b'\n_START_ARTICLE_\nLutom (wojew\xc3\xb3dztwo wielkopolskie)\n_START_SECTION_\nHistoria wsi\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa wsi pochodzi od Lutoma lub Lutomira - staropolskiego imienia. Wie\xc5\x9b Lutom wzmiankowana by\xc5\x82a po raz pierwszy w 1262 r., kiedy to ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Boles\xc5\x82aw Pobo\xc5\xbcny wyda\xc5\x82 dokument po\xc5\x9bwiadczaj\xc4\x85cy darowizn\xc4\x99 komesa Przybys\xc5\x82awa z Lutomia na rzecz klasztoru cysters\xc3\xb3w w Obrze. Od XIV wieku wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do rodu Na\xc5\x82\xc4\x99cz\xc3\xb3w. Od XV w. w\xc5\x82adali tu Prawdzice, kt\xc3\xb3rzy nast\xc4\x99pnie przyj\xc4\x99li rodowe miano Lutomskich. W 2 po\xc5\x82. XVIII wieku wie\xc5\x9b znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w posiadaniu Br\xc3\xbchl\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 fundator\xc3\xb3w istniej\xc4\x85cego do dzi\xc5\x9b ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a._NEWLINE_W okresie Wielkiego Ksi\xc4\x99stwa Pozna\xc5\x84skiego (1815-1848) miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbca\xc5\x82a do wsi wi\xc4\x99kszych w \xc3\xb3wczesnym pruskim powiecie Mi\xc4\x99dzyrzecz w rejencji pozna\xc5\x84skiej. Lutom nale\xc5\xbca\xc5\x82 do okr\xc4\x99gu sierakowskiego tego powiatu i stanowi\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 maj\xc4\x85tku Sierak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rego w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem by\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas rz\xc4\x85d pruski w Berlinie. Wed\xc5\x82ug spisu urz\xc4\x99dowego z 1837 roku wie\xc5\x9b liczy\xc5\x82a 263 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy zamieszkiwali 26 dym\xc3\xb3w (domostw)._NEWLINE_W XIX wieku wie\xc5\x9b przesz\xc5\x82a w r\xc4\x99ce niemieckiej rodziny Rodatz i znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w ich posiadaniu do 1945 roku. Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 folwarczny w obecnym rozplanowaniu powsta\xc5\x82 na pocz. XX wieku. W 1926 roku w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem maj\xc4\x85tku o powierzchni 660 ha by\xc5\x82 Erich Rodatz. Do gospodarstwa nale\xc5\xbca\xc5\x82a cegielnia. Przy pracach polowych do nap\xc4\x99du p\xc5\x82ug\xc3\xb3w stosowano lokomobile. Po 1945 roku folwark nale\xc5\xbca\xc5\x82 do r\xc3\xb3\xc5\xbcnych uspo\xc5\x82ecznionych u\xc5\xbcytkownik\xc3\xb3w. Od ok. 1970 roku teren folwarku rozdzielono pomi\xc4\x99dzy Pa\xc5\x84stwowe Gospodarstwo Rybne Zak\xc5\x82ad w Lutomiu oraz Kombinat PGR Kwilcz Zak\xc5\x82ad w Mo\xc5\x9bciejewie. _NEWLINE_Zapewne ju\xc5\xbc w XIV wieku istnia\xc5\x82 we wsi ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 katolicki, kt\xc3\xb3ry w 2 po\xc5\x82. XVI wieku przej\xc5\x9bciowo znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach innowierc\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nSzlaki piesze\n_START_PARAGRAPH_\nPieszy szlak czarny PTTK: Tuchola skrzy\xc5\xbc. \xe2\x86\x92 Lesionki \xe2\x86\x92 Diabelski Kamie\xc5\x84 \xe2\x86\x92 Lutom \xe2\x86\x92 Lutomek \xe2\x86\x92 Rezerwat Buki nad Jeziorem Lutomskim (9,3\xc2\xa0km)_NEWLINE_ Pieszy szlak zielony: Lutom \xe2\x86\x92 K\xc4\x85pielka \xe2\x86\x92 Promenada nad jeziorem Lutomskim \xe2\x86\x92 Lesionki\n_START_SECTION_\nSzlaki rowerowe\n_START_PARAGRAPH_\nSierakowska sie\xc4\x87 tras rowerowych, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ta: z Tucholi przez Kaczlin, Lutom, Rezerwat Buki nad Jeziorem Lutomskim, Grobi\xc4\x99 do G\xc3\xb3ry (21,7\xc2\xa0km)\n_START_SECTION_\nSzlaki kajakowe\n_START_PARAGRAPH_\nSzlak kajakowy Oszczenica: Jezioro Chrzypskie \xe2\x86\x92 Oszczenica \xe2\x86\x92 Jezioro Bia\xc5\x82eckie \xe2\x86\x92 Jezioro Lutomskie \xe2\x86\x92 Oszczenica \xe2\x86\x92 Warta \xe2\x86\x92 Sierak\xc3\xb3w (31,5\xc2\xa0km)\n_START_SECTION_\nDiabelski kamie\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\n"Diabelski Kamie\xc5\x84" jest po\xc5\x82o\xc5\xbcony 1\xc2\xa0km na po\xc5\x82udnie od wsi w lesie. Jest najwi\xc4\x99kszym g\xc5\x82azem narzutowym w Sierakowskim Parku Krajobrazowym, o obwodzie 11 m. Przy kamieniu wiata odpoczynkowa i okoliczno\xc5\x9bciowa tablica przygotowana z okazji 750-lecia Lutomia.\n_START_SECTION_\nKomunikacja autobusowa\n_START_PARAGRAPH_\nPrzez Lutom prowadz\xc4\x85 trasy kilku linii autobusowych PKS. We wsi znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 cztery przystanki autobus\xc3\xb3w PKS: Lutom, Lutom I n\xc5\xbc, Lutom cmentarz n\xc5\xbc i Lutom le\xc5\x9bnicz\xc3\xb3wka n\xc5\xbc. Autobusy kursuj\xc4\x85 jedynie w dni powszednie. Realizowane s\xc4\x85 dwa kursy do Poznania (przez Pniewy, przewo\xc5\xbanik PKS Pozna\xc5\x84), jeden do Chrzypska Wielkiego (przewo\xc5\xbanik PKS Gorz\xc3\xb3w) oraz trzy do Sierakowa i Mi\xc4\x99dzychodu (obs\xc5\x82uga PKS Gorz\xc3\xb3w i PKS Pozna\xc5\x84). Z Poznania do Lutomia realizowane s\xc4\x85 2 kursy, w tym 1 bezpo\xc5\x9bredni po po\xc5\x82udniu. Poranny kurs realizowany jest wsp\xc3\xb3lnie, z przesiadk\xc4\x85 w Pniewach.\n_START_SECTION_\nSzko\xc5\x82a podstawowa\n_START_PARAGRAPH_\nSzko\xc5\x82a Podstawowa im. Kornela Makuszy\xc5\x84skiego jest drug\xc4\x85 w gminie Sierak\xc3\xb3w szko\xc5\x82\xc4\x85 podstawow\xc4\x85. Przy szkole dzia\xc5\x82a tak\xc5\xbce przedszkole. Ucz\xc4\x99szczaj\xc4\x85 do tych plac\xc3\xb3wek dzieci z Lutomia, Kaczlina, Lutomka, Izdebna, Jab\xc5\x82onowa i Ry\xc5\xbcyna (Gmina Chrzypsko Wielkie). Przedszkole przy szkole dzia\xc5\x82a od 2000\xc2\xa0r. i mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w zlikwidowanej Szkole Podstawowej w Kaczlinie. Przygotowuje dzieci przede wszystkim do gotowo\xc5\x9bci szkolnej. Przedszkolaki przechodz\xc4\x85 do SP w Lutomiu. Po sko\xc5\x84czeniu szko\xc5\x82y podstawowej uczniowie doje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85 do Gimnazjum w Sierakowie, kt\xc3\xb3re mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w Zespole Szk\xc3\xb3\xc5\x82._NEWLINE_Szko\xc5\x82a Podstawowa w Lutomiu powsta\xc5\x82a w 1899\xc2\xa0r. Do roku 1919 w szkole realizowano program szko\xc5\x82y pruskiej, zaj\xc4\x99cia odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 w j\xc4\x99zyku niemieckim. By\xc5\x82o to wynikiem przypadaj\xc4\x85cego na ten okres nasilenia dzia\xc5\x82a\xc5\x84 germanizacyjnych na terenach Wielkopolski. Polityka o\xc5\x9bwiatowa w\xc5\x82adz pruskich skierowana by\xc5\x82a na dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbc, jako na najbardziej podatne, jeszcze nie ukszta\xc5\x82towane osobowo\xc5\x9bci. W 1923\xc2\xa0r. plac\xc3\xb3wk\xc4\x85 kieruje dyrektor, kt\xc3\xb3ry pe\xc5\x82ni nie tylko rol\xc4\x99 nauczyciela, ale jest tak\xc5\xbce organist\xc4\x85 w tutejszym ko\xc5\x9bciele parafialnym, inicjatorem utworzenia zespo\xc5\x82u muzycznego sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 z nauczycieli pracuj\xc4\x85cych w okolicznych szko\xc5\x82ach, oraz tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 grupy teatralnej daj\xc4\x85cej przedstawienia dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wsi. Podczas wojny szko\xc5\x82a zostaje zamkni\xc4\x99ta, a budynek wykorzystany m. in. do potrzeb wojskowych jako miejsce kwaterunku armii niemieckiej. W 1945\xc2\xa0r. ponownie "powitano szko\xc5\x82\xc4\x99 polsk\xc4\x85". W latach 1967/68 nast\xc4\x99puje rozbudowa budynku szkolnego. Jak to zazwyczaj bywa w wiejskich spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciach, pe\xc5\x82ni\xc5\x82a ona i pe\xc5\x82ni nadal nie tylko wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 o\xc5\x9bwiatow\xc4\x85, ale te\xc5\xbc kulturotw\xc3\xb3rcz\xc4\x85. Odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 te\xc5\xbc na jej terenie powiatowe konferencje metodyczne. Zmiany organizacyjne spowodowane reform\xc4\x85 o\xc5\x9bwiaty w r.1975 sprowadzi\xc5\x82y szko\xc5\x82\xc4\x99 w Lutomiu do roli punktu filialnego Zbiorczej Szko\xc5\x82y Gminnej w Sierakowie. W roku 1990 Szko\xc5\x82a Podstawowa w Lutomiu na wniosek rodzic\xc3\xb3w i Rady Pedagogicznej, decyzj\xc4\x85 \xc3\xb3wczesnego ministra o\xc5\x9bwiaty, uzyska\xc5\x82a status pe\xc5\x82nej o\xc5\x9bmioklasowej szko\xc5\x82y i tym samym sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ponownie samodzieln\xc4\x85 plac\xc3\xb3wk\xc4\x85 o\xc5\x9bwiatow\xc4\x85, a\xc5\xbc do dnia dzisiejszego.\n_START_SECTION_\nSklepy\n_START_PARAGRAPH_\nW Lutomiu znajduje si\xc4\x99 sklep spo\xc5\xbcywczy prowadzony przez GS Sierak\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOchotnicza Stra\xc5\xbc Po\xc5\xbcarna\n_START_PARAGRAPH_\nW Lutomiu ma swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Ochotnicza Stra\xc5\xbc Po\xc5\xbcarna, za\xc5\x82o\xc5\xbcona w 1922 roku. W 1974 roku wybudowano now\xc4\x85 remiz\xc4\x99, otwart\xc4\x85 uroczy\xc5\x9bcie 21 sierpnia tego roku. W 2010 roku zakupiono dla OSP nowy samoch\xc3\xb3d bojowy, kt\xc3\xb3ry zast\xc4\x85pi\xc5\x82 dotychczasowego \xc5\xbbuka.'