b'\n_START_ARTICLE_\nRyszard Torzecki\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w rodzinie robotniczej. Nauk\xc4\x99 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 w Gimnazjum Miejskim w \xc5\x81odzi pod kierunkiem Zygmunta Lorenza, znanego \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego historyka. Okupacj\xc4\x99 niemieck\xc4\x85 1939 - 1945 prze\xc5\xbcy\xc5\x82 w \xc5\x81odzi, pracuj\xc4\x85c przymusowo._NEWLINE_W roku 1946 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 Gimnazjum i Liceum Miejskie, a nast\xc4\x99pnie podj\xc4\x85\xc5\x82 studia ekonomiczne w Szkole G\xc5\x82\xc3\xb3wnej Handlowej ( filia w \xc5\x81odzi, przekszta\xc5\x82cona p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w Wydzia\xc5\x82 Ekonomiczno-Socjologiczny Uniwersytetu \xc5\x81\xc3\xb3dzkiego). Studia uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w roku 1949. Nast\xc4\x99pnie przez wiele lat pracowa\xc5\x82 na r\xc3\xb3\xc5\xbcnych stanowiskach ekonomicznych w centralnych jednostkach gospodarki pa\xc5\x84stwowej PRL._NEWLINE_Po prze\xc5\x82omie pa\xc5\xbadziernikowym 1956 r podj\xc4\x85\xc5\x82 eksternistyczne studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim, kt\xc3\xb3re uko\xc5\x84czy\xc5\x82 w roku 1962 magisterium na temat stosunk\xc3\xb3w polsko-niemieckich w roku 1939. Pod wp\xc5\x82ywem prof. J\xc3\xb3zefa Dutkiewicza rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 badania dotycz\xc4\x85ce stosunk\xc3\xb3w ukrai\xc5\x84sko-niemieckich. Rezultatem tych prac by\xc5\x82 obroniony w roku 1970 doktorat Kwestia ukrai\xc5\x84ska w polityce III Rzeszy (1933-1945), opublikowany w Warszawie w roku 1972 r._NEWLINE_W styczniu 1971 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 naukow\xc4\x85 w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk prowadz\xc4\x85c badania w zakresie historii najnowszej Europy \xc5\x9brodkowo-wschodniej, a szczeg\xc3\xb3lnie kompleksu stosunk\xc3\xb3w ukrai\xc5\x84sko-polsko-niemieckich. Swoje zainteresowania badawcze koncentrowa\xc5\x82 wok\xc3\xb3\xc5\x82 dziej\xc3\xb3w Europy \xc5\x9brodkowo-wschodniej w XX wieku, polityki wschodniej polityki Watykanu, dziej\xc3\xb3w ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a greckokatolickiego. Fascynowa\xc5\x82a go posta\xc4\x87 metropolity Andrzeja Szeptyckiego. W kr\xc4\x99gu zainteresowa\xc5\x84 doc. Torzeckiego znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 te\xc5\xbc II wojna \xc5\x9bwiatowa. Pisa\xc5\x82 na temat re\xc5\xbcimu okupacyjnego na Wschodzie, ruchu oporu, kwestii kolaboracji z Niemcami oraz ruch\xc3\xb3w niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowo-wyzwole\xc5\x84czych. Z czasem jednak ogranicza\xc5\x82 swe zainteresowania do dziej\xc3\xb3w Ukrainy i stosunk\xc3\xb3w polsko-ukrai\xc5\x84skich w latach mi\xc4\x99dzywojennych i w okresie wojny i okupacji._NEWLINE_Materia\xc5\x82y do swych prac zbiera\xc5\x82 nie tylko w archiwach i bibliotekach polskich, ale tak\xc5\xbce w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Czechos\xc5\x82owacji i Stanach Zjednoczonych. Wielokrotnie pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 bezskutecznie uzyska\xc4\x87 zezwolenie na korzystanie z archiw\xc3\xb3w ZSRR \xe2\x80\x93 nie dopuszczono go do bada\xc5\x84 w archiwach sowieckich na Ukrainie._NEWLINE_Materia\xc5\x82 archiwalny stara\xc5\x82 si\xc4\x99 pog\xc5\x82\xc4\x99bia\xc4\x87 i konfrontowa\xc4\x87 ze \xc5\x9bwiadkami opisywanych wydarze\xc5\x84. D\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do nawi\xc4\x85zania bezpo\xc5\x9brednich kontakt\xc3\xb3w z by\xc5\x82ymi polskimi i ukrai\xc5\x84skimi politykami i dzia\xc5\x82aczami przebywaj\xc4\x85cymi po II wojnie \xc5\x9bwiatowej na emigracji. Utrzymywa\xc5\x82 sta\xc5\x82y kontakt ze \xc5\x9brodowiskiem ukrai\xc5\x84skim w Polsce, szczeg\xc3\xb3lnie warszawskim, w tym i z duchowie\xc5\x84stwem greckokatolickim._NEWLINE_W roku 1986 przedstawi\xc5\x82 rozpraw\xc4\x99 habilitacyjn\xc4\x85 po\xc5\x9bwi\xc4\x99con\xc4\x85 mniejszo\xc5\x9bci ukrai\xc5\x84skiej oraz polityce w\xc5\x82adz pa\xc5\x84stwowych II Rzeczypospolitej w stosunku do niej, opublikowan\xc4\x85 w trzy lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pt. Kwestia ukrai\xc5\x84ska w Polsce w latach 1923-1929 (Krak\xc3\xb3w 1989)._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie podj\xc4\x85\xc5\x82 badania nad okresem najbardziej kontrowersyjnym w dziejach stosunk\xc3\xb3w polsko-ukrai\xc5\x84skich \xe2\x80\x93 latami II wojny \xc5\x9bwiatowej. Efektem prac by\xc5\x82a ksi\xc4\x85\xc5\xbcka:Polacy i Ukrai\xc5\x84cy. Sprawa ukrai\xc5\x84ska w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej na terenie II Rzeczypospolitej, opublikowana w r. 1993._NEWLINE_Uaktywni\xc5\x82 si\xc4\x99 w latach 90. XX w. Pisa\xc5\x82, by\xc5\x82 konsultantem powo\xc5\x82anej przez Sejm RP Komisji do spraw Mniejszo\xc5\x9bci Etnicznych i Narodowych. Bacznie obserwowa\xc5\x82 wydarzenia polityczne na niepodleg\xc5\x82ej od 1991 roku Ukrainie i historiografi\xc4\x99 ukrai\xc5\x84sk\xc4\x85. Gwa\xc5\x82townie pogarsza\xc5\x82 si\xc4\x99 stan jego zdrowia, zw\xc5\x82aszcza wzroku. Z tego powodu w roku 1991 zrezygnowa\xc5\x82 z zajmowanego stanowiska w Instytucie Historii PAN, kontynuuj\xc4\x85c prac\xc4\x99 naukow\xc4\x85 w domu. Zwi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z warszawskim klasztorem oo. bazylian\xc3\xb3w . Jego pragnieniem by\xc5\x82o jak najpe\xc5\x82niejsze zbadanie postaci greckokatolickiego metropolity lwowskiego abp. Andrzeja Szeptyckiego._NEWLINE_Od 1998 roku Ryszard Torzecki przebywa\xc5\x82 w Domu Rencisty PAN w Konstancinie. Powa\xc5\xbcna choroba oczu uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82a mu dalsz\xc4\x85 prac\xc4\x99 naukow\xc4\x85, cho\xc4\x87 do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia obserwowa\xc5\x82 stan bada\xc5\x84 stosunk\xc3\xb3w polsko-ukrai\xc5\x84skich oraz \xc5\xbcycia politycznego na Ukrainie._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 nagle 20 sierpnia 2003 r. Uroczysto\xc5\x9bci pogrzebowe w asy\xc5\x9bcie przedstawicieli polskiego \xc5\x9bwiata nauki, spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci ukrai\xc5\x84skiej w Polsce i delegacji z ambasady Ukrainy w Warszawie odby\xc5\x82y si\xc4\x99 w cerkwi oo. Bazylian\xc3\xb3w w Warszawie. Zosta\xc5\x82 pochowany na Starym Cmentarzu w \xc5\x81odzi.\n_START_SECTION_\nDorobek naukowy\n_START_PARAGRAPH_\nDorobek naukowy Ryszarda Torzeckiego obejmuje oko\xc5\x82o 100 prac i artyku\xc5\x82\xc3\xb3w, recenzji, wyst\xc4\x85pie\xc5\x84._NEWLINE_Jego zaanga\xc5\xbcowanie naukowe i postawa spo\xc5\x82eczna zosta\xc5\x82y zauwa\xc5\xbcone przez hierarch\xc3\xb3w Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a greckokatolickiego na Ukrainie. W 2002 roku metropolita lwowski abp wi\xc4\x99kszy kardyna\xc5\x82 Lubomyr Huzar nagrodzi\xc5\x82 go specjaln\xc4\x85 hramot\xc4\x85 za przybli\xc5\xbcanie postaci abp. Andrzeja Szeptyckiego i wk\xc5\x82ad w pojednanie polsko-ukrai\xc5\x84skie. Ryszard Torzecki jeszcze za \xc5\xbcycia przekaza\xc5\x82 sw\xc3\xb3j ksi\xc4\x99gozbi\xc3\xb3r i materia\xc5\x82y r\xc4\x99kopi\xc5\x9bmienne do biblioteki klasztornej oo. Bazylian\xc3\xb3w w Warszawie._NEWLINE_Publikowa\xc5\x82 swe artyku\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w prasie ukrainoznawczej i ukrai\xc5\x84skiej w Polsce, szczeg\xc3\xb3lnie w Warszawskich Zeszytach Ukrainoznawczych, Krakowskich Zeszytach Ukrainoznawczych, Przegl\xc4\x85dzie Wschodnim, Wroc\xc5\x82awskich Studiach Wschodnich, Sprawach Narodowo\xc5\x9bciowych, kwartalniku Karta, miesi\xc4\x99cznikach Zustriczi oraz Nasza Kultura (dodatku do tygodnika Nasze S\xc5\x82owo), periodykach spo\xc5\x82eczno-kulturalnych Znak, Wi\xc4\x99zi, Dzi\xc5\x9b, Tygodnik Powszechny._NEWLINE_Jego praca Polacy i Ukrai\xc5\x84cy. Sprawa ukrai\xc5\x84ska w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej na terenie II Rzeczypospolitej zosta\xc5\x82a uznana przez polskich historyk\xc3\xb3w: Andrzeja Leona Sow\xc4\x99, Grzegorza Motyk\xc4\x99 i Rafa\xc5\x82a Wnuka za podstawow\xc4\x85 prac\xc4\x99 dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 stosunk\xc3\xb3w polsko-ukrai\xc5\x84skich w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej._NEWLINE_W jednym z artyku\xc5\x82\xc3\xb3w (Stosunki polsko-ukrai\xc5\x84skie od epoki unii lubelskiej do 1945 roku, str. 340-344) opublikowanym w 1999 r. w ramach zbiorowej pracy historyk\xc3\xb3w pt. Europa NIE prowincjonalna, Torzecki twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce mordy na Polakach nie by\xc5\x82y planowym dzia\xc5\x82aniem UPA, a jedynie pr\xc3\xb3b\xc4\x85 wyrugowania z ziem. Zaprzeczaj\xc4\x85 temu dowody znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w archiwach SBU w postaci rozkaz\xc3\xb3w dow\xc3\xb3dztwa grupy UPA-P\xc3\xb3\xc5\x82noc, a zw\xc5\x82aszcza tajna dyrektywa dow\xc3\xb3dcy grupy UPA-Piwnycz, Dmytra Klaczkiwskiego, kt\xc3\xb3rej dow\xc3\xb3d istnienia zosta\xc5\x82 opublikowany w pracy zbiorowej polskich historyk\xc3\xb3w, pod redakcj\xc4\x85 W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Filara "Przed Akcj\xc4\x85 Wis\xc5\x82a, by\xc5\x82 Wo\xc5\x82y\xc5\x84" (Warszawa 2000, s. 38)._NEWLINE_Czes\xc5\x82aw Partacz w odniesieniu do tematyki polsko-ukrai\xc5\x84skiej, nazywa Ryszarda Torzeckiego, nestorem "historyk\xc3\xb3w rewizjonist\xc3\xb3w", kt\xc3\xb3rzy bezkrytycznie wykorzystywali jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a dzia\xc5\x82aczy i boj\xc3\xb3wkarzy OUN, lansuj\xc4\x85c r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc przek\xc5\x82amuj\xc4\x85ce rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87 has\xc5\x82a jak "wojna polsko-ukrai\xc5\x84ska na Kresach".'