b'\n_START_ARTICLE_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 podkradania t\xc4\x99tnicy podobojczykowej\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 podkradania t\xc4\x99tnicy podobojczykowej (ang. subclavian steal syndrome) \xe2\x80\x93 zesp\xc3\xb3\xc5\x82 objaw\xc3\xb3w klinicznych spowodowany niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 proksymalnego odcinka t\xc4\x99tnicy podobojczykowej i wytworzeniem kr\xc4\x85\xc5\xbcenia obocznego z udzia\xc5\x82em t\xc4\x99tnicy kr\xc4\x99gowej i t\xc4\x99tnicy podstawnej. W wyniku "podkradania" krwi z t\xc4\x99tnicy podstawnej dochodzi do rozwoju niewydolno\xc5\x9bci kr\xc4\x99gowo-podstawnej i niedokrwienia m\xc3\xb3zgu.\n_START_SECTION_\nStosunki anatomiczne\n_START_PARAGRAPH_\nM\xc3\xb3zg jest zaopatrywany przez cztery du\xc5\xbce t\xc4\x99tnice: dwie t\xc4\x99tnice szyjne wewn\xc4\x99trzne i dwie t\xc4\x99tnice kr\xc4\x99gowe, kt\xc3\xb3re na stoku ko\xc5\x9bci potylicznej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 si\xc4\x99 w t\xc4\x99tnic\xc4\x99 podstawn\xc4\x85._NEWLINE_T\xc4\x99tnice szyjne wewn\xc4\x99trzne pochodz\xc4\x85 z podzia\xc5\x82u t\xc4\x99tnicy szyjnej wsp\xc3\xb3lnej, a ta po lewej stronie odchodzi bezpo\xc5\x9brednio z \xc5\x82uku aorty, a po prawej z podzia\xc5\x82u pnia ramienno-g\xc5\x82owowego na t\xc4\x99tnic\xc4\x99 podobojczykow\xc4\x85 i t\xc4\x99tnic\xc4\x99 szyjn\xc4\x85 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85. T\xc4\x99tnica kr\xc4\x99gowa jest odga\xc5\x82\xc4\x99zieniem t\xc4\x99tnicy podobojczykowej, kt\xc3\xb3ra r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powstaje z pnia ramienno-g\xc5\x82owowego. Zar\xc3\xb3wno t\xc4\x99tnice szyjne wewn\xc4\x99trzne, jak i podstawna poprzez mniejsze naczynia \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 si\xc4\x99 w ko\xc5\x82o t\xc4\x99tnicze m\xc3\xb3zgu, kt\xc3\xb3re ma za zadanie przeciwdzia\xc5\x82a\xc4\x87 niedokrwieniu m\xc3\xb3zgu w przypadku niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci jednej z t\xc4\x99tnic doprowadzaj\xc4\x85cych._NEWLINE_W przypadku niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci t\xc4\x99tnicy podobojczykowej przed odej\xc5\x9bciem t\xc4\x99tnicy kr\xc4\x99gowej w wyniku spadku ci\xc5\x9bnienia w naczyniu dochodzi do "wstecznego" odg\xc5\x82owowego przep\xc5\x82ywu krwi. Krew do ko\xc5\x84czyny g\xc3\xb3rnej dochodzi kr\xc4\x85\xc5\xbceniem obocznym. Tylko przez t\xc4\x99tnice szyjne krew dochodzi do ko\xc5\x82a t\xc4\x99tniczego, kt\xc3\xb3re zasila m\xc3\xb3zg. W wyniku r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 z t\xc4\x99tnicy kr\xc4\x99gowej po stronie bez zw\xc4\x99\xc5\xbcenia w miejscu po\xc5\x82\xc4\x85czenia w t\xc4\x99tnic\xc4\x99 podstawn\xc4\x85 dochodzi do odp\xc5\x82ywu krwi do t\xc4\x99tnicy kr\xc4\x99gowej po stronie zw\xc4\x99\xc5\xbcenia, co uszczupla przep\xc5\x82yw do m\xc3\xb3zgu. Dochodzi do rozwoju niewydolno\xc5\x9bci kr\xc4\x99gowo-podstawnej.\n_START_SECTION_\nEtiologia\n_START_PARAGRAPH_\nPierwotn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 jest zw\xc4\x99\xc5\xbcenie t\xc4\x99tnicy podobojczykowej najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej w wyniku mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycy. Zw\xc4\x99\xc5\xbcenie jest zwykle jednostronne i najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej po lewej stronie. Prawdopodobnie wynika to z ostrego k\xc4\x85ta odej\xc5\x9bcia lewej t\xc4\x99tnicy podobojczykowej, co zwi\xc4\x99ksza turbulentny przep\xc5\x82yw krwi i nasila rozw\xc3\xb3j mia\xc5\xbcd\xc5\xbcycy. M\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani choruj\xc4\x85 dwukrotnie cz\xc4\x99\xc5\x9bciej od kobiet, choroba zwykle dotyczy pacjent\xc3\xb3w po 50 roku \xc5\xbcycia. Rzadsz\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 jest zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Takayasu, kt\xc3\xb3ry wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z m\xc5\x82odszym wiekiem zachorowania (oko\xc5\x82o 30 roku \xc5\xbcycia), p\xc5\x82ci\xc4\x85 \xc5\xbce\xc5\x84sk\xc4\x85, w Azji mo\xc5\xbce stanowi\xc4\x87 nawet do 36% zachorowa\xc5\x84. Inne przyczyny zespo\xc5\x82u to rozwarstwienie aorty, zakrzep, zator, uraz, zesp\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\xbcebra szyjnego i anomalie naczyniowe.\n_START_SECTION_\nCzynniki ryzyka\n_START_PARAGRAPH_\nNajcz\xc4\x99stsz\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 choroby jest mia\xc5\xbcd\xc5\xbcyca, dlatego czynnikami ryzyka tej choroby s\xc4\x85 wszystkie czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego.\n_START_SECTION_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 podkradania wie\xc5\x84cowo-podobojczykowego\n_START_PARAGRAPH_\nZesp\xc3\xb3\xc5\x82 podkradania t\xc4\x99tnicy podobojczykowej jest rzadk\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 nawracaj\xc4\x85cego niedokrwienia mi\xc4\x99\xc5\x9bnia sercowego po pomostowaniu aortalno-wie\xc5\x84cowym (CABG) za pomoc\xc4\x85 t\xc4\x99tnicy piersiowej wewn\xc4\x99trznej. Taki zesp\xc3\xb3\xc5\x82 objaw\xc3\xb3w jest nazywany zespo\xc5\x82em podkradania wie\xc5\x84cowo-podobojczykowego (ang. coronary-subclavian steal syndrome). Leczenie zespo\xc5\x82u jest chirurgiczne lub za pomoc\xc4\x85 angioplastyki przesk\xc3\xb3rnej.\n_START_SECTION_\nRozpoznanie\n_START_PARAGRAPH_\nObjawy kliniczne, szczeg\xc3\xb3lnie brak t\xc4\x99tna i r\xc3\xb3\xc5\xbcnica ci\xc5\x9bnie\xc5\x84 powy\xc5\xbcej 20\xc2\xa0mmHg, pozwalaj\xc4\x85 ustali\xc4\x87 rozpoznanie. USG dopplerowskie ukazuj\xc4\x85 odwr\xc3\xb3cony przep\xc5\x82yw w t\xc4\x99tnicy kr\xc4\x99gowej, jest to jednak badanie o charakterze przesiewowym. Badaniami potwierdzaj\xc4\x85cymi rozpoznanie s\xc4\x85 arteriografia, angio-TK i angio-MR. Badania pomagaj\xc4\x85 ustali\xc4\x87 lokalizacj\xc4\x99 zw\xc4\x99\xc5\xbcenia lub niedro\xc5\xbcno\xc5\x9bci oraz ocen\xc4\x99 przep\xc5\x82ywu wstecznego.\n_START_SECTION_\nLeczenie\n_START_PARAGRAPH_\nWskazanie do leczenia obejmuj\xc4\x85 objawy niewydolno\xc5\x9bci kr\xc4\x99gowo-podstawnej pogarszaj\xc4\x85ce jako\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcycia lub objawy znacznego niedokrwienia ko\xc5\x84czyny g\xc3\xb3rnej: b\xc3\xb3l spoczynkowy, martwica._NEWLINE_Najcz\xc4\x99stszymi wykonywanymi operacjami s\xc4\x85 transpozycja t\xc4\x99tnicy podobojczykowej, zwykle do t\xc4\x99tnicy szyjnej wsp\xc3\xb3lnej, pomost szyjno-obojczykowy, pomost obojczykowo-obojczykowy oraz zabiegi przesk\xc3\xb3rnej angioplastyki z wszczepieniem stentu. Istniej\xc4\x85 doniesienia o skuteczno\xc5\x9bci aterektomii._NEWLINE_Leczenie zachowawcze polega na zwalczaniu czynnik\xc3\xb3w ryzyka chor\xc3\xb3b sercowo-naczyniowych, podawaniu kwasu acetylosalicylowego lub lek\xc3\xb3w przeciwzakrzepowych.'