b"\n_START_ARTICLE_\nBenny Carter\n_START_SECTION_\nPierwsze kroki\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 jedynym synem i najm\xc5\x82odszym dzieckiem Norrella i Sadie Carter\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy mieli jeszcze trzy c\xc3\xb3rki. Dorasta\xc5\x82 w San Juan Hill, najbardziej w\xc3\xb3wczas zaniedbanej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Manhattanu. Edukacj\xc4\x99 szkoln\xc4\x85 przerwa\xc5\x82 po uko\xc5\x84czeniu \xc3\xb3smej klasy. Zainteresowanie muzyk\xc4\x85 rozbudzi\xc5\x82a w nim matka, ucz\xc4\x85c go m.in. gry na domowym pianinie. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej zafascynowa\xc5\x82a go tr\xc4\x85bka za spraw\xc4\x85 Theodore\xe2\x80\x99a Bennetta, brata stryjecznego, kt\xc3\xb3ry \xe2\x80\x93 cho\xc4\x87 sam nigdy nie nagrywa\xc5\x82 \xe2\x80\x93 inspirowa\xc5\x82 swoimi pomys\xc5\x82ami muzycznymi wielu tr\xc4\x99baczy. Ponadto jego s\xc4\x85siadem by\xc5\x82 Bubber Miley, tr\xc4\x99bacz i kornecista orkiestry Duke\xe2\x80\x99a Ellingtona. Trzynastoletni Benny d\xc5\x82ugo oszcz\xc4\x99dza\xc5\x82 i w ko\xc5\x84cu kupi\xc5\x82 sobie w lombardzie tr\xc4\x85bk\xc4\x99. Po nieudanych, prowadzonych przez jeden weekend, pr\xc3\xb3bach opanowania instrumentu, zamieni\xc5\x82 tr\xc4\x85bk\xc4\x99 na saksofon (o stroju C), us\xc5\x82yszawszy opini\xc4\x99 \xe2\x80\x93 nota bene b\xc5\x82\xc4\x99dn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 \xc5\xbce jest \xc5\x82atwy w nauce. Ostatecznie jednak zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na saksofon altowy. W zasadzie by\xc5\x82 samoukiem, a na jego wczesn\xc4\x85 gr\xc4\x99 najwi\xc4\x99kszy wp\xc5\x82yw wywar\xc5\x82 saksofonista Frankie Trumbauer. Maj\xc4\x85c 15 lat zacz\xc4\x85\xc5\x82 grywa\xc4\x87 w jazzowych klubach Harlemu._NEWLINE_W 1925 przez kr\xc3\xb3tki okres uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w przeznaczonym w\xc3\xb3wczas dla czarnych Amerykan\xc3\xb3w, Wilberforce College w stanie Ohio, i gra\xc5\x82 w orkiestrze uczelnianej. Nast\xc4\x99pnie je\xc5\xbadzi\xc5\x82 z koncertami wraz z big-bandem Horace'a Hendersona (brata Fletchera), sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 z by\xc5\x82ych muzyk\xc3\xb3w Wilberforce Collegians. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej dora\xc5\xbanie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z Sidneyem Bechetem, Jamesem P. Johnsonem, Earlem Hinesem i Ellingtonem, aby na rok do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 do orkiestry Charliego Johnsona. By\xc5\x82 to jego to pierwszy sta\xc5\x82y anga\xc5\xbc. Jednocze\xc5\x9bnie przez ca\xc5\x82y czas uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie samodzielnie) aran\xc5\xbcowa\xc4\x87 muzyk\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nLider i aran\xc5\xbcer\n_START_PARAGRAPH_\nW 1928 Carter sformowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j pierwszy zesp\xc3\xb3\xc5\x82, z kt\xc3\xb3rym przez kr\xc3\xb3tki okres wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w nowojorskiej sali tanecznej \xe2\x80\x9eArcadia\xe2\x80\x9d, oraz dokona\xc5\x82 z orkiestr\xc4\x85 Johnsona swoich debiutanckich nagra\xc5\x84. Po koniec tego samego roku przeszed\xc5\x82 do big-bandu Fletchera Hendersona. Carter \xe2\x80\x9eod\xc5\x9bwie\xc5\xbcy\xc5\x82\xe2\x80\x9d brzmienie orkiestry dzi\xc4\x99ki swoim nowatorskim aran\xc5\xbcacjom, zw\xc5\x82aszcza dla sekcji saksofon\xc3\xb3w. Tylko Carter potrafi sprawi\xc4\x87, \xc5\xbce sekcja saksofonowa \xe2\x80\x9e\xc5\x9bpiewa\xe2\x80\x9d jak wielog\xc5\x82osowe \xe2\x80\x9esaksofonowe organy\xe2\x80\x9d. Nied\xc5\x82ugo po przyj\xc5\x9bciu Cartera, Henderson w trakcie tourn\xc3\xa9e opu\xc5\x9bci\xc5\x82 orkiestr\xc4\x99. Muzycy natychmiast powo\xc5\x82ali nowego bandlidera, kt\xc3\xb3rym zosta\xc5\x82 21-letni Benny. Carter szybko sta\xc5\x82 si\xc4\x99 cenionym aran\xc5\xbcerem, z kt\xc3\xb3rego orkiestracji korzystali tak\xc5\xbce Benny Goodman i Duke Ellington._NEWLINE_W 1931 zosta\xc5\x82 kierownikiem muzycznym bardzo popularnej w\xc3\xb3wczas, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cej w Detroit, orkiestry McKinney's Cotton Pickers. W jej sk\xc5\x82adzie znajdowali si\xc4\x99 m.in. tak znakomici muzycy jak Rex Stewart, Fats Waller, Coleman Hawkins i Doc Cheatham. W tym czasie by\xc5\x82 ju\xc5\xbc wirtuozem saksofonu altowego i wraz z Johnnym Hodgesem uchodzi\xc5\x82 za najwybitniejszego przedstawiciela tego instrumentu w \xc3\xb3wczesnym jazzie. Jednak\xc5\xbce w zespole Cotton Pickers cz\xc4\x99\xc5\x9bciej grywa\xc5\x82 na tr\xc4\x85bce, chc\xc4\x85c poszerzy\xc4\x87 sw\xc3\xb3j warsztat instrumentalny. Wzorem dla niego by\xc5\x82 Doc Cheatham, kt\xc3\xb3rego okre\xc5\x9bla\xc5\x82 jako swojego \xe2\x80\x9eprofesora\xe2\x80\x9d gry na tr\xc4\x85bce. Pocz\xc4\x85tkowo Carter nie mia\xc5\x82 w\xc5\x82asnego instrumentu i po\xc5\xbcycza\xc5\x82 j\xc4\x85 od Cheathama. Po nieca\xc5\x82ych dw\xc3\xb3ch latach jego nagrania jako tr\xc4\x99bacza dor\xc3\xb3wnywa\xc5\x82y poziomem jego nagraniom saksofonowym._NEWLINE_W 1932 Carter powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Nowego Jorku, \xc5\xbceby za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 w\xc5\x82asny big-band, The Chocolate Dandies. Do wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy zaprosi\xc5\x82 gwiazdor\xc3\xb3w swingu: saksofonist\xc4\x99 tenorowego Leona \xe2\x80\x9eChu\xe2\x80\x9d Berry\xe2\x80\x99ego, puzonist\xc4\x99 Dicky\xe2\x80\x99ego Wellsa, pianist\xc4\x99 Teddy\xe2\x80\x99ego Wilsona i perkusist\xc4\x99 Sida Catletta. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 ten (tak jak wszystkie formacje Cartera) wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82 si\xc4\x99 bardzo wysokim poziomem muzycznym i dzi\xc4\x99ki temu szybko zyska\xc5\x82 miano \xe2\x80\x9eorkiestry muzyk\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Carter w znacznym stopniu przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do krystalizacji swingu jako stylu, pozbawiaj\xc4\x85c t\xc4\x99 muzyk\xc4\x99 dotychczasowych, rozbudowanych ozdobnik\xc3\xb3w obecnych w grze orkiestr tanecznych, eksponuj\xc4\x85c rytm i nadaj\xc4\x85c improwizacjom znaczenie r\xc3\xb3wne kompozycji. Wiele spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wyrafinowanych aran\xc5\xbcacji Cartera (np. utworu Blue Lou) sta\xc5\x82o si\xc4\x99 standardami orkiestracji swingowej, zapisy kt\xc3\xb3rych wykorzystywa\xc5\x82y tak\xc5\xbce inne big-bandy. Brzmienie saksofonowe uzyskane przez Cartera w nagraniach jego orkiestry z 1933 \xe2\x80\x93 cho\xc4\x87by w Symphony in Riffs albo Lonsome Nights \xe2\x80\x93 to zupe\xc5\x82nie nowa barwa brzmieniowa, kt\xc3\xb3ra odt\xc4\x85d mia\xc5\x82a zyskiwa\xc4\x87 w jazzie coraz wi\xc4\x99ksze znaczenie. Mimo doskona\xc5\x82ej renomy w \xc5\x9brodowisku jazzowym, big-band nie odni\xc3\xb3s\xc5\x82 sukcesu komercyjnego, do czego przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wielka depresja i Carter musia\xc5\x82 go rozwi\xc4\x85za\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nPobyt w Europie\n_START_PARAGRAPH_\nW 1935 wyjecha\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca, otrzymawszy prac\xc4\x99 w orkiestrze Williego Lewisa, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cej w klubie \xe2\x80\x9eChez Florence\xe2\x80\x9d. Po dziewi\xc4\x99ciu miesi\xc4\x85cach przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Wielkiej Brytanii, w czym mia\xc5\x82 sw\xc3\xb3j udzia\xc5\x82 s\xc5\x82ynny krytyk jazzowy, Leonard Feather. W Londynie pracowa\xc5\x82 w Radiu BBC jako aran\xc5\xbcer. Przez dziewi\xc4\x99\xc4\x87 miesi\xc4\x99cy pisa\xc5\x82 dla orkiestry tanecznej rozg\xc5\x82o\xc5\x9bni 3-6 aran\xc5\xbcacji tygodniowo, co by\xc5\x82o niespotykanym dokonaniem. Nast\xc4\x99pnie koncertowa\xc5\x82 w wielu krajach Europy, przyczyniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 w znacznym stopniu do popularyzacji jazzu na Starym Kontynencie. Do swoich wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w i nagra\xc5\x84 zaprasza\xc5\x82 czo\xc5\x82owych jazzman\xc3\xb3w Francji (m.in. Django Reinharda i St\xc3\xa9phane'a Grappelliego), Wielkiej Brytanii i Skandynawii oraz przyjezdnych muzyk\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich (m.in. swojego przyjaciela, Colemana Hawkinsa). Ponadto w lecie 1937 prowadzi\xc5\x82 w Holandii pierwsz\xc4\x85, mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 orkiestr\xc4\x99 o mieszanym etnicznie sk\xc5\x82adzie.\n_START_SECTION_\nPowr\xc3\xb3t do USA\n_START_PARAGRAPH_\nW 1938 Carter powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Nowego Jorku. Big-bandy, kt\xc3\xb3rych brzmienie sam przed kilku laty kszta\xc5\x82towa\xc5\x82, cieszy\xc5\x82y si\xc4\x99 wielkim powodzeniem. Sformowa\xc5\x82 wi\xc4\x99c swoj\xc4\x85 kolejn\xc4\x85 orkiestr\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra w latach 1939\xe2\x80\x931940 wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w s\xc5\x82ynnym \xe2\x80\x9eSavoy Ballroom\xe2\x80\x9d w Harlemie. Na jego aran\xc5\xbcacje nadal by\xc5\x82o du\xc5\xbce zapotrzebowanie. W swoich nagraniach wykorzystywali je tacy bandliderzy jak Benny Goodman, Count Basie, Glenn Miller, Gene Krupa, Tommy Dorsey i Duke Ellington. Carter by\xc5\x82 tak\xc5\xbce cenionym kompozytorem i wsp\xc3\xb3\xc5\x82tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 standard\xc3\xb3w swingowych: When Lights Are Low, Blues in My Heart, Lonesome Nights oraz przeboju Cow-Cow Boogie, wylansowanego przez wokalistk\xc4\x99 Ell\xc4\x99 Mae Morse._NEWLINE_W 1941 Carter zmniejszy\xc5\x82 sw\xc3\xb3j zesp\xc3\xb3\xc5\x82 do sekstetu, w kt\xc3\xb3rym grali pionierzy bebopu: Dizzy Gillespie i Kenny Clarke. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ponownie go zreorganizowa\xc5\x82, powracaj\xc4\x85c do sk\xc5\x82adu big-bandowego. Wraz z orkiestr\xc4\x85 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce do Los Angeles. W po\xc5\x82owie lat 40. wyst\xc4\x99powa\xc5\x82o w niej wielu jazzowych modernist\xc3\xb3w, m.in. Miles Davis, Max Roach, J.J. Johnson i Art Pepper, dla kt\xc3\xb3rych Carter by\xc5\x82 muzycznym nauczycielem i mentorem. Wszyscy powinni s\xc5\x82ucha\xc4\x87 (muzyki) Benny\xe2\x80\x99ego Cartera, on jest wszechnic\xc4\x85 muzyczn\xc4\x85 \xe2\x80\x93 stwierdzi\xc5\x82 Davis, kt\xc3\xb3ry w 1946 uczestniczy\xc5\x82 w nagraniu p\xc5\x82yty Benny Carter and His Orchestra.\n_START_SECTION_\nHollywood\n_START_PARAGRAPH_\nPo przyje\xc5\xbadzie do Kalifornii, gdzie osiad\xc5\x82 na sta\xc5\x82e, Carter niemal natychmiast rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 muzyka studyjnego, kt\xc3\xb3ra sta\xc5\x82a si\xc4\x99 jego g\xc5\x82\xc3\xb3wnym zaj\xc4\x99ciem. By\xc5\x82 jednym z pierwszych czarnych aran\xc5\xbcer\xc3\xb3w muzyki filmowej, a w latach 50. w znaczny spos\xc3\xb3b przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do po\xc5\x82\xc4\x85czenia \xe2\x80\x93 oddzielnych dotychczas \xe2\x80\x93 zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w zawodowych dla bia\xc5\x82ych i czarnych muzyk\xc3\xb3w. Jako aran\xc5\xbcer muzyki filmowej zadebiutowa\xc5\x82 w 1943, orkiestruj\xc4\x85c \xc5\x9bcie\xc5\xbck\xc4\x99 muzyczn\xc4\x85 do obrazu Stormy Weather (jego nazwisko nie zosta\xc5\x82o jednak uwzgl\xc4\x99dnione w napisach). Zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi gatunkami muzyki. Jego dorobek aran\xc5\xbcera i kompozytora obejmuje \xc5\x9bcie\xc5\xbcki d\xc5\xbawi\xc4\x99kowe do kilkudziesi\xc4\x99ciu film\xc3\xb3w kinowych i telewizyjnych takich jak m.in.: \xc5\x9aniegi Kilimand\xc5\xbcaro, The Five Pennies, The Gene Krupa Story, The Flower Drum Song, Amerykanin w Pary\xc5\xbcu, Dzia\xc5\x82a Navarony, The View From Pompey's Head, A Man Called Adam, Sp\xc3\xb3\xc5\xbaniony blues, Buck and the Preacher, M Squad, Alfred Hitchcock przedstawia, Banyon, Ironside i Bob Hope Presents the Chrysler Theatre._NEWLINE_Jednocze\xc5\x9bnie Carter aran\xc5\xbcowa\xc5\x82 utwory dla plejady gwiazd jazzowej i bluesowej wokalistyki. Z pisanych przez niego partytur korzystali: Billie Holiday, Ella Fitzgerald, Sarah Vaughan, Lou Rawls, Ray Charles, Peggy Lee, Louis Armstrong, Pearl Bailey, Billy Eckstine i Mel Torm\xc3\xa9._NEWLINE_Cho\xc4\x87 ju\xc5\xbc w 1946 zrezygnowa\xc5\x82 z prowadzenia big-bandu na rzecz pracy w studiach nagraniowych, nie porzuci\xc5\x82 jednak estrady. Nadal koncertowa\xc5\x82 jako lider w\xc5\x82asnego combo lub cz\xc5\x82onek okazjonalnych grup All Stars. Wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w kilku tourn\xc3\xa9es grupy Jazz at the Philharmonic, wst\xc4\x99powa\xc5\x82 w Europie, Australii i Japonii. W 1968 da\xc5\x82 z Dizzym Gillespiem entuzjastycznie przyj\xc4\x99ty wyst\xc4\x99p podczas Newport Jazz Festival.\n_START_SECTION_\nNauczyciel akademicki\n_START_PARAGRAPH_\nW 1969 Monroe Berger, profesor socjologii na Uniwersytecie Princeton i znawca jazzu, nak\xc5\x82oni\xc5\x82 Cartera, \xc5\xbceby w jeden z weekend\xc3\xb3w wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wydzia\xc5\x82owych wyk\xc5\x82adach, seminarium i koncercie. Podczas tej wizyty ujawni\xc5\x82 si\xc4\x99 kolejny talent muzyka \xe2\x80\x93 nauczycielski. Od tej pory Carter bardzo zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 edukacyjn\xc4\x85. Regularnie powraca\xc5\x82 do Princeton, gdzie przez jeden semestr w 1973 by\xc5\x82 profesorem wizytuj\xc4\x85cym. Prowadzi\xc5\x82 te\xc5\xbc seminaria i warsztaty jazzowe na innych uczelniach takich jak m.in. Harvard, Rutgers, Cornell i Eisenhower College. Prawie wszystkie uniwersytety, na kt\xc3\xb3rych naucza\xc5\x82, przyzna\xc5\x82y mu doktoraty honorowe._NEWLINE_Akademicka dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Cartera sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce zacz\xc4\x85\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciej koncertowa\xc4\x87. W 1974 odby\xc5\x82 du\xc5\xbc\xc4\x85 tras\xc4\x99 koncertow\xc4\x85 na Bliskim Wschodzie, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 sponsorowa\xc5\x82 ameryka\xc5\x84ski Departament Stanu. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, po przesz\xc5\x82o trzydziestoletniej nieobecno\xc5\x9bci na estradach Nowego Jorku, da\xc5\x82 koncert w tamtejszym \xe2\x80\x9eMichael's Pub\xe2\x80\x9d. Powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 tak\xc5\xbce do wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w w Europie i Japonii. Ponadto by\xc5\x82 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnionym uczestnikiem szeregu znacz\xc4\x85cych koncert\xc3\xb3w okoliczno\xc5\x9bciowych. W 1978 na zaproszenie prezydenta Jimmy\xe2\x80\x99ego Cartera zagra\xc5\x82 w Bia\xc5\x82ym Domu na uroczysto\xc5\x9bci z okazji 25-lecia Newport Jazz Festival. W 1984 prowadzi\xc5\x82 orkiestr\xc4\x99 podczas ceremonii inauguruj\xc4\x85cej prezydentur\xc4\x99 Ronalda Reagana, a w 1989 zn\xc3\xb3w wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w Bia\xc5\x82ym Domu jako go\xc5\x9b\xc4\x87 honorowy prezydenta George\xe2\x80\x99a Busha.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nBenny Carter by\xc5\x82 pi\xc4\x99ciokrotnie \xc5\xbconaty. W 1925 po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Ros\xc4\x99 Lee Jackson, kt\xc3\xb3ra trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zmar\xc5\x82a wskutek zapalenia p\xc5\x82uc. Trzy nast\xc4\x99pne ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 rozwodami. Ostatnie, pi\xc4\x85te i tym razem bardzo udane, zawar\xc5\x82 w 1979, \xc5\xbceni\xc4\x85c si\xc4\x99 z Hilm\xc4\x85 Ollil\xc4\x85 Arons. Pozna\xc5\x82 j\xc4\x85 w Nowym Jorku jeszcze w 1940, kiedy przysz\xc5\x82a do \xe2\x80\x9eSavoy Ballroom\xe2\x80\x9d na koncert jego big-bandu. Mia\xc5\x82 z ni\xc4\x85 c\xc3\xb3rk\xc4\x99, Joyce, kt\xc3\xb3ra ju\xc5\xbc jako pani Mills obdarzy\xc5\x82a rodzic\xc3\xb3w dwojgiem wnuk\xc3\xb3w."