b'\n_START_ARTICLE_\nKatedra \xc5\x9bw. Patryka w Dublinie\n_START_SECTION_\nOkres przedreformacyjny\n_START_PARAGRAPH_\nKatedr\xc4\x99 wybudowano dla upami\xc4\x99tnienia misjonarskiej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci \xc5\x9awi\xc4\x99tego Patryka w Irlandii w V w. \xc5\x9awi\xc4\x99ty Patryk dzia\xc5\x82a\xc5\x82 m.in. na terenach, na kt\xc3\xb3rych powsta\xc5\x82o potem miasto Dublin. Mia\xc5\x82 wykorzysta\xc4\x87 jedno z tryskaj\xc4\x85cych tam \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 do udzielania sakramentu chrztu; owo \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o znajduje si\xc4\x99 w pobli\xc5\xbcu mur\xc3\xb3w ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Na pami\xc4\x85tk\xc4\x99 tego wydarzenia zbudowano w tym miejscu drewniany ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82, kt\xc3\xb3ry w 1190 r., za rz\xc4\x85d\xc3\xb3w biskupa Johna Comyna, otrzyma\xc5\x82 status katedry. W roku 1270 w miejscu drewnianego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a zbudowano kamienn\xc4\x85 katedr\xc4\x99 zachowan\xc4\x85 do dzi\xc5\x9b. Wybudowana w stylu angielskiego wczesnego gotyku \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia by\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 budowl\xc4\x85 sakraln\xc4\x85 w Irlandii i tak\xc4\x85 pozosta\xc5\x82a do dzi\xc5\x9b. W 1316 r. przy katedrze wybudowano wie\xc5\xbc\xc4\x99 zwie\xc5\x84czon\xc4\x85 iglic\xc4\x85. W 1362 r. po\xc5\xbcar poch\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 wie\xc5\xbc\xc4\x99 i cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nawy zachodniej, odbudowano je jednak po o\xc5\x9bmiu latach. Wie\xc5\xbca otrzyma\xc5\x82a nazw\xc4\x99 Minota (Minot\xe2\x80\x99s Tower) od nazwiska arcybiskupa Minota, kt\xc3\xb3ry nadzorowa\xc5\x82 jej odbudow\xc4\x99. Wie\xc5\xbca ma obecnie 43 m wysoko\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nOkres po nastaniu reformacji\n_START_PARAGRAPH_\nKr\xc3\xb3l Anglii Henryk VIII zerwa\xc5\x82 w I po\xc5\x82. XVI w. kontakty z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em katolickim z Rzymu i doprowadzi\xc5\x82 do ustanowienia niezale\xc5\xbcnego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a anglika\xc5\x84skiego, co mia\xc5\x82o konsekwencje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dla katedry \xc5\x9bw. Patryka. Kanonicy katedralni pocz\xc4\x85tkowo protestowali, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak skapitulowali, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c stosowne podpisy. Maj\xc4\x85tek i dochody katedry przesz\xc5\x82y na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 korony angielskiej. Wewn\xc4\x85trz zniszczono wizerunki \xc5\x9bwi\xc4\x99tych, a sam budynek katedry popad\xc5\x82 w ruin\xc4\x99. W 1544 roku run\xc4\x85\xc5\x82 dach nad zachodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 nawy g\xc5\x82\xc3\xb3wnej. Za czas\xc3\xb3w kr\xc3\xb3la Edwarda VI katedra pe\xc5\x82ni\xc5\x82a funkcj\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a parafialnego i rozpocz\xc4\x99to jej odbudow\xc4\x99. W katedrze znale\xc5\xbali schronienie hugenoci, kt\xc3\xb3rzy uciekli z Francji przed prze\xc5\x9bladowaniami. Mogli oni tu odprawia\xc4\x87 nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa w ojczystym j\xc4\x99zyku. Przez 32 lata dziekanem katedry by\xc5\x82 znany pisarz epoki O\xc5\x9bwiecenia, Jonathan Swift. Walczy\xc5\x82 on o prawa Irlandczyk\xc3\xb3w, a po \xc5\x9bmierci w 1745 r. zosta\xc5\x82 pochowany w katedrze obok swej przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ki Esther Johnson. Pomimo remontu budynek katedry popada\xc5\x82 w ruin\xc4\x99. W latach 1687\xe2\x80\x931795 katedr\xc4\x99 wielokrotnie uszkadza\xc5\x82y powodzie. W 1792 r. odwo\xc5\x82ano sprawowanie w nim mszy ze wzgl\xc4\x99du na bezpiecze\xc5\x84stwo wiernych._NEWLINE_W XIX w. podj\xc4\x99to prace renowacyjne dzi\xc4\x99ki zabiegom i wsparciu finansowemu rodu Guinness, znanego z produkcji piwa o tej nazwie. Posadzk\xc4\x99 nawy podniesiono do poziomu posadzki w prezbiterium. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 prawdopodobnie zmian\xc4\x85 by\xc5\x82o jednak usuni\xc4\x99cie lektori\xc3\xb3w oddzielaj\xc4\x85cych naw\xc4\x99 od prezbiterium i ramion transeptu. W roku 1865 otwarto cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo odnowion\xc4\x85 katedr\xc4\x99, ale prace renowacyjne trwa\xc5\x82y nadal. Guinnessowie wydali og\xc3\xb3\xc5\x82em ok. 150\xc2\xa0000 funt\xc3\xb3w na renowacj\xc4\x99 katedry. Do 1871 roku \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia pe\xc5\x82ni\xc5\x82a funkcj\xc4\x99 katedry wsp\xc3\xb3lnie z katedr\xc4\x85 Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Chrystusowego. Poniewa\xc5\xbc istnienie dw\xc3\xb3ch \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84 narodowych w jednym mie\xc5\x9bcie przysparza\xc5\x82o problem\xc3\xb3w, podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99, i\xc5\xbc siedzib\xc4\x85 arcybiskupa b\xc4\x99dzie katedra ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Chrystusowego, natomiast ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Patryka pozostanie jedynie \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x85 narodow\xc4\x85 zachowuj\xc4\x85c tytu\xc5\x82 katedry ze wzgl\xc4\x99du na wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99, jak\xc4\x85 odegra\xc5\x82 w dziejach Irlandii._NEWLINE_Obecnie katedra ma status pomnika narodowego Irlandii. Na bie\xc5\xbc\xc4\x85co prowadzone s\xc4\x85 prace konserwacyjne, maj\xc4\x85ce zagwarantowa\xc4\x87, i\xc5\xbc katedra nie popadnie ponownie w ruin\xc4\x99. Finansowanie tych prac pochodzi z op\xc5\x82at za wst\xc4\x99p, pobieranych od setek tysi\xc4\x99cy turyst\xc3\xb3w odwiedzaj\xc4\x85cych ka\xc5\xbcdego roku katedr\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra \xc5\x9bw. Patryka zosta\xc5\x82a zbudowana na planie krzy\xc5\xbca \xc5\x82aci\xc5\x84skiego. Ma \xc5\x82\xc4\x85cznie 74\xc2\xa0m d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci, w tym: nawa g\xc5\x82\xc3\xb3wna 40\xc2\xa0m, prezbiterium 17\xc2\xa0m i Kaplica Mariacka (za o\xc5\x82tarzem g\xc5\x82\xc3\xb3wnym) 17\xc2\xa0m. Kamienne sklepienie podtrzymuj\xc4\x85 smuk\xc5\x82e filary. Wyposa\xc5\xbcenie wn\xc4\x99trza jest skromne. Najs\xc5\x82ynniejszym z pomnik\xc3\xb3w jest wykonany w 1631 z czarnego marmuru i alabastru pos\xc4\x85g drugiej \xc5\xbcony pierwszego hrabiego Cork. W nawie po\xc5\x82udniowej znajduje si\xc4\x99 popiersie Jonathana Swifta, dziekana katedry w latach 1713\xe2\x80\x931745.\n_START_SECTION_\nKaplica Mariacka\n_START_PARAGRAPH_\nW Europie P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej w XIII i XIV w. powszechn\xc4\x85 praktyk\xc4\x85 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 na wznoszenie kaplicy za o\xc5\x82tarzem i dedykowanie jej Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Pannie. Kaplica Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Maryi Panny (Mariacka, Lady Chapel) w katedrze \xc5\x9awi\xc4\x99tego Patryka zosta\xc5\x82a zbudowana w 1270\xc2\xa0r. przez arcybiskupa Fulka de Saunford i, podobnie jak w pozosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budynku, zosta\xc5\x82a odrestaurowana w XIX w. Kaplica by\xc5\x82a przez pewien czas znana jako \xe2\x80\x9eKaplica Francuska\xe2\x80\x9d (\xe2\x80\x9eFrench Chapel\xe2\x80\x9d), jako \xc5\xbce w latach 1666\xe2\x80\x931816 by\xc5\x82a u\xc5\xbcywana przez francuskich hugenot\xc3\xb3w. P\xc3\xb3\xc5\x82nocna jej strona jest dedykowana \xc5\x9bw. Piotrowi, a po\xc5\x82udniowa \xe2\x80\x93 \xc5\x9bw. Szczepanowi. Niekt\xc3\xb3rzy z hugenot\xc3\xb3w, w tym Elie Bouhereau, pierwszy bibliotekarz Marsh\xe2\x80\x99s Library, zostali upami\xc4\x99tnieni tablicami pami\xc4\x85tkowymi wisz\xc4\x85cymi na \xc5\x9bcianie kaplicy. Innym interesuj\xc4\x85cym obiektem w kaplicy jest krzes\xc5\x82o, z kt\xc3\xb3rego, wed\xc5\x82ug poda\xc5\x84, korzysta\xc5\x82 kr\xc3\xb3l Wilhelm III Ora\xc5\x84ski podczas nabo\xc5\xbce\xc5\x84stwa po zwyci\xc4\x99stwie w bitwie nad Boyne._NEWLINE_Sklepienie Kaplicy Mariackiej wspieraj\xc4\x85 cztery smuk\xc5\x82e kolumny z ciemnoszarego kamienia. Bia\xc5\x82y, kamienny o\xc5\x82tarz jest o\xc5\x9bwietlany \xc5\x9bwiat\xc5\x82em wpadaj\xc4\x85cym do \xc5\x9brodka przez pi\xc4\x99\xc4\x87 w\xc4\x85skich okien._NEWLINE_W dni powszednie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw odprawiana jest w Kaplicy Mariackiej. Wykorzystywana jest ona te\xc5\xbc w celach edukacyjnych i do pr\xc3\xb3b ch\xc3\xb3ru katedralnego._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 2012 zamkni\xc4\x99to Kaplic\xc4\x99 Mariack\xc4\x85 w celu przeprowadzenia renowacji. Kaplica zosta\xc5\x82a ponownie udost\xc4\x99pniona wiernym i zwiedzaj\xc4\x85cym w lipcu 2013.\n_START_SECTION_\nBaptysterium\n_START_PARAGRAPH_\nNajstarsz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 katedry jest baptysterium, kt\xc3\xb3rego sklepienie zosta\xc5\x82o wykonane z bia\xc5\x82ego kamienia. \xc5\x9aciany baptysterium zdobi\xc4\x85 wzory ciemnob\xc5\x82\xc4\x99kitne, geometryczne wzory, a dop\xc5\x82yw \xc5\x9bwiat\xc5\x82a zapewniaj\xc4\x85 trzy okna. Wyposa\xc5\xbcenie baptysterium stanowi skromna, prostok\xc4\x85tna chrzcielnica.\n_START_SECTION_\nWitra\xc5\xbce\n_START_PARAGRAPH_\nWitra\xc5\xbce by\xc5\x82y pierwotnie wykorzystywane do obja\xc5\x9bniania historii zawartych Biblii w czasie, gdy wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ludzi nie potrafi\xc5\x82a czyta\xc4\x87 i pisa\xc4\x87. Historia zawarta w oknie witra\xc5\xbcowym przebiega raczej od do\xc5\x82u do g\xc3\xb3ry, ni\xc5\xbc od lewej do prawej (jak w wypadku czytania ksi\xc4\x85\xc5\xbcki). Narracja zawsze zaczyna si\xc4\x99 od obrazu w dolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci lewego panelu okna. Oryginalne okna w katedrze \xc5\x9bw. Patryka nie zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99. Najstarsze z nich pochodz\xc4\x85 z po\xc5\x82owy XIX w._NEWLINE_Na zachodnim kra\xc5\x84cu katedry znajduje si\xc4\x99 okno \xc5\x9bw. Patryka, kt\xc3\xb3re ukazuje jego \xc5\xbcycie za pomoc\xc4\x85 39 obraz\xc3\xb3w, od momentu jego porwania w Walii a\xc5\xbc do \xc5\x9bmierci w Irlandii. Okno to zosta\xc5\x82o wykonane przez firm\xc4\x99 William Wailes & Co. z p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Anglii i zamontowane w XIX w. w okresie prac konserwatorskich finansowanych przez Guinness\xc3\xb3w. Zosta\xc5\x82o ono ca\xc5\x82kowicie odnowione w roku 2004 za sum\xc4\x99 500\xc2\xa0000 funt\xc3\xb3w. Firma William Wailes & Co. wykona\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc g\xc5\x82\xc3\xb3wne okna do po\xc5\x82udniowego transeptu i okna w obej\xc5\x9bciu Kaplicy Mariackiej._NEWLINE_Okno w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej transeptu dedykowano Edwardowi Cecilowi Guinnessowi, synowi Benjamina Lee Guinnessa. Edward Guinness kontynuowa\xc5\x82 zapocz\xc4\x85tkowane przez ojca dzie\xc5\x82o finansowania remontu budynku katedry. Trzy z czterech innych okien p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego ramienia transeptu upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85 trzy r\xc3\xb3\xc5\xbcne wojny \xe2\x80\x93 I wojn\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85, wojn\xc4\x99 krymsk\xc4\x85 i II wojn\xc4\x99 bursk\xc4\x85. Kolejne okno w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym ramieniu transeptu dedykowane zosta\xc5\x82o Irlandczykom, kt\xc3\xb3rzy kt\xc3\xb3rzy zgin\xc4\x99li w wojnie burskiej._NEWLINE_Jedno z okien w po\xc5\x82udniowej nawie prezbiterium upami\xc4\x99tnia kolejn\xc4\x85 przedstawicielk\xc4\x99 rodu Guinness\xc3\xb3w, Annie Lee Plunkett, \xc5\xbcon\xc4\x99 arcybiskupa Plunketta i c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Benjamina Lee Guinnessa, znan\xc4\x85 ze swej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci charytatywnej.\n_START_SECTION_\nDrzwi pojednania\n_START_PARAGRAPH_\nW zachodnim ko\xc5\x84cu nawy znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 stare drzwi z otworem w \xc5\x9brodku, kt\xc3\xb3ry jest \xc5\x9bladem gwa\xc5\x82townego konfliktu pomi\xc4\x99dzy ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99tami Kildare a Ormonde w roku 1492. Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Ormonde schroni\xc5\x82 si\xc4\x99 przed przeciwnikiem w kapitularzu katedry. Poniewa\xc5\xbc wkr\xc3\xb3tce zawarto rozejm, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Kildare wyci\xc4\x85\xc5\x82 w drzwiach katedry otw\xc3\xb3r, aby m\xc3\xb3c u\xc5\x9bcisn\xc4\x85\xc4\x87 r\xc4\x99k\xc4\x99 swego przeciwnika na znak zgody.'