b'\n_START_ARTICLE_\nSupermarine Scimitar\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nSupermarine Scimitar wywodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z linii eksperymentalnych typ\xc3\xb3w dwusilnikowych my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w pok\xc5\x82adowych projektowanych przez firm\xc4\x99 Supermarine tu\xc5\xbc po II wojnie \xc5\x9bwiatowej na zam\xc3\xb3wienie Royal Navy. Pocz\xc4\x85tkowo pracowano od 1945 roku nad projektem Type 505, realizuj\xc4\x85cym koncepcj\xc4\x99 samolotu pozbawionego podwozia, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 zmniejszenie masy i grubo\xc5\x9bci skrzyde\xc5\x82, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 by\xc5\x82a zainteresowana w\xc3\xb3wczas Admiralicja. Samolot taki mia\xc5\x82 by\xc4\x87 katapultowany, a nast\xc4\x99pnie mia\xc5\x82 l\xc4\x85dowa\xc4\x87 na elastycznej gumowej wyk\xc5\x82adzinie pok\xc5\x82adu, lecz w 1947 roku zarzucono ten pomys\xc5\x82 i nie dosz\xc5\x82o do budowy prototypu. Projekt Supermarine rozwijano jednak dalej, po powi\xc4\x99kszeniu wymiar\xc3\xb3w i zastosowaniu podwozia tr\xc3\xb3jpodporowego. Ministerstwo Zaopatrzenia wyda\xc5\x82o specyfikacj\xc4\x99 nr N.9/47 i zleci\xc5\x82o budow\xc4\x99 trzech prototyp\xc3\xb3w. Pierwszym zbudowanym by\xc5\x82 samolot o oznaczeniu fabrycznym Type 508, oblatany 31 sierpnia 1951 w o\xc5\x9brodku Boscombe Down (pilot Mike Lithgow) i zaprezentowany jeszcze w tym roku na salonie w Farnborough. Odznacza\xc5\x82 si\xc4\x99 on prostymi trapezowymi skrzyd\xc5\x82ami i usterzeniem motylkowym, a nap\xc4\x99d stanowi\xc5\x82y dwa silniki Rolls-Royce RA3 Avon o ci\xc4\x85gu 2948 kG. Drugi ulepszony i uzbrojony w 4 dzia\xc5\x82ka 30 mm prototyp Type 529 wzlecia\xc5\x82 29 sierpnia 1952. Oba prototypy by\xc5\x82y z sukcesem testowane na lotniskowcach. Bezpo\xc5\x9brednim protoplast\xc4\x85 Scimitara sta\xc5\x82 si\xc4\x99 Supermarine Type 525 o sko\xc5\x9bnych skrzyd\xc5\x82ach i sko\xc5\x9bnym klasycznym usterzeniu, oblatany 27 kwietnia 1954. Jego nap\xc4\x99d stanowi\xc5\x82y mocniejsze silniki RA7 Avon o ci\xc4\x85gu 3402 kG, lecz pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 maksymalna okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 niewiele wi\xc4\x99ksza od prototyp\xc3\xb3w z prostymi skrzyd\xc5\x82ami. Podczas jednego z lot\xc3\xb3w 5 lipca 1955, prototyp typu 525 wpad\xc5\x82 w korkoci\xc4\x85g i uleg\xc5\x82 katastrofie, zabijaj\xc4\x85c pilota. Mimo to, lotnictwo marynarki (Fleet Air Arm, FAA) uzna\xc5\x82o go za obiecuj\xc4\x85c\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x99 i ministerstwo  zleci\xc5\x82o dalszy rozw\xc3\xb3j, wydaj\xc4\x85c specyfikacj\xc4\x99 numer N.113 na samolot maj\xc4\x85cy spe\xc5\x82nia\xc4\x87 zadania my\xc5\x9bliwsko-szturmowe na ma\xc5\x82ych wysoko\xc5\x9bciach, w\xc5\x82\xc4\x85cznie z przenoszeniem broni atomowej. Zam\xc3\xb3wiono nast\xc4\x99pnie produkcj\xc4\x99 100 zmodyfikowanych samolot\xc3\xb3w bazuj\xc4\x85cych na typie 525._NEWLINE_W toku dalszego rozwoju konstrukcji powsta\xc5\x82 ulepszony projekt Supermarine Type 544, wed\xc5\x82ug nowych wymaga\xc5\x84 Marynarki. Pierwszy prototyp samolotu N.113 (numer WT854) oblata\xc5\x82 pilot Mike Lithgow w Boscombe Down 19 stycznia 1956, po czym zbudowano dwa nast\xc4\x99pne. W celu osi\xc4\x85gania wi\xc4\x99kszej pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci kad\xc5\x82ub ukszta\xc5\x82towano zgodnie z regu\xc5\x82\xc4\x85 p\xc3\xb3l \xe2\x80\x93 samolot pozosta\xc5\x82 podd\xc5\xbawi\xc4\x99kowy, lecz by\xc5\x82 w stanie przekracza\xc4\x87 pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 d\xc5\xbawi\xc4\x99ku w p\xc5\x82ytkim locie nurkowym. Konstrukcja samolotu by\xc5\x82a specjalnie wzmocniona do dzia\xc5\x82a\xc5\x84 na ma\xc5\x82ej wysoko\xc5\x9bci z du\xc5\xbc\xc4\x85 pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci\xc4\x85, wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych si\xc4\x99 z du\xc5\xbcymi przeci\xc4\x85\xc5\xbceniami. Stabilno\xc5\x9b\xc4\x87 pod\xc5\x82u\xc5\xbcn\xc4\x85 polepszy\xc5\x82a zmiana w trakcie bada\xc5\x84 wzniosu statecznika poziomego, z dodatniego 10\xc2\xb0 na ujemny -10\xc2\xb0. Od kwietnia prowadzono pr\xc3\xb3by prototyp\xc3\xb3w na pok\xc5\x82adzie lotniskowca HMS \xe2\x80\x9eArk Royal\xe2\x80\x9d. Dopiero jednak trzeci egzemplarz N.113 (numer WW134), testowany od stycznia 1957 roku, z licznymi zmianami i wzmocnieniami w p\xc5\x82atowcu, odpowiada\xc5\x82 samolotom serii produkcyjnej. Zastosowano w nim tak\xc5\xbce klapy z nadmuchem, polepszaj\xc4\x85ce charakterystyki l\xc4\x85dowania i startu. Samolot otrzyma\xc5\x82 w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie nazw\xc4\x99 Scimitar (pol. bu\xc5\x82at, sejmitar). _NEWLINE_Jedyn\xc4\x85 wersj\xc4\x85 produkcyjn\xc4\x85 by\xc5\x82a my\xc5\x9bliwsko-szturmowa F.1 (F Mk.1). Pierwszego produkcyjnego Scimitara F.1 oblatano 11 stycznia 1957 roku. Ostatecznie zbudowano 76 z zam\xc3\xb3wionych 100 samolot\xc3\xb3w, a zam\xc3\xb3wienie na pozosta\xc5\x82e anulowano; ostatni zbudowano w 1960 roku. Produkowano je w zak\xc5\x82adach w South Marston. Scimitar by\xc5\x82 ostatnim produkowanym samolotem oznaczonym nazw\xc4\x85 wytw\xc3\xb3rni Supermarine. Proponowano tak\xc5\xbce wersj\xc4\x99 l\xc4\x85dow\xc4\x85 typu 526, oznaczon\xc4\x85 Type 525, dla RAF, w odpowiedzi na specyfikacj\xc4\x99 F.3/48, lecz nie zosta\xc5\x82a ona zam\xc3\xb3wiona.\n_START_SECTION_\nKonstrukcja\n_START_PARAGRAPH_\nCa\xc5\x82kowicie metalowy jednomiejscowy \xc5\x9bredniop\xc5\x82at konstrukcji p\xc3\xb3\xc5\x82skorupowej, ze sko\xc5\x9bnymi skrzyd\xc5\x82ami. Kad\xc5\x82ub o przekroju owalnym, ukszta\xc5\x82towany zgodnie z regu\xc5\x82\xc4\x85 p\xc3\xb3l. Skrzyd\xc5\x82a sk\xc5\x82adane do hangarowania do g\xc3\xb3ry, w ok. 1/2 d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Skrzyd\xc5\x82a maj\xc4\x85 uskok na kraw\xc4\x99dzi natarcia. Elementy konstrukcji przenosz\xc4\x85ce wi\xc4\x99ksze obci\xc4\x85\xc5\xbcenia zosta\xc5\x82y wykonane ze stali lub tytanu, reszta ze stop\xc3\xb3w lekkich. Usterzenie klasyczne, stery wysoko\xc5\x9bci p\xc5\x82ytowe. Wszystkie powierzchnie sterowe mia\xc5\x82y wspomaganie (po raz pierwszy w samolotach marynarki brytyjskiej). Klapy znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na kraw\xc4\x99dzi sp\xc5\x82ywu skrzyde\xc5\x82 oraz dwie sekcje pod kad\xc5\x82ubem. Klapy wyposa\xc5\xbcone w instalacj\xc4\x99 nadmuchu powietrza ze spr\xc4\x99\xc5\xbcarki silnika przy wychyleniu powy\xc5\xbcej 10\xc2\xb0, co pozwala na zmniejszenie pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci l\xc4\x85dowania i poprawia charakterystyki startu. Kabina pilota blisko dziobu samolotu, nos kad\xc5\x82uba sk\xc5\x82adany do hangarowania. W nosie mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o zamontowa\xc4\x87 kamery do zada\xc5\x84 rozpoznawczych. Kabina hermetyzowana z fotelem wyrzucanym Martin-Baker 4C. Chwyty powietrza do silnik\xc3\xb3w o p\xc3\xb3\xc5\x82owalnym przekroju po bokach kad\xc5\x82uba, na wysoko\xc5\x9bci kabiny. Dysze silnik\xc3\xb3w po bokach ogonowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba, w oko\xc5\x82o 2/3 d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Kilkucz\xc4\x99\xc5\x9bciowe hamulce aerodynamiczne umieszczone wok\xc3\xb3\xc5\x82 kad\xc5\x82uba za skrzyd\xc5\x82ami. _NEWLINE_Podwozie samolotu tr\xc3\xb3jpodporowe, chowane; podwozie g\xc5\x82\xc3\xb3wne chowane do skrzyde\xc5\x82. Pod cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 ogonow\xc4\x85 znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 chowany masywny hak do l\xc4\x85dowania oraz r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wci\xc4\x85gana p\xc5\x82oza zabezpieczaj\xc4\x85ca ty\xc5\x82 kad\xc5\x82uba. Paliwo przenoszone w 9 wewn\xc4\x99trznych zbiornikach i ewentualnie do 4 dodatkowych odrzucanych pod skrzyd\xc5\x82ami, po 909 l (200 galon\xc3\xb3w). Samolot m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 wyposa\xc5\xbcony w instalacj\xc4\x99 do uzupe\xc5\x82niania paliwa w locie (zar\xc3\xb3wno sond\xc4\x99 do odbierania paliwa, montowan\xc4\x85 przed kokpitem, jak i urz\xc4\x85dzenia do tankowania innych samolot\xc3\xb3w, podwieszane pod jednym z w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w)._NEWLINE_Nap\xc4\x99d: dwa silniki turboodrzutowe Rolls-Royce Avon Mk.202 o ci\xc4\x85gu po 5103 kG (11.250 funt\xc3\xb3w, 50 kN), bez dopalania.\n_START_SECTION_\nUzbrojenie i wyposa\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nUzbrojenie sta\xc5\x82e w postaci czterech dzia\xc5\x82ek 30\xc2\xa0mm ADEN w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba, pod wlotami powietrza. Pod skrzyd\xc5\x82ami 4 w\xc4\x99z\xc5\x82y do podwieszania uzbrojenia lub dodatkowych zbiornik\xc3\xb3w paliwa, o no\xc5\x9bno\xc5\x9bci 908 kg (2000 funt\xc3\xb3w). Typowym uzbrojeniem by\xc5\x82y 4 bomby o masie do 454 kg (1000 funt\xc3\xb3w) lub do 24 niekierowanych pocisk\xc3\xb3w rakietowych kalibru 76 mm (po 6 na jednym w\xc4\x99\xc5\xbale). Mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przenosi\xc4\x87 ameryka\xc5\x84skie pociski kierowane powietrze-ziemia AGM-12 Bullpup lub pociski powietrze-powietrze bliskiego zasi\xc4\x99gu samonaprowadzaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na podczerwie\xc5\x84 AIM-9 Sidewinder, ewentualnie 96 niekierowanych pocisk\xc3\xb3w powietrze-powietrze. Samolot m\xc3\xb3g\xc5\x82 przenosi\xc4\x87 bomb\xc4\x99 atomow\xc4\x85 Red Beard o masie 794 kg (1750 funt\xc3\xb3w, nominalnie 2000) i mocy do 25 kT \xe2\x80\x93 stosowano przy tym konfiguracje w postaci bomby pod jednym skrzyd\xc5\x82em i dodatkowego zbiornika paliwa pod drugim, z kt\xc3\xb3rymi samolot m\xc3\xb3g\xc5\x82 wykonywa\xc4\x87 manewry z przeci\xc4\x85\xc5\xbceniem do 6 g._NEWLINE_Samolot nie by\xc5\x82 wyposa\xc5\xbcony w stacj\xc4\x99 radiolokacyjn\xc4\x85, a jedynie celownik z dalmierzem radarowym (po raz pierwszy w marynarce brytyjskiej). Wyposa\xc5\xbcony by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w p\xc3\xb3\xc5\x82automatyczny system nawigacji do zrzutu bomb w odpowiednim momencie.'