b'\n_START_ARTICLE_\nMarkus Zamenhof\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nMarkus Zamenhof urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Suwa\xc5\x82kach, w silnie zruszczonej rodzinie \xc5\xbcydowskiej. Mia\xc5\x82 brata J\xc3\xb3zefa Wolfa oraz trzy m\xc5\x82odsze siostry: Paulin\xc4\x99 Schwartzenberg, Rebek\xc4\x99 Friedmann i Ann\xc4\x99 Flamberg. Ojciec Markusa, Fajba Wolfowicz by\xc5\x82 drobnym, niepi\xc5\x9bmiennym handlarzem. Rodzina Zamenhof\xc3\xb3w prawdopodobnie wywodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 z wygnanych w XV wieku sefardyjskich \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z Hiszpanii, kt\xc3\xb3rzy poprzez Francj\xc4\x99 przybyli do Tykocina._NEWLINE_W 1858 roku poj\xc4\x85\xc5\x82 za \xc5\xbcon\xc4\x99 osiemnastoletni\xc4\x85 Rozali\xc4\x99 Sofer. Wesele odby\xc5\x82o si\xc4\x99 w Bia\xc5\x82ymstoku, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 ich pierworodny syn - Ludwik. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej urodzi\xc5\x82o im si\xc4\x99 kolejne dziesi\xc4\x99cioro dzieci: Fejgla, Gitla, Sora Dwora, Feliks, Hersz, Henryk, Mina, Leon, Aleksander i Ida. _NEWLINE_Po przeprowadzce z Tykocina do Bia\xc5\x82egostoku, Zamenhof podj\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako prywatny nauczyciel dzieci rodziny Zab\xc5\x82udowskich. Nast\xc4\x99pnie wraz z m\xc5\x82odymi nauczycielami otworzy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 Tora in Derech Erec, w kt\xc3\xb3rej pr\xc3\xb3cz tradycyjnych nauk \xc5\xbcydowskich, wyk\xc5\x82adano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nauki powszechne. W po\xc5\x82owie XIX wieku nale\xc5\xbca\xc5\x82 do inicjator\xc3\xb3w przebudowy synagogi Ch\xc3\xb3ralnej w duchu reformatorskim. W okresie p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym, tu\xc5\xbc po upadku powstania styczniowego obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko nauczyciela j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w obcych i geografii w Gimnazjum Realnym. W szkole przeprowadzono kierowan\xc4\x85 przez dyrektora Iwana Suworowa reorganizacj\xc4\x99, zwalniaj\xc4\x85c wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 polskich nauczycieli. _NEWLINE_Latem 1874 roku rodzina Zamenhof\xc3\xb3w przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 do Warszawy, gdzie zamieszka\xc5\x82a w wynaj\xc4\x99tym mieszkaniu przy ulicy Nowolipie 28, a nast\xc4\x99pnie przy Muranowskiej 40. Markus Zamenhof podj\xc4\x85\xc5\x82 tu prac\xc4\x99 nauczyciela w Instytucie Weterynaryjnym i Gimnazjum Realnym, gdzie by\xc5\x82 wyk\xc5\x82adowc\xc4\x85 j\xc4\x99zyka francuskiego i niemieckiego. Dorabia\xc5\x82 tak\xc5\xbce korepetycjami oraz urz\xc4\x85dzon\xc4\x85 stancj\xc4\x85 dla uczni\xc3\xb3w. Jednak mimo tego sytuacja materialna rodziny nie by\xc5\x82a najlepsza. W zwi\xc4\x85zku z tym Zamenhof podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 pracy cenzorskiej. Kiedy w 1892 roku zmar\xc5\x82a jego \xc5\xbcona, pogr\xc4\x85\xc5\xbcony w \xc5\xbca\xc5\x82obie przeoczy\xc5\x82 w jednym z numer\xc3\xb3w gazety Berliner Tageblatt anons m\xc3\xb3wi\xc4\x85cy o alkoholowych spelunkach, kt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99stym go\xc5\x9bciem mia\xc5\x82 by\xc4\x87 car Aleksander III. Na Zamenhofa na\xc5\x82o\xc5\xbcono kar\xc4\x99 5 tysi\xc4\x99cy rubli, kt\xc3\xb3ra jeszcze bardziej pogr\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82a finansowo jego rodzin\xc4\x99._NEWLINE_Markus Zamenhof zmar\xc5\x82 w Warszawie. Zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu \xc5\xbcydowskim przy ulicy Okopowej (kwatera 1).\n_START_SECTION_\nStosunek do esperanto\n_START_PARAGRAPH_\nMarkus Zamenhof przez wiele lat by\xc5\x82 przeciwny zami\xc5\x82owaniom i planom syna do stworzenia sztucznego j\xc4\x99zyka. Uwa\xc5\xbca\xc5\x82, \xc5\xbce to czym zajmuje si\xc4\x99 Ludwik nie zagwarantuje mu w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci \xc5\x9brodk\xc3\xb3w do \xc5\xbcycia. _NEWLINE_Kiedy Ludwik wyjecha\xc5\x82 na studia medyczne do Moskwy, zniszczy\xc5\x82 wszystkie jego notatki. Po powrocie syna zakupi\xc5\x82 mu podr\xc4\x99cznik z zasadami volapuku s\xc4\x85dz\xc4\x85c, \xc5\xbce w ten spos\xc3\xb3b skutecznie odwiedzie go od tworzenia j\xc4\x99zyka mi\xc4\x99dzynarodowego. Negatywny stosunek Markusa Zamenhofa do poczyna\xc5\x84 syna uleg\xc5\x82 zmianie, gdy j\xc4\x99zyk esperanto zosta\xc5\x82 oficjalnie opublikowany w 1887 roku.'