b'\n_START_ARTICLE_\nRadom (Illinois)\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o historyczne\n_START_PARAGRAPH_\nZa\xc5\x82o\xc5\xbcenie Radomia zwi\xc4\x85zane jest powstaniem kolei Illinois Central. Miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 genera\xc5\x82 Ivan Turchaninov znany jako Jan Bazyli Turczyn. D\xc5\x82ugoletnim jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikiem by\xc5\x82 Miko\xc5\x82aj Michalski. Z mniejszym udzia\xc5\x82em sw\xc3\xb3j wk\xc5\x82ad mieli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Piotr Kio\xc5\x82basa i Jan Szerman. Turczyn by\xc5\x82 weteranem wojny krymskiej, w kt\xc3\xb3rej uczestniczy\xc5\x82 jako genera\xc5\x82 rosyjski. Do USA przyby\xc5\x82 podczas wojny domowej w 1863 i bra\xc5\x82 w niej czynny udzia\xc5\x82 jako genera\xc5\x82 brygady._NEWLINE_Po jej zako\xc5\x84czeniu zamieszka\xc5\x82 w przedmie\xc5\x9bciu Chicago \xe2\x80\x93 Kenwood. W tym czasie sp\xc3\xb3\xc5\x82ka kolei Illinois Central Railroad mianowa\xc5\x82a go swoim agentem imigracyjnym. Dzi\xc4\x99ki swojemu wykszta\xc5\x82ceniu i bieg\xc5\x82ej znajomo\xc5\x9bci kilku j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w (w tym polskiego), zasila\xc5\x82 kolonistami r\xc3\xb3\xc5\xbcne nieosiedlone miejsca w rejonie tej kolei. W latach 1870-71 mia\xc5\x82a miejsce wojna francusko-pruska. Po tej wojnie, kiedy to kanclerz III Rzeszy Otto von Bismarck rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 intensywne prze\xc5\x9bladowania Polak\xc3\xb3w, nast\xc4\x85pi\xc5\x82 wielki nap\xc5\x82yw imigrant\xc3\xb3w polskich do Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, a szczeg\xc3\xb3lnie do miast: Buffalo, Toledo, Detroit, Chicago i Milwaukee. Znacz\xc4\x85c\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 stanowili weterani z wojny francusko-pruskiej, nieliczn\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z wojny du\xc5\x84skiej i austriackiej. Z nich sk\xc5\x82adali si\xc4\x99 niemal wszyscy pierwsi koloni\xc5\x9bci radomscy._NEWLINE_Radomska ziemia nie by\xc5\x82a zbyt \xc5\xbcyzna, dlatego te\xc5\xbc nie przyci\xc4\x85ga\xc5\x82a do siebie innych narodowo\xc5\x9bci. Pokrywa\xc5\x82y j\xc4\x85 dziewicze bory, d\xc4\x99biny, skupiska drzew orzechowych i g\xc4\x99ste zaro\xc5\x9bla leszczyny. Miejscowa puszcza by\xc5\x82a urozmaicona kilkomilowymi preriami. W obr\xc4\x99bie tym mieszkali rzadko rozproszeni Amerykanie, tzw. Jankesi, pojedynczy Irlandczycy czy Niemcy. Osadnicy ci byli przewa\xc5\xbcnie weteranami wojny secesyjnej. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 z nich prowadzi\xc5\x82a \xc5\xbcycie my\xc5\x9bliwskie ze wzgl\xc4\x99du na liczne wyst\xc4\x99powanie zwierzyny, jak: sarny, wilki, lisy, dzikie indyki, kuropatwy, zaj\xc4\x85ce, wiewi\xc3\xb3rki i \xc5\xbcmije. Zamo\xc5\xbcniejsi zajmowali si\xc4\x99 chowem byd\xc5\x82a. Uprawa roli by\xc5\x82a rzadko spotykana, gdy\xc5\xbc ameryka\xc5\x84scy mieszka\xc5\x84cy nie czuli ch\xc4\x99ci do karczowania lasu. Ponadto nie by\xc5\x82o targu na zbo\xc5\xbce. Jednak\xc5\xbce zamo\xc5\xbcniejsi trudnili si\xc4\x99 upraw\xc4\x85 wi\xc4\x99kszej ilo\xc5\x9bci kukurydzy w celu \xc5\x82atwiejszego_NEWLINE_przezimowania byd\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nBudowa ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nW listopadzie 1873 rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Najpierw wykarczowano d\xc4\x99bin\xc4\x99. Budulec z bia\xc5\x82ej sosny sprowadzono z Chicago. Przy budowie pomagali gen. Turczyn i Michalski, natomiast fundusze zbierali m.in. Kio\xc5\x82basa i Szerman. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym cie\xc5\x9bl\xc4\x85 by\xc5\x82 Maciej Dudzik. Z czasem \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia zosta\xc5\x82a powi\xc4\x99kszona o dobudowany transept. R\xc3\xb3wnolegle z budow\xc4\x85 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a parafianie zak\xc5\x82adali r\xc3\xb3\xc5\xbcne towarzystwa ko\xc5\x9bcielne: bractwo ko\xc5\x9bcielne \xc5\x9bw. Micha\xc5\x82a Archanio\xc5\x82a, bractwo_NEWLINE_R\xc3\xb3\xc5\xbca\xc5\x84ca \xc5\x9bw. dla niewiast, bractwo \xc5\x9bw. Franciszka, znane jako bractwo wstrzemi\xc4\x99\xc5\xbaliwo\xc5\x9bci, bractwo \xc5\x9bw. Kazimierza, a tak\xc5\xbce bractwa m\xc5\x82odzie\xc5\x84c\xc3\xb3w i panien. Kiedy jeszcze nie uko\xc5\x84czono budowy, biskup Baltes wyznaczy\xc5\x82 dla Radomia polskiego proboszcza, ks. J\xc3\xb3zefa Musielewicza (lub Mu\xc5\x9blewicza). Prac\xc4\x99 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 w okresie adwentowym 1873. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 nie by\xc5\x82 jeszcze wyko\xc5\x84czony, wi\xc4\x99c pierwsz\xc4\x85 msz\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99t\xc4\x85 nowy kap\xc5\x82an odprawi\xc5\x82 w domu Micha\xc5\x82a Madaja. Zamieszka\xc5\x82 w koszarach. Na pocz\xc4\x85tku 1874 kolej Illinois Central podarowa\xc5\x82a pi\xc4\x99\xc4\x87 akr\xc3\xb3w ziemi w pobli\xc5\xbcu tor\xc3\xb3w, na po\xc5\x82udnie od stacji z przeznaczeniem na radomski cmentarz. Pocz\xc4\x85tkowo miejsce pokryte by\xc5\x82o lasem, kt\xc3\xb3ry wykarczowano za czas\xc3\xb3w ks. Gieryka._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie, dzi\xc4\x99ki staraniom ks. Wo\xc5\x82\xc5\x82owskiego, w s\xc4\x85siedztwie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a wybudowano dwupi\xc4\x99trowy budynek przeznaczony na wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99. Wed\xc5\x82ug jego plan\xc3\xb3w, w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci mia\xc5\x82a przekszta\xc5\x82ci\xc4\x87 si\xc4\x99 w seminarium duchowne. Zak\xc5\x82ada\xc5\x82, \xc5\xbce radomska kolonia rozro\xc5\x9bnie si\xc4\x99 szybko i nast\xc4\x85pi dynamiczny rozw\xc3\xb3j kolegium. Zniech\xc4\x99cony niepowodzeniem kap\xc5\x82an opu\xc5\x9bci\xc5\x82 Radom jesieni\xc4\x85 1877. W 1887 biskup Baltes z Alton przekaza\xc5\x82 parafi\xc4\x99 w r\xc4\x99ce oo. franciszkan\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy sprawowali rz\xc4\x85dy do 1914. Pod kierunkiem o. Dezyderiusza przekszta\xc5\x82cono \xc3\xb3wczesn\xc4\x85 dwupi\xc4\x99trow\xc4\x85 plebani\xc4\x99 na dom mieszkalny. W 1895 z inicjatywy o. \xc5\x81ukasza wybudowano murowany z ceg\xc5\x82y dom parafialny. Jednocze\xc5\x9bnie wzniesiono jednopi\xc4\x99trow\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 o 2 klasach. Po wybudowaniu nowe ten pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 sto\xc5\x82\xc3\xb3wki i sypialni._NEWLINE_W 1880 obok szko\xc5\x82y postawiono dwupi\xc4\x99trowy drewniany dom dla zakonnic. Nast\xc4\x99pnego roku sprowadzono do Radomia Siostry Notre Dame z Milwaukee do prowadzenia miejscowej dydaktyki. Nied\xc5\x82ugo potem, za czas\xc3\xb3w probostwa o. Urbana Stanowskiego, podmurowano kamieniami i rozbudowano radomski ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 o transept, sanktuarium i wie\xc5\xbc\xc4\x99. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dwa wi\xc4\x99ksze dzwony._NEWLINE_W 1885 wybudowano now\xc4\x85 dwupi\xc4\x99trow\xc4\x85 plebani\xc4\x99 murowan\xc4\x85, a 3 lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej now\xc4\x85 dwupi\xc4\x99trow\xc4\x85 szko\xc5\x82\xc4\x99 murowan\xc4\x85 z czerwonej ceg\xc5\x82y. W 1901 wybudowany zosta\xc5\x82 dom dla si\xc3\xb3str, murowany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z ceg\xc5\x82y. Dotychczasowy przeznaczono jako sypialni\xc4\x99 i sto\xc5\x82\xc3\xb3wk\xc4\x99 dla miejscowych uczni\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nOstatnie lata Turczyna\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu wojny secesyjnej gen. Jan Bazyli Turczyn, nie b\xc4\x99d\xc4\x85c rodowitym Amerykaninem, przez d\xc5\x82ugi czas nie otrzymywa\xc5\x82 \xc5\xbcadnej pensji. Nie maj\xc4\x85c pracy ani wi\xc4\x99kszych oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci utrzymywa\xc5\x82 si\xc4\x99 z darowizn od przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82. Jak opisuje monografia miejscowej parafii, \xe2\x80\x9ew m\xc5\x82odszym wieku Turczyn znany by\xc5\x82 z hojno\xc5\x9bci w u\xc5\xbcywaniu pieni\xc4\x99dzy, kt\xc3\xb3ra czasami dochodzi\xc5\x82a niemal do rozrzutno\xc5\x9bci. Dopom\xc3\xb3g\xc5\x82 on te\xc5\xbc niejednemu Polakowi w potrzebie. Na staro\xc5\x9b\xc4\x87 popad\xc5\x82 on w n\xc4\x99dz\xc4\x99\xe2\x80\x9d. Zmar\xc5\x82 18 czerwca 1901. W tym czasie jego \xc5\xbcona znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 pod opiek\xc4\x85 Polek mieszkaj\xc4\x85cych w s\xc4\x85siedztwie Radomia. Zmar\xc5\x82a 17 lipca 1904. Ich cia\xc5\x82a pochowano na cmentarzu rz\xc4\x85dowym w Mound City. Nie pozostawili po sobie \xc5\xbcadnych potomk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNowy ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nStary ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 by\xc5\x82 za ma\xc5\x82y, by pomie\xc5\x9bci\xc4\x87 wiernych na jednej mszy \xc5\x9bwi\xc4\x99tej w niedziel\xc4\x99. Ponadto z powodu s\xc5\x82abych fundament\xc3\xb3w \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia zacz\xc4\x99\xc5\x82a niszcze\xc4\x87._NEWLINE_Pod koniec 1914, po odbytej naradzie z komitetem budowlanym przy parafii, budow\xc4\x99 nowego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a powierzono firmie Frein Masonry and Construction Co. Jednak, ze wzgl\xc4\x99du na wi\xc4\x99ksze koszty ni\xc5\xbc przewidziano, przek\xc5\x82adano rozpocz\xc4\x99cie prac z roku na rok. Dopiero w 1921 biskup diecezji Belleville zezwoli\xc5\x82 na budow\xc4\x99 fundamentu i suteren. 4 grudnia 1922 odprawianie nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw ko\xc5\x9bcielnych przeniesiono do podpiwniczenia. Stary budynek pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 pracowni dla budowy nowego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. W listopadzie 1923 zosta\xc5\x82 rozebrany. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budulcu sprzedano na publicznej licytacji, a reszt\xc4\x99 u\xc5\xbcyto jako materia\xc5\x82 dla wznoszonej \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni. Budow\xc4\x99 uko\xc5\x84czono 29 wrze\xc5\x9bnia 1924.\n_START_SECTION_\nRadom wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie\n_START_PARAGRAPH_\nDzi\xc5\x9b Radom to niewielka miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87, kt\xc3\xb3rej populacja stopniowo si\xc4\x99 kurczy i starzeje. M\xc5\x82odzi ludzi wyje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85 pracowa\xc4\x87 w inne cz\xc4\x99\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w ma korzenie z okolic polskiego Radomia.\n_START_SECTION_\nSpo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci zamieszkuje ludno\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzenia polskiego (okolice Radomia). Do tej pory mieszka\xc5\x84cy przywi\xc4\x85zuj\xc4\x85 wag\xc4\x99 do kultu polskich tradycji i zwyczaj\xc3\xb3w. Wsp\xc3\xb3lnie ze Zwi\xc4\x85zkiem Klub\xc3\xb3w Polskich obchodz\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne \xc5\x9bwi\xc4\x99ta. Uczestnicz\xc4\x85 w polskich paradach w Radomiu i okolicach. Pocz\xc4\x85tkowo j\xc4\x99zykiem dominuj\xc4\x85cym by\xc5\x82 polski a\xc5\xbc do wprowadzenia angielskiego za po\xc5\x9brednictwem telewizji w latach 50. XX wieku._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wnym miejscem kultu religijnego dla katolik\xc3\xb3w jest ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Micha\xc5\x82a Archanio\xc5\x82a.\n_START_SECTION_\nAdministracja\n_START_PARAGRAPH_\nW sk\xc5\x82ad samorz\xc4\x85du lokalnego Radomia wchodzi 9 powiernik\xc3\xb3w: prezydent, urz\xc4\x99dnik, skarbnik i pozostali cz\xc5\x82onkowie. Prezydentem jest Denise Liggett.'