b"\n_START_ARTICLE_\nKrzyk (obraz)\n_START_SECTION_\nFryz \xc5\xbcycia (Livsfrisen)\n_START_PARAGRAPH_\nMunch namalowa\xc5\x82 w latach 1892-1895 cztery obrazy pod tytu\xc5\x82em Krzyk, stosuj\xc4\x85c r\xc3\xb3\xc5\xbcne techniki malarskie. Seri\xc4\x99 t\xc4\x99 nazwa\xc5\x82 Fryz \xc5\xbcycia, a po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona by\xc5\x82a \xc5\x9bmierci, strachowi i mi\xc5\x82o\xc5\x9bci. Pierwszy obraz (1893) w technice \xc5\x82\xc4\x85czonej z wykorzystaniem farby olejnej, tempery oraz pasteli na kartonie (91\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa073,5\xc2\xa0cm) przechowywany jest w Narodowej Galerii w Oslo, kolejny obraz (1910) w temperze na kartonie (wymiary 83,5\xc2\xa0\xc3\x97\xc2\xa066\xc2\xa0cm) znajduje si\xc4\x99 w Muzeum Muncha w Oslo. Pozosta\xc5\x82e dwa obrazy z serii zosta\xc5\x82y wykonane technik\xc4\x85 pasteli: trzecia wersja tak\xc5\xbce znajduje si\xc4\x99 w Muzeum Muncha, a czwarta wersja (1895) znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w zbiorach prywatnego kolekcjonera Pettera Olsena. W 2012 Olsen sprzeda\xc5\x82 posiadany przez siebie egzemplarz dzie\xc5\x82a za sum\xc4\x99 ponad 119 mln dolar\xc3\xb3w i w chwili finalizowania transakcji by\xc5\x82a to najwy\xc5\xbcsza jak to tej pory kwota zap\xc5\x82acona za dzie\xc5\x82o sztuki na rynku aukcyjnym._NEWLINE_Edvard Munch przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc swoje dzie\xc5\x82o do litografii, aby obraz mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o powieli\xc4\x87 i rozes\xc5\x82a\xc4\x87 na ca\xc5\x82y \xc5\x9bwiat.\n_START_SECTION_\nInspiracja\n_START_PARAGRAPH_\nMunch napisa\xc5\x82 na temat Krzyku nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce s\xc5\x82owa:_NEWLINE_Szed\xc5\x82em \xc5\x9bcie\xc5\xbck\xc4\x85 z dwojgiem przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 \xe2\x80\x93 s\xc5\x82o\xc5\x84ce mia\xc5\x82o si\xc4\x99 ku zachodowi \xe2\x80\x93 nagle niebo wype\xc5\x82ni\xc5\x82a krwista czerwie\xc5\x84 \xe2\x80\x93 zatrzyma\xc5\x82em si\xc4\x99, czuj\xc4\x85c wyczerpanie i opar\xc5\x82em si\xc4\x99 na barierce \xe2\x80\x93 nad czarno-b\xc5\x82\xc4\x99kitnym fiordem by\xc5\x82o wida\xc4\x87 krew oraz j\xc4\x99zyki ognia; \xe2\x80\x93 moi przyjaciele szli dalej, a ja sta\xc5\x82em tam i trz\xc4\x85s\xc5\x82em si\xc4\x99 z wra\xc5\xbcenia \xe2\x80\x93 poczu\xc5\x82em niesko\xc5\x84czony krzyk przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85cy przez natur\xc4\x99._NEWLINE_Wypowied\xc5\xba ta sk\xc5\x82oni\xc5\x82a niekt\xc3\xb3rych krytyk\xc3\xb3w do stwierdzenia, \xc5\xbce osoba na obrazie nie krzyczy, lecz niemo otwiera usta w reakcji na krzyk przep\xc5\x82ywaj\xc4\x85cy przez natur\xc4\x99. W tym samym czasie siostra Muncha, Laura zosta\xc5\x82a oddana do szpitala psychiatrycznego u podn\xc3\xb3\xc5\xbca Ekebergu._NEWLINE_Inna, nowsza teoria g\xc5\x82osi, \xc5\xbce autor m\xc3\xb3g\xc5\x82 zaczerpn\xc4\x85\xc4\x87 inspiracj\xc4\x99 z wydarzenia roku 1883, kiedy to 27 sierpnia dosz\xc5\x82o do erupcji wulkanu Krakatau. Popio\xc5\x82y tego wulkanu przykry\xc5\x82y ziemi\xc4\x99, a niebo podczas zachod\xc3\xb3w s\xc5\x82o\xc5\x84ca przybiera\xc5\x82o ciemnoczerwony kolor.\n_START_SECTION_\nEkspresjonizm\n_START_PARAGRAPH_\nKrzyk uwa\xc5\xbcany jest za pierwszy charakterystyczny obraz ekspresjonist\xc3\xb3w i za najbardziej charakterystyczny dla malarstwa duszy Muncha. Wymowa obrazu opiera si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na \xc5\x9brodkach wyrazu malowanej postaci, kolorach i prowadzeniu p\xc4\x99dzla. Pierwszy plan ukazuje groteskow\xc4\x85 posta\xc4\x87 w nienaturalnych kolorach, kt\xc3\xb3ra nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wizj\xc4\x85 postaci realnie istniej\xc4\x85cej. Munch, opuszczaj\xc4\x85c swoje duchowe wn\xc4\x99trze, wizualizuje bezradn\xc4\x85 stron\xc4\x99 \xc5\xbcycia: strach i Apokalips\xc4\x99. Si\xc5\x82a wyrazu motyw\xc3\xb3w obrazu ma sugerowa\xc4\x87 blisko\xc5\x9b\xc4\x87 i podobie\xc5\x84stwo do egzystencji ka\xc5\xbcdego cz\xc5\x82owieka. Zaobserwowano w chronologii powstawania kolejnych wersji obrazu, \xc5\xbce kolor t\xc5\x82a rozwija\xc5\x82 si\xc4\x99 od jasnopomara\xc5\x84czowego do ciemnoczerwono-pomara\xc5\x84czowego.\n_START_SECTION_\nLosy obrazu\n_START_PARAGRAPH_\nDnia 12 lutego 1994 r. z Narodowej Galerii w Oslo skradziono jedn\xc4\x85 z wersji obrazu (w odcieniu czerwono-pomara\xc5\x84czowym). Odzyskano j\xc4\x85 po 3 miesi\xc4\x85cach. 22 sierpnia 2004 r. z Munch-museet (Muzeum Muncha) w Oslo skradziono inn\xc4\x85, jasnopomara\xc5\x84czow\xc4\x85 wersj\xc4\x99 obrazu. Zosta\xc5\x82a wyniesiona w bia\xc5\x82y dzie\xc5\x84 na oczach sterroryzowanych broni\xc4\x85 stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w i widz\xc3\xb3w. Wraz z nim ukradziono inny obraz Muncha, Madonn\xc4\x99. Podczas procesu os\xc3\xb3b podejrzanych o napad pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 podejrzenia, \xc5\xbce obraz zniszczono, jako niezbywalny na czarnym rynku. Obraz, warto\xc5\x9bci ok. 54 milion\xc3\xb3w euro, zosta\xc5\x82 odnaleziony po dw\xc3\xb3ch latach i 9 dniach, 31 sierpnia 2006 r., kiedy to norweska policja odzyska\xc5\x82a skradzione dzie\xc5\x82o. Informacj\xc4\x99 na temat miejsca przechowywania obrazu poda\xc5\x82 jeden z przest\xc4\x99pc\xc3\xb3w s\xc4\x85dzonych w procesie o napad na bank NOKAS w Stavanger. Oba napady by\xc5\x82y ze sob\xc4\x85 powi\xc4\x85zane i wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z policj\xc4\x85 sta\xc5\x82a si\xc4\x99 szans\xc4\x85 na uzyskanie ni\xc5\xbcszego wyroku w sprawie NOKAS._NEWLINE_2 maja 2012 dom aukcyjny Sotheby's sprzeda\xc5\x82 obraz za 119 922 500 dolar\xc3\xb3w. Sprzedawc\xc4\x85 by\xc5\x82 Petter Olsen, norweski biznesmen, kt\xc3\xb3rego ojciec by\xc5\x82 s\xc4\x85siadem i przyjacielem Muncha."