b'\n_START_ARTICLE_\nFilozofia indyjska\n_START_PARAGRAPH_\nFilozofia indyjska \xe2\x80\x93 filozofia uprawiana na subkontynencie indyjskim oraz na obszarach, w kt\xc3\xb3rych zaznaczy\xc5\x82y si\xc4\x99 indyjskie wp\xc5\x82ywy kulturowe (jak Azja \xc5\x9arodkowa, Tybet, Indonezja, Indochiny). Powsta\xc5\x82a niezale\xc5\xbcnie od filozofii europejskiej i od filozofii chi\xc5\x84skiej. Jest \xc5\x9bci\xc5\x9ble zwi\xc4\x85zana z religiami indyjskimi, zw\xc5\x82aszcza z hinduizmem, buddyzmem i d\xc5\xbcinizmem._NEWLINE_Generalnie wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 dziewi\xc4\x99\xc4\x87 szk\xc3\xb3\xc5\x82 filozofii indyjskiej: sze\xc5\x9b\xc4\x87 ortodoksyjnych, czyli hinduistycznych (astika): wedanta, mimansa, sankhja, joga, njaja i wajsieszika oraz trzy nieortodoksyjne (nastika): buddyzm, d\xc5\xbcinizm i lokajata. Podzia\xc5\x82 ten nie obejmuje jednak niekt\xc3\xb3rych szk\xc3\xb3\xc5\x82 ani nurt\xc3\xb3w._NEWLINE_Historia filozofii indyjskiej rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 wraz z rozkwitem kultury aryjskiej i spisaniem \xc5\x9bwi\xc4\x99tych ksi\xc4\x85g hinduizmu. Szko\xc5\x82y filozofii hinduistycznej istnia\xc5\x82y wed\xc5\x82ug wierze\xc5\x84 hinduist\xc3\xb3w od dawna. Ich rozw\xc3\xb3j jednak nast\xc4\x85pi\xc5\x82 od si\xc3\xb3dmego i sz\xc3\xb3stego wieku p.n.e. W\xc3\xb3wczas powsta\xc5\x82y systemu nieortodoksyjne, opozycyjne wobec Wed. Konkurencja owych nurt\xc3\xb3w z hinduizmem doprowadzi\xc5\x82a do rozkwitu szk\xc3\xb3\xc5\x82 ortodoksyjnych. W szko\xc5\x82ach tych refleksja filozoficzna koncentrowa\xc5\x82a si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 komentowania tekstu klasycznego, autorstwa za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela szko\xc5\x82y, oraz dysput z przedstawicielami innych nurt\xc3\xb3w my\xc5\x9bli. Oko\xc5\x82o \xc3\xb3smego wieku, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie za spraw\xc4\x85 Adi \xc5\x9aankary i Kumarili, buddyzm w Indiach zanik\xc5\x82 prawie w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci, a inne systemy nieortodoksyjne znacznie podupad\xc5\x82y. Powstrzymany zosta\xc5\x82 rozpad hinduizmu, powodowany cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo przez filozofi\xc4\x99 nieortodoksyjn\xc4\x85, a dominuj\xc4\x85cym nurtem sta\xc5\x82a si\xc4\x99 wedanta. W \xc5\x9bredniowieczu drugiego milenium ery chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej rozwija\xc5\x82a si\xc4\x99 bujnie wedanta i powsta\xc5\x82y w jej obr\xc4\x99bie liczne nurty komentuj\xc4\x85ce \xc5\x9bwi\xc4\x99te teksty tego systemu. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesna filozofia indyjska r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jest przewa\xc5\xbcnie wedantyjska._NEWLINE_Od czas\xc3\xb3w staro\xc5\xbcytnych filozofia o silnych wp\xc5\x82ywach indyjskich by\xc5\x82a te\xc5\xbc rozwijana w Tybecie, Indonezji, Malajach, Sri Lance, Birmie i innych pa\xc5\x84stwach P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Indochi\xc5\x84skiego. Od chwili przybycia do Chin pierwszych buddyjskich misjonarzy (tj. ok. II w. p.n.e.), indyjskie koncepcje filozoficzne \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie buddyjskie \xe2\x80\x93 wp\xc5\x82ywa\xc5\x82y na \xc5\xbcycie umys\xc5\x82owe Pa\xc5\x84stwa \xc5\x9arodka, a za jego po\xc5\x9brednictwem tak\xc5\xbce na Kore\xc4\x99 i Japoni\xc4\x99. Od ko\xc5\x84ca osiemnastego wieku my\xc5\x9bl indyjska zacz\xc4\x99\xc5\x82a oddzia\xc5\x82ywa\xc4\x87 na Zach\xc3\xb3d.\n_START_SECTION_\nZacz\xc4\x85tki my\xc5\x9bli hinduistycznej\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82a filozofii hinduistycznej znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 ju\xc5\xbc w Rygwedzie i brahmanach, maj\xc4\x85cych przewa\xc5\xbcnie charakter kosmologiczny. Tw\xc3\xb3rcy Rygwedy, Ariowie, wyznawali religi\xc4\x99 zwan\xc4\x85 wedyzmem, b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 wczesn\xc4\x85 faz\xc4\x85 rozwoju hinduizmu. Wedyjski hinduizm znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 na pograniczu monoteizmu i henoteizmu. R\xc3\xb3\xc5\xbcne b\xc3\xb3stwa czczone by\xc5\x82y jako przejawy jednego Boga, o czym \xc5\x9bwiadczy\xc4\x87 mo\xc5\xbce nast\xc4\x99puj\xc4\x85cy werset Rygwedy:_NEWLINE_Prawda jest jedna ale m\xc4\x99drcy nazywaj\xc4\x85 j\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi imionami (RW 1:164:46)_NEWLINE_W Rygwedzie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 te\xc5\xbc elementy doktryny o Brahmanie, rozumianym w\xc3\xb3wczas jako przenikaj\xc4\x85ca wszech\xc5\x9bwiat si\xc5\x82a o trudnej do okre\xc5\x9blenia naturze. Z czasem jednak termin Brahman sta\xc5\x82 si\xc4\x99 synonimem bramina. Dopiero w Upaniszadach termin ten odniesiony zosta\xc5\x82 ponownie do Boga-Absolutu._NEWLINE_W brahmanach pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 kluczowe dla p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej my\xc5\x9bli indyjskiej poj\xc4\x99cia filozoficzne takie jak: Brahman, atman czy reinkarnacja. Zawieraj\xc4\x85 one tak\xc5\xbce opisy rytua\xc5\x82\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y szczeg\xc3\xb3lnie wa\xc5\xbcne w wedyzmie.\n_START_SECTION_\nWi\xc5\x9bisztadwajta\n_START_PARAGRAPH_\nSystem wi\xc5\x9bisztadwajta zosta\xc5\x82 stworzony w Indiach po\xc5\x82udniowych przez Ramanud\xc5\xba\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry \xc5\xbcy\xc5\x82 w jedenastym i dwunastym wieku ery chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej. Wywodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z wisznuizmu. Wi\xc5\x9bisztadwajta stanowi\xc5\x82a \xe2\x80\x9ezmodyfikowany monizm\xe2\x80\x9d, zmodyfikowan\xc4\x85 form\xc4\x99 adwajty Adi \xc5\x9aankary. Ramanud\xc5\xbaa k\xc5\x82ad\xc5\x82 nacisk na Brahmana (nazywanego przez niego Wisznu) jako Boga osobowego, pe\xc5\x82nego \xc5\x82aski i mi\xc5\x82o\xc5\x9bci wobec swych bhakt\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug Ramanud\xc5\xbay rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a jedna, jednak mia\xc5\x82a trzy aspekty: Brahman, materia i dusze. Ostatnie dwa by\xc5\x82y zale\xc5\xbcne od pierwszej oraz pierwsza by\xc5\x82a zale\xc5\xbcna od ostatniej. Ramanud\xc5\xbaa odrzuci\xc5\x82 tak\xc5\xbce twierdzenie o nierzeczywisto\xc5\x9bci materii._NEWLINE_Ramanud\xc5\xbaa uzna\xc5\x82 wiedz\xc4\x99 duchow\xc4\x85 i czynno\xc5\x9bci rytualne za skuteczne sposoby osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia zbawienia, jednak jego zdaniem najlepsze by\xc5\x82o oddanie si\xc4\x99 Bogu lub poddanie mu duszy (prapatti)._NEWLINE_Ramanud\xc5\xbaa by\xc5\x82 jednym z kilku wybitnych \xc5\x9bredniowiecznych teolog\xc3\xb3w wisznuickich, kt\xc3\xb3rzy udzielili bhaktyzmowi podbudowy filozoficznej.\n_START_SECTION_\nDwajta\n_START_PARAGRAPH_\nSystem dwajty stworzy\xc5\x82 Madhwa Anandatirtha w XIII wieku. Rozwin\xc4\x85\xc5\x82 koncepcje Ramanud\xc5\xbay odchodz\xc4\x85c ca\xc5\x82kowicie od monizmu. Podobnie jak Ramanud\xc5\xbaa g\xc5\x82osi\xc5\x82 realno\xc5\x9b\xc4\x87 trzech r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kategorii: Boga, dusz i materii, jednak wed\xc5\x82ug Madhwy by\xc5\x82y to byty odr\xc4\x99bne, natomiast Ramanud\xc5\xbaa uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce tworzy\xc5\x82y razem jedn\xc4\x85 rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87. Madhwa odrzuci\xc5\x82 doktryny Upaniszad o jedno\xc5\x9bci Ja\xc5\xbani i Boga, interpretuj\xc4\x85c je jako metafory. Madhwa uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce zbawienia dost\xc4\x99puj\xc4\x85 dobre i szlachetne dusze przez \xc5\x82ask\xc4\x99 Wisznu. Tw\xc3\xb3rca Dwajta Wedanty wprowadzi\xc5\x82 tak\xc5\xbce kompletnie obc\xc4\x85 hinduizmowi ide\xc4\x99 wiecznego pot\xc4\x99pienia, na co mieli jego zdaniem zosta\xc4\x87 skazani niegodziwcy. Zwyczajne dusze zdaniem Madhwy podlega\xc5\x82y po prostu transmigracji.\n_START_SECTION_\nDwajtadwajta\n_START_PARAGRAPH_\nSystem dwajtadwajty (dualistycznego monizmu) stworzy\xc5\x82 Nimbarka (teorie na temat dat jego \xc5\xbcycia s\xc4\x85 bardzo r\xc3\xb3\xc5\xbcne). Zgodnie z tym systemem Brahman jest najwy\xc5\xbcszym bytem, Absolutem, pe\xc5\x82nym \xc5\x82aski, mi\xc5\x82o\xc5\x9bci i szcz\xc4\x99\xc5\x9bcia. Dochodzi si\xc4\x99 do niego poprzez \xc5\x82ask\xc4\x99 i oddanie si\xc4\x99 mu. Dusze i wszech\xc5\x9bwiat s\xc4\x85 emanacj\xc4\x85 Brahmana, s\xc4\x85 przez niego powstrzymywane i ca\xc5\x82kowicie od niego zale\xc5\xbcne. S\xc4\x85 jednocze\xc5\x9bnie tym samym co Brahman i r\xc3\xb3\xc5\xbcne od niego. Aby opisa\xc4\x87 stosunek mi\xc4\x99dzy nimi u\xc5\xbcywa si\xc4\x99 analogii np. Brahman jest jak S\xc5\x82o\xc5\x84ce, a dusze i wszech\xc5\x9bwiat jak jego promienie.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9auddhadwajta\n_START_PARAGRAPH_\nSystem \xc5\x9buddhadwajty (czystego monizmu) stworzy\xc5\x82 Wallabha w czternastym i pi\xc4\x99tnastym wieku. Jest on bardzo podobny do adwajty \xc5\x9aankary; wywodzi si\xc4\x99 z tradycji wisznuickiej. Jedyna r\xc3\xb3\xc5\xbcnica polega na tym, \xc5\xbce \xc5\x9buddhadwajta nie uznaje \xc5\x9bwiata za nierzeczywisty, lecz za przejaw Brahmana. Wed\xc5\x82ug Wallabhy wszechobecny, wszechmocny, wszechwiedz\xc4\x85cy Brahman jest jedyn\xc4\x85 prawdziw\xc4\x85 istot\xc4\x85. \xc5\x9awiat to jego przejaw, a dusze to jego cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Prawdziw\xc4\x85 natur\xc4\x85 ka\xc5\xbcdej duszy jest Brahman. Wallabha k\xc5\x82ad\xc5\x82 bardzo silny nacisk na oddanie si\xc4\x99 Bogu i jego \xc5\x82ask\xc4\x99 jako drog\xc4\x99 do niego.\n_START_SECTION_\nA\xc4\x87intja Bhedabheda\n_START_PARAGRAPH_\nSystem ten stworzy\xc5\x82 \xc4\x86ajtanja Mahaprabhu w szesnastym wieku. Uwa\xc5\xbca\xc5\x82 on Brahmana (Wisznu) za wszechprzenikaj\xc4\x85cego Boga, pe\xc5\x82nego \xc5\x82aski i mi\xc5\x82o\xc5\x9bci oraz za jedyn\xc4\x85 istot\xc4\x99. K\xc5\x82ad\xc5\x82 nacisk na silne oddanie Bogu, szczeg\xc3\xb3lnie poprzez \xc5\x9bpiew religijny. System \xc4\x86ajtanji jest jednocze\xc5\x9bnie dualistyczny i monistyczny, podobnie jak system Nimbarki. Z dwajtadwajty w\xc5\x82a\xc5\x9bnie zaczerpn\xc4\x85\xc5\x82 \xc4\x86ajtanja doktryny o stosunku pomi\xc4\x99dzy Brahmanem a duszami i materi\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nFilozofia indyjska poza Indiami\n_START_PARAGRAPH_\nReligie powsta\xc5\x82e w Indiach, szczeg\xc3\xb3lnie hinduizm i buddyzm, s\xc4\x85 od staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci i \xc5\x9bredniowiecza praktykowane w innych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Azji takich jak Azja Po\xc5\x82udniowo-Wschodnia (buddyzm i hinduizm), Indonezja (hinduizm i buddyzm), Tybet (buddyzm), Mongolia (buddyzm), Daleki Wsch\xc3\xb3d (buddyzm). Buddyzm poza-indyjski przemiesza\xc5\x82 si\xc4\x99 jednak w wielu przypadkach z miejscowymi religiami i filozofiami takimi jak np. konfucjanizm czy taoizm. W krajach takich jak Chiny, Japonia czy Korea oryginalna forma indyjskiej filozofii buddyjskiej zosta\xc5\x82a zatracona. Buddyzm tamtych region\xc3\xb3w sk\xc5\x82ania si\xc4\x99 bardziej ku chi\xc5\x84skiej tradycji taoistycznej. Chan (Zen), czyli najbardziej znany nurt buddyjskiej filozofii w Chinach, Korei i Japonii ma indyjskie korzenie. Za pierwszego patriarch\xc4\x99 tego nurtu jest uwa\xc5\xbcany p\xc3\xb3\xc5\x82legendarny indyjski mnich Bodhidharma, kt\xc3\xb3ry na prze\xc5\x82omie V-VI wieku przyby\xc5\x82 do Chin, gdzie naucza\xc5\x82 m.in. w s\xc5\x82ynnym klasztorze Szaolin. Jego nauki zosta\xc5\x82y przemieszane z chi\xc5\x84sk\xc4\x85 tradycj\xc4\x85 i w tej formie trafi\xc5\x82y do Korei, a w XII wieku do Japonii, gdzie uleg\xc5\x82y dalszym modyfikacjom. Mimo tych przeobra\xc5\xbce\xc5\x84, filozofia buddyjska wywar\xc5\x82a ogromny wp\xc5\x82yw na \xc5\xbcycie umys\xc5\x82owe Dalekiego Wschodu. Uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 jednak, \xc5\xbce buddyzm tybeta\xc5\x84ski wiernie przechowa\xc5\x82 pierwotn\xc4\x85 form\xc4\x99 nauk Buddy i jest bardzo bliski, je\xc5\x9bli nie identyczny z oryginalnym buddyzmem indyjskim._NEWLINE_Ju\xc5\xbc od staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci buddyzm i hinduizm znane by\xc5\x82y Europejczykom za spraw\xc4\x99 kontakt\xc3\xb3w handlowych, militarnych i podr\xc3\xb3\xc5\xbcniczych. Szczeg\xc3\xb3lne silne s\xc4\x85 wp\xc5\x82ywy buddyzmu w staro\xc5\xbcytnej Baktrii (w\xc3\xb3wczas pa\xc5\x84stwa greckiego). Cz\xc4\x99sto jednak wizje hinduizmu i buddyzmu, kt\xc3\xb3re przywozili ze sob\xc4\x85 do w\xc5\x82asnych kraj\xc3\xb3w europejscy podr\xc3\xb3\xc5\xbcnicy by\xc5\x82y oparte na powierzchownych osobistych ocenach i mia\xc5\x82y niewiele wsp\xc3\xb3lnego z prawd\xc4\x85. Tak\xc5\xbce fa\xc5\x82szywa propaganda rozprowadzana przez chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skich misjonarzy spowodowa\xc5\x82a kompletnie b\xc5\x82\xc4\x99dne wyobra\xc5\xbcenia o filozofiach i religiach indyjskich na Zachodzie. Nieprawdziwe opinie o duchowo\xc5\x9bci hinduskiej zacz\xc4\x99\xc5\x82y by\xc4\x87 rozpraszane dopiero pod koniec osiemnastego wieku do dzi\xc5\x9b nie zosta\xc5\x82y jednak usuni\xc4\x99te._NEWLINE_Pod koniec XVIII wieku rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 na Zachodzie fascynacja filozofi\xc4\x85 indyjsk\xc4\x85. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 ciesz\xc4\x85 si\xc4\x99 buddyzm i adwajta-wedanta. Mo\xc5\xbcna m\xc3\xb3wi\xc4\x87 o dw\xc3\xb3ch falach owej fascynacji, kt\xc3\xb3re w du\xc5\xbcej mierze pokrywa\xc5\x82y si\xc4\x99 ze sob\xc4\x85 w czasie. Pierwsza, rozpocz\xc4\x99ta w drugiej po\xc5\x82owie osiemnastego wieku, mia\xc5\x82a zwi\xc4\x85zek z pojawieniem si\xc4\x99 przek\xc5\x82ad\xc3\xb3w Upaniszad, innych tekst\xc3\xb3w sanskryckich oraz \xc5\x9bwi\xc4\x99tych ksi\xc4\x85g buddyjskich na j\xc4\x99zyki europejskie. W europejskiej filozofii filozofi\xc4\x85 indyjsk\xc4\x85 inspirowali si\xc4\x99 Arthur Schopenhauer i Fryderyk Nietzsche. W\xc5\x9br\xc3\xb3d poet\xc3\xb3w i pisarzy zafascynowanych duchowo\xc5\x9bci\xc4\x85 indyjsk\xc4\x85 mo\xc5\xbcna wymieni\xc4\x87 postacie takie jak Johann Wolfgang von Goethe, William Butler Yeats, Mark Twain, Hermann Hesse czy Thomas Stearns Eliot. \xc3\x93w nurt jest dzisiaj jednak znacznie s\xc5\x82abszy. Druga fala, trwaj\xc4\x85ca i nasilaj\xc4\x85ca si\xc4\x99 do dzi\xc5\x9b, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 od historycznego wyst\xc4\x85pienia Swamiego Wiwekanandy na \xc5\x9awiatowym Parlamencie Religii w Chicago. Jako pierwszy przedstawi\xc5\x82 og\xc3\xb3\xc5\x82owi spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa ameryka\xc5\x84skiego filozofi\xc4\x99 wedanty i jogi. Nauki wedanty oraz jego mistrza - Ramakryszny rozpowszechnia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc organizacje, kt\xc3\xb3re za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82. Drugim mistrzem duchowym, kt\xc3\xb3ry przedstawi\xc5\x82 Zachodowi hinduizm by\xc5\x82 Paramahansa Jogananda. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej wielu innych mistrz\xc3\xb3w duchowych, ich zwolennicy oraz cz\xc5\x82onkowie indyjskich organizacji duchowych zacz\xc4\x99li przyje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc4\x87 na Zach\xc3\xb3d. Najwa\xc5\xbcniejsze postacie i grupy, kt\xc3\xb3re spowodowa\xc5\x82y rozw\xc3\xb3j hinduizmu na Zachodzie to: Ramakryszna (i zwi\xc4\x85zana z nim organizacja Ramakrishna Math), \xc5\x9awiatowy Uniwersytet Duchowy Brahma Kumaris, Mi\xc4\x99dzynarodowe Towarzystwo \xc5\x9awiadomo\xc5\x9bci Kryszny, Maharyszi Mahesz Jogi, Towarzystwo Teozoficzne, Swaminarajan, Swami Wiwekananda, Sathya Sai Baba, Shirdi Sai Baba, Paramahansa Jogananda, Osho. Jogi Bhad\xc5\xbcan natomiast spopularyzowa\xc5\x82 sikhizm. Ze znanych pisarzy inspiruj\xc4\x85cych si\xc4\x99 hinduizmem mo\xc5\xbcna wymieni\xc4\x87 Aldousa Huxleya czy Lwa To\xc5\x82stoja. Niekt\xc3\xb3rzy muzycy znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 pod wp\xc5\x82ywem filozofii indyjskiej to cz\xc5\x82onkowie zespo\xc5\x82\xc3\xb3w: The Beatles (zw\xc5\x82. George Harrison), Yes; Bobby McFerrin, Alanis Morissette, Alice Coltrane, Dana Gillespie, Patti Smith, Pete Townshend. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d naukowc\xc3\xb3w natomiast mo\xc5\xbcna poda\xc4\x87 przyk\xc5\x82ady os\xc3\xb3b takich jak: Albert Einstein, Niels Bohr, Carl Sagan, Erwin Schr\xc3\xb6dinger czy Robert Oppenheimer. W latach 60. i 70. fascynacja filozofi\xc4\x85 hindusk\xc4\x85 przyj\xc4\x99\xc5\x82a charakter niemal masowy, a to za spraw\xc4\x85 hippis\xc3\xb3w. Nie mo\xc5\xbcna r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pomin\xc4\x85\xc4\x87 wp\xc5\x82ywu na ca\xc5\x82y \xc5\x9bwiat wybitnych postaci, ciesz\xc4\x85cych si\xc4\x99 powszechnym szacunkiem takich jak Mahatma Gandhi czy Rabindranath Tagore. Idee tego pierwszego zainspirowa\xc5\x82y m.in. wielkich przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych takich jak Martin Luther King Jr. czy Nelson Mandela._NEWLINE_Upowszechnienie my\xc5\x9bli indyjskiej w Europie, Afryce i Ameryce ma tak\xc5\xbce zwi\xc4\x85zek z migracj\xc4\x85 Hindus\xc3\xb3w do tamtych rejon\xc3\xb3w.'