b'\n_START_ARTICLE_\nInwazja na Gozo (1551)\n_START_SECTION_\nMalta\n_START_PARAGRAPH_\nDow\xc3\xb3dc\xc4\x85 floty tureckiej by\xc5\x82 Sinan Pasza, wspomagany przez Salaha Reisa i Turguta Reisa. Turcy pocz\xc4\x85tkowo wyl\xc4\x85dowali na Malcie, w porcie Marsamxett, i si\xc5\x82ami 10 000 ludzi pomaszerowali na Birgu i Fort Saint Angelo. Zorientowali si\xc4\x99 jednak\xc5\xbce, \xc5\xbce s\xc4\x85 one za dobrze ufortyfikowane, aby mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o je \xc5\x82atwo zdoby\xc4\x87. Skierowali wi\xc4\x99c swoje kroki na Mdin\xc4\x99, pl\xc4\x85druj\xc4\x85c i pal\xc4\x85c wioski po drodze. W mi\xc4\x99dzyczasie, rycerze Zakonu w Mdinie, pod wodz\xc4\x85 Fra Villeganion, poprosili mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w okolicznych wsi, aby schronili si\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie i pomogli je obroni\xc4\x87. Kiedy napastnicy przybyli pod mury Mdiny, napotkali olbrzymi\xc4\x85 za\xc5\x82og\xc4\x99 broni\xc4\x85c\xc4\x85 miasta. Zrezygnowali wi\xc4\x99c z pierwotnego planu zaatakowania miasta, nie chc\xc4\x85c prowadzi\xc4\x87 d\xc5\x82ugiego obl\xc4\x99\xc5\xbcenia. W tym czasie flota, kt\xc3\xb3ra przyby\xc5\x82a z pomoc\xc4\x85, zaatakowa\xc5\x82a tureckie okr\xc4\x99ty zakotwiczone w Marsamxett.\n_START_SECTION_\nGozo\n_START_PARAGRAPH_\nNapastnicy zdecydowali si\xc4\x99 wi\xc4\x99c zaatakowa\xc4\x87 poblisk\xc4\x85 wysp\xc4\x99 Gozo, b\xc4\x99d\xc4\x85c\xc4\x85 pod dow\xc3\xb3dztwem gubernatora Gelatiana de Sessa. Po kilku dniach ostrzeliwania, de Sessa spr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 negocjowa\xc4\x87 z Sinan Pasz\xc4\x85, jednak\xc5\xbce ten odrzuci\xc5\x82 warunki. Kilka dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Cittadella skapitulowa\xc5\x82a. Oko\xc5\x82o 300 obro\xc5\x84com uda\xc5\x82o si\xc4\x99 uciec i ukry\xc4\x87 przed Turkami. Pozosta\xc5\x82e 5000\xe2\x80\x936000 os\xc3\xb3b, wraz z de Sess\xc4\x85 oraz rycerzami Zakonu, zosta\xc5\x82o w dniu 30 lipca wzi\xc4\x99te do niewoli. Sko\xc5\x84czyli oni jako niewolnicy, sprzedani do Trypolisu. Turcy oszcz\xc4\x99dzili jedynie jednego mnicha i czterdziestu starych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Gozo._NEWLINE_Legenda m\xc3\xb3wi, \xc5\xbce jeden z obro\xc5\x84c\xc3\xb3w, Bernardo Dupuo (znany te\xc5\xbc jako Bernardo da Fonte lub Bernardo de Opuo), kiedy muzu\xc5\x82manie zdobyli mury, u\xc5\x9bmierci\xc5\x82 swoj\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x99 i dwie c\xc3\xb3rki, wybieraj\xc4\x85c dla nich \xc5\x9bmier\xc4\x87, ni\xc5\xbc ha\xc5\x84b\xc4\x99 i niewol\xc4\x99, sam walczy\xc5\x82 dzielnie, zanim zosta\xc5\x82 zabity przez naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w. W mie\xc5\x9bcie nazwano ulic\xc4\x99 jego imieniem, a na domu, w kt\xc3\xb3rym mieszka\xc5\x82 znajduje si\xc4\x99 tablica, upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ca jego \xc5\x9bmier\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nKonsekwencje najazdu\n_START_PARAGRAPH_\nPoniewa\xc5\xbc jedynie kilkoro chrze\xc5\x9bcijan pozosta\xc5\x82o na Gozo, Zakon zach\xc4\x99ca\xc5\x82 rodziny z Malty do zaludniania wyspy. Lecz min\xc4\x99\xc5\x82o oko\xc5\x82o 150 lat, zanim populacja na Gozo wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do poziomu sprzed 1551 roku. Jedynie kilku mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Gozo zdo\xc5\x82a\xc5\x82o wykupi\xc4\x87 si\xc4\x99 z niewoli, jak notariusz Lorenzo de Apapis, kt\xc3\xb3ry powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 na Gozo w 1554 roku._NEWLINE_W nast\xc4\x99pstwie ataku Zakon powo\xc5\x82a\xc5\x82 komisj\xc4\x99, z\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 z in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w Leone Strozziego oraz Pietro Pardo, aby sprawdzili fortyfikacje wysp malta\xc5\x84skich i przedstawili sugestie ich ulepszenia. Wielki Mistrz Juan de Homedes podni\xc3\xb3s\xc5\x82 podatki i wzmocni\xc5\x82 stra\xc5\xbce nadbrze\xc5\xbcne (zwane Dejma). Bazuj\xc4\x85c na zaleceniach komisji Strozziego i Pardo, w celu lepszej ochrony Grand Harbour zbudowano Fort Saint Michael oraz Fort Saint Elmo. Bastiony w Birgu i Mdinie zosta\xc5\x82y wzmocnione, oraz zbudowano fortyfikacje Senglei._NEWLINE_Niepowodzenie zdobycia wysp malta\xc5\x84skich w 1551 roku by\xc5\x82o jednym z powod\xc3\xb3w powt\xc3\xb3rnej inwazji tureckiej w 1565 roku. Dwa nast\xc4\x99pne bezskuteczne ataki na Gozo mia\xc5\x82y miejsce w latach 1613 i 1709._NEWLINE_Podczas inwazji na Gozo Turcy bezpowrotnie zniszczyli archiwa Universit\xc3\xa0 (lokalnej rady mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w). Jedynymi zachowanymi do dzi\xc5\x9b, a powsta\xc5\x82ymi przed 1551 rokiem, zapisami dotycz\xc4\x85cymi Gozo, jest kilka dokument\xc3\xb3w w Archiwum Notarialnym, oraz w archiwum w Palermo na Sycylii.\n_START_SECTION_\nDziedzictwo\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1997 uczniowie klasy 5. San Andrea School odtworzyli histori\xc4\x99 inwazji. Powsta\xc5\x82 wtedy film wideo, zatytu\xc5\x82owany A Tale of a Gozitan City (Opowie\xc5\x9b\xc4\x87 o mie\xc5\x9bcie na Gozo). Uczniowie grali role naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w tureckich, rycerzy Zakonu oraz malta\xc5\x84skich wie\xc5\x9bniak\xc3\xb3w, a film powsta\xc5\x82 na szkunerze Charlotte Louise._NEWLINE_31 lipca 2009 roku, na Saint Michael\xe2\x80\x99s Bastion w Cittadelli, zrealizowany zosta\xc5\x82 przez Din l-Art \xc4\xa6elwa musical, oparty na historii inwazji. Koncentrowa\xc5\x82 on si\xc4\x99 na legendzie o Don Bernardo de Opuo._NEWLINE_W roku 2013, w ogrodach Villa Rundle w Victorii na Gozo ods\xc5\x82oni\xc4\x99ty zosta\xc5\x82 pomnik, upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy inwazj\xc4\x99._NEWLINE_Inwazja na Gozo zosta\xc5\x82a znacz\xc4\x85co przedstawiona w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Dorothy Dunnett, wydanej w roku 1966, The Disorderly Knights, cz\xc4\x99\xc5\x9bci fabularyzowanej serii Lymond Chronicles.'