b"\n_START_ARTICLE_\nJean Froissart\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nNiewiele jest wiadomo o \xc5\xbcyciu Jeana Froissarta, a wszelkie informacje o nim pochodz\xc4\x85 z jego kroniki._NEWLINE_Pochodzi\xc5\x82 zapewne z zamo\xc5\xbcnej, mieszcza\xc5\x84skiej rodziny z Valenciennes, w hrabstwie Hainaut. Zgodnie z rodzinnymi tradycjami pocz\xc4\x85tkowo para\xc5\x82 si\xc4\x99 kupiectwem, lecz nast\xc4\x99pnie zwi\xc4\x85za\xc5\x82 swoj\xc4\x85 przysz\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 ze stanem duchownym, zostaj\xc4\x85c klerykiem. Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci literackie, zw\xc5\x82aszcza w zakresie uk\xc5\x82adania poezji, otwar\xc5\x82y mu drog\xc4\x99 na dwory mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adc\xc3\xb3w._NEWLINE_Najprawdopodobniej jego pierwszym patronem by\xc5\x82 Jean, hrabia Beaumont, brat hrabiego Hainaut, Wilhelma I. Zanim uko\xc5\x84czy\xc5\x82 24 lata, zosta\xc5\x82 zauwa\xc5\xbcony przez kr\xc3\xb3la Czech, Karola IV Luksemburskiego. Dzi\xc4\x99ki jego rekomendacji (w 1361) Froissart znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie Filipy, c\xc3\xb3rki hrabiego Wilhelma, kr\xc3\xb3lowej Anglii i ma\xc5\x82\xc5\xbconki Edwarda III. Opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Flandri\xc4\x99 i przez kolejne kilka lat przebywa\xc5\x82 w Anglii._NEWLINE_Na dworze kr\xc3\xb3lowej pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 dworskiego poety i swego rodzaju oficjalnego kronikarza. Nie ogranicza\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak wy\xc5\x82\xc4\x85cznie do przebywania w Londynie i monarszych rezydencjach wok\xc3\xb3\xc5\x82 miasta, takich jak Eltham, Windsor, zamek Leeds czy Berkhamsted, bowiem sporo podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 po kr\xc3\xb3lestwie i nie tylko. W 1365 na trzy miesi\xc4\x85ce wybra\xc5\x82 si\xc4\x99 do Szkocji, gdzie spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z kr\xc3\xb3lem Dawidem II. Przebywa\xc5\x82 te\xc5\xbc przez pewien czas w Walii. Kilkakrotnie opuszcza\xc5\x82 Angli\xc4\x99, by uda\xc4\x87 si\xc4\x99 na kontynent m.in. do Flandrii (odwiedza\xc5\x82 wtedy Valenciennes i Bruksel\xc4\x99, by\xc4\x87 mo\xc5\xbce w\xc3\xb3wczas nawi\xc4\x85za\xc5\x82 pewne znajomo\xc5\x9bci w\xc5\x9br\xc3\xb3d flandryjskich rod\xc3\xb3w panuj\xc4\x85cych) i do Francji, korzystaj\xc4\x85c z jednego z rozejm\xc3\xb3w w tocz\xc4\x85cej si\xc4\x99 wojnie stuletniej. W\xc3\xb3wczas to by\xc5\x82 w Awinionie, Bretanii i Akwitanii (1367). Do Londynu powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 towarzysz\xc4\x85c nast\xc4\x99pcy tronu (i zarazem namiestnikowi Akwitanii) Edwardowi. W nast\xc4\x99pnym roku Froissart uda\xc5\x82 si\xc4\x99, w sk\xc5\x82adzie orszaku Lionela ksi\xc4\x99cia Clarence, do Mediolanu, gdzie syn Edwarda III po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Violant\xc4\x99 Visconti, c\xc3\xb3rk\xc4\x99 ksi\xc4\x99cia Galeazza II. Mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce pozna\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tam obecnych Geoffrey\xe2\x80\x99a Chaucera i Petrark\xc4\x99 (cho\xc4\x87 w swoim dziele tylko raz wspomina wy\xc5\x82\xc4\x85cznie o Chaucerze jako cz\xc5\x82onku pewnego poselstwa z 1376). Nie do razu ruszy\xc5\x82 w drog\xc4\x99 powrotn\xc4\x85, zawita\xc5\x82 jeszcze do Rzymu i Ferrary. Na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o \xc5\x9bmierci kr\xc3\xb3lowej Filipy (1369) nie wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ju\xc5\xbc do Anglii, ale osiad\xc5\x82 we Flandrii._NEWLINE_W ci\xc4\x85gu nast\xc4\x99pnych lat wsparcie i opiek\xc4\x99 zapewniali mu kolejni mecenasi: Robert z Namur (z rodu hrabi\xc3\xb3w Flandrii), Wac\xc5\x82aw Luksemburski, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Luksemburga i Brabantu, jego ma\xc5\x82\xc5\xbconka Joanna, Guy de Ch\xc3\xa2tillon hrabia Blois i Enguerrand de Coucy. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie w tym czasie przyj\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x99cenia kap\xc5\x82a\xc5\x84skie i obj\xc4\x85\xc5\x82, dzi\xc4\x99ki hrabiemu Blois (od kt\xc3\xb3rego otrzymywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wyznaczon\xc4\x85 pensj\xc4\x99), probostwo w Estinnes-au-Mont, w Brabancie. Po 1383 zosta\xc5\x82 kapelanem hrabiego, otrzyma\xc5\x82 te\xc5\xbc kanoni\xc4\x99 w Chimay, blisko Li\xc3\xa8ge. Przez ca\xc5\x82y czas prowadzi\xc5\x82 prace nad swoj\xc4\x85 kronik\xc4\x85, jednocze\xc5\x9bnie nadal pisuj\xc4\x85c poezje. Jego autorstwa jest romans rycerski M\xc3\xa9liador, napisany dla Wac\xc5\x82awa Luksemburskiego (kt\xc3\xb3rego kr\xc3\xb3tkie ballady Froissart zebra\xc5\x82 w ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87), popularny p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w\xc5\x9br\xc3\xb3d rycerstwa. Wsparcie mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adc\xc3\xb3w i dochody z ko\xc5\x9bcielnych beneficj\xc3\xb3w umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y Froissartowi podejmowanie nowych podr\xc3\xb3\xc5\xbcy, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie po Francji. W 1388 zapu\xc5\x9bci\xc5\x82 si\xc4\x99 nawet na dalekie po\xc5\x82udnie, do hrabstw Foix i B\xc3\xa9arn. W 1392 przebywa\xc5\x82 w Pary\xc5\xbcu, natomiast trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej go\xc5\x9bci\xc5\x82 w Anglii na dworze kr\xc3\xb3la Ryszard II. O ostatnich latach \xc5\xbcycia kronikarza niewiele wiadomo, nieznana jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dok\xc5\x82adna data jego \xc5\x9bmierci, ani te\xc5\xbc okoliczno\xc5\x9bci zgonu. Prawdopodobnie zosta\xc5\x82 pochowany w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Monegundy w Chimay.\n_START_SECTION_\nDzie\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nNajwa\xc5\xbcniejszym dzie\xc5\x82em Froissarta s\xc4\x85 niew\xc4\x85tpliwie jego Kroniki, w pe\xc5\x82nym tytule Kronika Francji, Anglii, Szkocji, Hiszpanii, Bretonii, Gaskonii, Flandrii i kraj\xc3\xb3w s\xc4\x85siednich (franc. Chronique de France, Dangleterre, Descose, Despaigne, De Bretaigne, De Flandres. Et lieux circumvoisins). Obejmuje ona swoim zakresem wydarzenia z lat 1327 \xe2\x80\x93 1400. Prace nad nim rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 oko\xc5\x82o 1369, ju\xc5\xbc po \xc5\x9bmierci kr\xc3\xb3lowej Filipy i kontynuowa\xc5\x82 je przez reszt\xc4\x99 \xc5\xbcycia. Ksi\xc4\x99ga pierwsza powsta\xc5\x82a najpewniej w latach 1369 \xe2\x80\x93 1373, druga mi\xc4\x99dzy 1378 a 1388, trzecia 1390 \xe2\x80\x93 1396, a czwarta pomi\xc4\x99dzy 1389 \xe2\x80\x93 1400. Do naszych czas\xc3\xb3w zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 100 iluminowanych manuskrypt\xc3\xb3w \xe2\x80\x9edzie\xc5\x82a \xc5\xbcycia\xe2\x80\x9d Froissarta._NEWLINE_Wspominany wcze\xc5\x9bniej M\xc3\xa9liador jest rycerskim romansem, u\xc5\x82o\xc5\xbconym przez Froissarta z kr\xc3\xb3tkich utwor\xc3\xb3w jego mecenasa, Wac\xc5\x82awa Luksemburskiego. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z 79 poemat\xc3\xb3w (11 ballad, 16 virelais i 52 rondeaux)._NEWLINE_Inne jego utwory to: Dits et d\xc3\xa9bats (Le Temple d'Honneur, Le joli Mois de Mai, Le dit de la Marguerite, Le Dit dou Bleu Chevalier, Le D\xc3\xa9bat dou Cheval et dou L\xc3\xa9vrier, Le dit dou Florin, La Plaidoirie de la Rose et de la Violette), Le paradis d'amour, L'orloge amoureus, Lais amoureus et de Nostre Dame, Pastourelles, La Prison amoureuse."