b'\n_START_ARTICLE_\nMauzoleum Lenina\n_START_SECTION_\nMauzolea drewniane\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x82odzimierz Lenin zmar\xc5\x82 w Gorkach pod Moskw\xc4\x85 21 stycznia 1924 roku. Ju\xc5\xbc w kilka dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Biuro Polityczne RKP(b), pomimo sprzeciwu rodziny i wbrew woli samego Lenina, pragn\xc4\x85cego, by jego szcz\xc4\x85tki poddano kremacji i z\xc5\x82o\xc5\xbcono w Piotrogrodzie, podj\xc4\x99\xc5\x82o decyzj\xc4\x99 o pochowaniu cia\xc5\x82a w specjalnym mauzoleum na placu Czerwonym. Jednocze\xc5\x9bnie zlecono profesorowi Aleksiejowi Iwanowiczowi Abrikosowowi wst\xc4\x99pne zabalsamowanie wodza rewolucji._NEWLINE_Pierwsze prowizoryczne mauzoleum wzniesiono jeszcze w styczniu 1924 roku wed\xc5\x82ug projektu Aleksieja Wiktorowicza Szczusiewa. Niewielka budowla sosnowa i dwie str\xc3\xb3\xc5\xbc\xc3\xb3wki warty honorowej uko\xc5\x84czone zosta\xc5\x82y jeszcze przed pogrzebem Lenina, kt\xc3\xb3ry odby\xc5\x82 si\xc4\x99 27 stycznia. Po zako\xc5\x84czeniu uroczysto\xc5\x9bci profesor biochemii Iwan Iljicz Zbarski oraz profesor anatomii W\xc5\x82adimir Iwanowicz Worobiow podj\xc4\x99li prace nad permanentn\xc4\x85 mumifikacj\xc4\x85 cia\xc5\x82a przyw\xc3\xb3dcy. _NEWLINE_Jeszcze w tym samym roku na miejscu poprzedniego powsta\xc5\x82o drugie, wi\xc4\x99ksze mauzoleum. Wzniesione zosta\xc5\x82o z drewna d\xc4\x99bowego na podstawie zbli\xc5\xbconego, cho\xc4\x87 znacznie bardziej rozbudowanego projektu architektonicznego. Szczusiewa zainspirowa\xc5\x82y plany piramidy schodkowej faraona D\xc5\xbcesera w Sakkarze z 2650 roku p.n.e. oraz grobowiec kr\xc3\xb3la perskiego Cyrusa II Wielkiego w Pasargade z VI wieku p.n.e. Cia\xc5\x82o Lenina spocz\xc4\x99\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas w sarkofagu wykonanym wed\xc5\x82ug projektu Konstantina Stiepanowicza Mielnikowa.\n_START_SECTION_\nObecne funkcjonowanie mauzoleum\n_START_PARAGRAPH_\nMumia dwukrotnie w ci\xc4\x85gu tygodnia poddawana jest zabiegom zabezpieczaj\xc4\x85cym, natomiast raz na 18 miesi\xc4\x99cy przeprowadzana jest jej gruntowna konserwacja (wtedy grobowiec nie jest dost\xc4\x99pny dla zwiedzaj\xc4\x85cych)._NEWLINE_Mauzoleum otwarte jest dla zwiedzaj\xc4\x85cych od wtorku do czwartku, w sobot\xc4\x99 i w niedziel\xc4\x99, w godzinach od 10. do 13., z wyj\xc4\x85tkiem okres\xc3\xb3w, kiedy mumia poddawana jest konserwacji. Zabronione jest wnoszenie broni, niebezpiecznych przedmiot\xc3\xb3w, materia\xc5\x82\xc3\xb3w wybuchowych, aparat\xc3\xb3w fotograficznych i kamer.\n_START_SECTION_\nKontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nMauzoleum Lenina kilkukrotnie sta\xc5\x82o si\xc4\x99 obiektem zamach\xc3\xb3w. M.in. w 1959 roku jeden ze zwiedzaj\xc4\x85cych rzuci\xc5\x82 w sarkofag m\xc5\x82otkiem i rozbi\xc5\x82 jego os\xc5\x82on\xc4\x99. Mia\xc5\x82y te\xc5\xbc miejsce dwa zamachy bombowe \xe2\x80\x93 w 1967 roku i 1973 roku. _NEWLINE_Po rozpadzie ZSRR ujawni\xc5\x82y si\xc4\x99 otwarcie opinie o konieczno\xc5\x9bci likwidacji mauzoleum i pochowaniu cia\xc5\x82a Lenina zgodnie z jego wol\xc4\x85, na Cmentarzu Wo\xc5\x82kowskim w Petersburgu. Spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo rosyjskie i si\xc5\x82y polityczne s\xc4\x85 jednak w tej sprawie podzielone. Rosyjscy komuni\xc5\x9bci s\xc4\x85 zdecydowanie przeciwni likwidacji mauzoleum i poch\xc3\xb3wkowi cia\xc5\x82a, natomiast za likwidacj\xc4\x85 budowli opowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku lat 90. prezydent Borys Jelcyn oraz patriarcha Moskwy i Wszechrusi Aleksy II. W 2001 roku W\xc5\x82adimir Putin wypowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 za zachowaniem budowli.'