b'\n_START_ARTICLE_\n(514107) Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela\n_START_SECTION_\nOrbita\n_START_PARAGRAPH_\nKa\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela kr\xc4\x85\xc5\xbcy wok\xc3\xb3\xc5\x82 S\xc5\x82o\xc5\x84ca w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 3,2\xe2\x80\x937,1 au, obiegaj\xc4\x85c je raz na 11 lat i 8 miesi\xc4\x99cy (4256 dni; wielka p\xc3\xb3\xc5\x82o\xc5\x9b 5,14 au). Jej orbita ma mimo\xc5\x9br\xc3\xb3d 0,38 i nachylenie 163\xc2\xb0 w stosunku do ekliptyki._NEWLINE_Jej okres obiegu jest bliski okresu obiegu Jowisza (11,86 roku). W ci\xc4\x85gu jednego obiegu Jowisza planeta zakre\xc5\x9bla k\xc4\x85t 360\xc2\xb0 wok\xc3\xb3\xc5\x82 S\xc5\x82o\xc5\x84ca, natomiast Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela porusza si\xc4\x99 o 366,3\xc2\xb0 w przeciwnym kierunku. Mimo\xc5\x9br\xc3\xb3d orbity pozwala jej naprzemiennie przechodzi\xc4\x87 wewn\xc4\x85trz i na zewn\xc4\x85trz orbity Jowisza przy najwi\xc4\x99kszym zbli\xc5\xbceniu na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 176 milion\xc3\xb3w kilometr\xc3\xb3w. Za ka\xc5\xbcdym razem, gdy planetoida przechodzi w pobli\xc5\xbcu Jowisza, jej elementy orbitalne, w tym okres obiegu, ulegaj\xc4\x85 nieznacznym zmianom. Przez tysi\xc4\x85ce lat r\xc3\xb3\xc5\xbcnica d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci peryhelium planetoidy i Jowisza oscyluje wok\xc3\xb3\xc5\x82 zera, z okresem oko\xc5\x82o 660 lat i amplitud\xc4\x85 oko\xc5\x82o 125\xc2\xb0, chocia\xc5\xbc czasami r\xc3\xb3\xc5\xbcnica ta zmienia si\xc4\x99 o ca\xc5\x82e 360\xc2\xb0._NEWLINE_Perturbacje wywo\xc5\x82ywane grawitacj\xc4\x85 Jowisza utrzymuj\xc4\x85 stabilno\xc5\x9b\xc4\x87 tej orbity przez miliony lat. Symulacje pokazuj\xc4\x85, \xc5\xbce planetoida pozostawa\xc5\x82a w relacji koorbitalnej z Jowiszem przez co najmniej milion lat i pozostanie w niej przez co najmniej kolejny milion lat. Nie wiadomo, w jaki spos\xc3\xb3b ta planetoida (lub kometa) dosta\xc5\x82a si\xc4\x99 na t\xc4\x99 orbit\xc4\x99, ale istnieje hipoteza, \xc5\xbce w odleg\xc5\x82ej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci trafi\xc5\x82a na orbit\xc4\x99 przypominaj\xc4\x85c\xc4\x85 obecn\xc4\x85 poprzez oddzia\xc5\x82ywanie z Saturnem, a nast\xc4\x99pnie jej orbita zosta\xc5\x82a zmieniona do obecnego stanu. W dalekiej przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci mo\xc5\xbce ponownie zbli\xc5\xbcy\xc4\x87 si\xc4\x99 do Saturna i zosta\xc4\x87 wyrzucona z obecnego zwi\xc4\x85zku z Jowiszem.\n_START_SECTION_\nNumer i nazwa\n_START_PARAGRAPH_\nPlanetoida pocz\xc4\x85tkowo, w dniach 16\xe2\x80\x9331 stycznia 2015 r., otrzyma\xc5\x82a tymczasowe oznaczenie 2015\xc2\xa0BZ\xe2\x82\x85\xe2\x82\x80\xe2\x82\x89, poniewa\xc5\xbc by\xc5\x82 to 12 750 obiekt zaobserwowany po raz pierwszy w tym okresie. Po dostatecznie dok\xc5\x82adnym okre\xc5\x9bleniu orbity, 2 marca 2018 r. uzyska\xc5\x82a ona numer 514107 w katalogu ma\xc5\x82ych cia\xc5\x82 Uk\xc5\x82adu S\xc5\x82onecznego prowadzonym przez Minor Planet Center._NEWLINE_Nazwa Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbb\xc4\x81wela zosta\xc5\x82a stworzona przez A Hua He Inoa, hawajski program zajmuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 nazywaniem obiekt\xc3\xb3w odkrytych przez przegl\xc4\x85d nieba Pan-STARRS. Nazwa sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z przedimka okre\xc5\x9blonego ka, przymiotnika \xca\xbbepa: \xe2\x80\x9ezdradliwy\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9efiglarny\xe2\x80\x9d, co odnosi si\xc4\x99 do jego wstecznej orbity i rzeczownika z partyku\xc5\x82\xc4\x85 o Ka\xca\xbb\xc4\x81wela: \xe2\x80\x9eJowisza\xe2\x80\x9d. Program A Hua He Inoa tworz\xc4\x85 eksperci j\xc4\x99zyka hawajskiego i astronomowie z Imiloa Astronomy Center of Hawaii. Nazwa zosta\xc5\x82a zatwierdzona przez Mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 Uni\xc4\x99 Astronomiczn\xc4\x85 9 kwietnia 2019 r.\n_START_SECTION_\nMo\xc5\xbcliwe pochodzenie mi\xc4\x99dzygwiezdne\n_START_PARAGRAPH_\nW 2018 roku badanie Fathi Namouni i Heleny Morais zidentyfikowa\xc5\x82o 27 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d miliona pr\xc3\xb3bnych orbit, podobnych do orbity Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y stabilne przez 4,5 miliarda lat, okres istnienia Uk\xc5\x82adu S\xc5\x82onecznego. Korzystaj\xc4\x85c z tego wyniku, autorzy doszli do wniosku, \xc5\xbce Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela znajduje si\xc4\x99 w rezonansie z Jowiszem praktycznie od czasu powstania Uk\xc5\x82adu S\xc5\x82onecznego, w zgodzie z zasad\xc4\x85 kopernika\xc5\x84sk\xc4\x85, a nie jest obserwowany w szczeg\xc3\xb3lnym momencie, gdy chwilowo przebywaj\xc4\x85cym na takiej orbicie. Poniewa\xc5\xbc jej ruch jest przeciwny do obiegu cia\xc5\x82, kt\xc3\xb3re uformowa\xc5\x82y si\xc4\x99 we wczesnym Uk\xc5\x82adzie S\xc5\x82onecznym, autorzy sugeruj\xc4\x85, \xc5\xbce Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela ma pochodzenie mi\xc4\x99dzygwiezdne. Je\xc5\x9bli to si\xc4\x99 potwierdzi, odkrycie b\xc4\x99dzie mia\xc5\x82o wp\xc5\x82yw na wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne teorie, w tym czas i mechanik\xc4\x99 powstawania planet i mechanizm dostarczania wody i materii organicznej na Ziemi\xc4\x99. Inni sugeruj\xc4\x85, \xc5\xbce Ka\xca\xbbepaoka\xca\xbbawela powsta\xc5\x82a w ob\xc5\x82oku Oorta, lub \xc5\xbce uzyska\xc5\x82a wsteczn\xc4\x85 orbit\xc4\x99 w wyniku oddzia\xc5\x82ywania z hipotetyczn\xc4\x85 dziewi\xc4\x85t\xc4\x85 planet\xc4\x85 i tylko chwilowo znajduje si\xc4\x99 w obecnym rezonansie.'