b'\n_START_ARTICLE_\nLudomi\xc5\x82 Rayski\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87 i I wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem ziemianina wyznania ewangelicko-reformowanego Artura Teodora Rayskiego, powsta\xc5\x84ca styczniowego, kt\xc3\xb3ry po powstaniu emigrowa\xc5\x82 do Imperium Osma\xc5\x84skiego i J\xc3\xb3zefy z Seroczy\xc5\x84skich. Po ojcu mia\xc5\x82 osma\xc5\x84skie obywatelstwo. Urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Czas\xc5\x82awiu pod Krakowem, gdzie jego ojciec osiad\xc5\x82 po opuszczeniu Turcji. Uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w Szkole Realnej w Kro\xc5\x9bnie, gdzie w 1909 r. zda\xc5\x82 matur\xc4\x99 i w tym mie\xc5\x9bcie by\xc5\x82 inspiratorem budowy lotniska. Rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 studia na Politechnice Lwowskiej._NEWLINE_Od 1912 nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Zwi\xc4\x85zku Strzeleckiego \xe2\x80\x9eStrzelec\xe2\x80\x9d, nast\xc4\x99pnie po wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w Legionach Pi\xc5\x82sudskiego. W grudniu 1914 roku zosta\xc5\x82 ranny w bitwie pod \xc5\x81owcz\xc3\xb3wkiem._NEWLINE_Po przyst\xc4\x85pieniu Turcji do wojny, zosta\xc5\x82 powo\xc5\x82any do armii tureckiej, po czym wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do osma\xc5\x84skiego lotnictwa jako obserwator lotniczy. Lata\xc5\x82 bojowo m.in. podczas walk o Gallipoli. Zosta\xc5\x82 ranny w toku s\xc5\x82u\xc5\xbcby. Wojn\xc4\x99 zako\xc5\x84czy\xc5\x82 w stopniu porucznika. Po zako\xc5\x84czeniu dzia\xc5\x82a\xc5\x84 zosta\xc5\x82 zdemobilizowany i 15 stycznia 1919 przedosta\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x82asnym samolotem LVG C.V do Odessy, gdzie wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do 1 Awiacyjnego Oddzia\xc5\x82u Wojsk Polskich przy 4 Dywizji Strzelc\xc3\xb3w Polskich gen. \xc5\xbbeligowskiego. W czerwcu tego roku zosta\xc5\x82 dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 tej eskadry i wraz z ni\xc4\x85, przez Rumuni\xc4\x99, powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Polski.\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82u\xc5\xbcba w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nPo powrocie do Polski s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w lotnictwie polskim podczas wojny polsko-bolszewickiej, pozostaj\xc4\x85c dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 10 Eskadry Lotniczej, sformowanej z eskadry 4 Dywizji Strzelc\xc3\xb3w. Na kr\xc3\xb3tko w pa\xc5\xbadzierniku 1919 dowodzi\xc5\x82 7 eskadr\xc4\x85 lotnicz\xc4\x85, grupuj\xc4\x85c\xc4\x85 ochotnik\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich, po czym lata\xc5\x82 w tej eskadrze jako pilot. Zosta\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie pierwszym komendantem Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Pilot\xc3\xb3w na pozna\xc5\x84skiej \xc5\x81awicy. Pod koniec kwietnia 1920 obj\xc4\x85\xc5\x82 dowodzenie nowo powsta\xc5\x82ej 21 eskadry niszczycielskiej \xe2\x80\x93 jedynej polskiej jednostki typowo bombowej tego okresu. Od maja 1920 eskadra ta bra\xc5\x82a udzia\xc5\x82 w ofensywie kijowskiej, a nast\xc4\x99pnie walkach odwrotowych, przy czym Rayski aktywnie lata\xc5\x82 w niej bojowo do 29 lipca 1920. W sierpniu 1920 zosta\xc5\x82 odkomenderowany do W\xc5\x82och w celu sprowadzenia wzorcowych egzemplarzy nowych samolot\xc3\xb3w. W drodze powrotnej dokona\xc5\x82 (wesp\xc3\xb3\xc5\x82 z p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym dyrektorem PZL in\xc5\xbc. Witoldem Rumbowiczem) udanego przelotu samolotem Ansaldo A-300 z W\xc5\x82och do Polski, z przekroczeniem \xc5\x82a\xc5\x84cucha Alp \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 to pierwszy rajd lotniczy w niepodleg\xc5\x82ej Polsce. W pa\xc5\xbadzierniku, do zako\xc5\x84czenia dzia\xc5\x82a\xc5\x84 bojowych, ponownie dowodzi\xc5\x82 na froncie 21 eskadr\xc4\x85 niszczycielsk\xc4\x85. Wed\xc5\x82ug niekt\xc3\xb3rych dokument\xc3\xb3w, mia\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas stopie\xc5\x84 majora._NEWLINE_Po wojnie, obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko komendanta Wy\xc5\xbcszej Szko\xc5\x82y Pilot\xc3\xb3w na \xc5\x81awicy. Od 1921 s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w Departamencie IV \xc5\xbbeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, potem zosta\xc5\x82 zast\xc4\x99pc\xc4\x85 szefa departamentu gen. Fran\xc3\xa7ois-L\xc3\xa8on Leveque. Od 3 do 10 wrze\xc5\x9bnia 1922 wraz z por. obs. Czes\xc5\x82awem Filipowiczem na samolocie Breguet 14A2 bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 I Mi\xc4\x99dzynarodowych Zawodach Lotniczych w Zurychu uzyskuj\xc4\x85c wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnienie i nagrod\xc4\x99 specjaln\xc4\x85 w okr\xc4\x99\xc5\xbcnym locie alpejskim \xe2\x80\x93 drugi rajd lotniczy w niepodleg\xc5\x82ej Polsce. 1 listopada 1924 przeniesiony zosta\xc5\x82 z Departamentu IV MSWojsk. do 1 pu\xc5\x82ku lotniczego z r\xc3\xb3wnoczesnym odkomenderowaniem na roczny Kurs Doszkolenia w Wy\xc5\xbcszej Szkole Wojennej w Warszawie. 10 pa\xc5\xbadziernika 1925, po uko\xc5\x84czeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego przydzielony zosta\xc5\x82 do Oddzia\xc5\x82u IIIa Biura \xc5\x9acis\xc5\x82ej Rady Wojennej. W 1925 roku, na samolocie Breguet 19 dokona\xc5\x82 (z mechanikiem, sier\xc5\xbc. Leonardem Kubiakiem) rajdu dooko\xc5\x82a Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego \xe2\x80\x93 trzeci rajd w niepodleg\xc5\x82ej Polsce. W 1926 roku planowa\xc5\x82 przelot do Tokio._NEWLINE_Po zwolnieniu ze stanowiska, w dniu 18 marca 1926, gen. bryg. pil. W\xc5\x82odzimierza Zag\xc3\xb3rskiego powierzono mu pe\xc5\x82nienie obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w szefa Departamentu IV \xc5\xbbeglugi Powietrznej MSWojsk. Zwi\xc4\x85zany z sanacj\xc4\x85, po przewrocie majowym pozosta\xc5\x82 na stanowisku, mianowany szefem Departamentu 12 maja 1927 (przemianowanego na Departament Lotnictwa, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Departament Aeronautyki). W styczniu 1934 awansowa\xc5\x82 na genera\xc5\x82a brygady. 1 sierpnia 1936 obj\xc4\x85\xc5\x82 nowo utworzone stanowisko dow\xc3\xb3dcy Lotnictwa, podleg\xc5\x82ego Ministrowi Spraw Wojskowych (w torze pokojowym)._NEWLINE_Wiedz\xc4\x85c o nie najlepszych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciach francuskich maszyn (SPAD 51C1, SPAD 61C1, Farman F-68 Goliath), postanowi\xc5\x82 oprze\xc4\x87 zaopatrzenie w sprz\xc4\x99t na bazie rodzimej produkcji. D\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do upa\xc5\x84stwowienia ca\xc5\x82ego przemys\xc5\x82u lotniczego w Polsce, nawet dobrze zarz\xc4\x85dzanych wytw\xc3\xb3rni prywatnych (DWL-RWD)._NEWLINE_W II po\xc5\x82. lat 30. niepowodzeniem zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 prace nad samolotem po\xc5\x9bcigowym PZL-38 Wilk.G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi powodami  by\xc5\x82y przekroczenie masy w\xc5\x82asnej i fiasko rozwoju przeznaczonego do niego silnika PZL \xe2\x80\x9eFoka\xe2\x80\x9d. Lotnictwo Polskie mia\xc5\x82o sprz\xc4\x99t coraz bardziej ust\xc4\x99puj\xc4\x85cy maszynom potencjalnych wrog\xc3\xb3w. W marcu 1939 r. za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 radykalnego wzrostu nak\xc5\x82ad\xc3\xb3w na rozw\xc3\xb3j lotnictwa. Poniewa\xc5\xbc uzyska\xc5\x82 odmow\xc4\x99, wi\xc4\x99c poda\xc5\x82 si\xc4\x99 do dymisji, kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta 19 marca 1939. Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 na stanowisku Dow\xc3\xb3dcy Lotnictwa zosta\xc5\x82 gen. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Kalkus, kt\xc3\xb3ry wykonywa\xc5\x82 polecenia Inspektora Obrony Powietrznej gen. J\xc3\xb3zefa Zaj\xc4\x85ca. Pod nowym dow\xc3\xb3dztwem nast\xc4\x85pi\xc5\x82 sp\xc3\xb3\xc5\xbaniony zwrot w kierunku budowy nowoczesnego lotnictwa my\xc5\x9bliwskiego, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo w oparciu o zakupy zagraniczne. Ucierpia\xc5\x82o na tym jednak nieco polskie lotnictwo bombowe. Wys\xc5\x82any do Anglii w sprawie zakup\xc3\xb3w sprz\xc4\x99tu dla polskiego lotnictwa wojskowego, Rayski powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do kraju na dwa tygodnie przed wybuchem wojny.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa i dalsze losy\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie wojny obronnej Polski w 1939 r. jego pro\xc5\x9bby o przydzia\xc5\x82 bojowy zosta\xc5\x82y odrzucone. Ostatecznie otrzyma\xc5\x82 nadz\xc3\xb3r nad ewakuacj\xc4\x85 polskiego z\xc5\x82ota i 18 wrze\xc5\x9bnia przekroczy\xc5\x82 granic\xc4\x99 Polski. Przez Rumuni\xc4\x99 przedosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do Francji, gdzie ponownie bezskutecznie prosi\xc5\x82 o przydzia\xc5\x82 bojowy. Rozgoryczony, rozpowszechnia\xc5\x82 w\xc5\x9br\xc3\xb3d lotnik\xc3\xb3w napisany przez siebie \xe2\x80\x9eMemoria\xc5\x82 paryski\xe2\x80\x9d. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 memoria\xc5\x82u i odmowa wyjazdu do obozu w Cerizay spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce gen. Rayski zosta\xc5\x82 oddany pod s\xc4\x85d wojenny i skazany na 10 miesi\xc4\x99cy wi\xc4\x99zienia, jednak wyrok nie zosta\xc5\x82 wykonany. Zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 jako ochotnik na wojn\xc4\x99 sowiecko-fi\xc5\x84sk\xc4\x85, lecz ta si\xc4\x99 ko\xc5\x84czy\xc5\x82a. Powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Pary\xc5\xbca, pod kt\xc3\xb3ry podchodzi\xc5\x82y ju\xc5\xbc wojska niemieckie. Odp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 do Anglii i zosta\xc5\x82 umieszczony w obozie Rothesay w Szkocji. W 1941 r. zwolniony po interwencji w\xc5\x82adz brytyjskich; zosta\xc5\x82 przyj\xc4\x99ty do RAF._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci gen. Sikorskiego przyj\xc4\x99ty do Polskich Si\xc5\x82 Powietrznych, obj\xc4\x85\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 dow\xc3\xb3dcy PSP na Bliskim Wschodzie. W lutym 1944 r. rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 proces rehabilitacji. Miar\xc4\x85 zaanga\xc5\xbcowania w sprawy Polski by\xc5\x82y jego ochotnicze loty (jako drugi pilot) ze zrzutami dla powstania warszawskiego. Pe\xc5\x82ne oczyszczenie od zarzut\xc3\xb3w nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 2 kwietnia 1977 r. \xe2\x80\x93 9 dni przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85 11 kwietnia 1977 r._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci spopielony, jego prochy pochowano na Cmentarzu South Ealing w Londynie. W maju 1993 prochy gen. Rayskiego sprowadzono do Polski i z\xc5\x82o\xc5\xbcono w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie.\n_START_SECTION_\nKrytyka\n_START_PARAGRAPH_\nW opinii cz\xc4\x99\xc5\x9bci historyk\xc3\xb3w, przede wszystkim Jerzego Cynka, Rayski by\xc5\x82 jedn\xc4\x85 z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych os\xc3\xb3b odpowiadaj\xc4\x85cych za z\xc5\x82y stan sprz\xc4\x99towy i nieprzygotowanie do wojny polskiego lotnictwa wojskowego we wrze\xc5\x9bniu 1939 roku, przede wszystkim brak nowoczesnego lotnictwa my\xc5\x9bliwskiego. Inni historycy (np. Jerzy Pawlak, Edward Malak) oceniaj\xc4\x85 gen. Rayskiego pozytywnie. Zdaniem krytyk\xc3\xb3w, du\xc5\xbcy negatywny wp\xc5\x82yw na to mia\xc5\x82 jednak system dowodzenia polskimi si\xc5\x82ami zbrojnymi i planowania obronnego, wprowadzony po przewrocie majowym przez Pi\xc5\x82sudskiego, poniewa\xc5\xbc ustanawia\xc5\x82 dwie odr\xc4\x99bne i niezale\xc5\xbcne ga\xc5\x82\xc4\x99zie: tor pokojowy i tor wojenny. Rayski jako Dow\xc3\xb3dca Lotnictwa, podporz\xc4\x85dkowany Ministerstwu Spraw Wojskowych, pe\xc5\x82ni\xc5\x82 swoje funkcje jedynie w czasie pokoju, a jego zadania przewidywa\xc5\x82y jedynie bie\xc5\xbc\xc4\x85ce administrowanie sprawami lotnictwa, podczas, gdy studia i planowanie strategiczne le\xc5\xbca\xc5\x82y w gestii toru wojennego \xe2\x80\x93 Generalnego Inspektoratu Si\xc5\x82 Zbrojnych (GISZ), kt\xc3\xb3rego prace by\xc5\x82y tajne, a tak\xc5\xbce Sztabu G\xc5\x82\xc3\xb3wnego. Na skutek tego Dow\xc3\xb3dca Lotnictwa w torze pokojowym nie mia\xc5\x82 wiedzy odno\xc5\x9bnie przewidywanej na wypadek wojny roli lotnictwa. GISZ wykazywa\xc5\x82 jednak niewielkie zainteresowanie problematyk\xc4\x85 lotnictwa i dopiero w 1936 roku utworzono w jego sk\xc5\x82adzie Inspektorat Obrony Powietrznej, kt\xc3\xb3rego inspektor mia\xc5\x82 by\xc4\x87 dow\xc3\xb3dc\xc4\x85 lotnictwa podczas wojny. Poniewa\xc5\xbc GISZ nie opracowa\xc5\x82 kompleksowej doktryny rozwoju lotnictwa wojskowego i jego priorytet\xc3\xb3w, wydaj\xc4\x85c jedynie og\xc3\xb3lne dyrektywy, zatem Rayski mia\xc5\x82 w du\xc5\xbcym stopniu woln\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x99 w realizowaniu swojej wizji rozwoju lotnictwa, bez w\xc5\x82a\xc5\x9bciwej oceny potrzeb obronno\xc5\x9bci kraju. Wizja ta k\xc5\x82ad\xc5\x82a nacisk g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na ofensywne lotnictwo bombowe oraz ma\xc5\x82o przydatne lotnictwo towarzysz\xc4\x85ce (kt\xc3\xb3rego domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 GISZ), nie doceniaj\xc4\x85c jednak potrzeb obrony powietrznej, kt\xc3\xb3rej najistotniejsze znaczenie potwierdzi\xc5\x82 przebieg kampanii wrze\xc5\x9bniowej._NEWLINE_O ile na pocz\xc4\x85tku lat 30. polskie lotnictwo my\xc5\x9bliwskie, oparte na konstrukcjach krajowych (rozwijane z inspiracji Rayskiego), by\xc5\x82o istotnie jednym z najnowocze\xc5\x9bniejszych na \xc5\x9bwiecie, to w drugiej po\xc5\x82owie tej dekady sta\xc5\x82o si\xc4\x99 przestarza\xc5\x82e z powodu wprowadzenia na \xc5\x9bwiecie nowej generacji szybkich my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w i bombowc\xc3\xb3w, w ramach kt\xc3\xb3rej w Polsce wprowadzono do s\xc5\x82u\xc5\xbcby jedynie bombowiec PZL.37 \xc5\x81o\xc5\x9b. Wed\xc5\x82ug planu rozwoju lotnictwa Rayskiego lotnictwo my\xc5\x9bliwskie mia\xc5\x82o posiada\xc4\x87 jedynie lekkie my\xc5\x9bliwce PZL.39 o s\xc5\x82abych osi\xc4\x85gach i ci\xc4\x99\xc5\xbckie dwusilnikowe my\xc5\x9bliwce po\xc5\x9bcigowe PZL.38 Wilk, nie maj\xc4\x85c w zanadrzu innej konstrukcji na wypadek niepowodzenia projektu. Lansowa\xc5\x82 koncepcj\xc4\x99 lekkiego samolotu my\xc5\x9bliwskiego (a\xc5\xbc 4 projekty \xe2\x80\x93 PZL.39, PZL.45, RWD-25, PWS-42), cho\xc4\x87 poza pewnymi do\xc5\x9bwiadczeniami w\xc5\x82oskimi (Isotta) i francuskimi (Caudron CR.714) nikt tego lotnictwa na \xc5\x9bwiecie nie rozwija\xc5\x82. Jednak\xc5\xbce projekt PZL.39 w og\xc3\xb3le nie zosta\xc5\x82 dopuszczony do realizacji przez Sztab G\xc5\x82\xc3\xb3wny jako nieadekwatny, natomiast program Wilka za\xc5\x82ama\xc5\x82 si\xc4\x99 z powodu problem\xc3\xb3w z wyborem nap\xc4\x99du (\xc5\x9bmier\xc4\x87 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego konstruktora in\xc5\xbc. Stanis\xc5\x82awa Nowku\xc5\x84skiego w roku 1936 \xe2\x80\x93 a by\xc5\x82 to jedyny brany pod uwag\xc4\x99 silnik). W dodatku, mimo \xc5\xbce Wilk by\xc5\x82 reprezentantem modnej w latach 30. na \xc5\x9bwiecie koncepcji ci\xc4\x99\xc5\xbckiego my\xc5\x9bliwca, to jak potwierdzi\xc5\x82y do\xc5\x9bwiadczenia wojenne, samoloty tej klasy nie mog\xc5\x82y w pe\xc5\x82ni zast\xc4\x85pi\xc4\x87 szybkich jednosilnikowych my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w, zdolnych do skutecznego zwalczania zar\xc3\xb3wno bombowc\xc3\xb3w, jak i my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w. Takie jednosilnikowe my\xc5\x9bliwce by\xc5\x82y za\xc5\x9b rozwijane na \xc5\x9bwiecie jednocze\xc5\x9bnie z ci\xc4\x99\xc5\xbckimi my\xc5\x9bliwcami. Pewnym usprawiedliwieniem tego faktu by\xc5\x82o to, \xc5\xbce Polska nie produkowa\xc5\x82a odpowiednio mocnych i lekkich silnik\xc3\xb3w lotniczych, a niewysilone silniki z licencji firmy Bristol nie pozwala\xc5\x82y na dor\xc3\xb3wnanie osi\xc4\x85gami adekwatnym konstrukcjom zagranicznym._NEWLINE_Pomimo du\xc5\xbcego wk\xc5\x82adu Rayskiego dla rozwoju w\xc5\x82asnego przemys\xc5\x82u lotniczego polityka oparcia si\xc4\x99 jedynie na w\xc5\x82asnych konstrukcjach by\xc5\x82a kontrowersyjna, a z ca\xc5\x82\xc4\x85 pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 nieekonomiczna. Zbyt ambitny program samolotu pasa\xc5\xbcerskiego PZL.44 Wicher poch\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 jedyny do\xc5\x9bwiadczony zesp\xc3\xb3\xc5\x82 konstruktor\xc3\xb3w my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w Wsiewo\xc5\x82oda Jakimiuka i to w sytuacji braku realnych szans na eksport tych samolot\xc3\xb3w za granic\xc4\x99. Dopiero w obliczu fiaska projekt\xc3\xb3w PZL.38 i PZL.39 Rayski zleci\xc5\x82 projektowanie nowoczesnego my\xc5\x9bliwca PZL.50 Jastrz\xc4\x85b, kt\xc3\xb3ry jednak zosta\xc5\x82 rozpocz\xc4\x99ty zbyt p\xc3\xb3\xc5\xbano i nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 przynie\xc5\x9b\xc4\x87 efektu przed wybuchem wojny. Ponadto mia\xc5\x82 on przeci\xc4\x99tne osi\xc4\x85gi w walce ko\xc5\x82owej na skutek wyboru zbyt s\xc5\x82abego silnika. Nale\xc5\xbcy doda\xc4\x87, \xc5\xbce na skutek polityki silnikowej Dow\xc3\xb3dztwa Lotnictwa znacznie lepsze wersje rozwojowe polskich my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w Pu\xc5\x82awskiego (PZL P.24) by\xc5\x82y produkowane jedynie na eksport. Jednak\xc5\xbce b\xc5\x82\xc4\x85d ten pope\xc5\x82nili i nast\xc4\x99pcy Rayskiego, wysy\xc5\x82aj\xc4\x85c do Bu\xc5\x82garii zam\xc3\xb3wione PZL-43, znacznie lepsze od b\xc4\x99d\xc4\x85cych na wyposa\xc5\xbceniu PZL-23. By\xc5\x82 cz\xc5\x82owiekiem oddanym sprawom lotnictwa, dzielnym, jednak niezwykle pami\xc4\x99tliwym i m\xc5\x9bciwym, co przysporzy\xc5\x82o mu wielu adwersarzy, wytykaj\xc4\x85cych przy ka\xc5\xbcdej okazji pope\xc5\x82nione b\xc5\x82\xc4\x99dy._NEWLINE_W 1930 roku mjr pilot Kazimierz Kubala sporz\xc4\x85dzi\xc5\x82 i rozes\xc5\x82a\xc5\x82 memoria\xc5\x82 oskar\xc5\xbcaj\xc4\x85cy p\xc5\x82k. Ludomi\xc5\x82a Rayskiego, \xc3\xb3wczesnego szefa Departamentu \xc5\xbbeglugi Powietrznej Ministerstwa Spraw Wojskowych, i J\xc3\xb3zefa Becka, \xc3\xb3wczesnego szefa gabinetu Ministra Spraw Wojskowych, o z\xc5\x82y stan polskiego lotnictwa i zdrad\xc4\x99 pa\xc5\x84stwowych interes\xc3\xb3w. W kwietniu 1931 roku zosta\xc5\x82 skazany na 7 miesi\xc4\x99cy pozbawienia wolno\xc5\x9bci za \xe2\x80\x93 jak to uznano \xe2\x80\x93 obraz\xc4\x99 Rayskiego. Nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82 zdegradowany i wydalony z wojska.'