b'\n_START_ARTICLE_\nOrder Kr\xc3\xb3lewski Serafin\xc3\xb3w\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nDawniej zwany potocznie \xe2\x80\x9eb\xc5\x82\xc4\x99kitn\xc4\x85 wst\xc4\x99g\xc4\x85\xe2\x80\x9d (Det bl\xc3\xa5a bandet) Order Serafin\xc3\xb3w ustanowiony zosta\xc5\x82 w dniu 73 urodzin kr\xc3\xb3la Fryderyka I z dynastii heskiej 23 kwietnia 1748. Jednocze\xc5\x9bnie z powo\xc5\x82aniem do \xc5\xbcycia Orderu Serafin\xc3\xb3w Fryderyk I stworzy\xc5\x82 tzw. system orderowy, do kt\xc3\xb3rego nale\xc5\xbca\xc5\x82y opr\xc3\xb3cz Serafina Kr\xc3\xb3lewski Order Gwiazdy Polarnej i Kr\xc3\xb3lewski Order Miecza. Oznacza\xc5\x82o to, \xc5\xbce nosiciel Orderu Serafin\xc3\xb3w mia\xc5\x82 prawo do tytu\xc5\x82u: \xe2\x80\x9eKawaler i Komtur Orderu Jego Kr\xc3\xb3lewskiej Mo\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d (Riddare och kommend\xc3\xb6r av Kungliga Majest\xc3\xa4ts Orden, skr\xc3\xb3t: RoKavKMO) i posiada\xc5\x82 jednocze\xc5\x9bnie Wielki Krzy\xc5\xbc Gwiazdy Polarnej i Miecza, lub na odwr\xc3\xb3t, \xc5\xbce szwedzki poddany m\xc3\xb3g\xc5\x82 otrzyma\xc4\x87 Order Serafina tylko wtedy, je\xc5\x9bli ju\xc5\xbc posiada\xc5\x82 Wielki Krzy\xc5\xbc Miecza lub Gwiazdy Polarnej. Przepisy te pozosta\xc5\x82y niezmienione do 1975._NEWLINE_Przy ustanowieniu orderu stworzono legend\xc4\x99 o jego wielowiekowej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 mia\xc5\x82 by\xc4\x87 ustanowiony w \xc5\x9bredniowieczu przez kr\xc3\xb3la Magnusa I \xe2\x80\x93 i ograniczono liczb\xc4\x99 szwedzkich kawaler\xc3\xb3w do 24 (nie licz\xc4\x85c kr\xc3\xb3lewicz\xc3\xb3w) i cudzoziemskich do 8, co p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zmieniono na 32 szwedzkich i nieograniczon\xc4\x85 liczb\xc4\x99 cudzoziemskich. Szwedzkim poddanym order nadawany by\xc5\x82 tylko wtedy, je\xc5\x9bli piastowali wysokie funkcje pa\xc5\x84stwowe, w armii posiadali co najmniej rang\xc4\x99 genera\xc5\x82a lejtnanta, a w ko\xc5\x9bciele urz\xc4\x85d biskupa. W wypadku cudzoziemc\xc3\xb3w nadawano order tylko g\xc5\x82owom pa\xc5\x84stwa oraz czasami nast\xc4\x99pcom tronu. Kr\xc3\xb3lewicze szwedzcy otrzymywali Serafina poprzez narodziny (wk\xc5\x82adano go do ko\xc5\x82yski), ale nosi\xc4\x87 go mogli dopiero po konfirmacji, czyli od ok. 15 roku \xc5\xbcycia, i tracili go po wyst\xc4\x85pieniu z domu panuj\xc4\x85cego, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82o konieczne przy ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwach z kobietami krwi niekr\xc3\xb3lewskiej. Dopiero statuty z 1902 nada\xc5\x82y tak\xc5\xbce kr\xc3\xb3lowej prawo noszenia Orderu Serafin\xc3\xb3w, ale nie dopu\xc5\x9bci\xc5\x82y kobiet jako cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci orderowej, co sta\xc5\x82o si\xc4\x99 dopiero w 1952, z tytu\xc5\x82em: \xe2\x80\x9eCz\xc5\x82onek i komtur Order\xc3\xb3w JKM\xe2\x80\x9d (Ledamot och kommend\xc3\xb6r av Kungliga Majest\xc3\xa4ts Orden, skr\xc3\xb3t: LoKavKMO), kt\xc3\xb3ry przys\xc5\x82ugiwa\xc5\x82 tak\xc5\xbce duchownym, odznaczonym Orderem Serafin\xc3\xb3w._NEWLINE_Kawalerowie orderu mieli obowi\xc4\x85zek pracowa\xc4\x87 par\xc4\x99 dni w roku jako piel\xc4\x99gniarze w renomowanym Szpitalu Serafin\xc3\xb3w (Serafimerlasarettet) w Sztokholmie lub darowywa\xc4\x87 \xc5\x9brodki finansowe na jego utrzymanie. Do 1820 chowano kawaler\xc3\xb3w Serafina w sztokholmskiej \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni Riddarholmskyrkan, gdzie spoczywaj\xc4\x85 tak\xc5\xbce wszyscy kr\xc3\xb3lowie od Gustawa II Adolfa (Lwa P\xc3\xb3\xc5\x82nocy) do Gustawa V. W dniu pogrzebu kawalera orderu, szwedzkiego czy zagranicznego, do dzi\xc5\x9b od 12 do 13 dzwoni si\xc4\x99 w dzwony tego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a (jedynym wyj\xc4\x85tkiem by\xc5\x82 Nicolae Ceau\xc5\x9fescu). Herby wszystkich kawaler\xc3\xb3w s\xc4\x85 zawieszane w tym\xc5\xbce ko\xc5\x9bciele, w wypadku nieszlacheckich kawaler\xc3\xb3w szwedzcy heraldycy pa\xc5\x84stwowi tworz\xc4\x85 im herb (jak np. w wypadku Lecha Wa\xc5\x82\xc4\x99sy \xe2\x80\x93 dr Adam Heymowski)._NEWLINE_Nowa konstytucja z 1975 znios\xc5\x82a nadawanie order\xc3\xb3w obywatelom szwedzkim. Od tej pory ka\xc5\xbcdy, b\xc4\x85d\xc5\xba minister b\xc4\x85d\xc5\xba genera\xc5\x82 czy sprz\xc4\x85taczka mo\xc5\xbce po 30 latach nieskazitelnej s\xc5\x82u\xc5\xbcby pa\xc5\x84stwowej otrzyma\xc4\x87 tylko z\xc5\x82oty medal \xe2\x80\x9eZa pilno\xc5\x9b\xc4\x87 i wierno\xc5\x9b\xc4\x87 w s\xc5\x82u\xc5\xbcbie pa\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9d (F\xc3\xb6r nit och trohet i rikets tj\xc3\xa4nst). Cz\xc5\x82onkowie rodziny kr\xc3\xb3lewskiej nadal otrzymuj\xc4\x85 Order Serafina poprzez narodziny, ale nosi\xc4\x87 go mog\xc4\x85 od chwili uzyskanie pe\xc5\x82noletnio\xc5\x9bci w 18 roku \xc5\xbcycia, poza tym nadawany jest wy\xc5\x82\xc4\x85cznie zagranicznym g\xc5\x82owom pa\xc5\x84stwa, \xc5\x82\xc4\x85cznie z tytu\xc5\x82em: \xe2\x80\x9eKawaler Orderu Serafin\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d (Riddare av Serafimerorden, skr\xc3\xb3t: RSerafO). Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d Szwed\xc3\xb3w posiada go obecnie tylko dziesi\xc4\x99\xc4\x87 os\xc3\xb3b, kr\xc3\xb3l Karol XVI Gustaw i jego rodzina oraz by\xc5\x82y marsza\xc5\x82ek dworu kr\xc3\xb3lewskiego Sten Rudholm (ur. 1918).\n_START_SECTION_\nInsygnia\n_START_PARAGRAPH_\nPewne elementy insygni\xc3\xb3w Orderu Serafin\xc3\xb3w pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 du\xc5\xbco wcze\xc5\x9bniej przed jego ustanowieniem w \xc5\x82a\xc5\x84cuchach noszonych przez poszczeg\xc3\xb3lnych kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w: \xc5\x82a\xc5\x84cuchu Orderu Salwatora (Zbawiciela) noszonym przez Eryka XIV, orderu Agnus Dei Jana III, orderu Jehowy kr\xc3\xb3la Karola IX oraz \xc5\x82a\xc5\x84cucha Orderu Jezusa kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Karola X Gustawa i Karola XI, by\xc5\x82y to jednak dekoracje noszone wy\xc5\x82\xc4\x85cznie przez monarch\xc3\xb3w i nigdy nie otrzyma\xc5\x82y statut\xc3\xb3w, a wi\xc4\x99c nie mog\xc4\x85 by\xc4\x87 uwa\xc5\xbcane za ordery._NEWLINE_Insygnia jednoklasowego Orderu Serafin\xc3\xb3w to krzy\xc5\xbc, gwiazda oraz \xc5\x82a\xc5\x84cuch. Krzy\xc5\xbc, du\xc5\xbcych rozmiar\xc3\xb3w krzy\xc5\xbc malta\xc5\x84ski jest emaliowany na bia\xc5\x82o ze z\xc5\x82otym brzegiem i ozdobiony z\xc5\x82otymi g\xc5\x82owami serafin\xc3\xb3w (z widocznymi trzema parami skrzyde\xc5\x82) mi\xc4\x99dzy ramionami. Emaliowany na niebiesko medalion awersu nosi inicja\xc5\x82y IHS (Iesus Hominum Salvator), uwie\xc5\x84czone bia\xc5\x82ym krzy\xc5\xbcem \xc5\x82aci\xc5\x84skim i otoczone trzema z\xc5\x82otymi koronami Szwed\xc3\xb3w, Got\xc3\xb3w i Wandal\xc3\xb3w (dawny tytu\xc5\x82 kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Szwecji do 1971: Suecorum, Gothorum, Vandalorum Rex). Pod inicja\xc5\x82ami IHS znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 podobizny trzech z\xc5\x82otych gwo\xc5\xbadzi z krzy\xc5\xbca Chrystusowego. Na ramionach krzy\xc5\xbca orderowego medalion awersu otoczony jest krzy\xc5\xbcami patriarchalnymi. W medalionie rewersu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 inicja\xc5\x82y FRS (Fridericus Rex Sueciae). Krzy\xc5\xbc orderowy zawieszony jest na z\xc5\x82otej koronie kr\xc3\xb3lewskiej i noszony na jasnoniebieskiej wst\xc4\x99dze z prawego ramienia na lewy bok. Gwiazda orderu to du\xc5\xbcy srebrny krzy\xc5\xbc malta\xc5\x84ski z g\xc5\x82owami serafin\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy ramionami i identycznym z awersem medalionem \xc5\x9brodkowym. Noszona jest na lewej piersi. Do ok. 1860 gwiazdy by\xc5\x82y haftowane. I krzy\xc5\xbc i gwiazd\xc4\x99 nadawano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z brylantami._NEWLINE_Rzadko \xe2\x80\x93 tylko na rozkaz JKM \xe2\x80\x93 noszony \xc5\x82a\xc5\x84cuch orderowy, na kt\xc3\xb3rym zawieszony jest krzy\xc5\xbc, sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z jedenastu z\xc5\x82otych g\xc5\x82\xc3\xb3wek serafin\xc3\xb3w i jedenastu emaliowanych na niebiesko krzy\xc5\xbcy patriarchalnych. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d cudzoziemc\xc3\xb3w otrzymywa\xc5\x82y go tylko g\xc5\x82owy koronowane.\n_START_SECTION_\nMedal Serafin\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nDo orderu nale\xc5\xbcy nies\xc5\x82ychanie rzadki (od 1748 nadany mo\xc5\xbce cztery razy) z\xc5\x82oty Medal Serafin\xc3\xb3w (Serafimermedaljen). Awers medalu pokazuje popiersie Fryderyka I otoczone napisem: Fridericus D.G. Rex Sueciae, rewers \xc5\x82a\xc5\x84cuch Orderu otoczony napisem: Procederes Cum Principe Nectit 1748. Wewn\xc4\x85trz \xc5\x82a\xc5\x84cucha znajduje si\xc4\x99 napis: Ordo Eq. Seraphim Restauratus Natali Regis LXXIII. Medal zawieszony jest na o\xc5\x9bmiu z\xc5\x82otych \xc5\x82a\xc5\x84cuszkach , noszony na lewej piersi i nadawany za nies\xc5\x82ychanie wybitne zas\xc5\x82ugi przy opiece nad chorymi i ubogimi. W ci\xc4\x85gu ca\xc5\x82ego XX w. medal otrzyma\xc5\x82y tylko dwie osoby: Elsa Br\xc3\xa4ndstr\xc3\xb6m i Lisbeth Palme, wdowa po Olofie Palme (1993). W 1974 medal unikn\xc4\x85\xc5\x82 kasacji order\xc3\xb3w i zosta\xc5\x82 oddany do bezpo\xc5\x9bredniej dyspozycji kr\xc3\xb3la. Przy nadaniach nadal s\xc4\x85 u\xc5\xbcywane egzemplarze medalu z czas\xc3\xb3w Fryderyka I._NEWLINE_Insygnia Orderu i Medalu Serafin\xc3\xb3w podlegaj\xc4\x85 zwrotowi do kapitu\xc5\x82y po \xc5\x9bmierci odznaczonego.'