b'\n_START_ARTICLE_\nChersonez Taurydzki\n_START_SECTION_\nHistoria Chersonezu\n_START_PARAGRAPH_\nZa\xc5\x82o\xc5\xbcony przez greckich kolonist\xc3\xb3w z Miletu w 528 p.n.e., w czasie wielkiej kolonizacji. Pocz\xc4\x85tkowo mia\xc5\x82 standardowy system demokratycznego rz\xc4\x85dzenia miastem przez wybieranych urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w. Podstaw\xc4\x85 gospodarki by\xc5\x82o rolnictwo bazuj\xc4\x85ce na okolicznych polach. Na prze\xc5\x82omie V/IV wieku p.n.e. powsta\xc5\x82y pierwsze mury obronne dooko\xc5\x82a \xc3\xb3wczesnego miasta. W tym te\xc5\xbc czasie Chersonez z miasta\xe2\x80\x93pa\xc5\x84stwa przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w stolic\xc4\x99 do\xc5\x9b\xc4\x87 du\xc5\xbcego pa\xc5\x84stwa, obejmuj\xc4\x85cego znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zachodniego Krymu. Od po\xc5\x82owy IV wieku p.n.e. miasto szybko si\xc4\x99 rozwija\xc5\x82o i w III wieku p.n.e. osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82o swe maksymalne rozmiary, widoczne w przebiegu zachowanych do dzi\xc5\x9b mur\xc3\xb3w. W II wieku p.n.e. zagro\xc5\xbcenie ze strony Scyt\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy opanowali wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 Krymu, zmusi\xc5\x82o Chersonez do pro\xc5\x9bby o pomoc, skierowanej do w\xc5\x82adcy Pontu, kr\xc3\xb3la Mitrydatesa. Doprowadzi\xc5\x82o to do rozbicia Scyt\xc3\xb3w, ale Chersonez wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad pa\xc5\x84stwa pontyjskiego, cho\xc4\x87 zachowa\xc5\x82 wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 autonomi\xc4\x99 i samorz\xc4\x85d._NEWLINE_Po kl\xc4\x99sce Mitrydatesa w wojnie z Rzymem, Chersonez stopniowo uzale\xc5\xbcnia\xc5\x82 si\xc4\x99 od imperium rzymskiego. W II wieku n.e. w mie\xc5\x9bcie ustanowiono kontyngent wojsk rzymskich, podobnie jak i w innych miastach po\xc5\x82udniowego Krymu. Rzymianie rozbudowali i unowocze\xc5\x9bnili fortyfikacje. W IV wieku Hunowie zaj\xc4\x99li Krym, a Chersonez znacznie podupad\xc5\x82 w zwi\xc4\x85zku z za\xc5\x82amaniem gospodarczym, jednak nie zosta\xc5\x82 powa\xc5\xbcnie zniszczony. Pod koniec V wieku z inicjatywy i dzi\xc4\x99ki dotacjom cesarza bizantyjskiego Zenona odbudowano fortyfikacje miejskie, a miasto zn\xc3\xb3w o\xc5\xbcywi\xc5\x82o si\xc4\x99 gospodarczo. Dobra koniunktura trwa\xc5\x82a i przy nast\xc4\x99pnych cesarzach przez ca\xc5\x82y VI wiek._NEWLINE_W 711 w Chersonezie zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 bunt i wybrano cesarzem bizantyjskim oficera Filipikosa Bardanesa, kt\xc3\xb3ry nast\xc4\x99pnie przez dwa lata utrzyma\xc5\x82 si\xc4\x99 na tronie w Bizancjum. A\xc5\xbc do IX wieku miastem zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 lokalny samorz\xc4\x85d, z\xc5\x82o\xc5\xbcony z 40 obywateli. Jednak w IX wieku Chersonez ustanowiono siedzib\xc4\x85 temu, a w\xc5\x82adz\xc4\x99 obj\xc4\x85\xc5\x82 strateg. W 988 na skutek zdrady Chersonez zdoby\xc5\x82y wojska ruskie ksi\xc4\x99cia W\xc5\x82odzimierza I, kt\xc3\xb3ry jednak pod wp\xc5\x82ywem negocjacji zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 miasto, a tak\xc5\xbce wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w Chersonezie przyj\xc4\x85\xc5\x82 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo._NEWLINE_Upadek Chersonezu zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1223 w zwi\xc4\x85zku ze spustoszeniem Krymu przez wojska mongolskie. W 1299 kolejnych spustosze\xc5\x84 dokona\xc5\x82 w\xc3\xb3dz mongolski Nogaj, kt\xc3\xb3rego wojska zdoby\xc5\x82y miasto. W po\xc5\x82owie XII wieku miasto opanowali Genue\xc5\x84czycy, kt\xc3\xb3rzy od tej pory sprawowali tam rz\xc4\x85dy. W 1399 armia mongolska pod wodz\xc4\x85 Edygeja spali\xc5\x82a Chersonez i wymordowa\xc5\x82a znaczn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ludno\xc5\x9bci. Na ruinach grodu do oko\xc5\x82o 1450 pr\xc3\xb3bowano wznosi\xc4\x87 niewielkie osady, ale miasto si\xc4\x99 nie odrodzi\xc5\x82o i od 1450 teren by\xc5\x82 ca\xc5\x82kowicie niezasiedlony, a wkr\xc3\xb3tce potem ruiny zosta\xc5\x82y przysypane osadem._NEWLINE_W 1817 przypadkowo odkryto pierwsze ruiny Chersonezu. Od tego czasu do dzi\xc5\x9b ca\xc5\x82y obszar dawnego miasta jest intensywnie badany przez archeolog\xc3\xb3w. W 1892, na bazie dotychczasowych odkry\xc4\x87, Karol Ko\xc5\x9bciuszko-Waluszy\xc5\x84ski, polski archeolog badaj\xc4\x85cy Chersonez, ustanowi\xc5\x82 na terenie wykopalisk muzeum, istniej\xc4\x85ce nieprzerwanie do dzi\xc5\x9b. W latach sze\xc5\x9b\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych XIX wieku powsta\xc5\x82 w centrum Chersonezu klasztor prawos\xc5\x82awny, a w pobli\xc5\xbcu niego cerkiew pw. \xc5\x9bw. W\xc5\x82odzimierza. W latach dziewi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych XIX wieku i na pocz\xc4\x85tku XX wieku powsta\xc5\x82y na terenie Chersonezu niewielkie budowle militarne \xe2\x80\x93 bateria artyleryjska oraz kazamaty.'