b'\n_START_ARTICLE_\n9 Pu\xc5\x82k U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ma\xc5\x82opolskich\n_START_SECTION_\nFormowanie\n_START_PARAGRAPH_\nW listopadzie 1918 roku przyst\xc4\x85piono w D\xc4\x99bicy do formowania ma\xc5\x82opolskiego pu\xc5\x82ku kawalerii. Jego organizatorem i pierwszym dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 rotmistrz J\xc3\xb3zef Dunin-Borkowski. Pu\xc5\x82k zorganizowany zosta\xc5\x82 na wz\xc3\xb3r kawalerii legion\xc3\xb3w z 1917 roku, wed\xc5\x82ug regulaminu niemieckiego. 21 listopada 1918 roku wyruszy\xc5\x82 na front polsko-ukrai\xc5\x84ski 1 szwadron. Pozosta\xc5\x82e szwadrony do\xc5\x82\xc4\x85cza\xc5\x82y do pu\xc5\x82ku stopniowo, w miar\xc4\x99 formowania. W grudniu 1918 roku na froncie, z ochotnik\xc3\xb3w lwowskich sformowano kompani\xc4\x99 piechoty, kt\xc3\xb3ra nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82a wcielona do pu\xc5\x82ku. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w grudniu do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do pu\xc5\x82ku 2 szwadron z plutonem ckm. 3 szwadron wyruszy\xc5\x82 na front w lutym 1919 roku, skierowany zosta\xc5\x82 jednak na \xc5\x9al\xc4\x85sk Cieszy\xc5\x84ski. Do pu\xc5\x82ku do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 w maju, w czasie polskiej ofensywy. Tak\xc5\xbce w maju do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 4 szwadron, jednak tylko w sk\xc5\x82adzie jednego plutonu konnego. Z powodu strat wycofany zosta\xc5\x82 do D\xc4\x99bicy, sk\xc4\x85d po ponownym zorganizowaniu powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do pu\xc5\x82ku w grudniu 1919 roku. Do czerwca 1919 roku pu\xc5\x82k wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 pod nazw\xc4\x85 pu\xc5\x82ku strzelc\xc3\xb3w konnych, kiedy to otrzyma\xc5\x82 nazw\xc4\x99 9 pu\xc5\x82k u\xc5\x82an\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nWojna polsko-ukrai\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nW zwi\xc4\x85zku z opanowaniem Lwowa i Ma\xc5\x82opolski Wschodniej a\xc5\xbc do linii rzeki San przez oddzia\xc5\x82y ukrai\xc5\x84skie, w listopadzie 1918 roku wybuch\xc5\x82a wojna polsko-ukrai\xc5\x84ska. 21 listopada 1918 roku wyruszy\xc5\x82 na front polsko-ukrai\xc5\x84ski 1 szwadron z plutonem karabin\xc3\xb3w maszynowych. Skierowany do Przemy\xc5\x9bla, os\xc5\x82ania\xc5\x82 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 do Lwowa. W dniach 23\xe2\x80\x9329 grudnia 1918 roku szwadron wzi\xc4\x85\xc5\x82 bezpo\xc5\x9bredni udzia\xc5\x82 w odsieczy Lwowa w sk\xc5\x82adzie grupy p\xc5\x82ka Sopotnickego. Po powrocie ze Lwowa, stopniowo wzmacniany, od 2 stycznia 1919 roku broni\xc5\x82 odcinka Medyka \xe2\x80\x93 S\xc4\x85dowa Wisznia, a\xc5\xbc do majowej ofensywy 1919 roku. W zwi\xc4\x85zku ze spodziewan\xc4\x85 ofensyw\xc4\x85, dwa szwadrony liniowe i szwadron karabin\xc3\xb3w maszynowych scalono jako pu\xc5\x82k strzelc\xc3\xb3w konnych i przydzielono do 4 Dywizji Piechoty. W trakcie reorganizacji przyby\xc5\x82 z D\xc4\x99bicy 4 szwadron zapasowy. Dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 pu\xc5\x82ku zosta\xc5\x82 mjr Zygmunt Bartma\xc5\x84ski._NEWLINE_ Ofensywa majowa i walki odwrotowe _NEWLINE__NEWLINE_Po prze\xc5\x82amaniu frontu ukrai\xc5\x84skiego pod Krysowicami przez 4 Dywizj\xc4\x99 Piechoty, pu\xc5\x82k dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w jej stra\xc5\xbcy przedniej. Po walkach pod Samborem i Krukienicami 19 maja 1919 roku pu\xc5\x82k zaj\xc4\x85\xc5\x82 Drohobycz. Nast\xc4\x99pnie w Stryju do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 3 szwadron. W trakcie dalszej ofensywy zaj\xc4\x85\xc5\x82 24 maja Ka\xc5\x82usz, 27 maja Stanis\xc5\x82aw\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 gdzie zdoby\xc5\x82 kilka poci\xc4\x85g\xc3\xb3w wy\xc5\x82adowanych \xc5\xbcywno\xc5\x9bci\xc4\x85 i sprz\xc4\x99tem wojskowym. Po kilkudniowym postoju pu\xc5\x82k przeszed\xc5\x82 do Halicza, gdzie cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo przeprawi\xc5\x82 si\xc4\x99 przez Dniestr, \xc5\x9bcigaj\xc4\x85c nieprzyjaciela do Podhajc. 10 czerwca oddzia\xc5\x82y ukrai\xc5\x84skie przesz\xc5\x82y do kontrnatarcia w kierunku Czortk\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Buczacz. Na po\xc5\x82udnie od Buczacza, pod Sorokami, pu\xc5\x82k stoczy\xc5\x82 ci\xc4\x99\xc5\xbckie walki odwrotowe odrywaj\xc4\x85c si\xc4\x99 od nieprzyjaciela. Przebija\xc5\x82 si\xc4\x99 przez Jezierzany, by ponownie walczy\xc4\x87 w odwrocie na terenie: Rohatyn \xe2\x80\x93 Sarnaki G\xc3\xb3rne \xe2\x80\x93 Naraj\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Babuch\xc3\xb3w. Dalszy odwr\xc3\xb3t nast\xc4\x85pi\xc5\x82 nad rzek\xc4\x99 \xc5\x9awirz, gdzie pu\xc5\x82k obsadzi\xc5\x82 odcinek obronny pod Hryhorowem. Podczas tych kilkudniowych walk obronnych nad \xc5\x9awirzem pu\xc5\x82k otrzyma\xc5\x82 nazw\xc4\x99: 9 pu\xc5\x82k u\xc5\x82an\xc3\xb3w oraz barwy proporczyk\xc3\xb3w pu\xc5\x82kowych._NEWLINE_ Ponowna ofensywa nad rzek\xc4\x85 \xc5\x9awirz _NEWLINE__NEWLINE_Przegrupowanie i wzmocnione oddzia\xc5\x82y polskie przesz\xc5\x82y ponownie do natarcia. Pu\xc5\x82k osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 Podwysokie i Kozow\xc4\x85, gdzie 2 lipca wcielony zosta\xc5\x82 do nowo formowanej 5 Brygady Jazdy. W dalszym po\xc5\x9bcigu pu\xc5\x82k walczy\xc5\x82 pod Ska\xc5\x82atem, gdzie 1 szwadron po brawurowej szar\xc5\xbcy zaj\xc4\x85\xc5\x82 Mytnic\xc4\x99. Ostatecznie dzia\xc5\x82ania wojenne zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 nad Zbruczem, gdzie pu\xc5\x82k, pod Podwo\xc5\x82oczyskami wszed\xc5\x82 w styczno\xc5\x9b\xc4\x87 z oddzia\xc5\x82ami sowieckimi.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82ania na Wo\xc5\x82yniu 1919 roku\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czonej wojnie polsko-ukrai\xc5\x84skiej przyst\xc4\x85piono do dzia\xc5\x82a\xc5\x84 zaczepnych na Wo\xc5\x82yniu, gdzie w okolicy R\xc3\xb3wnego zacz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 koncentrowa\xc4\x87 oddzia\xc5\x82y sowieckie. 9 sierpnia 1919 roku pu\xc5\x82k wyruszy\xc5\x82, w stra\xc5\xbcy przedniej brygady na R\xc3\xb3wne i 12 sierpnia zaj\xc4\x85\xc5\x82 Zdo\xc5\x82bun\xc3\xb3w. Nast\xc4\x99pnie pu\xc5\x82k wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad 4 Brygady Kawalerii, zajmuj\xc4\x85c Horodnic\xc4\x99. W okresie og\xc3\xb3lnego zastoju na froncie dochodzi\xc5\x82o do drobnych star\xc4\x87 z nieprzyjacielem. W pa\xc5\xbadzierniku 1919 roku pu\xc5\x82k wydzielono ze sk\xc5\x82adu brygady. Przeszed\xc5\x82 do samodzielnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 bojowych na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od linii kolejowej Kij\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Sarny. Pu\xc5\x82k rozmieszczony zosta\xc5\x82 na odcinku rzeki Ubor\xc4\x87, od Mi\xc5\x82aszewicz do Choczyna, broni\xc4\x85c tam kilku dogodnych przepraw. Na pocz\xc4\x85tku grudnia do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 nowo sformowany 4 szwadron, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 odwodem pu\xc5\x82ku. 24 grudnia pu\xc5\x82k uda\xc5\x82 si\xc4\x99 w po\xc5\x9bcig za sowieckim oddzia\xc5\x82em dywersyjnym, kt\xc3\xb3ry przeszed\xc5\x82 przez front. Po\xc5\x9bcig zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 rozbiciem oddzia\xc5\x82u dywersyjnego pod D\xc4\x85browic\xc4\x85 nad Horyniem. W lutym 1920 roku pu\xc5\x82k przetransportowano na odpoczynek pod R\xc3\xb3wne. Dwumiesi\xc4\x99czny post\xc3\xb3j wykorzystano na szkolenia i uzupe\xc5\x82nienia. Skompletowano 4 szwadrony liniowe, szwadron techniczny i szwadron karabin\xc3\xb3w maszynowych. Sformowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc plutony karabin\xc3\xb3w maszynowych dla poszczeg\xc3\xb3lnych szwadron\xc3\xb3w liniowych. W sk\xc5\x82ad nowo utworzonej 1 Dywizji Jazdy pu\xc5\x82k wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82adzie 420 u\xc5\x82an\xc3\xb3w i 16 karabin\xc3\xb3w maszynowych.\n_START_SECTION_\nZagon na Koziatyn\n_START_PARAGRAPH_\n24 kwietnia 1920 roku 4 Dywizja Kawalerii rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a dzia\xc5\x82ania w kierunku na Koziatyn. W trakcie dzia\xc5\x82a\xc5\x84 pocz\xc4\x85tkowych, 22 kwietnia trzeci szwadron rozbi\xc5\x82 podjazd sowieckiej kawalerii, otwieraj\xc4\x85c drog\xc4\x99 na Koziatyn. Wieczorem, 24 kwietnia, pu\xc5\x82k przeszed\xc5\x82 kilkana\xc5\x9bcie kilometr\xc3\xb3w za rzek\xc4\x99 S\xc5\x82ucz, przygotowuj\xc4\x85c atak. 25 kwietnia pu\xc5\x82k uderzy\xc5\x82 na Prut\xc3\xb3wk\xc4\x99 i odrzuci\xc5\x82 sowieck\xc4\x85 kawaleri\xc4\x99 w kierunku na \xc5\xbbytomierz. Zagon na Koziatyn wykonano w ci\xc4\x85gu 2 dni. Pod Halczy\xc5\x84cem stoczono walk\xc4\x99 z sowieckim poci\xc4\x85giem pancernym. 26 kwietnia oddzia\xc5\x82y dotar\xc5\x82y pod Koziatyn. Nocne natarcie na dworzec kolejowy nie przynios\xc5\x82o rozstrzygni\xc4\x99cia. Dopiero poranne uderzenie, przy wsparciu 14 pu\xc5\x82ku u\xc5\x82an\xc3\xb3w, odnios\xc5\x82o sukces. W trakcie kilkugodzinnej bitwy zmuszono do kapitulacji kilkuset sowieckich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Straty wynios\xc5\x82y 8 rannych u\xc5\x82an\xc3\xb3w. Zdobyto: 27 dzia\xc5\x82, 176 karabin\xc3\xb3w maszynowych, samoch\xc3\xb3d pancerny, 3 samoloty, 120 parowoz\xc3\xb3w i 3000 wagon\xc3\xb3w z \xc5\x82adunkiem.\n_START_SECTION_\nW po\xc5\x9bcigu nad Dniepr\n_START_PARAGRAPH_\nWojska sowieckie, zmuszone do odwrotu na Wo\xc5\x82yniu, odda\xc5\x82y \xc5\xbbytomierz, Berdycz\xc3\xb3w i Koroste\xc5\x84. 3 maja 1 Dywizja Kawalerii dotar\xc5\x82a pod Bia\xc5\x82\xc4\x85 Cerkiew. St\xc4\x85d pu\xc5\x82k, samodzielnie, ruszy\xc5\x82 na Rokitno. Miasto bronione by\xc5\x82o przez oddzia\xc5\x82y sowieckie, wspierane przez poci\xc4\x85gi pancerne. Szybkim natarciem 3 szwadron pu\xc5\x82ku zdoby\xc5\x82 dworzec kolejowy, zajmuj\xc4\x85c transport sprz\xc4\x99tu wojennego. Jednocze\xc5\x9bnie wojska polskie zaj\xc4\x99\xc5\x82y Kij\xc3\xb3w. Dalsze dzia\xc5\x82ania charakteryzowa\xc5\x82y si\xc4\x99 drobnymi starciami z op\xc3\xb3\xc5\xbanionymi w odwrocie oddzia\xc5\x82ami sowieckimi. 15 maja pu\xc5\x82k przeszed\xc5\x82 do Taraszczy, sk\xc4\x85d prowadzi\xc5\x82 dzia\xc5\x82ania ubezpieczaj\xc4\x85ce, docieraj\xc4\x85c do Korsunia.\n_START_SECTION_\nWojna obronna 1939 roku\n_START_PARAGRAPH_\nW pierwszych dniach wrze\xc5\x9bnia pu\xc5\x82k wysy\xc5\x82a\xc5\x82 patrole bojowe i prowadzi\xc5\x82 dzia\xc5\x82ania obronne w ramach Podolskiej BK. Od 10 wrze\xc5\x9bnia toczy\xc5\x82 on boje pod Uniejowem, w rejonie Wartkowic, Ozorkowa, Kutna i Grabiny. Od 18 wrze\xc5\x9bnia bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w prze\xc5\x82amywaniu okr\xc4\x85\xc5\xbcenia niemieckiego pod Sierakowem, W\xc3\xb3lk\xc4\x85 W\xc4\x99glow\xc4\x85 i Laskami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pu\xc5\x82ku przebi\xc5\x82a si\xc4\x99 do Warszawy i podzieli\xc5\x82a losy jej obro\xc5\x84c\xc3\xb3w._NEWLINE_Za kampani\xc4\x99 wrze\xc5\x9bniow\xc4\x85 sztandar pu\xc5\x82ku odznaczony zosta\xc5\x82 Krzy\xc5\xbcem Virtuti Militari, a dow\xc3\xb3dca \xe2\x80\x93 Krzy\xc5\xbcem Virtuti Militari IV kl. Krzy\xc5\xbcami Virtuti Militari V kl. odznaczono 13 oficer\xc3\xb3w i 20 szeregowych, natomiast Krzy\xc5\xbcami Walecznych \xe2\x80\x93 14 oficer\xc3\xb3w i 50 szeregowych.\n_START_SECTION_\nPolskie Si\xc5\x82y Zbrojne na Zachodzie\n_START_PARAGRAPH_\nPo kl\xc4\x99sce wrze\xc5\x9bniowej, jesieni\xc4\x85 1939 roku mjr Hugo Kornberger rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 zbieranie w jednym oddziale przybywaj\xc4\x85cych do Francji kawalerzyst\xc3\xb3w. Organizacja odbywa\xc5\x82a si\xc4\x99 na bazie szwadronu zapasowego 9 pu\xc5\x82ku z Stanis\xc5\x82awowa, kt\xc3\xb3ry w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci ewakuowany zosta\xc5\x82 do Francji. Naczelny W\xc3\xb3dz, Genera\xc5\x82 Sikorski zaakceptowa\xc5\x82 propozycj\xc4\x99 mjra Kornbergera, aby formowany Oddzia\xc5\x82 Rozpoznawczy 3 Dywizji Piechoty przej\xc4\x85\xc5\x82 tradycje 9 pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ma\xc5\x82opolskich. Oddzia\xc5\x82 formowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Bretanii, w rejonie miejscowo\xc5\x9bci Loyat. Po kl\xc4\x99sce Francji w 1940 roku oddzia\xc5\x82 ewakuowany zosta\xc5\x82 do Wielkiej Brytanii. Przez ca\xc5\x82y okres reorganizacji wojsk polskich stacjonuj\xc4\x85cych w Szkocji, Oddzia\xc5\x82 Rozpoznawczy utrzymywa\xc5\x82 barwy i tradycje pu\xc5\x82ku. 8 stycznia 1944 2 pu\xc5\x82k rozpoznawczy z Dywizji Grenadier\xc3\xb3w Pancernych przemianowano na 9 Pu\xc5\x82k U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ma\xc5\x82opolskich. Ju\xc5\xbc 5 marca 1945 roku z zal\xc4\x85\xc5\xbck\xc3\xb3w wydzielonych z pu\xc5\x82ku powsta\xc5\x82 5 pu\xc5\x82k pancerny. Nowy pu\xc5\x82k wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad 16 SBPanc, a u\xc5\x82ani przekazali wszystkie czo\xc5\x82gi do pu\xc5\x82ku pancernego. W styczniu 1945 pu\xc5\x82k przeniesiono do nowo formowanej 4 Dywizji Piechoty jako jej pu\xc5\x82k rozpoznawczy. Co prawda kolejny rozkaz nakazywa\xc5\x82 skierowanie 9 pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ma\xc5\x82opolskich do 16 SBPanc, ale odwo\xc5\x82ano go. Ostatecznie pu\xc5\x82k pozosta\xc5\x82 w sk\xc5\x82adzie 4 DP, a na wyposa\xc5\xbcenie otrzyma\xc5\x82 samochody pancerne Humber Mk. III, rozpoznawcze LRC Humber oraz nowoczesne samochody pancerne Staghound. Posiada\xc5\x82 tak\xc5\xbce transportery Universal Carrier oraz Loyd Carrier z przeciwpancernymi armatami 6-funtowymi.\n_START_SECTION_\nTradycje pu\xc5\x82ku i pami\xc4\x99\xc4\x87 o nim\n_START_PARAGRAPH_\n9 Pu\xc5\x82k U\xc5\x82an\xc3\xb3w kultywowa\xc5\x82 tradycje 9 Pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ksi\xc4\x99stwa Warszawskiego, kt\xc3\xb3ry w czasie kampanii napoleo\xc5\x84skiej 1812 wchodzi\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad dywizji lekkiej gen. Aleksandra Girardina. Po kapitulacji 1939 roku tradycje pu\xc5\x82ku przej\xc4\x85\xc5\x82 formowany we Francji Oddzia\xc5\x82 Rozpoznawczy. U\xc5\xbcywa\xc5\x82 on proporca pu\xc5\x82ku, a jego \xc5\xbco\xc5\x82nierze nosili barwy pu\xc5\x82ku na ko\xc5\x82nierzykach mundur\xc3\xb3w. Po kl\xc4\x99sce Francji oddzia\xc5\x82, ewakuowany do Szkocji podtrzymywa\xc5\x82 tradycje i barwy pu\xc5\x82ku a\xc5\xbc do ponownego sformowania 9 Pu\xc5\x82ku U\xc5\x82an\xc3\xb3w Ma\xc5\x82opolskich 8 stycznia 1944 roku._NEWLINE_Ko\xc5\x82o Pu\xc5\x82kowe zosta\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcone w Szkocji w 1946 roku. Pami\xc4\x85tki pu\xc5\x82kowe z\xc5\x82o\xc5\xbcono w Muzeum Wojska Polskiego w Banknock. Poza biuletynami Ko\xc5\x82o Pu\xc5\x82kowe wyda\xc5\x82o szereg pozycji bibliograficznych i graficznych.'