b'\n_START_ARTICLE_\nTadeusz Sendzimir\n_START_SECTION_\nRodzina\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 we Lwowie. By\xc5\x82 synem Kazimierza S\xc4\x99dzimira urz\xc4\x99dnika pa\xc5\x84stwowego w biurze nadzoru kopal\xc5\x84 soli oraz Wandy z Jask\xc5\x82owskich. Oboje rodzice po edukacji w Krakowie i Wiedniu osiedlili si\xc4\x99 na sta\xc5\x82e we Lwowie. Rodzina S\xc4\x99dzimir\xc3\xb3w wywodzi si\xc4\x99 spod Krakowa ze starej szlachty polskiej i piecz\xc4\x99towa\xc5\x82a si\xc4\x99 herbem Ostoja. Tadeusz by\xc5\x82 najstarszym z czworga rodze\xc5\x84stwa, we Lwowie uko\xc5\x84czy\xc5\x82 IV Gimnazjum Klasyczne i Wydzia\xc5\x82 Mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Mia\xc5\x82 czworo dzieci: in\xc5\xbcyniera Micha\xc5\x82a, \xc5\x9bpiewaka Stanis\xc5\x82awa, ekologa Jana Piotra oraz dziennikark\xc4\x99 Wand\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nKariera zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas I wojny \xc5\x9bwiatowej pracowa\xc5\x82 w kijowskich warsztatach samochodowych, a nast\xc4\x99pnie w Rosyjsko-Ameryka\xc5\x84skiej Izbie Handlowej, gdzie p\xc5\x82ynnie opanowa\xc5\x82 j\xc4\x99zyk angielski oraz rosyjski. Pod koniec wojny wyjecha\xc5\x82 przez W\xc5\x82adywostok do Szanghaju, gdzie za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 fabryk\xc4\x99 \xc5\x9brub, drutu i gwo\xc5\xbadzi._NEWLINE_W roku 1929 na kr\xc3\xb3tko wyjecha\xc5\x82 do USA, gdzie zaprojektowa\xc5\x82 lini\xc4\x99 galwanizacyjn\xc4\x85 w Butler w Pensylwanii. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Polski. W 1932 w Nowym Bytomiu uruchomiono walcark\xc4\x99 wed\xc5\x82ug jego pomys\xc5\x82u, a w 1933 w Kostuchnie (obecnie dzielnica Katowic) zbudowa\xc5\x82 cynkowni\xc4\x99 stosuj\xc4\x85c\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 w \xc5\x9bwiecie lini\xc4\x99 technologiczn\xc4\x85 ci\xc4\x85g\xc5\x82ego wy\xc5\xbcarzania i cynkowania blach stalowych na skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85 wed\xc5\x82ug tzw. procesu Sendzimira, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 wynalazc\xc4\x85. Zak\xc5\x82ad ten po raz pierwszy umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82 cynkowanie w spos\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3ry nie generowa\xc5\x82 truj\xc4\x85cych opar\xc3\xb3w i wyziew\xc3\xb3w kwas\xc3\xb3w. Prezydent Mo\xc5\x9bcicki, kt\xc3\xb3ry r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc5\x82 wynalazc\xc4\x85 i z wykszta\xc5\x82cenia chemikiem, zwiedzaj\xc4\x85c Kostuchn\xc4\x99 stwierdzi\xc5\x82 zdziwiony \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eTo nie cynkownia, to sanatorium\xe2\x80\x9d. W maju 1934 opracowa\xc5\x82 i uruchomi\xc5\x82 w Hucie Pok\xc3\xb3j oryginaln\xc4\x85 lini\xc4\x99 produkcyjn\xc4\x85 do walcowania cienkiej blachy na zimno wedle w\xc5\x82asnego pomys\xc5\x82u. Ca\xc5\x82y proces oparty by\xc5\x82 na walcowaniu blachy z r\xc3\xb3wnoczesnym jej rozci\xc4\x85ganiem. Linia pracowa\xc5\x82a przez kilkadziesi\xc4\x85t lat, produkuj\xc4\x85c pocz\xc4\x85tkowo 400 ton blachy miesi\xc4\x99cznie, by po ulepszeniach osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc4\x87 tu\xc5\xbc przed wybuchem wojny wydajno\xc5\x9b\xc4\x87 1000 ton._NEWLINE_Jego wynalazek spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z olbrzymim zainteresowaniem za granic\xc4\x85. W 1935 roku walcowni\xc4\x99 i cynkowni\xc4\x99 pomys\xc5\x82u Sendzimira zakupi\xc5\x82a francuska Fabrique de Fer de Maubeuge, instaluj\xc4\x85c j\xc4\x85 we francuskim mie\xc5\x9bcie Louvroil. Podobnego zakupu dokona\xc5\x82a inna francuska firma Chatillon Commentry oraz angielska firma John Summers. W 1938 roku kolejn\xc4\x85 licencj\xc4\x99 zakupi\xc5\x82a ameryka\xc5\x84ska firma Armco Steel, pi\xc4\x85ta na \xc5\x9bwiecie pot\xc4\x99ga przemys\xc5\x82u stalowego. Nadzoruj\xc4\x85c instalacje urz\xc4\x85dze\xc5\x84 wed\xc5\x82ug swoich pomys\xc5\x82\xc3\xb3w, Tadeusz Sendzimir w 1935 roku wyjecha\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca, a w 1938 do USA, tam zasta\xc5\x82 go wybuch II wojny \xc5\x9bwiatowej. Po wojnie pozosta\xc5\x82 na emigracji, gdzie nadal prowadzi\xc5\x82 sw\xc4\x85 firm\xc4\x99 specjalizuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 w projektowaniu maszyn do obr\xc3\xb3bki metalu. By\xc5\x82 posiadaczem 120 patent\xc3\xb3w w g\xc3\xb3rnictwie i metalurgii, z czego 73 w USA. Nale\xc5\xbca\xc5\x82 do znanych in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w polskiej emigracji. We wczesnych latach 80. ponad 90% \xc5\x9bwiatowej stali nierdzewnej przechodzi\xc5\x82o przez proces Sendzimira._NEWLINE_W Stanach Zjednoczonych S\xc4\x99dzimir zrealizowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j trzeci najbardziej znany wynalazek, tzw. walcowni\xc4\x99 planetarn\xc4\x85, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 walcowanie na gor\xc4\x85co. Urz\xc4\x85dzenie dzi\xc4\x99ki uk\xc5\x82adowi ma\xc5\x82ych walc\xc3\xb3w roboczych tocz\xc4\x85cych si\xc4\x99 po du\xc5\xbcych, wspieraj\xc4\x85cych walcach umo\xc5\xbcliwia w jednym przej\xc5\x9bciu zmienienie 200-milimetrowego bloku w 2-milimetrow\xc4\x85 blach\xc4\x99. Uproszcza\xc5\x82o to znacznie technik\xc4\x99 walcowania wymagaj\xc4\x85c\xc4\x85 wielokrotnych przej\xc5\x9b\xc4\x87 materia\xc5\x82u do uzyskania takiego samego stopnia rozwalcowania. Pomys\xc5\x82 zosta\xc5\x82 uznany za rewolucyjny i doczeka\xc5\x82 si\xc4\x99 szeregu wdro\xc5\xbce\xc5\x84 w fabrykach ameryka\xc5\x84skich, angielskich, szwedzkich, kanadyjskich i japo\xc5\x84skich._NEWLINE_W pocz\xc4\x85tkowych czasach komunizmu jego nazwisko nie by\xc5\x82o jednak wymieniane w polskich encyklopediach pomimo wielu zas\xc5\x82ug oraz mi\xc4\x99dzynarodowych sukces\xc3\xb3w wielu jego wynalazk\xc3\xb3w. Zmieni\xc5\x82o si\xc4\x99 to dopiero po doj\xc5\x9bciu do w\xc5\x82adzy Edwarda Gierka. Pod koniec \xc5\xbcycia za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 Fundacj\xc4\x99 Sendzimira, kt\xc3\xb3ra do dzisiaj propaguje zasady zr\xc3\xb3wnowa\xc5\xbconego rozwoju w Polsce. Dzi\xc5\x9b fundacja jest prowadzona m.in. przez jego syna, Jana Sendzimira._NEWLINE_Tadeusz Sendzimir zmar\xc5\x82 wskutek udaru, zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu w Bethlehem pod Waterbury (Connecticut) w trumnie z ocynkowanej stali, sporz\xc4\x85dzonej \xc5\x9bci\xc5\x9ble wed\xc5\x82ug jego technologii.\n_START_SECTION_\nOpinie o Sendzimirze\n_START_PARAGRAPH_\nW ko\xc5\x84cu lat 50. jedno z najbardziej fachowych pism bran\xc5\xbcy stalowej \xe2\x80\x9eMetal Bulletin\xe2\x80\x9d przedstawiaj\xc4\x85c sylwetk\xc4\x99 Tadeusza Sendzimira ocenia\xc5\x82o: \xe2\x80\x9eWielu fachowc\xc3\xb3w da\xc5\x82o swe nazwiska poszczeg\xc3\xb3lnym fazom proces\xc3\xb3w metalurgicznych, ale nieliczni z nich osi\xc4\x85gn\xc4\x99li tak\xc4\x85 s\xc5\x82aw\xc4\x99 jak Bessemer, Thomas czy Siemens. W ci\xc4\x85gu ostatnich dwudziestu lat pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 nowe nazwisko, kt\xc3\xb3re powinno by\xc4\x87 niew\xc4\x85tpliwie dodane do tych gigant\xc3\xb3w: nazwisko Sendzimira. Ten niezwyk\xc5\x82y wynalazca jest bowiem autorem trzech fenomenalnych proces\xc3\xb3w technologicznych...\xe2\x80\x9d'