b'\n_START_ARTICLE_\nMasakra w Bleiburgu\n_START_PARAGRAPH_\nSprawa Bleiburga \xe2\x80\x93 odnosi si\xc4\x99 do zdarze\xc5\x84, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y miejsce pod koniec II wojny \xc5\x9bwiatowej w miejscowo\xc5\x9bci Bleiburg na granicy austriacko-s\xc5\x82owe\xc5\x84skiej w maju 1945 roku. Zabici byli cz\xc5\x82onkami lub wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikami chorwackiego re\xc5\xbcimu faszystowskiego, w\xc5\x9br\xc3\xb3d zabitych wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a Chorwatami, cz\xc5\x82onkami ustaszy i Hrvatsko domobranstvo. Przez cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 historyk\xc3\xb3w uwa\xc5\xbcana za samos\xc4\x85d dokonany przez Jugos\xc5\x82owia\xc5\x84sk\xc4\x85 Armi\xc4\x99 Ludow\xc4\x85 z mo\xc5\xbcliwym udzia\xc5\x82em wojsk brytyjskich (wed\xc5\x82ug nowych publikacji w rozstrzeliwaniu chc\xc4\x85cych si\xc4\x99 podda\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy mogli bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 \xc5\xbco\xc5\x82nierze Czarnego Legionu ustaszy, kt\xc3\xb3ry uwa\xc5\xbca\xc5\x82 poddaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy za dezerter\xc3\xb3w i zdrajc\xc3\xb3w), a przez innych za element propagandy ustaszy.\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o polityczne\n_START_PARAGRAPH_\nWydarzenia w Bleiburgu okre\xc5\x9blane s\xc4\x85 w przez chorwack\xc4\x85 historiografi\xc4\x99 jako m.in. tragedia Bleiburga, Bleiburg, sprawa Bleiburga._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wnym uczestnikiem walki przeciwko okupacji Jugos\xc5\x82awii przez pa\xc5\x84stwa Osi (Niemc\xc3\xb3w i W\xc5\x82och\xc3\xb3w), pod wzgl\xc4\x99dem liczby kampanii, liczebno\xc5\x9bci i zaanga\xc5\xbcowania by\xc5\x82 komunistyczny ruch partyzantki dowodzony przez Josipa Broz Tit\xc4\x99. Si\xc5\x82y Osi utworzy\xc5\x82y marionetkowe pa\xc5\x84stwo nazistowskie ustaszy. Niepodleg\xc5\x82e Pa\xc5\x84stwo Chorwackie (NDH) prowadzi\xc5\x82o rasistowsk\xc4\x85 polityk\xc4\x99 prze\xc5\x9bladowania Serb\xc3\xb3w, \xc5\xbbyd\xc3\xb3w i Rom\xc3\xb3w, represjom ulegli te\xc5\xbc antyfaszystowscy Chorwaci. Mile Budak, minister edukacji Chorwacji, 22 lipca 1941 roku m\xc3\xb3wi\xc5\x82 o tym, \xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Serb\xc3\xb3w zostanie eksterminowana, drugiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci narodu zostanie przymusowo narzucona wiara katolicka, a przedstawiciele tej grupy zostan\xc4\x85 schorwatyzowani. Niekt\xc3\xb3rzy Serbowie mieli zosta\xc4\x87 przesiedleni. Re\xc5\xbcim kolaborant\xc3\xb3w chorwackich odpowiedzialny by\xc5\x82 za szereg zbrodni na ludno\xc5\x9bci cywilnej. Ustasze za\xc5\x82o\xc5\xbcyli ob\xc3\xb3z koncentracyjny w Jasenovacu, szczeg\xc3\xb3lnie systematyczne represje kierowano wobec Serb\xc3\xb3w i \xc5\xbbyd\xc3\xb3w. Ruch jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skich partyzant\xc3\xb3w gwa\xc5\x82townie przybra\xc5\x82 na znaczeniu w wyniku zbrodni chorwackich. Si\xc5\x82y Zbrojne Niezale\xc5\xbcnego Pa\xc5\x84stwa Chorwackiego zosta\xc5\x82y zreorganizowane w listopadzie 1944 roku kiedy zacz\xc4\x99to \xc5\x82\xc4\x85czenie jednostek ustaszy i chorwackiej domobrany. W 1945 roku Jugos\xc5\x82owia\xc5\x84ska Armia Ludowa liczy\xc5\x82a ponad 800.000 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy zorganizowanych w pi\xc4\x99\xc4\x87 polowych armii. Si\xc5\x82y jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y poszukiwanie resztek pokonanych wojsk niemieckich i NDH._NEWLINE_Po kl\xc4\x99sce hitlerowskich Niemiec pora\xc5\xbcka satelickiego Niezale\xc5\xbcnego Pa\xc5\x84stwa Chorwackiego sta\xc5\x82a si\xc4\x99 nieunikniona. Kolaboracyjny rz\xc4\x85d Chorwacji postanowi\xc5\x82 przenie\xc5\x9b\xc4\x87 swoje si\xc5\x82y zbrojne do Austrii. Po niemieckiej kapitulacji, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 armii chorwackiej pod dow\xc3\xb3dztwem genera\xc5\x82a Herenci\xc4\x87i\xc4\x87a podda\xc5\x82a si\xc4\x99 armii brytyjskiej w pobli\xc5\xbcu miejscowo\xc5\x9bci Bleiburg w Austrii, przy granicy ze S\xc5\x82oweni\xc4\x85. 15 maja 1945 roku brytyjski genera\xc5\x82 Patrick Scott wyda\xc5\x82 wszystkich wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w dow\xc3\xb3dcy Jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skich Si\xc5\x82 Zbrojnych \xe2\x80\x93 Milanowi Ba\xc5\x9bcie z 51 Dywizji Wojwodiny.\n_START_SECTION_\nPrzebieg wydarze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nPod koniec marca 1945 si\xc5\x82y chorwackich kolaborant\xc3\xb3w rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y odwr\xc3\xb3t do Austrii w celu poddania si\xc4\x99 wojskom brytyjskim nacieraj\xc4\x85cym na p\xc3\xb3\xc5\x82noc do W\xc5\x82och. Odwr\xc3\xb3t zosta\xc5\x82 zaplanowany i zorganizowany przez w\xc5\x82adze NDH. W\xc5\x9br\xc3\xb3d uciekinier\xc3\xb3w znale\xc5\xbali si\xc4\x99 liczni dygnitarze ustaszy, faszystowska elita rz\xc4\x85dz\xc4\x85ca, a tak\xc5\xbce cywile. Po ostrza\xc5\x82ach armii jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skiej du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 cywil\xc3\xb3w wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do dom\xc3\xb3w uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85c, \xc5\xbce cywile s\xc4\x85 traktowani przez ustaszy jedynie jako ludzkie tarcze. Do wycofuj\xc4\x85cych si\xc4\x99 ustaszy do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y garstki s\xc5\x82owe\xc5\x84skich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy domobrany (s\xc5\x82owe\xc5\x84ska milicja kolaboracyjna) i czetnik\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 kolumny ustaszy byli te\xc5\xbc rosyjscy Kozacy z XV Korpusu Kawalerii SS. 6 maja 1945 z Zagrzebia wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 rz\xc4\x85d kolaboracyjny i 7 maja dotar\xc5\x82 w pobli\xc5\xbce Klagenfurtu w Austrii._NEWLINE_7 maja Niemcy poddali si\xc4\x99 bezwarunkowo aliantom, tym samym formalnie w Europie zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 II wojna \xc5\x9bwiatowa. Niemieckie instrukcje kapitulacji trafi\xc5\x82y do niemieckich si\xc5\x82 Wehrmachtu w Jugos\xc5\x82awii oraz tamtejszych kolaboracyjnych si\xc5\x82 zbrojnych, w tym wojsk NDH. Oznacza\xc5\x82o to, \xc5\xbce wojska faszystowskie musia\xc5\x82y zaprzesta\xc4\x87 w dniu 8 maja dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci i pozosta\xc4\x87 tam, gdzie si\xc4\x99 znalaz\xc5\x82y. W\xc3\xb3dz ustaszy Ante Paveli\xc4\x87 zdecydowa\xc5\x82 jednak, \xc5\xbce nie podda si\xc4\x99 komunistom, ale ucieknie do Austrii. 8 maja 1 i 2 Armia Jugos\xc5\x82awii wyzwoli\xc5\x82a Zagrzeb, w walkach zgin\xc4\x85\xc4\x87 mia\xc5\x82o 10.901 wrogich \xc5\xbco\xc5\x82nierzy, a do niewoli trafi\xc5\x82o 15.892. Tego samego dnia dow\xc3\xb3dztwo 51. Jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skiej Dywizji Wojwodiny z 3. Armii, wyda\xc5\x82o rozkaz, aby wszystkich oficer\xc3\xb3w i \xc5\xbco\xc5\x82nierzy wroga, kt\xc3\xb3rzy b\xc4\x99d\xc4\x85 stawia\xc4\x87 op\xc3\xb3r po p\xc3\xb3\xc5\x82nocy tego dnia, a nie s\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 \xc5\xbcadnej jednostki i nie maj\xc4\x85 statusu je\xc5\x84c\xc3\xb3w wojennych, traktowa\xc4\x87 jako bandyt\xc3\xb3w. 38. Brytyjskie Dow\xc3\xb3dztwo Brygady Piechoty zaj\xc4\x99\xc5\x82o Bleiburg 12 maja, podczas gdy reszta V Korpusu stacjonowa\xc5\x82a w Klagenfurcie. Dopiero 14 maja, tydzie\xc5\x84 po zako\xc5\x84czeniu wojny w Europie, zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 walki mi\xc4\x99dzy si\xc5\x82ami komunist\xc3\xb3w a si\xc5\x82ami kolaboracyjnymi znajduj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 w S\xc5\x82owenii i w Austrii. Najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 z nich by\xc5\x82a bitwa pod Poljan\xc4\x85 (14 maja), kt\xc3\xb3ra zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 zwyci\xc4\x99stwem komunist\xc3\xb3w i Brytyjczyk\xc3\xb3w._NEWLINE_Wojska NDH podda\xc5\x82y si\xc4\x99 Brytyjczykom 15 maja. Brytyjskim negocjatorem by\xc5\x82 brygadier Patrick T. D. Scott z 38. Brygady Piechoty (irlandzkiej), stron\xc4\x99 ustaszy reprezentowa\xc5\x82 genera\xc5\x82 Ivo Heren\xc4\x8di\xc4\x87 z V Korpusu Ustaszy i t\xc5\x82umacz, pu\xc5\x82kownik Daniel Crljen z urz\xc4\x99du propagandy ustaszy. Po po\xc5\x82udniu tego samego dnia wojska niemieckie zacz\xc4\x99\xc5\x82y wiesza\xc4\x87 bia\xc5\x82e flagi. NDH zosta\xc5\x82o skierowane ostatecznie do poddania si\xc4\x99 armii jugos\xc5\x82owia\xc5\x84skiej._NEWLINE_Srecko Psenicnik, syn Ante Paveli\xc4\x87a, w 1990 roku m\xc3\xb3wi\xc5\x82 o 10 000 ofiar. \xc5\xbderjavi\xc4\x87 w 1990 roku poda\xc5\x82 liczb\xc4\x99 wynosz\xc4\x85c\xc4\x85 50 000 os\xc3\xb3b. Wed\xc5\x82ug niego w Bleiburgu zgin\xc4\x99\xc5\x82o 36 000 Chorwat\xc3\xb3w, 8000\xe2\x80\x9310 000 S\xc5\x82owe\xc5\x84c\xc3\xb3w, 5000 muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w i 2000 czetnik\xc3\xb3w (Serb\xc3\xb3w i Czarnog\xc3\xb3rc\xc3\xb3w). Jozo Tomasevich w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce z 2001 roku podaje liczb\xc4\x99 50 000. Niemiecki dziennikarz W\xc5\x82adimir \xc5\xbderjavi\xc4\x87 szacuje liczb\xc4\x99 ofiar na 45 000 do 55 000. By\xc5\x82y dyplomata Cvijeto Job w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce z 2002 roku podaje liczb\xc4\x99 od 12 000 do 15 000. Wed\xc5\x82ug chorwackiego historyka Juraja Hr\xc5\xbeenjaka i jego publikacji z 2007 roku (tworzonej we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy ze stowarzyszeniem chorwackich partyzant\xc3\xb3w antyfaszystowskich) rozstrzelanych zosta\xc5\x82o od 12 000 do 14 000, 20 os\xc3\xb3b pope\xc5\x82ni\xc5\x82o samob\xc3\xb3jstwo, a w\xc5\x9br\xc3\xb3d rozstrzelanych znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 1500 stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w oboz\xc3\xb3w koncentracyjnych. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ofiar wed\xc5\x82ug pracy z 2007 roku zgin\xc4\x85\xc4\x87 mia\xc5\x82a nie z r\xc4\x85k Jugos\xc5\x82owian, lecz z r\xc4\x85k oddzia\xc5\x82u ustaszy, Czarnego Legionu, kt\xc3\xb3ry traktowa\xc5\x82 wszystkich poddaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy jako zdrajc\xc3\xb3w i dezerter\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nReperkusje wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne\n_START_PARAGRAPH_\nPo demokratyzacji Chorwacji w latach 80. i 90. XX w. spraw\xc4\x85 Bleiburgu zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 chorwacki nurt rewizjonistyczny. W maju 1994 roku w Zagrzebiu odby\xc5\x82o si\xc4\x99 Mi\xc4\x99dzynarodowe Sympozjum Badania Tragedii Bleiburga. Aktem parlamentu Chorwacji w 1995 roku rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 oficjalne upami\xc4\x99tnienie ofiar w Bleiburgu, w\xc3\xb3wczas przy w\xc5\x82adzy by\xc5\x82 Franjo Tu\xc4\x91man i nacjonalistyczna wtedy (po \xc5\x9bmierci Tudmana przesz\xc5\x82a na pozycj\xc4\x99 centroprawicowe) Chorwacka Wsp\xc3\xb3lnota Demokratyczna. We wrze\xc5\x9bniu 2008 roku Bleiburg odwiedzi\xc5\x82 premier Chorwacji Ivo Sanader, kt\xc3\xb3ry stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce wszystkie ofiary mia\xc5\x82y prawo do uczciwego procesu. W 2009 roku prezydent Chorwacji Stjepan Mesi\xc4\x87 skrytykowa\xc5\x82 przedstawicieli parlamentu, kt\xc3\xb3rzy nie reagowali na to, \xc5\xbce w t\xc5\x82umie ludzi w Bleiburgu pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 nielegalne w Chorwacji symbole ustaszy. W 2010 roku chorwacki prezydent Ivo Josipovi\xc4\x87 zapowiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce nie b\xc4\x99dzie uczestniczy\xc4\x87 w corocznych obchodach, dop\xc3\xb3ki nie przestan\xc4\x85 na nich by\xc4\x87 obecne emblematy ustaszy. W 2012 roku parlament Chorwacji podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o odwo\xc5\x82aniu finansowania obchod\xc3\xb3w w Bleibergu, a premier Zoran Milanovi\xc4\x87 stwierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce rz\xc4\x85d nie b\xc4\x99dzie finansowa\xc5\x82 tego co, jego zdaniem, jest wydarzeniem politycznym, kt\xc3\xb3re nie koncentruje si\xc4\x99 na ofiarach w Bleiburgu, lecz na NDH. W 2012 roku przedstawiciele rz\xc4\x85du z\xc5\x82o\xc5\xbcyli wie\xc5\x84ce jedynie przy pomniku w Tezno._NEWLINE_Poj\xc4\x99cie masakry w Bleiburgu by\xc5\x82o propagowane przez ustaszy na emigracji. Niemiecko-ameryka\xc5\x84ski historyk Jozo Tomasevich odrzuca to poj\xc4\x99cie jako cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 propagandy ustaszy. Niemiecki historyk Martin Grahek Ravan\xc4\x8di, specjalizuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w sprawie Bleiburga, pisze, \xc5\xbce zakres ofiar w dniu kapitulacji nie zosta\xc5\x82 opisany w \xc5\xbcadnych \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach. Franks Strle i Milan Basta pisz\xc4\x85 o tym, \xc5\xbce si\xc5\x82y ustaszy pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y atakowa\xc4\x87 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci doliny, a trzy brytyjskie czo\xc5\x82gi zosta\xc5\x82y zaanga\xc5\xbcowane w powstrzymanie kolaborant\xc3\xb3w powoduj\xc4\x85c tym samym liczne ofiary.'