b'\n_START_ARTICLE_\nKamie\xc5\x84 runiczny z Heavener\n_START_PARAGRAPH_\nKamie\xc5\x84 runiczny z Heavener (ang. Heavener Runestone) \xe2\x80\x93 rzekomy kamie\xc5\x84 runiczny maj\xc4\x85cy by\xc4\x87 dowodem na osadnictwo wiking\xc3\xb3w w g\xc5\x82\xc4\x99bi Ameryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej na d\xc5\x82ugo przed Krzysztofem Kolumbem. Artefakt ma wymiary 3,7\xc3\x973m i jest pokryty inskrypcj\xc4\x85 w pi\xc5\x9bmie runicznym. _NEWLINE_Kamie\xc5\x84 znajduje si\xc4\x99 w miejscowo\xc5\x9bci Heavener we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci stanu Oklahoma. Pomimo kontrowersji co do autentyczno\xc5\x9bci zosta\xc5\x82 w 1959 roku uznany przez Oklahoma Historical Society za zabytek, a wok\xc3\xb3\xc5\x82 niego powsta\xc5\x82 park Heavener Runestone Park. Istnienie kamienia zosta\xc5\x82o nag\xc5\x82o\xc5\x9bnione po raz pierwszy w 1923 roku, cho\xc4\x87 rzekomo by\xc5\x82 ju\xc5\xbc znany w po\xc5\x82owie XIX wieku._NEWLINE_Na powierzchni kamienia wyryto 8 znak\xc3\xb3w runicznych, z kt\xc3\xb3rych siedem zidentyfikowano jako fu\xc3\xbeark starszy. Ten typ pisma u\xc5\xbcywany by\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy III/V a VII/IX wiekiem, wyszed\xc5\x82 wi\xc4\x99c z u\xc5\xbcycia na d\xc5\x82ugo przed historycznie potwierdzonymi wyprawami wiking\xc3\xb3w do Winlandii. \xc3\x93smy z wyrytych znak\xc3\xb3w nie daje si\xc4\x99 powi\xc4\x85za\xc4\x87 z \xc5\xbcadnym znanym systemem pisma runicznego. Sam napis jest zagadkowo kr\xc3\xb3tki i zdaniem paleograf\xc3\xb3w nie zawiera \xc5\xbcadnej sensownej tre\xc5\x9bci. Zaprezentowane pr\xc3\xb3by odczytu da\xc5\x82y skrajnie rozbie\xc5\xbcne wyniki, np. dat\xc4\x99 11 listopada 1012 lub nazw\xc4\x99 Glome Dal (\xe2\x80\x9eDolina Glome\xe2\x80\x9d). Krytycy zwracaj\xc4\x85 uwag\xc4\x99 na zbyt wielkie i niestarannie wykonane litery oraz zbyt du\xc5\xbce odst\xc4\x99py mi\xc4\x99dzy nimi, co nie zdarza si\xc4\x99 na \xc5\xbcadnym ze znanych autentycznych kamieni runicznych._NEWLINE_Kamie\xc5\x84 z Heavener jest powszechnie uznawany za XIX-wieczny falsyfikat. Nie tylko nie znaleziono w okolicy \xc5\xbcadnych archeologicznych \xc5\x9blad\xc3\xb3w osadnictwa, ale te\xc5\xbc same wyprawy wiking\xc3\xb3w do po\xc5\x82udniowo-centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kontynentu s\xc4\x85 nieprawdopodobne, jako \xc5\xbce najbli\xc5\xbcsze znane ich osiedla odkryto dopiero w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Kanady. Mimo to istnieje jednak nieliczna grupa ameryka\xc5\x84skich uczonych opowiadaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 za autentyczno\xc5\x9bci\xc4\x85 zabytku.'