b'\n_START_ARTICLE_\nApolinario Mabini\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nMabini urz\xc4\x85dzi\xc5\x82 si\xc4\x99 W Baranagay Talaga w Tanauan w prowincji Batangas, na filipi\xc5\x84skiej wyspie Luzon. By\xc5\x82 drugim spo\xc5\x9br\xc3\xb3d o\xc5\x9bmiorga dzieci Dionisii Maranan, handlarki z Tanauan, oraz Inonencia Mabini\'ego, niepi\xc5\x9bmiennego ch\xc5\x82opa._NEWLINE_Nieoficjalnie, Mabini podj\xc4\x85\xc5\x82 edukacj\xc4\x99 u swojego dziadka ze strony matki, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 nauczycielem w szkole wiejskiej. Ze wzgl\xc4\x99du na nieprzeci\xc4\x99tn\xc4\x85 inteligencj\xc4\x99, Mabini zosta\xc5\x82 przeniesiony do szko\xc5\x82y powszechnej. Jej kierownikiem by\xc5\x82 Simplicio Avelino, u kt\xc3\xb3rego Mabini pracowa\xc5\x82 jako s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cy. Ucze\xc5\x84 Avelino podj\xc4\x85\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dorywcz\xc4\x85 prac\xc4\x99 u miejscowego krawca \xe2\x80\x93 w zamian za darmowe wy\xc5\xbcywienie i zakwaterowanie. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej, Mabini przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do szko\xc5\x82y prowadzonej przez ojca Valerio Malabanana, s\xc5\x82ynnego wyk\xc5\x82adowc\xc4\x99, o kt\xc3\xb3rym wspomnia\xc5\x82 Jose Rizal w powie\xc5\x9bci "El Filibusterismo"._NEWLINE_W roku 1881 Mabini otrzyma\xc5\x82 stypendium na nauk\xc4\x99 w koled\xc5\xbcu San Juan de Letran w Manili. Wed\xc5\x82ug niepotwierdzonych pog\xc5\x82osek, profesor wy\xc5\xbcywa\xc5\x82 si\xc4\x99 na nim z powodu jego niskiego pochodzenia. Mabini w tym czasie nosi\xc5\x82 podarte ubrania, kt\xc3\xb3re jednoznacznie wskazywa\xc5\x82y na kiepski status materialny jego rodziny. Jednak zdumia\xc5\x82 on swojego wychowawc\xc4\x99 wiedz\xc4\x85 i umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci\xc4\x85 odpowiedzi na seri\xc4\x99 trudnych pyta\xc5\x84. Mabini kilkakrotnie przerywa\xc5\x82 nauk\xc4\x99 z uwagi na brak pieni\xc4\x99dzy. W mi\xc4\x99dzyczasie dorabia\xc5\x82 na swoje utrzymanie i zakwaterowanie, udzielaj\xc4\x85c dzieciom korepetycji._NEWLINE_Matka Mabini\'ego pragn\xc4\x99\xc5\x82a, by jej syn zosta\xc5\x82 ksi\xc4\x99dzem. Jednak on wola\xc5\x82 podj\xc4\x85\xc4\x87 studia prawnicze, by m\xc3\xb3c broni\xc4\x87 praw biednych ludzi. W rok po uzyskaniu tytu\xc5\x82u licencjata (z wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniem) oraz tytu\xc5\x82u profesora \xc5\x82aciny, Mabini podj\xc4\x85\xc5\x82 studia na uniwersytecie w Santo Tomas. W roku 1894 zako\xc5\x84czy\xc5\x82 edukacj\xc4\x99 na wydziale prawa.\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci politycznej\n_START_PARAGRAPH_\nPodobno ju\xc5\xbc podczas pobytu w Letran Mabini zacz\xc4\x85\xc5\x82 sk\xc5\x82ania\xc4\x87 si\xc4\x99 ku idei egalitaryzmu. Pewnego dnia, w drodze powrotnej do Tanauan, Mabini spotka\xc5\x82 ksi\xc4\x99dza. Gdy ksi\xc4\x85dz wyci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 ku niemu r\xc4\x99k\xc4\x99, by m\xc3\xb3g\xc5\x82 j\xc4\x85 poca\xc5\x82owa\xc4\x87 (co w\xc3\xb3wczas by\xc5\x82o powszechnym zwyczajem), Mabini poprzesta\xc5\x82 na u\xc5\x9bci\xc5\x9bni\xc4\x99ciu r\xc4\x99ki duchownego. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyja\xc5\x9bni\xc5\x82 swemu bratu, \xc5\xbce tylko rodzice zas\xc5\x82uguj\xc4\x85 na to, by ca\xc5\x82owa\xc4\x87 ich r\xc4\x99ce. Pierwsze oficjalne kontakty ze \xc5\x9bwiatem polityki Mabini nawi\xc4\x85za\xc5\x82 podczas studi\xc3\xb3w na Uniwersytecie w Santo Tomas. Zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas ruchem reformatorskim i wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do tajnej organizacji Jose Rizala o nazwie Liga Filipi\xc5\x84ska (La Liga Filipina), potajemnie opracowuj\xc4\x85cej plany reform w administracji rz\xc4\x85dowej._NEWLINE_Do obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w Mabini\'ego w organizacji nale\xc5\xbca\xc5\x82o prowadzenie korespondencji z przedstawicielem ruchu reformatorskiego w Hiszpanii, Marcelo del Pilarem \xe2\x80\x93 redaktorem gazety "La Solidaridad". Dzi\xc4\x99ki listom od Mabiniego, Pilar na bie\xc5\xbc\xc4\x85co otrzymywa\xc5\x82 informacje o wydarzeniach na Filipinach.\n_START_SECTION_\nChoroba i parali\xc5\xbc\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tki roku 1896 Mabini zarazi\xc5\x82 si\xc4\x99 chorob\xc4\x85 Heinego-Medina, kt\xc3\xb3ra doprowadzi\xc5\x82a do parali\xc5\xbcu jego n\xc3\xb3g. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w okresie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci politycznej, przeciwnicy Mabiniego wykorzystywali chorob\xc4\x99 przeciwko niemu. Rozg\xc5\x82aszali nieprawdziwe informacje, \xc5\xbce parali\xc5\xbc Mabiniego by\xc5\x82 powik\xc5\x82aniem choroby wenerycznej \xe2\x80\x93 zarzuty te zosta\xc5\x82y ostatecznie odparte._NEWLINE_Gdy w tym samym roku wybuch\xc5\x82a rewolucja, w\xc5\x82adze hiszpa\xc5\x84skie aresztowa\xc5\x82y go jako aktywnego cz\xc5\x82onka ruchu reformatorskiego. Jednak fakt, \xc5\xbce Mabini nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 si\xc4\x99 porusza\xc4\x87, zdj\xc4\x85\xc5\x82 z niego podejrzenia i przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do zwolnienia go z aresztu. Po zwolnieniu odes\xc5\x82ano go do szpitala San Juan de Dios.\n_START_SECTION_\nRewolucja w roku 1896\n_START_PARAGRAPH_\nWierz\xc4\x85c w mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia sukcesu przez Ruch Reformatorski, Mabini pocz\xc4\x85tkowo nie popiera\xc5\x82 czynu zbrojnego w rewolucji z roku 1896. Jednak gdy w grudniu tego roku w\xc5\x82adze hiszpa\xc5\x84skie wykona\xc5\x82y egzekucj\xc4\x99 na Jose Rizalu, Mabini zdecydowanie popar\xc5\x82 ide\xc4\x99 powstania._NEWLINE_W roku 1898, w trakcie wakacji w Los Ba\xc3\xb1os w prowincji Laguna, Mabini otrzyma\xc5\x82 poselstwo od Emilia Aguinaldo. Setki tysi\xc4\x99cy tragarzy na zmian\xc4\x99 nios\xc5\x82y hamak Mabini\'ego do Kawitu. Aguinaldo, ujrzawszy ci\xc4\x99\xc5\xbcki stan fizyczny wsp\xc3\xb3\xc5\x82organizatora powstania, pocz\xc4\x85tkowo zw\xc4\x85tpi\xc5\x82 w mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy._NEWLINE_Mabini wykazywa\xc5\x82 jednak szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 aktywno\xc5\x9b\xc4\x87 podczas rewolucji w roku 1898, gdy pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego doradcy genera\xc5\x82a Aguinaldo. Wydawa\xc5\x82 zarz\xc4\x85dzenia i opracowa\xc5\x82 pierwsz\xc4\x85 na kontynencie azjatyckim konstytucj\xc4\x99 pierwszej Republiki Filipi\xc5\x84skiej. Zawar\xc5\x82 w niej projekt powo\xc5\x82ania rz\xc4\x85du rewolucyjnego, kt\xc3\xb3ry p\xc3\xb3\xc5\xbaniej ustanowiono w Malolos w roku 1899._NEWLINE_W nowym, niezale\xc5\xbcnym rz\xc4\x85dzie dyktatorskim Emilio Aguinaldo, powo\xc5\x82anym 2 stycznia 1899 r., Mabini otrzyma\xc5\x82 stanowisko premiera oraz ministra spraw zagranicznych. Ostatecznie, rz\xc4\x85d proklamowa\xc5\x82 republik\xc4\x99 w dniu 23 stycznia 1899 r. Mabini stan\xc4\x85\xc5\x82 na czele jej pierwszego rz\xc4\x85du._NEWLINE_Kadencja Mabiniego przypada\xc5\x82a na najbardziej krytyczny okres w dziejach m\xc5\x82odego pa\xc5\x84stwa. Musia\xc5\x82 on sprosta\xc4\x87 licznym problemom, z kt\xc3\xb3rych wcze\xc5\x9bniej nawet nie zdawa\xc5\x82 sobie sprawy. Do najwa\xc5\xbcniejszych kwestii nale\xc5\xbca\xc5\x82y negocjacje ze Stanami Zjednoczonymi, rozpocz\xc4\x99te 6 marca 1899 r. Stany Zjednoczone i Republika Filipi\xc5\x84ska uwik\xc5\x82ane by\xc5\x82y w ostry sp\xc3\xb3r, kt\xc3\xb3ry doprowadzi\xc5\x82 do konfrontacji zbrojnej. W trakcie rokowa\xc5\x84 pokojowych, Amerykanie pocz\xc4\x85tkowo zgodzili si\xc4\x99 uzna\xc4\x87 niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 rz\xc4\x85du Aguinaldo, jednak rozmowy zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 fiaskiem, poniewa\xc5\xbc Stany Zjednoczone odm\xc3\xb3wi\xc5\x82y Mabini\'emu zawieszenia broni. Premier Filipin pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 wznowi\xc4\x87 negocjacje i zaproponowa\xc5\x82 rozejm, lecz jego starania nie przynios\xc5\x82y skutku. Ostatecznie, widz\xc4\x85c, \xc5\xbce Amerykanie maj\xc4\x85 wobec Manili "nieszczere intencje", Mabini zerwa\xc5\x82 rozmowy, zgromadzi\xc5\x82 lud i opowiada\xc5\x82 si\xc4\x99 za kontynuacj\xc4\x85 wojny. Z administracji ostatecznie odszed\xc5\x82 7 maja 1899 r.\n_START_SECTION_\nSchy\xc5\x82ek \xc5\xbcycia i \xc5\x9bmier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nMabini nale\xc5\xbca\xc5\x82 do bractwa wolnomularskiego._NEWLINE_10 grudnia 1899 r. zosta\xc5\x82 on pojmany przez Amerykan\xc3\xb3w w Cuyapo w prowincji Nueva Ecija, lecz p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyszed\xc5\x82 na wolno\xc5\x9b\xc4\x87. W roku 1901 zosta\xc5\x82 zes\xc5\x82any na wysp\xc4\x99 Guam razem z rzeszami rewolucjonist\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych Amerykanie okre\xc5\x9blali mianem "insurrectos". W roku 1903, po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu przysi\xc4\x99gi wierno\xc5\x9bci Stanom Zjednoczonym, Mabini otrzyma\xc5\x82 pozwolenie na powr\xc3\xb3t do ojczyzny._NEWLINE_13 maja 1903 r. Mabini zmar\xc5\x82 na choler\xc4\x99 w Manili.\n_START_SECTION_\nKontrowersje wok\xc3\xb3\xc5\x82 przyczyny parali\xc5\xbcu Mabiniego\n_START_PARAGRAPH_\nJeszcze za \xc5\xbcycia Mabiniego, publicznie toczono dyskusje na temat przyczyn jego niepe\xc5\x82nosprawno\xc5\x9bci. Wewn\xc4\x99trzne spory w\xc5\x9br\xc3\xb3d uczestnik\xc3\xb3w kongresu Malolo doprowadzi\xc5\x82y do rozpowszechnienia pog\xc5\x82osek, \xc5\xbce przyczyn\xc4\x85 parali\xc5\xbcu Mabiniego by\xc5\x82a choroba weneryczna, a dok\xc5\x82adnie \xe2\x80\x93 syfilis. Informacje te zosta\xc5\x82y ostatecznie zdementowane dopiero w roku 1980, gdy ekshumowane szcz\xc4\x85tki Mabiniego poddano sekcji. Wykazano w\xc3\xb3wczas, \xc5\xbce przyczyn\xc4\x85 parali\xc5\xbcu by\xc5\x82a choroba Heinego Medina._NEWLINE_Jednak Narodowy Artysta (tytu\xc5\x82 przyznawany najwybitniejszym artystom na Filipinach) F. Sionil Jose zbyt p\xc3\xb3\xc5\xbano dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 o faktycznych przyczynach choroby Mabiniego. Zanim historyk Ambeth Ocampo poinformowa\xc5\x82 go o wynikach autopsji premiera, wyda\xc5\x82 on powie\xc5\x9b\xc4\x87 "Po-On", zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 w\xc4\x85tek zwi\xc4\x85zany z chorob\xc4\x85 Mabiniego. Jego fabu\xc5\x82a oparta jest na fa\xc5\x82szywym prze\xc5\x9bwiadczeniu, \xc5\xbce Mabini dozna\xc5\x82 parali\xc5\xbcu z powodu syfilisu._NEWLINE_W kolejnych wydaniach powie\xc5\x9bci, pisarz poprawi\xc5\x82 b\xc5\x82\xc4\x85d i zamie\xc5\x9bci\xc5\x82 przeprosiny:_NEWLINE_"W pierwszym wydaniu powie\xc5\x9bci Po-on pope\xc5\x82ni\xc5\x82em powa\xc5\xbcny b\xc5\x82\xc4\x85d. \xc5\xbbadne przeprosiny nie naprawi\xc4\x85 szkody, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 wyrz\xc4\x85dzi\xc5\x82em wielkiej pami\xc4\x99ci Mabiniego... Zdaniem historyka Ambetha Ocampo, oszczerstwo wobec niego rozsiewali wp\xc5\x82ywowi ludzie z otoczenia Aguinaldo, kt\xc3\xb3rzy chcieli pozbawi\xc4\x87 premiera autorytetu etycznego oraz ideologicznego. Uda\xc5\x82o im si\xc4\x99. Wi\xc4\x99c, co jeszcze zmieni\xc5\x82o si\xc4\x99 w naszym kraju?"\n_START_SECTION_\nCytaty\n_START_PARAGRAPH_\nMabini_NEWLINE_O sk\xc5\x82adzie swego rz\xc4\x85du:_NEWLINE_"... jest to rz\xc4\x85d bezpartyjny, jego cz\xc5\x82onkowie wywodz\xc4\x85 si\xc4\x99 z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych opcji politycznych, jednak ich wsp\xc3\xb3lnym celem jest dobro ojczyzny."_NEWLINE_Na temat Mabiniego_NEWLINE_By\xc5\x82y wojskowy gubernator Filipin, gen. Arthur MacArthur, przedstawiaj\xc4\x85c Mabiniego przed komisj\xc4\x85 senack\xc4\x85 w roku 1902 rzek\xc5\x82:_NEWLINE_"Mabini to wykszta\xc5\x82cony, m\xc5\x82ody cz\xc5\x82owiek, kt\xc3\xb3ry niestety jest sparali\xc5\xbcowany. Odebra\xc5\x82 klasyczne wykszta\xc5\x82cenie. Posiada bardzo poj\xc4\x99tny i szybki umys\xc5\x82. Jego pogl\xc4\x85dy by\xc5\x82y dla mnie znacznie bardziej zrozumia\xc5\x82e ni\xc5\xbc pogl\xc4\x85dy jakiegokolwiek Filipi\xc5\x84czyka. Jego marzeniem by\xc5\x82o utworzenie konfederacji malajskiej. Obejmowa\xc5\x82aby ona nie tylko wysp\xc4\x99 Luzon ani Archipelag Filipi\xc5\x84ski, ale \xe2\x80\x93 wszystkie ludy tej samej krwi. Mabini to marzyciel, ale r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie cz\xc5\x82owiek o bardzo silnym charakterze i nieprzeci\xc4\x99tnych umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bciach. Ale jak powiedzia\xc5\x82em, jest on niestety sparali\xc5\xbcowany. To m\xc5\x82ody cz\xc5\x82owiek, kt\xc3\xb3ry niew\xc4\x85tpliwie m\xc3\xb3g\xc5\x82by w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci w wielkim stopniu przys\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 si\xc4\x99 Filipinom, gdyby nie jego schorzenie."'