b'\n_START_ARTICLE_\nPowstanie Comuneros w Kastylii\n_START_PARAGRAPH_\nPowstanie Comuneros w Kastylii, hiszp.: Guerra de las Comunidades de Castilla \xe2\x80\x93 rebelia w Hiszpanii w latach 1520-1522 przeciwko habsburskiemu kr\xc3\xb3lowi Karolowi V, zako\xc5\x84czona pora\xc5\xbck\xc4\x85 powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nWprowadzenie\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1516 zmar\xc5\x82 kr\xc3\xb3l Ferdynand II Arago\xc5\x84ski, kt\xc3\xb3ry dzi\xc4\x99ki ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwu z Izabel\xc4\x85 I Kastylijsk\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 podstawy dla politycznego zjednoczenia Hiszpanii. Ferdynand nie pozostawi\xc5\x82 po sobie syn\xc3\xb3w, w wyniku czego sukcesja przesz\xc5\x82a na rzecz rodu Habsburg\xc3\xb3w. C\xc3\xb3rka kr\xc3\xb3la Joanna, \xc5\xbcona Filipa Pi\xc4\x99knego zmar\xc5\x82ego w roku 1506, uczyni\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wnym spadkobierc\xc4\x85 syna Filipa Karola. Karol, urodzony w roku 1500 we Flandrii nie by\xc5\x82 jednak popularny w Hiszpanii i uwa\xc5\xbcany by\xc5\x82 za obcego. W chwili \xc5\x9bmierci Ferdynanda liczy\xc5\x82 zaledwie 16 lat, jednak na skutek choroby psychicznej matki (oficjalnej regentki) podj\xc4\x85\xc5\x82 pr\xc3\xb3by zdobycia w\xc5\x82adzy._NEWLINE_W roku 1519 jako Karol V, zosta\xc5\x82 wybrany kr\xc3\xb3lem niemieckim, a dynastia Habsburg\xc3\xb3w sta\xc5\x82a si\xc4\x99 europejska pot\xc4\x99g\xc4\x85. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to powodem d\xc5\x82ugich i kosztownych wojen z najwi\xc4\x99kszym konkurentem Habsburg\xc3\xb3w: Francj\xc4\x85. Karol powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 te\xc5\xbc do swoich hiszpa\xc5\x84skich plan\xc3\xb3w, podnosz\xc4\x85c znacznie podatki w kraju dotkni\xc4\x99tym susz\xc4\x85 oraz nieurodzajem, co jeszcze bardziej przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do ubo\xc5\xbcenia ludno\xc5\x9bci. W roku 1519 Karol przebywa\xc5\x82 za granic\xc4\x85, troszcz\xc4\x85c si\xc4\x99 o sprawy cesarstwa, wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c do Hiszpanii namiestnika Adriana z Utrechtu, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego papie\xc5\xbca Hadriana IV. Hiszpanie wykorzystali t\xc4\x99 sytuacj\xc4\x99 do wywo\xc5\x82ania powstania.\n_START_SECTION_\nPrzebieg powstania\n_START_PARAGRAPH_\nRebelia rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 16 kwietnia 1520 r. w mie\xc5\x9bcie Toledo. Adrian wraz z kilkoma przedstawicielami w\xc5\x82adzy Karola zostali wyp\xc4\x99dzeni, a powsta\xc5\x84cy zamierzali stworzy\xc4\x87 nowy rz\xc4\x85d. Matka Karola tymczasem znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w zamku w Tordesillas, gdzie by\xc5\x82a wi\xc4\x99\xc5\xbaniem syna, pomimo swojej choroby, kt\xc3\xb3ra nie pozwala\xc5\x82a jej na zajmowanie si\xc4\x99 polityk\xc4\x85._NEWLINE_Stoj\xc4\x85cy na czele powstania Juan de Padilla oraz Pedro Lasso wezwali innych przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w do przy\xc5\x82\xc4\x85czenia si\xc4\x99 do rebelii. W miejscowo\xc5\x9bci Avila powo\xc5\x82ana zosta\xc5\x82a Santa Junta de las Comunidades, kt\xc3\xb3ra stanowi\xc5\x82a zal\xc4\x85\xc5\xbcek nowego rz\xc4\x85du hiszpa\xc5\x84skiego. Rozpocz\xc4\x99to te\xc5\xbc tworzenie nowej armii, co nie zapobieg\xc5\x82o odbiciu przez wojska Adriana miasta Medina del Campo._NEWLINE_Comuneros tymczasem zdobyli Tordesillas, gdzie uwolnili Joann\xc4\x99 z niewoli, uznaj\xc4\x85c j\xc4\x85 suwerennym w\xc5\x82adc\xc4\x85 Hiszpanii. Karol tymczasem pozyskiwa\xc5\x82 szlacht\xc4\x99, spo\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rej formowa\xc5\x82 swoj\xc4\x85 armi\xc4\x99. Na skutek uradykalnienia si\xc4\x99 ruchu powsta\xc5\x84czego, do kt\xc3\xb3rego przy\xc5\x82\xc4\x85czali si\xc4\x99 ch\xc5\x82opi i mieszczanie, sojusz z Karolem by\xc5\x82 dla szlachty szans\xc4\x85 utrzymania przywilej\xc3\xb3w. Wkr\xc3\xb3tce rebelianci doszli do wniosku, \xc5\xbce wybrana przez nich kr\xc3\xb3lowa na skutek swojej choroby nie jest w stanie wydawa\xc4\x87 odpowiednich edykt\xc3\xb3w. Karol tymczasem przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do kontrofensywy, odbijaj\xc4\x85c Tordesillas, gdzie ponownie uwi\xc4\x99zi\xc5\x82 matk\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra pozosta\xc5\x82a w miejscowym zamku a\xc5\xbc do \xc5\x9bmierci 35 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej._NEWLINE_W mi\xc4\x99dzyczasie Padilla, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 usuni\xc4\x99ty ze stanowiska g\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cego powstania, ponownie zosta\xc5\x82 nim mianowany po pierwszych pora\xc5\xbckach. W roku 1521 jego wojska pokona\xc5\x82y si\xc5\x82y Karola w bitwie pod Torrelobaton, co jednak nie by\xc5\x82o w stanie odwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 los\xc3\xb3w powstania na skutek przewagi liczebnej przeciwnika, kt\xc3\xb3ry \xc5\x9bci\xc4\x85ga\xc5\x82 posi\xc5\x82ki z ca\xc5\x82ego cesarstwa. 23 kwietnia 1521 r. wojska Habsburg\xc3\xb3w zada\xc5\x82y powsta\xc5\x84com decyduj\xc4\x85c\xc4\x85 kl\xc4\x99sk\xc4\x99 w bitwie pod Villalar, w kt\xc3\xb3rej \xc5\x9bmier\xc4\x87 ponie\xc5\x9bli najwa\xc5\xbcniejsi dow\xc3\xb3dcy powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w Juan de Padilla, Francesco Maldonado i Juan Bravo, kilku z przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w stracono po bitwie. Ostatnim \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em oporu by\xc5\x82o Toledo, kt\xc3\xb3rego obron\xc4\x85 dowodzi\xc5\x82a wdowa po Padilli Maria Pacheco. 25 pa\xc5\xbadziernika wynegocjowa\xc5\x82a ona z Karolem warunki kapitulacji, w wyniku kt\xc3\xb3rej obro\xc5\x84cy miasta zachowali \xc5\xbcycie. Na pocz\xc4\x85tku roku 1522 walki wybuch\xc5\x82y jednak na nowo, po raz kolejny ko\xc5\x84cz\xc4\x85c si\xc4\x99 pora\xc5\xbck\xc4\x85 powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w. Maria Pacheco zbieg\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas do Portugalii.\n_START_SECTION_\nPodsumowanie\n_START_PARAGRAPH_\nPo upadku powstania Karol V sta\xc5\x82 si\xc4\x99 niekwestionowanym w\xc5\x82adc\xc4\x85 Hiszpanii popieranym przez szlacht\xc4\x99. Kraj sta\xc5\x82 si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 aren\xc4\x85 cesarstwa, do kt\xc3\xb3rego zacz\xc4\x99\xc5\x82o wkr\xc3\xb3tce nap\xc5\x82ywa\xc4\x87 z\xc5\x82oto i srebro z kolonii ameryka\xc5\x84skich. Przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 to do rozbudowy armii l\xc4\x85dowej oraz floty hiszpa\xc5\x84skiej, a tak\xc5\xbce odbudowy kraju. Niewielkie korzy\xc5\x9bci z tego mia\xc5\x82a jednak ludno\xc5\x9b\xc4\x87 cywilna. Na dodatek w wyniku olbrzymiej inflacji spowodowanej wielkim importem metali szlachetnych, gospodarka kraju znacznie si\xc4\x99 os\xc5\x82abi\xc5\x82a. Autorytarne rz\xc4\x85dy Karola V oraz jego syna Filipa os\xc5\x82abi\xc5\x82y pozycj\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa, co wykorzysta\xc5\x82y w nast\xc4\x99pnych dekadach najwi\xc4\x99ksze pa\xc5\x84stwa konkurencyjne Francja i Anglia.'