b'\n_START_ARTICLE_\nCentralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy\n_START_PARAGRAPH_\nCentralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy (COP) \xe2\x80\x93 okr\xc4\x99g przemys\xc5\x82owy przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego o powierzchni 60\xc2\xa0000\xc2\xa0km\xc2\xb2 (44 powiaty) i zamieszkany przez 6 mln ludzi, budowany w 1936\xe2\x80\x931939 w po\xc5\x82udniowo-centralnych dzielnicach Polski. By\xc5\x82 jednym z najwi\xc4\x99kszych przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99\xc4\x87 ekonomicznych II Rzeczypospolitej. Celem COP-u by\xc5\x82o zwi\xc4\x99kszenie ekonomicznego potencja\xc5\x82u Polski, rozbudowa przemys\xc5\x82u ci\xc4\x99\xc5\xbckiego i zbrojeniowego, a tak\xc5\xbce zmniejszenie bezrobocia wywo\xc5\x82anego skutkami wielkiego kryzysu. Zak\xc5\x82ady COP zapewni\xc5\x82y prac\xc4\x99 na terenach dotkni\xc4\x99tych najwi\xc4\x99kszym bezrobociem, a budowa infrastruktury towarzysz\xc4\x85cej podnios\xc5\x82a poziom cywilizacyjny tych teren\xc3\xb3w. Na rozw\xc3\xb3j COP-u przeznaczono w latach 1937\xe2\x80\x931939 oko\xc5\x82o 60% ca\xc5\x82o\xc5\x9bci wydatk\xc3\xb3w inwestycyjnych o \xc5\x82\xc4\x85cznej warto\xc5\x9bci 1925 mln z\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nGeneza\n_START_PARAGRAPH_\nBudow\xc4\x99 COP zainicjowa\xc5\x82 wicepremier do spraw ekonomicznych i jednocze\xc5\x9bnie minister skarbu Eugeniusz Kwiatkowski, kt\xc3\xb3ry rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w trudnym okresie, gdy kryzys dopiero si\xc4\x99 ko\xc5\x84czy\xc5\x82, wzrasta\xc5\x82o bezrobocie w miastach, a na wsiach wci\xc4\x85\xc5\xbc panowa\xc5\x82a bardzo trudna sytuacja. Powoli wzrasta\xc5\x82a produkcja przemys\xc5\x82owa, kt\xc3\xb3rej jednak poziom daleki by\xc5\x82 od tego sprzed kryzysu, z powodu niskiej si\xc5\x82y nabywczej wsi._NEWLINE_Kwiatkowski uzna\xc5\x82, \xc5\xbce najlepszym wyj\xc5\x9bciem b\xc4\x99dzie zwi\xc4\x99kszenie zatrudnienia w przemy\xc5\x9ble, gdy\xc5\xbc nie by\xc5\x82o realnych szans na szybkie zmiany w strukturze agrarnej. Zgodnie z panuj\xc4\x85cymi pogl\xc4\x85dami ekonomicznymi zapocz\xc4\x85tkowanymi przez ameryka\xc5\x84ski New Deal starano si\xc4\x99 skupi\xc4\x87 na rozwoju wytw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci w tych ga\xc5\x82\xc4\x99ziach przemys\xc5\x82u, kt\xc3\xb3re nie przyczynia\xc5\x82y si\xc4\x99 do powstawania d\xc3\xb3br konsumpcyjnych. Dlatego po\xc5\x82o\xc5\xbcono nacisk na rozbudow\xc4\x99 infrastruktury. W tym celu minister skarbu wraz z Paw\xc5\x82em Kosieradzkim i W\xc5\x82adys\xc5\x82awem Kosieradzkim opracowa\xc5\x82 czteroletni plan inwestycyjny, obejmuj\xc4\x85cy okres 1 lipca 1936 \xe2\x80\x93 30 czerwca 1940. W pierwszej wersji inwestycje mia\xc5\x82y by\xc4\x87 prowadzone w ca\xc5\x82ym kraju, ale ze wzgl\xc4\x99du na ograniczone \xc5\x9brodki i nik\xc5\x82e korzy\xc5\x9bci z rozproszonych inwestycji zdecydowano si\xc4\x99 na modyfikacj\xc4\x99 planu. Kwiatkowski zaproponowa\xc5\x82 koncentracje zabieg\xc3\xb3w w tzw. tr\xc3\xb3jk\xc4\x85cie bezpiecze\xc5\x84stwa na po\xc5\x82udniu Polski. Swoje zdanie wyrazi\xc5\x82 w przem\xc3\xb3wieniu sejmowym 5 lutego 1937 roku, podczas kt\xc3\xb3rego wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 te\xc5\xbc z wnioskiem o powi\xc4\x99kszenie przeznaczonego na ten cel kapita\xc5\x82u do 2400 mln z\xc5\x82, na co uzyska\xc5\x82 zgod\xc4\x99. Tak ostatecznie narodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 idea COP-u._NEWLINE_Inwestycje w COP by\xc5\x82y kontynuacj\xc4\x85 plan\xc3\xb3w w\xc5\x82adz wojskowych realizowanych w rejonie bezpiecze\xc5\x84stwa od roku 1922. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Kosieradzki, prawdopodobnie z inspiracji Kwiatkowskiego, s\xc5\x82a\xc5\x82 memoria\xc5\x82y do Ministerstwa Spraw Wojskowych, kt\xc3\xb3re opublikowa\xc5\x82 w 1937\xc2\xa0r. w postaci broszury pt. Centralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy. II wiceminister spraw wojskowych gen. Aleksander Litwinowicz w planach inwestycji zbrojeniowych nie bra\xc5\x82 pod uwag\xc4\x99 pomys\xc5\x82\xc3\xb3w Kosieradzkiego, a wszelkie decyzje w tym zakresie podejmowa\xc5\x82y w\xc5\x82adze wojskowe, staraj\xc4\x85c si\xc4\x99 ignorowa\xc4\x87 stanowisko Kwiatkowskiego jako ministra skarbu i pr\xc3\xb3buj\xc4\x85c sprowadzi\xc4\x87 go do roli dostarczyciela \xc5\x9brodk\xc3\xb3w finansowych na rozbudow\xc4\x99 przemys\xc5\x82u w rejonie bezpiecze\xc5\x84stwa. Memoria\xc5\x82y Kosieradzkiego by\xc5\x82y wi\xc4\x99c pr\xc3\xb3b\xc4\x85 wysondowania plan\xc3\xb3w MSWojsk. i Sztabu Generalnego w sprawach zamiar\xc3\xb3w inwestycyjnych wojska, o kt\xc3\xb3rych Kwiatkowski by\xc5\x82 powierzchownie informowany. Dla uzyskania efekt\xc3\xb3w propagandowych Kwiatkowski wynaj\xc4\x85\xc5\x82 publicyst\xc4\x99 Melchiora Wa\xc5\x84kowicza, kt\xc3\xb3ry wywi\xc4\x85za\xc5\x82 si\xc4\x99 z powierzonego zadania, przyczyniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do stworzenia mitu COP, Kwiatkowskiego i \xe2\x80\x93 na dalszym planie \xe2\x80\x93 Kosieradzkiego, jako tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w COP._NEWLINE_Nazwa Centralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy zrodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w Biurze Planowania przy Gabinecie Ministra Skarbu. Zaproponowany obszar COP w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci obejmowa\xc5\x82 rejon bezpiecze\xc5\x84stwa, kt\xc3\xb3rego granice okre\xc5\x9bla\xc5\x82o rozporz\xc4\x85dzenie o ulgach inwestycyjnych z 22 marca 1928 r. (Dz.U. nr 36 poz. 329). W\xc5\x82adze wojskowe zaakceptowa\xc5\x82y propozycj\xc4\x99 dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 u\xc5\xbcycia w ustawie o ulgach inwestycyjnych z kwietnia 1938 r. nazwy Centralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy (Dz.U. nr 26 poz. 224)._NEWLINE__NEWLINE_W celu przyci\xc4\x85gni\xc4\x99cia kapita\xc5\x82u prywatnego do lokowanych w COP przedsi\xc4\x99biorstw, przedsi\xc4\x99biorstwa te otrzyma\xc5\x82y zwolnienie z podatku obrotowego i samorz\xc4\x85dowego na okres 10 lat. Poniewa\xc5\xbc preferencje te nie przynios\xc5\x82y oczekiwanych skutk\xc3\xb3w, w kwietniu 1938 roku wprowadzono system potr\xc4\x85ce\xc5\x84 z podatku kwot zainwestowanych w COP. T\xc4\x85 sam\xc4\x85 ustaw\xc4\x85 rozszerzono tak\xc5\xbce list\xc4\x99 ga\xc5\x82\xc4\x99zi przemys\xc5\x82u obj\xc4\x99tych preferencjami oraz doprecyzowano obszar COP do 44 powiat\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPropaganda COP\n_START_PARAGRAPH_\nBudow\xc4\x99 Centralnego Okr\xc4\x99gu Przemys\xc5\x82owego g\xc5\x82oszono punktem zwrotnym w sytuacji ekonomicznej kraju. Opinie te podtrzymywa\xc5\x82a prasa, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wielu tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, m.in. Melchior Wa\xc5\x84kowicz w COP ognisko si\xc5\x82y \xe2\x80\x93 Centralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy i Sztafeta. Ksi\xc4\x85\xc5\xbcka o polskim pochodzie gospodarczym. W 1938 powsta\xc5\x82 film dokumentalny pt. C.O.P. \xe2\x80\x93 Stalowa Wola (scenariusz i re\xc5\xbcyseria: Jerzy Gabryelski). COP stawa\xc5\x82 si\xc4\x99 dowodem na skuteczn\xc4\x85 polityk\xc4\x99 gospodarcz\xc4\x85 pa\xc5\x84stwa i by\xc5\x82 wykorzystywany w propagandzie sukcesu.\n_START_SECTION_\nUpami\xc4\x99tnienie\n_START_PARAGRAPH_\nCentralny Okr\xc4\x99g Przemys\xc5\x82owy zosta\xc5\x82 upami\xc4\x99tniony na monecie o nominale 5 z\xc5\x82oty, wyemitowanej zarz\xc4\x85dzeniem Prezesa Narodowego Banku Polskiego 15 listopada 2017 w ramach z serii Odkryj Polsk\xc4\x99._NEWLINE_Czternastostronicowa historia obrazkowa opowiadaj\xc4\x85ca o COP pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w 29., 30. i 31. numerze komiksowego magazynu Relax, autorstwa Walawskiego (tekst) i Jerzego Wr\xc3\xb3blewskiego (rysunki).'