b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\xbbelazna Kolumna\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xbbelazna Kolumna \xe2\x80\x93 staro\xc5\xbcytna kolumna po\xc5\x82o\xc5\xbcona w kompleksie Kutb w Delhi, s\xc5\x82ynna ze swojej wyj\xc4\x85tkowej odporno\xc5\x9bci na rdz\xc4\x99. Kolumna od ponad 1600 lat opiera si\xc4\x99 korozji.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nKolumna mierzy 7,21 metra, z czego 1,12 m znajduje si\xc4\x99 pod ziemi\xc4\x85, a zdobione zwie\xc5\x84czenie o lekko bulwiastym kszta\xc5\x82cie ma 1,07 m wysoko\xc5\x9bci. \xc5\x9arednica jej dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wynosi 420 mm, a g\xc3\xb3rnej 306 mm. Szacuje si\xc4\x99, \xc5\xbce kolumna wa\xc5\xbcy ponad 6 ton. Dawniej na jej szczycie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce pos\xc4\x85g Garudy \xe2\x80\x93 cz\xc5\x82owiekoptaka, rumaka boga Wisznu._NEWLINE_Kolumna stoi na ma\xc5\x82ym kamiennym podwy\xc5\xbcszeniu i jest ogrodzona \xc5\xbcelaznym p\xc5\x82otkiem, kt\xc3\xb3ry postawiono w celu ochrony przed turystami w 1997 roku. Kolumn\xc4\x99 ogrodzono, bowiem wed\xc5\x82ug popularnej tradycji, aby mie\xc4\x87 szcz\xc4\x99\xc5\x9bcie nale\xc5\xbcy stan\xc4\x85\xc4\x87 do kolumny ty\xc5\x82em i skrzy\xc5\xbcowa\xc4\x87 z ty\xc5\x82u r\xc4\x99ce. Zwyczaj ten by\xc5\x82 cz\xc4\x99sto praktykowany przez odwiedzaj\xc4\x85cych i prowadzi\xc5\x82 do znacz\xc4\x85cych zmian oraz widocznych odbarwie\xc5\x84 w ni\xc5\xbcszych partiach filaru.\n_START_SECTION_\nPierwotna lokalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nKolumna powsta\xc5\x82a mi\xc4\x99dzy 402 i 415 r. n.e., ale jej pierwotna lokalizacja nie jest do ko\xc5\x84ca znana. Wiadomo, \xc5\xbce p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82a ona przeniesiona jako trofeum na teren meczetu Kuwwat ul-Islam. Doktor R. Balasubramaniam z Indian Institute of Technology w Kanpurze, kt\xc3\xb3ry przeprowadzi\xc5\x82 badania metalurgiczne oraz ikonograficzne sugeruje, \xc5\xbce pierwotnie znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 ona przy \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni w pobli\xc5\xbcu jaski\xc5\x84 Udayagiri niedaleko miasta Vidisa. Wniosek ten opar\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo na inskrypcji, w kt\xc3\xb3rej jest wzmianka o Vi\xe1\xb9\xa3\xe1\xb9\x87upadagiri (wzg\xc3\xb3rze z odciskiem stopy Wisznu). Jego konkluzj\xc4\x99 popar\xc5\x82 i rozwin\xc4\x85\xc5\x82 Michael Willis w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Archaeology of Hindu Ritual, w kt\xc3\xb3rej napisa\xc5\x82, \xc5\xbce miejsce to by\xc5\x82o mocno zwi\xc4\x85zane z \xc4\x86andragupt\xc4\x85 oraz kultem Wisznu w czasach dynastii Gupt\xc3\xb3w. Ponadto w XIII wieku kr\xc3\xb3l Delhi, Iltutmish, zaatakowa\xc5\x82 i z\xc5\x82upi\xc5\x82 Vidis\xc4\x99, wi\xc4\x99c m\xc3\xb3g\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przenie\xc5\x9b\xc4\x87 kolumn\xc4\x99 do Delhi jako trofeum.\n_START_SECTION_\nInskrypcje\n_START_PARAGRAPH_\nKolumna pokryta jest kilkoma inskrypcja zawieraj\xc4\x85cymi r\xc3\xb3\xc5\xbcne daty. Najstarszy tekst napisany jest w sanskrycie i pochodzi z czas\xc3\xb3w dynastii Gupt\xc3\xb3w. Inskrypcja g\xc5\x82osi, \xc5\xbce kolumna zosta\xc5\x82a wzniesiona przez kr\xc3\xb3la Kumaragupt\xc4\x99 I na cze\xc5\x9b\xc4\x87 boga Wisznu. S\xc5\x82awi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dzielno\xc5\x9b\xc4\x87 i cechy kr\xc3\xb3la zwanego Candra, kt\xc3\xb3rego identyfikuje si\xc4\x99 z kr\xc3\xb3lem Gupt\xc3\xb3w, \xc4\x86andragupt\xc4\x85 II._NEWLINE_W 1903 roku na pobliskim budynku Pandit Banke Rai powiesi\xc5\x82 tabliczk\xc4\x99 z t\xc5\x82umaczeniem inskrypcji. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej jego interpretacja zosta\xc5\x82a poprawiona, w wyniku naj\xc5\x9bwie\xc5\xbcszych bada\xc5\x84 tekstu._NEWLINE_Jedna z p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych inskrypcji z dat\xc4\x85 1052 wspomina o kr\xc3\xb3lu Tomary Anangpalu II. To sugeruje, \xc5\xbce kolumna zosta\xc5\x82a ustawiona w obecnym miejscu przez Vigraha R\xc4\x81ja, kr\xc3\xb3la Tomary.'