b'\n_START_ARTICLE_\nBudynek Seminarium Duchownego w Bydgoszczy\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek stoi w po\xc5\x82udniowej pierzei ul. Grodzkiej, naprzeciw pa\xc5\x82acyku Lloyda oraz \xe2\x80\x9eszklanych spichrzy\xe2\x80\x9d w Bydgoszczy.\n_START_SECTION_\nOkres pruski\n_START_PARAGRAPH_\nZachodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 obecnego budynku (elewacja z czerwonej ceg\xc5\x82y) zosta\xc5\x82a wzniesiona w 1858 r. na miejscu dawnej fosy zamkowej, zniwelowanej ju\xc5\xbc w XVIII wieku. Budynek wzniesiono dla Miejskiej Szko\xc5\x82y Realnej (niem. St\xc3\xa4dtische Realschule), istniej\xc4\x85cej od 23 maja 1851 r. By\xc5\x82a to szko\xc5\x82a wy\xc5\xbcszej rangi w \xc3\xb3wczesnej Bydgoszczy, przeznaczona g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dla syn\xc3\xb3w urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w i kadry oficerskiej._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo do szko\xc5\x82y ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82o 136 uczni\xc3\xb3w. Utworzono wtedy jedynie trzy ni\xc5\xbcsze klasy. W kilka miesi\xc4\x99cy liczba uczni\xc3\xb3w wzros\xc5\x82a do 204 os\xc3\xb3b. 1 pa\xc5\xbadziernika 1851 r. do szko\xc5\x82y przeniesiono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uczni\xc3\xb3w ucz\xc4\x99szczaj\xc4\x85cych do miejskiej szko\xc5\x82y dla ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w, w\xc3\xb3wczas zlikwidowanej. Utworzono dla nich odr\xc4\x99bn\xc4\x85 klas\xc4\x99, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 w 1855 r. przekszta\xc5\x82cono w szko\xc5\x82\xc4\x99 przygotowawcz\xc4\x85. Zaj\xc4\x99cia szkolne odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w wynaj\xc4\x99tym na potrzeby szko\xc5\x82y budynku przy We\xc5\x82nianym Rynku u wylotu ul. Pozna\xc5\x84skiej. Potem w zwi\xc4\x85zku ze wzrostem liczby uczni\xc3\xb3w lekcje odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w budynku poklasztornym karmelit\xc3\xb3w. Do wiosny 1853 r. uruchomiono wszystkie sze\xc5\x9b\xc4\x87 klas szko\xc5\x82y. 30 marca 1855 r. wypromowano pierwszych maturzyst\xc3\xb3w._NEWLINE_Spraw\xc4\x85 zasadnicz\xc4\x85 by\xc5\x82a budowa nowego gmachu szkolnego, kt\xc3\xb3ry odpowiada\xc5\x82by potrzebom szko\xc5\x82y. Nowy budynek usytuowany przy ul. Grodzkiej oddano do u\xc5\xbcytku 11 pa\xc5\xbadziernika 1858 r. Koszt budowy wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 36 tys. talar\xc3\xb3w. Miejska szko\xc5\x82a realna funkcjonowa\xc5\x82a w nim do ko\xc5\x84ca okresu zaboru pruskiego (1920)._NEWLINE_Szko\xc5\x82a realna by\xc5\x82a plac\xc3\xb3wk\xc4\x85 miejsk\xc4\x85. Utrzymywa\xc5\x82a si\xc4\x99 z bud\xc5\xbcetu miasta i stosunkowo wysokich op\xc5\x82at czesnego. Pomocne by\xc5\x82y tak\xc5\xbce subwencje otrzymywane od maj\xc4\x99tniejszych obywateli miasta. W 1859 r. po wprowadzeniu nowego regulaminu dla szk\xc3\xb3\xc5\x82 realnych, bydgoska plac\xc3\xb3wka sta\xc5\x82\xc4\x85 si\xc4\x99 szko\xc5\x82\xc4\x85 realn\xc4\x85 I stopnia i przesz\xc5\x82a pod nadz\xc3\xb3r Prowincjonalnego Kolegium Szkolnego w Poznaniu._NEWLINE_W 1860 r. otwarto w Bydgoszczy konkurencyjn\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 wydzia\xc5\x82ow\xc4\x85. By\xc5\x82a to plac\xc3\xb3wka o w\xc4\x99\xc5\xbcszym programie nauczania, lecz tak\xc5\xbce ni\xc5\xbcszych op\xc5\x82atach za nauk\xc4\x99. W zwi\xc4\x85zku z tym cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 uczni\xc3\xb3w zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 na opuszczenie szko\xc5\x82y realnej i kontynuowanie nauki w szkole wydzia\xc5\x82owej. Ich liczba spad\xc5\x82a z 525 w 1858 r. do 460 w 1862 r. W nast\xc4\x99pnych latach szko\xc5\x82a realna odzyska\xc5\x82a jednak swoj\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 i w roku szkolnym 1869-1870 ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82o tu 615 uczni\xc3\xb3w._NEWLINE_Szczeg\xc3\xb3lnym wyrazem uznania dla szko\xc5\x82y by\xc5\x82o oddanie do jej dyspozycji fundacji za\xc5\x82o\xc5\xbconej 4 czerwca 1869 r. dla uczczenia zas\xc5\x82ug opuszczaj\xc4\x85cego urz\xc4\x85d nadburmistrza Bydgoszczy \xe2\x80\x93 Karla von Follera. Z pieni\xc4\x99dzy tych wspomagano ubo\xc5\xbcszych uczni\xc3\xb3w szko\xc5\x82y. W szkole istnia\xc5\x82y biblioteki: nauczycielska, uczniowska oraz biblioteka pomocnicza. Wypo\xc5\xbcyczano z niej podr\xc4\x99czniki uczniom, kt\xc3\xb3rych nie sta\xc4\x87 by\xc5\x82o na zakup w\xc5\x82asnych. Funkcjonowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dobrze wyposa\xc5\xbcony gabinet fizyczny i laboratorium chemiczne. Plac\xc3\xb3wka dysponowa\xc5\x82a poka\xc5\xbanym zbiorem przyrodniczym, na kt\xc3\xb3ry z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y si\xc4\x99 preparaty botaniczne i zoologiczne, r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodne modele anatomiczne oraz kolekcja skamielin i minera\xc5\x82\xc3\xb3w. Z biegiem lat rozszerzono znacznie programy nauczania i szko\xc5\x82a osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a wysoki poziom kszta\xc5\x82cenia._NEWLINE_Pierwszym, d\xc5\x82ugoletnim (1851-1886) dyrektorem szko\xc5\x82y by\xc5\x82 Gustav Gerber, kt\xc3\xb3ry j\xc4\x85 od podstaw zorganizowa\xc5\x82 i rozwin\xc4\x85\xc5\x82. W 1876 r., w dniu jubileuszu 25-lecia szko\xc5\x82y, otrzyma\xc5\x82 on godno\xc5\x9b\xc4\x87 Honorowego Obywatela Bydgoszczy._NEWLINE_Decyzj\xc4\x85 ministra szkolnictwa z 31 marca 1882 r. miejska szko\xc5\x82a realna podniesiona zosta\xc5\x82a do rangi gimnazjum realnego o matematyczno-przyrodniczym profilu kszta\xc5\x82cenia. W 1890 r. zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta przez pa\xc5\x84stwo pruskie (Kr\xc3\xb3lewskie Gimnazjum Realne)._NEWLINE_W latach 1906-1908 budynek szkolny zosta\xc5\x82 rozbudowany od wschodu, o dwupi\xc4\x99trow\xc4\x85 bry\xc5\x82\xc4\x99 ze skrzyd\xc5\x82em. Stanowi\xc5\x82 on w\xc3\xb3wczas naro\xc5\xbcnik nowo wytyczonej na obszarze dawnego wzg\xc3\xb3rza zamkowego ulicy Przy Zamczysku.\n_START_SECTION_\nOkres mi\xc4\x99dzywojenny\n_START_PARAGRAPH_\nW okresie mi\xc4\x99dzywojennym w budynku znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 Pa\xc5\x84stwowe Gimnazjum Humanistyczne, jedno z trzech miejskich gimnazj\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwowych dla ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w w Bydgoszczy._NEWLINE_By\xc5\x82a to szko\xc5\x82a m\xc4\x99ska, cho\xc4\x87 w latach 1920-1923 przej\xc5\x9bciowo uczy\xc5\x82y si\xc4\x99 w nim r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dziewcz\xc4\x99ta, ale w niewielkiej liczbie. W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od Gimnazjum Klasycznego (przy pl. Wolno\xc5\x9bci) mniejszy nacisk k\xc5\x82adziono na nauk\xc4\x99 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w klasycznych (nie uczono greki, \xc5\x82aciny \xe2\x80\x93 dopiero od czwartej klasy), za to obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82a zwi\xc4\x99kszona liczba godzin z przedmiot\xc3\xb3w przyrodniczych i matematyczno-fizycznych oraz j\xc4\x99zyka francuskiego. _NEWLINE_W 1920 r. Pa\xc5\x84stwowe Gimnazjum Humanistyczne liczy\xc5\x82o 359 uczni\xc3\xb3w, w latach nast\xc4\x99pnych liczba ta zdecydowanie wzros\xc5\x82a i przekracza\xc5\x82a 500, a w roku szkolnym 1924/25 i 1925/26 nawet 600 uczni\xc3\xb3w. Specyfik\xc4\x85 szko\xc5\x82y by\xc5\x82a du\xc5\xbca otwarto\xc5\x9b\xc4\x87 narodowo\xc5\x9bciowa i wyznaniowa. W\xc5\x9br\xc3\xb3d uczni\xc3\xb3w znajdowali si\xc4\x99 Polacy, \xc5\xbbydzi, a nawet Niemcy, wobec czego udzielano lekcji religii rzymskokatolickiej, a tak\xc5\xbce ewangelickiej i \xc5\xbcydowskiej._NEWLINE_W 1937 r. szko\xc5\x82a uzyska\xc5\x82a za patrona marsza\xc5\x82ka Edwarda \xc5\x9amig\xc5\x82ego-Rydza. Od 1938 r. pe\xc5\x82na nazwa brzmia\xc5\x82a: II Pa\xc5\x84stwowe Liceum i Gimnazjum im. Marsza\xc5\x82ka Edwarda \xc5\x9amig\xc5\x82ego-Rydza w Bydgoszczy._NEWLINE_Budynek szko\xc5\x82y w chwili przej\xc4\x99cia przez Polak\xc3\xb3w nie by\xc5\x82 w najlepszym stanie. Tylko du\xc5\xbcemu wysi\xc5\x82kowi grona pedagogicznego zawdzi\xc4\x99czano, \xc5\xbce m\xc3\xb3g\xc5\x82 pomy\xc5\x9blnie spe\xc5\x82nia\xc4\x87 zadania siedziby szko\xc5\x82y \xc5\x9bredniej. Sukcesem szko\xc5\x82y by\xc5\x82o wygospodarowanie pomieszcze\xc5\x84 na pracowni\xc4\x99 fizyczno-chemiczn\xc4\x85, historyczno-geograficzn\xc4\x85, biologiczn\xc4\x85, polonistyczn\xc4\x85 i rysunkow\xc4\x85. W nowo wzniesionych parterowym budynku urz\xc4\x85dzono sale do prac r\xc4\x99cznych.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu II wojny \xc5\x9bwiatowej w budynku nadal mie\xc5\x9bci\xc5\x82y si\xc4\x99 szko\xc5\x82y \xc5\x9brednie. W latach 50. i 60. XX w. znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 tu Szko\xc5\x82a Og\xc3\xb3lnokszta\xc5\x82c\xc4\x85ca Stopnia Podstawowego i Licealnego, a tak\xc5\xbce II Gimnazjum i Liceum im. Marii Sk\xc5\x82odowskiej-Curie, Zawodowa Szko\xc5\x82a Metalowa i Technikum Budowlane._NEWLINE_W 1968 r. podarowano go Wy\xc5\xbcszej Szkole In\xc5\xbcynierskiej, za\xc5\x82o\xc5\xbconej w 1951 r. Umieszczono w nim powo\xc5\x82any rok wcze\xc5\x9bniej Wydzia\xc5\x82 Budownictwa L\xc4\x85dowego tej uczelni. W 1974 r. Wy\xc5\xbcsza Szko\xc5\x82a In\xc5\xbcynierska po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 z bydgosk\xc4\x85 fili\xc4\x85 Akademii Rolniczej w Poznaniu i zmieni\xc5\x82a nazw\xc4\x99 na Akademia Techniczno-Rolnicza, a w 2006 r. na Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i J\xc4\x99drzeja \xc5\x9aniadeckich._NEWLINE_W 1992 r. rozpocz\xc4\x99to proces przenoszenia jednostek Wydzia\xc5\x82u Budownictwa z budynku przy ul. Grodzkiej do o\xc5\x9brodka ATR w Fordonie. Do nowych pomieszcze\xc5\x84 przeprowadzi\xc5\x82y si\xc4\x99 m.in. w\xc5\x82adze wydzia\xc5\x82u oraz wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jednostek organizacyjnych. Te kt\xc3\xb3re pozosta\xc5\x82y, znacznie poprawi\xc5\x82y swoje warunki lokalowe. Przenosin wszystkich jednostek dokonano do 2007 r._NEWLINE_W tym roku do budynku przeniesiono istniej\xc4\x85ce od 2004 r. Wy\xc5\xbcsze Seminarium Duchowne Diecezji Bydgoskiej im. bpa Micha\xc5\x82a Kozala. Jest to zarazem sekcja zamiejscowa Wydzia\xc5\x82u Teologicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kszta\xc5\x82c\xc4\x85ca na kierunku teologii pastoralnej o specjalno\xc5\x9bci kap\xc5\x82a\xc5\x84skiej._NEWLINE_W latach 2006-2008 budynek zosta\xc5\x82 wyremontowany. Oczyszczona zosta\xc5\x82a tak\xc5\xbce elewacja ceglana.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nStarsza, ceglana cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budynku nawi\xc4\x85zuje do form neogotyckich (pruskiego stylu narodowego), nowsza, otynkowana do neobaroku._NEWLINE_Bry\xc5\x82a starsza jest symetryczna, z dwoma ryzalitami na osi, kryta niskim dachem czterospadowym. W ryzalicie frontowym w przyziemiu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 otwory drzwiowe w formie potr\xc3\xb3jnej arkady. Ryzalit zamkni\xc4\x99ty jest u g\xc3\xb3ry \xc5\x9bciank\xc4\x85 attykow\xc4\x85, zwie\xc5\x84czon\xc4\x85 sterczynami._NEWLINE_Nowsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budynku, posiada w naro\xc5\xbcniku pseudowie\xc5\xbcyczk\xc4\x99 kryt\xc4\x85 dachem he\xc5\x82mowym.'