b'\n_START_ARTICLE_\nSertse Dyngyl\n_START_SECTION_\nOkoliczno\xc5\x9bci wst\xc4\x85pienia na tron\n_START_PARAGRAPH_\nSertse Dyngyl by\xc5\x82 synem cesarza Minasa, zmar\xc5\x82ego w 1563 roku. Po \xc5\x9bmierci Minasa rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 walka o w\xc5\x82adz\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi ugrupowaniami etiopskiego mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adztwa. Pierwsz\xc4\x85 grup\xc4\x99 stanowili: cesarzowa Seble Uangiel \xe2\x80\x93 matka Minasa, zdetronizowana przez niego, cesarzowa Sylluj Hajla, azza\xc5\xbc Kumo, dow\xc3\xb3dca cesarskiej gwardii Ananiasz, oraz przedstawiciele duchowie\xc5\x84stwa tacy jak Atske Dyngyl, Kyfle Marjam i Sybhat Leab. Popierali oni kandydatur\xc4\x99 m\xc5\x82odego Sertse Dyngyla. Drugie ugrupowanie tworzyli: Zera Johannys \xe2\x80\x93 zarz\xc4\x85dca God\xc5\xbcamu, Harbo \xe2\x80\x93 w\xc5\x82adca Dembiji, oraz mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adcy Yslam Seged, Rom Seged i Teklu. Ich zamiarem by\xc5\x82o osadzenie na tronie siostrze\xc5\x84ca by\xc5\x82ego cesarza Lybne Dyngyla, abieto Hemelmana. Zaraz po \xc5\x9bmierci Minasa, pierwsze z ugrupowa\xc5\x84 og\xc5\x82osi\xc5\x82o cesarzem trzynastoletniego Sertse Dyngyla, jednak grupa forsuj\xc4\x85ca Hamelmana nie my\xc5\x9bla\xc5\x82a o rezygnacji ze swojego planu. Trzynastego lutego 1564 rozegra\xc5\x82a si\xc4\x99 bitwa pomi\xc4\x99dzy stronami, wygrana przez stronnictwo Sertse Dyngla. M\xc5\x82ody cesarz uwi\xc4\x99zi\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 swoich przeciwnik\xc3\xb3w, a z cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 porozumia\xc5\x82 si\xc4\x99, poniewa\xc5\xbc uznali jego zwierzchno\xc5\x9b\xc4\x87. Trzecia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pokonanych przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 do bahyr negasza Izaaka, kt\xc3\xb3ry pozostawa\xc5\x82 niech\xc4\x99tny nowemu w\xc5\x82adcy. Hamelman w nagrod\xc4\x99 za ust\xc4\x85pienie dosta\xc5\x82 od cesarza prowincj\xc4\x99 God\xc5\xbcam, natomiast Rom Seged prowincj\xc4\x99 Szeua. Dyngylowi tymczasowo podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce Fasil, potomek cesarza Lybne Dyngyla.\n_START_SECTION_\nWyprawy zbrojne\n_START_PARAGRAPH_\nZa czas\xc3\xb3w Sertse Dyngyla Etiopii zagra\xc5\xbcali po\xc5\x82udniowo-wschodni muzu\xc5\x82ma\xc5\x84scy s\xc4\x85siedzi, migracje lud\xc3\xb3w Galla z zewn\xc4\x85trz, a od wewn\xc4\x85trz separatyzm bahyr negasza Izaaka, oraz plemienia Felasz\xc3\xb3w. W obliczu wielu zagro\xc5\xbce\xc5\x84, cesarz wys\xc5\x82a\xc5\x82 list do kr\xc3\xb3la Hiszpanii Filipa II. List pozosta\xc5\x82 jednak bez odpowiedzi. W 1566 Sertse Dyngyl wypowiedzia\xc5\x82 wojn\xc4\x99 ugrupowaniu popieraj\xc4\x85cemu Fasila jako pretendenta do tronu. Fasil organizowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas zbrojny op\xc3\xb3r przeciwko cesarzowi, jednak zosta\xc5\x82 pokonany w bitwie w 1567, lub 1568 roku. Nast\xc4\x99pnie celem w\xc5\x82adcy sta\xc5\x82o si\xc4\x99 podporz\xc4\x85dkowanie sobie ziem podleg\xc5\x82ych w\xc5\x82adzy Lybne Dyngyla przez najazdem somalijskiego imama Ahmada ibn Ibrahima al-Ghaziego, zwanego Graniem. Sertse Dyngyl podbi\xc5\x82 okr\xc4\x99g Ynarija, bogaty w z\xc5\x82o\xc5\xbca z\xc5\x82ota. W\xc5\x82adca tego okr\xc4\x99gu \xe2\x80\x93 Sebienhi, zosta\xc5\x82 zmuszony do p\xc5\x82acenia daniny w z\xc5\x82ocie i w bydle. Kolejne wyprawy zbrojne cesarza wyruszy\xc5\x82y do prowincji Kembatta, Hadija, Kallo, Guragie i Szeua, kt\xc3\xb3re podbi\xc5\x82 w 1569 roku. Nast\xc4\x99pnym wyzwaniem stoj\xc4\x85cym przed Sertse Dyngylem by\xc5\x82 nap\xc5\x82yw ludu Galla, kt\xc3\xb3ry niszczy\xc5\x82 Szeua i przesuwa\xc5\x82 si\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Abbaj. Cesarz zatrzyma\xc5\x82 barbarzy\xc5\x84c\xc3\xb3w w pobli\xc5\xbcu jeziora Zuaj. Ponowne starcia z Galla mia\xc5\x82y miejsce w 1572, ale Dyngylowi nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zatrzyma\xc4\x87 naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy kolonizowali tereny Etiopii. W wyprawach podj\xc4\x99tych w 1580, oraz 1585, Sertse Dyngyl podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82 sobie plemi\xc4\x99 Felasz\xc3\xb3w i ich w\xc5\x82adc\xc4\x99 Goszena. W 1581 i 1585 prowadzi\xc5\x82 kampanie przeciwko plemieniu Agau. Zas\xc5\x82ug\xc4\x85 cesarza jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc chrystianizacja mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Ynarija.\n_START_SECTION_\nKoalicje antycesarskie\n_START_PARAGRAPH_\nBahyr negasz Izaak zorganizowa\xc5\x82 koalicj\xc4\x99 przeciwko Sertse Dyngylowi razem z Turkami i su\xc5\x82tanatem Hareru. Izaak porozumia\xc5\x82 si\xc4\x99 z w\xc5\x82adc\xc4\x85 Hareru, Mohammedem IV w 1573 roku. Ten su\xc5\x82tan by\xc5\x82 reprezentantem grupy d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cej do odnowienia "\xc5\x9bwi\xc4\x99tej wojny" z chrze\xc5\x9bcijanami. W nadchodz\xc4\x85cej wojnie tureccy w\xc5\x82adcy mieli poprze\xc4\x87 napastnik\xc3\xb3w od strony wybrze\xc5\xbca Morza Czerwonego. Natarcie Mohammeda IV rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 w 1577, ale cesarz pokona\xc5\x82 jego wojska w bitwie rozegranej nad rzek\xc4\x85 Uebi. Sam Harer zosta\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas jednocze\xc5\x9bnie napadni\xc4\x99ty i zniszczony  przez ludy Galla. Po pokonaniu Mohammeda IV, Sertse Dyngyl przemie\xc5\x9bci\xc5\x82 swoje oddzia\xc5\x82y na p\xc3\xb3\xc5\x82noc, gdzie zgromadzone zosta\xc5\x82y wojska Turk\xc3\xb3w i Izaaka. Cesarz stara\xc5\x82 si\xc4\x99 rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 ten konflikt dyplomatycznie, jednak bahyr negysz Izaak nie wyrazi\xc5\x82 na to zgody. W listopadzie 1578 w Yntieczu obie strony stoczy\xc5\x82y zaci\xc4\x99ta bitw\xc4\x99, wygran\xc4\x85 ostatecznie przez Dyngyla. Z kolei w grudniu tego roku pod Addi Koro, cesarz odni\xc3\xb3s\xc5\x82 ponowne zwyci\xc4\x99stwo. Bahyr negasz Izaak, oraz turecki pasza polegli w tym starciu. Turcy kilka lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nadali stanowisko bahyr negasza, a tak\xc5\xbce prowincje Hamasjen i Debaroa, etiopskiemu mo\xc5\xbcnow\xc5\x82adcy Uelde Ysumowi. Walka pomi\xc4\x99dzy cesarzem, a drug\xc4\x85 koalicj\xc4\x85 sko\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 \xc5\x9bmierci\xc4\x85 Uelde Ysuma na polu bitwy i zwyci\xc4\x99stwem Sertse Dyngyla, kt\xc3\xb3ry zaj\xc4\x85\xc5\x82 Hamasien. W 1589 turecki pasza Kadawert wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 o pok\xc3\xb3j z Etiopi\xc4\x85. Po wojnie Turcja zachowa\xc5\x82a porty w Arkiko i Massaua nad Morzem Czerwonym.\n_START_SECTION_\nDokonania gospodarcze\n_START_PARAGRAPH_\nSertse Dyngyl podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 odbudowy, zniszczonej po najazdach imama Grania w pierwszej po\xc5\x82owie XVI wieku Etiopii. D\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do tego, aby kraj odzyska\xc5\x82 gospodarcze znaczenie. Po\xc5\x82udniowe okr\xc4\x99gi, takie jak Ynarija sta\xc5\x82y si\xc4\x99 dla w\xc5\x82adcy \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em, z kt\xc3\xb3rego pobiera\xc5\x82 byd\xc5\x82o, z\xc5\x82oto i sk\xc3\xb3ry zwierz\xc4\x85t. Z kolei p\xc3\xb3\xc5\x82nocne okr\xc4\x99gi s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y w zaopatrywaniu si\xc4\x99 w konie, stroje, jedwab, czy porcelan\xc4\x99. Centralne prowincje, takie jak God\xc5\xbcam, p\xc5\x82aci\xc5\x82y danin\xc4\x99 w postaci bawe\xc5\x82ny, miodu, koni i z\xc5\x82ota. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej sam God\xc5\xbcam zosta\xc5\x82 zwolniony z wysy\xc5\x82ania koni, aby jego mieszka\xc5\x84cy mogli obroni\xc4\x87 si\xc4\x99 przed inwazj\xc4\x85 plemion Galla. Dodatkowo Sertse Dyngyl pobiera\xc5\x82 podatki celne, pochodz\xc4\x85ce z handlu towarami importowanymi, co uzupe\xc5\x82nia\xc5\x82o jego skarb, obci\xc4\x85\xc5\xbcony ci\xc4\x85g\xc5\x82ymi wojnami z nieprzyjaci\xc3\xb3\xc5\x82mi.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nSertse Dyngyl zmar\xc5\x82 w 1597 w czasie, gdy wyrusza\xc5\x82 na nast\xc4\x99pn\xc4\x85 wypraw\xc4\x99 przeciwko plemieniu Galla. Na tronie zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go syn Jakub. Cia\xc5\x82o Dyngyla zosta\xc5\x82o pochowane w Ko\xc5\x9bciele Medhane Alem na wyspie Rema. Kiedy R.E. Cheesman odwiedzi\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w 1933, pokazano mu niebiesko-bia\xc5\x82y porcelanowy s\xc5\x82\xc3\xb3j, w kt\xc3\xb3rym umieszczono wn\xc4\x99trzno\xc5\x9bci cesarza, wyj\xc4\x99te z cia\xc5\x82a.'