b'\n_START_ARTICLE_\nLend-Lease Act\n_START_PARAGRAPH_\nLend-Lease Act (ang. umowa po\xc5\xbcyczki-dzier\xc5\xbcawy) \xe2\x80\x93 ustawa federalna z 11 marca 1941, zezwalaj\xc4\x85ca prezydentowi Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych \xe2\x80\x9esprzedawa\xc4\x87, przenosi\xc4\x87 w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87, wymienia\xc4\x87, wydzier\xc5\xbcawia\xc4\x87, po\xc5\xbcycza\xc4\x87 i w jakikolwiek inny spos\xc3\xb3b udost\xc4\x99pnia\xc4\x87 innym rz\xc4\x85dom dowolne produkty ze sfery obronno\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej Wielka Brytania zaci\xc4\x85ga\xc5\x82a w Stanach Zjednoczonych kredyty na prowadzenie wojny, kt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nigdy nie zosta\xc5\x82a sp\xc5\x82acona. 4 listopada 1939 zosta\xc5\x82 podpisany akt Cash and carry, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 zrewidowanych ustaw o neutralno\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych z lat 30. XX wieku. W latach 1935-1937 Stany Zjednoczone proklamowa\xc5\x82y sw\xc4\x85 bezstronno\xc5\x9b\xc4\x87 wobec konflikt\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzynarodowych. Po wybuchu II wojny \xc5\x9bwiatowej akt cash and carry pozwala\xc5\x82 pa\xc5\x84stwom prowadz\xc4\x85cym wojn\xc4\x99 na zakup ameryka\xc5\x84skiej broni oraz amunicji za got\xc3\xb3wk\xc4\x99 i transportowanie jej na w\xc5\x82asnych statkach. Wkr\xc3\xb3tce jednak Wielkiej Brytanii zacz\xc4\x99\xc5\x82o brakowa\xc4\x87 got\xc3\xb3wki._NEWLINE_Warto\xc5\x9b\xc4\x87 przekazanych d\xc3\xb3br mia\xc5\x82a nie przekracza\xc4\x87 1,3 mld USD. Prezydent Franklin Delano Roosevelt zaaprobowa\xc5\x82 30 pa\xc5\xbadziernika 1941 pomoc dla Wielkiej Brytanii w wysoko\xc5\x9bci miliarda dolar\xc3\xb3w._NEWLINE_23 lutego 1942 w Waszyngtonie USA i Wielka Brytania zawar\xc5\x82y porozumienie o wzajemnej pomocy._NEWLINE_Lend-lease by\xc5\x82 wa\xc5\xbcnym czynnikiem w zwyci\xc4\x99stwie aliant\xc3\xb3w w II wojnie \xc5\x9bwiatowej, zw\xc5\x82aszcza w pierwszym okresie, gdy Stany Zjednoczone nie by\xc5\x82y jeszcze bezpo\xc5\x9brednio zaanga\xc5\xbcowane w dzia\xc5\x82ania zbrojne. Chocia\xc5\xbc atak na Pearl Harbor wci\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 USA do wojny, rekrutacja, wyszkolenie i wyekwipowanie si\xc5\x82 ameryka\xc5\x84skich nie mog\xc5\x82o si\xc4\x99 odby\xc4\x87 z dnia na dzie\xc5\x84 \xe2\x80\x93 przez ca\xc5\x82y 1942 i cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 1943 g\xc5\x82\xc3\xb3wny ci\xc4\x99\xc5\xbcar walki spoczywa\xc5\x82 na pozosta\xc5\x82ych pa\xc5\x84stwach koalicji, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ZSRR. W sk\xc5\x82ad dostaw wchodzi\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie: czo\xc5\x82gi, artyleria, samoloty, ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wki, samochody terenowe, sprz\xc4\x99t desantowy. Dostawy te z pocz\xc4\x85tku ma\xc5\x82e (w 1940: 600 000 karabin\xc3\xb3w, 800 dzia\xc5\x82 i mo\xc5\xbadzierzy dla Brytyjczyk\xc3\xb3w), z biegiem czasu by\xc5\x82y coraz wi\xc4\x99ksze._NEWLINE_ _NEWLINE_Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 dostaw w ramach Lend-Lease Act otrzyma\xc5\x82a Wielka Brytania (3/5 dostaw), ZSRR (1/5 dostaw), pozosta\xc5\x82\xc4\x85 1/5 przyznano innym krajom walcz\xc4\x85cym z hitlerowskimi Niemcami._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug aktualnych szacunk\xc3\xb3w rosyjskich historyk\xc3\xb3w, w ramach pomocy ZSRR otrzyma\xc5\x82 427 tys. samochod\xc3\xb3w, 22 tys. samolot\xc3\xb3w, 13 tys. czo\xc5\x82g\xc3\xb3w, 9 tys. traktor\xc3\xb3w, 2 tys. lokomotyw, 11 tys. wagon\xc3\xb3w, 3 mln t benzyny lotniczej, 350 tys. t materia\xc5\x82\xc3\xb3w wybuchowych, 15 mln par but\xc3\xb3w, 70 mln m\xc2\xb2 tkanin ubraniowych, 4 mln opon oraz 200 tys. km drutu telefonicznego._NEWLINE_Dla por\xc3\xb3wnania w czasie wojny (od II p\xc3\xb3\xc5\x82rocza 1941) produkcja w\xc5\x82asna ZSRR wynios\xc5\x82a ok. 265,6 tys. samochod\xc3\xb3w. Produkcja parowoz\xc3\xb3w wynosi\xc5\x82a: w 1940 r. \xe2\x80\x93 914 szt., w 1941 r. \xe2\x80\x93 708 szt., w 1942 r, \xe2\x80\x93 9 szt., w 1943 r. \xe2\x80\x93 43 szt., w 1944 r. \xe2\x80\x93 32 szt., w 1945 r, \xe2\x80\x93 8 szt. Produkcja wagon\xc3\xb3w towarowych w latach 1942-1945 wynios\xc5\x82a 1087 szt._NEWLINE_Du\xc5\xbc\xc4\x85 pomoc w ramach programu Lend-Lease otrzyma\xc5\x82y tak\xc5\xbce Chiny. Ze wzgl\xc4\x99du na trudno\xc5\x9bci transportowe (dziel\xc4\x85cy je z USA Ocean Spokojny i panowanie Japo\xc5\x84czyk\xc3\xb3w na morzu), by\xc5\x82a to przede wszystkim pomoc pieni\xc4\x99\xc5\xbcna, tak jak 50 mln dolar\xc3\xb3w po\xc5\xbcyczki w 1942, lecz tak\xc5\xbce dostawy sprz\xc4\x99tu, kt\xc3\xb3re przerzucano drog\xc4\x85 birma\xc5\x84sk\xc4\x85 i samolotami transportowymi lec\xc4\x85cymi nad Himalajami, w ramach jednego z pierwszych w historii most\xc3\xb3w powietrznych._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz ZSRR, Wielkiej Brytanii i Chin, program Lead-Lease obj\xc4\x85\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Woln\xc4\x85 Francj\xc4\x99, wszystkie dominia brytyjskie, a tak\xc5\xbce po\xc5\x9brednio Polsk\xc4\x99 (sprz\xc4\x99t wys\xc5\x82any do ZSRR by\xc5\x82 przekazywany tak\xc5\xbce polskim jednostkom na froncie wschodnim, takim jak 1 i 2 Armia Wojska Polskiego)._NEWLINE_Ca\xc5\x82kowita warto\xc5\x9b\xc4\x87 dostaw wynios\xc5\x82a 49 mld USD._NEWLINE_Nawet po pe\xc5\x82nym zaanga\xc5\xbcowaniu militarnym USA w Europie i na Pacyfiku pomoc w ramach Lend-Lease by\xc5\x82a kontynuowana, zapewniaj\xc4\x85c wyposa\xc5\xbcenie, w tym transportowe Douglas DC-3, co uzupe\xc5\x82nia\xc5\x82o w\xc5\x82asny wysi\xc5\x82ek kraj\xc3\xb3w sojuszniczych w zakresie zaopatrzenia._NEWLINE_Polska pozyska\xc5\x82a sprz\xc4\x99t wyceniony na kwot\xc4\x99 12,5 miliona dolar\xc3\xb3w.'