b'\n_START_ARTICLE_\nIndie Portugalskie\n_START_SECTION_\nPortugalskie panowanie w Indiach\n_START_PARAGRAPH_\nPortugalczycy dotarli do Indii wraz z wypraw\xc4\x85 Vasco da Gamy w roku 1498. Pocz\xc4\x85tkowo pr\xc3\xb3bowano prowadzi\xc4\x87 handel z Kozhikode, jednak szybko stosunki pomi\xc4\x99dzy oboma stronami popsu\xc5\x82y si\xc4\x99 i Portugalczycy musieli zdobywa\xc4\x87 towary si\xc5\x82\xc4\x85. Sk\xc5\x82oni\xc5\x82o to Portugalczyk\xc3\xb3w do rozpocz\xc4\x99cia ekspansji w Indiach. W 1505 roku Francisco de Almeida zosta\xc5\x82 mianowany wicekr\xc3\xb3lem Indii i podj\xc4\x85\xc5\x82 wypraw\xc4\x99 maj\xc4\x85c\xc4\x85 na celu za\xc5\x82o\xc5\xbcenie faktorii handlowej w Koczinie. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to konflikt z d\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cymi do monopolizacji handlu z Indiami Arabami. W 1508 roku egipska wyprawa rozbi\xc5\x82a Portugalczyk\xc3\xb3w._NEWLINE_W roku 1510 Afonso de Albuquerque stan\xc4\x85\xc5\x82 na czele nowej wyprawy do Indii, w wyniku kt\xc3\xb3rej Portugalczycy zniszczyli Su\xc5\x82tanat Bid\xc5\xbcapuru i utworzyli trwa\xc5\x82\xc4\x85 faktori\xc4\x99 handlow\xc4\x85 w Goa. W nast\xc4\x99pnych latach Portugalczycy zdobyli w spos\xc3\xb3b zbrojny lub pokojowy nowe terytoria kosztem su\xc5\x82tana Gud\xc5\xbaaratu: Daman (1531), Salsette, Bombaj i Ba\xc3\xa7aim (1534), oraz Diu (1535)._NEWLINE_W roku 1661 Bombaj zosta\xc5\x82 przekazany Brytyjczykom. W 1739 Imperium Marath\xc3\xb3w podbi\xc5\x82o wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 portugalskich posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych Indiach. W 1779 roku do Indii Portugalskich w\xc5\x82\xc4\x85czono ostatni nabytek terytorialny \xe2\x80\x93 Dadra i Nagarhaweli.\n_START_SECTION_\nPowr\xc3\xb3t do Indii\n_START_PARAGRAPH_\n24 lipca 1954 roku hinduska organizacja paramilitarna Azad Gomantak Dal zaj\xc4\x99\xc5\x82a Dadr\xc4\x99, a 2 sierpnia Nagarhaweli. W Goa dosz\xc5\x82o do manifestacji zwolennik\xc3\xb3w zjednoczenia z Indiami. Manifestacja zosta\xc5\x82a brutalnie st\xc5\x82umiona przez w\xc5\x82adze kolonialne. W odpowiedzi na to Indie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y blokad\xc4\x99 l\xc4\x85dow\xc4\x85 Indii Portugalskich. Dadra i Nagarhaweli sta\xc5\x82a si\xc4\x99 de facto samorz\xc4\x85dn\xc4\x85 enklaw\xc4\x85 na terytorium Indii._NEWLINE_18 grudnia 1961 roku armia indyjska niespodziewanie przeprowadzi\xc5\x82a inwazj\xc4\x99 na terytoria portugalskie. Mimo zaciek\xc5\x82ego oporu, dziesi\xc4\x99ciokrotnie mniej liczne si\xc5\x82y portugalskie zosta\xc5\x82y pokonane w ci\xc4\x85gu kilku godzin. Nast\xc4\x99pnego dnia, 19 grudnia, rz\xc4\x85d indyjski og\xc5\x82osi\xc5\x82 oficjalnie przy\xc5\x82\xc4\x85czenie Indii Portugalskich do Indii.\n_START_SECTION_\nObecna sytuacja\n_START_PARAGRAPH_\nPo zaj\xc4\x99ciu przez Indie dawne Indie Portugalskie sta\xc5\x82y si\xc4\x99 terytoriami zwi\xc4\x85zkowym: Goa, Daman i Diu oraz Dadra i Nagarhaweli. Rz\xc4\x85d portugalski odmawia\xc5\x82 uznania indyjskiej w\xc5\x82adzy na tych terytoriach i wci\xc4\x85\xc5\xbc posiada\xc5\x82y one swoj\xc4\x85 oficjaln\xc4\x85 reprezentacj\xc4\x99 w portugalskim parlamencie. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ONZ nie uzna\xc5\x82o indyjskiej w\xc5\x82adzy nad tym terytorium, traktuj\xc4\x85c indyjskie dzia\xc5\x82ania z 1961 roku jako agresj\xc4\x99 na suwerenny kraj._NEWLINE_Po rewolucji go\xc5\xbadzik\xc3\xb3w w roku 1974 Portugalia nawi\xc4\x85za\xc5\x82a stosunki z Indiami i uzna\xc5\x82a terytorium Goa, Daman i Diu za cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Indii, jednak jego mieszka\xc5\x84cy wci\xc4\x85\xc5\xbc utrzymywali portugalskie obywatelstwo. _NEWLINE_W 1987 roku obszar Goa, Daman i Diu zosta\xc5\x82o podzielony na stan Goa oraz terytorium zwi\xc4\x85zkowe Daman i Diu._NEWLINE_Od roku 2006 zgodnie z uchwa\xc5\x82\xc4\x85 portugalskiego parlamentu, obywatelstwo portugalskie przys\xc5\x82uguje ju\xc5\xbc jedynie tym osobom, kt\xc3\xb3re urodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 za czas\xc3\xb3w panowania portugalskiego.'