b'\n_START_ARTICLE_\nOscar Wisting\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 6 czerwca 1871 roku w Langestrand w gminie Larvik, w norweskim regionie Vestfold. By\xc5\x82 najstarszym spo\xc5\x9br\xc3\xb3d trzyna\xc5\x9bciorga dzieci wo\xc5\xbanicy Ola Martina Olsena Wistinga (1843\xe2\x80\x931927) i Abigael Helene Andersen (1843\xe2\x80\x931885). Z powodu trudnej sytuacji finansowej rodziny musia\xc5\x82, jako dziecko, znale\xc5\xba\xc4\x87 zatrudnienie, za\xc5\x9b gdy mia\xc5\x82 15 lat po raz pierwszy wyruszy\xc5\x82 na morze. Siedem lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do norweskiej armii. 11 pa\xc5\xbadziernika 1897 roku po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Elise Marie Johansen i wsp\xc3\xb3lnie z ni\xc4\x85 osiad\xc5\x82 w Horten, gdzie swoj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 baz\xc4\x99 mia\xc5\x82a norweska marynarka.\n_START_SECTION_\nEkspedycje polarne\n_START_PARAGRAPH_\nW 1909 roku wsp\xc3\xb3lnie z Martinem R\xc3\xb8nne i Kristianem Prestrudem testowa\xc5\x82 proste maszyny lataj\xc4\x85ce, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y umo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 uzyskanie lepszego punktu obserwacyjnego podczas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy polarnych. Pozna\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas Roalda Amundsena, kt\xc3\xb3ry nieoczekiwanie zaprosi\xc5\x82 go wesp\xc3\xb3\xc5\x82 z R\xc3\xb8nnem i Prestrudem do uczestnictwa w ekspedycji na biegun p\xc3\xb3\xc5\x82nocny. Propozycj\xc4\x99 t\xc4\x99 przyj\xc4\x85\xc5\x82 i w sierpniu 1910 roku wyruszy\xc5\x82 z Norwegii na statku "Fram" wraz z licz\xc4\x85c\xc4\x85 19 os\xc3\xb3b za\xc5\x82og\xc4\x85. Na kr\xc3\xb3tko przed odp\xc5\x82yni\xc4\x99ciem z Madery we wrze\xc5\x9bniu tego samego roku, dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 podobnie jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d uczestnik\xc3\xb3w wyprawy \xe2\x80\x93 \xc5\xbce celem podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik\xc3\xb3w b\xc4\x99dzie biegun nie p\xc3\xb3\xc5\x82nocny, lecz po\xc5\x82udniowy. Zosta\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas zapytany przez Amundsena, czy nadal zgadza si\xc4\x99 na uczestnictwo w wyprawie. Odpowiedzia\xc5\x82 twierdz\xc4\x85co._NEWLINE_Podczas wyprawy z lat 1910\xe2\x80\x931912 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcne funkcje, wynikaj\xc4\x85ce z jego wszechstronnych umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci. Przed wyruszeniem z Norwegii przeszed\xc5\x82 bowiem szkolenie medyczne i dentystyczne, zdoby\xc5\x82 kwalifikacje blacharskie, uko\xc5\x84czy\xc5\x82 kurs gotowania oraz studiowa\xc5\x82 nawigacj\xc4\x99. W pa\xc5\xbadzierniku 1911 roku wsp\xc3\xb3lnie z czterema towarzyszami \xe2\x80\x93 Amundsenem, Helmerem Hanssenem, Olavem Bjaalandem i Sverre Hasselem \xe2\x80\x93 wyruszy\xc5\x82 w podr\xc3\xb3\xc5\xbc na biegun po\xc5\x82udniowy. Zabra\xc5\x82 na ni\xc4\x85 ze sob\xc4\x85 kompas magnetyczny. 14 grudnia dotar\xc5\x82 na biegun po\xc5\x82udniowy, za\xc5\x9b 25 stycznia 1912 roku bezpiecznie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do bazy na Lodowcu Szelfowym Rossa. Po powrocie dotar\xc5\x82a do niego wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 o \xc5\x9bmierci tr\xc3\xb3jki spo\xc5\x9br\xc3\xb3d jego siedmiu dzieci: c\xc3\xb3rki Ruth oraz bli\xc5\xbani\xc4\x85t, kt\xc3\xb3rych nigdy nie mia\xc5\x82 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci zobaczy\xc4\x87._NEWLINE_Wraz z reszt\xc4\x85 za\xc5\x82ogi "Frama" powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Norwegii przez Hobart na Tasmanii i Buenos Aires. W 1913 roku powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 jednak do Argentyny wraz z kilkuosobow\xc4\x85 grup\xc4\x85, maj\xc4\x85c\xc4\x85 przetransportowa\xc4\x87 statek "Fram" do Norwegii. W roku 1918 zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 natomiast w ekspedycj\xc4\x99 statku "Maud", kt\xc3\xb3ra trwa\xc5\x82a do 1925 roku. W tym czasie tylko raz, podczas pobytu w Seattle, zobaczy\xc5\x82 si\xc4\x99 z \xc5\xbcon\xc4\x85. Nie mia\xc5\x82 natomiast kontaktu z czterema dorastaj\xc4\x85cymi synami._NEWLINE_Podczas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy "Maud" przez Przej\xc5\x9bcie P\xc3\xb3\xc5\x82nocno-Zachodnie, Amundsen powierza\xc5\x82 Wistingowi coraz bardziej odpowiedzialne zadania. W grudniu 1919 roku, gdy statek utkn\xc4\x85\xc5\x82 w lodzie w pobli\xc5\xbcu wyspy Ajon, wyruszy\xc5\x82 wraz z Helmerem Hanssenem do odleg\xc5\x82ego o ok. 1500 kilometr\xc3\xb3w Anadyru, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 telegraf. Podr\xc3\xb3\xc5\xbc t\xc4\x85 polarnicy odbyli na psich zaprz\xc4\x99gach. Trwa\xc5\x82a ona ponad p\xc3\xb3\xc5\x82 roku. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej Wisting towarzyszy\xc5\x82 za\xc5\x9b Haraldowi Sverdrupowi podczas jego wyprawy na P\xc3\xb3\xc5\x82wysep Czukocki. W 1921 roku, gdy Amundsen opu\xc5\x9bci\xc5\x82 ekspedycj\xc4\x99, Wisting zosta\xc5\x82 jej faktycznym kierownikiem. W latach 1921\xe2\x80\x931922 nadzorowa\xc5\x82 w Seattle napraw\xc4\x99 statku "Maud", a podczas jego ostatniego rejsu w latach 1922\xe2\x80\x931925 obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko kapitana. Latem 1923 roku, dokona\xc5\x82 wraz z Oddem Dahlem pierwszego w historii przelotu nad Oceanem Arktycznym._NEWLINE_Po powrocie do Norwegii, Wisting przebywa\xc5\x82 w domu zaledwie przez kilka dni, po czym rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wraz z Amundsenem, Lincolnem Ellsworthem i Umberto Nobile przygotowania do lotu sterowca "Norge". Maszyna mia\xc5\x82a przelecie\xc4\x87 nad biegunem p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym. Cel ten zosta\xc5\x82 osi\xc4\x85gni\xc4\x99ty w nocy z 11 na 12 maja, a Amundsen i Wisting zostali pierwszymi lud\xc5\xbami, kt\xc3\xb3rzy widzieli zar\xc3\xb3wno biegun po\xc5\x82udniowy, jak i p\xc3\xb3\xc5\x82nocny. Wed\xc5\x82ug cz\xc4\x99\xc5\x9bci badaczy twierdz\xc4\x85cych, i\xc5\xbc Robert Edwin Peary i Frederick Albert Cook nigdy nie dotarli do bieguna p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego, to w\xc5\x82a\xc5\x9bnie za\xc5\x82oga statku "Norge", a wi\xc4\x99c r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc i Wisting, jako pierwsza znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 na biegunie p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym. Po powrocie do Norwegii Wisting zosta\xc5\x82 awansowany na kapitana marynarki.\n_START_SECTION_\nDalsza dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nW 1928 roku Amundsen zaproponowa\xc5\x82 Wistingowi udzia\xc5\x82 w kolejnej ekspedycji, maj\xc4\x85cej na celu odnalezienie zaginionego sterowca "Italia". Na pok\xc5\x82adzie \xc5\x82odzi lataj\xc4\x85cej Latham 47 by\xc5\x82o jednak miejsce tylko dla jednego dodatkowego pasa\xc5\xbcera. Amundsen zabra\xc5\x82 wi\xc4\x99c ze sob\xc4\x85 \xe2\x80\x93 poza francusk\xc4\x85 za\xc5\x82og\xc4\x85 maszyny \xe2\x80\x93 pilota Leifa Dietrichsona. Podczas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy na p\xc3\xb3\xc5\x82noc samolot zagin\xc4\x85\xc5\x82. Wisting stan\xc4\x85\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas na czele ekspedycji poszukiwawczej. Po zako\xc5\x84czonych niepowodzeniem poszukiwaniach Amundsena i jego towarzyszy powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Norwegii i przeszed\xc5\x82 na emerytur\xc4\x99. Wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85 zamieszka\xc5\x82 w rezydencji z du\xc5\xbcym ogrodem. Nast\xc4\x99pnie zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w renowacj\xc4\x99 statku "Fram". W 1936 roku zosta\xc5\x82 jego kapitanem na czas jego ostatniej podr\xc3\xb3\xc5\xbcy do Oslo, gdzie statek przekszta\xc5\x82cono w muzeum. 4 grudnia 1936 roku zmar\xc5\x82 podczas pracy na statku, w swojej dawnej kabinie, prawdopodobnie z powodu zawa\xc5\x82u serca.\n_START_SECTION_\nOdznaczenia i upami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nW 1926 roku, po powrocie z ekspedycji sterowca "Norge", zosta\xc5\x82 odznaczony Orderem \xc5\x9awi\xc4\x99tego Olafa. Ponadto, zosta\xc5\x82 kawalerem francuskiego Orderu Narodowego Legii Honorowej oraz oficerem Orderu Korony W\xc5\x82och. Za uczestnictwo w ekspedycji na biegun po\xc5\x82udniowy otrzyma\xc5\x82 natomiast Z\xc5\x82oty Medal Bieguna Po\xc5\x82udniowego (norw. nynorsk\xc2\xa0Sydpolsmedaljen), ustanowiony przez kr\xc3\xb3la Haakona VII z okazji sukcesu wyprawy Amundsena._NEWLINE_Na Antarktydzie znajduje si\xc4\x99 nazwana na jego cze\xc5\x9b\xc4\x87 G\xc3\xb3ra Wistinga.'