b'\n_START_ARTICLE_\nPoezja prowansalska\n_START_PARAGRAPH_\nPoezja prowansalska \xe2\x80\x93 dworska poezja, kt\xc3\xb3ra narodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w \xc5\x9bredniowiecznej Prowansji i zwi\xc4\x85zana by\xc5\x82a z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 trubadur\xc3\xb3w. Okres najwi\xc4\x99kszego rozwoju prze\xc5\xbcywa\xc5\x82a w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w Prowansji w latach 1090-1290. By\xc5\x82y to przede wszystkim poezja mi\xc5\x82osna.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82y to przede wszystkim poezja mi\xc5\x82osna (canson), w kt\xc3\xb3rej podmiot liryczny opiewa\xc5\x82 mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 do swojej wybranki. Kobieta w poezji prowansalskiej by\xc5\x82a idealizowana i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 niemal\xc5\xbce przedmiotem czci. Poniewa\xc5\xbc poetami byli przede wszystkim ludzie z najwy\xc5\xbcszych sfer, przedmiotem ich westchnie\xc5\x84 by\xc5\x82y zazwyczaj damy dworu, a sama poezja mia\xc5\x82a charakter elitarny, w przeciwie\xc5\x84stwie do uprawianego r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie egalitarnego eposu. Utwory te by\xc5\x82y najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej \xc5\x9bpiewane, dlatego charakteryzowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dobrze okre\xc5\x9blonym rytmem i by\xc5\x82y rymowane. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej poeci prowansalscy byli r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie trubadurami, kt\xc3\xb3rzy sami \xc5\x9bpiewali swoje utwory. Niekt\xc3\xb3re z ich utwor\xc3\xb3w nosi\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inny charakter \xe2\x80\x93 czasem by\xc5\x82y to satyry personalne lub nawet polityczne, ta zwane serventes. Poezja trubadur\xc3\xb3w by\xc5\x82a wyrafinowana formalnie.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82yw poezji prowansalskiej na kultur\xc4\x99 europejsk\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nNowe odmiany liryczne, uk\xc5\x82ady stroficzne i formy, kt\xc3\xb3re pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w literaturze za spraw\xc4\x85 literatury prowansalskiej rozprzestrzeni\xc5\x82y si\xc4\x99 pocz\xc4\x85tkowo w kr\xc4\x99gu kultury roma\xc5\x84skiej (francuskiej, w\xc5\x82oskiej), by za ich po\xc5\x9brednictwem przenikn\xc4\x85\xc4\x87 nast\xc4\x99pnie do innych literatur narodowych. Do rozprzestrzenienia si\xc4\x99 poezji prowansalskiej przyczyni\xc5\x82y si\xc4\x99 krucjaty, na kt\xc3\xb3rych spotykali si\xc4\x99 rycerze r\xc3\xb3\xc5\xbcnych nacji. W ten spos\xc3\xb3b poezja ta trafi\xc5\x82a m.in. na dwory hiszpa\xc5\x84skie, angielskie i niemieckie. W Niemczech pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w XII wieku pod nazw\xc4\x85 Minnesang (od Minne \xe2\x80\x93 mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87). Od tego czasu tematyka, styl i forma poezji prowansalskiej znalaz\xc5\x82a trwa\xc5\x82e miejsce w kulturze Europy. Mo\xc5\xbcna j\xc4\x85 odnale\xc5\xba\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w lirykach polskich poet\xc3\xb3w, cho\xc4\x87by wierszach Mickiewicza do Maryli Wereszczak\xc3\xb3wny.'