b'\n_START_ARTICLE_\nTaish\xc5\x8d (okres)\n_START_SECTION_\nDziedzictwo Meiji\n_START_PARAGRAPH_\n30 lipca 1912 r. zmar\xc5\x82 cesarz Meiji i tron obj\xc4\x85\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Yoshihito, rozpoczynaj\xc4\x85c okres Taish\xc5\x8d. Koniec ery Meiji odznacza\xc5\x82 si\xc4\x99 ogromnymi inwestycjami rz\xc4\x85dowymi i programami obronnymi w kraju i zagranic\xc4\x85, niemal wyczerpan\xc4\x85 zdolno\xc5\x9bci\xc4\x85 kredytow\xc4\x85 i brakiem wymiany handlowej pozwalaj\xc4\x85cej sp\xc5\x82aci\xc4\x87 d\xc5\x82ugi._NEWLINE_Wp\xc5\x82ywy kultury zachodniej zapocz\xc4\x85tkowane w erze Meiji by\xc5\x82y kontynuowane. Kiyochika Kobayashi (1847\xe2\x80\x931915), nie przerywaj\xc4\x85c prac nad ukiyo-e, zaadaptowa\xc5\x82 zachodni styl malarski. Kakuz\xc5\x8d Okakura (lub Tenshin Okakura, 1862\xe2\x80\x931913) utrzyma\xc5\x82 zainteresowanie tradycyjnym malarstwem japo\xc5\x84skim. \xc5\x8cgai Mori (1862\xe2\x80\x931922) i S\xc5\x8dseki Natsume (1867\xe2\x80\x931916) studiowali na Zachodzie i wprowadzili nowocze\xc5\x9bniejsze spojrzenia na \xc5\xbcycie._NEWLINE_Wydarzenia, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x85pi\xc5\x82y po restauracji Meiji, oznacza\xc5\x82y nie tylko spe\xc5\x82nienie wielu krajowych i zagranicznych cel\xc3\xb3w politycznych i ekonomicznych (przy jednoczesnym unikni\xc4\x99ciu przez Japoni\xc4\x99 kolonizacji, co spotka\xc5\x82o inne azjatyckie narody), ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nowy ferment intelektualny, powi\xc4\x85zany z rosn\xc4\x85cym na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie zainteresowaniem socjalizmem i rozwojem proletariatu miejskiego. Idea\xc5\x82y wczesnych ruch\xc3\xb3w lewicowych obejmowa\xc5\x82y przyznanie czynnego prawa wyborczego wszystkim m\xc4\x99\xc5\xbcczyznom, dobrobyt spo\xc5\x82eczny, prawa pracownicze i pokojowy protest. Restrykcje rz\xc4\x85dowe wymierzone w ruchy lewicowe doprowadzi\xc5\x82y jednak\xc5\xbce do radykalizacji dzia\xc5\x82a\xc5\x84, co z kolei wzmocni\xc5\x82o restrykcje. Rezultatem by\xc5\x82o rozwi\xc4\x85zanie Japo\xc5\x84skiej Partii Socjalistycznej (Nihon Shakait\xc5\x8d) zaledwie rok po jej powstaniu w 1906 r. i og\xc3\xb3lna pora\xc5\xbcka ruchu socjalistycznego._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tek okresu Taish\xc5\x8d naznaczy\xc5\x82 kryzys polityczny, kt\xc3\xb3ry przerwa\xc5\x82 prowadzon\xc4\x85 do tego momentu polityk\xc4\x99 kompromisu. Gdy Kinmochi Saionji pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 ograniczy\xc4\x87 bud\xc5\xbcet na cele wojskowe, minister armii z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 rezygnacj\xc4\x99, poci\xc4\x85gaj\xc4\x85c za sob\xc4\x85 rz\xc4\x85d partii Rikken Seiy\xc5\xabkai, (Konstytucyjne Stowarzyszenie Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Polityki, 1900-1940). Gdy Aritomo Yamagata i Saionji odm\xc3\xb3wili ponownego obj\xc4\x99cia urz\xc4\x99du, genr\xc5\x8d nie byli w stanie znale\xc5\xba\xc4\x87 rozwi\xc4\x85zania. Publiczne oburzenie z powodu manipulacji rz\xc4\x85du przez wojskowych oraz powo\xc5\x82anie po raz trzeci na stanowisko premiera Tar\xc5\x8d Katsury doprowadzi\xc5\x82o do wzmo\xc5\xbconych \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x84 zako\xc5\x84czenia polityki genr\xc5\x8d. Si\xc5\x82y konserwatywne stworzy\xc5\x82y w 1913 r. w\xc5\x82asn\xc4\x85 parti\xc4\x99, mimo sprzeciwu \xe2\x80\x9estarej gwardii\xe2\x80\x9d. Pod koniec 1914 r. Rikken D\xc5\x8dshikai (Konstytucyjne Stowarzyszenie Jednomy\xc5\x9blnych, 1913-1916) odebra\xc5\x82o Seiy\xc5\xabkai wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 w parlamencie._NEWLINE_12 lutego 1913 r. Gonbee Yamamoto (1852\xe2\x80\x931933) zast\xc4\x85pi\xc5\x82 Katsur\xc4\x99 na stanowisku premiera. W kwietniu 1914 r. Yamamoto ust\xc4\x85pi\xc5\x82 na rzecz Shigenobu \xc5\x8ckumy.\n_START_SECTION_\nI wojna \xc5\x9bwiatowa i hegemonia w Chinach\n_START_PARAGRAPH_\n23 sierpnia 1914 r. Japonia wypowiedzia\xc5\x82a wojn\xc4\x99 Niemcom, korzystaj\xc4\x85c z ich zaanga\xc5\xbcowania w I wojn\xc4\x99 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 w Europie i d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c do powi\xc4\x99kszenia swojej strefy wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w w Chinach. Japonia szybko zaj\xc4\x99\xc5\x82a kontrolowane przez Niemc\xc3\xb3w terytoria w chi\xc5\x84skiej prowincji Shandong oraz Mariany, Karoliny i Wyspy Marshalla na Pacyfiku. 7 listopada Jiaozhou podda\xc5\x82o si\xc4\x99 Japonii._NEWLINE_D\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85c do umocnienia swojej pozycji na kontynencie i wykorzystuj\xc4\x85c nieobecno\xc5\x9b\xc4\x87 mocarstw zachodnich, 18 stycznia 1915 r. Japonia wystosowa\xc5\x82a wobec Chin tzw. 21 \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x84. Poza rozszerzeniem swojej kontroli nad niemieckimi posiad\xc5\x82o\xc5\x9bciami, po\xc5\x82udniow\xc4\x85 Mand\xc5\xbcuri\xc4\x85 i wschodni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Mongolii Wewn\xc4\x99trznej, Japonia domaga\xc5\x82a si\xc4\x99 tak\xc5\xbce prawa do eksploatacji kopal\xc5\x84 w centralnych Chinach, zakazu udost\xc4\x99pniania tych teren\xc3\xb3w innym pa\xc5\x84stwom oraz innych przywilej\xc3\xb3w w dziedzinach polityki, ekonomii i wojskowo\xc5\x9bci. W praktyce spe\xc5\x82nienie tych \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x84 uczyni\xc5\x82oby z Chin japo\xc5\x84ski protektorat. Ostatecznie, po przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 negocjacjach i przy szerz\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Chinach nastrojach antyjapo\xc5\x84skich, Japonia wycofa\xc5\x82a si\xc4\x99 z ostatniej grupy \xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x84. Pozosta\xc5\x82e zosta\xc5\x82y zaakceptowane przez Chiny w kilku traktatach podpisanych 25 maja 1915 r. w Pekinie._NEWLINE_Japo\xc5\x84ska hegemonia w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych Chinach i innych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Azji zosta\xc5\x82a u\xc5\x82atwiona przez inne umowy mi\xc4\x99dzynarodowe. W 1916 r. podpisano traktat z Rosj\xc4\x85, zabezpieczaj\xc4\x85cy japo\xc5\x84skie wp\xc5\x82ywy w Mand\xc5\xbcurii i Mongolii Wewn\xc4\x99trznej, podczas gdy zawarty w 1917 r. traktat z Francj\xc4\x85, Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x85 i Stanami Zjednoczonymi uznawa\xc5\x82 japo\xc5\x84skie zdobycze terytorialne w Chinach i na Pacyfiku. Po\xc5\xbcyczki Nishihary (nazwane od Kamez\xc5\x8d Nishihary, wys\xc5\x82annika Tokio do Pekinu) w latach 1917 i 1918, mimo i\xc5\xbc pomog\xc5\x82y chi\xc5\x84skiemu rz\xc4\x85dowi, jeszcze bardziej powi\xc4\x99kszy\xc5\x82y chi\xc5\x84ski d\xc5\x82ug wobec Japonii. W miar\xc4\x99 zbli\xc5\xbcania si\xc4\x99 ko\xc5\x84ca wojny, Japonia w coraz wi\xc4\x99kszym stopniu realizowa\xc5\x82a zam\xc3\xb3wienia europejskich sojusznik\xc3\xb3w na materia\xc5\x82y wojenne, co pomaga\xc5\x82o w dywersyfikacji rodzimego przemys\xc5\x82u, zwi\xc4\x99ksza\xc5\x82o eksport i doprowadzi\xc5\x82o po raz pierwszy w historii do nadwy\xc5\xbcki w wymianie mi\xc4\x99dzynarodowej._NEWLINE_Si\xc5\x82a Japonii w Azji wzros\xc5\x82a wraz z upadkiem caratu w Rosji i zamieszaniem, jakie powsta\xc5\x82o na Syberii w wyniku rewolucji pa\xc5\xbadziernikowej w 1917 r. Armia japo\xc5\x84ska planowa\xc5\x82a wykorzysta\xc4\x87 okazj\xc4\x99 i okupowa\xc4\x87 Syberi\xc4\x99, a\xc5\xbc do jeziora Bajka\xc5\x82 na zachodzie. W tym celu Japonia by\xc5\x82a zmuszona negocjowa\xc4\x87 z Chinami umow\xc4\x99 pozwalaj\xc4\x85c\xc4\x85 na transport wojsk japo\xc5\x84skich przez terytorium chi\xc5\x84skie. Mimo ograniczenia rozmiar\xc3\xb3w ekspedycji, aby nie dra\xc5\xbcni\xc4\x87 Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, ponad 70 000 japo\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82o do znacznie skromniejszych si\xc5\x82 Mi\xc4\x99dzynarodowego Korpusu Interwencyjnego wys\xc5\x82anych na Syberi\xc4\x99 w 1918 r._NEWLINE_I wojna \xc5\x9bwiatowa pozwoli\xc5\x82a Japonii, walcz\xc4\x85cej po stronie zwyci\xc4\x99skich aliant\xc3\xb3w, na rozszerzenie swoich wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w w Azji i posiadanych terytori\xc3\xb3w na Pacyfiku. Pozornie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ca niezale\xc5\xbcnie od cywilnego rz\xc4\x85du, japo\xc5\x84ska marynarka wojenna przej\xc4\x99\xc5\x82a kolonie Germanyg w Mikronezji._NEWLINE_9 pa\xc5\xbadziernika 1916 r. Masatake Terauchi (1852\xe2\x80\x931919) zmieni\xc5\x82 Shigenobu \xc5\x8ckum\xc4\x99 (1838\xe2\x80\x931922) na stanowisku premiera. 2 listopada 1917 r. traktat Lansing-Ishii uzna\xc5\x82 japo\xc5\x84skie interesy w Chinach i obietnic\xc4\x99 utrzymania polityki otwartych drzwi. W lipcu 1918 r. rozlokowano 75 000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, rozpoczynaj\xc4\x85c Ekspedycj\xc4\x99 Syberyjsk\xc4\x85. W sierpniu 1918 r. w wielu wsiach i miastach Japonii wybuch\xc5\x82y zamieszki ry\xc5\xbcowe.\n_START_SECTION_\nJaponia po I wojnie \xc5\x9bwiatowej: Demokracja okresu Taish\xc5\x8d\n_START_PARAGRAPH_\nOkres powojenny przyni\xc3\xb3s\xc5\x82 Japonii niespotykany wcze\xc5\x9bniej rozkwit. Na konferencji pokojowej w Wersalu w 1919 r. Japonia wyst\xc4\x85pi\xc5\x82a jako jedna z wielkich \xc5\x9bwiatowych pot\xc4\x99g militarnych i przemys\xc5\x82owych i zosta\xc5\x82a oficjalnie uznana za jedn\xc4\x85 z "Wielkiej Pi\xc4\x85tki" nowego porz\xc4\x85dku mi\xc4\x99dzynarodowego. Tokio otrzyma\xc5\x82o sta\xc5\x82e miejsce w Radzie Ligi Narod\xc3\xb3w, a traktat pokojowy potwierdzi\xc5\x82 przej\xc4\x99cie niemieckich praw do Shandongu. Ten zapis doprowadzi\xc5\x82 do antyjapo\xc5\x84skich zamieszek i masowych ruch\xc3\xb3w politycznych w Chinach. Podobnie, nale\xc5\xbc\xc4\x85ce wcze\xc5\x9bniej do Niemiec wyspy na Pacyfiku zosta\xc5\x82y oddane pod rz\xc4\x85dy japo\xc5\x84skie. Japonia by\xc5\x82a te\xc5\xbc zaanga\xc5\xbcowana w powojenn\xc4\x85 interwencj\xc4\x99 Aliant\xc3\xb3w w Rosji i by\xc5\x82a ostatnim pa\xc5\x84stwem, kt\xc3\xb3re wycofa\xc5\x82o stamt\xc4\x85d swoje si\xc5\x82y (w 1925 r.). Mimo niewielkiej roli odegranej podczas I wojny \xc5\x9bwiatowej (i odrzuceniu przez zachodnie pa\xc5\x84stwa proponowanego w traktacie pokojowym zapisu o r\xc3\xb3wno\xc5\x9bci rasowej), po jej zako\xc5\x84czeniu Japonia wy\xc5\x82oni\xc5\x82a si\xc4\x99 jako jeden z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych aktor\xc3\xb3w na mi\xc4\x99dzynarodowej scenie politycznej._NEWLINE_Dwustronny system polityczny, kt\xc3\xb3ry kszta\xc5\x82towa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Japonii od pocz\xc4\x85tku wieku, ostatecznie dojrza\xc5\x82 po I wojnie \xc5\x9bwiatowej. Ten okres jest niekiedy nazywany \xe2\x80\x9eDemokracj\xc4\x85 Taish\xc5\x8d\xe2\x80\x9d. W 1918 r. urz\xc4\x85d obj\xc4\x85\xc5\x82 pierwszy premier nie pochodz\xc4\x85cy z arystokracji. By\xc5\x82 to Takashi Hara (1856\xe2\x80\x931921), protegowany Saionjiego i posiadaj\xc4\x85cy znaczne wp\xc5\x82ywy w przedwojennych gabinetach Seiy\xc5\xabkai. Skorzysta\xc5\x82 ze swoich d\xc5\x82ugoletnich relacji w rz\xc4\x85dzie, uzyska\xc5\x82 poparcie wci\xc4\x85\xc5\xbc \xc5\xbcyj\xc4\x85cych genr\xc5\x8d i Izby Wy\xc5\xbcszej i w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do swojego rz\xc4\x85du Giichi Tanak\xc4\x99 (1864\xe2\x80\x931929), kt\xc3\xb3ry bardziej od swoich poprzednik\xc3\xb3w docenia\xc5\x82 znaczenie dobrych stosunk\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy armi\xc4\x85 i administracj\xc4\x85 cywiln\xc4\x85. Jednak\xc5\xbce Hara musia\xc5\x82 stawi\xc4\x87 czo\xc5\x82a powa\xc5\xbcnym problemom: inflacji, konieczno\xc5\x9bci dostosowania przemys\xc5\x82u do powojennych warunk\xc3\xb3w, nap\xc5\x82ywowi obcych idei i rodz\xc4\x85cemu si\xc4\x99 ruchowi robotniczemu. Do tych powojennych problem\xc3\xb3w stosowano przedwojenne rozwi\xc4\x85zania i niewiele zrobiono w kwestii reformy rz\xc4\x85du. Hara pracowa\xc5\x82 nad zapewnieniem Seiy\xc5\xabkai wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci sprawdzonymi wcze\xc5\x9bniej metodami, takimi jak nowe prawa wyborcze i zmian\xc4\x99 okr\xc4\x99g\xc3\xb3w wyborczych oraz oparcie si\xc4\x99 na g\xc5\x82\xc3\xb3wnych programach publicznych finansowanych przez bud\xc5\xbcet._NEWLINE_Rozczarowanie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa pog\xc5\x82\xc4\x99bia\xc5\x82o si\xc4\x99 wraz ze wzrostem d\xc5\x82ugu narodowego i nowymi prawami wyborczymi, kt\xc3\xb3re podtrzyma\xc5\x82y minimalny pr\xc3\xb3g podatkowy dla g\xc5\x82osuj\xc4\x85cych. Rozlega\xc5\x82y si\xc4\x99 g\xc5\x82osy za powszechnym prawem wyborczym i likwidacj\xc4\x85 starej sieci partii politycznych. W latach 1919 i 1920 odby\xc5\x82y si\xc4\x99 masowe (cho\xc4\x87 spokojne) demonstracje za powszechnym prawem wyborczym dla m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn, w kt\xc3\xb3rych brali udzia\xc5\x82 studenci, profesorowie uniwersytet\xc3\xb3w i dziennikarze, wspierani przez zwi\xc4\x85zki zawodowe i zainspirowani r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi koncepcjami demokratycznymi, socjalistycznymi, komunistycznymi, anarchistycznymi i innymi pochodz\xc4\x85cymi z Zachodu szko\xc5\x82ami filozoficznymi. W nast\xc4\x99pnych wyborach nieznaczn\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 uzyska\xc5\x82o Seiy\xc5\xabkai. Pojawia\xc5\x82y si\xc4\x99 nowe partie, tak\xc5\xbce socjalistyczne i komunistyczne._NEWLINE_W 1921 r. w samym \xc5\x9brodku tego politycznego fermentu, rozczarowany pracownik kolei zamordowa\xc5\x82 Har\xc4\x99. Po nim rz\xc4\x85dzili bezpartyjni premierzy i gabinety koalicyjne. Obawa przed szerszym elektoratem, si\xc5\x82\xc4\x85 lewicy i coraz wi\xc4\x99kszymi zmianami spo\xc5\x82ecznymi, wywo\xc5\x82anymi wp\xc5\x82ywem zachodniej kultury masowej (zosta\xc5\x82o to zilustrowane w popularnej mandze i anime z lat 70. Haikara-san ga T\xc5\x8dru) doprowadzi\xc5\x82y do uchwalenia ustawy o utrzymaniu porz\xc4\x85dku publicznego (1925), kt\xc3\xb3ra zabrania\xc5\x82a jakichkolwiek zmian w strukturze politycznej lub zniesienia w\xc5\x82asno\xc5\x9bci prywatnej._NEWLINE_Niestabilne koalicje i podzia\xc5\x82y w Izbie Ni\xc5\xbcszej doprowadzi\xc5\x82y w 1927 r. do po\xc5\x82\xc4\x85czenia Kenseikai (Stowarzyszenie Konstytucjonalist\xc3\xb3w, utw. 1916) i Seiy\xc5\xab Hont\xc5\x8d (Prawdziwa Partia Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Polityki, 1924-1927) w Rikken Minseit\xc5\x8d (Konstytucyjna Partia Rz\xc4\x85d\xc3\xb3w Demokratycznych, 1927-1940). Platforma Rikken Minseit\xc5\x8d by\xc5\x82a po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona systemowi parlamentarnemu, demokratycznej polityce i pokojowi na \xc5\x9bwiecie. Od tego momentu, a\xc5\xbc do 1932 r. Rikken Seiy\xc5\xabkai i Rikken Minseit\xc5\x8d zmienia\xc5\x82y si\xc4\x99 u steru rz\xc4\x85d\xc3\xb3w._NEWLINE_Mimo porz\xc4\x85dkowania sceny politycznej i nadziei na bardziej stabilny rz\xc4\x85d, kryzysy ekonomiczne n\xc4\x99ka\xc5\x82y kraj bez wzgl\xc4\x99du na to, kt\xc3\xb3ra partia by\xc5\x82a przy w\xc5\x82adzy. Pr\xc3\xb3bowano je rozwi\xc4\x85zywa\xc4\x87 za pomoc\xc4\x85 zaostrzania polityki fiskalnej i apeli o poparcie spo\xc5\x82eczne dla tak konserwatywnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84, jak ustawa o utrzymaniu porz\xc4\x85dku publicznego, do\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85c przypomnienia o moralnym obowi\xc4\x85zku po\xc5\x9bwi\xc4\x99ce\xc5\x84 dla cesarza i kraju. Mimo i\xc5\xbc \xc5\x9bwiatowy kryzys z ko\xc5\x84ca lat 20. i wczesnych 30. mia\xc5\x82 niewielki wp\xc5\x82yw na Japoni\xc4\x99 (w rzeczywisto\xc5\x9bci japo\xc5\x84ski eksport zauwa\xc5\xbcalnie wzr\xc3\xb3s\xc5\x82 w tym okresie), niezadowolenie spo\xc5\x82eczne wzrasta\xc5\x82o, czego kulminacj\xc4\x85 by\xc5\x82 zamach na premiera z Rikken Minseit\xc5\x8d, Osachi Hamaguchiego (1870\xe2\x80\x931931) w 1930 r. Hamaguchi prze\xc5\xbcy\xc5\x82 atak i pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 kontynuowa\xc4\x87 rz\xc4\x85dy mimo powa\xc5\xbcnych ran, zosta\xc5\x82 jednak zmuszony do odej\xc5\x9bcia w nast\xc4\x99pnym roku. Wkr\xc3\xb3tce potem zmar\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nKomunizm a reakcja Japonii\n_START_PARAGRAPH_\nZwyci\xc4\x99stwo Bolszewik\xc3\xb3w w Rosji w 1917 r. i ich nadzieja na \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 rewolucj\xc4\x99 doprowadzi\xc5\x82y do utworzenia Kominternu (od ros. \xd0\x9a\xd0\xbe\xd0\xbc\xd0\xbc\xd1\x83\xd0\xbd\xd0\xb8\xd1\x81\xd1\x82\xd0\xb8\xd1\x87\xd0\xb5\xd1\x81\xd0\xba\xd0\xb8\xd0\xb9 \xd0\x98\xd0\xbd\xd1\x82\xd0\xb5\xd1\x80\xd0\xbd\xd0\xb0\xd1\x86\xd0\xb8\xd0\xbe\xd0\xbd\xd0\xb0\xd0\xbb, Kommunisticzieskij Internacjona\xc5\x82), organizacji utworzonej w 1919 r. w Moskwie w celu koordynacji \xc5\x9bwiatowego ruchu komunistycznego. Komintern u\xc5\x9bwiadamia\xc5\x82 sobie istotn\xc4\x85 rol\xc4\x99 Japonii w osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciu sukcesu rewolucji we wschodniej Azji i aktywnie pracowa\xc5\x82 nad utworzeniem Komunistycznej Partii Japonii (Nihon Ky\xc5\x8dsant\xc5\x8d, utw. 1922, zalegalizowana 1945), kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a ostatecznie utworzona w lipcu 1922 r. Manifest Komunistycznej Partii Japonii zosta\xc5\x82 og\xc5\x82oszony w 1923 r. Znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w nim postulaty zniesienia feudalizmu i monarchii, uznania Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego i wycofania japo\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z Syberii, Sachalinu, Chin, Korei i Tajwanu. W\xc5\x82adze zareagowa\xc5\x82y brutalnym zniesieniem partii. Radyka\xc5\x82owie odpowiedzieli pr\xc3\xb3b\xc4\x85 zamachu na regenta Hirohito. Ustawa o utrzymaniu porz\xc4\x85dku publicznego z 1925 r. by\xc5\x82a bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 odpowiedzi\xc4\x85 na \xe2\x80\x9eniebezpieczne my\xc5\x9bli\xe2\x80\x9d szerzone przez komunistyczne elementy w Japonii._NEWLINE_Ustawa o liberalizacji prawa wyborczego, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta tak\xc5\xbce w 1925 r., by\xc5\x82a korzystna dla kandydat\xc3\xb3w komunistycznych, mimo delegalizacji tej partii. Jednak nowa ustawa o utrzymaniu porz\xc4\x85dku publicznego z 1928 r. ograniczy\xc5\x82a wysi\xc5\x82ki komunist\xc3\xb3w przez delegalizacj\xc4\x99 zinfiltrowanych przez nich partii. Si\xc5\x82y policyjne w tym czasie by\xc5\x82y wszechobecne i do\xc5\x9b\xc4\x87 drobiazgowe w pr\xc3\xb3bach kontrolowania ruchu socjalistycznego. Do 1926 r. Japo\xc5\x84ska Partia Komunistyczna zosta\xc5\x82a zmuszona do zej\xc5\x9bcia do podziemia, w lecie 1929 r. kierownictwo partii by\xc5\x82o praktycznie zniszczone, a w 1933 r. partia w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie ju\xc5\xbc nie istnia\xc5\x82a._NEWLINE_Charakterystyczn\xc4\x85 cech\xc4\x85 prawicowych polityk\xc3\xb3w i konserwatywnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wojskowych od czasu rewolucji Meiji by\xc5\x82 ultranacjonalizm wnosz\xc4\x85cy du\xc5\xbcy wk\xc5\x82ad do prowojennej polityki ko\xc5\x84ca XIX w. Rozczarowani samuraje zak\xc5\x82adali stowarzyszenia patriotyczne i organizacje wywiadowcze, jak Gen\xe2\x80\x99y\xc5\x8dsha (Stowarzyszenie Czarnego Oceanu) za\xc5\x82o\xc5\xbcone w 1881 r. i jego p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy od\xc5\x82am, Kokury\xc5\xabkai (Stowarzyszenie Czarnego Smoka lub Stowarzyszenie Rzeki Amur, za\xc5\x82o\xc5\xbcone w 1901 r.). Te grupy sta\xc5\x82y si\xc4\x99 aktywne w polityce wewn\xc4\x99trznej i zagranicznej, pomaga\xc5\x82y w tworzeniu poparcia dla wojny i popiera\xc5\x82y ultranacjonalistyczne sprawy a\xc5\xbc do ko\xc5\x84ca II wojny \xc5\x9bwiatowej. Po japo\xc5\x84skich zwyci\xc4\x99stwach nad Chinami i Rosj\xc4\x85 ultranacjonali\xc5\x9bci skupili si\xc4\x99 na sprawach wewn\xc4\x99trznych i przewidywanych zagro\xc5\xbceniach w kraju, takich jak socjalizm i komunizm.\n_START_SECTION_\nPolityka zagraniczna Taish\xc5\x8d\n_START_PARAGRAPH_\nJapo\xc5\x84skie interesy w powojennej polityce zagranicznej napotyka\xc5\x82y przeszkody w postaci rodz\xc4\x85cego si\xc4\x99 w Chinach nacjonalizmu, zwyci\xc4\x99stwa komunist\xc3\xb3w w Rosji i coraz wyra\xc5\xbaniejszej obecno\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych we Wschodniej Azji. Trwaj\xc4\x85ca cztery lata ekspedycja syberyjska w po\xc5\x82\xc4\x85czeniu z du\xc5\xbcymi wydatkami wewn\xc4\x99trznymi wyczerpa\xc5\x82a japo\xc5\x84skie zyski z okresu wojny. Japonia mog\xc5\x82a zosta\xc4\x87 dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 w Azji tylko dzi\xc4\x99ki bardziej konkurencyjnym praktykom biznesowym, wspieraj\xc4\x85cym dalszy rozw\xc3\xb3j gospodarczy i modernizacj\xc4\x99 przemys\xc5\x82u, czemu sprzyja\xc5\x82 wzrost roli konglomerat\xc3\xb3w finansowo-przemys\xc5\x82owych zaibatsu. Stany Zjednoczone, od dawna \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o wielu importowanych towar\xc3\xb3w i po\xc5\xbcyczek niezb\xc4\x99dnych do rozwoju, w tym czasie by\xc5\x82y postrzegane jako g\xc5\x82\xc3\xb3wna przeszkoda w realizacji tego celu, ze wzgl\xc4\x99du na ich polityk\xc4\x99 powstrzymywania japo\xc5\x84skiego imperializmu._NEWLINE_Punktem zwrotnym w dyplomacji wojskowej na skal\xc4\x99 mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 by\xc5\x82a konferencja waszyngto\xc5\x84ska 1921\xe2\x80\x931922, kt\xc3\xb3rej efektem by\xc5\x82a seria um\xc3\xb3w kszta\xc5\x82tuj\xc4\x85cych nowy porz\xc4\x85dek w rejonie Pacyfiku. Japo\xc5\x84skie problemy wynikaj\xc4\x85ce z ogranicze\xc5\x84 w budowie okr\xc4\x99t\xc3\xb3w na potrzeby floty wojennej oraz u\xc5\x9bwiadomienie sobie konieczno\xc5\x9bci konkurowania ze Stanami Zjednoczonymi raczej na polu gospodarczym ni\xc5\xbc militarnym, wyra\xc5\xbanie wskazywa\xc5\x82y na konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 zmiany podej\xc5\x9bcia. Japonia zastosowa\xc5\x82a bardziej neutralny stosunek do wojny domowej w Chinach, porzuci\xc5\x82a wysi\xc5\x82ki rozszerzenia swojego zwierzchnictwa nad g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Chin oraz do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji w zach\xc4\x99caniu Chin do rozwoju._NEWLINE_W podpisanym w Waszyngtonie traktacie czterech mocarstw o posiad\xc5\x82o\xc5\x9bciach w rejonie Pacyfiku (The Four-Power Treaty, 13 grudnia 1921 r.) Japonia, Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Francja uzna\xc5\x82y istniej\xc4\x85ce status quo na Pacyfiku, a Japonia i Wielka Brytania zgodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 na formalne rozwi\xc4\x85zanie ich traktatu sojuszniczego. Traktat o rozbrojeniu pi\xc4\x99ciu mocarstw morskich (The Five-Power Treaty, 6 lutego 1922 r.) ustanowi\xc5\x82 mi\xc4\x99dzynarodowy wsp\xc3\xb3\xc5\x82czynnik tona\xc5\xbcu okr\xc4\x99t\xc3\xb3w liniowych (odpowiednio 5, 5, 3, 1,75 i 1,75 dla Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Japonii, Francji i W\xc5\x82och) oraz ograniczy\xc5\x82 rozmiary i uzbrojenie okr\xc4\x99t\xc3\xb3w liniowych dotychczas zbudowanych lub b\xc4\x99d\xc4\x85cych w budowie. Waszyngton i Londyn zgodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 nie budowa\xc4\x87 nowych baz wojskowych mi\xc4\x99dzy Singapurem i Hawajami, co da\xc5\x82o Japo\xc5\x84skiej Marynarce Cesarskiej wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 swobod\xc4\x99 na Pacyfiku._NEWLINE_Celem traktatu dziewi\xc4\x99ciu mocarstw (The Nine-Power Treaty, 6 lutego 1922 r.), podpisanego obok pi\xc4\x99ciu g\xc5\x82\xc3\xb3wnych mocarstw przez Belgi\xc4\x99, Chiny, Holandi\xc4\x99 i Portugali\xc4\x99, by\xc5\x82o unikni\xc4\x99cie wojny na Pacyfiku. Sygnatariusze zgodzili si\xc4\x99 respektowa\xc4\x87 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 Chin, nie ingerowa\xc4\x87 w chi\xc5\x84skie pr\xc3\xb3by stworzenia stabilnego rz\xc4\x85du, powstrzyma\xc4\x87 si\xc4\x99 przed szukaniem w Chinach specjalnych przywilej\xc3\xb3w lub zagra\xc5\xbcaniu tam pozycji innych kraj\xc3\xb3w, wspierania polityki r\xc3\xb3wnych szans dla handlu i przemys\xc5\x82u wszystkich pa\xc5\x84stw w Chinach oraz do ponownego rozwa\xc5\xbcenia polityki eksterytorialno\xc5\x9bci i autonomii podatkowej. Japonia zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wycofa\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z Szantungu, zrzec si\xc4\x99 tam wszystkich praw z wyj\xc4\x85tkiem czysto ekonomicznych, i wycofa\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy z Syberii.\n_START_SECTION_\nKoniec demokracji Taish\xc5\x8d\n_START_PARAGRAPH_\nPodsumowuj\xc4\x85c, podczas lat dwudziestych XX wieku Japonia uczyni\xc5\x82a du\xc5\xbcy krok w kierunku demokratycznego systemu rz\xc4\x85d\xc3\xb3w. Jednak\xc5\xbce parlamentaryzm nie by\xc5\x82 dostatecznie g\xc5\x82\xc4\x99boko zakorzeniony, by przetrwa\xc4\x87 bez szwanku ekonomiczne i polityczne naciski w latach 30., w czasie kt\xc3\xb3rych wzrasta\xc5\x82o znaczenie dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w wojskowych. To przesuni\xc4\x99cie \xc5\x9brodka ci\xc4\x99\xc5\xbcko\xc5\x9bci by\xc5\x82o mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki niejednoznaczno\xc5\x9bci konstytucji Meiji, szczeg\xc3\xb3lnie w zakresie pozycji cesarza wobec konstytucji.'