b'\n_START_ARTICLE_\nMedycyna staro\xc5\xbcytna\n_START_PARAGRAPH_\nMedycyna staro\xc5\xbcytna \xe2\x80\x93 zbi\xc3\xb3r kierunk\xc3\xb3w medycznych uprawianych w staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci na Wschodzie, w Grecji i w Rzymie. Od najdawniejszych czas\xc3\xb3w ludzie starali si\xc4\x99 zapobiega\xc4\x87 chorobom, leczy\xc4\x87 rany po polowaniach i bitwach. Histori\xc4\x99 pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w medycyny greckiej mo\xc5\xbcemy pozna\xc4\x87 dzi\xc4\x99ki Corpus Hippocrateum \xe2\x80\x93 kolekcji greckich rozpraw medycznych zebranych przez Hipokratesa, oraz dzie\xc5\x82u O dawnej medycynie._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkiem uprawiania medycyny by\xc5\x82o powstrzymywanie si\xc4\x99 od szkodliwych pokarm\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re powodowa\xc5\x82y choroby. Na pocz\xc4\x85tku medycyna obraca\xc5\x82a si\xc4\x99 w sferze magii. Tym, kto uzdrawia\xc5\x82 by\xc5\x82 kap\xc5\x82an lub szaman. Wraz ze wzrostem znaczenia \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84, kap\xc5\x82ani stali si\xc4\x99 pierwszymi "lekarzami".\n_START_SECTION_\nMedycyna w Mezopotamii\n_START_PARAGRAPH_\nW Mezopotamii medycyna mia\xc5\x82a charakter sakralny \xe2\x80\x93 chorobom przypisywano nadnaturalne pochodzenie. Kap\xc5\x82ani wykorzystywali swoj\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 do przeprowadzania prymitywnych operacji. Ich zabiegi by\xc5\x82y bardzo kosztowne, dlatego te\xc5\xbc niewielu obywateli decydowa\xc5\x82o si\xc4\x99 na leczenie. W Kodeksie Hammurabiego znajduje si\xc4\x99 ciekawy artyku\xc5\x82, traktuj\xc4\x85cy o praktykach lekarskich: "Je\xc5\xbceli lekarz wykona operacj\xc4\x99 komu\xc5\x9b no\xc5\xbcem br\xc4\x85zowym i go uleczy \xe2\x80\x93 nale\xc5\xbcy zap\xc5\x82aci\xc4\x87 lekarzowi 10 sykli srebra. Je\xc5\xbceli lekarz wykona operacj\xc4\x99 komu\xc5\x9b no\xc5\xbcem br\xc4\x85zowym i \xc5\x9bmier\xc4\x87 jego sprowadzi \xe2\x80\x93 nale\xc5\xbcy r\xc4\x99ce mu obci\xc4\x85\xc4\x87".\n_START_SECTION_\nMedycyna w Grecji i w Rzymie\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscem, w kt\xc3\xb3rym medycyna rozwin\xc4\x99\xc5\x82a swoje skrzyd\xc5\x82a by\xc5\x82a Grecja. Lekarze skupiali si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x85ty\xc5\x84 Asklepiosa. By\xc5\x82 on synem Appola i kobiety Koronis. Ci\xc4\x99\xc5\xbcarn\xc4\x85 matk\xc4\x99 zabi\xc5\x82a Artemida. Apollo wyj\xc4\x85\xc5\x82 z brzucha Koronis Asklepiosa i odda\xc5\x82 go pod opiek\xc4\x99 centaura Chirona. Lecznicze umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci Asklepiosa by\xc5\x82y tak du\xc5\xbce, \xc5\xbce wkr\xc3\xb3tce zabrak\xc5\x82o zmar\xc5\x82ych, kt\xc3\xb3rzy zape\xc5\x82niali zwykle podziemia Hadesu. Na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o tym Zeus u\xc5\x9bmierci\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\x82boga. Rozgniewany Apollo w zem\xc5\x9bcie zabi\xc5\x82 kilku Zeusowych Tytan\xc3\xb3w. B\xc3\xb3g piorun\xc3\xb3w przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do \xc5\xbcycia Asklepiosa, a ten za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 r\xc3\xb3d kap\xc5\x82an\xc3\xb3w lekarzy. Dlatego te\xc5\xbc lekarzy w Grecji nazywano Asklepiadami \xe2\x80\x93 synami Asklepiosa. \xc5\x9awi\xc4\x85tynie Asklepiosa \xe2\x80\x93 Asklepiejony, by\xc5\x82y miejscami, do kt\xc3\xb3rych przychodzili chorzy. Po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu ofiary, obmywali swoje cia\xc5\x82o i oddawali si\xc4\x99 pod opiek\xc4\x99 kap\xc5\x82an\xc3\xb3w. Leczono snem, zio\xc5\x82ami, przeprowadzana proste operacje. Us\xc5\x82ugi kap\xc5\x82an\xc3\xb3w by\xc5\x82y bezp\xc5\x82atne, jednak ka\xc5\xbcdy wyleczony fundowa\xc5\x82 dla \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni tablic\xc4\x99 wotywn\xc4\x85._NEWLINE_Od V w. p.n.e. zacz\xc4\x99\xc5\x82a rozwija\xc4\x87 si\xc4\x99 medycyna \xc5\x9bwiecka. Lekarzem m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 ka\xc5\xbcdy, kto uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 filozofii, matematyki oraz odby\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 u innego lekarza. Anatomii uczono na \xc5\x9bwiniach. Dokonywano te\xc5\xbc eksperyment\xc3\xb3w na zarodku kurzym. Odpowiednikiem dzisiejszej izby przyj\xc4\x99\xc4\x87 by\xc5\x82y Jatreiony. Lekarze przeprowadzali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wizyty domowe. Wszyscy z rodu Asklepiad\xc3\xb3w leczyli bezp\xc5\x82atnie. W Sparcie, Likurg wprowadzi\xc5\x82 zwyczaj zabierania lekarzy na wojn\xc4\x99._NEWLINE_Greckim lekarzem, kt\xc3\xb3rego imi\xc4\x99 jest dzi\xc5\x9b og\xc3\xb3lnie znane \xe2\x80\x93 by\xc5\x82 Hipokrates z Kos. Nieznane s\xc4\x85 dok\xc5\x82adne daty jego \xc5\xbcycia, wiemy jedynie, \xc5\xbce \xc5\xbcy\xc5\x82 w V w. p.n.e. Do jego najwi\xc4\x99kszych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87, opr\xc3\xb3cz spisania historii medycyny, nale\xc5\xbcy wprowadzenie regu\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ra zak\xc5\x82ada\xc5\x82a badanie pacjenta w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci, a nie jedynie chorego organu. Przysi\xc4\x99ga, zwana przysi\xc4\x99g\xc4\x85 Hipokratesa, nie jest bowiem jego autorstwa. Jej tre\xc5\x9b\xc4\x87 znana by\xc5\x82a ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej w Egipcie._NEWLINE_Rozw\xc3\xb3j medycyny w III wieku dokona\xc5\x82 si\xc4\x99 w Aleksandrii, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie za spraw\xc4\x85 biblioteki, w kt\xc3\xb3rej znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 wiele dzie\xc5\x82 o tematyce medycznej. Pracowali nad nimi Herofilos i Erasistratos. Opierali oni swoj\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na do\xc5\x9bwiadczeniu. Wed\xc5\x82ug Aulusa Corneliusa Celsusa, dokonywali oni eksperyment\xc3\xb3w na \xc5\xbcywych wi\xc4\x99\xc5\xbaniach dostarczanych im przez kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Egiptu. Praktyki te potwierdza r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Tertulian. Przeprowadzanie do\xc5\x9bwiadcze\xc5\x84 na \xc5\xbcywych ludziach nie by\xc5\x82o w staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci og\xc3\xb3lnie akceptowane. Medycy jednak uwa\xc5\xbcali, \xc5\xbce to jedyny spos\xc3\xb3b na poznanie funkcjonowania ludzkiego organizmu._NEWLINE_Medycyna w Rzymie nie by\xc5\x82a, tak jak w reszcie \xc5\x9bwiata staro\xc5\xbcytnego, zwi\xc4\x85zana z rol\xc4\x85 bog\xc3\xb3w. Od pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w chorobom przypisywano naturalne pochodzenie. Jej rozw\xc3\xb3j zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 w II wieku, kiedy to z Grecji zacz\xc4\x99li nap\xc5\x82ywa\xc4\x87 do Rzymu lekarze \xe2\x80\x93 m.in. Archegatos i Asklepiades z Bitynii. Z biegiem czasu lekarze uzyskiwali coraz wi\xc4\x99cej przywilej\xc3\xb3w. August zwolni\xc5\x82 ich z podatk\xc3\xb3w, Hadrian uwolni\xc5\x82 ich od obowi\xc4\x85zku s\xc5\x82u\xc5\xbcby wojskowej. Skr\xc3\xb3cenie czasu nauczania medycyny spowodowa\xc5\x82o spadek poziomu leczenia. Dlatego te\xc5\xbc Septymiusz Sewer wprowadzi\xc5\x82 zakaz praktyk lekarskich bez pa\xc5\x84stwowej zgody. Du\xc5\xbcy wk\xc5\x82ad w rozw\xc3\xb3j nauczania medycyny po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Aleksander Sewer, powo\xc5\x82uj\xc4\x85c specjalnych nauczycieli, maj\xc4\x85cych kszta\xc5\x82ci\xc4\x87 m\xc5\x82ode pokolenia lekarzy.'