b'\n_START_ARTICLE_\nLegwan zielony\n_START_SECTION_\nSystematyka\n_START_PARAGRAPH_\nGatunek opisa\xc5\x82 po raz pierwszy w 1758 roku Karol Linneusz. W nast\xc4\x99pnych dw\xc3\xb3ch wiekach wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniono co najmniej 17 podgatunk\xc3\xb3w i gatunk\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych wszystkie pr\xc3\xb3cz jednego (legwan szlachetny, Iguana delicatissima) uznano za niepewne._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki u\xc5\xbcyciu sekwencjonowania DNA j\xc4\x85drowego i mitochondrialnego naukowcy z Utah Valley State College podj\xc4\x99li pr\xc3\xb3b\xc4\x99 rozwik\xc5\x82ania historii filogenetycznej legwana zielonego. Przebadali osobniki pochodz\xc4\x85ce z 17 pa\xc5\x84stw. Topologia filogenezy wskazuje, \xc5\xbce zwierz\xc4\x99 pochodzi z Ameryki Po\xc5\x82udniowej i ewentualnie rozprzestrzeni\xc5\x82o si\xc4\x99 w Ameryce \xc5\x9arodkowej i na Karaibach. Badanie nie ujawni\xc5\x82o unikalnych sekwencji DNA mitochondrialnego dla podgatunk\xc3\xb3w, wykazuj\xc4\x85c jednak g\xc5\x82\xc4\x99bokie zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowanie pomi\xc4\x99dzy liniami populacji \xc5\x9brodkowoameryka\xc5\x84skiej i po\xc5\x82udniowoameryka\xc5\x84skiej._NEWLINE_S\xc5\x82owo iguana pochodzi od hiszpa\xc5\x84skiej formy tai\xc5\x84skiej nazwy dla gatunku: iwana. W krajach hiszpa\xc5\x84skoj\xc4\x99zycznych samce tego legwana okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 gorrobo czy ministro, m\xc5\x82ode za\xc5\x9b iguanita lub gorrobito.\n_START_SECTION_\nRozmieszczenie geograficzne\n_START_PARAGRAPH_\nNaturalny zasi\xc4\x99g wyst\xc4\x99powania legwana zielonego rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 od po\xc5\x82udniowego Meksyku i Wysp Karaibskich (Grenada, Cura\xc3\xa7ao, Saint Vincent, Saint Lucia, Trynidad i Tobago, Utila) do \xc5\x9brodkowej Brazylii, Paragwaju i Boliwii. Introdukowano go na Wielkim Kajmanie, w Portoryko, Teksasie, na Florydzie, Hawajach i Wyspach Dziewiczych Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych.\n_START_SECTION_\nBudowa cia\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nLegwan zielony zwykle osi\xc4\x85ga 1,5 m d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci od g\xc5\x82owy do ogona. Niekt\xc3\xb3re zmierzone osobniki mierzy\xc5\x82y ponad 2 m, wa\xc5\xbc\xc4\x85c ponad 20 kg. Przeci\xc4\x99tnie jednak doros\xc5\x82y zauropsyd wa\xc5\xbcy 1,304 kg, osobnik m\xc5\x82ody \xe2\x80\x93 267 g, a \xc5\x9bwie\xc5\xbco wykluty \xe2\x80\x93 37,5 g._NEWLINE_Pomimo swej nazwy legwany zielone maj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne barwy. Na po\xc5\x82udniu swego zasi\xc4\x99gu wyst\xc4\x99powania, np. w Peru, s\xc4\x85 niebieskawe z grubymi czarnymi znaczeniami. Na wyspach takich, jak Bonaire, Cura\xc3\xa7ao, Aruba i Grenada przybieraj\xc4\x85 barwy od zieleni do lawendy, czerni, a nawet r\xc3\xb3\xc5\xbcu. Osobniki z zachodu Kostaryki s\xc4\x85 czerwone, za\xc5\x9b te z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy, jak z Meksyku, cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 pomara\xc5\x84czowym ubarwieniem. M\xc5\x82odociane z Salwadoru cz\xc4\x99sto w niemowl\xc4\x99ctwie s\xc4\x85 jaskrawoniebieskie, a z wiekiem trac\xc4\x85 ten kolor._NEWLINE_Grzbiet i ogon legwana zielonego pokrywa rz\xc4\x85d kolc\xc3\xb3w s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych do ochrony przed drapie\xc5\xbcnikami. Mo\xc5\xbce on u\xc5\xbcywa\xc4\x87 swego biczowatego ogona do wymierzania bolesnych cios\xc3\xb3w. Jak wiele innych jaszczurek, chwycony za ogon odrzuca go, a \xc5\x82uskono\xc5\x9bny mo\xc5\xbce uciec. Potrafi zregenerowa\xc4\x87 ogon. Legwany wykszta\xc5\x82ci\xc5\x82y fa\xc5\x82d sk\xc3\xb3rny na podgardlu pomocny w termoregulacji. Odgrywa te\xc5\xbc rol\xc4\x99 w zalotach i zmaganiach terytorialnych._NEWLINE_Legwan zielony ma wzrok pozwalaj\xc4\x85cy na postrzeganie kszta\xc5\x82t\xc3\xb3w i ruchu z du\xc5\xbcej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Maj\xc4\x85c niewielk\xc4\x85 liczb\xc4\x99 pr\xc4\x99cik\xc3\xb3w, kiepsko widz\xc4\x85 w s\xc5\x82abym o\xc5\x9bwietleniu. Z drugiej strony posiadaj\xc4\x85 kom\xc3\xb3rki zwane \xe2\x80\x9epodw\xc3\xb3jnymi czopkami\xe2\x80\x9d, zapewniaj\xc4\x85ce ostre widzenie barwne i umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ce zwierz\xc4\x99ciu dostrzeganie ultrafioletu. Jest to bardzo u\xc5\xbcyteczne podczas wygrzewania si\xc4\x99 na s\xc5\x82o\xc5\x84cu, osobnik rozpoznaje dzi\xc4\x99ki temu, \xc5\xbce otrzymuje odpowiedni\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 promieniowania UVA i UVB, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3rym wytwarza \xe2\x80\x9ewitamin\xc4\x99 D\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Gad ma te\xc5\xbc narz\xc4\x85d \xc5\x9bwiat\xc5\x82oczu\xc5\x82y na szczycie g\xc5\x82owy, tak zwane oko ciemieniowe. Odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia go to od wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci jaszczurek, kt\xc3\xb3re utraci\xc5\x82y ten narz\xc4\x85d. Nie pe\xc5\x82ni on jednak funkcji analogicznej do normalnych oczu, wyst\xc4\x99puje w nim tylko szcz\xc4\x85tkowa siatk\xc3\xb3wka czy soczewka, nie tworzy ono obraz\xc3\xb3w. Odczuwa jednak zmiany o\xc5\x9bwietlenia i potrafi wyczu\xc4\x87 ruch. S\xc5\x82u\xc5\xbcy legwanowi w razie tropienia przez drapie\xc5\xbcnika z g\xc3\xb3ry._NEWLINE_Bardzo ostre z\xc4\x99by legwana zielonego nadaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do szatkowania li\xc5\x9bci, mog\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przeci\xc4\x85\xc4\x87 ludzk\xc4\x85 sk\xc3\xb3r\xc4\x99. Szerokie i p\xc5\x82askie, z\xc4\x85bkowane na kraw\xc4\x99dzi, przypominaj\xc4\x85 kszta\xc5\x82tem li\xc5\x9b\xc4\x87. Ich podobie\xc5\x84stwo do z\xc4\x99b\xc3\xb3w jednego z pierwszych odkrytych dinozaur\xc3\xb3w zaowocowa\xc5\x82o nadaniem mu nazwy Iguanodon, co oznacza \xe2\x80\x9ez\xc4\x85b legwana\xe2\x80\x9d, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc b\xc5\x82\xc4\x99dnym przekonaniem, \xc5\xbce przypomina\xc5\x82 on wielkiego legwana. Z\xc4\x99by le\xc5\xbc\xc4\x85 w g\xc5\x82\xc4\x99bi jamy g\xc4\x99bowej (a nie na brzegach ko\xc5\x9bci, jak u cz\xc5\x82owieka), dlatego w przypadku mniejszych osobnik\xc3\xb3w trudno je dostrzec._NEWLINE_W znacznym stopniu sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 z ro\xc5\x9blin dieta wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z problemem osmoregulacji. Pokarm ro\xc5\x9blinny zawiera du\xc5\xbco potasu, a b\xc4\x99d\xc4\x85c mniej po\xc5\xbcywnym przy takiej samej masie, musi by\xc5\x9b spo\xc5\xbcywany w ilo\xc5\x9bciach wi\xc4\x99kszych, ni\xc5\xbc pokarm zwierz\xc4\x99cy, by sprosta\xc4\x87 zapotrzebowaniu metabolizmu. Niezdolne do produkcji p\xc5\x82ynnego moczu o st\xc4\x99\xc5\xbceniu wi\xc4\x99kszym, ni\xc5\xbc p\xc5\x82yny ustrojowe, podobnie jak ptaki jaszczurki te pozbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 kation\xc3\xb3w i azotowych produkt\xc3\xb3w przemiany materii, syntetyzuj\xc4\x85c sole kwasu moczowego usuwane przez gruczo\xc5\x82 solny. W rezultacie gatunek ten rozwin\xc4\x85\xc5\x82 boczny gruczo\xc5\x82 nosowy uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85cy wydalanie soli w nerkach w postaci chlork\xc3\xb3w sodu i potasu._NEWLINE_Legwany zielone z Gwatemali i po\xc5\x82udniowego Meksyku w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci nosz\xc4\x85 niewielkie rogi na pyskach pomi\xc4\x99dzy oczami i nozdrzami zewn\xc4\x99trznymi, podczas gdy inne ich nie maj\xc4\x85. Przyrodnicy nieraz klasyfikuj\xc4\x85 je jako odr\xc4\x99bny podgatunek Iguana iguana rhinolopha. Nie jest on jednak pewny zgodnie z badaniami DNA mitochondrialnego, poza tym podobne twory na nosie pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 losowo w innych populacjach, a nosz\xc4\x85ce je jaszczurki rozmna\xc5\xbcaj\xc4\x85 si\xc4\x99 swobodnie z osobnikami nie posiadaj\xc4\x85cymi tej cechy.\n_START_SECTION_\nZachowanie\n_START_PARAGRAPH_\nJaszczurki te wiod\xc4\x85 dzienny, nadrzewny tryb \xc5\xbcycia. Cz\xc4\x99sto spotyka si\xc4\x99 je w pobli\xc5\xbcu wody. Zr\xc4\x99cznie wspinaj\xc4\x85 si\xc4\x99, potrafi\xc4\x85 tak\xc5\xbce spa\xc5\x9b\xc4\x87 z wysoko\xc5\x9bci 17 m, l\xc4\x85duj\xc4\x85c bez uszczerbku na zdrowiu. U\xc5\xbcywaj\xc4\x85 pazur\xc3\xb3w swych tylnych \xc5\x82ap, by chwyta\xc4\x87 li\xc5\x9bcie i ga\xc5\x82\xc4\x99zie, unikaj\xc4\x85c upadku. Podczas zimnej, wilgotnej pogody legwany zielone preferuj\xc4\x85 poziom gruntu, gdzie jest im cieplej. P\xc5\x82ywaj\xc4\x85c, pozostaj\xc4\x85 zanurzone w wodzie, pozwalaj\xc4\x85c swym czterem \xc5\x82apom lu\xc5\xbano zwisa\xc4\x87 u bok\xc3\xb3w tu\xc5\x82owia. Si\xc5\x82\xc4\x99 nap\xc4\x99dow\xc4\x85 zapewniaj\xc4\x85 silne ruchy ogona._NEWLINE_Przestraszony przez drapie\xc5\xbcnika legwan zielony ratuje si\xc4\x99 ucieczk\xc4\x85. Je\xc5\x9bli znajduje si\xc4\x99 nieopodal wody, nurkuje i odp\xc5\x82ywa. Osaczony powi\xc4\x99ksza i prezentuje fa\xc5\x82d sk\xc3\xb3rny na podgardlu, nadyma i usztywnia swe cia\xc5\x82o, syczy i macha g\xc5\x82ow\xc4\x85 w kierunku agresora. Je\xc5\x9bli zagro\xc5\xbcenie nadal si\xc4\x99 utrzymuje, legwan mo\xc5\xbce smaga\xc4\x87 swym ogonem, gry\xc5\xba\xc4\x87 i u\xc5\xbcywa\xc4\x87 w obronie swych pazur\xc3\xb3w. Rany wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 raczej z walkami ni\xc5\xbc z niez\xc5\x82apan\xc4\x85 zdobycz\xc4\x85._NEWLINE_Zauropsydy te wykorzystuj\xc4\x85 kiwanie g\xc5\x82owami i fa\xc5\x82dy sk\xc3\xb3rne na podgardlach na r\xc3\xb3\xc5\xbcne sposoby, kultywuj\xc4\x85c interakcje spo\xc5\x82eczne, np. witaj\xc4\x85c innego legwana czy zdobywaj\xc4\x85c przysz\xc5\x82ego partnera. W porozumiewaniu si\xc4\x99 rol\xc4\x99 odgrywaj\xc4\x85 cz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 i liczba kiwni\xc4\x99\xc4\x87 g\xc5\x82ow\xc4\x85._NEWLINE_Gady padaj\xc4\x85 ofiarami przedstawicieli szponiastych. Ich strach przed tymi ptakami wykorzystuje si\xc4\x99 w pewnej sztuczce stosowanej podczas \xc5\x82apania dzikich osobnik\xc3\xb3w. S\xc5\x82ysz\xc4\x85c d\xc5\xbawi\xc4\x99k \xc5\x9bwistu lub wrzasku szponiastego, jaszczurka nieruchomieje, dzi\xc4\x99ki czemu \xc5\x82atwiej j\xc4\x85 schwyta\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nRozmna\xc5\xbcanie\n_START_PARAGRAPH_\nSamce maj\xc4\x85 silnie rozwini\xc4\x99te otwory udowe na wewn\xc4\x99trznej stronie ud. Wydzielaj\xc4\x85 one zapach. Podobne twory samic s\xc4\x85 mniejsze. Poza tym grzbietowe kolce osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 u samc\xc3\xb3w znacznie wi\xc4\x99ksze d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 i grubo\xc5\x9b\xc4\x87. Stanowi to przyk\xc5\x82ad dymorfizmu p\xc5\x82ciowego._NEWLINE_Legwan zielony jest jajorodny: samica sk\xc5\x82ada od 20 do 71 jaj na rok podczas zsynchronizowanego okresu rozrodczego. Po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu nie opiekuje si\xc4\x99 nimi, nie licz\xc4\x85c obrony s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cej za gniazdo nory podczas kopania. W Panamie zaobserwowano dzielenie gniazda z krokodylem ameryka\xc5\x84skim, a w Hondurasie z kajmanem okularowym._NEWLINE_Wykluwaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 m\xc5\x82ode, osi\xc4\x85gaj\xc4\x85ce 1/35 masy doros\xc5\x82ego zwierz\xc4\x99cia, opuszczaj\xc4\x85 gniazdo po 10\xe2\x80\x9315 tygodniach inkubacji. Ju\xc5\xbc po wykluciu przypominaj\xc4\x85 osobniki doros\xc5\x82e zar\xc3\xb3wno barw\xc4\x85, jak i kszta\xc5\x82tem cia\xc5\x82a. Nie maj\xc4\x85 jeszcze kolc\xc3\xb3w na grzbiecie, wygl\xc4\x85daj\xc4\x85 bardziej jak dojrza\xc5\x82e samice, ni\xc5\xbc samce._NEWLINE_Przez pierwszy rok \xc5\xbcycia pozostaj\xc4\x85 w grupach rodzinnych. W ich obr\xc4\x99bie samce cz\xc4\x99sto w\xc5\x82asnymi cia\xc5\x82ami ochraniaj\xc4\x85 samice przed drapie\xc5\xbcnikami. Wydaje si\xc4\x99, \xc5\xbce jest to jedyny gatunek gada, u kt\xc3\xb3rego zaobserwowano takie zachowanie.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\xbcywienie\n_START_PARAGRAPH_\nLegwan zielony spo\xc5\xbcywa w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci pokarm ro\xc5\x9blinny. \xc5\xbberuje na li\xc5\x9bciach, kwiatach, owocach i wzrastaj\xc4\x85cych p\xc4\x99dach ponad 100 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin. W Panamie do ich ulubionych nale\xc5\xbcy Spondias mombin lub, wedle bada\xc5\x84 Troyer w centrum kraju, Lonchocarpus pentaphyllus stanowi\xc4\x85ce od 82 do 88% suchej masy. Legwan zielony spo\xc5\xbcywa m\xc5\x82ode, nierozwini\xc4\x99te jeszcze w pe\xc5\x82ni li\xc5\x9bcie tego drzewa._NEWLINE_Legwan zielony trawi w\xc5\x82\xc3\xb3knik dzi\xc4\x99ki bytuj\xc4\x85cej w jego uk\xc5\x82adzie pokarmowym florze mikroorganizm\xc3\xb3w. Zaliczaj\xc4\x85 si\xc4\x99 tutaj bytuj\xc4\x85ce w jelicie grubym gatunki beztlenowc\xc3\xb3w rozk\xc5\x82adaj\xc4\x85cych celuloz\xc4\x99. K\xc5\x82\xc3\xb3ci si\xc4\x99 to z wcze\xc5\x9bniej wyznawanym, s\xc5\x82abo uzasadnionym pogl\xc4\x85dem, jakoby gady kiepsko i tylko w szczeg\xc3\xb3lnych warunkach trawi\xc5\x82y taki pokarm. Podczas gdy wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 jaszczurek na pocz\xc4\x85tku swego \xc5\xbcycia wykazuje owado\xc5\xbcerno\xc5\x9b\xc4\x87, a na pokarm ro\xc5\x9blinny przerzuca si\xc4\x99 po osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciu wi\xc4\x99kszych rozmiar\xc3\xb3w, legwan zielony spo\xc5\xbcywa go ca\xc5\x82e \xc5\xbcycie. W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci badacze jednak, pomimo znajdywania w przewodach pokarmowych osobnik\xc3\xb3w nied\xc5\x82ugo po wykluciu wy\xc5\x82\xc4\x85cznie pokarmu ro\xc5\x9blinnego, utrzymywali, jakoby m\xc5\x82ode by\xc5\x82y owado\xc5\xbcerne. Badania spo\xc5\xbcycia przez osobniki r\xc3\xb3\xc5\xbcnego wieku li\xc5\x9bci L. pentaphyllus da\xc5\x82y odmienne rezultaty. Nie wykazano znacz\xc4\x85cych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic nie tylko w trawieniu bia\xc5\x82ka, ale te\xc5\xbc w\xc5\x82\xc3\xb3knika pomi\xc4\x99dzy zwierz\xc4\x99tami r\xc3\xb3\xc5\xbcnych grup wiekowych, w przeciwie\xc5\x84stwie do wp\xc5\x82ywu rodzaju li\xc5\x9bci na trawienie protein (od 84% w przypadku starszych li\xc5\x9bci do 89%), jak i w\xc5\x82\xc3\xb3knika. I. iguana preferuje li\xc5\x9bcie nie w pe\xc5\x82ni jeszcze wykszta\xc5\x82cone, zawieraj\xc4\x85ce mniej tego ci\xc4\x99\xc5\xbckostrawnego zwi\xc4\x85zku. Stwierdzono natomiast szybsze przyswajanie bia\xc5\x82ka przez \xc5\x9bwie\xc5\xbco wyklute osobniki. Wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 to z wi\xc4\x99kszym stosunkiem powierzchni (tak\xc5\xbce jelita) do masy zwierz\xc4\x99cia. W przypadku celulozy powstaj\xc4\x85ce w wyniku jej rozk\xc5\x82adu lotne kwasy t\xc5\x82uszczowe nie wymagaj\xc4\x85 specjalnych struktur dla ich wch\xc5\x82aniania, wobec czego taka zale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 w ich przypadku nie jest obserwowana. Wi\xc4\x99ksza r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\xbcywanego pokarmu wykazuje jednak zwi\xc4\x85zek z rozmiarami zwierz\xc4\x99cia, zdolnego przeby\xc4\x87 wi\xc4\x99ksze odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci i napotka\xc4\x87 wi\xc4\x99cej gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin. Wymienia si\xc4\x99 te\xc5\xbc przynajmniej 2 gatunki konsumowane przez legwany zielone nie m\xc5\x82odsze, ni\xc5\xbc 1 rok: Sarcostemma clausum i Montrichardia arborescens._NEWLINE_Dodatkowo zatrzymywanie pokarmu w jelicie grubym, gdzie przebywa on d\xc5\x82u\xc5\xbcej, ni\xc5\xbcby to wynika\xc5\x82o z jego d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci w stosunku do jelita cienkiego, u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85 obecne u ka\xc5\xbcdego z wyj\xc4\x85tkiem jednego cz\xc5\x82onka podrodziny Iguaninae dwie zastawki: kolista i p\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycowata. Mikroorganizmy potrzebuj\xc4\x85 bowiem d\xc5\x82u\xc5\xbcszego czasu na rozk\xc5\x82ad celulozy. Zalegaj\xc4\x85cy w tym odcinku jelita pokarm fermentuje. W\xc5\x82\xc3\xb3knik ulega roz\xc5\x82o\xc5\xbceniu, powstaj\xc4\x85 lotne kwasy t\xc5\x82uszczowe._NEWLINE_Cho\xc4\x87 spo\xc5\xbcywaj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodny pokarm zwierz\xc4\x99ta te s\xc4\x85 w naturze ro\xc5\x9blino\xc5\xbcercami wymagaj\xc4\x85cymi dok\xc5\x82adnego stosunku wapnia do fosforu w diecie wynosz\xc4\x85cego 2:1. Natomiast czas pasa\xc5\xbcu pokarmu przez przew\xc3\xb3d pokarmowy nie zale\xc5\xbcy od rodzaju po\xc5\xbcywienia. Stwierdzono jednak szybszy wzrost osobnik\xc3\xb3w spo\xc5\xbcywaj\xc4\x85cych pokarm o mniejszej zawarto\xc5\x9bci b\xc5\x82onnika. Osobniki m\xc5\x82ode cz\xc4\x99sto zjadaj\xc4\x85 ka\xc5\x82 doros\xc5\x82ych w celu nabycia flory bakteryjnej kluczowej dla trawienia ich niskiej jako\xc5\x9bci i ci\xc4\x99\xc5\xbckostrawnego pokarmu ro\xc5\x9blinnego._NEWLINE_Kwestia karmienia trzymanych w niewoli legwan\xc3\xb3w zielonych bia\xc5\x82kiem zwierz\xc4\x99cym sta\xc5\x82a si\xc4\x99 przedmiotem debaty. Istniej\xc4\x85 dowody na zjadanie przez dzikie osobniki szara\xc5\x84czak\xc3\xb3w i \xc5\x9blimak\xc3\xb3w drzewnych, zwykle przypadkiem razem ze spo\xc5\xbcywanymi ro\xc5\x9blinami. Zaobserwowano te\xc5\xbc doros\xc5\x82e gady opisywanego gatunku zjadaj\xc4\x85ce ptasie jaja. Zoolodzy, jak Adam Britton, s\xc4\x85dz\xc4\x85, \xc5\xbce dieta zawieraj\xc4\x85ca takie bia\xc5\x82ko jest niezdrowa dla uk\xc5\x82adu pokarmowego zwierz\xc4\x99cia, powoduje ci\xc4\x99\xc5\xbckie i przewlek\xc5\x82e pogorszenie zdrowia obejmuj\xc4\x85ce niewydolno\xc5\x9b\xc4\x87 nerek i prowadz\xc4\x85ce do przedwczesnej \xc5\x9bmierci. Z drugiej strony legwany zielone w Miami Seaquarium w Key Biscayne na Florydzie obserwowano podczas jedzenia martwych ryb, a okazy trzymane w niewoli znane s\xc4\x85 z jedzenia myszy bez \xc5\xbcadnych oznak choroby. De Vosjoli pisze, \xc5\xbce osobniki trzymane w niewoli prze\xc5\xbcywa\xc5\x82y i maj\xc4\x85 si\xc4\x99 dobrze, nie jedz\xc4\x85c nic pr\xc3\xb3cz pe\xc5\x82nego po\xc5\xbcywienia dla gryzoni, a w jednym przypadku tak\xc5\xbce sa\xc5\x82aty rzymskiej z suplementacj\xc4\x85 witamin i wapnia. Ustalono, \xc5\xbce po\xc5\xbc\xc4\x85daj\xc4\x85c szybkiego wzrostu zwierz\xc4\x85t, nale\xc5\xbcy podawa\xc4\x87 im pokarm o zawarto\xc5\x9bci w\xc5\x82\xc3\xb3knika do 27%.\n_START_SECTION_\nW niewoli\n_START_PARAGRAPH_\nJako popularnie sprzedawane zwierz\xc4\x99 domowe i \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o po\xc5\xbcywienia w Ameryce \xc5\x81aci\xc5\x84skiej legwana zielonego obejmuje za\xc5\x82\xc4\x85cznik II CITES. W zwi\xc4\x85zku z tym, cho\xc4\x87 nie zalicza si\xc4\x99 go do gatunk\xc3\xb3w zagro\xc5\xbconych, handel nim musi podlega\xc4\x87 kontroli._NEWLINE_Ameryka\xc5\x84ski rynek zwierz\xc4\x85t domowych wywar\xc5\x82 du\xc5\xbcy wp\xc5\x82yw na legwana zielonego. W 1995 przetransportowano do USA 800\xc2\xa0000 legwan\xc3\xb3w, w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci pochodz\xc4\x85cych z hodowli w pa\xc5\x84stwach ich naturalnego wyst\xc4\x99powania (Honduras, Salwador, Kolumbia, Panama). Stworzenia te wymagaj\xc4\x85 odpowiedniej opieki przez ca\xc5\x82e swe \xc5\xbcycie, wiele z nich zgin\xc4\x99\xc5\x82o w kilka lat po nabyciu._NEWLINE_Cho\xc4\x87 w niewoli legwan zielony spo\xc5\xbcywa mi\xc4\x99so, gdy mu si\xc4\x99 je poda, nadmierne spo\xc5\xbcycie bia\xc5\x82ka zwierz\xc4\x99cego skutkuje powa\xc5\xbcnymi schorzeniami nerek i mo\xc5\xbcliw\xc4\x85 przedwczesn\xc4\x85 \xc5\x9bmierci\xc4\x85. Posiadaj\xc4\x85cy nieprawid\xc5\x82owe informacje posiadacze karmi\xc4\x85 swe zwierz\xc4\x99ta sa\xc5\x82at\xc4\x85 siewn\xc4\x85, zapewniaj\xc4\x85c\xc4\x85 legwanom wod\xc4\x99, ale nie posiadaj\xc4\x85c\xc4\x85 innych warto\xc5\x9bci od\xc5\xbcywczych. Dieta legwana zielonego w niewoli powinna sk\xc5\x82ada\xc4\x87 si\xc4\x99 ze \xc5\x9bwie\xc5\xbcych li\xc5\x9bciastych warzyw, jak kapusta sitowata, kapusta warzywna pastewna, mniszek, rokietta siewna czy jarmu\xc5\xbc, potrzebny jest dost\xc4\x99p do \xc5\x9bwie\xc5\xbcej wody._NEWLINE_Iguana iguana dobrze prosperuje jedynie w temperaturze pomi\xc4\x99dzy 26-35\xc2\xa0\xc2\xb0C, wymaga odpowiedniej ilo\xc5\x9bci promieniowania UVA i UVB, w przeciwnym razie nie b\xc4\x99dzie w stanie wyprodukowa\xc4\x87 niezb\xc4\x99dnej ilo\xc5\x9bci hormonu zwi\xc4\x99kszaj\xc4\x85cego wch\xc5\x82anianie wapnia nazywanego witamin\xc4\x85 D. Jego brak skutkuje upo\xc5\x9bledzeniem metabolizmu ko\xc5\x9bci nawet ze skutkiem \xc5\x9bmiertelnym. W niekt\xc3\xb3rych miejscach, np. w Nowym Jorku czy na Hawajach, legwany zielone uznaje si\xc4\x99 za egzotyczne zwierz\xc4\x99ta domowe i zakazuje ich posiadania. Z powodu potencjalnego wp\xc5\x82ywu introdukcji gatunku na ekosystem na Hawajach stan wprowadzi\xc5\x82 \xc5\x9bcis\xc5\x82e przepisy kontroluj\xc4\x85ce import i posiadanie legwana zielonego. \xc5\x81amanie ich zagro\xc5\xbcone jest trzema latami w wi\xc4\x99zieniu i grzywn\xc4\x85 w wysoko\xc5\x9bci do 200\xc2\xa0000 dolar\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nJako gatunek inwazyjny\n_START_PARAGRAPH_\nIguana iguana uznawana jest za gatunek inwazyjny na po\xc5\x82udniu Florydy. Spotyka si\xc4\x99 j\xc4\x85 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc zatokowego wybrze\xc5\xbca Florydy od Key West do hrabstwa Pinellas. Pierwotnie niewielkie populacje z Florida Keys sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 ze zwierz\xc4\x85t przyby\xc5\x82ych dzi\xc4\x99ki huraganom i burzom, inne przyp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y jako \xe2\x80\x9epasa\xc5\xbcerowie na gap\xc4\x99\xe2\x80\x9d na statkach p\xc5\x82yn\xc4\x85cych z Ameryki Po\xc5\x82udniowej. Przez lata inne osobniki, podlegaj\xc4\x85ce handlowi jako zwierz\xc4\x99ta domowe, trafia\xc5\x82y na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich uciek\xc5\x82a, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wypu\xc5\x9bcili celowo ich w\xc5\x82a\xc5\x9bciciele. Legwany prze\xc5\xbcy\xc5\x82y i radz\xc4\x85 sobie dobrze w swym nowym siedlisku. Szeroko skrywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na strychach dom\xc3\xb3w i na pla\xc5\xbcach. Cz\xc4\x99sto niszcz\xc4\x85 ogrody i krajobraz. S\xc4\x85dzi si\xc4\x99, \xc5\xbce uwielbiaj\xc4\x85 rodzimy zagro\xc5\xbcony gatunek ro\xc5\x9blin, Cordia globosa, pas\xc4\x85 si\xc4\x99 te\xc5\xbc na brezylce, g\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3dle po\xc5\xbcywienia zagro\xc5\xbconego motyla Cyclargus thomasi bethunebakeri. Poza tym na Marco Island obserwowano legwany zielone u\xc5\xbcywaj\xc4\x85ce nor p\xc3\xb3jd\xc5\xbaki ziemnej, gatunku specjalnej troski. Wszystko to sprawia, \xc5\xbce zagro\xc5\xbcenie ze strony tej jaszczurki dla ekosystemu Florydy przewy\xc5\xbcsza pierwotne przewidywania._NEWLINE_W styczniu 2008 du\xc5\xbca ilo\xc5\x9b\xc4\x87 zdzicza\xc5\x82ych legwan\xc3\xb3w na Florydzie spad\xc5\x82a z drzew, na kt\xc3\xb3rych \xc5\xbcy\xc5\x82y te gady. Przyczyn\xc4\x85 by\xc5\x82y niezwykle zimne noce. Wprowadzi\xc5\x82y one metabolizm gad\xc3\xb3w w stan hibernacji, w kt\xc3\xb3rym nie by\xc5\x82y w stanie utrzyma\xc4\x87 si\xc4\x99 na ga\xc5\x82\xc4\x99ziach drzew. Cho\xc4\x87 miejscowe w\xc5\x82adze w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe dla spraw przyrody nie poda\xc5\x82y \xc5\xbcadnych liczb, lokalne media opisa\xc5\x82y fenomen \xe2\x80\x9eprysznica zimnych legwan\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3rych tuziny pokry\xc5\x82y lokalne \xc5\x9bcie\xc5\xbcki rowerowe. Gdy nasta\xc5\x82o dzienne ciep\xc5\x82o, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87, cho\xc4\x87 nie wszystkie, iguany przebudzi\xc5\x82y si\xc4\x99 i wr\xc3\xb3ci\xc5\x82y do swych codziennych czynno\xc5\x9bci. Zjawisko pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 ponownie w styczniu 2010 po przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 zimnym froncie, kt\xc3\xb3ry kolejny raz nawiedzi\xc5\x82 po\xc5\x82udnie Florydy._NEWLINE_Na O\xca\xbbahu i Maui (wyspy Archipelagu Hawajskiego) legwana zielonego uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 za zdzicza\xc5\x82y gatunek (pomimo rygorystycznego prawa zabraniaj\xc4\x85cego przywo\xc5\xbcenia tych zauropsyd\xc3\xb3w, podobnie w Rio Grande Valley w Teksasie. Wprowadzanie regulacji prawnych dotycz\xc4\x85cych handlu legwanem zielonym motywuje si\xc4\x99 roznoszeniem przez wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 gad\xc3\xb3w bakterii z rodzaju Salmonella._NEWLINE_W nast\xc4\x99pstwie dw\xc3\xb3ch karaibskich cyklon\xc3\xb3w tropikalnych w 1995 grup\xc4\x99 pi\xc4\x99tnastu legwan\xc3\xb3w zielonych znaleziono \xc5\xbcyw\xc4\x85 na Anguilli; nigdy wcze\xc5\x9bniej nie odnotowano obecno\xc5\x9bci tego gatunku na rzeczonej wyspie. Biolog Ellen Censky z Connecticut State Museum of Natural History uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce huragan zaskoczy\xc5\x82 zwierz\xc4\x99ta na drzewach na Gwadelupie, gdzie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 rdzennie, a nast\xc4\x99pnie przemie\xc5\x9bci\xc5\x82 dwie\xc5\x9bcie mil przez ocean. Analizuj\xc4\x85c wzorce pogody i pr\xc4\x85dy oceaniczne, Censky wykaza\xc5\x82a, \xc5\xbce legwany musia\xc5\x82y sp\xc4\x99dzi\xc4\x87 na morzu trzy tygodnie, nim trafi\xc5\x82y na wysp\xc4\x99. W ci\xc4\x85gu dw\xc3\xb3ch lat po przybyciu kolonia zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 rozmna\xc5\xbca\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nW kulturze\n_START_PARAGRAPH_\nLud Mochica ze staro\xc5\xbcytnego Peru czci\xc5\x82 te zwierz\xc4\x99ta i cz\xc4\x99sto przedstawia\xc5\x82 w swej sztuce legwana zielonego. I. iguana i jej krewny legwan czarny dostarcza\xc5\x82y mi\xc4\x99sa w Amerykach \xc5\x9arodkowej i Po\xc5\x82udniowej przez ostatnie 7000 lat. Mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce populacje karaibskie zosta\xc5\x82y tam przeniesione z g\xc5\x82\xc3\xb3wnego l\xc4\x85du przez r\xc3\xb3\xc5\xbcne plemiona jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o po\xc5\xbcywienia. W Amerykach \xc5\x9arodkowej i Po\xc5\x82udniowej legwany zielone w dalszym ci\xc4\x85gu s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85 za \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o mi\xc4\x99sa, nazywane gallina de palo, bamboo chicken czy chicken of the tree, poniewa\xc5\xbc smakuj\xc4\x85 jak kurczak.'