b'\n_START_ARTICLE_\nWawrzyniec Benzelstjerna Engestr\xc3\xb6m\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nJego dziadek, hr. Lars Benzelstierna d\xe2\x80\x99Engestr\xc3\xb6m (1751-1826), by\xc5\x82 pos\xc5\x82em szwedzkim w Warszawie, sekretarzem i kanclerzem kr\xc3\xb3la Gustawa III, a w czasie Sejmu Wielkiego aktywnym uczestnikiem prac nad Konstytucj\xc4\x85 3 Maja, za co otrzyma\xc5\x82 z\xc5\x82oty pier\xc5\x9bcie\xc5\x84 z napisem Fides manibus i indygenat. Zakocha\xc5\x82 si\xc4\x99, po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Rozali\xc4\x99 Ch\xc5\x82apowsk\xc4\x85, a u schy\xc5\x82ku \xc5\xbcycia osiad\xc5\x82 w Wielkopolsce. Dziadkami ze strony matki byli Bonawentura Gajewski i Jolenta Mycielska. Rodzicami Wawrzy\xc5\x84ca byli: Leokadia z Gajewskich (zm. 5 czerwca 1863) i Gustaw Stanis\xc5\x82aw Benzelstierna Engestr\xc3\xb6m (1791-1850), genera\xc5\x82 rosyjski, gubernator Baku._NEWLINE_Gustaw jako osiemnastolatek wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82, jako porucznik dragon\xc3\xb3w gwardii kr\xc3\xb3la Karola XIII, w wojnie Szwecji z Finlandi\xc4\x85. Przed rokiem 1812 wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do armii pruskiej, gdzie w stopniu majora zosta\xc5\x82 adiutantem feldmarsza\xc5\x82ka Bl\xc3\xbcchera. Pierwsz\xc4\x85 jego \xc5\xbcon\xc4\x85 by\xc5\x82a c\xc3\xb3rka pruskiego genera\xc5\x82a Augusta Wilhelmina von Bardelebem. Po jej \xc5\x9bmierci poj\xc4\x85\xc5\x82 za \xc5\xbcon\xc4\x99 Leokadi\xc4\x99 z Gajewskich. W okresie Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego przeszed\xc5\x82 do s\xc5\x82u\xc5\xbcby w wojsku polskim. Zosta\xc5\x82 zdekonspirowany jako szpieg rosyjski i par\xc4\x99 lat po powstaniu listopadowym wyjecha\xc5\x82 do Rosji, porzucaj\xc4\x85c \xc5\xbcon\xc4\x99 i syna. Zosta\xc5\x82 zmuszony do wyrzeczenia si\xc4\x99 praw ojcowskich. Zosta\xc5\x82 spisany formalny dokument w Petersburgu przed notariuszem spraw zagranicznych cesarstwa, parafowany tak\xc5\xbce przez pruskie ministerstwo spraw zagranicznych. Doszed\xc5\x82 Gustaw w Rosji do stopnia genera\xc5\x82a-majora, umieraj\xc4\x85c w 1850 jako komendant twierdzy Baku nad Morzem Kaspijskim._NEWLINE_Wawrzyniec Engestr\xc3\xb6m (imi\xc4\x99 otrzyma\xc5\x82 po dziadku, szwedzki Lars to Laurentius) wychowywany by\xc5\x82 przez babci\xc4\x99, Rozali\xc4\x99 z Ch\xc5\x82apowskich Engestr\xc3\xb6mow\xc4\x85 oraz matk\xc4\x99 Leokadi\xc4\x99 z Gajewskich Engestr\xc3\xb6mow\xc4\x85, w podpozna\xc5\x84skich Jankowicach, do momentu jego wyjazdu na nauki do Krakowa. Uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 w s\xc5\x82ynnym w\xc3\xb3wczas zak\xc5\x82adzie J\xc3\xb3zefa Kremera. W Krakowie wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w antyaustriackim powstaniu w 1846. Motywy, kt\xc3\xb3re pchn\xc4\x99\xc5\x82y siedemnastoletniego Wawrzy\xc5\x84ca do udzia\xc5\x82u w rewolucji krakowskiej opisa\xc5\x82 w nieopublikowanych, a dzi\xc5\x9b zaginionych, wspomnieniach. Nast\xc4\x99pnie uszed\xc5\x82 do Prus, gdzie podj\xc4\x85\xc5\x82 studia we Wroc\xc5\x82awiu i Berlinie._NEWLINE_W Berlinie w 1848 roku wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w Wio\xc5\x9bnie Lud\xc3\xb3w, jako cz\xc5\x82onek polskiej Legii Akademickiej. Zosta\xc5\x82 skazany na rok twierdzy w Kostrzynie nad Odr\xc4\x85. Przeni\xc3\xb3s\xc5\x82szy si\xc4\x99 do Wroc\xc5\x82awia, pozna\xc5\x82 tu najwybitniejszego pozna\xc5\x84skiego romantycznego poet\xc4\x99 Ryszarda Berwi\xc5\x84skiego, z kt\xc3\xb3rym si\xc4\x99 przyja\xc5\xbani\xc5\x82. Wyda\xc5\x82 jedyny numer \xe2\x80\x9eZnicza\xe2\x80\x9d. W 1853 uko\xc5\x84czy\xc5\x82 studia. Mniej wi\xc4\x99cej w tym okresie poj\xc4\x85\xc5\x82 za \xc5\xbcon\xc4\x99 Jadwig\xc4\x99 Borzewsk\xc4\x85 (urodzon\xc4\x85 z Piwnickiej) i osiedli\xc5\x82 si\xc4\x99 w Kr\xc3\xb3lestwie. W roku 1857 przysz\xc5\x82a na \xc5\x9bwiat c\xc3\xb3rka Maria._NEWLINE_Na wie\xc5\x9b\xc4\x87 o wybuchu powstania styczniowego zorganizowa\xc5\x82 we Lwowie biuro publicystyczne przy Rz\xc4\x85dzie Narodowym i stan\xc4\x85\xc5\x82 na jego czele. Redagowa\xc5\x82 i wysy\xc5\x82a\xc5\x82 liczne broszury, pisma ulotne w j\xc4\x99zyku polskim oraz francuskim. Opracowa\xc5\x82 instrukcj\xc4\x99 dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 informacji powsta\xc5\x84czej i jej kolportowania. Uwi\xc4\x99ziony przez Austriak\xc3\xb3w w ko\xc5\x84cu lipca 1863 roku (zaledwie miesi\xc4\x85c wcze\xc5\x9bniej urodzi\xc5\x82 mu si\xc4\x99 pierwszy syn - Stanis\xc5\x82aw) w zamienionym na wi\xc4\x99zienie klasztorze Karmelit\xc3\xb3w, w wyniku rewizji mieszkania Engestr\xc3\xb6ma w hotelu George\'a we Lwowie. W pierwszym dniu aresztowania powsta\xc4\x87 mia\xc5\x82 jego wiersz Modlitwa za Rz\xc4\x85d Narodowy. W czasie tymczasowego uwi\xc4\x99zienia mia\xc5\x82 on by\xc4\x87 na bie\xc5\xbc\xc4\x85co informowany o wszystkim, co si\xc4\x99 dzieje, przez kilku, trudnych do zidentyfikowania z nazwiska, przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82. Listy z tego okresu zosta\xc5\x82y przez adresata zebrane w jeden tom, opatrzone zosta\xc5\x82y nag\xc5\x82\xc3\xb3wkiem "1863". Zosta\xc5\x82 zwolniony z wi\xc4\x99zienia w 1864 dzi\xc4\x99ki wstawiennictwu rz\xc4\x85du szwedzkiego, w tym jego przedstawiciela: ministra spraw zagranicznych Szwecji Manderstr\xc3\xb6ma._NEWLINE_Z rodzin\xc4\x85 wyjecha\xc5\x82 do Drezna, gdzie spotka\xc5\x82 J\xc3\xb3zefa Ignacego Kraszewskiego, odt\xc4\x85d wieloletniego przyjaciela. Zn\xc3\xb3w podj\xc4\x85\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 patriotyczn\xc4\x85, zorganizowa\xc5\x82 Ko\xc5\x82o Polak\xc3\xb3w i wydawa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eNotatki drezde\xc5\x84skie\xe2\x80\x9d. Organizuje pomoc materialn\xc4\x85 dla popowstaniowych emigrant\xc3\xb3w oraz dla polskiej, szkolnej m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy. Udziela si\xc4\x99 naukowo i wyg\xc5\x82asza odczyty po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone historii i literaturze ojczystej._NEWLINE_Ostatecznie osiad\xc5\x82 najpierw w Ostrowieczku (od 1870) i Poznaniu (od 1878). W 1880 roku otrzyma\xc5\x82 w spadku maj\xc4\x85tek w Rivfelsta (dzi\xc5\x9b Revelsta w gminie Enk\xc3\xb6ping w regionie Uppsala) i nazwisko Benzelstierna po swojej prababce, Margarecie._NEWLINE_W tym samym roku zosta\xc5\x82 sekretarzem Pozna\xc5\x84skiego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 to funkcj\xc4\x99 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 a\xc5\xbc do roku 1907. Na ten okres przypada szczeg\xc3\xb3lna aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 hrabiego na polu popularyzowania sztuki. W roku 1881 mia\xc5\x82a miejsce pierwsza ekspozycja kolekcji PTPN-u, pt. Galeria artyst\xc3\xb3w i rzeczy polskich. By\xc5\x82 te\xc5\xbc Wawrzyniec inicjatorem i organizatorem Gabinetu J\xc3\xb3zefa Ignacego Kraszewskiego wchodz\xc4\x85cego w sk\xc5\x82ad Muzeum im. Miel\xc5\xbcy\xc5\x84skich (1885). Wraz z redaktorem Dziennika Pozna\xc5\x84skiego, Franciszkiem Dobrowolskim, by\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82autorem Wystawy Sztuk Pi\xc4\x99knych w Pa\xc5\x82acu hr. Dzia\xc5\x82y\xc5\x84skich: jednej z trzech najwi\xc4\x99kszych XIX-wiecznych ekspozycji czasowych w Poznaniu, na kt\xc3\xb3rej wystawionych na widok publiczny zosta\xc5\x82o prawie 300 dzie\xc5\x82 sztuki, w tym 65 b\xc4\x99d\xc4\x85cych w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 samego Engestr\xc3\xb6ma. W 1888 utworzona zostaje, dzi\xc4\x99ki jego staraniom, pozna\xc5\x84ska filia krakowskiego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Sztuk Pi\xc4\x99knych. Wawrzyniec zostaje jej pierwszym prezesem, a biuro Towarzystwa pocz\xc4\x85tkowo znajduje si\xc4\x99 w jego mieszkaniu. W uznaniu zas\xc5\x82ug w 1897 zostaje mianowany pierwszym cz\xc5\x82onkiem krakowskiego TPSP. Przyja\xc5\xbani\xc5\x82 si\xc4\x99 z artystami, np. Janem Styk\xc4\x85 i Maurycym T\xc4\x99baczem, kt\xc3\xb3rych dzie\xc5\x82a zasili\xc5\x82y, staraniami hrabiego, kolekcje Pozna\xc5\x84skiego Towarzystwa Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Nauk i Muzeum im. Miel\xc5\xbcy\xc5\x84skich. Na potrzeby Powszechnej Wystawy Krajowej z roku 1894 u\xc5\xbcyczy\xc5\x82 rycin ze swoich prywatnych zbior\xc3\xb3w. W latach 1890-1892 by\xc5\x82 w Zarz\xc4\x85dzie Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu w Szwajcarii. By\xc5\x82 inicjatorem, wsp\xc3\xb3\xc5\x82fundatorem wzniesienia, przy okazji 300. rocznicy \xc5\x9bmierci Jana Kochanowskiego, monumentu poety oraz cz\xc5\x82onkiem komitetu jego budowy. Ufundowa\xc5\x82 kaplic\xc4\x99 grobow\xc4\x85 rodu Engestr\xc3\xb6m przy ko\xc5\x9bciele w Ceradzu Ko\xc5\x9bcielnym. W ko\xc5\x9bciele parafialnym w Gry\xc5\xbcynie, gdzie mieszka\xc5\x82a c\xc3\xb3rka Wawrzy\xc5\x84ca - Maria, ufundowany zosta\xc5\x82 krucyfiks. Zgromadzone przez siebie dzie\xc5\x82a, w tym: obrazy, ksi\xc4\x85\xc5\xbcki, militaria, pami\xc4\x85tki, itd. ofiarowa\xc5\x82 Muzeum im. Miel\xc5\xbcy\xc5\x84skich._NEWLINE_Utworzy\xc5\x82 Towarzystwo Kolonii Wakacyjnych Stella, kt\xc3\xb3rego by\xc5\x82 wieloletnim prezesem. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w organizowaniu stacji sanitarnej w Kobylnicy. Zainicjowa\xc5\x82 te\xc5\xbc akcj\xc4\x99 leczenia ubogich dzieci mlekiem, kt\xc3\xb3ra w okresie mi\xc4\x99dzywojennym obj\xc4\x99\xc5\x82a ca\xc5\x82\xc4\x85 Polsk\xc4\x99 pod has\xc5\x82em "szklanka mleka"._NEWLINE_Mia\xc5\x82 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 Mari\xc4\x99 (1857-1899)i dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w, Stanis\xc5\x82awa (1863-1932) i Edmunda (1869-1892)._NEWLINE_Wraz z babk\xc4\x85 i szwedzkim dziadkiem spoczywa w kaplicy rodowej przy ko\xc5\x9bciele pw. \xc5\x9bw. Stanis\xc5\x82awa Biskupa w Ceradzu Ko\xc5\x9bcielnym. Upami\xc4\x99tniony g\xc5\x82azem zlokalizowanym na skwerze Ireny Bobowskiej w Poznaniu.'