b'\n_START_ARTICLE_\nPark Narodowy Gran Sasso i Monti della Laga\n_START_SECTION_\nFlora\n_START_PARAGRAPH_\nPark charakteryzuje si\xc4\x99 du\xc5\xbc\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9bci\xc4\x85 florystyczn\xc4\x85, w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od strefy i pi\xc4\x99tra klimatyczno-ro\xc5\x9blinnego. Przemieszczaj\xc4\x85c si\xc4\x99 od strony po\xc5\x82udniowo-wschodniej \xc5\x82a\xc5\x84cucha Gran Sasso d\xe2\x80\x99Italia (stok aquila\xc5\x84ski) ku cz\xc4\x99\xc5\x9bci p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodniej (stok terama\xc5\x84ski) z \xc5\x82atwo\xc5\x9bci\xc4\x85 mo\xc5\xbcna zaobserwowa\xc4\x87, jak zmienia si\xc4\x99 szata ro\xc5\x9blinna._NEWLINE_W strefie po\xc5\x82udniowo-wschodniej lasy porastaj\xc4\x85 obszar na relatywnie niskiej wysoko\xc5\x9bci. Dominuj\xc4\x85 przede wszystkim drzewostany z sosny austriackiej i d\xc4\x99by (Castel Del Monte, Santo Stefano di Sessanio, Barisciano oraz San Pio delle Camere). Powy\xc5\xbcej znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 ju\xc5\xbc tylko pastwiska. W okolicach Fonte Vetica wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 jod\xc5\x82y i brzozy._NEWLINE_Na ni\xc5\xbcszych wysoko\xc5\x9bciach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85: d\xc4\x99by burgundzkie, d\xc4\x99by bezszypu\xc5\x82kowe, jesiony mannowe, z\xc5\x82otokapy zwyczajne, dzikie jab\xc5\x82onie, derenie jadalne, goryczki i ja\xc5\x82owce (liczne na stokach Pizzo Cefalone 2533 m n.p.m.). Najwy\xc5\xbcsze tereny pokrywaj\xc4\x85 \xc5\x82\xc4\x85ki, obecne r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu Campo Imperatore._NEWLINE_Na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Gran Sasso (stok terama\xc5\x84ski) wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 buki, przede wszystkim w okolicach Pietracamela u podn\xc3\xb3\xc5\xbca Corno Piccolo (2655 m n.p.m.). Liczne te\xc5\xbc s\xc4\x85 cisy, ostrokrzewy, klony, jarz\xc4\x85by oraz skupiska jod\xc5\x82y pospolitej. Wymieni\xc4\x87 trzeba te\xc5\xbc wierzby, szarotki alpejskie, jaskry, pierwiosnki, maki, traganki, urdziki i zawilce._NEWLINE_Na Campo Imperatore i w okolicy Monte Cristo znajdywane s\xc4\x85 jesieni\xc4\x85 liczne pieczarki polne, borowiki oraz g\xc4\x85ski._NEWLINE_Na stokach Monti della Laga wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 buki, jod\xc5\x82y, d\xc4\x99by, kasztany jadalne, klony, lipy, jesiony, wi\xc4\x85zy, ostrokrzewy i rzadkie brzozy. Spotyka si\xc4\x99 te\xc5\xbc storczyki.\n_START_SECTION_\nFauna\n_START_PARAGRAPH_\nObszar chroniony zamieszkuj\xc4\x85 liczne gatunki ssak\xc3\xb3w i ptak\xc3\xb3w. Charakterystycznym gatunkiem jest kozica apeni\xc5\x84ska Rupicapra pyrenaica ornata, podgatunek kozicy pirenejskiej. Ten endemiczny ssak kopytny Apenin\xc3\xb3w, w XIX w. mia\xc5\x82 swoj\xc4\x85 siln\xc4\x85 ostoj\xc4\x99 na Gran Sasso. K\xc5\x82usownictwo przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do ca\xc5\x82kowitego znikni\xc4\x99cia tego gatunku, kt\xc3\xb3ry wprowadzano ponownie w latach 1992-1999. Populacja kozicy na Gran Sasso liczy obecnie 200 osobnik\xc3\xb3w._NEWLINE_Na terenie parku wyst\xc4\x99puj\xc4\x85: jelenie szlachetne, sarny europejskie, wilki italijskie. Te ostatnie pr\xc3\xb3buj\xc4\x85 odbudowywa\xc4\x87 struktur\xc4\x99 niewielkich watah. Pojawia si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nied\xc5\xbawied\xc5\xba brunatny z podgatunku Ursus arctos marsicanus. W\xc5\x9br\xc3\xb3d innych ssak\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85: lisy, dziki, kuny, \xc5\xbcbiki, borsuki, kuny, tch\xc3\xb3rze, je\xc5\xbcozwierze. W wy\xc5\xbcszych partiach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 norniki \xc5\x9bnie\xc5\xbcne, stanowi\xc4\x85ce relikt glacjalny._NEWLINE_W\xc5\x9br\xc3\xb3d ptak\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na terenie parku: or\xc5\x82y przednie, jastrz\xc4\x99bie, soko\xc5\x82y w\xc4\x99drowne, rarogi g\xc3\xb3rskie, pustu\xc5\x82ki, soko\xc5\x82y le\xc5\x9bne, uszatki, \xc5\x9bnie\xc5\xbcki zwyczajne, \xc5\x9bwiergotki g\xc3\xb3rskie, \xc5\x9bwiergotki \xc5\x82\xc4\x85kowe, p\xc5\x82ochacze halne. Liczne s\xc4\x85 te\xc5\xbc populacje: g\xc3\xb3ropatwy skalnej, drozda skalnego, wieszczka i wro\xc5\x84czyka. Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 informowa\xc5\x82a te\xc5\xbc o sporadycznej obecno\xc5\x9bci czaplowatych w okolicach Lago di Campotosto i w Crognaleto._NEWLINE_W\xc5\x9br\xc3\xb3d gatunk\xc3\xb3w raptownie zanikaj\xc4\x85cych w Europie na pastwiskach i polach na terenie parku wyst\xc4\x99puj\xc4\x85: ortolany, po\xc5\x9bmieciuszki, \xc5\x9bwiergotki polne, wr\xc3\xb3ble skalne oraz g\xc4\x85siorki._NEWLINE_Na murawach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 \xc5\xbcmije \xc5\x82\xc4\x85kowe, w\xc4\x99\xc5\xbce Eskulapa i gniewosze plamiste. Endemiczne p\xc5\x82azy Apenin\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w parku to: salamandra okularowa i zamieszkuj\xc4\x85ce groty Speleomantes. Na Monti della Laga obecna jest \xc5\xbcaba trawna oraz traszka g\xc3\xb3rska. Inne p\xc5\x82azy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce na Monti della Lega to: Triturus carnifex z rodziny salamander oraz traszka zwyczajna.\n_START_SECTION_\nDrogi turystyczne\n_START_PARAGRAPH_\nNa granicy pomi\xc4\x99dzy masywem Gran Sasso i \xc5\x82a\xc5\x84cuchem Della Lega terytorium parku przecina Strada Maestra del Parco (w\xc5\x82. G\xc5\x82\xc3\xb3wna Droga Parkowa), \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ca prowincj\xc4\x99 L\xe2\x80\x99Aquila z Teramo. Dla cel\xc3\xb3w turystycznych wytyczono szlak konny Ippovia del Gran Sasso, kt\xc3\xb3ry umo\xc5\xbcliwia okr\xc4\x85\xc5\xbcenie ca\xc5\x82ego masywu na koniu, na rowerze g\xc3\xb3rskim lub pieszo.'