b'\n_START_ARTICLE_\nKurt Obitz\n_START_PARAGRAPH_\nKurt Obitz, Pogorzelski (ur. 16 stycznia 1907 roku w Brzozowie, zm. 26 sierpnia 1945 roku w Lautrach w Niemczech) \xe2\x80\x93 lekarz weterynarii, dziennikarz, jeden z najwybitniejszych dzia\xc5\x82aczy mazurskich, a zarazem polityk\xc3\xb3w wschodniopruskich nastawionych propolsko w dwudziestoleciu mi\xc4\x99dzywojennym, naukowiec \xe2\x80\x93 parazytolog.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 16 stycznia 1907 w Brzozowie (w\xc3\xb3wczas Brosowen) w powiecie w\xc4\x99gorzewskim w Rejencji g\xc4\x85bi\xc5\x84skiej Prus Wschodnich, gdzie jego rodzice \xe2\x80\x93 Fryderyk Krystian Obitz i Ludwika Karolina Obitz z domu Bartk, posiadali gospodarstwo o powierzchni 380 morg\xc3\xb3w. Przodkowie Obitz\xc3\xb3w przybyli do Prus Wschodnich prawdopodobnie ze \xc5\x9al\xc4\x85ska w XVII wieku po Wojnie Trzydziestoletniej._NEWLINE_W Kr\xc3\xb3lewcu, gdzie jego rodzina posiada\xc5\x82a dwa domy, ucz\xc4\x99szcza\xc5\x82 do gimnazjum, kt\xc3\xb3re uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1925. Nast\xc4\x99pnie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studia w Wy\xc5\xbcszej Szkole Weterynaryjnej w Berlinie, gdzie by\xc5\x82 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 studentem. Ju\xc5\xbc wtedy krystalizowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w nim poczucie odr\xc4\x99bno\xc5\x9bci i mazurskiej samoidentyfikacji. Szybko sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to znane zar\xc3\xb3wno w\xc5\x82adzom uczelni, jak i Wschodniopruskiej S\xc5\x82u\xc5\xbcbie Ojczy\xc5\xbanianej (Heimatdienst). Wiedziano, \xc5\xbce ma kontakty z ko\xc5\x82ami polskimi: Gazet\xc4\x85 Olszty\xc5\x84sk\xc4\x85 i Mazurskim Przyjacielem Ludu, za co pozbawiono go pomocy materialnej (darmowe obiady, zwolnienie z czesnego, stypendium), ale nie relegowano z uczelni, obawiaj\xc4\x85c si\xc4\x99 reakcji polskiej propagandy. Pozosta\xc5\x82 jednak pod dyskretn\xc4\x85 obserwacj\xc4\x85 niemieckiej policji. W Berlinie Obitz nawi\xc4\x85za\xc5\x82 kontakt z mazurskimi dzia\xc5\x82aczami rozbitego w E\xc5\x82ku Masurenbundu, m.in.: bra\xc4\x87mi Janem i Gustawem Sawitzkimi, A. Szyma\xc5\x84czykiem, doktorem Dziobkiem; wsp\xc3\xb3lnymi si\xc5\x82ami reaktywowali w Berlinie Zwi\xc4\x85zek Mazur\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Masurenbund, 20 listopada 1926 i za\xc5\x82o\xc5\xbcyli Centraln\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Mazur\xc3\xb3w, jako przeciwwag\xc4\x99 dla Heimatdienstu \xe2\x80\x93 Wschodniopruskiej S\xc5\x82u\xc5\xbcby Ojczy\xc5\xbanianej._NEWLINE_1 maja 1929 roku ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 pierwszy numer pisma pt. Cech" \xe2\x80\x93 Masurisscher Brief", a od nr 2: Cech \xe2\x80\x93 Organ des Masurenbundes", z podtytu\xc5\x82em "Gwara nasa, trzymaicie si\xc4\x99!", p\xc3\xb3\xc5\xbaniej: "Wiara nasa, trzymaicie si\xc4\x99!" \xe2\x80\x93 znaczy to: Mazurzy trzymajcie si\xc4\x99 razem, nie dajcie si\xc4\x99 przeciwno\xc5\x9bciom losu, b\xc4\x85d\xc5\xbacie sob\xc4\x85... Cyklicznie ukazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 felieton pisany gwar\xc4\x85 mazursk\xc4\x85 pt. "Fryc z P\xc5\x82owcow soli im!". Pocz\xc4\x85tkowo miesi\xc4\x99cznik wychodzi\xc5\x82 w maszynopisie, a od listopada 1930 by\xc5\x82 drukowany i ukazywa\xc5\x82 si\xc4\x99 do [933. Kurt Obitz sta\xc5\x82 si\xc4\x99 w tym \xc5\x9brodowisku postaci\xc4\x85 numer jeden, zosta\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym centrali Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w i redaktorem odpowiedzialnym "Cechu" oraz autorem wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci tekst\xc3\xb3w w pi\xc5\x9bmie._NEWLINE_"Jeste\xc5\x9bmy Mazurami" \xe2\x80\x93 g\xc5\x82osi\xc5\x82 po niemiecku "Cech" \xe2\x80\x93 "to znaczy, \xc5\xbce jeste\xc5\x9bmy po\xc5\x9br\xc3\xb3d niemieckiej narodowo\xc5\x9bci pa\xc5\x84stwowej odr\xc4\x99bnym narodem z odr\xc4\x99bnymi cechami, odziedziczonymi po odwiecznych polskich przodkach. Wyro\xc5\x9bli\xc5\x9bmy w odr\xc4\x99bnym otoczeniu. Oblicze wschodniej ziemi odcisn\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 na naszym dzieci\xc5\x84stwie. W godzinach najg\xc5\x82\xc4\x99bszego cierpienia powoduje to, \xc5\xbce nasz g\xc5\x82\xc4\x99boki wzrok patrzy na to oblicze swoimi oczyma pe\xc5\x82nymi wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci. To jest nasz prawdziwy wzrok,to jest nasz los, i i on jest mazurski i nie niemiecki... Cho\xc4\x87 \xc5\xbcyjemy z Niemcami w pokoju i sprawiedliwo\xc5\x9bci w jednym pa\xc5\x84stwie, uczestnicz\xc4\x85c we wsp\xc3\xb3lnej produkcji i konsumpcji... Ale jeste\xc5\x9bmy odr\xc4\x99bnym narodem, jeste\xc5\x9bmy Mazurami.(...)Tego g\xc5\x82odu bycia sob\xc4\x85 nie mo\xc5\xbcna uciszy\xc4\x87 i wewn\xc4\x99trzny g\xc5\x82os wo\xc5\x82a do nas i wo\xc5\x82a bezustannie, niby g\xc5\x82os \xc5\xbcywcem pogrzebanego"._NEWLINE_D\xc4\x85\xc5\xbceniem Zwi\xc4\x85zku Mazurskiego by\xc5\x82o urzeczywistnienie prze\xc5\x9bwiadczonych i zagwarantowanych w Konstytucji praw kulturalno-ekonomicznych. "Cech walczy z politycznym i gospodarczym upo\xc5\x9bledzeniem, wyst\xc4\x99puje przeciwko bojkotowaniu i terroryzowaniu Mazur\xc3\xb3w, walczy o Prawd\xc4\x99, Wolno\xc5\x9b\xc4\x87 i Prawo! Mazur te\xc5\xbc jest cz\xc5\x82owiekiem i chce tak \xc5\xbcy\xc4\x87 i by\xc4\x87 traktowany"._NEWLINE_W bardzo kr\xc3\xb3tkim czasie "Cech" sta\xc5\x82 si\xc4\x99 bardzo popularny w\xc5\x9br\xc3\xb3d Mazur\xc3\xb3w \xc5\xbcyj\xc4\x85cych w Niemczech, jak i na samych Mazurach. Jak pisa\xc5\x82 z E\xc5\x82ku wicekonsul do Konsulatu RP w Olsztynie w czerwcu 1931 (...)Obitz w pi\xc5\x9bmie swym "Cech" umia\xc5\x82 uderzy\xc4\x87 we wra\xc5\xbcliw\xc4\x85 stron\xc4\x99 \xc5\xbcycia mniejszo\xc5\x9bci, poruszaj\xc4\x85c z jednej strony jej interesy socjalne(...) z drugiej za\xc5\x9b strony przypominaj\xc4\x85c Mazurom ich odr\xc4\x99bne pochodzenie i mow\xc4\x99. W wielu przypadkach pismo "Cech" jest tu milej widziane ni\xc5\xbc "Mazur", kt\xc3\xb3ry ma wyra\xc5\xbanie polskie oblicze..."_NEWLINE_Kurt Obitz anga\xc5\xbcuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w i wydawanie "Cechu", jednocze\xc5\x9bnie studiowa\xc5\x82. Dyplom uko\xc5\x84czenia studi\xc3\xb3w otrzyma\xc5\x82 25 stycznia 1930, natomiast 31 maja \xe2\x80\x93 stopie\xc5\x84 doktora medycyny weterynaryjnej za prac\xc4\x99 pt. O rozprzestrzenianiu si\xc4\x99 niekt\xc3\xb3rych robak\xc3\xb3w i pierwotniak\xc3\xb3w paso\xc5\xbcytniczych byd\xc5\x82a na obszarze depresji \xc5\x82\xc4\x85kowych R\xc3\xb3wniny P\xc3\xb3\xc5\x82nocno Niemieckiej, okr\xc4\x99gu Westhavelland (Berlin 1930)._NEWLINE_Przez nast\xc4\x99pny rok pracowa\xc5\x82 zarobkowo w rze\xc5\xbani w Hamburgu. By\xc5\x82 w sta\xc5\x82ym kontakcie z uczelni\xc4\x85, rozwija\xc5\x82 swoj\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 w dziedzinie parazytologii w tamtejszym Instytucie Chor\xc3\xb3b Tropikalnych. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca zaowocowa\xc5\x82a otrzymaniem asystentury w Wy\xc5\xbcszej Szkole Weterynaryjnej w Berlinie od 1 kwietnia 1931 roku. Zar\xc3\xb3wno Obitz, jak i jego promotor \xe2\x80\x93 profesor N\xc3\xb6ller, zacz\xc4\x99li by\xc4\x87 szykanowani i zastraszani. Napa\xc5\x9bci i bojkoty zaj\xc4\x99\xc4\x87 ze strony student\xc3\xb3w Hitlerjugend osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y apogeum 13 maja 1931, gdy ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 wiersz dr Obitza Masurische Jugend._NEWLINE_Po nagonce ze strony niemieckich nacjonalist\xc3\xb3w 16 maja 1931 roku zosta\xc5\x82 usuni\xc4\x99ty z uczelni, a jego sytuacja materialna sta\xc5\x82a si\xc4\x99 trudna. Zosta\xc5\x82 okrzykni\xc4\x99ty zdrajc\xc4\x85 narodu niemieckiego i "polskim szpiegiem", nie wspominaj\xc4\x85c o innych inwektywach; nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 znale\xc5\xba\xc4\x87 pracy, w prasie trwa\xc5\x82a polityczna nagonka na niego. Zaskar\xc5\xbcy\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 usuni\xc4\x99cia z uczelni do s\xc4\x85du, pomaga\xc5\x82 mu w\xc3\xb3wczas radca prawny Zwi\xc4\x85zku Polak\xc3\xb3w w Niemczech dr Bruno Op\xc4\x99chowski. Wyrok by\xc5\x82 niekorzystny \xe2\x80\x93 s\xc4\x85d stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce Kurt Obitz jest wrogiem pa\xc5\x84stwa niemieckiego. Odpowiedzi\xc4\x85 redakcji pisma "Cech" by\xc5\x82 wiersz..._NEWLINE_"...Teraz wiemy, cego si\xc4\x99 nase hakaty\xc5\x9bci bojo, a to jest: nasej pie\xc5\x9bni. Bendziem im teraz tak d\xc5\x82ugo spiewa\xc4\x87, az si\xc4\x99 do tego przyna\xc5\x82ozo (...) Jo jesce wiencej pie\xc5\x9bniow z\xc5\x82uzu\xc5\x82em. Dzi\xc5\x9b ich ale wsystkich w "Cech" nie wsadze. Pocekam, jaki ha\xc5\x82as nase nacjonali\xc5\x9bci na to pie\xc5\x9bnio rozpocno..."_NEWLINE_W czerwcu 1931 otrzyma\xc5\x82 zaproszenie od Rady Wydzia\xc5\x82u Weterynarii Uniwersytetu Warszawskiego do obj\xc4\x99cia asystentury przy katedrze parazytologii. Dzi\xc4\x99ki \xc5\xbcyczliwo\xc5\x9bci i pomocy dr Czes\xc5\x82awa Stankiewicza i korzystaj\xc4\x85c ze wspomnianego zaproszenia Obitz wyjecha\xc5\x82 do Polski. Na Uniwersytecie Warszawskim pierwsze kroki stawia\xc5\x82 jednak w Katedrze Chor\xc3\xb3b Wewn\xc4\x99trznych, a nast\xc4\x99pnie w Katedrze Zoologii i Parazytologii. Jego losy berli\xc5\x84skie szeroko relacjonowano w prasie polskiej. W Polsce Obitz liczy\xc5\x82 na prac\xc4\x99 lekarza weterynarii w Dzia\xc5\x82dowie (jedynym powiecie na Mazurach, kt\xc3\xb3ry po plebiscycie w 1920 przypad\xc5\x82 Polsce), jednak s\xc5\x82aba znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 j\xc4\x99zyka polskiego uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a mu przyj\xc4\x99cie tego stanowiska. W Warszawie pozna\xc5\x82 przysz\xc5\x82\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x99 Helen\xc4\x99 Szylsk\xc4\x85, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 5 stycznia 1933 wzi\xc4\x85\xc5\x82 \xc5\x9blub w tamtejszym ko\xc5\x9bciele ewangelickim. W tym czasie mia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc miejsce spotkania i rozmowy z wybitnym polskim pisarzem Melchiorem Wa\xc5\x84kowiczem. Wywar\xc5\x82 on na pisarzu ogromne wra\xc5\xbcenie, a spotkanie w mieszkaniu przy ul. Pu\xc5\x82awskiej zosta\xc5\x82o sugestywnie zrelacjonowane w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce o Prusach Wschodnich:_NEWLINE_"dr Kurt Obitz nie mo\xc5\xbce sobie wyt\xc5\x82umaczy\xc4\x87, dlaczego tak obco si\xc4\x99 czuje w niemieckiej kulturze(...) Jedno wie \xe2\x80\x93 \xc5\xbce kocha sw\xc3\xb3j kraj, ziemi\xc4\x99 na kt\xc3\xb3rej wyr\xc3\xb3s\xc5\x82, mi\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 jak\xc4\x85\xc5\x9b odr\xc4\x99bn\xc4\x85, \xc5\xbce z duszami ludzi tej ziemi \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 go jakie\xc5\x9b tajemne, nieznane, a mocne nici."_NEWLINE_Melchior Wa\xc5\x84kowicz, Na tropach Sm\xc4\x99tka, Krak\xc3\xb3w 1988 r._NEWLINE_1 wrze\xc5\x9bnia 1935 roku powstaje w Pu\xc5\x82awach Zak\xc5\x82ad Parazytologii i Chor\xc3\xb3b Inwazyjnych jako Dzia\xc5\x82 Parazytologii Wydzia\xc5\x82u Weterynaryjnego Pa\xc5\x84stwowego Instytutu Naukowego Gospodarstwa Wiejskiego w Pu\xc5\x82awach. Pierwszym kierownikiem zosta\xc5\x82 dr Kurt Obitz. Zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas ze swoim zespo\xc5\x82em zagadnieniami zwalczania chor\xc3\xb3b paso\xc5\xbcytniczych zwierz\xc4\x85t gospodarczych. Jego g\xc5\x82\xc3\xb3wne zainteresowania dotyczy\xc5\x82y gza bydl\xc4\x99cego du\xc5\xbcego, jego biologii oraz zwalczania i zapobiegania gzawicy byd\xc5\x82a. Po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 du\xc5\xbce zas\xc5\x82ugi w dziedzinie polskiej parazytologii stosowanej. Wcze\xc5\x9bniej interesowano si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie jej stron\xc4\x85 teoretyczn\xc4\x85. Obok opracowania metod walki z inwazjami paso\xc5\xbcytniczymi opracowano terapie przeciwpaso\xc5\xbcytnicze, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci przeciwmotyliczne i przeciw gzowi bydl\xc4\x99cemu._NEWLINE_Pracowa\xc5\x82 naukowo wsp\xc3\xb3lnie z profesorem Witoldem Stefa\xc5\x84skim nad zagadnieniami parazytologicznymi byd\xc5\x82a, koni oraz gza bydl\xc4\x99cego; ze Stanis\xc5\x82awem Wadowskim w zwalczaniu paso\xc5\xbcyt\xc3\xb3w zwierz\xc4\x85t domowych. Publikowa\xc5\x82 swoje prace w Pami\xc4\x99tniku Pu\xc5\x82awskim i Wiadomo\xc5\x9bciach Weterynaryjnych. By\xc5\x82 delegowany w celach naukowych do Instytutu Pasteura w Algierze, Zak\xc5\x82adu Parazytologii Uniwersytetu Paryskiego, Instytutu Weterynarii w Budapeszcie. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w XIII Mi\xc4\x99dzynarodowym Kongresie Weterynaryjnym w Zurychu. W 1937 roku zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any na cz\xc5\x82onka Rady Naukowej Wydzia\xc5\x82u Weterynaryjnego w Pu\xc5\x82awach, a w marcu 1939 roku zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Naukowej Rady Weterynaryjnej przy Ministrze Rolnictwa. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie z karier\xc4\x85 zawodow\xc4\x85 anga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczn\xc4\x85 na rzecz Mazur\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1933 jesieni\xc4\x85 powo\xc5\x82ano Mazurski Komitet Opieki Kulturalnej nad Rodakami z siedzib\xc4\x85 w Warszawie. Informacje o jego istnieniu i dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci ujrza\xc5\x82y \xc5\x9bwiat\xc5\x82o dzienne po przesz\xc5\x82o 40 latach dzi\xc4\x99ki publikacji historyka Andrzeja Chojnowskiego pt. Zwi\xc4\x85zek Mazur\xc3\xb3w w Dzia\xc5\x82dowie (1935\xe2\x80\x931939). Mazurski Komitet opracowa\xc5\x82 wiele memoria\xc5\x82\xc3\xb3w maj\xc4\x85cych na celu zmian\xc4\x99 polityki polskich w\xc5\x82adz pa\xc5\x84stwowych wobec Mazur\xc3\xb3w powiatu dzia\xc5\x82dowskiego, w\xc5\x9br\xc3\xb3d jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w by\xc5\x82 dr Kurt Obitz. Odwiedza\xc5\x82 kilkakrotnie Prusy Wschodnie, gdzie kontaktowa\xc5\x82 si\xc4\x99 z dzia\xc5\x82aczami. Utrzymywa\xc5\x82 kontakty z dzia\xc5\x82aczami Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Masurenbundu w Niemczech oraz z dzia\xc5\x82aczami Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w w Dzia\xc5\x82dowie. Bra\xc5\x82 czynny udzia\xc5\x82 w \xc5\xbcyciu spo\xc5\x82eczno-kulturalnym ewangelik\xc3\xb3w polskich. Zbiera\xc5\x82 materia\xc5\x82y zwi\xc4\x85zane z histori\xc4\x85 i folklorem mazurskim. Uczestniczy\xc5\x82 w zebraniu organizacyjnym Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w w Dzia\xc5\x82dowie w 1935 i zosta\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Komisji Rewizyjnej. W ramach dzia\xc5\x82ania Zwi\xc4\x85zku prowadzi\xc5\x82 cykl wyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w z historii Mazur \xe2\x80\x93 opracowa\xc5\x82 wtedy Dzieje ludu mazurskiego (Dzia\xc5\x82dowo 1937). By\xc5\x82a to pierwsza pr\xc3\xb3ba ukazania problem\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych Mazur\xc3\xb3w na podstawie materia\xc5\x82\xc3\xb3w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82owych oraz osobistych do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 i pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w autora m.in. ukaza\xc5\x82 sw\xc3\xb3j punkt widzenia na rol\xc4\x99 Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w. Wskaza\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas, i\xc5\xbc Zwi\xc4\x85zek Mazur\xc3\xb3w w Dzia\xc5\x82dowie jest "pierwsz\xc4\x85 reprezentacj\xc4\x85 Mazur\xc3\xb3w uznan\xc4\x85 w wolnej Polsce", a spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo polskie winno mie\xc4\x87 do niej zaufanie i uszanowa\xc4\x87 walk\xc4\x99 ludu mazurskiego, kt\xc3\xb3ry "opuszczony przez Polsk\xc4\x99", toczy\xc5\x82 wielowiekowy samotny b\xc3\xb3j o zachowanie mowy i ziemi ojczystej. Dzieje ludu mazurskiego zosta\xc5\x82y przet\xc5\x82umaczone na j\xc4\x99zyk niemiecki i opublikowane jako praca anonimowa pt. Geschichte das Masurischen Volkes przez Tajne Archiwum Pa\xc5\x84stwowe w Berlinie-Dahlem w 1938._NEWLINE_Kontakty dr Kurta Obitza ze \xc5\x9brodowiskiem mazurskim nasili\xc5\x82y si\xc4\x99 po przybyciu do Dzia\xc5\x82dowa z Prus Wschodnich wybitnego dzia\xc5\x82acza mazurskiego ruchu ludowego Gustawa Leydinga-juniora. Wsp\xc3\xb3lnie z miejscowymi dzia\xc5\x82aczami: Karolem Ma\xc5\x82\xc5\x82kiem i Janem Jagie\xc5\x82k\xc4\x85-Jagertalem, pr\xc3\xb3bowali oni o\xc5\xbcywi\xc4\x87 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Zwi\xc4\x85zku Mazur\xc3\xb3w. Wtedy ju\xc5\xbc w pogl\xc4\x85dach Kurta Obitza wyra\xc5\xbane by\xc5\x82y zainteresowania przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 ca\xc5\x82ego regionu Prus Wschodnich \xe2\x80\x93 kraju o spu\xc5\x9bci\xc5\xbanie wieloetnicznej i wielokulturowej. Poza lokalnymi dzia\xc5\x82aczami mazurskimi kontaktowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce z dzia\xc5\x82aczami litewskimi w Prusach Wschodnich: Albinasem Briedisem i A. Umbrasem._NEWLINE_Wielkie znaczenie dla m\xc5\x82odego w\xc3\xb3wczas artysty \xe2\x80\x93 Hieronima Skurpskiego mia\xc5\x82a obecno\xc5\x9b\xc4\x87 w \xc5\x9brodowisku dzia\xc5\x82dowskim dr Obitza i jego entuzjazm dla kultury polskiej. To za jego po\xc5\x9brednictwem m\xc5\x82ody malarz zetkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\xc4\x85 drzeworytnicz\xc4\x85 i literack\xc4\x85 Roberta Budzynskiego z "wieloimienn\xc4\x85" przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 regionu, ale i ze szczeg\xc3\xb3lnie blisk\xc4\x85 Obitzowi kultur\xc4\x85 litewsk\xc4\x85. Znana by\xc5\x82a fascynacja Obitza tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci\xc4\x85 plastyczno-muzyczn\xc4\x85 Mikalojusa K. \xc4\x8ciurlionisa i szerzej kultur\xc4\x85 litewsk\xc4\x85. Wynika\xc5\x82o to zapewne z korzeni rodzinnych, gdy\xc5\xbc matka jego by\xc5\x82a pochodzenia litewskiego. Mieszkaj\xc4\x85c ju\xc5\xbc w Pu\xc5\x82awach przyje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc5\x82 specjalnie do Warszawy, gdzie opiekowa\xc5\x82 si\xc4\x99 Walterem i Fryderykiem P\xc3\xb3\xc5\xbanymi \xe2\x80\x93 studentami dziennikarstwa pochodz\xc4\x85cymi z Mazur. S\xc4\x85dzono, \xc5\xbce je\xc5\x9bli Polska odzyska Prusy Wschodnie, to on zostanie wojewod\xc4\x85 na Mazurach.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku 1939 rozpocz\xc4\x99to starania o przyznanie mu obywatelstwa polskiego. Wybuch wojny przerwa\xc5\x82 intensywn\xc4\x85 prac\xc4\x99 naukow\xc4\x85 i spo\xc5\x82eczn\xc4\x85 doktora Obitza. Zosta\xc5\x82 ostrze\xc5\xbcony przez siostr\xc4\x99 z Kr\xc3\xb3lewca, \xc5\xbce jest poszukiwany przez gestapo. Wyjecha\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas z \xc5\xbcon\xc4\x85 na Wo\xc5\x82y\xc5\x84 do matki przyjaciela Stanis\xc5\x82awa Wadowskiego Janiny. Powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak do pracy w Instytucie, a jako jedyny \xc5\x9brodek ostro\xc5\xbcno\xc5\x9bci zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na zmian\xc4\x99 mieszkania. Opu\xc5\x9bci\xc5\x82 dom w centrum Pu\xc5\x82aw i zamieszka\xc5\x82 z \xc5\xbcon\xc4\x85 na farmie Wydzia\xc5\x82u Weterynarii w Micha\xc5\x82\xc3\xb3wce pod Pu\xc5\x82awami. Tutaj go aresztowano 8 lutego 1940 i przetransportowano do wi\xc4\x99zienia w Lublinie. Po odmowie podpisania niemieckiej listy narodowo\xc5\x9bciowej (jako urodzonemu w Prusach Wschodnich), skazano go za wrogie nastawienie do niemiecko\xc5\x9bci na pobyt w obozie koncentracyjnym w Dachau._NEWLINE_21 czerwca zosta\xc5\x82 przewieziony do obozu koncentracyjnego w Dachau, jako wi\xc4\x99zie\xc5\x84 polityczny, otrzyma\xc5\x82 numer 13377. Prze\xc5\xbcy\xc5\x82 tam 1774 dni, kt\xc3\xb3re latem zaczyna\xc5\x82y si\xc4\x99 apelem mi\xc4\x99dzy godzin\xc4\x85 trzeci\xc4\x85 a czwart\xc4\x85 rano, a dzie\xc5\x84 roboczy ko\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 o zmroku. Podobnie jak inni wi\xc4\x99\xc5\xbaniowie poddawany by\xc5\x82 pseudomedycznym do\xc5\x9bwiadczeniom i badaniom w stacji malarycznej, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a prywatnym laboratorium dr Clausa Schilinga, profesora parazytologii Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Weterynaryjnej w Berlinie. Swoje jedyne dziecko \xe2\x80\x93 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Ew\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra przysz\xc5\x82a na \xc5\x9bwiat w 1940 ju\xc5\xbc po jego aresztowaniu, zobaczy\xc5\x82 tylko na zdj\xc4\x99ciu, kt\xc3\xb3re \xc5\xbcona Helena wys\xc5\x82a\xc5\x82a mu do Dachau w 1942 w torbie z cukrem. Zachorowa\xc5\x82 na gru\xc5\xbalic\xc4\x99 p\xc5\x82uc. Po wyzwoleniu obozu przez wojska ameryka\xc5\x84skie zosta\xc5\x82 skierowany do szpitala Auslauder-Heilstate w Lautrach w powiecie Memmingen. W szpitalu prowadzonym przez zakonnice sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 ostatnie miesi\xc4\x85ce \xc5\xbcycia. Pozosta\xc5\x82 w pami\xc4\x99ci jednej z zakonnic jako ma\xc5\x82om\xc3\xb3wny pacjent, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 \xc5\x9bwiadomo\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce umiera; na pytanie kogo zawiadomi\xc4\x87 o jego \xc5\x9bmierci \xe2\x80\x93 poda\xc5\x82 adres \xc5\xbcony mieszkaj\xc4\x85cej w Polsce. Zapisa\xc5\x82a wszystkie dane i zapyta\xc5\x82a kim jest, odpowiedzia\xc5\x82: "Jestem Polakiem.". Siostrze wyda\xc5\x82o si\xc4\x99 to dziwne, gdy\xc5\xbc pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak nienagann\xc4\x85 niemczyzn\xc4\x85, i mo\xc5\xbce te s\xc5\x82owa "Jestem Polakiem." spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce pami\xc4\x99ta\xc5\x82a o nim przez prawie 50 lat. Ostatni\xc4\x85 wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 od m\xc4\x99\xc5\xbca Helena Obitz otrzyma\xc5\x82a 5 maja 1945. Doktor Kurt Obitz zmar\xc5\x82 26 sierpnia 1945 o godzinie 00.45 prze\xc5\xbcywszy zaledwie 38 lat. Pochowany zosta\xc5\x82 na cmentarzu Zak\xc5\x82adu Schutzengelheim w Lautrach (nr grobu 182), kt\xc3\xb3ry po 25 latach zr\xc3\xb3wnano z ziemi\xc4\x85.'