b'\n_START_ARTICLE_\nObodas III\n_START_SECTION_\nEkspedycja rzymska\n_START_PARAGRAPH_\nZa panowania tego kr\xc3\xb3la nast\xc4\x85pi\xc5\x82 najwi\xc4\x99kszy rozw\xc3\xb3j kulturalny i ekonomiczny kr\xc3\xb3lestwa nabatejskiego. Rzymianie potrzebowali towar\xc3\xb3w z Indii, Chin i po\xc5\x82udniowej Arabii. Nabatejczycy odpowiadali na ich zapotrzebowanie przywo\xc5\xbc\xc4\x85c im przyprawy i wonno\xc5\x9bci. Oktawian August postanowi\xc5\x82 przej\xc4\x85\xc4\x87 nad tym handlem kontrol\xc4\x99. Oko\xc5\x82o roku 26/5 p.n.e. wys\xc5\x82a\xc5\x82 ekspedycj\xc4\x99 pod przewodnictwem Eliusza Gallusa, namiestnika Egiptu, do Arabii. Ekspedycja id\xc4\x85c do po\xc5\x82udniowej Arabii zdobywa\xc5\x82a wiele miast. Zniech\xc4\x99ceni brakiem wody, ogromem pustyni oraz spodziewanych bogactw wr\xc3\xb3cili do Egiptu.Strabon w Geografii obarczy\xc5\x82 za te niepowodzenia Syllajosa, ministra Obodasa III, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 robi\xc4\x87 wszystko, aby ta ekspedycja nie uda\xc5\x82a si\xc4\x99. Nabatejczycy na pocz\xc4\x85tku wyprawy obiecali im pomoc, by dobrze wypa\xc5\x9b\xc4\x87 w oczach Rzymu. W tym celu Syllajos z tysi\xc4\x85cem swoich ludzi przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 do wyprawy (XVI, 4, 23). Nabatejczycy osi\xc4\x85gn\xc4\x99li sw\xc3\xb3j cel. Oktawian August dowiaduj\xc4\x85c si\xc4\x99 o niego\xc5\x9bcinno\xc5\x9bci krainy zrezygnowa\xc5\x82 z plan\xc3\xb3w podboju.\n_START_SECTION_\nKr\xc3\xb3lestwo w oczach pisarzy\n_START_PARAGRAPH_\nStrabon w Geografii poda\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9ePetr\xc4\x85 od zawsze w\xc5\x82ada\xc5\x82 jaki\xc5\x9b monarcha z kr\xc3\xb3lewskiego rodu. Kr\xc3\xb3l ma za zarz\xc4\x85dc\xc4\x99 jednego ze swych towarzyszy, kt\xc3\xb3ry nazywany jest \xe2\x80\xb9\xe2\x80\xb9bratem\xe2\x80\xba\xe2\x80\xba\xe2\x80\x9d (XVI, 4, 21). Pochlebnie wypowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 o sposobie rz\xc4\x85d\xc3\xb3w w kr\xc3\xb3lestwie, ale o samym Obodasie III mia\xc5\x82 z\xc5\x82\xc4\x85 opini\xc4\x99. krytykowa\xc5\x82 go za zbytni\xc4\x85 s\xc5\x82abo\xc5\x9b\xc4\x87 i uleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w stosunku do ministra Syllajosa: \xe2\x80\x9ekr\xc3\xb3l Obodas nie dba wystarczaj\xc4\x85co o interes publiczny, a szczeg\xc3\xb3lnie o sprawy militarne (co jest cech\xc4\x85 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 wszystkich arabskich kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w)\xe2\x80\x9d (XVI, 4, 24). Podobn\xc4\x85 opini\xc4\x99 o kr\xc3\xb3lu mia\xc5\x82 J\xc3\xb3zef Flawiusz. Napisa\xc5\x82 o nim, \xc5\xbce by\xc5\x82 to \xe2\x80\x9ecz\xc5\x82owiek z natury gnu\xc5\x9bny i ospa\xc5\x82y. Wszystkie niemal sprawy za\xc5\x82atwia\xc5\x82 za niego Syllajos, m\xc4\x85\xc5\xbc bystry, m\xc5\x82ody i przystojny\xe2\x80\x9d (Dzieje 16, VII, 6).\n_START_SECTION_\nKonflikt z Herodem Wielkim\n_START_PARAGRAPH_\nNa p\xc3\xb3\xc5\x82nocy dosz\xc5\x82o do konfliktu z Herodem Wielkim, kr\xc3\xb3lem Judei o masyw g\xc3\xb3rski Auranitis (Hauran). Cesarz Oktawian August podarowa\xc5\x82 ten teren Herodowi. W\xc5\x82adca Auranitis Zenodor protestowa\xc5\x82 w Rzymie. Nie osi\xc4\x85gaj\xc4\x85c pos\xc5\x82uchu, sprzeda\xc5\x82 ziemie Nabatejczykom z 50 talent\xc3\xb3w. Nabatejczycy ro\xc5\x9bcili prawa do tych teren\xc3\xb3w, to na drodze prawnej lub militarnej. Herod odpiera\xc5\x82 skutecznie ich ataki._NEWLINE_Minister Syllajos zakocha\xc5\x82 si\xc4\x99 ze wzajemno\xc5\x9bci\xc4\x85 w Salome. Poprosi\xc5\x82 Heroda, jej brata, o zgod\xc4\x99 na ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo. Herod za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 od niego przej\xc5\x9bcia na judaizm. Syllajos odm\xc3\xb3wi\xc5\x82, m\xc3\xb3wi\xc4\x85c, \xc5\xbce zosta\xc5\x82by za to ukamienowany przez Arab\xc3\xb3w (Dzieje 16, VII, 6). Poczu\xc5\x82 si\xc4\x99 zniewa\xc5\xbcony oraz postanowi\xc5\x82 zwalcza\xc4\x87 Heroda. Popiera\xc5\x82 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Trachonitis w ich buncie przeciw Judei. Wojska Heroda u\xc5\x9bmierzy\xc5\x82y bunt, ale ok. 40 os\xc3\xb3b uciek\xc5\x82o do Syllajosa, kt\xc3\xb3ry przyj\xc4\x85\xc5\x82 ich. Da\xc5\x82 im twierdz\xc4\x99, z kt\xc3\xb3rej pustoszyli Jude\xc4\x99 i Celesyri\xc4\x99. Herod kaza\xc5\x82 zamordowa\xc4\x87 ich rodziny w Trachonitis. Dosz\xc5\x82o do eskalacji przemocy z obu stron Kr\xc3\xb3l Judei postanowi\xc5\x82 zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 si\xc4\x99 do rzymskich dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w, Saturnina i Wolumniusza. Poprosi\xc5\x82 ich o ukaranie buntownik\xc3\xb3w, zwrot 60 talent\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re po\xc5\xbcyczy\xc5\x82 Obodasowi III. Syllajos, kt\xc3\xb3ry dzier\xc5\xbcy\xc5\x82 faktyczn\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99, zaprzeczy\xc5\x82 istnienia buntownik\xc3\xb3w w Arabii, a d\xc5\x82ug postanowi\xc5\x82 odda\xc4\x87 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Dow\xc3\xb3dcy rzymscy kazali Nabatejczykom zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 pieni\xc4\x85dze Herodowi w ci\xc4\x85gu trzydziestu dni oraz dokona\xc4\x87 wymiany zbieg\xc3\xb3w. Po odmowie Syllajosa, Herod uzyska\xc5\x82 zgod\xc4\x99 na si\xc5\x82owe rozwi\xc4\x85zanie sprawy. Zdoby\xc5\x82 twierdz\xc4\x99 Repta, gdzie przebywali buntownicy, bior\xc4\x85c je\xc5\x84c\xc3\xb3w. W drodze powrotnej zosta\xc5\x82 zaatakowany przez Nabatejczyk\xc3\xb3w. Herod zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82 ich zdecydowanie w bitwie, w kt\xc3\xb3rej zgin\xc4\x85\xc5\x82 Nakeb, dow\xc3\xb3dca arabski. Syllajos poskar\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 cesarzowi Augustowi. Opowiada\xc5\x82 jak Arabia zosta\xc5\x82a spl\xc4\x85drowana przez wojsko Heroda oraz jak Obodas nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 stawi\xc4\x87 czo\xc5\x82a w tej wojnie z powodu jego nieobecno\xc5\x9bci i braku wojska. Cesarz straci\xc5\x82 z tego powodu zaufanie do Heroda, jemu samemu w li\xc5\x9bcie nakaza\xc5\x82 zaprzesta\xc4\x87 tych dzia\xc5\x82a\xc5\x84. (Dzieje 16, IX, 1-3)._NEWLINE_W roku 9 p.n.e. zmar\xc5\x82, prawdopodobnie otruty, kr\xc3\xb3l Obodas III. Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zosta\xc5\x82 syn Eneasz, kt\xc3\xb3ry przybra\xc5\x82 kr\xc3\xb3lewskie imi\xc4\x99 Aretas IV Filopatris.'