b'\n_START_ARTICLE_\nKronika w kamieniu\n_START_SECTION_\nFabu\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nPierwowzorem dzie\xc5\x82a by\xc5\x82a powie\xc5\x9b\xc4\x87 Qyteti i jugut (Miasto po\xc5\x82udnia), wydana w 1967. Akcja powie\xc5\x9bci rozgrywa si\xc4\x99 w ma\xc5\x82ym miasteczku na po\xc5\x82udniu Albanii, w okresie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Ka\xc5\xbcdy z rozdzia\xc5\x82\xc3\xb3w rozpoczyna fragment urz\xc4\x99dowej kroniki miasta, przedstawiaj\xc4\x85cy kolejny epizod z jego dziej\xc3\xb3w. W\xc5\x82a\xc5\x9bciwym narratorem jest ma\xc5\x82y ch\xc5\x82opiec, alter ego autora. Razem z nim \xc5\x9bledzimy prze\xc5\x9bladowania Alba\xc5\x84czyk\xc3\xb3w w czasie w\xc5\x82oskiej okupacji, kr\xc3\xb3tki okres okupacji greckiej i przej\xc4\x99cie kontroli nad miastem przez wojska niemieckie._NEWLINE_Absurd los\xc3\xb3w miasta podkre\xc5\x9bla fakt, \xc5\xbce w kr\xc3\xb3tkim czasie przechodzi ono z r\xc4\x85k do r\xc4\x85k. Po W\xc5\x82ochach nastaj\xc4\x85 Grecy, po Grekach - W\xc5\x82osi, a nast\xc4\x99pnie Niemcy. Ka\xc5\xbcda zmiana w\xc5\x82adzy przynosi proklamacj\xc4\x99 nowego komendanta garnizonu i nowe flagi na masztach. Do tych zmian dostosowuje si\xc4\x99 Gjergj Pula, kt\xc3\xb3ry przed kolejnymi okupantami wyst\xc4\x99puje jako Giorgio, Jorgos, a wreszcie jako Jurgen. _NEWLINE_Surrealistyczna atmosfera w okupowanym mie\xc5\x9bcie stanowi pretekst dla autora do ukazania miasta swojego dzieci\xc5\x84stwa \xe2\x80\x93 Gjirokastry, z kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cymi po niej opowie\xc5\x9bciami, zwyczajami i specyficznym folklorem. Dzie\xc5\x82o stanowi rzadki przypadek w literaturze okresu komunizmu bezpo\xc5\x9bredniego odwo\xc5\x82ania do postaci Envera Hod\xc5\xbcy. Pochodz\xc4\x85cy z Gjirokastry Hod\xc5\xbca jest wspomniany przez dow\xc3\xb3dc\xc4\x99 w\xc5\x82oskiego garnizonu jako \xe2\x80\x9eniebezpieczny komunista\xe2\x80\x9d. _NEWLINE_Powie\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbcy do najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej t\xc5\x82umaczonych dzie\xc5\x82 Ismaila Kadare. Doczeka\xc5\x82a si\xc4\x99 przek\xc5\x82adu na 15 j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w. Autorem pierwszego przek\xc5\x82adu powie\xc5\x9bci na j\xc4\x99zyk angielski by\xc5\x82 alba\xc5\x84ski emigrant Arshi Pipa, ale ksi\xc4\x85\xc5\xbcka ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 bez jego nazwiska. Pipa za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 umieszczenia informacji o t\xc5\x82umaczu albo wycofania nak\xc5\x82adu. Kolejnym t\xc5\x82umaczem na j\xc4\x99zyk angielski by\xc5\x82 David Bellos, kt\xc3\xb3ry otrzyma\xc5\x82 nagrod\xc4\x99 Bookera za ten przek\xc5\x82ad.'