b'\n_START_ARTICLE_\nOgr\xc3\xb3d Zoologiczno-Botaniczny w Braniewie\n_START_SECTION_\nPowstanie ogrodu botanicznego\n_START_PARAGRAPH_\nW 1892 roku przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z Berlina do Braniewa niemiecki botanik i przyrodnik dr Franz Josef Niedenzu, aby obj\xc4\x85\xc4\x87 stanowisko na wydziale matematyki i nauk przyrodniczych w Kolegium Jezuickim w Braniewie\xc2\xa0(Collegium Hosianum). Ju\xc5\xbc rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w 1893 roku, anga\xc5\xbcuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w uporz\xc4\x85dkowanie teren\xc3\xb3w miasta zainicjowa\xc5\x82 utworzenie Skweru 13 Lip (obecnie rondo gen. Andersa) oraz dokonuje uporz\xc4\x85dkowania teren\xc3\xb3w przy ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Katarzyny, zak\xc5\x82adaj\xc4\x85c w tym samym roku (1893) ogr\xc3\xb3d botaniczny. Sprowadza do ogrodu egzotyczne drzewa i ro\xc5\x9bliny, m.in. z Ameryki Po\xc5\x82udniowej, w tym po raz pierwszy nieznane dot\xc4\x85d w ca\xc5\x82ych\xc2\xa0Prusach Wschodnich\xc2\xa0pomidory. Niedenzu umiera w 1937, wkr\xc3\xb3tce wybucha wojna.\n_START_SECTION_\nOgr\xc3\xb3d zoologiczno-botaniczny\n_START_PARAGRAPH_\nPo II wojnie \xc5\x9bwiatowej, w latach 1955\xe2\x80\x931960, w miejscu istniej\xc4\x85cego przed wojn\xc4\x85 ogrodu botanicznego z inicjatywy Zdzis\xc5\x82awa Butkiewicza utworzono ogr\xc3\xb3d zoologiczno-botaniczny. Nawi\xc4\x85zaniem i kontynuacj\xc4\x85 przedwojennych tradycji botanicznych jest zachowana na terenie ogrodu zoologiczno-botanicznego aleja dendrologiczna z du\xc5\xbc\xc4\x85 liczb\xc4\x85 okaza\xc5\x82ych drzew, w tym m.in. d\xc4\x99by, buki, klony, kasztanowce, lipy; a tak\xc5\xbce sporo gatunk\xc3\xb3w unikalnej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci, jak tulipanowiec, mi\xc5\x82orz\xc4\x85b japo\xc5\x84ski, d\xc4\x85b piramidalny. Drzewa s\xc4\x85 oznakowane i opisane. W ca\xc5\x82ym ogrodzie jest du\xc5\xbco tablic z ciekawostkami oraz plakietek informacyjnych._NEWLINE_Pierwszym zwierz\xc4\x99ciem w ogrodzie by\xc5\x82 \xc5\x82\xc4\x85bed\xc5\xba. W 1962 pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w zoo pierwsze nied\xc5\xbawiedzie brunatne. Dzi\xc4\x99ki ucieczce tych nied\xc5\xbawiadk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re przez kilka godzin buszowa\xc5\x82y po mie\xc5\x9bcie, ogr\xc3\xb3d zyska\xc5\x82 rozg\xc5\x82os w kraju. Po tym zdarzeniu zosta\xc5\x82a nawi\xc4\x85zana wsp\xc3\xb3\xc5\x82praca z zoo w Gda\xc5\x84sku-Oliwie, sk\xc4\x85d otrzymano kolejne zwierz\xc4\x99ta. W 1987 r. przyst\xc4\x85piono do rozbudowy ogrodu. W czasach \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci to minizoo liczy\xc5\x82o oko\xc5\x82o 200 gatunk\xc3\xb3w zwierz\xc4\x85t._NEWLINE_W ogrodzie mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o na przestrzeni jego funkcjonowania zobaczy\xc4\x87 takie gatunki zwierz\xc4\x85t jak: lew, nied\xc5\xbawiedzie, jaki, lam\xc4\x99, wilczyc\xc4\x99, makaki lapundery, konia Przewalskiego, papugi, ba\xc5\xbcanty, \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wie, paw i wiele innych.\n_START_SECTION_\nZmierzch ogrodu zoologiczno-botanicznego (...i powr\xc3\xb3t do korzeni)\n_START_PARAGRAPH_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie coraz liczniej s\xc4\x85 podnoszone g\xc5\x82osy protestu przeciwko warunkom, w jakich \xc5\xbcyj\xc4\x85 zwierz\xc4\x99ta, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc te w braniewskim zoo. Jako \xc5\xbce ogr\xc3\xb3d jest po\xc5\x82o\xc5\xbcony na stosunkowo niewielkiej powierzchni (3,5 ha), zwierz\xc4\x99ta nie maj\xc4\x85 du\xc5\xbcych wybieg\xc3\xb3w. Uwag odno\xc5\x9bnie warunk\xc3\xb3w przetrzymywania zwierz\xc4\x85t w Braniewie by\xc5\x82o wiele, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie co do nied\xc5\xbawiedzi, kt\xc3\xb3re przebywa\xc5\x82y na betonowym pod\xc5\x82o\xc5\xbcu, co uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82o im grzebanie w ziemi, a to jest ich naturaln\xc4\x85 potrzeb\xc4\x85. Zwierz\xc4\x99ta wygl\xc4\x85da\xc5\x82y smutnie i sm\xc4\x99tnie._NEWLINE_Dzi\xc5\x9b (dok\xc5\x82adnie od dnia 14 grudnia 2016) w braniewskim ogrodzie nie ma ju\xc5\xbc nied\xc5\xbawiedzi brunatnych, cho\xc4\x87 by\xc5\x82o ich tu w sumie pi\xc4\x99\xc4\x87: Wojtusia (zwana te\xc5\xbc Wojtkiem, ur. w 2001 r.), Ewka (ur. w 1995 r.), Gienia (ur. w 2003 r.), Micha\xc5\x82 i Pietka (ur. w 1995 r.). Jako pierwszy Micha\xc5\x82 (z odgryzion\xc4\x85 \xc5\x82ap\xc4\x85) zosta\xc5\x82 zabrany w 2011 przez mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 fundacj\xc4\x99 \xe2\x80\x9ePodaj \xc5\x82ap\xc4\x99\xe2\x80\x9d i znalaz\xc5\x82 azyl w Niemczech. Dwa nast\xc4\x99pne, urodzone w ukrai\xc5\x84skim cyrku Ewka i Gienia, zabrane zosta\xc5\x82y w kwietniu 2016, dwa ostatnie wyjecha\xc5\x82y do Poznania 14 grudnia 2016._NEWLINE_Trwaj\xc4\x85 starania, aby ogr\xc3\xb3d powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do przedwojennych tradycji i ponownie sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jedynie ogrodem botanicznym po\xc5\x82\xc4\x85czony z rodzinnym parkiem rozrywki. Przyst\xc4\x85piono do konkursu Ministerstwa Gospodarki na modelow\xc4\x85 rewitalizacj\xc4\x99 miast, \xc5\xbceby zdoby\xc4\x87 fundusze na o\xc5\xbcywienie tego terenu. Projekt zak\xc5\x82ada popraw\xc4\x99 warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia pozosta\xc5\x82ych tam jeszcze zwierz\xc4\x85t, odbudow\xc4\x99 i rozw\xc3\xb3j parku botanicznego, wytyczenie \xc5\x9bcie\xc5\xbcek rowerowych i biegowych oraz budow\xc4\x99 innych obiekt\xc3\xb3w, gdzie mogliby sp\xc4\x99dza\xc4\x87 wolny czas mieszka\xc5\x84cy i tury\xc5\x9bci._NEWLINE_Ogr\xc3\xb3d Zoologiczno-Botaniczny w Braniewie jest udost\xc4\x99pniony do zwiedzania w okresie od 1 maja do 30 wrze\xc5\x9bnia.'