b'\n_START_ARTICLE_\nSie\xc4\x87 Small-world\n_START_SECTION_\nTworzenie sieci small-world\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym mechanizmem u\xc5\xbcywanym do konstruowania sieci small-world jest mechanizm Watts-Strogatz._NEWLINE_Sie\xc4\x87 small-world mo\xc5\xbce r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc4\x87 budowana poprzez czasowe op\xc3\xb3\xc5\xbanienia, kt\xc3\xb3re b\xc4\x99d\xc4\x85 nie tylko wytwarza\xc5\x82y fraktale, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc chaos w odpowiednich warunkach._NEWLINE_Sieci typu degree-diameter konstruowane s\xc4\x85 w taki spos\xc3\xb3b, \xc5\xbce ograniczana jest liczba s\xc4\x85siad\xc3\xb3w ka\xc5\xbcdego wierzcho\xc5\x82ka w sieci, a odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 od dowolnego wierzcho\xc5\x82ka w sieci do dowolnego innego wierzcho\xc5\x82ka (\xc5\x9brednica sieci) jest zminimalizowana. Konstruowanie takich sieci odbywa si\xc4\x99 w ramach stara\xc5\x84, aby znale\xc5\xba\xc4\x87 grafy rz\xc4\x99du zbli\xc5\xbconego do granicy Moore\xe2\x80\x99a._NEWLINE_Innym sposobem konstruowania sieci small-world od zera jest spos\xc3\xb3b przedstawiony w publikacji Barmpoutisa i Murraya, gdzie budowana jest sie\xc4\x87 z bardzo ma\xc5\x82ymi \xc5\x9brednimi odleg\xc5\x82o\xc5\x9bciami wierzcho\xc5\x82k\xc3\xb3w i bardzo du\xc5\xbcymi \xc5\x9brednimi warto\xc5\x9bciami sklastrowania. Podano tam szybki algorytm o sta\xc5\x82ej z\xc5\x82o\xc5\xbcono\xc5\x9bci obliczeniowej. Ponadto zamieszczone zosta\xc5\x82y tam pomiary odporno\xc5\x9bci uzyskanych w ten spos\xc3\xb3b graf\xc3\xb3w. W zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od zastosowania ka\xc5\xbcdej sieci, jej budow\xc4\x99 mo\xc5\xbcna zacz\xc4\x85\xc4\x87 od sieci typu \xe2\x80\x9eultra small world\xe2\x80\x9d, aby nast\xc4\x99pnie zmieni\xc4\x87 kilka kraw\xc4\x99dzi lub u\xc5\xbcy\xc4\x87 kilku mniejszych sieci jako podgraf\xc3\xb3w do skonstruowania wi\xc4\x99kszego grafu._NEWLINE_W\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci sieci small-world mog\xc4\x85 naturalnie wyst\xc4\x85pi\xc4\x87 w sieciach spo\xc5\x82ecznych i innych systemach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w \xc5\x9bwiecie rzeczywistym poprzez proces dwufazowej ewolucji. Jest to szczeg\xc3\xb3lnie cz\xc4\x99ste, gdy czas lub przestrzenne ograniczenia uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 lub utrudniaj\xc4\x85 budowanie powi\xc4\x85za\xc5\x84 pomi\xc4\x99dzy wierzcho\xc5\x82kami. W\xc3\xb3wczas, mechanizm zazwyczaj zak\xc5\x82ada okresowe zmiany mi\xc4\x99dzy fazami, ze zwi\xc4\x85zkami, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y dodane w trakcie \xe2\x80\x9eglobalnej\xe2\x80\x9d fazy i wzmocnione lub usuni\xc4\x99te podczas faz \xe2\x80\x9elokalnych\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nZastosowania w socjologii\n_START_PARAGRAPH_\nZaletami sieci small-world dla grup ruchu spo\xc5\x82ecznego s\xc4\x85 jej oporno\xc5\x9b\xc4\x87 na zmiany dzi\xc4\x99ki aparatowi filtruj\xc4\x85cemu za pomoc\xc4\x85 wysoce po\xc5\x82\xc4\x85czonych ze sob\xc4\x85 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, oraz jej lepsza skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 w przekazywaniu informacji, zachowuj\xc4\x85c przy tym liczb\xc4\x99 powi\xc4\x85za\xc5\x84 wymagan\xc4\x85 do po\xc5\x82\xc4\x85czenia sieci ograniczon\xc4\x85 do minimum._NEWLINE_Model sieci small-world jest bezpo\xc5\x9brednio stosowany do teorii grup o wsp\xc3\xb3lnych zainteresowaniach (ang. affinity group) zaprezentowan\xc4\x85 w socjologicznych dyskusjach przez Williama Finnegana. Cho\xc4\x87 w du\xc5\xbcej mierze niezale\xc5\xbcne na poziomie w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w, grupy te zawieraj\xc4\x85 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w o szerokich powi\xc4\x85zaniach, tworz\xc4\x85cych huby \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ce r\xc3\xb3\xc5\xbcne grupy mi\xc4\x99dzy sob\xc4\x85. Ten model small-world okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 niezwykle sprawny w organizacji protestu przeciwko dzia\xc5\x82aniom policji. Clay Shirky twierdzi, \xc5\xbce im wi\xc4\x99kszy serwis spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowy, stworzony na podstawie sieci small-world, tym bardziej warto\xc5\x9bciowe s\xc4\x85 w\xc4\x99z\xc5\x82y o bogatych zwi\xc4\x85zkach w tej sieci. To samo mo\xc5\xbcna powiedzie\xc4\x87 o modelu affinity group, gdzie niewielka liczba os\xc3\xb3b w obr\xc4\x99bie ka\xc5\xbcdej grupy po\xc5\x82\xc4\x85czonych z innymi grupami pozwoli\xc5\x82a na wysoki poziom mobilizacji i adaptacji, jak to mia\xc5\x82o miejsce w przypadku protest\xc3\xb3w w Seattle w 1999 roku przeciwko obradom WTO.\n_START_SECTION_\nZastosowanie w naukach o Ziemi\n_START_PARAGRAPH_\nWiele sieci badanych w geologii i geofizyce okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 mie\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci sieci small-world, w tym znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 m.in. sieci p\xc4\x99kni\xc4\x99\xc4\x87 tektonicznych oraz substancji porowatych. Prawdopodobnie tak\xc5\xbce sie\xc4\x87 aktywno\xc5\x9bci sejsmicznej w regionie Po\xc5\x82udniowej Kalifornii mo\xc5\xbce by\xc4\x87 typu small-world. Powy\xc5\xbcsze przyk\xc5\x82ady obrazuj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne skalowania przestrzeni, obrazuj\xc4\x85c fenomen skaloniezmienniczo\xc5\x9bci w naukach o Ziemi.\n_START_SECTION_\nZastosowanie w obliczeniach\n_START_PARAGRAPH_\nSieci small-world by\xc5\x82y wykorzystywane do oceny przydatno\xc5\x9bci danych przechowywanych w du\xc5\xbcych bazach danych. \xc5\x9arodek ten nazywany jest mianem Small Worlds Data Transformation Measure. Im wi\xc4\x99ksze po\xc5\x82\xc4\x85czenie bazy z sieci\xc4\x85 small-world, tym bardziej prawdopodobne jest, \xc5\xbce u\xc5\xbcytkownik b\xc4\x99dzie m\xc3\xb3g\xc5\x82 pozyska\xc4\x87 z niej dane w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci. Ta funkcjonalno\xc5\x9b\xc4\x87 wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 jednak ze zmniejszeniem pojemno\xc5\x9bci repozytorium dla danych kosztem tej u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci._NEWLINE_W symulacjach sieci peer-to-peer Freenet oraz Bitcoin wykaza\xc5\x82y zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 do formowania sieci small-world, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c przechowywanie i dost\xc4\x99p do informacji w taki spos\xc3\xb3b, aby wydajno\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a skalowana wraz ze wzrostem sieci.\n_START_SECTION_\nSieci neuronowe small-world w m\xc3\xb3zgu\n_START_PARAGRAPH_\nZar\xc3\xb3wno anatomiczne powi\xc4\x85zania w obr\xc4\x99bie m\xc3\xb3zgu, jak i synchronizacja sieci neuron\xc3\xb3w kory m\xc3\xb3zgowej wykazuj\xc4\x85 topologi\xc4\x99 small-world._NEWLINE_Sie\xc4\x87 neuronowa small-world mo\xc5\xbce wykazywa\xc4\x87 cechy pami\xc4\x99ci kr\xc3\xb3tkotrwa\xc5\x82ej. Model komputerowy opracowany przez Solla i wsp. mia\xc5\x82 dwa stabilne stany, w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci zwane bistabilno\xc5\x9bci\xc4\x85, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 uwa\xc5\xbcane za wa\xc5\xbcne w przechowywaniu pami\xc4\x99ci. Impuls aktywuj\xc4\x85cy generuje samoutrzymuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 p\xc4\x99tl\xc4\x99 komunikacji mi\xc4\x99dzy neuronami, natomiast drugi impuls powoduje zahamowanie tej aktywno\xc5\x9bci. Impulsy prze\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85 system pomi\xc4\x99dzy dwoma stabilnymi stanami \xe2\x80\x93 przep\xc5\x82ywem (zapisywanie \xe2\x80\x9ewspomnienia\xe2\x80\x9d) oraz zastoju (zachowania tego \xe2\x80\x9ewspomnienia\xe2\x80\x9d). Sieci neuronowe small-world by\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wykorzystywane jako model do zrozumienia padaczki._NEWLINE_Na bardziej og\xc3\xb3lnym poziomie, du\xc5\xbco wielkoskalowych sieci neuronowych w m\xc3\xb3zgu, w tym narz\xc4\x85du wzroku i pnia m\xc3\xb3zgu, wykazuj\xc4\x85 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci small-world.'