b'\n_START_ARTICLE_\nSasi siedmiogrodzcy\n_START_PARAGRAPH_\nSasi siedmiogrodzcy (rum.\xc2\xa0Sa\xc8\x99i transilv\xc4\x83neni, niem.\xc2\xa0Siebenb\xc3\xbcrger Sachsen, w\xc4\x99g.\xc2\xa0Erd\xc3\xa9lyi sz\xc3\xa1szok) \xe2\x80\x93 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 niemiecka osiad\xc5\x82a na terenach Siedmiogrodu pocz\xc4\x85wszy od XII wieku. Jako \xc5\xbce w \xc5\x9bredniowiecznym urz\xc4\x99dowym j\xc4\x99zyku w\xc4\x99gierskim \xe2\x80\x93 a Siedmiogr\xc3\xb3d by\xc5\x82 w chwili przybycia Sas\xc3\xb3w cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 W\xc4\x99gier \xe2\x80\x93 wszystkich Niemc\xc3\xb3w okre\xc5\x9blano mianem Sas\xc3\xb3w, nazwa przyj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 dla ca\xc5\x82ej tej grupy. Trzon osiedle\xc5\x84c\xc3\xb3w pochodzi\xc5\x82 z zachodnich Niemiec oraz teren\xc3\xb3w dzisiejszej Belgii, Holandii i Luksemburga. \xc5\x9awiadczy o tym dialekt Sas\xc3\xb3w siedmiogrodzkich wykazuj\xc4\x85cy do dzi\xc5\x9b wiele cech wsp\xc3\xb3lnych z dialektami zachodnioniemieckimi i j\xc4\x99zykiem niderlandzkim._NEWLINE_Kolonizacja Siedmiogrodu przez Sas\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a zapocz\xc4\x85tkowana przez kr\xc3\xb3la Gejz\xc4\x99 II (1141\xe2\x80\x931162), kt\xc3\xb3ry sprowadzaj\xc4\x85c nowych osadnik\xc3\xb3w d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do zaludnienia \xc3\xb3wczesnych kres\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwa w\xc4\x99gierskiego. Koloni\xc5\x9bci przybywali g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z zachodnich cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9awi\xc4\x99tego Cesarstwa Rzymskiego i w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci pos\xc5\x82ugiwali si\xc4\x99 dialektami franko\xc5\x84skimi._NEWLINE_Populacja Sas\xc3\xb3w systematycznie spada\xc5\x82a od zako\xc5\x84czenia II wojny \xc5\x9bwiatowej za spraw\xc4\x85 masowej emigracji na zach\xc3\xb3d, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do RFN.\n_START_SECTION_\nOsady \xc5\x9bredniowieczne\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza faza niemieckiego osadnictwa rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 w po\xc5\x82owie XII wieku, ludno\xc5\x9b\xc4\x87 ta osiad\xc5\x82a w okolicach dzisiejszego Sybina. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym powodem zaproszenia przybysz\xc3\xb3w przez kr\xc3\xb3la Gejz\xc4\x99 by\xc5\x82a obrona granicy przed napadami Szekler\xc3\xb3w. Niemcy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cenieni byli za sw\xc4\x85 specjalistyczn\xc4\x85 wiedz\xc4\x99 z zakresu g\xc3\xb3rnictwa i gospodarno\xc5\x9b\xc4\x87, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a poprawi\xc4\x87 gospodark\xc4\x99 tych teren\xc3\xb3w._NEWLINE_Druga faza kolonizacji rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku XIII wieku, w\xc3\xb3wczas to grupy ludno\xc5\x9bci przybywa\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z Nadrenii, Po\xc5\x82udniowych Niderland\xc3\xb3w, Turyngii i Bawarii. Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 ta skoncentrowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodnim Siedmiogrodzie, w mie\xc5\x9bcie N\xc3\xb6sen. Otaczaj\xc4\x85cy obszar znany by\xc5\x82 jako N\xc3\xb6snerland. Dalsza imigracja Sas\xc3\xb3w, posuwa\xc5\x82a si\xc4\x99 stopniowo coraz dalej na wsch\xc3\xb3d._NEWLINE_W 1211 roku, za namow\xc4\x85 kr\xc3\xb3la Andrzeja II, na tereny po\xc5\x82udniowo-wschodniego Siedmiogrodu przybyli krzy\xc5\xbcacy. Obszar przez nich zamieszkany nosi\xc5\x82 nazw\xc4\x99 Burzenland. Aby uchroni\xc4\x87 prze\xc5\x82\xc4\x99cze g\xc3\xb3rskie, w Karpatach przed atakami Po\xc5\x82owc\xc3\xb3w, rycerze zbudowali liczne zamki i miasta, w tym najwi\xc4\x99ksze Kronstadt (Brasz\xc3\xb3w).\n_START_SECTION_\nOrganizacje religijne\n_START_PARAGRAPH_\nPoza zakonem krzy\xc5\xbcackim, istnia\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne organizacje religijne wa\xc5\xbcne dla rozwoju niemieckich wsp\xc3\xb3lnot. Cystersi zak\xc5\x82adali swe opactwa w Igrisch (Igri\xc8\x99) i Fogarasz. W Biertan pomi\xc4\x99dzy 1572 a 1867 rokiem znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 siedziba biskupstwa lutera\xc5\x84skiego._NEWLINE_Najwcze\xc5\x9bniej powsta\xc5\x82\xc4\x85 struktur\xc4\x85 ko\xc5\x9bcieln\xc4\x85 by\xc5\x82o probostwo w Hermannstadt, za\xc5\x82o\xc5\xbcone 20 grudnia 1191 roku. W pocz\xc4\x85tkowym okresie obejmowa\xc5\x82o swym zasi\xc4\x99giem tereny Hermannstadt, Leschkirch (Nocrich) i Gro\xc3\x9f-Schenk (Cincu), czyli obszary zasiedlone najwcze\xc5\x9bniej.\n_START_SECTION_\nXX wiek\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie tendencji nacjonalistycznych ko\xc5\x84ca XIX i pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w XX wieku Sasom uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zachowa\xc4\x87 sw\xc4\x85 odr\xc4\x99bno\xc5\x9b\xc4\x87, pomimo pr\xc3\xb3b rumunizacji podejmowanych po przy\xc5\x82\xc4\x85czeniu tego obszaru do Rumunii w 1918 roku. W latach 30. cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tutejszych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w da\xc5\x82a si\xc4\x99 porwa\xc4\x87 ideologii nazistowskiej. Spowodowa\xc5\x82o to, \xc5\xbce Siedmiogr\xc3\xb3d, podobnie jak inne skupiska mniejszo\xc5\x9bci niemieckiej w Europie, wykorzystany zosta\xc5\x82 przez Adolfa Hitlera jako rezerwuar rekrut\xc3\xb3w dla wykrwawiaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 Wehrmachtu._NEWLINE_Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej w Rumunii nie dosz\xc5\x82o do zorganizowanych akcji wyp\xc4\x99dze\xc5\x84 i wysiedle\xc5\x84 ludno\xc5\x9bci niemieckiej, jak to mia\xc5\x82o miejsce w innych krajach Europy \xc5\x9arodkowej. Jednak Sasi w socjalistycznej Rumunii przez ponad dziesi\xc4\x99\xc4\x87 lat po zako\xc5\x84czeniu wojny traktowani byli jak obywatele drugiej kategorii. Ich domy i ziemi\xc4\x99 skonfiskowano, a oko\xc5\x82o 30 tys. Sas\xc3\xb3w trafi\xc5\x82o na roboty przymusowe do ZSRR. Ocalali, po zwolnieniu, cz\xc4\x99sto odsy\xc5\x82ani byli do Austrii lub Niemiec._NEWLINE_Pod koniec lat 50. sytuacja ludno\xc5\x9bci zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 poprawia\xc4\x87. Zwr\xc3\xb3cono im skonfiskowane domy, otwarto niemieckoj\xc4\x99zyczne szko\xc5\x82y i duszpasterstwa, powstawa\xc5\x82a niemieckoj\xc4\x99zyczna literatura, dozwolone by\xc5\x82o u\xc5\xbcywanie j\xc4\x99zyka niemieckiego w przestrzeni publicznej._NEWLINE_Po przemianach politycznych w Europie \xc5\x9arodkowej, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 fala wyjazd\xc3\xb3w osi\xc4\x85gaj\xc4\x85ca sw\xc3\xb3j szczyt pomi\xc4\x99dzy 1990 a 1991 rokiem, kiedy to prawie 80% Sas\xc3\xb3w wyemigrowa\xc5\x82o do RFN, najcz\xc4\x99stszym powodem by\xc5\x82a ch\xc4\x99\xc4\x87 poprawy sytuacji materialnej._NEWLINE_Od 21 grudnia 2014 prezydentem Rumunii jest Sas siedmiogrodzki Klaus Iohannis.'