b'\n_START_ARTICLE_\nAntanas Baranauskas\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 17 stycznia 1835 w Oniksztach. W latach 1851\xe2\x80\x931853 kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w szkole kancelist\xc3\xb3w gminnych w Rumyszyszkach i wtedy napisa\xc5\x82 swoje pierwsze wiersze. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie zg\xc5\x82\xc4\x99bia\xc5\x82 wiedz\xc4\x99 z zakresu folkloru litewskiego, zbieraj\xc4\x85c utwory ludowe zwane dainami, traktuj\xc4\x85ce o r\xc3\xb3\xc5\xbcnej tematyce, opisuj\xc4\x85ce zaj\xc4\x99cia gospodarcze, zwyczaje i obyczaje ludowe, obrz\xc4\x99dy i wierzenia religijne._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie pracowa\xc5\x82 jako pisarz gminny w Wojnucie, Rosieniach, Surwiliszkach i Sadach. W mi\xc4\x99dzyczasie napisa\xc5\x82 oko\xc5\x82o 90 utwor\xc3\xb3w w j\xc4\x99zyku polskim, a niekt\xc3\xb3re z nich opublikowa\xc5\x82 w \xe2\x80\x9eTece Wile\xc5\x84skiej\xe2\x80\x9d. Wp\xc5\x82yw na jego dalsze \xc5\xbcycie mia\xc5\x82o poznanie poetki Karoliny Proniewskiej, kt\xc3\xb3ra pobudzi\xc5\x82a w nim \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 narodow\xc4\x85 oraz zach\xc4\x99ci\xc5\x82a do pisania w j\xc4\x99zyku litewskim i prowadzenia bada\xc5\x84 nad ludowymi pie\xc5\x9bniami litewskimi, a dzi\xc4\x99ki pomocy jej brata ksi\xc4\x99dza Ottona Proniewskiego opublikowa\xc5\x82 swoje wiersze i wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do seminarium duchownego._NEWLINE_Studia seminaryjne odby\xc5\x82 w Worniach, po czym wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Akademii Duchownej w Petersburgu. Tam\xc5\xbce w 1862 uzyska\xc5\x82 magisterium ze \xc5\x9bwi\xc4\x99tej teologii. 22 kwietnia 1861 zosta\xc5\x82 wy\xc5\x9bwi\xc4\x99cony na diakona, a 24 marca 1862 przyj\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x99cenia prezbiteratu. Dalsze studia odby\xc5\x82 w Monachium, Rzymie i Louvain. Po powrocie z nich by\xc5\x82 bibliotekarzem oraz profesorem teologii pastoralnej, liturgii i \xc5\x9bpiewu w Akademii Duchownej w Petersburgu. Nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82 profesorem seminarium duchownego w Kownie, gdzie od 1874 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 inspektora. W 1879 obj\xc4\x85\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 kanonika katedralnego \xc5\xbcmudzkiego, a w 1883 pra\xc5\x82ata scholastyka._NEWLINE_24 marca 1884 zosta\xc5\x82 mianowany biskupem pomocniczym diecezji \xc5\xbcmudzkiej ze stolic\xc4\x85 tytularn\xc4\x85 Thespiae. \xc5\x9awi\xc4\x99cenia biskupie otrzyma\xc5\x82 24 czerwca 1884 w Petersburgu. Udzieli\xc5\x82 mu ich Szymon Marcin Koz\xc5\x82owski, biskup diecezjalny \xc5\x82ucki i \xc5\xbcytomierski, kt\xc3\xb3remu asystowali Cyryl Lubowidzki, biskup pomocniczy \xc5\x82ucki i \xc5\xbcytomierski, i Anton Zerr, biskup pomocniczy Tyraspola. 21 lipca 1897 zosta\xc5\x82 przeniesiony na urz\xc4\x85d biskupa diecezjalnego diecezji sejne\xc5\x84skiej. Ingres odby\xc5\x82 28 grudnia 1897. Zabiega\xc5\x82 o pojednanie wiernych narodowo\xc5\x9bci polskiej i litewskiej._NEWLINE_By\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82konsekratorem podczas sakry 12 biskup\xc3\xb3w._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 26 listopada 1902 w Sejnach. Pochowany zosta\xc5\x82 w kaplicy Matki Bo\xc5\xbcej w katedrze sejne\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 literacka i naukowa\n_START_PARAGRAPH_\nUznawany jest za pierwszego litewskiego poet\xc4\x99 romantycznego i pierwszego litewskiego poet\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry sprzeciwia\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x82adzy cara i przedstawia\xc5\x82 sposoby realizacji programu odrodzenia Litwy. W wierszach opisywa\xc5\x82 pi\xc4\x99kno ojczystej ziemi, histori\xc4\x99 Litwy oraz uczucia religijne i tre\xc5\x9bci narodowe. Za najwa\xc5\xbcniejszy utw\xc3\xb3r w jego dorobku uznawany jest poemat Borek Onikszty\xc5\x84ski (1860\xe2\x80\x931861), inspirowany Panem Tadeuszem Adama Mickiewicza._NEWLINE_W pracy naukowej zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 badaniem j\xc4\x99zyka litewskiego oraz \xc5\xbcmudzkich i litewskich dialekt\xc3\xb3w. W 1857 wyda\xc5\x82 prac\xc4\x99 O \xc5\xbcmudzkim i litewskim j\xc4\x99zyku. Specjalizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w lingwistyce por\xc3\xb3wnawczej, opracowa\xc5\x82 zasady ortografii i stworzy\xc5\x82 gramatyk\xc4\x99 j\xc4\x99zyka litewskiego. W 1875 opublikowa\xc5\x82 pozycj\xc4\x99 Nauka j\xc4\x99zyka litewskiego. Przygotowa\xc5\x82 katechizm w j\xc4\x99zyku litewskim, t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 na ten j\xc4\x99zyk Pismo \xc5\x9awi\xc4\x99te i okazjonalnie tworzy\xc5\x82 litewskie pie\xc5\x9bni religijne. Naukowo interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc filozofi\xc4\x85 i matematyk\xc4\x85.'