b"\n_START_ARTICLE_\nLolita\n_START_SECTION_\nPierwsze reakcje na powie\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo Lolita, wydana w ma\xc5\x82o znanym wydawnictwie w Pary\xc5\xbcu, nie by\xc5\x82a recenzowana w powa\xc5\xbcnych czasopismach. Burza rozp\xc4\x99ta\xc5\x82a si\xc4\x99 w Wielkiej Brytanii po publikacji w \xc5\x9bwi\xc4\x85tecznym numerze \xe2\x80\x9eSunday Timesa\xe2\x80\x9d z 1955 roku wypowiedzi Grahama Greena, kt\xc3\xb3ry uzna\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 za jedn\xc4\x85 z trzech najwybitniejszych powie\xc5\x9bci roku. W odpowiedzi na to John Gordon, redaktor \xe2\x80\x9eSunday Express\xe2\x80\x9d zamie\xc5\x9bci\xc5\x82 swoj\xc4\x85 polemik\xc4\x99 z t\xc4\x85 wypowiedzi\xc4\x85, uznaj\xc4\x85c Lolit\xc4\x99 za \xe2\x80\x9eniepohamowan\xc4\x85 pornografi\xc4\x99\xe2\x80\x9d, za kt\xc3\xb3r\xc4\x85 autor powinien trafi\xc4\x87 do wi\xc4\x99zienia. Informacje o tym sporze dotar\xc5\x82y do USA za spraw\xc4\x85 felietonu Harveya Brita, opublikowanego w \xe2\x80\x9eNew York Times Book Review\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rym pisze on o tajemniczej powie\xc5\x9bci budz\xc4\x85cej kontrowersje w Wielkiej Brytanii. Po otrzymaniu wielu list\xc3\xb3w od zaintrygowanych czytelnik\xc3\xb3w Brit ujawni\xc5\x82 w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym felietonie z 11 marca nazwisko autora. Zainteresowanie Lolit\xc4\x85 wzrasta\xc5\x82o, wielkim mi\xc5\x82o\xc5\x9bnikiem powie\xc5\x9bci by\xc5\x82 m.in. Raymond Queneau.\n_START_SECTION_\nL'affaire Lolita\n_START_PARAGRAPH_\nOkre\xc5\x9blenie \xe2\x80\x9el'affaire Lolita\xe2\x80\x9d odnosi si\xc4\x99 do problem\xc3\xb3w, jakie spotka\xc5\x82y powie\xc5\x9b\xc4\x87 Nabokova na francuskim rynku wydawniczym. W grudniu 1955 roku francuskie Ministerstwo Spraw Wewn\xc4\x99trznych zakaza\xc5\x82o rozpowszechniania Lolity i dwudziestu czterech innych ksi\xc4\x85\xc5\xbcek opublikowanych w Olympia Press. Jednym z powod\xc3\xb3w wydania takiej decyzji by\xc5\x82y naciski rz\xc4\x85du Wielkiej Brytanii, zwi\xc4\x85zane z masowym przewo\xc5\xbceniem do Anglii egzemplarzy tych publikacji. Girodias wkroczy\xc5\x82 na drog\xc4\x99 s\xc4\x85dow\xc4\x85 w obronie wolno\xc5\x9bci s\xc5\x82owa. Sprawa odby\xc5\x82a si\xc4\x99 bez udzia\xc5\x82u Nabokova, kt\xc3\xb3ry obawia\xc5\x82 si\xc4\x99 uwik\xc5\x82ania w mi\xc4\x99dzynarodowy proces. Zakaz cofni\xc4\x99to w 1956 roku, a w 1957 Girodias wyda\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 L'affaire \xe2\x80\x9eLolita\xe2\x80\x9d, zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 m.in. fragmenty powie\xc5\x9bci i artyku\xc5\x82y o niej, oraz jego w\xc5\x82asny artyku\xc5\x82 dotycz\xc4\x85cy wolno\xc5\x9bci s\xc5\x82owa. Tytu\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbcki pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 odt\xc4\x85d jako okre\xc5\x9blenie ca\xc5\x82ej sprawy.\n_START_SECTION_\nWydanie ameryka\xc5\x84skie\n_START_PARAGRAPH_\nKontrowersje wok\xc3\xb3\xc5\x82 Lolity powodowa\xc5\x82y du\xc5\xbce zapotrzebowanie na t\xc4\x99 powie\xc5\x9b\xc4\x87 w\xc5\x9br\xc3\xb3d ameryka\xc5\x84skich czytelnik\xc3\xb3w. Zanim ksi\xc4\x85\xc5\xbcka ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 w USA egzemplarze wydane przez Olympia Press by\xc5\x82y przemycane przez granic\xc4\x99, ksi\xc4\x85\xc5\xbcki nie skonfiskowane przez celnik\xc3\xb3w osi\xc4\x85ga\xc5\x82y do\xc5\x9b\xc4\x87 du\xc5\xbce ceny na rynku (do osi\xc4\x85gania zysk\xc3\xb3w na przemycanych egzemplarzach Lolity przyznawa\xc5\x82a si\xc4\x99 m.in. Ana\xc3\xafs Nin). Oczekiwanie na ameryka\xc5\x84skie wydanie przed\xc5\x82u\xc5\xbca\xc5\x82y spory o prawa autorskie i udzia\xc5\x82 w zyskach pomi\xc4\x99dzy Nabokovem i Girodiasem. Ksi\xc4\x85\xc5\xbcka ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 w USA dopiero 18 sierpnia 1958 roku, nak\xc5\x82adem wydawnictwa G.P. Putnam's Sons. Pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 wiele pochlebnych recenzji (m.in. w \xe2\x80\x9eNew York Times Book Reviev\xe2\x80\x9d), ale te\xc5\xbc takich, w kt\xc3\xb3rych powie\xc5\x9b\xc4\x87 uznawano za pornograficzn\xc4\x85 (np. w \xe2\x80\x9eThe New York Times\xe2\x80\x9d). Ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 komentowa\xc5\x82o \xc5\xbcyczliwie wielu artyst\xc3\xb3w, m.in. Dorothy Parker, Graham Greene i William Styron, cieszy\xc5\x82a si\xc4\x99 te\xc5\xbc du\xc5\xbcym powodzeniem czytelniczym \xe2\x80\x93 w ci\xc4\x85gu trzech tygodni od premiery sprzedano ponad sto tysi\xc4\x99cy egzemplarzy Lolity.\n_START_SECTION_\nPrzek\xc5\x82ad rosyjski\n_START_PARAGRAPH_\nNabokov sam prze\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Lolit\xc4\x99 na j\xc4\x99zyk rosyjski. T\xc5\x82umaczenie zaj\xc4\x99\xc5\x82o mu p\xc3\xb3\xc5\x82 roku, zako\xc5\x84czy\xc5\x82 je w marcu 1965. Ukaza\xc5\x82o si\xc4\x99 w Nowym Jorku w wydawnictwie Phaedra w 1967 roku. W wywiadach Nabokov narzeka\xc5\x82 na niedostateczn\xc4\x85 bieg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 swojej ruszczyzny, kt\xc3\xb3ra nie pozwoli\xc5\x82a mu stworzy\xc4\x87 zadowalaj\xc4\x85cego przek\xc5\x82adu, ale recenzenci powitali rosyjsk\xc4\x85 wersj\xc4\x99 Lolity z du\xc5\xbcym entuzjazmem. Np. krytyk emigracyjny W\xc5\x82adimir Weidle podkre\xc5\x9bla\xc5\x82 ogromn\xc4\x85 rol\xc4\x99 t\xc5\x82umaczenia Lolity w rozwoju rosyjskiego j\xc4\x99zyka literackiego. Opublikowano te\xc5\xbc osobny s\xc5\x82ownik dwuj\xc4\x99zyczny, po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony powie\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 English-Russian Dictionary of Nabokov's \xe2\x80\x9eLolita\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nStreszczenie fabu\xc5\x82y\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku powie\xc5\x9bci umieszczono fikcyjn\xc4\x85 przedmow\xc4\x99 doktora filozofii Johna Raya Juniora, napisan\xc4\x85 rzekomo w 1955 roku. Stwierdza on, \xc5\xbce Lolita zosta\xc5\x82a napisana przez m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x99 o pseudonimie Humbert Humbert, kr\xc3\xb3tko przed tym, zanim 16 listopada 1952 roku zmar\xc5\x82 na zawa\xc5\x82 serca, oczekuj\xc4\x85c w wi\xc4\x99zieniu na proces. Powie\xc5\x9b\xc4\x87 ma stanowi\xc4\x87 autobiografi\xc4\x99 Humberta._NEWLINE_Humbert Humbert, bohater i narrator powie\xc5\x9bci, urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Pary\xc5\xbcu w 1910 roku. Po uko\xc5\x84czeniu studi\xc3\xb3w pracowa\xc5\x82 jako nauczyciel j\xc4\x99zyka angielskiego i redagowa\xc5\x82 podr\xc4\x99cznik akademicki do literatury. Dzieci\xc5\x84stwo sp\xc4\x99dzi\xc5\x82 na Riwierze Francuskiej, gdzie zakocha\xc5\x82 si\xc4\x99 z wzajemno\xc5\x9bci\xc4\x85 w swojej kole\xc5\xbcance, Annabel Leigh. Ta m\xc5\x82odzie\xc5\x84cza, niespe\xc5\x82niona fizycznie mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, przerwana przedwczesn\xc4\x85 \xc5\x9bmierci\xc4\x85 Annabel (spowodowan\xc4\x85 tyfusem), by\xc5\x82a by\xc4\x87 mo\xc5\xbce powodem, dla kt\xc3\xb3rego Humberta ogarn\xc4\x99\xc5\x82a erotyczna obsesja na punkcie pewnego typu ma\xc5\x82ych dziewczynek, w wieku od dziewi\xc4\x99ciu do czternastu lat, nazywanych przez niego \xe2\x80\x9enimfetkami\xe2\x80\x9d. Przed wybuchem drugiej wojny \xc5\x9bwiatowej bohater przenosi si\xc4\x99 z Pary\xc5\xbca do Nowego Jorku. W 1947 roku postanawia wprowadzi\xc4\x87 si\xc4\x99 do Ramsadale, ma\xc5\x82ego miasteczka w Nowej Anglii, gdzie m\xc3\xb3g\xc5\x82by w spokoju kontynuowa\xc4\x87 prace nad ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x85. Na miejscu okazuje si\xc4\x99, \xc5\xbce dom, w kt\xc3\xb3rym mia\xc5\x82 zamiar zamieszka\xc4\x87, uleg\xc5\x82 zniszczeniu podczas po\xc5\xbcaru, jest wi\xc4\x99c zmuszony szuka\xc4\x87 nowego lokum. Trafia do wdowy, Charlotty Haze, kt\xc3\xb3ra gotowa jest przyj\xc4\x85\xc4\x87 lokatora. Podczas ogl\xc4\x99dzin domu, Humbert poszukuje pretekstu, kt\xc3\xb3ry pozwoli\xc5\x82by mu wykr\xc4\x99ci\xc4\x87 si\xc4\x99 od wynajmu. Jednak pani Haze prowadzi go do ogrodu, w kt\xc3\xb3rym w\xc5\x82a\xc5\x9bnie opala si\xc4\x99 jej dwunastoletnia c\xc3\xb3rka Dolores (nazywana te\xc5\xbc Dolly, Lo, Lol\xc4\x85 i Lolit\xc4\x85). Humbert dostrzega w niej idealn\xc4\x85 nimfetk\xc4\x99, wcielenie swojej dawnej mi\xc5\x82o\xc5\x9bci, Annabel i b\xc5\x82yskawicznie podejmuje decyzj\xc4\x99 o wprowadzeniu si\xc4\x99 do Charlotty._NEWLINE_Wsp\xc3\xb3lne mieszkanie rozbudza nami\xc4\x99tno\xc5\x9b\xc4\x87 Humberta, kt\xc3\xb3ry nieustannie stara si\xc4\x99 znale\xc5\xba\xc4\x87 jakiekolwiek zast\xc4\x99pcze formy jej spe\xc5\x82nienia, poprzez najdrobniejszy kontakt fizyczny z Lolit\xc4\x85._NEWLINE_Kiedy Dolores wyje\xc5\xbcd\xc5\xbca na letni ob\xc3\xb3z, bohater otrzymuje list od jej matki, kt\xc3\xb3ra wyznaje mu mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i stawia ultimatum \xe2\x80\x93 ma si\xc4\x99 z ni\xc4\x85 o\xc5\xbceni\xc4\x87 lub natychmiast si\xc4\x99 wyprowadzi\xc4\x87. Pocz\xc4\x85tkowo przera\xc5\xbcony Humbert, zaczyna dostrzega\xc4\x87 urok sytuacji, w kt\xc3\xb3rej by\xc5\x82by ojczymem Lolity. W ko\xc5\x84cu odbywa si\xc4\x99 \xc5\x9blub. Charlotta jest nie\xc5\x9bwiadoma wstr\xc4\x99tu, jaki budzi w swoim nowym ma\xc5\x82\xc5\xbconku i jego po\xc5\xbc\xc4\x85dania do jej c\xc3\xb3rki, do czasu, a\xc5\xbc znajduje i czyta jego pami\xc4\x99tnik. Upokorzona i zszokowana, postanawia uciec razem z Lo, pisze wi\xc4\x99c list do Humberta, Lolity i surowej szko\xc5\x82y dla dziewcz\xc4\x85t, w kt\xc3\xb3rej zamierza umie\xc5\x9bci\xc4\x87 Dolores. Podczas rozmowy z Humbertem Charlotte nie wierzy jego zapewnieniom, \xc5\xbce dziennik jest tylko szkicem przysz\xc5\x82ej powie\xc5\x9bci i wybiega z domu, aby wys\xc5\x82a\xc4\x87 listy. Gdy przebiega przez ulic\xc4\x99 zostaje potr\xc4\x85cona przez samoch\xc3\xb3d i ginie na miejscu. Humbert niszczy listy._NEWLINE_Humbert odbiera Lolit\xc4\x99 z obozu, twierdz\xc4\x85c, \xc5\xbce jej matka jest powa\xc5\xbcnie chora i znajduje si\xc4\x99 w szpitalu. Zabiera dziewczynk\xc4\x99 do motelu \xe2\x80\x9eZakl\xc4\x99ci \xc5\x82owcy\xe2\x80\x9d, gdzie spotyka tajemniczego m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x99 (kt\xc3\xb3ry potem zostanie zidentyfikowany jako Claire Quilty), kt\xc3\xb3ry zdaje si\xc4\x99 zna\xc4\x87 jego plany wobec Lolity. Humbert podaje Dolores \xc5\x9brodki usypiaj\xc4\x85ce, maj\xc4\x85c nadziej\xc4\x99 na wykorzystanie \xc5\x9bpi\xc4\x85cej dziewczynki. Leki nie odnosz\xc4\x85 wi\xc4\x99kszego skutku, ale Lo sama uwodzi swojego ojczyma, kt\xc3\xb3ry przekonuje si\xc4\x99, \xc5\xbce nie jest jej pierwszym kochankiem \xe2\x80\x93 dziewczynka straci\xc5\x82a dziewictwo na letnim obozie. Po opuszczeniu hotelu Humbert m\xc3\xb3wi Lolicie, \xc5\xbce jej matka nie \xc5\xbcyje._NEWLINE_Humbert i Lolita podr\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85 po Stanach Zjednoczonych samochodem Charlotty, je\xc5\xbcd\xc5\xbc\xc4\x85 od jednej lokalnej atrakcji do kolejnej, od motelu do motelu. Bohater desperacko stara si\xc4\x99 utrzyma\xc4\x87 zainteresowanie dziewczynki podr\xc3\xb3\xc5\xbc\xc4\x85 i sob\xc4\x85, tymczasem coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej musi j\xc4\x85 przekupywa\xc4\x87 w zamian za erotyczne przys\xc5\x82ugi. W ko\xc5\x84cu osiedlaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w Beardsley, ma\xc5\x82ym miasteczku w Nowej Anglii. Humbert odgrywa rol\xc4\x99 ojca dziewczyny i posy\xc5\x82a j\xc4\x85 do prywatnej szko\xc5\x82y dla dziewcz\xc4\x85t. Jest zazdrosny i \xc5\x9bci\xc5\x9ble kontroluje wszystkie jej spotkania towarzyskie, stanowczo zabrania jej chodzenia na randki i udzia\xc5\x82u w prywatkach. Dopiero pod namow\xc4\x85 dyrektorki szko\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ra uwa\xc5\xbca go za surowego, konserwatywnego europejskiego rodzica, godzi si\xc4\x99 na udzia\xc5\x82 Lolity w szkolnym przedstawieniu, kt\xc3\xb3rego tytu\xc5\x82, Zakl\xc4\x99ci \xc5\x82owcy, jest taki sam, jak nazwa motelu, w kt\xc3\xb3rym Dolores i Humbert nocowali po raz pierwszy po \xc5\x9bmierci Charlotty._NEWLINE_Lolita jest zachwycona udzia\xc5\x82em w przedstawieniu. Twierdzi, \xc5\xbce jest chwalona przez autora sztuki, kt\xc3\xb3ry chwilowo przebywa w Beardsley. Dzie\xc5\x84 przed premier\xc4\x85 przedstawienia wybucha powa\xc5\xbcna k\xc5\x82\xc3\xb3tnia pomi\xc4\x99dzy Dolores a Humbertem; Lolita wybiega z domu. Kiedy bohater znajduje j\xc4\x85 kilka minut p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, Lo m\xc3\xb3wi mu, \xc5\xbce chce opu\xc5\x9bci\xc4\x87 miasteczko i zn\xc3\xb3w podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc4\x87 samochodem po kraju. Pocz\xc4\x85tkowo Humbert jest zachwycony, ale w czasie trwania podr\xc3\xb3\xc5\xbcy, staje si\xc4\x99 coraz bardziej podejrzliwy \xe2\x80\x93 nie opuszcza go poczucie, \xc5\xbce jest przez kogo\xc5\x9b \xc5\x9bledzony i, \xc5\xbce Lolita wie, kim ta osoba jest. Rzeczywi\xc5\x9bcie jedzie za nimi Claire Quilty \xe2\x80\x93 znajomy Charlotty, spokrewniony z dentyst\xc4\x85 w Ramsdale, autor sztuki, w kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82a wyst\xc4\x85pi\xc4\x87 Lolita. Jest, podobnie jak Humbert, pedofilem, wielbicielem nimfetek; \xc5\x9bledzi bohatera, aby zrealizowa\xc4\x87 zaplanowan\xc4\x85 wraz z Dolores ucieczk\xc4\x99. Podczas gdy Humbert staje si\xc4\x99 coraz bardziej podejrzliwy, Lolita powa\xc5\xbcnie choruje. Zostaje przewieziona do miejscowego szpitala, sk\xc4\x85d zostaje pewnej nocy wypisana przez \xe2\x80\x9ewujka\xe2\x80\x9d. Humbert, nie wiedz\xc4\x85c kim jest porywacz dziewczynki, rozpoczyna groteskow\xc4\x85 akcj\xc4\x99 poszukiwawcz\xc4\x85, polegaj\xc4\x85c\xc4\x85 na odwiedzaniu wszystkich moteli na trasie jego podr\xc3\xb3\xc5\xbcy z Lolit\xc4\x85 i odczytywaniu \xc5\xbcart\xc3\xb3w, gier s\xc5\x82ownych i obelg, kt\xc3\xb3re Quilty zaszyfrowa\xc5\x82 w ksi\xc4\x99gach go\xc5\x9bci._NEWLINE_W tym okresie Humbert wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z m\xc5\x82odsz\xc4\x85 od siebie alkoholiczk\xc4\x85, Rit\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra ma mu zast\xc4\x85pi\xc4\x87 Lolit\xc4\x99. Po d\xc5\x82u\xc5\xbcszym czasie otrzymuje niespodziewanie list od Dolores, kt\xc3\xb3ra ma teraz siedemna\xc5\x9bcie lat, jest m\xc4\x99\xc5\xbcatk\xc4\x85 oczekuj\xc4\x85c\xc4\x85 dziecka, pilnie potrzebuj\xc4\x85c\xc4\x85 pieni\xc4\x99dzy. Uzbrojony w pistolet Humbert udaje si\xc4\x99 na podany przez Lo adres i zwraca jej pieni\xc4\x85dze, nale\xc5\xbcne jako spadek po matce. Dowiaduje si\xc4\x99 te\xc5\xbc, \xc5\xbce obecny m\xc4\x85\xc5\xbc Lolity, niedos\xc5\x82ysz\xc4\x85cy mechanik samochodowy, nie jest tym m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x85, kt\xc3\xb3ry porwa\xc5\x82 j\xc4\x85 w czasie ich podr\xc3\xb3\xc5\xbcy. Lolita zdradza mu personalia Quilty'ego i przyznaje, \xc5\xbce by\xc5\x82a naprawd\xc4\x99 zakochana w dramatopisarzu, ale ten wyrzuci\xc5\x82 j\xc4\x85 w ko\xc5\x84cu, kiedy nie zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 zagra\xc4\x87 w jego filmie pornograficznym. Lo odrzuca te\xc5\xbc propozycj\xc4\x99 Humberta, kt\xc3\xb3ry chce aby do niego wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a._NEWLINE_Humbert udaje si\xc4\x99 do rezydencji Quilty'ego. Tam grozi mu broni\xc4\x85. Quilty, przestraszony, wpada w szale\xc5\x84stwo. Bohater kilkakrotnie strzela do niego. Nied\xc5\x82ugo potem zostaje aresztowany za morderstwo, w wi\xc4\x99zieniu opisuje swoj\xc4\x85 mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 do Lolity w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Lolita czyli wyznania wdowca rasy bia\xc5\x82ej. Z fikcyjnej przemowy czytelnik dowiaduje si\xc4\x99, \xc5\xbce Humbert umar\xc5\x82 przed procesem na zawa\xc5\x82 serca. Lolita natomiast umar\xc5\x82a podczas porodu w Wigili\xc4\x99 1952 roku.\n_START_SECTION_\nForma utworu\n_START_PARAGRAPH_\nLolita jest powie\xc5\x9bci\xc4\x85 pisan\xc4\x85 w formie narracji pierwszoosobowej. \xc5\x81\xc4\x85czy w sobie cechy wielu rodzaj\xc3\xb3w powie\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 zwi\xc4\x85zek mi\xc4\x99dzy Humbertem a Lolit\xc4\x85 nawi\xc4\x85zuje do romansu, podr\xc3\xb3\xc5\xbce do powie\xc5\x9bci drogi, motyw morderstwa odwo\xc5\x82uje si\xc4\x99 do powie\xc5\x9bci kryminalnej. Zapiski Humberta w Ramsdale maj\xc4\x85 cechy dziennika intymnego, a ca\xc5\x82y utw\xc3\xb3r mo\xc5\xbce by\xc4\x87 postrzegany jako autobiografia, wyznanie lub studium choroby psychicznej. Drobiazgowe opisy moteli i zabytk\xc3\xb3w Ameryki nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85 z kolei do formy przewodnika._NEWLINE_Wypowiedzi Humberta Humberta s\xc4\x85 starannie zorganizowane pod wzgl\xc4\x99dem stylistycznym. Szczeg\xc3\xb3lnie charakterystyczna dla powie\xc5\x9bci jest, zauwa\xc5\xbcalna w oryginale, znacz\xc4\x85ca rola organizacji brzmieniowej utworu, obecno\xc5\x9b\xc4\x87 wielu aliteracji, np. a porridge of bone, brains, bronze hair and blood. Aliteracja zwi\xc4\x85zana jest szczeg\xc3\xb3lnie z g\xc5\x82oskami \xe2\x80\x9el\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9et\xe2\x80\x9d, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cymi w imieniu Lolita, np. Lolita, light of my life, fire of my loins (\xe2\x80\xa6) Lo-lee-ta: the tip of the tounge taking, a trip of three steps down the palate to tap, at three, on the teeth. Lo. Lee. Ta. Ten element stylu powie\xc5\x9bci nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 zosta\xc4\x87 dok\xc5\x82adnie oddany w polskich przek\xc5\x82adach._NEWLINE_Styl Lolity charakteryzuje si\xc4\x99 tak\xc5\xbce obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 wielu wtr\xc4\x85ce\xc5\x84 obcoj\xc4\x99zycznych (szczeg\xc3\xb3lnie francuskich), rym\xc3\xb3w wewn\xc4\x99trznych, parodiowaniem i trawestowaniem stylu innych autor\xc3\xb3w oraz bogactwem gier s\xc5\x82ownych, zwi\xc4\x85zanych m.in. z nazwiskami \xe2\x80\x9eHaze\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eQuilty\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Charakterystyczne dla powie\xc5\x9bci jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc obna\xc5\xbcanie fikcji powie\xc5\x9bciowej, poprzez zaznaczanie obecno\xc5\x9bci autora w tek\xc5\x9bcie. Nabokov jest obecny w utworze poprzez posta\xc4\x87 Vivian Darkbloom (jej personalia to anagram jego imienia i nazwiska), a tak\xc5\xbce jako M\xc5\x82ody Poeta, ze sztuki Quilty'ego, kt\xc3\xb3ry upiera si\xc4\x99, \xc5\xbce ca\xc5\x82a akcja jest dzie\xc5\x82em jego wyobra\xc5\xbani. W fikcyjnej przedmowie Nabokov ujawnia si\xc4\x99 natomiast poprzez sformu\xc5\x82owanie jak\xc5\xbce jednak jego roz\xc5\x9bpiewane skrzypce potrafi\xc4\x85 wyczarowa\xc4\x87 tkliwo\xc5\x9b\xc4\x87 i wsp\xc3\xb3\xc5\x82czucie dla Lolity \xe2\x80\x93 metafora skrzypiec jako tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci literackiej pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 tak\xc5\xbce w pos\xc5\x82owiu Nabokova do Zaproszenia na egzekucj\xc4\x99 i w autobiograficznym utworze Pami\xc4\x99ci przem\xc3\xb3w!. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc fakt, \xc5\xbce prowadzony przez Humberta dziennik zosta\xc5\x82 wyprodukowany przez firm\xc4\x99 Blanco & Co z miasta Blancton, ujawnia fikcj\xc4\x99 powie\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 dwukrotne nawi\xc4\x85zanie do angielskiego s\xc5\x82owa blank (pl. puste miejsce, niezapisany) wskazuje, \xc5\xbce wszystko co bohater zapisuje jest puste i nieprawdziwe.\n_START_SECTION_\nMotyw sobowt\xc3\xb3ra\n_START_PARAGRAPH_\nMotyw sobowt\xc3\xb3ra cz\xc4\x99sto pojawia si\xc4\x99 w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Nabokova (m.in. w powie\xc5\x9bciach Rozpacz i Prawdziwe \xc5\xbcycie Sebastiana Knighta). W Lolicie jest on realizowany przede wszystkim za spraw\xc4\x85 postaci Humberta i Quilty'ego._NEWLINE_Na posiadanie sobowt\xc3\xb3ra wskazuje podwojony pseudonim g\xc5\x82\xc3\xb3wnego bohatera. Motyw ten ulega jednak licznym odwr\xc3\xb3ceniom i przekszta\xc5\x82ceniom w powie\xc5\x9bci. Nazwisko Quilty rymuje si\xc4\x99 z angielskim s\xc5\x82owem guilty (winien), a Humbert w swoim wierszu obwinia go o ca\xc5\x82e z\xc5\x82o, jakie si\xc4\x99 wydarzy\xc5\x82o. Wywo\xc5\x82uje to charakterystyczny dla tradycji tego motywu podzia\xc5\x82 na z\xc5\x82ego i dobrego sobowt\xc3\xb3ra. Zgodnie z konwencj\xc4\x85 posta\xc4\x87 pozytywna powinna zabi\xc4\x87 swojego sobowt\xc3\xb3ra, aby odzyska\xc4\x87 kontrol\xc4\x99 nad swoim \xc5\xbcyciem. Ta tradycja przybiera jednak w powie\xc5\x9bci niejednoznaczn\xc4\x85 i groteskow\xc4\x85 form\xc4\x99. Z\xc5\x82ym sobowt\xc3\xb3rem powinien by\xc4\x87 Quilty, ale Humbert cz\xc4\x99sto okre\xc5\x9blany jest w powie\xc5\x9bci jako \xe2\x80\x9ema\xc5\x82pa\xe2\x80\x9d, co jest tradycyjnym atrybutem z\xc5\x82ego odpowiednika (tak jest np. w utworze Doktor Jekyll i pan Hyde Stevensona, Biesach Dostojewskiego i Zab\xc3\xb3jstwie przy Rue Morgue Poego). Podobn\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 powinno pe\xc5\x82ni\xc4\x87 okre\xc5\x9blenie \xe2\x80\x9ecie\xc5\x84\xe2\x80\x9d. Humbert nazywa w ten spos\xc3\xb3b Quilty'ego, ale sam \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 z tym s\xc5\x82owem poprzez swoje nazwisko (ombre to po francusku \xe2\x80\x9ecie\xc5\x84\xe2\x80\x9d)._NEWLINE_Do pomieszania postaci dochodzi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w czasie b\xc3\xb3jki z Quiltym, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 Humbert opisuje nast\xc4\x99puj\xc4\x85co: kiedy po mnie si\xc4\x99 turla\xc5\x82. Potem ja po nim si\xc4\x99 turla\xc5\x82em. Turlali\xc5\x9bmy si\xc4\x99 po mnie. Oni turlali si\xc4\x99 po nim. Turlali\xc5\x9bmy si\xc4\x99 po nas. Tak wi\xc4\x99c, mimo \xc5\xbce Humbert zabija Quilty'ego (w dodatku na symbolicznym miejscu jego zbrodni \xe2\x80\x93 w \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcku) moralne oczyszczenie bohatera nie mo\xc5\xbce si\xc4\x99 dokona\xc4\x87. Scena zab\xc3\xb3jstwa jest zbyt groteskowa, aby m\xc3\xb3c spe\xc5\x82ni\xc4\x87 rol\xc4\x99 rytua\xc5\x82u, nie wiadomo r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kto jest tak naprawd\xc4\x99 dobrym, a kto z\xc5\x82ym sobowt\xc3\xb3rem. Relacja pomi\xc4\x99dzy bohaterem a Quiltym nie jest wi\xc4\x99c realizacj\xc4\x85 tego tradycyjnego motywu, a jedynie jego parodi\xc4\x85._NEWLINE_Cz\xc4\x99\xc5\x9bciowym sobowt\xc3\xb3rem Humberta jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Gaston Godin, na co wskazuje podwojone G w jego imieniu i nazwisku, poprzedzaj\xc4\x85ce w alfabecie H z pseudonimu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego bohatera._NEWLINE_Bliskie s\xc4\x85 sobie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc postacie Lolity i Annabel Leigh: \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85 je m.in. nawi\xc4\x85zania do bohaterki wiersza Annabel Lee Poego, relacja z Humbertem, fizyczne podobie\xc5\x84stwo i okulary przeciws\xc5\x82oneczne. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne postacie cz\xc4\x99sto wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w parach \xe2\x80\x93 pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 bli\xc5\xbaniacy (m.in. bracia Beales i bli\xc5\xbani\xc4\x99ta Mirand\xc3\xb3w), pani Haze ma sw\xc3\xb3j odpowiednik w pani Hays, natomiast Blanche Schwarzmann i Melanie Weiss \xc5\x82\xc4\x85czy kolorystyczne znaczenie ich nazwisk \xe2\x80\x93 oba nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85 do czarnego i bia\xc5\x82ego.\n_START_SECTION_\nObraz USA\n_START_PARAGRAPH_\nPoprzez podr\xc3\xb3\xc5\xbce Humberta i Lolity, Nabokov zawar\xc5\x82 w powie\xc5\x9bci krajobraz USA. Ukazany jest on poprzez liczne hotele i motele, w kt\xc3\xb3rych zatrzymuj\xc4\x85 si\xc4\x99 bohaterowie oraz lokalne zabytki i atrakcje, kt\xc3\xb3rymi narrator pr\xc3\xb3buje zainteresowa\xc4\x87 swoj\xc4\x85 pasierbic\xc4\x99._NEWLINE_Ameryka\xc5\x84ska kultura masowa jest wprowadzona do utworu za spraw\xc4\x85 Lolity, kt\xc3\xb3ra, jako nastolatka, jest jej idealnym konsumentem (Humbert m\xc3\xb3wi o Dolores: To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie jej po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone by\xc5\x82y reklamy: idealnej konsumentce, podmiotowi i przedmiotowi ka\xc5\xbcdego plugawego plakatu). Powie\xc5\x9b\xc4\x87 ukazuje fascynacje muzyczne \xc3\xb3wczesnych ameryka\xc5\x84skich nastolatk\xc3\xb3w (w powie\xc5\x9bci wzmiankowani s\xc4\x85 m.in. Peggy Lee, Jo Stafford, Patti Page i Guy Mitchell) i ukazuje ich zainteresowania magazynami filmowymi i musicalami. Utw\xc3\xb3r zawiera r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc satyr\xc4\x99 na reklamy, nazwy towar\xc3\xb3w i obozy m\xc5\x82odzie\xc5\xbcowe._NEWLINE_Zwi\xc4\x85zek Humberta i Lo jest parodi\xc4\x85 propagowanej \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie w USA nowoczesnej, przyjacielskiej relacji pomi\xc4\x99dzy ojcem a c\xc3\xb3rk\xc4\x85 (Humbert czerpie wskaz\xc3\xb3wki z ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Poznaj w\xc5\x82asn\xc4\x85 c\xc3\xb3rk\xc4\x99, nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85cej do popularnego nurtu \xc3\xb3wczesnych poradnik\xc3\xb3w). Postacie Lolity i jej przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ek demaskuj\xc4\x85 natomiast fa\xc5\x82sz ameryka\xc5\x84skiego mitu o niewinno\xc5\x9bci dziecka. Charlotta Haze jest z kolei uosobieniem pani domu z ameryka\xc5\x84skich przedmie\xc5\x9b\xc4\x87, pretensjonalno\xc5\x9bci, mieszcza\xc5\x84stwa i ambicji bycia idealn\xc4\x85 gospodyni\xc4\x85 (wzorce czerpie z ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Tw\xc3\xb3j dom to ty)._NEWLINE_Szko\xc5\x82a w Beardsley ma z kolei stanowi\xc4\x87 satyr\xc4\x99 nowoczesnej edukacji."