b'\n_START_ARTICLE_\nIslamski Ruch Uzbekistanu\n_START_PARAGRAPH_\nIslamski Ruch Uzbekistanu (uzb. O\xca\xbbzbekiston islomiy harakati) \xe2\x80\x93 fundamentalistyczna organizacja muzu\xc5\x82ma\xc5\x84ska powsta\xc5\x82a w latach 90. w Uzbekistanie._NEWLINE_Jej g\xc5\x82\xc3\xb3wnym celem by\xc5\x82o utworzenie w Uzbekistanie pa\xc5\x84stwa muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiego. Nast\xc4\x99pnie rozszerzy\xc5\x82a swoje plany na ca\xc5\x82\xc4\x85 Azj\xc4\x99 Centraln\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82by zosta\xc4\x87 utworzony ponadnarodowy kalifat, g\xc5\x82osz\xc4\x85c radykalne pogl\xc4\x85dy ruch zdoby\xc5\x82 poparcie Al-Ka\xe2\x80\x99idy. IRU d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a do obalenia prezydenta Uzbekistanu Isloma Karimova._NEWLINE_Jej za\xc5\x82o\xc5\xbcycielami byli Juma Namangoniy (obecnie prawdopodobnie nie \xc5\xbcyje) oraz Tohir Yo\xca\xbbldosh (zabity w nalocie w Po\xc5\x82udniowym Waziristanie 27 sierpnia 2009), pochodz\xc4\x85cy z Namanganu, uzbeckiego miasta le\xc5\xbc\xc4\x85cego w Kotlinie Ferga\xc5\x84skiej. Obaj brali wcze\xc5\x9bniej udzia\xc5\x82 w wojnie domowej w Tad\xc5\xbcykistanie (1992\xe2\x80\x931997)._NEWLINE_Islamski Ruch Uzbekistanu d\xc4\x85\xc5\xbcy do osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia swoich cel\xc3\xb3w g\xc5\x82\xc3\xb3wnie metodami terrorystycznymi i militarnymi. Do najbardziej spektakularnych akcji nale\xc5\xbc\xc4\x85 przede wszystkim tzw. kryzysy batke\xc5\x84skie. W sierpniu 1999 bojownicy Islamskiego Ruchu Uzbekistanu przedarli si\xc4\x99 z Tad\xc5\xbcykistanu do Uzbekistanu i Kirgistanu. W rejonie miasta Batken w Kirgistanie dosz\xc5\x82o do star\xc4\x87 partyzant\xc3\xb3w IRU z wojskami uzbeckimi i kirgiskimi. Wzi\xc4\x99to tak\xc5\xbce zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w. Do ponownego ataku IRU w tym samym rejonie dosz\xc5\x82o latem 2000 roku. Walki trwa\xc5\x82y do jesieni._NEWLINE_W ko\xc5\x84cu lat 90. nasili\xc5\x82y si\xc4\x99 represyjne dzia\xc5\x82ania w\xc5\x82adz uzbeckich wobec IRU. Jednocze\xc5\x9bnie uzbeckie formacje fundamentalist\xc3\xb3w islamskich zintensyfikowa\xc5\x82y dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 terrorystyczn\xc4\x85. Przy czym administracja prezydenta Karimova wielokrotnie wykorzystywa\xc5\x82a oskar\xc5\xbcenie o zwi\xc4\x85zki z muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skimi terrorystami jako argument w walce z opozycj\xc4\x85 polityczn\xc4\x85 i organizacjami niezale\xc5\xbcnymi. W\xc5\x82adze Uzbekistanu wskazywa\xc5\x82y na dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 terroryst\xc3\xb3w islamskich jako g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 przyczyn\xc4\x99 wyst\xc4\x85pie\xc5\x84 spo\xc5\x82ecznych w Andi\xc5\xbcanie w maju 2005._NEWLINE_Jednym ze \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 utrzymania s\xc4\x85 dochody z przemytu narkotyk\xc3\xb3w w regionie Azji Centralnej. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 tak\xc5\xbce, \xc5\xbce IRU jest finansowany przez inne mi\xc4\x99dzynarodowe grupy fundamentalist\xc3\xb3w islamskich oraz jest zwi\xc4\x85zana z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85. W zwi\xc4\x85zku z tym zwalczany jest nie tylko przez w\xc5\x82adze Uzbekistanu i innych pa\xc5\x84stw Azji Centralnej, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przez w\xc5\x82adze Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych (IRU jest wpisany na list\xc4\x99 organizacji terrorystycznych Departamentu Stanu USA)._NEWLINE_W po\xc5\x82owie 2015 roku lider IRU Usmon G\xca\xbboziy zdeklarowa\xc5\x82, \xc5\xbce ruch jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Pa\xc5\x84stwa Islamskiego. Wcze\xc5\x9bniej, w 2014 roku, og\xc5\x82oszono sojusz z ISIS, jednak organizacja kontynuowa\xc5\x82a wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z afga\xc5\x84skimi Talibami. Ta zosta\xc5\x82a zerwana dopiero w marcu 2015. W lipcu 2016 roku powsta\xc5\x82a nowa frakcja w IRU, pot\xc4\x99piaj\xc4\x85ca Pa\xc5\x84stwo Islamskie i powracaj\xc4\x85ca do wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z Al-Ka\xe2\x80\x99id\xc4\x85.'