b"\n_START_ARTICLE_\nGeografia Brytyjskiego Terytorium Oceanu Indyjskiego\n_START_PARAGRAPH_\nBrytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego jest wyspiarskim terytorium b\xc4\x99d\xc4\x85cym posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 Wielkiej Brytanii. Terytorium to le\xc5\xbcy w centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Oceanu Indyjskiego, mniej wi\xc4\x99cej w po\xc5\x82owie odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzy Afryk\xc4\x85, a Australi\xc4\x85, tradycyjnie zaliczane jednak do Azji. Wyspy te charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 nizinnym krajobrazem i tropikalnym klimatem.\n_START_SECTION_\nPowierzchnia i skrajne punkty\n_START_PARAGRAPH_\nPowierzchnia \xe2\x80\x93 l\xc4\x85dowa wynosi 60 km\xc2\xb2, powierzchnia wraz z wodami to 54,4 tys. km\xc2\xb2._NEWLINE_Skrajne punkty: p\xc3\xb3\xc5\x82nocny 5\xc2\xb015'S, po\xc5\x82udniowy 7\xc2\xb042'S, zachodni 70\xc2\xb050'E, wschodni 72\xc2\xb030'E. Wyspy le\xc5\xbc\xc4\x85 oko\xc5\x82o 500 km na po\xc5\x82udnie od Malediw\xc3\xb3w i tradycyjnie zalicza si\xc4\x99 je do Azji._NEWLINE_Linia brzegowa \xe2\x80\x93 698 km\n_START_SECTION_\nBudowa geologiczna i rze\xc5\xbaba\n_START_PARAGRAPH_\nBrytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego obejmuje archipelag wysp Czagos, sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z pi\xc4\x99ciu grup wysp. \xc5\x81\xc4\x85cznie wszystkich wysp koralowych i atoli jest ponad 2 300. Wszystkie wyspy cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 niskim i piaszczystym wybrze\xc5\xbcem. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 wysp\xc4\x85 jest Diego Garcia o powierzchni 44 km\xc2\xb2._NEWLINE_Wyspy le\xc5\xbc\xc4\x85 na oceanicznym grzbiecie \xe2\x80\x93 Grzbiet Malediwski i s\xc4\x85 pochodzenia koralowego, zbudowane z wapieni i osad\xc3\xb3w koralowych. Wyspy s\xc4\x85 p\xc5\x82askie i wybitnie nizinne, gdzie \xc5\x9brednia wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 nad poziomem morza wynosi jedynie kilka metr\xc3\xb3w. Najwy\xc5\xbcszy punkt le\xc5\xbc\xc4\x85cy na Diego Garcia ma 15 m n.p.m.\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nBrytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego le\xc5\xbcy w strefie klimatu r\xc3\xb3wnikowego wilgotnego, gdzie na klimat maj\xc4\x85 wp\xc5\x82yw wiatry monsunowe i wiej\xc4\x85ce z po\xc5\x82udniowego wschodu pasaty, kt\xc3\xb3re \xc5\x82agodz\xc4\x85 temperatury. Przebieg temperatur typowy dla klimatu r\xc3\xb3wnikowego, gdzie \xc5\x9brednia roczna wynosi 28\xc2\xa0\xc2\xb0C. Roczne i dobowe amplitudy s\xc4\x85 niewielkie. Opady nie s\xc4\x85 niskie w por\xc3\xb3wnaniu ze stref\xc4\x85 r\xc3\xb3wnikow\xc4\x85. Wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 to po pierwsze z monsunowym charakterem regionu i z brakiem obszar\xc3\xb3w wysoko po\xc5\x82o\xc5\xbconych, kt\xc3\xb3re wymusza\xc5\x82yby ruchy wznosz\xc4\x85ce powietrza. Przez ca\xc5\x82y rok utrzymuje si\xc4\x99 wysoka wilgotno\xc5\x9b\xc4\x87 powietrza i nas\xc5\x82onecznienie.\n_START_SECTION_\nWody\n_START_PARAGRAPH_\nNa wyspach Brytyjskiego Terytorium Oceanu Indyjskiego wody powierzchniowe s\xc4\x85 bardzo ubogie. Wielko\xc5\x9b\xc4\x87 wysp, p\xc5\x82aski teren i niewielkie opady sprawiaj\xc4\x85, \xc5\xbce nie istnieje tam sta\xc5\x82a sie\xc4\x87 rzeczna. Wody, zar\xc3\xb3wno powierzchniowe jak i gruntowe s\xc4\x85 zasolone ze wzgl\xc4\x99du na blisko\xc5\x9b\xc4\x87 morza.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nSzata ro\xc5\x9blinna na najwi\xc4\x99kszej wyspie jest w znacznym stopniu zdegradowana. Mniejsze wyspy cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 dobrze zachowan\xc4\x85 ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85. Naturaln\xc4\x85 formacj\xc4\x99 stanowi\xc4\x85 zaro\xc5\x9bla i lasy strefy oko\xc5\x82or\xc3\xb3wnikowej. S\xc4\x85 to przede wszystkim r\xc3\xb3\xc5\xbcne gatunki palm, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie kokosowych i filaos\xc3\xb3w. Na wyspach wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 paprocie i 41 gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin kwiatowych W wodach przybrze\xc5\xbcnych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 rafy koralowe. Na niekt\xc3\xb3rych wyspach wybrze\xc5\xbce jest miejscami poro\xc5\x9bni\xc4\x99te mangrowcami._NEWLINE_Brak du\xc5\xbcych ssak\xc3\xb3w, liczne s\xc4\x85 zwierz\xc4\x99ta drobne prowadz\xc4\x85ce wodno-l\xc4\x85dowych tryb \xc5\xbcycia. S\xc4\x85 to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wie do kt\xc3\xb3rych zaliczy\xc4\x87 nale\xc5\xbcy m.in. \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wie zielone, a tak\xc5\xbce liczne skorupiaki jak np. kraby palmowe Liczne s\xc4\x85 te\xc5\xbc ptaki morskie, gdzie w regionie tym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 33 gatunki tych zwierz\xc4\x85t."