b'\n_START_ARTICLE_\nSamorz\xc4\x85d studencki\n_START_PARAGRAPH_\nSamorz\xc4\x85d studencki \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82a w Polsce w oparciu o Ustaw\xc4\x99 z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy\xc5\xbcszym i nauce (Dz.U. z\xc2\xa02018\xc2\xa0r. poz.\xc2\xa01668), kt\xc3\xb3ra wymienia samorz\xc4\x85d studencki jako cia\xc5\x82o, w sk\xc5\x82ad kt\xc3\xb3rego wchodz\xc4\x85 wszyscy studenci danej uczelni.\n_START_SECTION_\nUprawnienia samorz\xc4\x85du studenckiego\n_START_PARAGRAPH_\nWbrew powszechnemu mniemaniu samorz\xc4\x85d studencki ma bardzo szerokie uprawnienia. Uprawnienia te dotycz\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82udzia\xc5\x82u w podziale \xc5\x9brodk\xc3\xb3w pieni\xc4\x99\xc5\xbcnych, sprawowaniu w\xc5\x82adzy uchwa\xc5\x82odawczej na uczelni oraz decydowaniu o programie studi\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 \xc5\x9brodk\xc3\xb3w pieni\xc4\x99\xc5\xbcnych\n_START_PARAGRAPH_\nPa\xc5\x84stwo polskie udziela uczelniom dotacji finansowej m.in. na pomoc materialn\xc4\x85 dla student\xc3\xb3w (r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju stypendia i zapomogi). Podzia\xc5\x82 tych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w jest dokonywany przez rektora uczelni, ale nie samodzielne, a w porozumieniu z samorz\xc4\x85dem. W j\xc4\x99zyku prawniczym s\xc5\x82owo porozumienie ma \xc5\x9bci\xc5\x9ble okre\xc5\x9blone znaczenie w kt\xc3\xb3rym zawiera si\xc4\x99 nie tylko konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 konsultowania konkretnych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wymaga uzyskania zgody. Samorz\xc4\x85d studencki mo\xc5\xbce mie\xc4\x87 zatem istotny wp\xc5\x82yw na spos\xc3\xb3b rozdzielania stypendi\xc3\xb3w na uczelni._NEWLINE_Samo przyznawanie stypendi\xc3\xb3w i zapom\xc3\xb3g mo\xc5\xbce by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w pewien spos\xc3\xb3b kontrolowane przez samorz\xc4\x85d. Uprawnienia do przyznawania stypendi\xc3\xb3w przys\xc5\x82uguj\xc4\x85 dziekanom, a rektor rozpatruje odwo\xc5\x82ania od ich decyzji. Samorz\xc4\x85d niemniej ma prawo wnioskowania o przekazanie tych uprawnie\xc5\x84 komisjom stypendialnym i odwo\xc5\x82awczej komisji stypendialnej. Komisje stypendialne i komisja odwo\xc5\x82awcza z mocy ustawy sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci ze student\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych proponowanie jest wy\xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85 kompetencj\xc4\x85 samorz\xc4\x85du._NEWLINE_Poza podzia\xc5\x82em \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na pomoc materialn\xc4\x85 organy uczelni przeznaczaj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na cele studenckie. Z mocy ustawy o rozdziale tych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc decyduje samorz\xc4\x85d studencki.\n_START_SECTION_\nSprawowanie w\xc5\x82adzy uchwa\xc5\x82odawczej\n_START_PARAGRAPH_\nSamorz\xc4\x85d student\xc3\xb3w wsp\xc3\xb3\xc5\x82uczestniczy w podejmowaniu uchwa\xc5\x82 przez organy uczelni. Ustawa nakazuje, \xc5\xbceby przynajmniej 20% sk\xc5\x82adu senatu ka\xc5\xbcdej uczelni stanowili studenci i doktoranci. Przy tym z przepisu ustawy wynika praktycznie, \xc5\xbce w tym gronie jest tylko jeden przedstawiciel doktorant\xc3\xb3w, a pozosta\xc5\x82e osoby to studenci. To samo tyczy si\xc4\x99 rad wydzia\xc5\x82\xc3\xb3w, zatem ka\xc5\xbcda uchwa\xc5\x82a podejmowana przez wspomniane organy zapada przy wsp\xc3\xb3\xc5\x82udziale student\xc3\xb3w. Wprawdzie 20% nie jest istotn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 sk\xc5\x82adu i g\xc5\x82os student\xc3\xb3w rzadko mo\xc5\xbce wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc4\x87 na podj\xc4\x99cie lub niepodj\xc4\x99cie konkretnej uchwa\xc5\x82y, ale obecno\xc5\x9b\xc4\x87 student\xc3\xb3w gwarantuje, \xc5\xbce \xc5\xbcadne wa\xc5\xbcne decyzje nie b\xc4\x99d\xc4\x85 podj\xc4\x99te bez wiedzy przedstawicieli najliczniejszego spo\xc5\x9br\xc3\xb3d stan\xc3\xb3w akademickich.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82ywanie na program studi\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nKszta\xc5\x82t programu studi\xc3\xb3w na wydzia\xc5\x82ach zale\xc5\xbcy od decyzji rad wydzia\xc5\x82\xc3\xb3w, jest zatem uchwalany przy udziale student\xc3\xb3w. Aby program studi\xc3\xb3w m\xc3\xb3g\xc5\x82 zosta\xc4\x87 uchwalony, musi wcze\xc5\x9bniej zosta\xc4\x87 zaopiniowany przez uchwa\xc5\x82odawczy organ samorz\xc4\x85du wydzia\xc5\x82u. Wprawdzie opinia samorz\xc4\x85du nie jest dla rady wydzia\xc5\x82u wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85ca, ale obowi\xc4\x85zek wyst\xc4\x99powania o ni\xc4\x85 powinien gwaratnowa\xc4\x87 studentom wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wypowiedzenia si\xc4\x99 w sprawie ostatecznego kszta\xc5\x82tu programu._NEWLINE_Istotniejszym przywilejem samorz\xc4\x85du jest wp\xc5\x82ywanie na kszta\xc5\x82t regulaminu studi\xc3\xb3w na uczelni. Zgodnie z postanowieniami ustawy uczelniany organ uchwa\xc5\x82odawczy samorz\xc4\x85du wyra\xc5\xbca zgod\xc4\x99 na tre\xc5\x9b\xc4\x87 uchwalonego przez senat uczelni regulaminu studi\xc3\xb3w. Nie wyra\xc5\xbcenie zgody uniemo\xc5\xbcliwia wprowadzenie w \xc5\xbcycie nowego regulaminu, czyli samorz\xc4\x85d ma w tej kwestii prawo veta. Veto samorz\xc4\x85du mo\xc5\xbce by\xc4\x87 odrzucone przez senat uczelni jedynie uchwa\xc5\x82\xc4\x85 podj\xc4\x99t\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 2/3 g\xc5\x82os\xc3\xb3w statutowego sk\xc5\x82adu senatu.\n_START_SECTION_\nPozosta\xc5\x82e uprawnienia\n_START_PARAGRAPH_\nUstawa \xe2\x80\x93 prawo o szkolnictwie wy\xc5\xbcszym i nauce wspomina jeszcze m.in. o przedstawianiu kandydat\xc3\xb3w do komisji dyscyplinarnych, a tak\xc5\xbce prawie do podejmowania strajku studenckiego i innych form akcji protestacyjnej. Jednym z uprawnie\xc5\x84 jest tak\xc5\xbce prawo wyra\xc5\xbcenia lub niewyra\xc5\xbcenia przez student\xc3\xb3w zgody na wystawienie danej osoby na kandydata na prorektora ds. studenckich. Statuty uczelni czasami przyznaj\xc4\x85 samorz\xc4\x85dom tak\xc5\xbce inne uprawnienia.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy w Polsce niezale\xc5\xbcny parlament studencki, b\xc4\x99d\xc4\x85cy pocz\xc4\x85tkiem studenckiej samorz\xc4\x85dno\xc5\x9bci, powsta\xc5\x82 w 1957 roku na Politechnice Gda\xc5\x84skiej. Organizacja zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona na bazie pomys\xc5\x82u jednego z \xc3\xb3wczesnych student\xc3\xb3w PG, Andrzeja Konopackiego, na wz\xc3\xb3r podobnych organizacji studenckich dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w Szwecji. W skali og\xc3\xb3lnopolskiej struktury samorz\xc4\x85dno\xc5\x9bci studenckiej zacz\xc4\x99\xc5\x82y cz\xc4\x99\xc5\x9bciej powstawa\xc4\x87 dopiero na jesieni 1980 roku. Na Uniwersytecie Warszawskim wydawano w\xc3\xb3wczas czasopismo pt. \xe2\x80\x9eG\xc5\x82os wolny wolno\xc5\x9b\xc4\x87 ubezpieczaj\xc4\x85cy\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rym to czasopi\xc5\x9bmie w pierwszym numerze mo\xc5\xbcemy przeczyta\xc4\x87 projekt regulaminu samorz\xc4\x85du student\xc3\xb3w UW, swoisty przepis jak stworzy\xc4\x87 struktury samorz\xc4\x85du na swoim wydziale i informacj\xc4\x99 o tym, gdzie i kto ju\xc5\xbc samorz\xc4\x85d tworzy. Artyku\xc5\x82 mo\xc5\xbcna przeczyta\xc4\x87 na stronie Polskiej Biblioteki Internetowej._NEWLINE_Pierwsz\xc4\x85 ustaw\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra usankcjonowa\xc5\x82a funkcjonowanie samorz\xc4\x85du student\xc3\xb3w by\xc5\x82a ustawa o szkolnictwie wy\xc5\xbcszym z 1982 roku. Szersze uprawnienia samorz\xc4\x85dom nada\xc5\x82a ustawa z 1990 r.'