b'\n_START_ARTICLE_\nKonkubinat\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nKobiet\xc4\x99 w takiej parze nazywa si\xc4\x99 konkubin\xc4\x85, m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x99 za\xc5\x9b konkubinem lub konkubentem. Wg Krystyny Slany s\xc5\x82owo konkubinat ma w polskim j\xc4\x99zyku potocznym zabarwienie pejoratywne. Stosowane na \xc5\x9bwiecie i w polskich naukowych publikacjach socjologicznych jest s\xc5\x82owo kohabitacja.\n_START_SECTION_\nW prawie rzymskim\n_START_PARAGRAPH_\nPrawo rzymskie zezwala\xc5\x82o na trwa\xc5\x82e wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcycie m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny i kobiety, przy czym m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\xbconaty, m\xc3\xb3g\xc5\x82 mie\xc4\x87 kilka konkubin. Cz\xc4\x99sto zwi\xc4\x85zek ten zachodzi\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy osobami kt\xc3\xb3re nie chcia\xc5\x82y b\xc4\x85d\xc5\xba nie mog\xc5\x82y zawrze\xc4\x87 ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa (np. senator z sw\xc4\x85 wyzwolenic\xc4\x85, \xc5\xbco\xc5\x82nierze i urz\xc4\x99dnicy prowincjonalni z kobietami z prowincji). Cesarze, jak Wespazjan czy Marek Aureliusz, po \xc5\x9bmierci \xc5\xbcon pozostawali w takim zwi\xc4\x85zku. Konstantyn Wielki zakaza\xc5\x82 konkubinatu obok ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa, sam konkubinat nabra\xc5\x82 charakteru monogamicznego, przypominaj\xc4\x85c p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo morganatyczne. Dzieci urodzone w takim zwi\xc4\x85zku by\xc5\x82y pozama\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skie (liberi naturales). Uznanie ich za ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skie mog\xc5\x82o nast\xc4\x85pi\xc4\x87 przez ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo rodzic\xc3\xb3w (legitimatio per subsequens matrimonium) o ile by\xc5\x82o to mo\xc5\xbcliwe, b\xc4\x85d\xc5\xba za zezwoleniem cesarza (legitimatio per rescriptum principis) na wniosek ojca w razie \xc5\x9bmierci matki, za\xc5\x9b w razie \xc5\x9bmierci ojca na wniosek samego dziecka o ile ojciec ustanowi\xc5\x82 je spadkobierc\xc4\x85 w tym celu; b\xc4\x85d\xc5\xba z ofert\xc4\x85 dla rady miejskiej (legitimatio per oblationem curiae) gdy ojciec darowa\xc5\x82 lub zapisywa\xc5\x82 w testamencie maj\xc4\x85tek synowi naturalnemu pod warunkiem \xc5\xbce zostanie radnym, c\xc3\xb3rce je\xc5\x9bli wyjdzie za radnego\n_START_SECTION_\nKonkubinat zarejestrowany\n_START_PARAGRAPH_\nW niekt\xc3\xb3rych pa\xc5\x84stwach (Holandia, Belgia, Luksemburg, Francja, Szwecja, Finlandia) ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w na ich nasilenie istnieje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 zarejestrowania konkubinatu, co powoduje podobne skutki prawne, jak \xc5\x9blub (tzn. prawo dziedziczenia, mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 pozywania o alimenty od konkubenta itp.)._NEWLINE_Zazwyczaj r\xc3\xb3\xc5\xbcnica mi\xc4\x99dzy zarejestrowanym konkubinatem a \xc5\x9blubem w tych krajach polega na tym, \xc5\xbce do tej rejestracji nie potrzeba organizowa\xc4\x87 uroczystej ceremonii z przysi\xc4\x99g\xc4\x85, lecz tylko z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 zgodne, pisemne o\xc5\x9bwiadczenie w stosownym urz\xc4\x99dzie, oraz nie trzeba przeprowadza\xc4\x87 sprawy rozwodowej w razie ch\xc4\x99ci zako\xc5\x84czenia tego zwi\xc4\x85zku, lecz r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 stosowne o\xc5\x9bwiadczenie przez jedn\xc4\x85 ze stron. O\xc5\x9bwiadczenie to jest zwyk\xc5\x82\xc4\x85 umow\xc4\x85 cywilnoprawn\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra mo\xc5\xbce zawiera\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe ustalenia zakresu wzajemnej odpowiedzialno\xc5\x9bci prawnej i maj\xc4\x85tkowej. W razie spor\xc3\xb3w maj\xc4\x85tkowych rozstaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 konkubenci mog\xc4\x85 dochodzi\xc4\x87 swoich praw na normalnej drodze cywilnoprawnej w oparciu o podpisane przez siebie wcze\xc5\x9bniej o\xc5\x9bwiadczenie.\n_START_SECTION_\nKonkubinat w innych pa\xc5\x84stwach\n_START_PARAGRAPH_\nW innej grupie pa\xc5\x84stw (USA, Kanada, Australia, Wielka Brytania i wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ych pa\xc5\x84stw Unii Europejskiej) nie ma mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci formalnego rejestrowania konkubinatu, ale istnieje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 dziedziczenia po konkubencie i dochodzenia od niego aliment\xc3\xb3w po przedstawieniu rzetelnych dowod\xc3\xb3w (\xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w, dokument\xc3\xb3w o wsp\xc3\xb3lnym mieszkaniu, posiadaniu wsp\xc3\xb3lnego konta bankowego itp.). W Australii udowodnienie istnienia takiego zwi\xc4\x85zku mo\xc5\xbce by\xc4\x87 podstaw\xc4\x85 do uzyskania prawa sta\xc5\x82ego pobytu i ubiegania si\xc4\x99 o obywatelstwo. Zwi\xc4\x85zek taki nazywa si\xc4\x99 "de facto married", w j\xc4\x99zyku potocznym u\xc5\xbcywa si\xc4\x99 zwrotu "de facto" lub "spouse". Wyra\xc5\xbcenia te nie s\xc4\x85 pejoratywne.\n_START_SECTION_\nKonkubinat w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nAktualnie w Polsce nie ma mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci rejestrowania konkubinat\xc3\xb3w ani praktycznego dochodzenia praw spadkowych (chyba \xc5\xbce z testamentu), alimentacyjnych dla konkubenta i jakichkolwiek innych z tytu\xc5\x82u pozostawania w konkubinacie._NEWLINE_Konkubenci jedynie s\xc4\x85 dla siebie osobami najbli\xc5\xbcszymi w rozumieniu prawa karnego, co rodzi pewne skutki w post\xc4\x99powaniu karnym (np. mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 odmowy zezna\xc5\x84 wobec konkubenta)._NEWLINE_W prawie cywilnym po \xc5\x9bmierci jednej ze stron, druga strona mo\xc5\xbce dochodzi\xc4\x87 renty, je\xc5\x9bli konkubinat by\xc5\x82 sta\xc5\x82y i d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82y. S\xc4\x85d mo\xc5\xbce przyzna\xc4\x87 to \xc5\x9bwiadczenie (jest to renta fakultatywna). Konkubent\xc3\xb3w uznaje si\xc4\x99 za osoby bliskie. S\xc4\x85d Najwy\xc5\xbcszy uzna\xc5\x82, \xc5\xbce konkubina mo\xc5\xbce spe\xc5\x82nia\xc4\x87 przes\xc5\x82anki do otrzymania renty i mo\xc5\xbce j\xc4\x85 otrzyma\xc4\x87, je\xc5\x9bli przyznanie tej renty nie krzywdzi\xc5\x82oby innych os\xc3\xb3b bliskich zmar\xc5\x82emu. Konkubina musi wykaza\xc4\x87, \xc5\xbce jest niezdolna do pracy, lub konieczne jest to ze wzgl\xc4\x99du na zajmowanie si\xc4\x99 wsp\xc3\xb3lnymi ma\xc5\x82ymi dzie\xc4\x87mi. Uznano, \xc5\xbce nie mo\xc5\xbce otrzyma\xc4\x87 ona renty wy\xc5\xbcszej ni\xc5\xbc dosta\xc5\x82aby \xc5\xbcona \xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85ca renty obligatoryjnej (kt\xc3\xb3ra jest przyznawana w zwi\xc4\x85zku z pokrewie\xc5\x84stwem, powinowactwem czy przysposobieniem)._NEWLINE_Ograniczenia wynikaj\xc4\x85ce z pozostawania w konkubinacie uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 wsp\xc3\xb3lne przysposobienie dziecka czy wsp\xc3\xb3lne sprawowanie funkcji opiekuna._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3\xc5\x82w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 maj\xc4\x85tkowa konkubent\xc3\xb3w mo\xc5\xbce powsta\xc4\x87 na og\xc3\xb3lnych zasadach prawa cywilnego. Przyjmuje si\xc4\x99, \xc5\xbce podstaw\xc4\x99 roszcze\xc5\x84 maj\xc4\x85tkowych stanowi\xc4\x85 wzajemne porozumienia, nazywane umowami konkubenckimi. W doktrynie podkre\xc5\x9bla si\xc4\x99, \xc5\xbce zasadnicza r\xc3\xb3\xc5\xbcnica mi\xc4\x99dzy umowami konkubenckimi a zwyk\xc5\x82ymi umowami maj\xc4\x85tkowymi wynika z za\xc5\x82o\xc5\xbcenia, \xc5\xbce w sytuacji konkubinatu dochodzi do formowania si\xc4\x99 stosunk\xc3\xb3w osobistych, podczas gdy w umowach maj\xc4\x85tkowych podstawowym za\xc5\x82o\xc5\xbceniem jest osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie celu gospodarczego.'