b'\n_START_ARTICLE_\nTowarzystwo Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ziemi Kutnowskiej\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nTPZK zosta\xc5\x82o zorganizowane w 1972 roku staraniem miejscowej inteligencji. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 kontynuatorem dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wcze\xc5\x9bniej istniej\xc4\x85cego w Kutnie ruchu spo\xc5\x82ecznego, realizuj\xc4\x85cego idee regionalizmu poprzez Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, powo\xc5\x82ane w 1911 i  Towarzystwo Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Kutna, utworzone w 1937, kt\xc3\xb3rego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 przerwa\xc5\x82a II wojna \xc5\x9bwiatowa i okupacja niemiecka. W warunkach politycznych Polski Ludowej, po 1945, d\xc5\x82ugo nie by\xc5\x82o mo\xc5\xbcliwe reaktywowanie stowarzyszenia regionalnego o podobnym charakterze._NEWLINE_Pierwsze za\xc5\x82o\xc5\xbcycielskie zebranie Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ziemi Kutnowskiej, z udzia\xc5\x82em 34 os\xc3\xb3b i pod przewodnictwem Jana Marciniaka, odby\xc5\x82o si\xc4\x99 21 stycznia 1972 w Miejskiej Bibliotece Publicznej, stanowi\xc4\x85cej siedzib\xc4\x99 TPZK przez nast\xc4\x99pne dziesi\xc4\x99\xc4\x87 lat. Wy\xc5\x82oniono w\xc3\xb3wczas Komitet Organizacyjny, przekszta\xc5\x82cony trzy miesi\xc4\x85ce p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w Zarz\xc4\x85d, po zatwierdzeniu statutu 21 kwietnia 1972 r. i wpisaniu Towarzystwa do rejestru stowarzysze\xc5\x84 wojew\xc3\xb3dztwa \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego. Sk\xc5\x82ad Zarz\xc4\x85du stanowili: Stefan Talikowski, adwokat \xe2\x80\x93 przewodnicz\xc4\x85cy, Adam Bednarek, pedagog i reprezentant w\xc5\x82adz o\xc5\x9bwiatowych powiatu \xe2\x80\x93 wiceprzewodnicz\xc4\x85cy, Jan Marciniak, dyrektor Biblioteki \xe2\x80\x93 sekretarz oraz cz\xc5\x82onkowie \xe2\x80\x93 Gra\xc5\xbcyna Kin-Rzymkowska (w\xc3\xb3wczas Majewska), dyrektor Muzeum w Oporowie, Urszula Macher, prawnik W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Karczewski, przedstawiciel w\xc5\x82adz kultury powiatu, Jadwiga Brodowicz. Ponadto aktywnie uczestniczyli w pracach organizacyjnych: Jan Sawicki, redaktor Wiadomo\xc5\x9bci Kutnowskich, pedagodzy \xe2\x80\x93 Henryk Lesiak, Maria Bednarek, Zofia Marcinkiewicz, Wies\xc5\x82awa Rybczy\xc5\x84ska, Jan Pychy\xc5\x84ski, dyrektor Szko\xc5\x82y Muzycznej, arty\xc5\x9bci plastycy \xe2\x80\x93 Krystyna Brzozowska i Stanis\xc5\x82aw Kurman, Janusz Krzemi\xc5\x84ski, prezes Kutnowskiego Oddzia\xc5\x82u PTTK, Mariusz Wieczorkowski, przewodnicz\xc4\x85cy Kutnowskiej Komisji Opieki nad Zabytkami przy PTTK, Stefan Pawlak, kolekcjoner pami\xc4\x85tek kutnowskich, Franciszka Gondek, kierownik \xc5\x9awietlicy Mi\xc4\x99dzysp\xc3\xb3\xc5\x82dzielnianej, Jadwiga Pukaczewska, pracownik \xe2\x80\x9eARGED-u\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nCele i dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nStatut Towarzystwa wyznaczy\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wne cele jego dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci, obejmuj\xc4\x85ce ochron\xc4\x99 oraz popularyzacj\xc4\x99 dziedzictwa kulturowego materialnego i duchowego powiatu kutnowskiego, a tak\xc5\xbce w\xc5\x82\xc4\x85czanie si\xc4\x99 we wszelkie inicjatywy s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ce wszechstronnemu rozwojowi regionu. Nowo utworzone stowarzyszenie regionalne z latami ros\xc5\x82o liczebnie i intensyfikowa\xc5\x82o swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87, mimo do\xc5\x9bwiadczanych trudno\xc5\x9bci oraz cz\xc4\x99sto w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci braku wsparcia ze strony lokalnych w\xc5\x82adz. Rozszerzy\xc5\x82o te\xc5\xbc zakres swoich wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w na teren powiatu, tworz\xc4\x85c trzy oddzia\xc5\x82y \xe2\x80\x93 w Kro\xc5\x9bniewicach w 1995, Bedlnie w 1999, w Krzy\xc5\xbcanowie w 1999._NEWLINE_Dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 statutowa finansowana jest ze sk\xc5\x82adek cz\xc5\x82onkowskich, dotacji samorz\xc4\x85dowych miasta Kutna i powiatu oraz z dochod\xc3\xb3w z darowizn i um\xc3\xb3w sponsorskich na reklam\xc4\x99, zbi\xc3\xb3rek pieni\xc4\x99\xc5\xbcnych, sprzeda\xc5\xbcy wydawnictw regionalnych._NEWLINE_Kadr\xc4\x99 starych dzia\xc5\x82aczy\xe2\x80\x93regionalist\xc3\xb3w stopniowo zast\xc4\x99powa\xc5\x82a m\xc5\x82odsza generacja Kutnowian, zasiadaj\xc4\x85ca w wielokrotnie zmieniaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 sk\xc5\x82adach zarz\xc4\x85d\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rymi kierowali kolejno prezesi: Stefan Talikowski, adwokat, kolekcjoner dzie\xc5\x82 sztuki (1972-1980), Henryk Lesiak, pedagog, dyrektor Biblioteki Miejskiej (1980\xe2\x80\x931989), od 1989 Andrzej Urbaniak, historyk, dyrektor Muzeum Regionalnego w Kutnie i Muzeum w Kro\xc5\x9bniewicach. Zarz\xc4\x85d kadencji wybrany na lata 2004\xe2\x80\x932008 dzia\xc5\x82a w sk\xc5\x82adzie: Andrzej Urbaniak \xe2\x80\x93 prezes, Miros\xc5\x82awa Kowalczyk \xe2\x80\x93 wiceprezes, Marek W\xc3\xb3jkowski \xe2\x80\x93 wiceprezes, Krystyna Pro\xc5\x9bniewska \xe2\x80\x93 skarbnik, Maria Wierzbicka \xe2\x80\x93 sekretarz oraz cz\xc5\x82onkowie \xe2\x80\x93 Mariola Baranowska, Marianna Ci\xc4\x99gowska, Andrzej Czajkowski, Andrzej Latos._NEWLINE_W 1984 TPZK pozyska\xc5\x82o now\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 w zabytkowym dworku modrzewiowym z 1 po\xc5\x82. XIX w. przy ul. G. Narutowicza 20. Mie\xc5\x9bci on biuro organizacyjne, sal\xc4\x99 posiedze\xc5\x84 zarz\xc4\x85du, sal\xc4\x99 odczytow\xc4\x85, galeri\xc4\x99 malarzy nieprofesjonalnych, bibliotek\xc4\x99 i punkt sprzeda\xc5\xbcy wydawnictw regionalnych. W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci funkcjonowa\xc5\x82a w nim r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc galeria i pracownia rze\xc5\xbaby ludowej, otwarta w 1981._NEWLINE_Do dorobku Towarzystwa nale\xc5\xbc\xc4\x85 badania naukowe po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone historii Kutna i powiatu kutnowskiego oraz czasom wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym, prowadzone przez cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Towarzystwa i naukowc\xc3\xb3w ze \xc5\x9brodowisk uniwersyteckich. Ich rezultatem s\xc4\x85 publikacje drukowane w\xc5\x82asnym kosztem, przy wsparciu finansowym w\xc5\x82adz miasta i powiatu oraz sponsor\xc3\xb3w. Najwa\xc5\xbcniejsze z nich to: monografia Kutna, wydana w 1984, obecnie w przygotowaniu II wydanie, 17 ksi\xc4\x85\xc5\xbcek \xe2\x80\x93 prac monograficznych, redagowanie i druk dwutygodnika G\xc5\x82os Kutnowski w latach 1987 \xe2\x80\x93 1989, a od 1997 druk rocznika Kutnowskie Zeszyty Regionalne z artyku\xc5\x82ami naukowymi i popularnonaukowymi, upowszechniaj\xc4\x85cymi dawne dzieje i tera\xc5\xbaniejszo\xc5\x9b\xc4\x87 Ziemi Kutnowskiej._NEWLINE_Obok wydawnictw, krajowy zasi\xc4\x99g ma akcja bicia medali pami\xc4\x85tkowych obejmuj\xc4\x85ca dwie serie \xe2\x80\x93 Generalsk\xc4\x85 oraz Ludzie i wydarzenia Ziemi Kutnowskiej, trwaj\xc4\x85ca od 1981 r. Wyemitowano dot\xc4\x85d 29 medali, kt\xc3\xb3re zaprojektowali polscy arty\xc5\x9bci medalierzy: Ewa Olszewska-Borys, Stanis\xc5\x82awa W\xc4\x85tr\xc3\xb3bska-Frindt, Grzegorz Kowalski, Jerzy i Krystian Jarnuszkiewicz, Robert Kotowicz. Towarzystwo podj\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 tak\xc5\xbce organizacji Muzeum Regionalnego, powo\xc5\x82anego w 1981 i Archiwum Miejskiego. Zainicjowa\xc5\x82o w 1994 roku doroczne obchody Dni Kutna oraz w 1998 roku Dni Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ziemi Kutnowskiej i Kutnowskie Spotkania Kolekcjonerskie, a obecnie organizuje Uniwersytet Trzeciego Wieku, wsp\xc3\xb3lnie z w\xc5\x82adzami miasta i powiatu i Wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 Szko\xc5\x82\xc4\x85 Gospodarki Krajowej._NEWLINE_Staraniem dzia\xc5\x82aczy TPZK zosta\xc5\x82y ufundowane na terenie Kutna i powiatu kutnowskiego tablice upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ce miejsca wa\xc5\xbcnych wydarze\xc5\x84 historycznych i ludzi z nimi zwi\xc4\x85zanych. Po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone s\xc4\x85 one powstaniu styczniowemu (1983), 37 \xc5\x81\xc4\x99czyckiemu Pu\xc5\x82kowi Piechoty im. ks. J\xc3\xb3zefa Poniatowskiego (1983), Katy\xc5\x84czykom Ziemi Kutnowskiej (1990, 1993), kutnowskiej synagodze zniszczonej w 1941 przez Niemc\xc3\xb3w (1992), zag\xc5\x82adzie kutnowskich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w, prof. Bronis\xc5\x82awowi Oyrzanowskiemu (1998), dr Antoniemu Troczewskiemu (1998), prof. Jerzemu Grochowskiemu w Ostrowach (1999) i 100-leciu powstania Stacji Do\xc5\x9bwiadczalno-Rolniczej w Go\xc5\x82\xc4\x99biewie (1999). Tablicami uczczono tak\xc5\xbce pami\xc4\x99\xc4\x87 Kutnowian pochowanych na zniszczonym cmentarzu \xc5\xbcydowskim i cmentarzu augsbursko-ewangelickim oraz \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z bitwy nad Bzur\xc4\x85 w 1939 r. pochowanych w Kutnie. Sta\xc5\x82\xc4\x85 opiek\xc4\x85 otoczono zabytkowe groby na starym cmentarzu rzymskokatolickim, sukcesywnie poddaj\xc4\x85c renowacji niszczej\xc4\x85ce nagrobki, finansowanej ze zbi\xc3\xb3rek pieni\xc4\x99\xc5\xbcnych w czasie \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Wszystkich \xc5\x9awi\xc4\x99tych. Obecnie TPZK uczestniczy w projektach budowy dw\xc3\xb3ch pomnik\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 genera\xc5\x82a W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Andersa w Kro\xc5\x9bniewicach i Marsza\xc5\x82ka J\xc3\xb3zefa Pi\xc5\x82sudskiego w Kutnie._NEWLINE_Towarzystwo od wielu lat wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracuje z plac\xc3\xb3wkami kultury, szko\xc5\x82ami, stowarzyszeniami kultury, kombatantami, samorz\xc4\x85dami lokalnymi, organizuj\xc4\x85c wsp\xc3\xb3lnie sesje naukowe i popularnonaukowe, odczyty, wystawy historyczne i artystyczne, konkursy, koncerty, imprezy turystyczno-krajoznawcze, wycieczki po kraju i zagranic\xc4\x99, rajdy m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowe piesze oraz rowerowe po Ziemi Kutnowskiej. Patronuje te\xc5\xbc ruchowi kolekcjonerskiemu szeroko rozwini\xc4\x99temu w\xc5\x9br\xc3\xb3d cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w TPZK. Spotkania i wystawy kolekcjoner\xc3\xb3w w szko\xc5\x82ach s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 popularyzacji historii, tak\xc5\xbce lokalnej i u\xc5\x9bwiadamianiu konieczno\xc5\x9bci ochrony jej materialnych \xc5\x9bwiadectw. W dokonaniach TPZK powa\xc5\xbcny wk\xc5\x82ad w ostatnim dziesi\xc4\x99cioleciu maj\xc4\x85 aktywnie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce Oddzia\xc5\x82y w Bedlnie, Kro\xc5\x9bniewicach i Krzy\xc5\xbcanowie. Kolejne Zarz\xc4\x85dy kutnowskiego TPZK utrzymuj\xc4\x85 bliskie kontakty z towarzystwami regionalnymi w s\xc4\x85siednich powiatach oraz z Rad\xc4\x85 Krajow\xc4\x85 Regionalnych Towarzystw Kultury, w kt\xc3\xb3rej w\xc5\x82adzach zasiada\xc5\x82 prezes Andrzej Urbaniak._NEWLINE_Towarzystwo Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ziemi Kutnowskiej znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 w Encyklopedii Powszechnej PWN, wydanej w 1995  i w S\xc5\x82owniku Miast Polskich w 1999. Ponadto TPZK w 1985 otrzyma\xc5\x82o Dyplom Ministra Kultury i Sztuki, w 1986 znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 w \xe2\x80\x9ez\xc5\x82otej dziesi\xc4\x85tce\xe2\x80\x9d w konkursie na najlepsze towarzystwo regionalne w kraju, w 1987 uhonorowano je Nagrod\xc4\x85 Wojewody P\xc5\x82ockiego, w 1997 Listami Gratulacyjnymi Marsza\xc5\x82ka Sejmu i Marsza\xc5\x82ka Senatu, w 2003 Nagrod\xc4\x85 Starosty Kutnowskiego._NEWLINE_W lutym 2015 roku Zarz\xc4\x85d\xc2\xa0Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ziemi Kutnowskiej utworzy\xc5\x82\xc2\xa0O\xc5\x9brodek Dokumentacji i Bada\xc5\x84 Ziemi Kutnowskiej przy TPZK.\xc2\xa0'