b'\n_START_ARTICLE_\nKonsensus\n_START_SECTION_\nKonsensus jako my\xc5\x9blenie kolektywne\n_START_PARAGRAPH_\nIstnieje bliski zwi\xc4\x85zek mi\xc4\x99dzy konsensusem a opini\xc4\x85 og\xc3\xb3\xc5\x82u. Nale\xc5\xbcy jednak pami\xc4\x99ta\xc4\x87, \xc5\xbce to ostatnie dopuszcza pewien stopie\xc5\x84 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowania pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w i w sytuacjach, gdy wymagane jest podejmowanie wsp\xc3\xb3lnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84, r\xc3\xb3\xc5\xbcnice te mog\xc4\x85 si\xc4\x99 ujawnia\xc4\x87. Analogie mi\xc4\x99dzy konsensusem a tworzeniem inteligencji grupowej s\xc4\x85 przedmiotem osobnych rozwa\xc5\xbca\xc5\x84._NEWLINE_Niniejszy artyku\xc5\x82 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony jest poj\xc4\x99ciu konsensusu w og\xc3\xb3le i nie omawia tej problematyki w polityce czy ekonomii, gdzie wymagane jest podejmowanie okre\xc5\x9blonych dzia\xc5\x82a\xc5\x84._NEWLINE_W odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od kompromisu, konsensus zak\xc5\x82ada raczej wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 ni\xc5\xbc uzgadnianie stanowiska w toku \xc5\x9bcierania si\xc4\x99 przeciwstawnych pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w. Osi\xc4\x85ganie konsensusu polega zatem na wypracowaniu wsp\xc3\xb3lnego stanowiska przez wszystkich i dla wszystkich cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci, a nie osi\xc4\x85ganie go drog\xc4\x85 wzajemnych ust\xc4\x99pstw. To ostatnie cz\xc4\x99sto sprowadza si\xc4\x99 bowiem do swoistego \xe2\x80\x9ehandlu wymiennego\xe2\x80\x9d na zasadzie \xe2\x80\x9eco\xc5\x9b za co\xc5\x9b\xe2\x80\x9d. W przeciwie\xc5\x84stwie do tego, rzeczywisty konsensus wymaga budowy dobrych stosunk\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy cz\xc5\x82onkami spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci tak, by mo\xc5\xbcliwe by\xc5\x82o wypracowanie zgody powszechnej.\n_START_SECTION_\nModele konsensusu\n_START_PARAGRAPH_\nPunktem wyj\xc5\x9bcia dla budowy prostego matematycznego modelu konsensusu jest za\xc5\x82o\xc5\xbcenie normalnego rozk\xc5\x82adu opinii w grupie, zale\xc5\xbcnego od jednego parametru._NEWLINE_W tej sytuacji mo\xc5\xbcna przyj\xc4\x85\xc4\x87, \xc5\xbce krokiem wst\xc4\x99pnym do osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia konsensusu b\xc4\x99dzie wys\xc5\x82owienie wszystkich opinii r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cych si\xc4\x99 od \xc5\x9bredniej zgodnie z regu\xc5\x82\xc4\x85 trzech sigm \xe2\x80\x93 oczywi\xc5\x9bcie za podstaw\xc4\x99 mo\xc5\xbcna przyj\xc4\x85\xc4\x87 inny akceptowany zakres rozrzutu opinii._NEWLINE_Nast\xc4\x99pny etap to pr\xc3\xb3ba zrozumienia r\xc3\xb3\xc5\xbcnych opinii (odpowiadaj\xc4\x85cych r\xc3\xb3\xc5\xbcnym warto\xc5\x9bciom parametru) i znalezienie nowych parametr\xc3\xb3w w wielowymiarowej przestrzeni wszystkich mo\xc5\xbcliwych decyzji, kt\xc3\xb3re pozwol\xc4\x85 zast\xc4\x85pi\xc4\x87 parametr odpowiedzialny za brak konsensusu po\xc5\xbc\xc4\x85danym rozwi\xc4\x85zaniem z wielowymiarowej przestrzeni parametr\xc3\xb3w._NEWLINE_Przydatno\xc5\x9b\xc4\x87 takiego modelu i jego konsekwencje s\xc4\x85 przedmiotem bada\xc5\x84 teorii podejmowania decyzji._NEWLINE_Krytycy powy\xc5\xbcszego modelu zauwa\xc5\xbcaj\xc4\x85, \xc5\xbce nie oddaje on ca\xc5\x82o\xc5\x9bci zmian opinii i porozumie\xc5\x84, a zmierzone si\xc5\x82a lub stopie\xc5\x84 przekonania nie s\xc4\x85 \xc5\x9bci\xc5\x9ble skorelowane z ch\xc4\x99ci\xc4\x85 podejmowania dzia\xc5\x82a\xc5\x84 przez jednostki. W grupach spo\xc5\x82ecznych, kt\xc3\xb3re swe dzia\xc5\x82ania opieraj\xc4\x85 na akcjach bezpo\xc5\x9brednich, odzwierciedleniem poziomu konsensusu jest ch\xc4\x99\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w grupy do nara\xc5\xbcania si\xc4\x99 na niebezpiecze\xc5\x84stwa podczas demonstracji czy blokad. W historii ruch\xc3\xb3w ekologicznych, pokojowych czy robotniczych takie \xe2\x80\x9ewykazywanie\xe2\x80\x9d si\xc4\x99 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w by\xc5\x82o czasem praktykowane. Niekt\xc3\xb3re z nich nie wprowadza\xc5\x82y \xc5\xbcadnych formalizm\xc3\xb3w w swej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci, inne jednak wypracowa\xc5\x82y szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owe metody osi\xc4\x85gania konsensusu._NEWLINE_Zazwyczaj przydatno\xc5\x9b\xc4\x87 formalnych modeli konsensusu ograniczona jest do przypadk\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych dzia\xc5\x82anie jest \xc5\x9bci\xc5\x9ble kontrolowane odg\xc3\xb3rnie, na przyk\xc5\x82ad w hierarchii wojskowej lub w zespole podobnych program\xc3\xb3w komputerowych wywo\xc5\x82ywanych na kontrolowanym przez nie sprz\xc4\x99cie._NEWLINE_Wyobra\xc5\xbcenia na temat konsensusu r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 zupe\xc5\x82nie w przypadku dzia\xc5\x82a\xc5\x84 grup niezale\xc5\xbcnych jednostek ludzkich, dzia\xc5\x82a\xc5\x84 os\xc3\xb3b zobowi\xc4\x85zanych do bezwzgl\xc4\x99dnego wykonywania polece\xc5\x84, czy wreszcie prze\xc5\x9bladowanych za jakikolwiek przejaw niepos\xc5\x82usze\xc5\x84stwa._NEWLINE_Sformalizowane sposoby dochodzenia do zgody mog\xc4\x85 skierowa\xc4\x87 konsensus w kierunku my\xc5\x9blenia grupowego poprzez to, \xc5\xbce opinie os\xc3\xb3b odrzucaj\xc4\x85cych formalizmy mog\xc4\x85 nie by\xc4\x87 brane pod uwag\xc4\x99. Klasycznym przyk\xc5\x82adem jest pokojowy ruch przeciwko doktrynie wzajemnego odstraszania z okresu zimnej wojny, kt\xc3\xb3ra wynika\xc5\x82a z rozwa\xc5\xbca\xc5\x84 opartych na teorii gier. Efektem tej doktryny by\xc5\x82o przeznaczanie olbrzymich \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na program zbroje\xc5\x84 j\xc4\x85drowych, kt\xc3\xb3ry, przynajmniej w przypadku Zwi\xc4\x85zku Sowieckiego, a nast\xc4\x99pnie Rosji, doprowadzi\xc5\x82 do problemu przechowywania odpad\xc3\xb3w radioaktywnych. Ze wzgl\xc4\x99du na obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy model polityki, uwagi aktywist\xc3\xb3w pokojowych nie by\xc5\x82y w og\xc3\xb3le brane pod uwag\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nWady\n_START_PARAGRAPH_\nEkonomi\xc5\x9bci i analitycy polityczni wskazali na szereg problem\xc3\xb3w podczas podejmowania decyzji opartych na konsensusie. Sztywne domaganie si\xc4\x99 konsensusu mo\xc5\xbce doprowadzi\xc4\x87 do powstania w\xc4\x85skiej grupy interes\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra poprzez veto blokowa\xc4\x87 b\xc4\x99dzie podejmowanie decyzji. Decydowanie w oparciu o konsensus jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc bardzo czasoch\xc5\x82onne i w sytuacjach wymagaj\xc4\x85cych szybkiego dzia\xc5\x82ania mo\xc5\xbce by\xc4\x87 nieprzydatne. W niekt\xc3\xb3rych przypadkach mo\xc5\xbce r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prowadzi\xc4\x87 do syndromu my\xc5\x9blenia grupowego, kiedy ludzie zmieniaj\xc4\x85 swe decyzje na podstawie przypuszcze\xc5\x84 co do pogl\xc4\x85d\xc3\xb3w innych os\xc3\xb3b na temat ich przekona\xc5\x84. Dochodzi w\xc3\xb3wczas do zgodnego podejmowania decyzji, kt\xc3\xb3rej \xc5\xbcaden z uczestnik\xc3\xb3w z osobna nie uzna\xc5\x82by za rozs\xc4\x85dn\xc4\x85. Innym niebezpiecze\xc5\x84stwem jest zdominowanie procesu decydowania przez grup\xc4\x99 jednostek o silnej osobowo\xc5\x9bci. W ko\xc5\x84cu, konsensus jest niemo\xc5\xbcliwy w sytuacjach, gdy interesy stron s\xc4\x85 zwyczajnie nie do pogodzenia._NEWLINE_Ka\xc5\xbcdy z opisanych tu przypadk\xc3\xb3w mo\xc5\xbce utrudni\xc4\x87 osi\xc4\x85gni\xc4\x99cie konsensusu, jednak daje si\xc4\x99 temu zapobiega\xc4\x87 \xe2\x80\x93 na przyk\xc5\x82ad okres dochodzenia do niego mo\xc5\xbcna skr\xc3\xb3ci\xc4\x87, wykorzystuj\xc4\x85c skuteczne mediacje.\n_START_SECTION_\nPrzyk\xc5\x82ady z informatyki\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d organizacji skupionych w IETF stosowana jest zasada \xe2\x80\x9ezgrubnego konsensusu i ju\xc5\xbc dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cego kodu\xe2\x80\x9d. Jest ona podstaw\xc4\x85 dla standaryzacji rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 i dowiod\xc5\x82a ju\xc5\xbc swojej przydatno\xc5\x9bci, zw\xc5\x82aszcza dla standaryzacji protoko\xc5\x82\xc3\xb3w wymiany danych mi\xc4\x99dzy komputerami._NEWLINE_W informatyce termin \xe2\x80\x9ekonsensus\xe2\x80\x9d u\xc5\xbcywany jest czasem w odniesieniu do problemu uzyskania zgodno\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzy w\xc4\x99z\xc5\x82ami systemu rozproszonego. Uzyskanie konsensusu napotyka tu rozmaite trudno\xc5\x9bci, szczeg\xc3\xb3lnie gdy zwi\xc4\x99ksza si\xc4\x99 liczba w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, lub spada niezawodno\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 mi\xc4\x99dzy nimi._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re rodzaje oprogramowania wiki mog\xc4\x85 by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc traktowane jako infrastruktura dla osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia konsensusu w obr\xc4\x99bie projektu.\n_START_SECTION_\nPrzyk\xc5\x82ady niekonsensusu\n_START_PARAGRAPH_\nOcena artyku\xc5\x82\xc3\xb3w nadsy\xc5\x82anych do czasopism naukowych nie jest oparta na konsensusie. Recenzenci wydaj\xc4\x85 swoje opinie niezale\xc5\xbcnie i nie ma wymogu wypracowania wsp\xc3\xb3lnej oceny pracy._NEWLINE_Podobnie jest podczas orzekania przez Trybuna\xc5\x82 Konstytucyjny. Og\xc5\x82aszany wyrok nie zawsze jest zgodny ze zdaniem pojedynczych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w sk\xc5\x82adu orzekaj\xc4\x85cego. Po og\xc5\x82oszeniu wyroku s\xc4\x99dziowie ci mog\xc4\x85 wyg\xc5\x82osi\xc4\x87 tzw. zdanie odr\xc4\x99bne.'