b'\n_START_ARTICLE_\nSzczerki (gleby)\n_START_PARAGRAPH_\nSzczerki \xe2\x80\x93 dawna, tradycyjna nazwa gleb o uziarnieniu piask\xc3\xb3w gliniastych._NEWLINE_S\xc4\x85 to gleby piaskowe zawieraj\xc4\x85ce wi\xc4\x99cej pr\xc3\xb3chnicy i cz\xc4\x85stek sp\xc5\x82awialnych (czyli frakcji ilastej <0,02\xc2\xa0mm \xc5\x9brednicy, dawniej okre\xc5\x9blanych r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako \xe2\x80\x9ecz\xc4\x85stki szlamowe\xe2\x80\x9d) ni\xc5\xbc piaski lu\xc5\xbane. W przeciwie\xc5\x84stwie do piask\xc3\xb3w s\xc4\x85 w stanie \xe2\x80\x9eprzyj\xc4\x85\xc4\x87 kultur\xc4\x99 roln\xc4\x85\xe2\x80\x9d oraz charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 s\xc5\x82ab\xc4\x85 struktur\xc4\x85 gleby (zdolno\xc5\x9bci\xc4\x85 do tworzenia gruze\xc5\x82kowatych agregat\xc3\xb3w glebowych). S\xc4\x85 to gleby lekkie, \xc5\x82atwe do uprawy, o szaropopielatej barwie (pochodz\xc4\x85cej od pr\xc3\xb3chnicy)._NEWLINE_Szczerki generalnie dzieli si\xc4\x99 na szczerki lekkie i szczerki mocne, lecz r\xc3\xb3\xc5\xbcni gleboznawcy nieco inaczej je charakteryzowali._NEWLINE_S\xc5\x82awomir Miklaszewski z Politechniki Warszawskiej szczerkami lekkimi nazywa\xc5\x82 piaski ca\xc5\x82kowite (gleby wytworzone na ca\xc5\x82ej swej g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci z piasku), kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y lepsze w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci rolnicze ni\xc5\xbc piaski. Szczerkami mocnymi za\xc5\x9b nazywa\xc5\x82 piaski naglinowe, tzn. gleby nieca\xc5\x82kowite, gdzie ok. 20\xe2\x80\x9340\xc2\xa0centymetrowa warstwa piasku gliniastego le\xc5\xbca\xc5\x82a na glinie. Miklaszewski nie uwa\xc5\xbca\xc5\x82 szczerk\xc3\xb3w za osobny typ gleby, lecz umie\xc5\x9bci\xc5\x82 je w swoim zarysie klasyfikacji prowizorycznej gleb Polski w obr\xc4\x99bie gleb krzemianowych: grupy piask\xc3\xb3w: gleb piaskowych._NEWLINE_Tadeusz Mieczy\xc5\x84ski z Instytutu w Pu\xc5\x82awach szczerki rozumia\xc5\x82 jako gatunek gleby (w dzisiejszym rozumieniu), kt\xc3\xb3ry odpowiada\xc5\x82 glebom o uziarnieniu piask\xc3\xb3w gliniastych i dzieli\xc5\x82 na lekkie, \xc5\x9brednie i mocne w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od procentowej zawarto\xc5\x9bci \xe2\x80\x9ecz\xc4\x85stek szlamowych\xe2\x80\x9d (<0,02\xc2\xa0mm). Wed\xc5\x82ug niego szczerki lekkie zawiera\xc5\x82y 8\xe2\x80\x9315% \xe2\x80\x9ecz\xc4\x85stek szlamowych\xe2\x80\x9d i posiada\xc5\x82y pewn\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 s\xc5\x82abych, drobnych agregat\xc3\xb3w gruze\xc5\x82kowych. Szczerki \xc5\x9brednie zawiera\xc5\x82y 15\xe2\x80\x9320% \xe2\x80\x9ecz\xc4\x85stek szlamowych\xe2\x80\x9d i po zaoraniu wida\xc4\x87 by\xc5\x82o na nich skib\xc4\x99 o wyg\xc5\x82adzonej powierzchni. Szczerki mocne zawiera\xc5\x82y 20\xe2\x80\x9325% \xe2\x80\x9ecz\xc4\x85stek szlamowych\xe2\x80\x9d i zawiera\xc5\x82y ju\xc5\xbc znaczn\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 agregat\xc3\xb3w o \xc5\x9bredniej trwa\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_Szczerki s\xc4\x85 to gleby bez wyra\xc5\xbanego wp\xc5\x82ywu proces\xc3\xb3w glebotw\xc3\xb3rczych (poza tworz\xc4\x85cym poziom pr\xc3\xb3chniczny procesem inicjalnym) w ca\xc5\x82ej swojej g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci. W przypadku szczerk\xc3\xb3w mocnych warstwa piasku na glinie nie pochodzi z wietrzenia lub \xe2\x80\x9espiaszczenia gliny\xe2\x80\x9d (przez proces p\xc5\x82owienia lub bielicowania), lecz jest to piasek aluwialny lub fluwioglacjalny akumulowany na warstwie gliny._NEWLINE_Szczerki lekkie (za podzia\xc5\x82em Miklaszewskiego) pod wzgl\xc4\x99dem przydatno\xc5\x9bci rolniczej s\xc4\x85 to gleby \xc5\x9brednie, ca\xc5\x82kiem dobrze si\xc4\x99 sprawdzaj\xc4\x85ce jako gleby \xc5\xbcytnio-ziemniaczane. S\xc4\x85 \xc5\x82atwe w uprawie, czynne, ciep\xc5\x82e, lecz ze wzgl\xc4\x99du na znaczn\xc4\x85 przepuszczalno\xc5\x9b\xc4\x87, by zatrzyma\xc4\x87 wod\xc4\x99 dla ro\xc5\x9blin wymagaj\xc4\x85 nawo\xc5\xbcenia materi\xc4\x85 organiczn\xc4\x85 lub sk\xc5\x82adnikami koloidalnymi (glinowanie, marglowanie). Urodzajno\xc5\x9b\xc4\x87 zale\xc5\xbcy od sk\xc5\x82adu mineralogicznego piasku (im wi\xc4\x99cej skaleni w stosunku do kwarcu tym lepiej). Szczerki mocne (o ile nie le\xc5\xbc\xc4\x85 na glinie nieprzepuszczalnej, co powoduje \xc5\xbce staj\xc4\x85 si\xc4\x99 zbyt mokre) s\xc4\x85 to dobre gleby pszenno-buraczane, szczeg\xc3\xb3lnie je\xc5\xbceli glina zawiera znaczne ilo\xc5\x9bci sk\xc5\x82adnik\xc3\xb3w pokarmowych. Udaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na nich prawie wszystkie uprawy daj\xc4\x85c nieco gorszy plon ni\xc5\xbc na glebach najlepszych, lecz za to pewny (mniej podatny na to, czy rok jest zbyt mokry czy zbyt suchy)._NEWLINE__NEWLINE_Dawniej, zanim mechanizacja rolnictwa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 powszechna, ze wzgl\xc4\x99du na \xc5\x82atwo\xc5\x9b\xc4\x87 uprawy ornej, by\xc5\x82y to gleby poszukiwane i cenione przez rolnik\xc3\xb3w (do gleb bardziej zwi\xc4\x99z\xc5\x82ych konieczny jest liczny i silny sprz\xc4\x99\xc5\xbcaj, na co wielu nie by\xc5\x82o sta\xc4\x87)._NEWLINE_Systematyka gleb Polski opublikowana przez Polskie Towarzystwo Gleboznawcze w 1956\xc2\xa0r. nie wyodr\xc4\x99bnia\xc5\x82a ju\xc5\xbc szczerk\xc3\xb3w (ani jako typ lub podtyp, ani jako grup\xc4\x99 granulometryczn\xc4\x85 (gatunek gleby)), przez co okre\xc5\x9blenie to powoli wysz\xc5\x82o z u\xc5\xbcycia. Wed\xc5\x82ug wersji systematyki gleb Polski opublikowanej w 2011 r. s\xc5\x82abo ukszta\xc5\x82towane gleby piaskowe s\xc4\x85 zaliczane do typu arenosoli.'