b'\n_START_ARTICLE_\nLinia kolejowa Doliny\n_START_SECTION_\nPrzebieg linii\n_START_PARAGRAPH_\nLinia kolejowa przebiega\xc5\x82a z zachodu na wsch\xc3\xb3d, zaczynaj\xc4\x85c si\xc4\x99 w nadmorskim mie\xc5\x9bcie portowym Hajfa. Tutejsza r\xc3\xb3wnina przybrze\xc5\xbcna jest stosunkowo w\xc4\x85ska, ograniczona z po\xc5\x82udnia przez masyw g\xc3\xb3ry Karmel, z zachodu przez Zatok\xc4\x99 Hajfy i z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy przez uj\xc5\x9bcie rzeki Kiszon do Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. Linia kolejowa bieg\xc5\x82a wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Kiszon i kieruj\xc4\x85c si\xc4\x99 na po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d przebiega\xc5\x82a przez Dolin\xc4\x99 Zabulona, aby dotrze\xc4\x87 do Doliny Jezreel w Dolnej Galilei. Nast\xc4\x99pnie prowadzi\xc5\x82a do Doliny Charod i zje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc5\x82a do Doliny Bet Sze\xe2\x80\x99an w depresji Rowu Jordanu. Linia wykr\xc4\x99ca\xc5\x82a tutaj na p\xc3\xb3\xc5\x82noc i prowadzi\xc5\x82a na p\xc3\xb3\xc5\x82noc, by po przekroczeniu mostami rzek Jordan i Jarmuk dotrze\xc4\x87 do swojego ko\xc5\x84ca w mie\xc5\x9bcie Dara.\n_START_SECTION_\nPierwsze pr\xc3\xb3by\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze propozycje budowy linii kolejowej przebiegaj\xc4\x85cej przez Dolin\xc4\x99 Jezreel pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w latach 60. XIX wieku. Brytyjski wicekonsul Thomas b. Sndwit zaproponowa\xc5\x82 budow\xc4\x99 linii kolejowej z Hajfy do Bagdadu. Ziemie te wchodzi\xc5\x82y w sk\xc5\x82ad Imperium Osma\xc5\x84skiego, natomiast wicekonsul Sndwit d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 do wzmocnienia pozycji Wielkiej Brytanii na Bliskim Wschodzie i w tym celu stara\xc5\x82 si\xc4\x99 o utworzenie drogi l\xc4\x85dowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne poprzez Palestyn\xc4\x99, Syri\xc4\x99, Irak i Persj\xc4\x99 z Indiami. Nast\xc4\x99pnie w 1862 roku in\xc5\xbcynier Carl-Friedrich Zimpel przyjecha\xc5\x82 do Palestyny, przeprowadzi\xc5\x82 pomiary i przygotowa\xc5\x82 plan budowy linii kolejowej. Zaproponowa\xc5\x82 on budow\xc4\x99 linii z Jafy do Jerozolimy, a stamt\xc4\x85d do Jerycha, Bet Sze\xe2\x80\x99an i Damaszku. W latach 70. XIX wieku brytyjski podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik Claude Reignier Conder zaproponowa\xc5\x82 budow\xc4\x99 linii kolejowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Hajf\xc4\x99 z \xc5\xbbyznym P\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcycem. W 1883 roku Palestyn\xc4\x99 odwiedzi\xc5\x82 brytyjski podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik i dyplomata sir Laurence Oliphant. By\xc5\x82 on zagorza\xc5\x82ym syjonist\xc4\x85 i mia\xc5\x82 nadziej\xc4\x99 na utworzenie \xc5\xbcydowskich kolonii w regionie Gilead na wsch\xc3\xb3d od rzeki Jordan. Oliphant twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce aby rozwija\xc4\x87 osadnictwo \xc5\xbcydowskie w Palestynie nale\xc5\xbcy w trybie pilnym wybudowa\xc4\x87 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra pobudzi\xc5\x82aby rozw\xc3\xb3j gospodarczy, handel i kultur\xc4\x99 Ziemi Izraela. Zaproponowa\xc5\x82 on przebieg linii z Hajfy do Tyberiady, a stamt\xc4\x85d przez Dolin\xc4\x99 Hula do Damaszku._NEWLINE_W mi\xc4\x99dzyczasie, w 1882 roku arabska rodzina Sursok z Bejrutu, zaproponowa\xc5\x82a w\xc5\x82adzom tureckim budow\xc4\x99 linii kolejowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Hajf\xc4\x99 z rzek\xc4\x85 Jordan, z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcenia jej w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci do Damaszku. Rodzina Sursok promowa\xc5\x82a ten projekt z trzech g\xc5\x82\xc3\xb3wnych powod\xc3\xb3w: (1) wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ziem w Dolinie Jezreel by\xc5\x82a w jej posiadaniu, i budowa kolei podnios\xc5\x82aby warto\xc5\x9b\xc4\x87 grunt\xc3\xb3w; (2) kolej u\xc5\x82atwi\xc5\x82aby transport i obni\xc5\xbcy\xc5\x82a koszty handlu, otwieraj\xc4\x85c dalsz\xc4\x85 drog\xc4\x99 zbytu zbo\xc5\xbca poprzez lini\xc4\x99 Kolei Hid\xc5\xbcaskiej, kt\xc3\xb3ra \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a Damaszek z Medyn\xc4\x85; (3) rodzina nie by\xc5\x82a w stanie samemu ponie\xc5\x9b\xc4\x87 koszt\xc3\xb3w budowy linii, dlatego promowa\xc5\x82a na uznanie jaj jako projekt pa\xc5\x84stwowy, licz\xc4\x85c na zarobek ze sprzeda\xc5\xbcy franczyzy. W dniu 16 maja 1883 roku sir Oliphant poinformowa\xc5\x82 w ameryka\xc5\x84skiej gazecie The Sun, \xc5\xbce spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z rodzin\xc4\x85 Sursok i rozmawia\xc5\x82 nad kosztami budowy kolei. Zawarto w\xc3\xb3wczas pierwsz\xc4\x85 umow\xc4\x99 w tej sprawie i Oliphant razem z Gottliebem Schumacherem i Georgem Agger za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 przedsi\xc4\x99biorstwo, kt\xc3\xb3re rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o prace geodezyjne w terenie. Prace pomiarowe i planowanie trasy uko\xc5\x84czono do 13 czerwca tego roku. W 1884 roku Oliphant i Agger zacz\xc4\x99li poszukiwa\xc4\x87 inwestor\xc3\xb3w, sk\xc5\x82onnych do sfinansowania zakupu franczyzy na budow\xc4\x99 kolei od rodziny Sursok. Pozyskano dw\xc3\xb3ch inwestor\xc3\xb3w brytyjskich i potencjalnie jednego niemieckiego, \xc5\x9brodki te by\xc5\x82y jednak zdecydowanie za ma\xc5\x82e. Oliphant wys\xc5\x82a\xc5\x82 wtedy list do ksi\xc4\x99cia Sutherland, George\xe2\x80\x99a Sutherland-Leveson-Gowera: \xe2\x80\x9eKwestia budowy kolei ma ogromne znaczenie polityczne i ekonomicznie. B\xc4\x99dzie to kluczowy \xc5\x82\xc4\x85cznik sieci transportowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Egipt, Palestyn\xc4\x99, Syri\xc4\x99, Azj\xc4\x99 Mniejsz\xc4\x85 i \xc5\xbbyzny P\xc3\xb3\xc5\x82ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc. Mam wiele obaw, \xc5\xbce pomys\xc5\x82 ten znajdzie si\xc4\x99 w r\xc4\x99kach niemieckich.\xe2\x80\x9d Oliphant i jego wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownicy przedstawili ide\xc4\x99 budowy kolei licznym inwestorom, rozprowadzaj\xc4\x85c przy tym ulotki reklamuj\xc4\x85ce lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy \xe2\x80\x9ebogatym spichlerzem\xe2\x80\x9d Hauran a portami na wybrze\xc5\xbcu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. Zapewniano przy tym potencjalnych inwestor\xc3\xb3w, \xc5\xbce zwrot inwestycji wyniesie 34%. Dodatkow\xc4\x85 zach\xc4\x99t\xc4\x85 mia\xc5\x82y by\xc4\x87 zezwolenia g\xc3\xb3rnicze na terenach po\xc5\x82o\xc5\xbconych wok\xc3\xb3\xc5\x82 tor\xc3\xb3w, a tak\xc5\xbce pomoc przy uzyskaniu dodatkowych zezwole\xc5\x84 na prowadzenie innych dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci gospodarczych. Wielki projekt przewidywa\xc5\x82 tak\xc5\xbce rozbudow\xc4\x99 Portu Hajfa lub Portu Akka oraz uruchomienie morskiej linii transportowej wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca z Bejrutu do Aleksandrii. Brytyjski rz\xc4\x85d wykaza\xc5\x82 zainteresowanie tematem i wys\xc5\x82a\xc5\x82 ksi\xc4\x99cia Sutherland jako swojego przedstawiciela, ale ten odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w finansowaniu projektu. W ten spos\xc3\xb3b pod koniec 1884 roku pierwsza pr\xc3\xb3ba budowa kolei upad\xc5\x82a, a wp\xc5\x82acone 50 tys. frank\xc3\xb3w jako gwarancja udzielona rodzinie Sursok, przepad\xc5\x82y w skarbcu su\xc5\x82tana.\n_START_SECTION_\nBudowa\n_START_PARAGRAPH_\nW dniu 13 maja 1890 roku w\xc5\x82adze osma\xc5\x84skie okaza\xc5\x82y zainteresowanie budow\xc4\x85 kolei \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Hajf\xc4\x99 z Damaszkiem. W tym celu udzielono odpowiedni\xc4\x85 franczyz\xc4\x99 liba\xc5\x84skiemu in\xc5\xbcynierowi effendi Jusuf Eliasowi. Nie by\xc5\x82 w stanie samodzielnie zebra\xc4\x87 odpowiedniej ilo\xc5\x9bci funduszy na sfinansowanie budowy, dlatego sprzeda\xc5\x82 franczyz\xc4\x99 angielskiemu przedsi\xc4\x99biorcy Johnowi Robertowi Pilling, kt\xc3\xb3ry szybko za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 firm\xc4\x99 finansow\xc4\x85 wspieraj\xc4\x85c\xc4\x85 projekt budowlany. Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka by\xc5\x82a notowana na London Stock Exchange pod nazw\xc4\x85 S.O.R. Ltd. - Syria Ottoman Railway Limited. Przy tworzeniu projektu linii wykorzystano wcze\xc5\x9bniej przygotowane opracowania. Jednak w ocenie brytyjskich in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w Akka wydawa\xc5\x82a si\xc4\x99 lepszym miejscem rozpocz\xc4\x99cia budowy ni\xc5\xbc otoczona bagnami ze wszystkich stron Hajfa. Po dalszej analizie uznano, \xc5\xbce Zatoka Hajfy stwarza szersze mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci rozwoju w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci, a staro\xc5\xbcytny Port Akka by\xc5\x82 niewielki i za p\xc5\x82ytki dla nowoczesnych statk\xc3\xb3w parowych. Przywr\xc3\xb3cono wi\xc4\x99c wcze\xc5\x9bniejsz\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99 Hajfy. Projekt zak\xc5\x82ada\xc5\x82, \xc5\xbce linia kolejowa poprowadzi przez Dolin\xc4\x99 Jezreel do Wzg\xc3\xb3rz Golan, a stamt\xc4\x85d do Damaszku (oko\xc5\x82o 370 km i 27 stacji kolejowych). W dniu 13 grudnia 1893 roku w Hajfie odby\xc5\x82a si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 rozpocz\xc4\x99cia budowy. Pocz\xc4\x85tkowo prace przebiega\xc5\x82y szybko, jednak utkn\xc4\x99\xc5\x82y na pocz\xc4\x85tku 1895 roku. Powodem by\xc5\x82y powa\xc5\xbcne konflikty mi\xc4\x99dzy szefami firm budowlanych oraz utrudnienia stwarzane przez francusk\xc4\x85 firm\xc4\x99 transportow\xc4\x85 Ch\xc3\xa9min de Fer Damas-Hama et Prolongements (GDGP). Francuzi utrzymywali regularne po\xc5\x82\xc4\x85czenia samochodami ci\xc4\x99\xc5\xbcarowymi na trasie mi\xc4\x99dzy Bejrutem a Damaszkiem, i budowana linia kolejowa stanowi\xc5\x82a dla nich konkurencj\xc4\x99. Robili oni wszystko, aby wstrzyma\xc4\x87 post\xc4\x99py angielskiej budowy i uzyskali w\xc5\x82asn\xc4\x85 koncesj\xc4\x99 na budow\xc4\x99 linii kolejowej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Bejrut z Damaszkiem. W rezultacie, w latach 1893-1895 Brytyjczykom uda\xc5\x82o si\xc4\x99 wybudowa\xc4\x87 zaledwie 14 km linii i przygotowa\xc4\x87 pod\xc5\x82o\xc5\xbce pod kolejne 20 km tor\xc3\xb3w. W tym czasie wybudowano kamienny most nad rzek\xc4\x85 Kiszon. Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Syria Ottoman Railway Limited zbankrutowa\xc5\x82a, a w 1898 roku prace budowlane wznowi\xc5\x82a firma Palmer and Tritton. Wzniesiono wa\xc5\x82 przebiegaj\xc4\x85cy przez ca\xc5\x82\xc4\x85 Dolin\xc4\x99 Jezreel i zacz\xc4\x99to uk\xc5\x82ada\xc4\x87 tory, jednak w 1902 roku w\xc5\x82adze tureckie anulowa\xc5\x82y zezwolenie budowlane (angielskiej firmie wyp\xc5\x82acono odszkodowanie w wysoko\xc5\x9bci 150 tys. lir\xc3\xb3w). Przyczyn\xc4\x85 odmowy by\xc5\x82a decyzja Turk\xc3\xb3w o budowie w\xc5\x82asnej linii kolejowej, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a by\xc4\x87 przed\xc5\x82u\xc5\xbceniem Kolei Hid\xc5\xbcaskiej \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cej Damaszek z Medyn\xc4\x85._NEWLINE_Pomys\xc5\x82 budowy Kolei Hid\xc5\xbcaskiej zosta\xc5\x82 po raz pierwszy przedstawiony publicznie w maju 1900 roku. Su\xc5\x82tan Abd\xc3\xbclhamid II by\xc5\x82 zafascynowany kolejnictwem i zdecydowa\xc5\x82 si\xc4\x99 budow\xc4\x99 kolei z kilku powod\xc3\xb3w. Po pierwsze, pragn\xc4\x85\xc5\x82 w ten spos\xc3\xb3b wzmocni\xc4\x87 pozycj\xc4\x99 Imperium osma\xc5\x84skiego na Bliskim Wschodzie i P\xc3\xb3\xc5\x82wyspie Arabskim. Po drugie, pragn\xc4\x85\xc5\x82 wzmocnienia swojego w\xc5\x82asnego statusu jako w\xc5\x82adcy i su\xc5\x82tana. Po trzecie, kolej mia\xc5\x82a u\xc5\x82atwi\xc4\x87 wiernym pielgrzymk\xc4\x99 al-had\xc5\xbcd\xc5\xbc do Mekki. W celu budowy su\xc5\x82tan nawi\xc4\x85za\xc5\x82 wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z Cesarstwem Niemieckim, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82o zainteresowane wzmocnieniem swoich wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w w Imperium osma\xc5\x84skim. Prace budowlane rozpocz\xc4\x99to w dniu 1 wrze\xc5\x9bnia 1900 roku. By\xc5\x82y one nadzorowane przez niemieckiego in\xc5\xbcyniera Heinricha Augusta Meissnera. Do jego dyspozycji su\xc5\x82tan przeznaczy\xc5\x82 9,5 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy oraz wielu in\xc5\xbcynier\xc3\xb3w. Meissner usi\xc5\x82owa\xc5\x82 porozumie\xc4\x87 si\xc4\x99 z Francuzami, aby dostarczali mu zaopatrzenie  i materia\xc5\x82y budowlane przez Bejrut do Damaszku. Okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak, \xc5\xbce francuska linia kolejowa b\xc4\x99dzie napotyka\xc4\x87 zim\xc4\x85 na du\xc5\xbce trudno\xc5\x9bci w za\xc5\x9bnie\xc5\xbconych g\xc3\xb3rach. Zdecydowano si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do angielskiej koncepcji \xc5\x82\xc4\x85cznika z Portem Hajf\xc4\x85, aby t\xc4\x85 drog\xc4\x85 dostarcza\xc4\x87 zaopatrzenie. Budowa tej linii sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tym bardziej wa\xc5\xbcna, \xc5\xbce stanowi\xc5\x82a konkurencj\xc4\x99 dla francuskiej linii kolejowej i uniezale\xc5\xbcnia\xc5\x82a wojska tureckie od korzystania z us\xc5\x82ug Francuz\xc3\xb3w (nie zgodzili si\xc4\x99 oni na odsprzedania swoich udzia\xc5\x82\xc3\xb3w ani nieruchomo\xc5\x9bci). Projekt linii oparto na wcze\xc5\x9bniejszych planach z ko\xc5\x84ca XIX wieku. Zmodyfikowano jednak wcze\xc5\x9bniejsze za\xc5\x82o\xc5\xbcenia, rezygnuj\xc4\x85c z trasy przez Wzg\xc3\xb3rza Golan na rzecz budowy most\xc3\xb3w nad rzekami Jordan i Jarmuk. W 1902 roku oficjalnie przej\xc4\x99to dawne brytyjskie tereny budowlane w Dolinie Jezreel i rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99. W styczniu 1904 roku otwarto pierwszy odcinek linii kolejowej mi\xc4\x99dzy Hajf\xc4\x85 a Bet Sze\xe2\x80\x99an (d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 59 km), a w dniu 15 pa\xc5\xbadziernika 1905 roku odby\xc5\x82a si\xc4\x99 uroczysto\xc5\x9b\xc4\x87 otwarcia ca\xc5\x82ej linii kolejowej z Hajfy do Damaszku.\n_START_SECTION_\nEksploatacja linii\n_START_PARAGRAPH_\nUruchomienie linii kolejowej przynios\xc5\x82o pewne o\xc5\xbcywienie gospodarcze ca\xc5\x82emu regionowi. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a ona g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do transportu materia\xc5\x82\xc3\xb3w budowlanych z Portu Hajfa do Kolei Hid\xc5\xbcaskiej, jednak stopniowo ros\xc5\x82o tak\xc5\xbce jej znaczenie w przewozie towar\xc3\xb3w handlowych. Bardzo szybko sta\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnym konkurentem dla francuskiej linii Bejrut-Damaszek. Turcy celowo obni\xc5\xbcali przy tym ceny do tego stopnia, \xc5\xbce wielu kupc\xc3\xb3w dostarcza\xc5\x82o swoje towary do Bejrutu okr\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 drog\xc4\x85 kolejow\xc4\x85 przez Damaszek (by\xc5\x82o taniej ni\xc5\xbc drog\xc4\x85 morsk\xc4\x85). Szybko Kolej Doliny sta\xc5\x82a si\xc4\x99 najbardziej dochodowym odcinkiem Kolei Hid\xc5\xbcaskiej. Wraz ze wzrostem liczby przewo\xc5\xbconych towar\xc3\xb3w, spada\xc5\x82y ceny bilet\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich. W konsekwencji r\xc3\xb3s\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ruch pasa\xc5\xbcerski, a nowe technologie kolejnictwa skraca\xc5\x82y czas podr\xc3\xb3\xc5\xbcy. Dodatkowym wa\xc5\xbcnym czynnikiem by\xc5\x82a s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99ta sie\xc4\x87 drogowa - w owym czasie istnia\xc5\x82y w miar\xc4\x99 dobre drogi Hajfy-Akka, Hajfa-Nazaret i Hajfa-Afula-D\xc5\xbcanin. Takie miejscowo\xc5\x9bci jak Tyberiada i Bet Sze\xe2\x80\x99an by\xc5\x82y odci\xc4\x99te i jedynym wygodnym \xc5\x9brodkiem transportu by\xc5\x82a kolej. Pasa\xc5\xbcerowie doje\xc5\xbcd\xc5\xbcali poci\xc4\x85gami do Bet Sze\xe2\x80\x99an, sk\xc4\x85d firmy transportowe dowozi\xc5\x82y podr\xc3\xb3\xc5\xbcnych do kibucu Deganja i dalej niemieckim statkiem \xe2\x80\x9eNordau\xe2\x80\x9d przez Jezioro Tyberiadzkie docierali do Tyberiady. Umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o to rozw\xc3\xb3j ruchu turystycznego i ju\xc5\xbc w 1906 roku angielska agencja turystyczna Thomas Cook & Son oferowa\xc5\x82a wakacyjne wycieczki do Egiptu i Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej. W owym czasie poziom bezpiecze\xc5\x84stwa by\xc5\x82 bardzo niski, a informacje o ruchu poci\xc4\x85g\xc3\xb3w by\xc5\x82y przekazywane elektrycznym telegrafem wybudowanym wzd\xc5\x82u\xc5\xbc tor\xc3\xb3w. W dniu 7 lipca 1909 roku dosz\xc5\x82o do katastrofy kolejowej - z powodu b\xc5\x82\xc4\x99du telegrafisty zderzy\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa poci\xc4\x85gi (zgin\xc4\x85\xc5\x82 maszynista jednego ze sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w). Zmusi\xc5\x82o to operatora linii kolejowej do wprowadzenia zmian i modernizacji. Do pierwotnych o\xc5\x9bmiu stacji dobudowano kolejnych 12 przystank\xc3\xb3w i stacji. W 1912 roku lini\xc4\x99 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcono do miasta Bosra w Syrii, a pod koniec tego samego roku wybudowano 18 km tor\xc3\xb3w z Hajfy do Akki. Wzrost ruchu wymusi\xc5\x82 tak\xc5\xbce wprowadzenie nowych wagon\xc3\xb3w pierwszej i drugiej klasy (wcze\xc5\x9bniej by\xc5\x82y tylko trzeciej, ekonomicznej klasy) oraz wagon\xc3\xb3w z przestronnymi sypialniami. Wraz ze wzrostem cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci kursowania poci\xc4\x85g\xc3\xb3w, ros\xc5\x82o tak\xc5\xbce bezpiecze\xc5\x84stwo jazdy. W 1913 roku przyst\xc4\x85piono do budowy nowej linii kolejowej, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 Aful\xc4\x99 z Jerozolim\xc4\x85. Z tego planu zdo\xc5\x82ano zrealizowa\xc4\x87 jedynie 40 km odcinek do D\xc5\xbcaninu i Silat ad-D\xc5\xbcar. Projekt zosta\xc5\x82 anulowany pod presj\xc4\x85 Francuz\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy budowali lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 z Jafy do Jerozolimy. Wiele innych mniejszych po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 kolejowych s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o g\xc5\x82\xc3\xb3wnie potrzebom przemys\xc5\x82owym i wojskowym w regionie._NEWLINE_Podczas I wojny \xc5\x9bwiatowej znaczenie strategiczne kolej wzros\xc5\x82o, zw\xc5\x82aszcza ze wzgl\xc4\x99du na brak nowoczesnej infrastruktury w regionie. Ca\xc5\x82a linia kolejowa zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta przez armi\xc4\x99 tureck\xc4\x85, a jej wykorzystanie do cel\xc3\xb3w cywilnych ograniczone do niezb\xc4\x99dnego minimum. Siedziba ca\xc5\x82ej Kolei Hid\xc5\xbcaskiej zosta\xc5\x82a przeniesiona do Hajfy. Dzia\xc5\x82ania Royal Navy odci\xc4\x99\xc5\x82y jednak tureckie porty na Morzu \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym, zmniejszaj\xc4\x85c dostawy w\xc4\x99gla kamiennego i cz\xc4\x99\xc5\x9bci zamiennych potrzebnych do utrzymania kolei. Z tego powodu wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 lokomotyw przesta\xc5\x82a dzia\xc5\x82a\xc4\x87. Pr\xc3\xb3bowano wydobywa\xc4\x87 w\xc4\x99giel w Libanie, jednak jego niska jako\xc5\x9b\xc4\x87 powodowa\xc5\x82a uszkodzenia lokomotyw. Ostatecznie zdecydowano si\xc4\x99 na wykorzystanie w\xc4\x99gla drzewnego. W tym celu po\xc5\x9bpiesznie wybudowano linie kolejowe i zrealizowane dwie du\xc5\xbce operacje logistyczne, sprowadzaj\xc4\x85c drewno z rejonu Tulkarm oraz G\xc3\xb3ry Karmel i Wy\xc5\xbcyna Manassesa. Dzia\xc5\x82ania te doprowadzi\xc5\x82y do wyci\xc4\x99cia wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci naturalnych las\xc3\xb3w w Palestynie (wyci\xc4\x99to tak\xc5\xbce 1/10 wszystkich drzew owocowych). Wiosn\xc4\x85 1918 roku wojska brytyjskie przeci\xc4\x99\xc5\x82y Kolej Hid\xc5\xbcask\xc4\x85, a we wrze\xc5\x9bniu tego samego roku dosz\xc5\x82o do bitwy pod Megiddo. Uciekaj\xc4\x85cy po przegranej Turkowie nie zd\xc4\x85\xc5\xbcyli zniszczy\xc4\x87 tutejszej infrastruktury kolejowej. W rezultacie wojny ca\xc5\x82a Palestyna przesz\xc5\x82a pod panowanie Brytyjczyk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy w 1922 roku formalnie utworzyli Brytyjski Mandat Palestyny. Wcze\xc5\x9bniej, bo ju\xc5\xbc 1 pa\xc5\xbadziernika 1920 roku powsta\xc5\x82a firma Palestine Railways, kt\xc3\xb3ra zarz\xc4\x85dza\xc5\x82a wszystkimi kolejami w Palestynie. Podlega\xc5\x82a ona zwierzchnictwu Wysokiego Komisarza Palestyny. Palestine Railways postanowi\xc5\x82o zachowa\xc4\x87 zdolno\xc5\x9bci przewozowe Kolei Doliny, jednak przestarza\xc5\x82y tabor kolejowy utrudnia\xc5\x82 ich dalsz\xc4\x85 eksploatacj\xc4\x99. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 trudno\xc5\x9bci\xc4\x85 by\xc5\x82 przy tym nietypowy rozmiar tor\xc3\xb3w tureckich - ich wymiana i dostosowanie do standard\xc3\xb3w brytyjskich wymaga\xc5\x82aby bardzo du\xc5\xbcych nak\xc5\x82ad\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3re nie wyra\xc5\xbca\xc5\x82y zgody w\xc5\x82adze mandatowe. W ten spos\xc3\xb3b linia kolejowa stawa\xc5\x82a si\xc4\x99 stopniowo przestarza\xc5\x82a i bezu\xc5\xbcyteczna, tym bardziej, \xc5\xbce w\xc5\x82adze k\xc5\x82ad\xc5\x82y du\xc5\xbcy nacisk na rozw\xc3\xb3j systemu dr\xc3\xb3g i promowa\xc5\x82y transport drogowy. W rezultacie linia zacz\xc4\x99\xc5\x82a traci\xc4\x87 swoj\xc4\x85 efektywno\xc5\x9b\xc4\x87 ekonomiczn\xc4\x85 - w\xc4\x99giel do lokomotyw by\xc5\x82 importowany z Wielkiej Brytanii._NEWLINE_Dla dalszych los\xc3\xb3w kolei wa\xc5\xbcnym momentem okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 odkrycie w 1927 roku w rejonie Kirkuku (w Brytyjskim Mandacie Mezopotamii) du\xc5\xbcego pola naftowego. Brytyjczycy opracowali plan po\xc5\x82\xc4\x85czenia ruroci\xc4\x85giem pola naftowego z wybranym portem morskim na wybrze\xc5\xbcu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego, aby w ten spos\xc3\xb3b obni\xc5\xbcy\xc4\x87 koszty transportu paliwa do Europy. Przy wytyczania trasy przebiegu ropoci\xc4\x85gu kierowano si\xc4\x99 podstawowym warunkiem, aby w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci przebiega\xc5\x82 on przez terytorium b\xc4\x99d\xc4\x85ce pod brytyjsk\xc4\x85 kontrol\xc4\x85. Mia\xc5\x82y to by\xc4\x87: Kr\xc3\xb3lestwo Iraku, Emirat Transjordanii i Mandat Palestyny. Jako punkt ko\xc5\x84cowy ropoci\xc4\x85gu wybrano Hajf\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej w latach 1922-1933 rozbudowano Port Hajfy. W latach 1934-1935 roku sp\xc3\xb3\xc5\x82ka petrochemiczna Iraq Petroleum Company wybudowa\xc5\x82a ropoci\xc4\x85g Mosul-Hajfa. Przy budowie ropoci\xc4\x85gu wykorzystano tutejsz\xc4\x85 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przewieziono 38 tys. ton materia\xc5\x82\xc3\xb3w budowlanych i rur. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie w Dolinie Jezreel rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 osadnictwo \xc5\xbcydowskie, kt\xc3\xb3re r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wykorzystywa\xc5\x82o kolej do transportu swoich towar\xc3\xb3w. Szczeg\xc3\xb3lnie istotna okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 rola poci\xc4\x85g\xc3\xb3w przy rozwoju mleczarstwa - od 1922 roku rannym poci\xc4\x85giem dostarczano mleko do Hajfy. Bardzo szybko zyska\xc5\x82 on miano \xe2\x80\x9epoci\xc4\x85gu mleka\xe2\x80\x9d i dostarcza\xc5\x82 mleko handlarzom w Hajfie ju\xc5\xbc o godzinie drugiej w nocy. Pod rozk\xc5\x82ad jego jazdy dostosowano prac\xc4\x99 wszystkich \xc5\xbcydowskich producent\xc3\xb3w mleka w Dolinie Jezreel. Wraz ze wzrostem op\xc5\x82acalno\xc5\x9bci ekonomicznej, zwi\xc4\x99kszono cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9b\xc4\x87 kursowania poci\xc4\x85g\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich do dw\xc3\xb3ch dziennie - jeden z nich jecha\xc5\x82 do Damaszku znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 teraz we Francuskim Mandacie Syrii i Libanu. W latach 1936\xe2\x80\x931939 by\xc5\x82o ju\xc5\xbc pi\xc4\x99\xc4\x87 poci\xc4\x85g\xc3\xb3w dziennie, i dodatkowo trzy poci\xc4\x85gi dziennie na linii Hajfa-Akka. Taka cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9b\xc4\x87 kursowania umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82a robotnikom przyjazd rano do pracy w zak\xc5\x82adach w rejonie Hajfy, i powr\xc3\xb3t wieczorem do swoich dom\xc3\xb3w. Wraz z wybuchem arabskiego powstania w Palestynie (1936\xe2\x80\x931939) rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 ataki na Kolej Doliny. Arabowie podk\xc5\x82adali miny pod tory, powoduj\xc4\x85c zniszczenia torowisk i taboru. Dodatkowo wykorzystywano w\xc4\x99giel (przechowywany na sk\xc5\x82adach przy stacjach kolejowych) do wywo\xc5\x82ywania po\xc5\xbcar\xc3\xb3w i niszczenia zasiew\xc3\xb3w na polach \xc5\xbcydowskich osadnik\xc3\xb3w. Aby przeciwdzia\xc5\x82a\xc4\x87 takim atakom, w\xc5\x82adze mandatowe powo\xc5\x82a\xc5\x82y do \xc5\xbcycia Departament Policji Kolejowej Palestyny. Bardzo szybko \xe2\x80\x9estra\xc5\xbc kolei\xe2\x80\x9d rozros\xc5\x82a si\xc4\x99 do wielko\xc5\x9bci ponad 700 stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych wielu by\xc5\x82o cz\xc5\x82onkami \xc5\xbcydowskiej organizacji samoobrony Hagana. W kwietniu 1938 roku na linii kolejowej uruchomiono regularne kursowanie poci\xc4\x85gu policyjnego. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cz\xc5\x82onkowie Policji \xc5\xbbydowskich Osiedli uczestniczyli w ochronie kolei, natomiast si\xc5\x82y \xc5\xbcydowskiej Mobilnej Stra\xc5\xbcy patrolowali uzbrojonymi samochodami lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, poszukuj\xc4\x85c miejsc zasadzek i aresztuj\xc4\x85c osoby podejrzane. Na ich potrzeby sprowadzono dwie specjalne drezyny, kt\xc3\xb3re nast\xc4\x99pnie opancerzono stalow\xc4\x85 blach\xc4\x85 ze wszystkich stron. By\xc5\x82y one stosunkowo szybkie i dysponuj\xc4\x85c du\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 ognia mog\xc5\x82y porusza\xc4\x87 si\xc4\x99 w obu kierunkach tor\xc3\xb3w. Czasami z przodu drezyny lub poci\xc4\x85gu przywi\xc4\x85zywano wzi\xc4\x99tego do niewoli arabskiego powsta\xc5\x84ca - mia\xc5\x82 on chroni\xc4\x87 w ten spos\xc3\xb3b jad\xc4\x85cy sk\xc5\x82ad przed detonacj\xc4\x85 pod\xc5\x82o\xc5\xbconych materia\xc5\x82\xc3\xb3w wybuchowych. W latach 1938-1944 konsorcjum Consolidated Refineries Limited (CRL) b\xc4\x99d\xc4\x85ce sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x85 joint venture Shella i Anglo-American Oil Co. wybudowa\xc5\x82o rafineri\xc4\x99 w Hajfie. W\xc3\xb3wczas \xe2\x80\x9estra\xc5\xbc kolei\xe2\x80\x9d rozszerzy\xc5\x82a swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87, obejmuj\xc4\x85c ochron\xc4\x99 rafinerii, portu i innych zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych w rejonie Hajfy. Ta dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a kontynuowana podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej (1939\xe2\x80\x931945). Lata wojny by\xc5\x82y szczytowym okresem ruchu kolejowego - przez Dolin\xc4\x99 Jezreel je\xc5\xbadzi\xc5\x82o sze\xc5\x9b\xc4\x87 sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w dziennie. Latem 1941 roku Brytyjczycy przeprowadzili operacj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eExporter\xe2\x80\x9d, podczas kt\xc3\xb3rej zaj\xc4\x99li Francuski Mandat Syrii i Libanu. Tutejsz\xc4\x85 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 wykorzystywano wtedy do transportu wojska, broni i ewakuacji rannych.\n_START_SECTION_\nKoniec kolei\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu II wojny \xc5\x9bwiatowej, spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcydowska w Palestynie prze\xc5\xbcy\xc5\x82a du\xc5\xbce rozczarowanie stanowiskiem Brytyjczyk\xc3\xb3w wobec realizacji obietnic Deklaracji Balfoura. Zamiast d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 do utworzenia \xc5\xbcydowskiego pa\xc5\x84stwa w Mandacie Palestyny, Brytyjczycy zacz\xc4\x99li utrudnia\xc4\x87 imigracj\xc4\x99 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w do Palestyny. Spowodowa\xc5\x82o to zwr\xc3\xb3cenie si\xc4\x99 \xc5\xbcydowskich organizacji samoobrony przeciwko w\xc5\x82adzom mandatowym. Jedn\xc4\x85 z pierwszych akcji przeprowadzonych przeciwko sieci kolejowej w Palestynie by\xc5\x82a tzw. \xe2\x80\x9enoc poci\xc4\x85g\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d - w nocy 1 listopada 1945 roku \xc5\xbcydowskie grupy zaatakowa\xc5\x82y 153 obiekty kolejnictwa w ca\xc5\x82ym kraju. W Dolinie Jezreel zniszczono rozjazd w pobli\xc5\xbcu stacji kolejowej w Afuli. Podczas \xe2\x80\x9enocy most\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, w nocy 16 czerwca 1946 roku zniszczono lub uszkodzono jedena\xc5\x9bcie kluczowych most\xc3\xb3w \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cych Mandat Palestyny z s\xc4\x85siednimi krajami. Wysadzono wtedy most kolejowy (d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 130 metr\xc3\xb3w) w pobli\xc5\xbcu Hamat Gader, odcinaj\xc4\x85c Kolej Doliny od Kolei Hid\xc5\xbcaskiej. Od tego momentu, ka\xc5\xbcdy kto chcia\xc5\x82 dojecha\xc4\x87 do Syrii, musia\xc5\x82 pojecha\xc4\x87 poci\xc4\x85giem do rzeki Jordan, a nast\xc4\x99pnie przesi\xc4\x85\xc5\x9b\xc4\x87 si\xc4\x99 do samochodu i dalej kontynuowa\xc4\x87 podr\xc3\xb3\xc5\xbc._NEWLINE_Poszukuj\xc4\x85c skutecznego rozwi\xc4\x85zania narastaj\xc4\x85cego konfliktu izraelsko-arabskiego w dniu 29 listopada 1947 roku zosta\xc5\x82a przyj\xc4\x99ta Rezolucja Zgromadzenia Og\xc3\xb3lnego ONZ nr 181. Zak\xc5\x82ada\xc5\x82a ona mi\xc4\x99dzy innymi, \xc5\xbce linia kolejowa Doliny mia\xc5\x82a znale\xc5\xba\xc4\x87 si\xc4\x99 w granicach nowo utworzonego pa\xc5\x84stwa \xc5\xbcydowskiego. Arabowie odrzucili t\xc4\x99 rezolucj\xc4\x99 i dzie\xc5\x84 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej doprowadzili do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. Na samym jej pocz\xc4\x85tku si\xc5\x82y Arabskiej Armii Wyzwole\xc5\x84czej zaj\xc4\x99\xc5\x82y okoliczne wioski i sparali\xc5\xbcowa\xc5\x82y \xc5\xbcydowsk\xc4\x85 komunikacj\xc4\x99 w regionie. Przebieg walk uzmys\xc5\x82owi\xc5\x82 stronie \xc5\xbcydowskiej realne zagro\xc5\xbcenie zbrojnej interwencji s\xc4\x85siednich pa\xc5\x84stw arabskich. Aby temu zapobiec, \xc5\xbcydowskie si\xc5\x82y zbrojne podj\xc4\x99\xc5\x82y szereg dzia\xc5\x82a\xc5\x84 obliczonych na sparali\xc5\xbcowanie kolei. W nocy 5 marca 1948 roku zaatakowano ponad 200 obiekt\xc3\xb3w kolejnictwa w ca\xc5\x82ym kraju. Wysadzono wtedy most po\xc5\x82o\xc5\xbcony w pobli\xc5\xbcu kibucu Gewa. Jego zniszczenie zatrzyma\xc5\x82o ruch poci\xc4\x85g\xc3\xb3w na ca\xc5\x82ej linii. Dwa miesi\xc4\x85ce p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w nocy 14 maja 1948 roku wysadzono mosty na rzece Jordan w pobli\xc5\xbcu kibucu Geszer. Akcje sabota\xc5\xbcowe odnios\xc5\x82y sw\xc3\xb3j cel, i podczas I wojny izraelsko-arabskiej linia kolejowa by\xc5\x82a wy\xc5\x82\xc4\x85czona z ruchu. W wyniku wojny, ca\xc5\x82a linia znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w nowo powsta\xc5\x82ym pa\xc5\x84stwie Izrael. Ca\xc5\x82y region prze\xc5\xbcy\xc5\x82 jednak bardzo du\xc5\xbce zmiany geopolityczne, kt\xc3\xb3rych skutkiem by\xc5\x82o mi\xc4\x99dzy innymi wy\xc5\x82\xc4\x85czenie z eksploatacji ropoci\xc4\x85gu Mosul-Hajfa. Brak porozumienia pokojowego z s\xc4\x85siednimi pa\xc5\x84stwami uniemo\xc5\xbcliwi\xc5\x82 tak\xc5\xbce odbudow\xc4\x99 zniszczonych granicznych most\xc3\xb3w kolejowych. Dodatkow\xc4\x85 trudno\xc5\x9bci\xc4\x85 by\xc5\x82a kwestia nietypowej szeroko\xc5\x9bci tor\xc3\xb3w - podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej Brytyjczycy przebudowali przybrze\xc5\xbcn\xc4\x85 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, wprowadzaj\xc4\x85c obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie standard szeroko\xc5\x9bci (lini\xc4\x99 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcono a\xc5\xbc do Bejrutu). Przebudowa nie obj\xc4\x99\xc5\x82a Kolei Doliny. W zwi\xc4\x85zku z tym, gdy w 1949 roku pa\xc5\x84stwo Izrael rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o regulacj\xc4\x99 kolejnictwa, g\xc5\x82\xc3\xb3wny ci\xc4\x99\xc5\xbcar inwestycji zosta\xc5\x82 skierowany na najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 przybrze\xc5\xbcn\xc4\x85 lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85. W\xc4\x85skotorowa linia przebiegaj\xc4\x85ca przez Dolin\xc4\x99 Jezreel zosta\xc5\x82a pomini\xc4\x99ta, i obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82a jedynie ograniczony ruch pracownik\xc3\xb3w kolei, wojska oraz wycieczki turystyczne. We wrze\xc5\x9bniu 1951 roku spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci po\xc5\x82o\xc5\xbcone wzd\xc5\x82u\xc5\xbc tor\xc3\xb3w wyst\xc4\x85pi\xc5\x82y z pro\xc5\x9bb\xc4\x85 o uruchomienie normalnych po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 pasa\xc5\xbcerskich i towarowych, jednak \xc5\xbc\xc4\x85danie to nie odpowiada\xc5\x82o planom Rakewet Jisra\xe2\x80\x99el. W dniu 14 listopada 1951 roku ostatni poci\xc4\x85g przejecha\xc5\x82 na trasie z Hajfy do Afuli. W 1954 roku ca\xc5\x82y tabor kolejowy sprzedano na z\xc5\x82om. Pozosta\xc5\x82e nieliczne eksponaty zgromadzono na stacji kolejowej Kefar Jehoszua, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przekszta\xc5\x82cono w Muzeum Kolei Doliny. Dwa wagony znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce w Muzeum Kolejnictwa Izraela w Hajfie.\n_START_SECTION_\nBudowa nowej linii\n_START_PARAGRAPH_\nW 1988 roku w\xc5\x82adze izraelskie podj\xc4\x99\xc5\x82y decyzj\xc4\x99 o odbudowie linii kolejowej w Dolinie Jezreel, jednak pierwsze badania gruntu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 dopiero w 1998 roku. Analizowano przydatno\xc5\x9b\xc4\x87 nowoczesnej linii kolejowej, staraj\xc4\x85c si\xc4\x99 j\xc4\x85 dostosowa\xc4\x87 do nowych reali\xc3\xb3w ekonomicznych i politycznych w regionie. Dalsze prace zosta\xc5\x82y przerwane na pocz\xc4\x85tku 2000 roku przez recesj\xc4\x99 gospodarcz\xc4\x85. Izrael i Jordania d\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82y jednak do uruchomienia linii kolejowej, kt\xc3\xb3ra u\xc5\x82atwi\xc5\x82aby transport towar\xc3\xb3w mi\xc4\x99dzy oboma pa\xc5\x84stwami i zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82a wykorzystanie Portu Hajfa. W dniu 28 pa\xc5\xbadziernika 2002 roku izraelskie ministerstwo transportu oficjalnie og\xc5\x82osi\xc5\x82o, \xc5\xbce Rakewet Jisra\xe2\x80\x99el rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o planowanie linii kolejowej w Dolinie Jezreel. Oryginalny plan zak\xc5\x82ada\xc5\x82 koszty na poziomie 1 mld szekli. Linia mia\xc5\x82a by\xc4\x87 oddana do eksploatacji w drugiej po\xc5\x82owie 2007 roku, jednak r\xc3\xb3\xc5\xbcne czynniki wci\xc4\x85\xc5\xbc uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y rozpocz\xc4\x99cie prac. Pod koniec 2005 roku zatwierdzono pi\xc4\x99\xc4\x87 stacji i zaproponowano wybudowanie \xc5\x82\xc4\x85cznika do D\xc5\xbcaninu w Autonomii Palesty\xc5\x84skiej. Dopiero w 2011 roku opublikowano pierwszy projekt budowlany, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej rozpocz\xc4\x99to prace budowlane. Zdecydowano si\xc4\x99 na jednotorow\xc4\x85 lini\xc4\x99, z pozostawionym miejscem pod drugi tor w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci. B\xc4\x99dzie ona mia\xc5\x82a d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 60 km i b\xc4\x99dzie przebiega\xc4\x87 od Hajfy do Bet Sze\xe2\x80\x99an, a w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci do przej\xc5\x9bcia granicznego Rzeka Jordan, gdzie poprzez nowy most po\xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie Irbid z system kolei Jordanii. Przewiduje si\xc4\x99 wybudowanie siedmiu stacji kolejowych. Szacunkowy koszt budowy linii wyniesie 4 mld szekli. Budowa planowo ma uko\xc5\x84czy\xc4\x87 si\xc4\x99 w 2016 roku i b\xc4\x99dzie s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 do przewozu zar\xc3\xb3wno pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, jak i towar\xc3\xb3w. Poci\xc4\x85gi b\xc4\x99d\xc4\x85 osi\xc4\x85ga\xc4\x87 pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 160 km/h.'