b'\n_START_ARTICLE_\nCzeski Cieszyn\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nCzeski Cieszyn powsta\xc5\x82 w 1920 roku w wyniku podzia\xc5\x82u dawnego Ksi\xc4\x99stwa Cieszy\xc5\x84skiego pomi\xc4\x99dzy Polsk\xc4\x99 i Czechos\xc5\x82owacj\xc4\x99. Ustalona wtedy granica przebiega\xc5\x82a przez miasto Cieszyn wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Olzy, dziel\xc4\x85c miasto na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Wcze\xc5\x9bniej obszar obecnego Czeskiego Cieszyna stanowi\xc5\x82y przedmie\xc5\x9bcia Cieszyna po\xc5\x82o\xc5\xbcone na lewym brzegu Olzy, za tzw. Bram\xc4\x85 Wodn\xc4\x85 i D\xc5\x82ugim Mostem, o rozproszonej zabudowie i rz\xc4\x85dzone na prawie ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cym (kameralnym). Najstarszym z nich by\xc5\x82 Brandys (niem. Brandeis). W pierwszej po\xc5\x82owie XVIII wieku obszar Brandysa po\xc5\x82o\xc5\xbcony najbli\xc5\xbcej zamku ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99cego zacz\xc4\x99to nazywa\xc4\x87 Kamie\xc5\x84cem (niem. Steinplatz). W 1794 r. na zlecenie ksi\xc4\x99cia Alberta Sasko-Cieszy\xc5\x84skiego na Kamie\xc5\x84cu za\xc5\x82o\xc5\xbcono nowe przedmie\xc5\x9bcie kameralne Sask\xc4\x85 K\xc4\x99p\xc4\x99 (niem. Sachsenberg), na kt\xc3\xb3rym wzd\xc5\x82u\xc5\xbc drogi od mostu za\xc5\x82o\xc5\xbcono 32 warsztaty sukiennicze. W po\xc5\x82owie XIX wieku poprowadzono tu Kolej Koszycko-Bogumi\xc5\x84sk\xc4\x85, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce Kolej Miast \xc5\x9al\xc4\x85skich i Galicyjskich z Frydku przez Cieszyn i Bielsko do Kalwarii. Zbudowano okaza\xc5\x82y dworzec kolejowy, kt\xc3\xb3ry do 1920 roku by\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym dworcem miasta Cieszyna. Od 1911 roku do dworca doje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc5\x82 tramwaj z historycznej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug austriackiego spisu ludno\xc5\x9bci z 1900 r. Brandys, Kamieniec oraz Saska K\xc4\x99pa mia\xc5\x82y razem 5044 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (27,1% populacji Cieszyna) zamieszka\xc5\x82ych w 269 budynkach (27,5% budynk\xc3\xb3w w mie\xc5\x9bcie). Natomiast wed\xc5\x82ug spisu z 1910 r. Brandys, Kamieniec i Saska K\xc4\x99pa mia\xc5\x82y \xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 265 hektar\xc3\xb3w (39,6% powierzchni Cieszyna) zamieszka\xc5\x82ych przez 6837 os\xc3\xb3b (30,4% populacji Cieszyna) w 380 budynkach (30,9% budynk\xc3\xb3w w mie\xc5\x9bcie), co dawa\xc5\x82o g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 zaludnienia r\xc3\xb3wn\xc4\x85 2580 os./km\xc2\xb2, z czego 6524 by\xc5\x82o zameldowanych na sta\xc5\x82e, 4167 (60,9%) by\xc5\x82o niemiecko-, 2195 (32,1%) polsko-, 160 (2,3%) czeskoj\xc4\x99zycznymi a 2 osoby pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y si\xc4\x99 innym j\xc4\x99zykiem, 4431 (64,8%) by\xc5\x82o katolikami, 1678 (24,5%) ewangelikami, 19 (0,3%) kalwinistami, 700 (10,2%) wyznawcami judaizmu a 9 os\xc3\xb3b by\xc5\x82o innej religii lub wyznania._NEWLINE_Podzia\xc5\x82 miasta spowodowa\xc5\x82 spadek znaczenia Cieszyna w regionie i zahamowanie jego rozwoju. Polska cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta utraci\xc5\x82a wa\xc5\xbcne po\xc5\x82\xc4\x85czenie kolejowe i wiele zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych, natomiast Czeski Cieszyn zosta\xc5\x82 odci\xc4\x99ty od swojego historycznego centrum; star\xc3\xb3wki, teatru, \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84, urz\xc4\x99d\xc3\xb3w i plac\xc3\xb3wek o\xc5\x9bwiatowych. Czechos\xc5\x82owacki spis ludno\xc5\x9bci przeprowadzony kilka miesi\xc4\x99cy po podziale Zaolzia z 1921 roku przedstawia\xc5\x82 diametralnie odmienne zestawienie narodowo\xc5\x9bciowe ni\xc5\xbc to mia\xc5\x82o miejsce przed obj\xc4\x99ciem w jurysdykcj\xc4\x99 tego obszaru przez w\xc5\x82adze czeskie, spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 8068 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w zamieszka\xc5\x82ych w 420 domach, Niemc\xc3\xb3w mia\xc5\x82o by\xc4\x87 3406, Czech\xc3\xb3w 2427, \xc5\xbbyd\xc3\xb3w 674, a Polak\xc3\xb3w 526._NEWLINE_W 1927 roku rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 \xe2\x80\x9enowego\xe2\x80\x9d centrum Czeskiego Cieszyna, w tym rynku z ratuszem, wed\xc5\x82ug koncepcji architekta i urbanisty Emila Leo. Na dawnej Saskiej K\xc4\x99pie (pomi\xc4\x99dzy Olz\xc4\x85 a dworcem kolejowym), do istniej\xc4\x85cych budynk\xc3\xb3w zbudowanych w stylu eklektycznym i secesyjnym, dobudowano wiele nowych modernistycznych \xe2\x80\x93 od klasycyzuj\xc4\x85cych po funkcjonalistyczne. W kr\xc3\xb3tkim czasie powsta\xc5\x82y szpital, cmentarz, synagogi, ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y, szko\xc5\x82y i urz\xc4\x99dy. Dla powstania, jak i rozwoju nowego miasta w okresie mi\xc4\x99dzywojennym, spore zas\xc5\x82ugi mia\xc5\x82 J\xc3\xb3zef Ko\xc5\xbcdo\xc5\x84 \xe2\x80\x93 pierwszy burmistrz miasta w latach 1920-1938. W roku 1930 w mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a\xc5\x82o 20 firm budowlanych._NEWLINE_Miejscowi katolicy zorganizowali w 1921 r. w\xc5\x82asn\xc4\x85 parafi\xc4\x99 pw. Boskiego Serca Pana przy ko\xc5\x9bciele jezuickim, oficjalnie erygowan\xc4\x85 w 1934 r. W\xc5\x9br\xc3\xb3d ewangelik\xc3\xb3w dosz\xc5\x82o do rozd\xc5\xbawi\xc4\x99ku. Propolska cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 chcia\xc5\x82a przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 do Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Ewangelickiego Augsburskiego Wyznania na \xc5\x9al\xc4\x85sku Wschodnim w Czechos\xc5\x82owacji, natomiast tzw. \xc5\x9bl\xc4\x85zakowcy i miejscowi Niemcy chcieli przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 do Niemieckiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Ewangelickiego w Czechach, na Morawach i na \xc5\x9al\xc4\x85sku. Konflikt rozgorza\xc5\x82 podczas zgromadzenia zborowego w 1923 na kt\xc3\xb3rym wybrano pastora Paw\xc5\x82a Zahradnika z Kojkowic. Odt\xc4\x85d pastorowany przez niego zb\xc3\xb3r mia\xc5\x82 charakter niemiecki i w 1927 wybudowa\xc5\x82 w\xc5\x82asny ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zwany Na Rozwoju. Polski zb\xc3\xb3r w 1926 powo\xc5\x82a\xc5\x82 w\xc5\x82asnego pastora J\xc3\xb3zefa Bergera, a formalnie uznany zosta\xc5\x82 w 1928. W\xc5\x82asny ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 nazywany Na Niwach projektu architekta Edwarda Davida wybudowano w latach 1931-1932. W mie\xc5\x9bcie powsta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niewielki zb\xc3\xb3r Ewangelickiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Czeskobraterskiego, kt\xc3\xb3ry w latach 1928-1929 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wybudowa\xc5\x82 w\xc5\x82asny ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 na ul. Frydeckiej._NEWLINE_W pa\xc5\xbadzierniku 1938 roku Czeski Cieszyn zosta\xc5\x82 zaj\xc4\x99ty przez wojska polskie w trakcie aneksji Zaolzia i w\xc5\x82\xc4\x85czony do miasta Cieszyna jako Cieszyn Zachodni. W okresie II wojny \xc5\x9bwiatowej w dzielnicy Konteszyniec dzia\xc5\x82a\xc5\x82 ob\xc3\xb3z jeniecki Stalag VIII D. Po 1945 roku powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 ponowny podzia\xc5\x82 miasta i odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87 Czeskiego Cieszyna. Obszar terytorialny Czeskiego Cieszyna zosta\xc5\x82 powi\xc4\x99kszony najpierw o Sibic\xc4\x99 w 1947, nast\xc4\x99pnie w 1960 o \xc5\xbbuk\xc3\xb3w Dolny, a w 1975 o \xc5\xbbuk\xc3\xb3w G\xc3\xb3rny, Mistrzowice (w tym Mosty i Koniak\xc3\xb3w) i Stanis\xc5\x82owice. Mosty na Olzie, dziel\xc4\x85ce miasto na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci, sta\xc5\x82y si\xc4\x99 najwa\xc5\xbcniejszym przej\xc5\x9bciem granicznym pomi\xc4\x99dzy Polsk\xc4\x85 i Czechos\xc5\x82owacj\xc4\x85. W latach 80. XX w. otwarto nowe przej\xc5\x9bcie graniczne Cieszyn-Boguszowice-Chot\xc4\x9bbuz na peryferiach miasta, kt\xc3\xb3re odci\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82o ruch w centrum. By\xc5\x82o ono najwi\xc4\x99kszym przej\xc5\x9bciem granicznym pomi\xc4\x99dzy Polsk\xc4\x85 a Czechami. Od 1990 roku nawi\xc4\x85zano \xc5\x9bcis\xc5\x82\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Cieszynem na gruncie kulturalnym \xe2\x80\x93 jedn\xc4\x85 z pierwszych inicjatyw w tym zakresie by\xc5\x82 Mi\xc4\x99dzynarodowy Festiwal Teatralny \xe2\x80\x9eNa granicy\xe2\x80\x9d, od czasu przyst\xc4\x85pienia Czech i Polski do UE nosz\xc4\x85cy nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9eBez granic\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W momencie podzia\xc5\x82u w Czeskim Cieszynie mieszka\xc5\x82o znacznie wi\xc4\x99cej Polak\xc3\xb3w ni\xc5\xbc Czech\xc3\xb3w, jednak w wyniku nap\xc5\x82ywu ludno\xc5\x9bci z g\xc5\x82\xc4\x99bi Czech i prowadzonej przez rz\xc4\x85d w Pradze intensywnej polityce czechizacji polskiej ludno\xc5\x9bci stanowi ona dzi\xc5\x9b tylko ok. 15% mniejszo\xc5\x9b\xc4\x87. Mimo wszystko Czeski Cieszyn pozostaje jednym z najwa\xc5\xbcniejszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w mniejszo\xc5\x9bci polskiej w Czechach oraz siedzib\xc4\x85 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci organizacji polskich w tym kraju. Tutaj wydawany jest og\xc3\xb3lnoczeski dziennik \xe2\x80\x9eG\xc5\x82os Ludu \xe2\x80\x93 Gazeta Polak\xc3\xb3w w Republice Czeskiej\xe2\x80\x9d oraz miesi\xc4\x99cznik \xe2\x80\x9eZwrot\xe2\x80\x9d. Dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 tu tak\xc5\xbce plac\xc3\xb3wki edukacyjne z polskim j\xc4\x99zykiem nauczania: przedszkole, szko\xc5\x82a podstawowa i gimnazjum.\n_START_SECTION_\nSport\n_START_PARAGRAPH_\nSwoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 mia\xc5\x82 tu klub pi\xc5\x82karski Polski Klub Sportowy Cieszyn.'