b'\n_START_ARTICLE_\nUSS Ozark (1863)\n_START_SECTION_\nHistoria i opis\n_START_PARAGRAPH_\n"Ozark" by\xc5\x82 drewnianym jednowie\xc5\xbcowym monitorem o nap\xc4\x99dzie \xc5\x9brubowym, jedyn\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 swojego typu. Zam\xc3\xb3wiony zosta\xc5\x82 w zak\xc5\x82adach George\'a Bestora z Peorii, lecz kad\xc5\x82ub wykona\xc5\x82a firma Hambleton, Collier & Co. z Mound City jako podwykonawca. Maszyny dostarczy\xc5\x82a firma Charles McCord z Saint Louis. Wed\xc5\x82ug kontraktu, mia\xc5\x82 mie\xc4\x87 zanurzenie do 1,45 m (4\'8") i pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 na pr\xc3\xb3bach 9 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, lecz w rzeczywisto\xc5\x9bci osi\xc4\x85ga\xc5\x82 do 6 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w. Na pok\xc5\x82adzie za wie\xc5\xbc\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 lekka nadbud\xc3\xb3wka z kabinami dla oficer\xc3\xb3w i dwa wysokie kominy umieszczone obok siebie, charakterystyczne dla jednostek rzecznych. _NEWLINE_Pancerz by\xc5\x82 wykonany z p\xc5\x82yt \xc5\xbcelaznych. Najsilniej chroniona by\xc5\x82a wie\xc5\xbca projektu Ericssona - 152 mm (6") grubo\xc5\x9bci. Na d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 12 m od dziobu pancerz burt mia\xc5\x82 grubo\xc5\x9b\xc4\x87 32 mm (dwie warstwy po 1\xc2\xbc"), si\xc4\x99gaj\xc4\x85cy 30 cm poni\xc5\xbcej linii zanurzenia, a dalej w kierunku rufy pancerz mia\xc5\x82 28 mm (dwie warstwy po 1 1/8"). Pok\xc5\x82ad g\xc3\xb3rny mia\xc5\x82 grubo\xc5\x9b\xc4\x87 25 mm (1"). Na rufie pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82a niska drewniana os\xc5\x82ona, dla ustawiania dzia\xc5\x82, pokryta \xc5\xbcelazem, lecz p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zdemontowana z powodu przekroczonego zanurzenia na rufie._NEWLINE_Uzbrojenie g\xc5\x82\xc3\xb3wne stanowi\xc5\x82y dwa 11-calowe (279 mm) g\xc5\x82adkolufowe dzia\xc5\x82a Dahlgrena w wie\xc5\xbcy. Przed lipcem 1864 roku dodano stoj\xc4\x85ce na pok\xc5\x82adzie 4 g\xc5\x82adkolufowe dzia\xc5\x82a: 1 dzia\xc5\x82o 10-calowe (254 mm) i 3 dzia\xc5\x82a 9-calowe (229 mm), umieszczone na dziobie, rufie i ka\xc5\xbcdej z burt (wszystkie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc g\xc5\x82adkolufowe Dahlgrena). Ponadto, mia\xc5\x82 on by\xc4\x87 eksperymentalnie uzbrojony w 9-calowe "dzia\xc5\x82o podwodne" (submarine gun), wystrzeliwuj\xc4\x85ce pocisk pod wod\xc4\x85, lecz projekt tego dzia\xc5\x82a, o w\xc4\x85tpliwej skuteczno\xc5\x9bci, zosta\xc5\x82 zarzucony w styczniu 1863, jeszcze przed wodowaniem._NEWLINE_Nap\xc4\x99d, nietypowo dla okr\xc4\x99t\xc3\xb3w rzecznych, stanowi\xc5\x82y 4 cztero\xc5\x82opatowe \xc5\xbcelazne \xc5\x9bruby \xc5\x9brednicy 213 cm (7\'). Nap\xc4\x99dzane by\xc5\x82y przez cztery silniki parowe o \xc5\x9brednicy cylindr\xc3\xb3w 38 cm (15\') i skoku 61 cm (24\'), przy tym po dwie maszyny pracowa\xc5\x82y na wsp\xc3\xb3lny wa\xc5\x82, nap\xc4\x99dzaj\xc4\x85cy par\xc4\x99 \xc5\x9brub (taki sam nap\xc4\x99d otrzyma\xc5\x82y jedynie monitory typu Marietta i podobny typu Milwaukee). Okr\xc4\x99t mia\xc5\x82 cztery kot\xc5\x82y i 3 stery. _NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 1863 prowadzone by\xc5\x82y pr\xc3\xb3by okr\xc4\x99tu, lecz zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do s\xc5\x82u\xc5\xbcby dopiero 18 lutego 1864, po poprawkach maj\xc4\x85cych na celu m.in. wzmocnienie kad\xc5\x82uba. Pierwszym dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 by\xc5\x82 Acting Master George W. Browne (do marca 1865), nast\xc4\x99pnie Acting Master John Powell do ko\xc5\x84ca wojny._NEWLINE_"Ozark" wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 tylko w jednej wi\xc4\x99kszej akcji bojowej - ekspedycji na Red River admira\xc5\x82a Davida Dixona Portera od 12 marca do 22 maja 1864. Podczas niej wszed\xc5\x82 na mielizn\xc4\x99 pod Alexandri\xc4\x85 w Luizjanie (z admira\xc5\x82em na pok\xc5\x82adzie) i podczas pr\xc3\xb3by zej\xc5\x9bcia, uszkodzi\xc5\x82 przek\xc5\x82adni\xc4\x99 jednej ze \xc5\x9brub. _NEWLINE_Zdaniem admira\xc5\x82a Portera, "Ozark" by\xc5\x82 nieudanym okr\xc4\x99tem, a kad\xc5\x82ub mia\xc5\x82 s\xc5\x82abo\xc5\x9b\xc4\x87 strukturaln\xc4\x85. Z drugiej strony jednak, zdo\xc5\x82ano zamontowa\xc4\x87 na nim silniejsze uzbrojenie, ni\xc5\xbc pierwotnie przewidziane. Wad\xc4\x85 by\xc5\x82o szczeg\xc3\xb3lnie du\xc5\xbce zu\xc5\xbcycie w\xc4\x99gla (ok.2,1 t na godzin\xc4\x99).'