b'\n_START_ARTICLE_\nWertheim (przedsi\xc4\x99biorstwo)\n_START_PARAGRAPH_\nWertheim GmbH \xe2\x80\x93 austriackie przedsi\xc4\x99biorstwo, powsta\xc5\x82e w roku 1852. Za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem by\xc5\x82 Franz Freiherr von Wertheim, kt\xc3\xb3ry produkowa\xc5\x82 w Wiedniu kasy ogniotrwa\xc5\x82e. Obecnie firma produkuje kasy pancerne, sejfy, skarbce, szafy i meble metalowe, a tak\xc5\xbce inne produkty zwi\xc4\x85zane z mechanicznym zabezpieczeniem mienia. Przedsi\xc4\x99biorstwo prowadzi produkcj\xc4\x99 w Austrii oraz w dw\xc3\xb3ch zak\xc5\x82adach na S\xc5\x82owacji._NEWLINE_W roku 1851 Franz Freiherr von Wertheim uzyska\xc5\x82 prawa patentowe do kasy firmy Sommermayer zaprezentowanej na wystawie \xc5\x9bwiatowej w Londynie, a w roku nast\xc4\x99pnym patent austriacki na jej udoskonalon\xc4\x85 wersj\xc4\x99. W efekcie powsta\xc5\x82 w Wiedniu w roku 1852 pierwszy warsztat produkuj\xc4\x85cy kasy ogniotrwa\xc5\x82e, przekszta\xc5\x82cony w nast\xc4\x99pnych latach w fabryk\xc4\x99 "Wertheim-Kassen". W lutym 1853 r. zorganizowano publiczny pokaz ogniowy, na kt\xc3\xb3rym wykazano odporno\xc5\x9b\xc4\x87 produkowanych kas na dzia\xc5\x82anie ognia. Sukces pokazu spowodowa\xc5\x82, \xc5\xbce wszystkie urz\xc4\x99dy podatkowe, bank narodowy, oraz liczne instytucje kredytowe Monarchii Austro-W\xc4\x99gierskiej zam\xc3\xb3wi\xc5\x82y kasy ogniotrwa\xc5\x82e Wertheima._NEWLINE_Sensacj\xc4\x99 wywo\xc5\x82a\xc5\x82a kolejna pr\xc3\xb3ba ogniowa przeprowadzona 10 lipca 1857 roku w Konstantynopolu, w obecno\xc5\x9bci su\xc5\x82tana i prominentnych osobisto\xc5\x9bci. Sejf Wertheima przez kilka godzin by\xc5\x82 nara\xc5\xbcony na p\xc5\x82omienie, niemniej zmagazynowane w nim papiery warto\xc5\x9bciowe i pieni\xc4\x85dze nie ponios\xc5\x82y \xc5\xbcadnego uszczerbku. Z rozmachem przeprowadzona pr\xc3\xb3ba ogniowa zaowocowa\xc5\x82a masowym eksportem sejf\xc3\xb3w na Wsch\xc3\xb3d._NEWLINE_W roku 1858 po\xc5\x82\xc4\x85czono kilka warsztat\xc3\xb3w wiede\xc5\x84skich w jeden zak\xc5\x82ad na \xc3\xb3wczesnej Louisengasse nr 6 (dzisiaj Mommsengasse) w czwartej dzielnicy Wiednia. W roku 1863 zakupiono prawa patentowe do zamka b\xc4\x99benkowego wynalezionego przez Linusa Yale\xe2\x80\x99a i zaopatrzono wszystkie kasy w zamki i klucze tego systemu._NEWLINE_Rozkwitaj\xc4\x85ce przedsi\xc4\x99biorstwo przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82o si\xc4\x99 w 1872 r. w sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 akcyjn\xc4\x85. Ale gdy w 1873 r. kursy akcji za\xc5\x82ama\xc5\x82y si\xc4\x99 na fali og\xc3\xb3lnego kryzysu, wykorzystano okazj\xc4\x99, \xc5\xbceby przedsi\xc4\x99biorstwo z powrotem przekszta\xc5\x82ci\xc4\x87 we w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 prywatn\xc4\x85. W roku 1883 umiera za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel Franz Freiherr von Wertheim, stery przejmuje syn Franz, a przedsi\xc4\x99biorstwo dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce pod firm\xc4\x85 "F. Wertheim & Comp." rozpoczyna produkcj\xc4\x99 d\xc5\xbawig\xc3\xb3w osobowych. W czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej produkcja zostaje przekszta\xc5\x82cona na potrzeby armii. W roku 1925 umiera Franz Wertheim (syn), a przedsi\xc4\x99biorstwo przejmuje jego szwagier Ernst Bruno._NEWLINE_W latach trzydziestych XX wieku w Krakowie przy ul. Straszewskiego, dzia\xc5\x82a\xc5\x82o przedstawicielstwo "F. Wertheim i Ska. Fabryka Kas i D\xc5\xbawig\xc3\xb3w". Przedstawicielstwo zajmowa\xc5\x82o si\xc4\x99 pozyskiwaniem i realizacj\xc4\x85 zam\xc3\xb3wie\xc5\x84 na kasy pancerne i windy, a potem tak\xc5\xbce konserwacj\xc4\x85 i remontami zamontowanych d\xc5\xbawig\xc3\xb3w. Wertheim, aby zachowa\xc4\x87 swoj\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 (wraz z inn\xc4\x85 wiede\xc5\x84sk\xc4\x85 firm\xc4\x85 Sowitsch, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc produkuj\xc4\x85c\xc4\x85 windy), zapewni\xc5\x82a sobie ulgi w postaci zwrotu koszt\xc3\xb3w c\xc5\x82a, zap\xc5\x82aconego za ka\xc5\xbcd\xc4\x85 wyeksportowan\xc4\x85 do Polski wind\xc4\x99. Zatrudniano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc lokalnych podwykonawc\xc3\xb3w do produkcji mniej skomplikowanych technologicznie podzespo\xc5\x82\xc3\xb3w, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie drewnianych kabin windowych._NEWLINE_Podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej Wertheim ponownie zmienia profil produkcji na przemys\xc5\x82 zbrojeniowy. W roku 1951 rozpocz\xc4\x99to produkcj\xc4\x99 schod\xc3\xb3w ruchomych, a w roku 1969 przedsi\xc4\x99biorstwo przejmuje Schindler \xe2\x80\x93 szwajcarski producent wind. W roku 1985 Schindler zdecydowa\xc5\x82 wyodr\xc4\x99bnia\xc4\x87 produkcj\xc4\x99 sejf\xc3\xb3w, w efekcie sprzeciwu przedsi\xc4\x99biorstwo zostaje wykupione przez manager\xc3\xb3w Wertheim\'a, tzw. Management-Buy-out w roku 1986.'