b'\n_START_ARTICLE_\nHenryk Prajs\n_START_PARAGRAPH_\nHenryk Prajs (ur. 30 grudnia 1916 w G\xc3\xb3rze Kalwarii jako Abram Chaim Prajs, zm. 25 kwietnia 2018) \xe2\x80\x93 polski dzia\xc5\x82acz spo\xc5\x82eczny i kombatancki pochodzenia \xc5\xbcydowskiego, uczestnik II wojny \xc5\x9bwiatowej.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nPochodzi\xc5\x82 z ubogiej rodziny \xc5\xbcydowskiej z G\xc3\xb3ry Kalwarii. Jego rodzicami byli Dawid Prajs (zm. w 1918 w wyniku bandyckiej napa\xc5\x9bci) oraz krawcowa Go\xc5\x82da Messing (c\xc3\xb3rka radnego miejskiego Izraela Messinga). Mia\xc5\x82 dwoje rodze\xc5\x84stwa; starsz\xc4\x85 siostr\xc4\x99 Go\xc5\x82d\xc4\x99 i m\xc5\x82odszego brata Dawida. Po \xc5\x9bmierci ojca wychowywany by\xc5\x82 przez swojego stryja Jankiela. W m\xc5\x82odo\xc5\x9bci by\xc5\x82 dzia\xc5\x82aczem syjonistycznym. Za namow\xc4\x85 matki kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w zawodzie krawieckim i utrzymywa\xc5\x82 si\xc4\x99 z terminowania w miejscowych zak\xc5\x82adach krawieckich i kaletniczych. Od 1937 s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w 3 pu\xc5\x82ku Szwole\xc5\xbcer\xc3\xb3w Mazowieckich im. Pu\xc5\x82kownika Jana Kozietulskiego w Suwa\xc5\x82kach, a nast\xc4\x99pnie uko\xc5\x84czy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 podoficersk\xc4\x85 (dos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 stopnia porucznika). Po agresji III Rzeszy na Polsk\xc4\x99 bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 wraz z macierzyst\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 w polskiej wojnie obronnej wrze\xc5\x9bnia 1939. W sk\xc5\x82adzie Suwalskiej Brygady Kawalerii jako kapral uczestniczy\xc5\x82 3 wrze\xc5\x9bnia w kontrnatarciu na terenie Prus Wschodnich, za\xc5\x9b 14 wrze\xc5\x9bnia zosta\xc5\x82 ci\xc4\x99\xc5\xbcko ranny w trakcie bitwy pod Olszewem i 17 wrze\xc5\x9bnia trafi\xc5\x82 do niewoli sowieckiej, w kt\xc3\xb3rej przebywa\xc5\x82 przez trzy miesi\xc4\x85ce. _NEWLINE_W czasie okupacji niemieckiej pocz\xc4\x85tkowo przebywa\xc5\x82 w getcie w rodzinnej G\xc3\xb3rze Kalwarii, z kt\xc3\xb3rego zbieg\xc5\x82. Reszt\xc4\x99 okupacji sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 pod przybranym nazwiskiem Feliks \xc5\xbbo\xc5\x82\xc4\x85dek, ukrywany przez rodzin\xc4\x99 Pokorskich z Rozniszewa (rodzina Pokorskich zosta\xc5\x82a za pomoc Henrykowi Prajsowi odznaczona medalem Sprawiedliwy W\xc5\x9br\xc3\xb3d Narod\xc3\xb3w \xc5\x9awiata). W czasie holocaustu straci\xc5\x82 ca\xc5\x82\xc4\x85 rodzin\xc4\x99 i przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82. Zaraz po wojnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do G\xc3\xb3ry Kalwarii, gdzie uko\xc5\x84czy\xc5\x82 technikum ogrodnicze. Do 1968 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 \xc5\x82awnika. W 1949 po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Czes\xc5\x82aw\xc4\x99 Mari\xc4\x99 Wasilewsk\xc4\x85, a w 1950 przysz\xc5\x82a na \xc5\x9bwiat ich jedyna c\xc3\xb3rka Eugenia Ma\xc5\x82gorzata._NEWLINE_Zaanga\xc5\xbcowany by\xc5\x82 w szereg dzia\xc5\x82a\xc5\x84 na rzecz zachowania pami\xc4\x85tek po kalwaryjskich \xc5\xbbydach. Przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy innymi do ogrodzenia \xc5\xbcydowskiego kirkutu. Przekaza\xc5\x82 liczne eksponaty do zbior\xc3\xb3w Muzeum Historii \xc5\xbbyd\xc3\xb3w Polskich POLIN, w tym spisan\xc4\x85 przez siebie w czasie okupacji w j\xc4\x99zyku jidysz histori\xc4\x99 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z G\xc3\xb3ry Kalwarii. W momencie poprzedzaj\xc4\x85cym \xc5\x9bmier\xc4\x87 by\xc5\x82 ostatnim \xc5\xbbydem z G\xc3\xb3ry Kalwarii. By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem Stowarzyszenia \xc5\xbbydowski Dom Seniora Moszaw Zkenim. Henryk Prajs by\xc5\x82 tak\xc5\xbce ostatnim \xc5\xbcyj\xc4\x85cym \xc5\xbco\xc5\x82nierzem 3. Pu\xc5\x82ku Szwole\xc5\xbcer\xc3\xb3w Mazowieckich, bior\xc4\x85c czynny udzia\xc5\x82 w popularyzacji tradycji polskiej kawalerii. By\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 i aktywnym cz\xc5\x82onkiem Honorowego Szwadronu Trzeciego Pu\xc5\x82ku Szwole\xc5\xbcer\xc3\xb3w. Przez wiele lat co roku uczestniczy\xc5\x82 w uroczysto\xc5\x9bciach rocznicowych bitwy pod Olszewem. By\xc5\x82 bohaterem jednego z odcink\xc3\xb3w serialu dokumentalnego TVP z serii Notacje historyczne. _NEWLINE_25 stycznia 2017 w warszawskiej Synagodze im. Ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc3\xb3w No\xc5\xbcyk\xc3\xb3w z okazji setnych urodzin Henryka Prajsa odby\xc5\x82a si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87, w trakcie kt\xc3\xb3rej Dyrektor Gabinetu Szefa Urz\xc4\x99du do Spraw Kombatant\xc3\xb3w i Os\xc3\xb3b Represjonowanych, Jacek Pola\xc5\x84czyk, wr\xc4\x99czy\xc5\x82 Henrykowi Prajsowi w imieniu p.o. Szefa UdSKiOR Jana J\xc3\xb3zefa Kasprzyka pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 szabl\xc4\x99._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 25 kwietnia 2018 w wieku 101 lat. 29 kwietnia 2018 zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu \xc5\xbcydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie. W uroczysto\xc5\x9bci pogrzebowej wzi\xc4\x99li udzia\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy innymi szef Urz\xc4\x99du do Spraw Kombatant\xc3\xb3w i Os\xc3\xb3b Represjonowanych Jan J\xc3\xb3zef Kasprzyk i naczelny rabin Polski Michael Schudrich.'