tak\xc5\xbce strona rz\xc4\x85dowa za po\xc5\x9brednictwem agencji informacyjnej Sana b\xc4\x85d\xc5\xba telewizji pa\xc5\x84stwowej. Jednak\xc5\xbce \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a te zataja\xc5\x82y wiele fakt\xc3\xb3w, minimalizowa\xc5\x82y liczb\xc4\x99 ofiar cywilnych, a przeciwnik\xc3\xb3w re\xc5\xbcimu nazywa\xc5\x82y \xe2\x80\x9eterrorystami\xe2\x80\x9d. Kreowa\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc obraz Asada, kt\xc3\xb3rego popiera\xc5\x82 ca\xc5\x82y nar\xc3\xb3d, walcz\xc4\x85cego z terroryzmem._NEWLINE_Niezale\xc5\xbcne raporty z Syrii opracowywa\xc5\x82y takie organizacje pozarz\xc4\x85dowe jak Amnesty International i Human Rights Watch. Dokumenty te zawiera\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie informacje o sytuacji humanitarnej w kraju oraz ukazywa\xc5\x82y zbrodnie wojenne pope\xc5\x82niane zar\xc3\xb3wno przez wojsko, jak i rebeliant\xc3\xb3w. Nie zlicza\xc5\x82y one ofiar i nie opisywa\xc5\x82y przebiegu walk na frontach. Do niezale\xc5\xbcnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 informacji trzeba zaliczy\xc4\x87 obserwator\xc3\xb3w LPA i ONZ. Byli oni na miejscach niekt\xc3\xb3rych zbrodni, jednak tak\xc5\xbce oni mieli ograniczony dost\xc4\x99p do stref walk._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na fakt, i\xc5\xbc syryjskie w\xc5\x82adze nazywa\xc5\x82y rebeliant\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eterrorystami\xe2\x80\x9d, 5 wrze\xc5\x9bnia 2012 egipski nadawca Nilesat wy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 transmisje trzech oficjalnych stacji pa\xc5\x84stwowych \xe2\x80\x93 Syria, Syria News i Dunia. Transmisje te wstrzyma\xc5\x82 tak\xc5\xbce system Arabsat. 29 listopada 2012 w\xc5\x82adze Syrii zablokowa\xc5\x82y w ca\xc5\x82ym kraju dost\xc4\x99p do internetu, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82o g\xc5\x82\xc3\xb3wnym medium wykorzystywanym przez opozycj\xc4\x99 walcz\xc4\x85cej w kraju do informowania o bie\xc5\xbc\xc4\x85cej sytuacji z front\xc3\xb3w, publikowania notatek, zdj\xc4\x99\xc4\x87 i film\xc3\xb3w z walk. Dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 sieci przywr\xc3\xb3cono po dw\xc3\xb3ch dniach dzi\xc4\x99ki interwencji rz\xc4\x85dowych in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w. Ponowne od\xc5\x82\xc4\x85czenie Syrii od internetu mia\xc5\x82o miejsce 7 maja 2013 o godz. 22:00.\n_START_SECTION_\nPorozumienie Rosji i USA\n_START_PARAGRAPH_\nW nocy z pi\xc4\x85tku na sobot\xc4\x99 (9/10 wrze\xc5\x9bnia 2016 roku) szefowie dyplomacji Rosji (Siergiej \xc5\x81awrow) i USA (John Kerry) uzgodnili rozejm, kt\xc3\xb3ry wszed\xc5\x82 w \xc5\xbcycie 12 wrze\xc5\x9bnia 2016 roku. Rz\xc4\x85d w Damaszku zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 poprze\xc4\x87 rozejm.\n_START_SECTION_\nRosja a konflikt w Syrii\n_START_PARAGRAPH_\n30 wrze\xc5\x9bnia 2015 roku rosyjskie si\xc5\x82y lotnicze rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y operacj\xc4\x99 lotnicz\xc4\x85 na terenie Syrii, wspieraj\xc4\x85c tym samym si\xc5\x82y rz\xc4\x85dowe Baszszara al-Asada. Bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w bombardowaniu miasta Aleppo.'