b'\n_START_ARTICLE_\nTeodor Angelos Dukas Komnen\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82adca Epiru\n_START_PARAGRAPH_\nTeodor Dukas Komnen, a w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie Teodor Angelos Dukas Komnen, by\xc5\x82 synem sebastokratora Jana, bratem Micha\xc5\x82a I Angelosa pierwszego w\xc5\x82adcy Epiru, a kuzynem cesarzy z dynastii Angelos\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Izaaka II i Aleksego III. Dane dotycz\xc4\x85ce wczesnych lat \xc5\xbcycia Teodora Dukasa s\xc4\x85 skromne. Pocz\xc4\x85tkowo przebywa\xc5\x82 na dworze cesarzy nicejskich. W 1209 roku prawdopodobnie broni\xc5\x82 Koryntu przed \xc5\x82acinnikami. Po jego upadku w 1210 roku na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 brata Micha\xc5\x82a I znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na dworze w Joaninie._NEWLINE_Po jego \xc5\x9bmierci obj\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Epirze. Przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 stolic\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa z Joaniny do Arty. Z uwagi na swoje zaanga\xc5\xbcowanie na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy kraju w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad po\xc5\x82udniowym Epirem powierzy\xc5\x82 w 1217 roku bratu Konstantynowi, a w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad Tesali\xc4\x85, po jej podboju trzeciemu z braci \xe2\x80\x93 Manuelowi._NEWLINE_Pierwszym czynem, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu jego imi\xc4\x99 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 g\xc5\x82o\xc5\x9bne poza granicami Epiru, by\xc5\x82 zuchwa\xc5\x82y zamach w 1217 roku na ukoronowanego w\xc5\x82a\xc5\x9bnie przez papie\xc5\xbca nowego cesarza \xc5\x82aci\xc5\x84skiego Piotra de Courtenay. Po drodze z Rzymu do Konstantynopola w g\xc3\xb3rskich przesmykach Albanii Piotr wpad\xc5\x82 w zasadzk\xc4\x99 zastawion\xc4\x85 przez Teodora i zako\xc5\x84czy\xc5\x82 \xc5\xbcycie w niewoli._NEWLINE_W kr\xc3\xb3tkim czasie doprowadzi\xc5\x82 do zawarcia uk\xc5\x82ad\xc3\xb3w pokojowych z panami alba\xc5\x84skimi oraz z panuj\xc4\x85cym w Serbii Stefanem I Koronowanym (1217 \xe2\x80\x93 1227). Korzystaj\xc4\x85c z wojny domowej w Bu\xc5\x82garii poszerzy\xc5\x82 sw\xc3\xb3j stan posiadania na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy w Macedonii. Nast\xc4\x99pnie przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do podboju reszty Tesalii. W 1218 roku podj\xc4\x85\xc5\x82 rekonkwist\xc4\x99 europejskich teren\xc3\xb3w dawnego Bizancjum. W ko\xc5\x84cu 1221 roku, wykorzystuj\xc4\x85c kr\xc3\xb3tkotrwa\xc5\x82y zam\xc4\x99t w Cesarstwie Nicejskim po \xc5\x9bmierci cesarza Teodora I Laskarysa odci\xc4\x85\xc5\x82 ostatecznie Kr\xc3\xb3lestwo Tessaloniki od Konstantynopola. Trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w 1224 roku, po d\xc5\x82ugim obl\xc4\x99\xc5\xbceniu, zdoby\xc5\x82 drugie co do wielko\xc5\x9bci miasto cesarstwa bizanty\xc5\x84skiego, likwiduj\xc4\x85c tym samym kr\xc3\xb3lestwo za\xc5\x82o\xc5\xbcone przez Bonifacego z Montferratu. M\xc5\x82ody kr\xc3\xb3l Tesaloniki Demetriusz pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 sprowadzi\xc4\x87 pomoc z Italii. Podj\xc4\x99ta jednak w nast\xc4\x99pnym roku, przez przyrodniego brata Wilhelma, interwencja za\xc5\x82ama\xc5\x82a si\xc4\x99 na skutek \xc5\x9bmierci jej wodza na dyzenteri\xc4\x99, w obozie na r\xc3\xb3wninie tesalskiej. W 1225 roku Teodor zaj\xc4\x85\xc5\x82 jeszcze Adrianopol, stolic\xc4\x99 Tracji, zmuszaj\xc4\x85c wojska nicejskie do wycofania si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nCesarz Tesaloniki\n_START_PARAGRAPH_\nPo zdobyciu Tesaloniki Teodor czu\xc5\x82 si\xc4\x99 dostatecznie pot\xc4\x99\xc5\xbcny by si\xc4\x99gn\xc4\x85\xc4\x87 po purpur\xc4\x99 cesarsk\xc4\x85. Wykorzysta\xc5\x82 fakt, \xc5\xbce w 1219 roku syn ksi\xc4\x99cia serbskiego Stefana Nemanji, Saba zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 z pomini\xc4\x99ciem biskupa Ochrydy, kt\xc3\xb3remu ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w Serbii podlega\xc5\x82, do patriarchy nicejskiego i otrzyma\xc5\x82 od niego sakr\xc4\x99 autokefalicznego biskupa Serbii. Teodor zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 si\xc4\x99 do rozgoryczonego arcybiskupa Ochrydy, Demetriusza Chomatiana, spod kt\xc3\xb3rego jurysdykcji patriarcha Nicei wy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 serbski, i z jego r\xc4\x85k najprawdopodobniej w 1227 roku przyj\xc4\x85\xc5\x82 koron\xc4\x99 cesarsk\xc4\x85. Tytu\xc5\x82owa\xc5\x82 si\xc4\x99 odt\xc4\x85d basileusem i autokratorem wszystkich Romaj\xc3\xb3w, przez co zg\xc5\x82asza\xc5\x82 pretensje do dziedzictwa cesarzy bizanty\xc5\x84skich. Ambicje Teodora najlepiej charakteryzuje fakt, \xc5\xbce przybra\xc5\x82 sobie trzy cesarskie nazwiska: Angelos\xc3\xb3w, Dukas\xc3\xb3w i Komnen\xc3\xb3w (sam Angelos po ojcu, nazwisko Dukas przyj\xc4\x85\xc5\x82 po swoje matce, a Komnenos po babce Teodorze, c\xc3\xb3rce cesarza Aleksego I). Po koronacji cesarskiej, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 konkurencji w walce o Konstantynopol zerwa\xc5\x82 sojusz z dotychczasowym sprzymierze\xc5\x84cem carem bu\xc5\x82garskim Iwanem Asenem II. Tym bardziej \xc5\xbce rz\xc4\x85dz\xc4\x85cy Konstantynopolem \xc5\x82acinnicy, po \xc5\x9bmierci cesarza Roberta de Courtenay w 1228 roku i obj\xc4\x99ciu w\xc5\x82adzy przez jedenastoletniego Baldwina II, niezdolnego do przeciwstawienia si\xc4\x99 energicznemu w\xc5\x82adcy Epiru, chcieli przekaza\xc4\x87 regencj\xc4\x99 carowi. Po zerwaniu sojuszu Teodor zaatakowa\xc5\x82 Bu\xc5\x82gar\xc3\xb3w i 9 marca 1230 roku pod K\xc5\x82okotnic\xc4\x85 poni\xc3\xb3s\xc5\x82 swoj\xc4\x85 pierwsz\xc4\x85 i od razu druzgocz\xc4\x85c\xc4\x85 kl\xc4\x99sk\xc4\x99. Dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do niewoli i zosta\xc5\x82 o\xc5\x9blepiony. Tracj\xc4\x99 z Adrianopolem, Macedoni\xc4\x99 Egejsk\xc4\x85 i ziemie alba\xc5\x84skie zaj\xc4\x99li Bu\xc5\x82garzy. Pa\xc5\x84stwo Teodora rozpad\xc5\x82o si\xc4\x99. W\xc5\x82adz\xc4\x99 w Tesalonice obj\xc4\x85\xc5\x82 tolerowany przez Bu\xc5\x82gar\xc3\xb3w brat cesarza Manuel. W Epirze w kr\xc3\xb3tkim czasie usamodzielni\xc5\x82 si\xc4\x99 Micha\xc5\x82 II Angelos, nie\xc5\x9blubny syn Micha\xc5\x82a I, brata Teodora. Akarnania i Etolia przesz\xc5\x82y pod panowanie trzeciego brata Teodora, Konstantyna.\n_START_SECTION_\nOstatnie lata\n_START_PARAGRAPH_\nW 1236 roku car bu\xc5\x82garski, kt\xc3\xb3ry przez dwa lata wsp\xc3\xb3lnie z cesarzem nicejskim Janem III Watatzesem oblega\xc5\x82 Konstantynopol, zaatakowa\xc5\x82 swego dotychczasowego sojusznika. Potrzebowa\xc5\x82 teraz silniejszego ni\xc5\xbc Manuel sojusznika na zachodzie, wypu\xc5\x9bci\xc5\x82 wi\xc4\x99c z niewoli o\xc5\x9blepionego ekscesarza Teodora. Teodorowi mimo doznanych kl\xc4\x99sk nie zabrak\xc5\x82o energii i zdolno\xc5\x9bci. W kr\xc3\xb3tkim czasie zdo\xc5\x82a\xc5\x82 odsun\xc4\x85\xc4\x87 od w\xc5\x82adzy Manuela i powierzy\xc4\x87 j\xc4\x85 synowi Janowi, kt\xc3\xb3rego nak\xc5\x82oni\xc5\x82 do przyj\xc4\x99cia tytu\xc5\x82u cesarskiego. Jan, pozbawiony ambicji i wi\xc4\x99kszych talent\xc3\xb3w politycznych sprawowanie w\xc5\x82adzy pozostawi\xc5\x82 ojcu. Sytuacja ma\xc5\x82ego cesarstwa dalej si\xc4\x99 jednak komplikowa\xc5\x82a. Car bu\xc5\x82garski pod wra\xc5\xbceniem epidemii, kt\xc3\xb3ra zabra\xc5\x82a mu najbli\xc5\xbcszych, jeszcze w tym samym roku wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 z zaczepnych krok\xc3\xb3w przeciw cesarzowi nicejskiemu W 1239 roku wyp\xc4\x99dzony Manuel, przy poparciu cesarza nicejskiego Jana III Dukasa Watatzesa zdo\xc5\x82a\xc5\x82 opanowa\xc4\x87 Tesali\xc4\x99 i zmusi\xc5\x82 Teodora do uznania swoich nabytk\xc3\xb3w. W 1241 roku zmar\xc5\x82 Iwan Asen II, a Bu\xc5\x82garia znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w kryzysie. Wykorzystuj\xc4\x85c sytuacj\xc4\x99 w 1242 roku z siln\xc4\x85 armi\xc4\x85 pod murami Tessaloniki stan\xc4\x85\xc5\x82 Jan III Dukas Watatzes. Na szcz\xc4\x99\xc5\x9bcie dla obl\xc4\x99\xc5\xbconych Cesarstwo Nicejskie najechali w\xc5\x82a\xc5\x9bnie Mongo\xc5\x82owie i cesarz musia\xc5\x82 zaniecha\xc4\x87 zdobywania miasta. Przewaga si\xc5\x82 nicejskich by\xc5\x82a jednak na tyle powa\xc5\xbcna, \xc5\xbce Teodor sk\xc5\x82oni\xc5\x82 syna do zrzeczenia si\xc4\x99 godno\xc5\x9bci cesarskiej i uznania zwierzchnictwa nicejskiego w\xc5\x82adcy. Jan III obdarzy\xc5\x82 Jana Angelosa tytu\xc5\x82em despotesa i przyrzek\xc5\x82 uszanowa\xc4\x87 odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87 podporz\xc4\x85dkowanych mu ziem._NEWLINE_Jan zmar\xc5\x82 w 1244 roku. Dwa lata utrzyma\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Tesalonice jego brat Demetriusz, do czasu a\xc5\xbc niezadowoleni z rz\xc4\x85d\xc3\xb3w rozpustnego i nieudolnego w\xc5\x82adcy, mieszka\xc5\x84cy Tesaloniki wydali miasto cesarzowi Nicei. Cesarz uwi\xc4\x99zi\xc5\x82 go i wywi\xc3\xb3z\xc5\x82 do Azji Mniejszej, likwiduj\xc4\x85c tym samym cesarstwo Teodora Dukasa Komnena (1246). Teodor otrzyma\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas od cesarza posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w okolicach Wodeny (Edessy). Nam\xc3\xb3wi\xc5\x82 stamt\xc4\x85d swego bratanka Micha\xc5\x82a II do podj\xc4\x99cia pr\xc3\xb3by zagarni\xc4\x99cia nicejskich zdobyczy w Macedonii. W 1249 roku Micha\xc5\x82 II zaj\xc4\x85\xc5\x82 szereg twierdz macedo\xc5\x84skich. Po pocz\xc4\x85tkowych sukcesach epirockich do kontrnatarcia przesz\xc5\x82y wojska cesarza Jana III Dukasa Watatzesa, odzyska\xc5\x82y tereny w Macedonii, zaj\xc4\x99\xc5\x82y posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci Teodora i przenios\xc5\x82y dzia\xc5\x82ania wojenne na teren Epiru. Ostatecznie w 1252 roku Micha\xc5\x82 II by\xc5\x82 zmuszony zawrze\xc4\x87 w Larisie pok\xc3\xb3j z Cesarstwem, na mocy kt\xc3\xb3rego zrzeka\xc5\x82 si\xc4\x99 swych ziem w Macedonii i Albanii, przyjmowa\xc5\x82 tytu\xc5\x82 despotesa, uznaj\xc4\x85c zwierzchnictwo nicejskie i wydawa\xc5\x82 Teodora cesarzowi. Teodor zako\xc5\x84czy\xc5\x82 swe burzliwe \xc5\xbcycie w wi\xc4\x99zieniu w Nicei.'