b'\n_START_ARTICLE_\nKazimierz Ajdukiewicz\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nKazimierz Ajdukiewicz urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Tarnopolu 12 grudnia 1890, w rodzinie urz\xc4\x99dniczej \xe2\x80\x93 jego ojcem by\xc5\x82 wysoki urz\xc4\x99dnik pa\xc5\x84stwowy Bronis\xc5\x82aw Ajdukiewicz, matk\xc4\x85 pochodz\xc4\x85ca z Wiednia Magdalena G\xc3\xa4rtner. Do szko\xc5\x82y powszechnej ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 w Krakowie, nast\xc4\x99pnie rodzina przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Lwowa. W 1908 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 z odznaczeniem VIII klas\xc4\x99 i zda\xc5\x82 egzamin dojrza\xc5\x82o\xc5\x9bci w C. K. Gimnazjum im. Franciszka J\xc3\xb3zefa we Lwowie (w jego klasie byli m.in. Wasyl B\xc5\x82awacki, Adam Szediwy). W tym samym roku podj\xc4\x85\xc5\x82 studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego. Jego nauczycielem by\xc5\x82 tak\xc5\xbce Jan \xc5\x81ukasiewicz. Poza filozofi\xc4\x85 studiowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce fizyk\xc4\x99 i matematyk\xc4\x99, s\xc5\x82ucha\xc5\x82 wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w Wac\xc5\x82awa Sierpi\xc5\x84skiego z matematyki i Mariana Smoluchowskiego z fizyki. Lw\xc3\xb3w by\xc5\x82 w latach studi\xc3\xb3w Ajdukiewicza g\xc5\x82\xc3\xb3wnym o\xc5\x9brodkiem nowej filozofii polskiej, \xc5\x9bci\xc5\x9ble zwi\xc4\x85zanej z badaniami logicznymi, d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cej do klarowno\xc5\x9bci i precyzji my\xc5\x9blenia. Wok\xc3\xb3\xc5\x82 Kazimierza Twardowskiego wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82o si\xc4\x99 pr\xc4\x99\xc5\xbcne \xc5\x9brodowisko intelektualne, zwane p\xc3\xb3\xc5\xbaniej szko\xc5\x82\xc4\x85 lwowsko-warszawsk\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rego atmosferze Ajdukiewicz dojrzewa\xc5\x82 intelektualnie._NEWLINE_W 1912 uzyska\xc5\x82 stopie\xc5\x84 doktora filozofii na podstawie rozprawy O stosunku aprioryzmu przestrzeni u Kanta do kwestii genezy wyobra\xc5\xbcenia przestrzeni, napisanej pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego. W 1913 zda\xc5\x82 egzamin pa\xc5\x84stwowy na nauczyciela matematyki w szkole \xc5\x9bredniej. Odczuwa\xc5\x82 jednak potrzeb\xc4\x99 pog\xc5\x82\xc4\x99bienia wykszta\xc5\x82cenia filozoficznego, podj\xc4\x85\xc5\x82 wi\xc4\x99c dalsze studia na Uniwersytecie w Getyndze. Tam w latach 1913-1914 s\xc5\x82ucha\xc5\x82 wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w z filozofii Edmunda Husserla i Leonarda Nelsona oraz Davida Hilberta z matematyki i logiki. Pogl\xc4\x85dy Hilberta na natur\xc4\x99 matematyki wywar\xc5\x82y znaczny wp\xc5\x82yw na rozw\xc3\xb3j pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w filozoficznych Ajdukiewicza, co widoczne jest zw\xc5\x82aszcza w jego pracy habilitacyjnej. _NEWLINE_Z chwil\xc4\x85 wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any do armii austriackiej. W 1915 jako oficer bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w walkach na froncie austriacko-w\xc5\x82oskim. Zosta\xc5\x82 odznaczony Srebrn\xc4\x85 Odznak\xc4\x85 Waleczno\xc5\x9bci za uratowanie \xc5\xbco\xc5\x82nierzy za schronu wype\xc5\x82nionego gazem bojowym. W 1918, w czasie urlopu, zda\xc5\x82 egzamin nauczycielski dla kandydat\xc3\xb3w na nauczycieli szk\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9brednich, uzyskuj\xc4\x85c kwalifikacj\xc4\x99 do nauczania filozofii, matematyki i fizyki w szko\xc5\x82ach \xc5\x9brednich. W pa\xc5\xbadzierniku tego samego roku obj\xc4\x85\xc5\x82 w Krakowie w imieniu Wojska Polskiego dow\xc3\xb3dztwo baterii, a nast\xc4\x99pnie poci\xc4\x85gu pancernego. W walkach w okolicach Lwowa uczestniczy\xc5\x82 do wrze\xc5\x9bnia 1919, nast\xc4\x99pnie podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 w gimnazjum lwowskim, kt\xc3\xb3rego sam by\xc5\x82 kiedy\xc5\x9b uczniem. W czasie pracy w szkole prowadzi\xc5\x82 badania naukowe, kt\xc3\xb3rych wyniki znalaz\xc5\x82y miejsce w jego pracy habilitacyjnej. W 1920 po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Mari\xc4\x99, c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Kazimierza Twardowskiego, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a z wykszta\xc5\x82cenia filologiem klasycznym \xe2\x80\x93 mia\xc5\x82 z ni\xc4\x85 dwoje dzieci, syna i c\xc3\xb3rk\xc4\x99. Od lipca do listopada 1920 bra\xc5\x82 jako ochotnik udzia\xc5\x82 w wojnie polsko-bolszewickiej, ko\xc5\x84cz\xc4\x85c s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 w stopniu kapitana artylerii._NEWLINE_W maju 1921 habilitowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Warszawskiego na podstawie rozprawy Z metodologii nauk dedukcyjnych, napisanej pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego. W latach 1922-1925 prowadzi\xc5\x82 jako docent prywatny wyk\xc5\x82ady na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie,ponadto w prywatnych Wy\xc5\xbcszych Kursach Ziemia\xc5\x84skich oraz uczy\xc5\x82 we lwowskich szko\xc5\x82ach \xc5\x9brednich, m.in. w Gimnazjum im. St. Batorego we Lwowie. Naucza\xc5\x82 te\xc5\xbc przedmiot\xc3\xb3w pedagogicznych w Seminarium Pedagogicznym we Lwowie. W 1923 uczestniczy\xc5\x82 w Pierwszym Zje\xc5\xbadzie Filozofii Polskiej we Lwowie. W tym\xc5\xbce roku wyda\xc5\x82 podr\xc4\x99cznik G\xc5\x82\xc3\xb3wne kierunki filozofii w wyj\xc4\x85tkach z dzie\xc5\x82 ich klasycznych przedstawicieli (Teoria poznania \xe2\x80\x93 logika \xe2\x80\x93 metafizyka). Pod koniec 1925 zosta\xc5\x82 mianowany profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego, w 1926 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prowadzenie zaj\xc4\x99\xc4\x87. Zosta\xc5\x82 wybrany do zarz\xc4\x85du Warszawskiego Instytutu Filozoficznego, a po jego przekszta\xc5\x82ceniu w 1926 w Warszawskie Towarzystwo Filozoficzne powierzono mu funkcj\xc4\x99 zast\xc4\x99pcy przewodnicz\xc4\x85cego. W pocz\xc4\x85tkach 1928 powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Lwowa, gdzie zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any na uniwersytecie na stanowisko profesora nadzwyczajnego i obj\xc4\x85\xc5\x82 w nim ponownie obowi\xc4\x85zki akademickie. W 1934 zosta\xc5\x82 profesorem zwyczajnym. W 1928 otrzyma\xc5\x82 Medal Dziesi\xc4\x99ciolecia Odzyskania Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej przebywa\xc5\x82 we Lwowie. Po wkroczeniu wojsk radzieckich Uniwersytet Jana Kazimierza przesta\xc5\x82 istnie\xc4\x87, a na jego miejsce powo\xc5\x82ano ukrai\xc5\x84ski Uniwersytet Iwana Franki. W latach 1940-1941 Ajdukiewicz wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 psychologi\xc4\x99 w Lwowskim Pa\xc5\x84stwowym Instytucie Medycznym. W czasie okupacji niemieckiej pracowa\xc5\x82 jako ksi\xc4\x99gowy w Rze\xc5\xbani Miejskiej, prowadz\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie tajne nauczanie. Bra\xc5\x82 te\xc5\xbc wtedy udzia\xc5\x82 w pracach tajnego szkolnictwa polskiego we Lwowie. W latach 1944-1945 by\xc5\x82 kierownikiem katedry fizyki na Uniwersytecie Iwana Franki. _NEWLINE_Wkr\xc3\xb3tce po wojnie znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 przej\xc5\x9bciowo na Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim. W 1945 obj\xc4\x85\xc5\x82 Katedr\xc4\x99 Teorii i Metodologii Nauk (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przemianowan\xc4\x85 na Katedr\xc4\x99 Logiki) w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. W latach 1948-1952 by\xc5\x82 rektorem tego uniwersytetu. W 1954 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Warszawy, gdzie od 1955 wyk\xc5\x82ada\xc5\x82 logik\xc4\x99, a w latach 1957-1961 by\xc5\x82 kierownikiem Katedry Logiki II Wydzia\xc5\x82u Filozoficznego Uniwersytetu Warszawskiego. Zorganizowa\xc5\x82 Zak\xc5\x82ad Logiki Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 kierownikiem w latach 1955-1953. Na emerytur\xc4\x99 przeszed\xc5\x82 w 1961. Dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 12 kwietnia 1963, zmar\xc5\x82 nagle na serce. Zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu Pow\xc4\x85zkowskim (kwatera 73-1-25)._NEWLINE_By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem korespondentem PAU, a od 1952 cz\xc5\x82onkiem rzeczywistym PAN. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w 1953 czasopismo \xe2\x80\x9eStudia Logica\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 redaktorem naczelnym. By\xc5\x82 tak\xc5\xbce cz\xc5\x82onkiem komitetu redakcyjnego kwartalnika \xe2\x80\x9eLogique et Analyse\xe2\x80\x9d. W latach 1938-1939 by\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Polskiego Towarzystwa Filozoficznego we Lwowie, po wojnie za\xc5\x9b przewodnicz\xc4\x85cym wpierw pozna\xc5\x84skiego, nast\xc4\x99pnie warszawskiego oddzia\xc5\x82u tego towarzystwa. By\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cz\xc5\x82onkiem Mi\xc4\x99dzynarodowego Instytutu Filozofii i wiceprzewodnicz\xc4\x85cym Sekcji Logiki, Metodologii i Filozofii Nauki Mi\xc4\x99dzynarodowej Unii Historii i Filozofii Nauk. Doktor honoris causa Uniwersytetu w Clermont-Ferrand.\n_START_SECTION_\nMy\xc5\x9bl\n_START_PARAGRAPH_\nDo g\xc5\x82\xc3\xb3wnych zainteresowa\xc5\x84 badawczych Ajdukiewicza nale\xc5\xbca\xc5\x82y semiotyka, epistemologia i og\xc3\xb3lna metodologia nauk. Przez wszystkie okresy rozwoju jego my\xc5\x9bli bliski by\xc5\x82 mu antyirracjonalizm i empiryzm, przy czym pocz\xc4\x85tkowo bliski by\xc5\x82 mu pozytywizm, od kt\xc3\xb3rego oddala\xc5\x82 si\xc4\x99 od po\xc5\x82owy lat 30._NEWLINE_Najbardziej znanym pogl\xc4\x85dem filozoficznym Ajdukiewicza jest sformu\xc5\x82owany w latach 30. radykalny konwencjonalizm, nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy do konwencjonalizmu Henriego Poincar\xc3\xa9go. Wed\xc5\x82ug konwencjonalizmu aksjomaty nauk dedukcyjnych i teorie nauk empirycznych maj\xc4\x85 charakter konwencji \xe2\x80\x93 przyj\xc4\x99cie takich konwencji ma na celu u\xc5\x82atwienie porozumienia si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy uczonymi i u\xc5\x82atwienie opisu \xc5\x9bwiata. O tym, jakie konwencje spo\xc5\x9br\xc3\xb3d mo\xc5\xbcliwych nale\xc5\xbcy wybra\xc4\x87, decyduje ich prostota i estetyka. Ajdukiewicz postawi\xc5\x82 jednak tez\xc4\x99 mocniejsz\xc4\x85: konwencjonalny charakter maj\xc4\x85 wed\xc5\x82ug niego nie tylko teorie naukowe, ale to same konwencje j\xc4\x99zykowe decyduj\xc4\x85 o uznaniu lub odrzuceniu zda\xc5\x84 obserwacyjnych. Umowny charakter maj\xc4\x85 w j\xc4\x99zyku nie tylko postulaty znaczeniowe, takie jak z g\xc3\xb3ry przyj\xc4\x99te definicje termin\xc3\xb3w, ale te\xc5\xbc regu\xc5\x82y logiczne i dyrektywy empiryczne, czyli regu\xc5\x82y uznawania zda\xc5\x84 empirycznych. W konsekwencji nasz obraz \xc5\x9bwiata zale\xc5\xbcny jest od doboru aparatury poj\xc4\x99ciowej i wraz z jej zmian\xc4\x85 mo\xc5\xbce sam ulega\xc4\x87 przemianie. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych latach Ajdukiewicz, przede wszystkim pod wp\xc5\x82ywem Alfreda Tarskiego, odrzuci\xc5\x82 radykalny konwencjonalizm staj\xc4\x85c si\xc4\x99 zwolennikiem radykalnego empiryzmu._NEWLINE_Podstaw\xc4\x85 logiczn\xc4\x85 radykalnego konwencjonalizmu by\xc5\x82a w my\xc5\x9bli Ajdukiewicza jego sformu\xc5\x82owana w latach 30. dyrektywalna koncepcja znaczenia. Podstaw\xc4\x99 dla jego p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej skrajnie empirystycznej koncepcji wiedzy stanowi\xc5\x82a natomiast jego nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ca do Milla semantyczna koncepcja znaczenia. Do wa\xc5\xbcnych aspekt\xc3\xb3w my\xc5\x9bli filozoficznej Ajdukiewicza nale\xc5\xbcy jego polemika z r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi postaciami idealizmu, opieraj\xc4\x85ca si\xc4\x99 zw\xc5\x82aszcza na analizie tradycyjnej problematyki filozoficznej za pomoc\xc4\x85 metody parafraz, czyli formalizacji danego problemu filozoficznego przy u\xc5\xbcyciu termin\xc3\xb3w semantycznych. _NEWLINE_Ajdukiewicz jest tak\xc5\xbce jednym z najwa\xc5\xbcniejszych logik\xc3\xb3w polskich. Jest autorem pierwszych w Polsce (1920) nowoczesnych sformu\xc5\x82owa\xc5\x84 definicji dowodu, wynikania i twierdzenia, przygotowuj\xc4\x85cych grunt dla twierdzenia o dedukcji Alfreda Tarskiego z 1921. Wszechstronnie opracowa\xc5\x82 zagadnienia definicji, w tym zw\xc5\x82aszcza definicji nominalnej jako \xc5\x9brodka przek\xc5\x82adu, i klasyfikacji rozumowa\xc5\x84 wraz z koncepcj\xc4\x85 racjonalno\xc5\x9bci rozumowa\xc5\x84. Nowatorski charakter ma jego logika pyta\xc5\x84. Ajdukiewicz opracowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce nowy, przejrzysty system analizy kategorii semantycznych oraz kryterium poprawno\xc5\x9bci syntaktycznej wyra\xc5\xbce\xc5\x84 z\xc5\x82o\xc5\xbconych. W zakresie logiki formalnej opracowa\xc5\x82 regu\xc5\x82y odrzucania niepoprawnych tryb\xc3\xb3w tradycyjnej logiki arystotelesowskiej.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82yw\n_START_PARAGRAPH_\nAjdukiewicz wywar\xc5\x82 znaczny wp\xc5\x82yw na polsk\xc4\x85 filozofi\xc4\x99, logik\xc4\x99 oraz ca\xc5\x82\xc4\x85 nauk\xc4\x99 i kultur\xc4\x99 nie tylko jako znacz\xc4\x85cy uczony, ale te\xc5\xbc jako animator \xc5\xbcycia naukowego, dydaktyk i wychowawca, metodolog nauki, tw\xc3\xb3rca program\xc3\xb3w bada\xc5\x84. W zakresie logiki i metodologii nauki wprowadzi\xc5\x82 do polskiej kultury logicznej i filozoficznej ca\xc5\x82e nowe dziedziny, dyscypliny naukowe i obszary zainteresowa\xc5\x84, utworzy\xc5\x82 ca\xc5\x82e programy badawcze, w kt\xc3\xb3rych realizacji brali udzia\xc5\x82 polscy naukowcy. W\xc5\x82asnymi pracami inspirowa\xc5\x82 rozleg\xc5\x82e polemiki i dyskusje naukowe. Pozostawi\xc5\x82 bardzo wielu uczni\xc3\xb3w, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych by\xc5\x82o wielu wybitnych, znanych na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie uczonych, a do dzi\xc5\x9b jego wp\xc5\x82yw na my\xc5\x9bl polsk\xc4\x85 jest bardzo wyra\xc5\xbany. _NEWLINE_Do bezpo\xc5\x9brednich uczni\xc3\xb3w Ajdukiewicza nale\xc5\xbceli: jego zmar\xc5\x82y w czasie wojny asystent Zygmunt Schmierer; filozof chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84ski i historyk filozofii Stefan Swie\xc5\xbcawski; metodolog nauk humanistycznych, inspirator pozna\xc5\x84skiej szko\xc5\x82y metodologicznej i kontynuator zainteresowania Ajdukiewicza konwencjonalizmem Jerzy Giedymin; jeden z najwa\xc5\xbcniejszych polskich logik\xc3\xb3w Roman Suszko; znawca filozofii analitycznej i problematyki aksjologicznej w odniesieniu do przemian w \xc5\x9bwiecie wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym Henryk Skolimowski; badacz logicznych podstaw j\xc4\x99zyka i poznania Adam Nowaczyk. _NEWLINE_Wp\xc5\x82yw Ajdukiewicza obejmowa\xc5\x82 jednak nie tylko jego bezpo\xc5\x9brednich uczni\xc3\xb3w, ale bardzo wielu filozof\xc3\xb3w i logik\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy podejmowali zagadnienia poruszane przez niego w pracach naukowych, na wyk\xc5\x82adach i organizowanych przez niego seminariach i konferencjach. W\xc5\x9br\xc3\xb3d uczonych przedwojennych inspiracja my\xc5\x9bl\xc4\x85 Ajdukiewicza szczeg\xc3\xb3lnie wyra\xc5\xbana jest u Henryka Mehlberga, filozofa nauki i matematyki; Marii Kokoszy\xc5\x84skiej-Lutmanowej, logika i filozofa nauki; Izydory D\xc4\x85mbskiej, wszechstronnego filozofa interesuj\xc4\x85cego si\xc4\x99 szczeg\xc3\xb3lnie semiotyk\xc4\x85; Seweryny \xc5\x81uszczewskiej-Rohmanowej, interesuj\xc4\x85cej si\xc4\x99 j\xc4\x99zykiem nauki i teori\xc4\x85 wiedzy; Janiny Hosiasson-Lindenbaumowej, rozwijaj\xc4\x85cej Ajdukiewiczowskie idee co do probabilistycznego uprawomocnienia rozumowa\xc5\x84 zawodnych. Po wojnie do filozof\xc3\xb3w i logik\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3rych Ajdukiewicz wywar\xc5\x82 najwi\xc4\x99kszy wp\xc5\x82yw nale\xc5\xbceli Klemens Szaniawski, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy problematyk\xc4\x99 probabilistycznego uzasadnienia rozumowa\xc5\x84 zawodnych z badaniami nad teori\xc4\x85 decyzji i racjonalno\xc5\x9bci; Halina Mortimer, uczennica Szaniawskiego i Ajdukiewicza, tak\xc5\xbce zajmuj\xc4\x85ca si\xc4\x99 logik\xc4\x85 indukcji; Jerzy Pelc, kt\xc3\xb3ry podj\xc4\x85\xc5\x82 szeroko zakrojone badania semiotyczne; Witold Marciszewski, badaj\xc4\x85cy relacje zagadnie\xc5\x84 pragmatycznych i og\xc3\xb3lnologicznych; Marian Prze\xc5\x82\xc4\x99cki, zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 logiczn\xc4\x85 rekonstrukcj\xc4\x85 teorii empirycznych w aspekcie semantycznym; Ryszard W\xc3\xb3jcicki, podejmuj\xc4\x85cy to samo zagadnienie w aspekcie pragmatycznym.\n_START_SECTION_\nNagrody i wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia\n_START_PARAGRAPH_\nZosta\xc5\x82 odznaczony Krzy\xc5\xbcem Oficerskim (1951) i Krzy\xc5\xbcem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (1954).'