b'\n_START_ARTICLE_\nZakon Rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug czternastowiecznej legendy pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w Zakonu nale\xc5\xbcy doszukiwa\xc4\x87 si\xc4\x99 w bractwie powsta\xc5\x82ym ju\xc5\xbc w r. 72 n.e. Mia\xc5\x82o ono na celu obron\xc4\x99 przed poganami prze\xc5\x9bladowanych za wiar\xc4\x99 chrze\xc5\x9bcijan. Niekt\xc3\xb3rzy historycy za fundatora i duchowego ojca Zakonu uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Bazylego, kt\xc3\xb3ry w IV w. na rzymskim wschodzie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 na szerok\xc4\x85 skal\xc4\x99 prewencj\xc4\x99 i szerzenie ochrony zdrowia. Wtedy to zacz\xc4\x99\xc5\x82y powstawa\xc4\x87 \xe2\x80\x93 nowoczesne jak na tamte czasy \xe2\x80\x93 szpitale dla ofiar tr\xc4\x85du._NEWLINE_Faktycznie zakon zosta\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej podczas I wyprawy krzy\xc5\xbcowej w 1098 przez G\xc3\xa9rarda de Martigues, zwierzchnika wszystkich instytucji szpitalnych w Jerozolimie. Zakon sw\xc4\x85 nazw\xc4\x99 wzi\xc4\x85\xc5\x82 od biblijnego \xc5\x81azarza, patrona tr\xc4\x99dowatych, i jemu dedykowa\xc5\x82 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 swych szpitali i ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w._NEWLINE_Z pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82 to zakon szpitalny, konieczna jednak sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ochrona hospicj\xc3\xb3w przed niewiernymi i rabusiami, dlatego zosta\xc5\x82a utworzona milicja z\xc5\x82o\xc5\xbcona z tr\xc4\x99dowatych rycerzy-pacjent\xc3\xb3w, u kt\xc3\xb3rych choroba nie by\xc5\x82a jeszcze zbyt zaawansowana (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak zbrojne rami\xc4\x99 zakonu tworzyli tak\xc5\xbce zdrowi rycerze). W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci byli to joannici i bo\xc5\xbcogrobcy, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce templariusze. Uczyli oni lazaryt\xc3\xb3w sztuki walki, przez co stali si\xc4\x99 odpowiedzialni za przekszta\xc5\x82cenie zgromadzenia w zakon rycerski. Pierwsza wzmianka jako o zakonie militarnym pochodzi z 1154 r._NEWLINE_Przez pierwsze ok. 20 lat zakon by\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 zakonu joannit\xc3\xb3w. Usamodzielni\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1120, gdy Boyand Roger, dotychczasowy rektor szpitala joannit\xc3\xb3w, po zachorowaniu na tr\xc4\x85d zosta\xc5\x82 mianowany mistrzem \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza. Nast\xc4\x99pny wielki mistrz \xe2\x80\x93 wcze\xc5\x9bniej tak\xc5\xbce zwierzchnik joannit\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 b\xc5\x82. Rajmund du Puy przyj\xc4\x85\xc5\x82 prosty, zielony krzy\xc5\xbc jako znak i god\xc5\x82o lazaryt\xc3\xb3w. Krzy\xc5\xbc sta\xc5\x82 si\xc4\x99 symbolem ich pos\xc5\x82annictwa, po\xc5\x9bwi\xc4\x99cenia dla Chrystusa, ziele\xc5\x84 za\xc5\x9b sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tradycyjnym kolorem ich pos\xc5\x82ugi szpitalnej. Lazaryci byli w \xc5\x9bredniowieczu jedyn\xc4\x85 organizacj\xc4\x85 zajmuj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 opiek\xc4\x85 nad tr\xc4\x99dowatymi. Od nazwy zakonu pochodzi s\xc5\x82owo lazaret i  lazarium.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9aredniowiecze\n_START_PARAGRAPH_\nRycerze \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza ws\xc5\x82awili si\xc4\x99 w krwawych i s\xc5\x82ynnych bitwach pod Montgisard (1177), Hittinem (1187) czy Gaz\xc4\x85 (1244), jak i podczas obrony Jerozolimy, Akki, zamk\xc3\xb3w Khirbet el Zeita i Medjel el Djemeriayh. Utworzyli w\xc5\x82asn\xc4\x85 flot\xc4\x99, kontroluj\xc4\x85c\xc4\x85 obszar mi\xc4\x99dzy Akk\xc4\x85 a innymi chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skimi portami Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego, gdzie mieli swoje instytucje. W 1255 papie\xc5\xbc Aleksander IV zatwierdzi\xc5\x82 im regu\xc5\x82\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Augustyna. W 1265 papie\xc5\xbc nakaza\xc5\x82 przej\xc5\x9bcie wszystkich samodzielnych leprozori\xc3\xb3w pod w\xc5\x82adz\xc4\x99 lazaryt\xc3\xb3w, oraz nada\xc5\x82 in perpetuum przywilej samodzielnego wybierania wielkiego mistrza, z kt\xc3\xb3rego zakon korzysta do dzi\xc5\x9b. Dla skutecznej prewencji rozprzestrzeniaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 tr\xc4\x85du i innych zara\xc5\xbaliwych chor\xc3\xb3b, zbieraj\xc4\x85cych obfite \xc5\xbcniwo w ca\xc5\x82ej Europie, dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 zakonnych lazaret\xc3\xb3w okaza\xc5\x82a si\xc4\x99 niezb\xc4\x99dna. W samej Europie na prze\xc5\x82omie XIII/XIV w. zliczono oko\xc5\x82o 20 000 tych specjalistycznych instytucji opieki medycznej, z kt\xc3\xb3rych wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 nale\xc5\xbca\xc5\x82a do zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza. W XII w. pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 tak\xc5\xbce pierwsze, \xc5\xbce\xc5\x84skie konwenty. W XIII w. zakon cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 pe\xc5\x82n\xc4\x85 suwerenno\xc5\x9bci\xc4\x85 na terenie palesty\xc5\x84skiej Akki. Zyska\xc5\x82 specjalne przywileje ponadnarodowej, uniwersalnej instytucji. Rycerze \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza uczestniczyli w krucjacie Ludwika IX \xc5\x9awi\xc4\x99tego przeciwko Egiptowi oraz w wyprawach do Syrii w 1250\xe2\x80\x931254. Po upadku Akki, ostatniej twierdzy w Kr\xc3\xb3lestwie \xc5\x81aci\xc5\x84skim, zakon przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 na Cypr, by nast\xc4\x99pnie powr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do swojej g\xc5\x82\xc3\xb3wnej siedziby we francuskim Boigny. Wcze\xc5\x9bniej jednak lazaryci zd\xc4\x85\xc5\xbcyli za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 komandorie i szpitale w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci kraj\xc3\xb3w Europy m.in. we Francji, Italii, Sycylii, Anglii, Szkocji, Irlandii, Szwajcarii, Austrii, Niemczech, Czechach, Dalmacji, na W\xc4\x99grzech, Ba\xc5\x82kanach, P\xc3\xb3\xc5\x82wyspie Iberyjskim, a tak\xc5\xbce w Polsce. W po\xc5\x82owie XV w. \xe2\x80\x93 mi\xc4\x99dzy innymi dzi\xc4\x99ki dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci lazaryt\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 tr\xc4\x85d sta\xc5\x82 si\xc4\x99 chorob\xc4\x85 coraz rzadsz\xc4\x85. Zakon w efekcie przekszta\xc5\x82ca\xc5\x82 si\xc4\x99 w organizacj\xc4\x99 bardziej rycersk\xc4\x85, elitarn\xc4\x85, cho\xc4\x87 pos\xc5\x82uga chorym i utrzymywanie szpitali dalej by\xc5\x82y jego istotnymi zaj\xc4\x99ciami. Ekspansja reformacji \xe2\x80\x93 jak i inne zawieruchy dziejowe \xe2\x80\x93 doprowadzi\xc5\x82y w wieku XV w. do pogorszenia kondycji i stanu liczebnego zakonu._NEWLINE_Bulla wydana w 1489 przez papie\xc5\xbca Innocentego VIII nakazywa\xc5\x82a przy\xc5\x82\xc4\x85czenie lazaryt\xc3\xb3w do joannit\xc3\xb3w. Lazaryci z w\xc5\x82oskiej Kapui zgodzili si\xc4\x99 podlega\xc4\x87 wielkim mistrzom joannit\xc3\xb3w, jednak ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba podleg\xc5\x82a magistratowi w Boigny (za zgod\xc4\x85 wielkiego mistrza joannit\xc3\xb3w) bulli nie uzna\xc5\x82a. T\xc4\x85 drog\xc4\x85 zakon utrzyma\xc5\x82 niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 i w\xc5\x82asno\xc5\x9bci we Francji, Hiszpanii, Szwajcarii, Anglii, Dalmacji i na W\xc4\x99grzech. W 1517 Leon X uniewa\xc5\xbcni\xc5\x82 postanowienia bulli unifikacyjnej z joannitami. Przywr\xc3\xb3ci\xc5\x82 tym samym w\xc5\x82osk\xc4\x85 ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba rycerzy zakonu. Tymczasem w 1557 francuska cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza podporz\xc4\x85dkowa\xc5\x82a si\xc4\x99 joannitom na zasadzie utrzymania wewn\xc4\x99trznej niezale\xc5\xbcno\xc5\x9bci i samodzielnej nazwy \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza. Od tego czasu, przez nast\xc4\x99pne 47 lat ka\xc5\xbcdorazowy wielki mistrz zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza wywodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 z zakonu \xc5\x9bw. Jana. Lazaryci uzyskali w ten spos\xc3\xb3b silnego i niezale\xc5\xbcnego protektora. W tych czasach praktycznie wsz\xc4\x99dzie poza Francj\xc4\x85 i Itali\xc4\x85 bractwo to przesta\xc5\x82o istnie\xc4\x87. Wtedy utrwali\xc5\x82 si\xc4\x99 podzia\xc5\x82 na dwie g\xc5\x82\xc3\xb3wne ga\xc5\x82\xc4\x99zie Zakonu: obediencj\xc4\x99 francusk\xc4\x85 w Boigny, oraz w\xc5\x82osk\xc4\x85 w Kapui. W 1572 w\xc5\x82oska obediencja \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza zosta\xc5\x82a przez jej nast\xc4\x99pnego mistrza generalnego i suwerena Sabaudii, ksi\xc4\x99cia Emanuela Filiberta po\xc5\x82\xc4\x85czona z niedawno utworzonym dynastycznym Zakonem Domu Sabaudzkiego pod wezwaniem \xc5\x9bw. Maurycego. Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 zwi\xc4\x85za\xc5\x82 godno\xc5\x9b\xc4\x87 zwierzchnik\xc3\xb3w tak powsta\xc5\x82ego nowego Zakonu \xc5\x9awi\xc4\x99tych Maurycego i \xc5\x81azarza ze swoj\xc4\x85 osob\xc4\x85 i swoimi nast\xc4\x99pcami.\n_START_SECTION_\nUnia personalna z zakonem NMP z G\xc3\xb3ry Karmel\n_START_PARAGRAPH_\nW 1604 Henryk IV Burbon og\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 protektorem Zakonu \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza obediencji francuskiej, kt\xc3\xb3ry to odt\xc4\x85d przez ponad 200 lat pozostawa\xc5\x82 oficjalnie pod opiek\xc4\x85 kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Francji. W 1607 zakon \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 na zasadzie unii personalnej na stanowiskach wielkich mistrz\xc3\xb3w z nowo ustanowionym przez Henryka IV i papie\xc5\xbca Paw\xc5\x82a V Kr\xc3\xb3lewskim Zakonem Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel. Dozwolono w\xc3\xb3wczas rycerzom \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza na zawieranie zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skich. Od tego czasu oba zakony istnia\xc5\x82y pod nazw\xc4\x85 Po\xc5\x82\xc4\x85czone Zakony Kr\xc3\xb3lewskie, Rycerskie i Szpitalne Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel i \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza z Jerozolimy (fr. Ordres Royaux Notre-Dame du Mont-Carmel et Militaires et Hospitaliers de Saint-Lazare de J\xc3\xa9rusalem R\xc3\xa9unis). Henryk IV dla siebie i swoich nast\xc4\x99pc\xc3\xb3w potwierdzi\xc5\x82 tytu\xc5\x82y protektora zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza i suwerena zakonu Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel. Ten swoisty zwi\xc4\x85zek obu zakon\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 zaaprobowany przez papie\xc5\xbca Innocentego X w 1645, a nast\xc4\x99pnie w 1668 przez legata papieskiego, kardyna\xc5\x82a de Vend\xc3\xb4me._NEWLINE_Swoj\xc4\x85 \xc5\x9bwietno\xc5\x9b\xc4\x87 zakon prze\xc5\xbcywa\xc5\x82 na terenie Francji XVII i XVIII w. W XVII w. zakon odtworzy\xc5\x82 w\xc5\x82asn\xc4\x85 flot\xc4\x99 wojenn\xc4\x85 ochraniaj\xc4\x85c\xc4\x85 wybrze\xc5\xbce Bretanii i szlaki handlowe Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. W tym czasie lazaryci powo\xc5\x82ali pierwsz\xc4\x85 na \xc5\x9bwiecie Wojskow\xc4\x85 Akademi\xc4\x99 Morsk\xc4\x85, kt\xc3\xb3rej absolwenci zasilali szeregi coraz bardziej elitarnego zakonu. Po\xc5\x82\xc4\x85czonym Zakonom przekazano w\xc5\x82asno\xc5\x9bci rozwi\xc4\x85zanych we Francji zakon\xc3\xb3w: Zakon Ducha \xc5\x9awi\xc4\x99tego z Montpellier, \xc5\x9bw. Jakuba z Compostelli, \xc5\x9bw. Katarzyny, \xc5\x9bw. Ludwika z Boucheraumont, Str\xc3\xb3\xc5\xbc\xc3\xb3w Grobu Bo\xc5\xbcego i Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny Domu Niemieckiego. W XVII w. zaszczytnego stopnia rycerza \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza m\xc3\xb3g\xc5\x82 dost\xc4\x85pi\xc4\x87 jedynie cz\xc5\x82onek zakonu Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel. Do ko\xc5\x84ca francuskiej monarchii 1792 po\xc5\x82\xc4\x85czone zakony utrzymywa\xc5\x82y kilkaset szpitali i wojskowych lazaret\xc3\xb3w na terenie ca\xc5\x82ego francuskiego dominium. Pos\xc5\x82uga chorym i ubogim, pomoc w czasie kl\xc4\x99sk i wojen zawsze sta\xc5\x82a na pierwszym miejscu w\xc5\x9br\xc3\xb3d obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w i zada\xc5\x84 rycerzy \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza._NEWLINE_Po zwyci\xc4\x99stwie rewolucji francuskiej i straceniu kr\xc3\xb3la Francji jakobini upa\xc5\x84stwowili wszelkie maj\xc4\x85tki ko\xc5\x9bcielne w tym w\xc5\x82asno\xc5\x9bci po\xc5\x82\xc4\x85czonych zakon\xc3\xb3w. Wydano rewolucyjny dekret o likwidacji wszystkich religijnych i rycerskich zakon\xc3\xb3w (co oczywi\xc5\x9bcie nie likwidowa\xc5\x82o ich jako takich bo to uczyni\xc4\x87 m\xc3\xb3g\xc5\x82 jedynie papie\xc5\xbc, a nie w\xc5\x82adze antyko\xc5\x9bcielnej rewolucji). W okresie jakobi\xc5\x84skiego terroru i w\xc5\x82adzy Napoleona Bonapartego wielki mistrz po\xc5\x82\xc4\x85czonych zakon\xc3\xb3w Ludwik Burbon, Hrabia Prowansji i tytularny kr\xc3\xb3l Francji przebywa\xc5\x82 na wygnaniu. Stara\xc5\x82 si\xc4\x99 kontynuowa\xc4\x87 rekrutacj\xc4\x99, przyjmuj\xc4\x85c w zakonne szeregi kandydat\xc3\xb3w z najznakomitszych rod\xc3\xb3w Europy, w tym m.in.: kr\xc3\xb3la Szwecji Gustawa IV Adolfa, cara Rosji Paw\xc5\x82a I \xe2\x80\x93 wielkiego mistrza Zakonu Malta\xc5\x84skiego \xe2\x80\x93 oraz jego dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w: Aleksandra i Konstantego. Po przywr\xc3\xb3ceniu monarchii Burbon\xc3\xb3w we Francji, zakony na kr\xc3\xb3tko powr\xc3\xb3ci\xc5\x82y do przedrewolucyjnej \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci. Wielki mistrz Ludwik XVIII obj\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 w Kr\xc3\xb3lestwie Francji i jako urz\xc4\x99duj\xc4\x85cy suweren zrzek\xc5\x82 si\xc4\x99 tytu\xc5\x82u wielkiego mistrza (tak jak to robili jego \xc5\x9bwietni poprzednicy, gdy zostawali kr\xc3\xb3lami Francji) szanuj\xc4\x85c niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 i uniwersalno\xc5\x9b\xc4\x87 zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza. Kolejne zaburzenia spo\xc5\x82eczne i polityczne, zako\xc5\x84czone proklamowaniem tzw. Monarchii Lipcowej w 1830 roku, spowodowa\xc5\x82y uchylenie wcze\xc5\x9bniejszych dekret\xc3\xb3w i rozwi\xc4\x85zanie wszystkich francuskich kr\xc3\xb3lewskich zakon\xc3\xb3w rycerskich w tym Kr\xc3\xb3lewskiego Rycerskiego Zakonu Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel. Nie dotyczy\xc5\x82o to jednak jerozolimskiego zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza, bowiem \xe2\x80\x93 cho\xc4\x87 korzysta\xc5\x82 on przez dwa wieki z protektoratu suwerennych kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Francji \xe2\x80\x93 pozosta\xc5\x82 jednak ponadnarodow\xc4\x85 organizacj\xc4\x85 militarn\xc4\x85 i szpitaln\xc4\x85, zachowuj\xc4\x85c pe\xc5\x82ni\xc4\x99 swoich uprawnie\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nPod protektoratem patriarch\xc3\xb3w Jerozolimy\n_START_PARAGRAPH_\nRycerze \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza utraciwszy opiek\xc4\x99 kr\xc3\xb3l\xc3\xb3w Francji, zwr\xc3\xb3cili si\xc4\x99 w 1841 o obj\xc4\x99cie protektoratem do \xc3\xb3wczesnego patriarchy Jerozolimy. By\xc5\x82 nim \xe2\x80\x93 w\xc3\xb3wczas jedyny sprawuj\xc4\x85cy ten urz\xc4\x85d de facto, rezyduj\xc4\x85cy w Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej i zatwierdzony przez papie\xc5\xbca Grzegorza XVI katolicki melchicki patriarcha Jerozolimy, Antiochii, Aleksandrii i ca\xc5\x82ego Wschodu \xe2\x80\x93 Maksym III Mazloum. Dzi\xc4\x99ki przywilejowi nadanemu w 1837 przez Port\xc4\x99 Osma\xc5\x84sk\xc4\x85, korzysta\xc5\x82 on za zgod\xc4\x85 Ojca \xc5\x9awi\xc4\x99tego z prawa \xe2\x80\x9erum millet\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 prawa do \xc5\x9bwieckiej jurysdykcji, na przyznanym mu obszarze patriarchatu. Jak przed wiekami, protektorem zakonu zn\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 ka\xc5\xbcdorazowy patriarcha Jerozolimy, kt\xc3\xb3remu przys\xc5\x82ugiwa\xc5\x82o prawo nominowania rycerzy i powo\xc5\x82ywania kapelan\xc3\xb3w \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza. W tym okresie w\xc5\x9br\xc3\xb3d najznakomitszych kawaler\xc3\xb3w zakonu dali si\xc4\x99 pozna\xc4\x87 m.in.: admira\xc5\x82 Alfons Hamelin, dow\xc3\xb3dca francuskiej Flotylli \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnomorskiej w okresie wojny krymskiej, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej minister floty i wielki kanclerz Legii Honorowej; admira\xc5\x82 Ludwik Edward Bouet Willaumer, senator cesarstwa Francji; oraz hrabia d\xe2\x80\x99Anselme de Puisaye, \xc5\xbcuaw armii papieskiej i za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel Stowarzyszenia Zielonego Krzy\xc5\xbca w Tunisie, powo\xc5\x82anego dla opieki nad chorymi. W latach 1844\xe2\x80\x931867 rycerze \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza wspomagali odbudow\xc4\x99 klasztoru na g\xc3\xb3rze Karmel w Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej, macierzystego opactwa Zakonu Karmelita\xc5\x84skiego. W 1910 \xe2\x80\x93 za rad\xc4\x85 Polaka, ksi\xc4\x99dza kanonika Jana Ta\xc5\x84skiego z Pary\xc5\xbca, kapelana i ja\xc5\x82mu\xc5\xbcnika Zakonu, sprawuj\xc4\x85cego praktycznie funkcj\xc4\x99 pe\xc5\x82nomocnika do spraw europejskich \xe2\x80\x93 patriarcha Cyryl VIII restytuowa\xc5\x82 kapitu\xc5\x82\xc4\x99 Zakonu. W tym samym roku zarejestrowano w Republice Francuskiej charytatywne Stowarzyszenie Szpitalnik\xc3\xb3w i Rycerzy \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza, jako \xc5\xbce w tym czasie rz\xc4\x85d francuski nie uznawa\xc5\x82 \xc5\xbcadnych zakon\xc3\xb3w rycerskich (joannit\xc3\xb3w, Krzy\xc5\xbcak\xc3\xb3w, bo\xc5\xbcogrobc\xc3\xb3w, lazaryt\xc3\xb3w) poza napoleo\xc5\x84sk\xc4\x85 Legi\xc4\x85 Honorow\xc4\x85. W 1927 unowocze\xc5\x9bniono regu\xc5\x82y i statuty zakonu (bior\xc4\x85c za podstaw\xc4\x99 Fundamentalne Statuty Zakonu \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza z roku 1841). Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Pius XI przyj\xc4\x85\xc5\x82 dow\xc3\xb3d oddania kapitu\xc5\x82y, przekazuj\xc4\x85c swoje b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwo i \xc5\xbcyczenia dalszego rozwoju zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza.\n_START_SECTION_\nXX wiek\n_START_PARAGRAPH_\nW 1930 patriarcha Jerozolimy, widz\xc4\x85c, \xc5\xbce organizacja powraca do dawnej \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci, zrezygnowa\xc5\x82 ze swojej zaszczytnej funkcji administratora. Decyzja patriarchy zosta\xc5\x82a zaakceptowana przez kapitu\xc5\x82\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra nada\xc5\x82a tytu\xc5\x82 generalnego namiestnika zakonu \xc3\xb3wczesnemu, wielkiemu baliwowi Hiszpanii, Franciszkowi Burbonowi, ksi\xc4\x99ciu Sewilli. Zakon otrzyma\xc5\x82 wtedy suwerenny protektorat kr\xc3\xb3la Hiszpanii Alfonsa XIII. Patriarcha zosta\xc5\x82 najwy\xc5\xbcszym dostojnikiem duchownym Zakonu z tytu\xc5\x82ami: protektora duchowego, wielkiego duchowego przeora i dziekana. W 1935 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Sewilli po 100 latach administrowania zakonem przez namiestnik\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 zatwierdzony jako 44. wielki mistrz. Wkr\xc3\xb3tce wielki mistrz ws\xc5\x82awi\xc5\x82 si\xc4\x99 na polu walki z bolszewizmem w ojczystej Hiszpanii, zyskuj\xc4\x85c przydomek Bohatera spod Malagi. Wtedy te\xc5\xbc opublikowane zosta\xc5\x82y unowocze\xc5\x9bnione prawa i regulaminy Zakonu \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza, obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce \xe2\x80\x93 z pewnymi zmianami \xe2\x80\x93 do dzisiaj. W 1934 reaktywowano polsk\xc4\x85 jurysdykcj\xc4\x99 Zakonu na czele z Janem hr. Zamoyskim. W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej rycerze Zakonu pe\xc5\x82nili swoj\xc4\x85 szpitaln\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 w wielu miejscach, przynosz\xc4\x85c pomoc ofiarom bombardowa\xc5\x84 i bitew. Co ciekawe we Francji w oddzia\xc5\x82ach partyzanckich dzia\xc5\x82a\xc5\x82 specjalny korpus \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza Corps Lazaristes w tzw. grupie \xe2\x80\x9eLorda Denysa\xe2\x80\x9d. Po zako\xc5\x84czeniu wojny \xe2\x80\x93 mimo doznanych strat \xe2\x80\x93 zakon kontynuowa\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w krajach ca\xc5\x82ego \xc5\x9bwiata. Intensywno\xc5\x9b\xc4\x87 dzia\xc5\x82a\xc5\x84 szpitalnych i charytatywnych sprawi\xc5\x82a, \xc5\xbce szeregi Zakonu zacz\xc4\x99\xc5\x82y szybko wzrasta\xc4\x87. Prze\xc5\x82o\xc5\xbcenie tradycyjnych zada\xc5\x84 na czasy wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 sukcesem._NEWLINE_W 1967 46. wielkim mistrzem zosta\xc5\x82 Pierwszy Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Francji Karol Filip Burbon Orlea\xc5\x84ski, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 de Alen\xc3\xa7on, Vend\xc3\xb4me i Nemours. Po jego \xc5\x9bmierci zakon podzieli\xc5\x82 si\xc4\x99 na dwie tzw. obediencje. W pierwszej zwanej malta\xc5\x84sk\xc4\x85 na stanowisko 47. wielkiego mistrza zosta\xc5\x82 ponownie wybrany ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Franciszek Burbon Sewilski. Kawalerowie drugiej obediencji tzw. paryskiej na stanowisko wielkiego mistrza obrali Piotra de Cosse, ksi\xc4\x99cia de Brissac._NEWLINE_W 2004 dosz\xc5\x82o do po\xc5\x82\xc4\x85czenia obediencji malta\xc5\x84skiej z obediencj\xc4\x85 parysk\xc4\x85. Jednak\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w dawnej obediencji paryskiej nie uzna\xc5\x82a tego porozumienia i powo\xc5\x82a\xc5\x82a swoj\xc4\x85 struktur\xc4\x99 zakonn\xc4\x85 (tzw. obediencja orlea\xc5\x84ska) pod protektoratem tytularnego Henryka VII Orlea\xc5\x84skiego. Godno\xc5\x9b\xc4\x87 wielkiego mistrza tej obediencji obj\xc4\x85\xc5\x82 Karol Filip Burbon-Orlea\xc5\x84ski, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Andegawenii. Obediencja orlea\xc5\x84ska stworzy\xc5\x82a w \xc5\x9bwiecie r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82\xc4\x85 struktur\xc4\x99 Zakonu Rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza.\n_START_SECTION_\nZakon dzi\xc5\x9b\n_START_PARAGRAPH_\nZakon \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza z Jerozolimy jest z\xc5\x82o\xc5\xbcony z trzech obediencji. Dw\xc3\xb3ch z nich: tzw. malta\xc5\x84skiej i paryskiej wielkim mistrzem jest Karol de Gereda y de Bourbon, markiz Almazan, a duchowym protektorem melchickikatolicki Patriarcha Jerozolimy i Antiochii J. Em. Grzegorz III Laham. Trzeciej tzw. orlea\xc5\x84skiej lub Boigny powsta\xc5\x82ej w 2004 jest Jan Dobrzensk\xc3\xbd z Dobrzenicz (pod protektoratem tytularnego kr\xc3\xb3la Francji Henryka VII), a Protektorem duchowym jest kardyna\xc5\x82 Dominik Duka, OP, prymas Czech. Po\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu najznamienitszych przedstawicieli dzisiejszego \xc5\x9bwiata do zakonu nale\xc5\xbc\xc4\x85 m.in.: poprzedni kr\xc3\xb3l Hiszpanii Jan Karol I Burbon i jego syn, obecny kr\xc3\xb3l Filip VI Burbon, by\xc5\x82y car nast\xc4\x99pnie premier Bu\xc5\x82garii Symeon II, by\xc5\x82y kr\xc3\xb3l Rumunii Micha\xc5\x82 I Hohenzollern-Sigmaringen, oraz wielu kardyna\xc5\x82\xc3\xb3w i arcybiskup\xc3\xb3w. W latach 30. XX wieku zakon zosta\xc5\x82 reaktywowany w Polsce. Obecnie zwierzchnikiem jurysdykcji polskiej (Wielkiego Przeoratu Polski) Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza z Jerozolimy jest dr Julian Dutka, GCLJ. W\xc5\x9br\xc3\xb3d wybitnych Polak\xc3\xb3w nale\xc5\xbcy wymieni\xc4\x87 takich cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zakonu jak: W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Bartoszewski, GCLJ; czy nie\xc5\xbcyj\xc4\x85cy ju\xc5\xbc: ks. J\xc3\xb3zef Gorzelany, SChLJ \xe2\x80\x93 budowniczy Arki Pana pierwszego ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a w Nowej Hucie; Zofia Kossak-Szczucka, GCMLJ i dr Jan Deszcz, GCLJ \xe2\x80\x93 tw\xc3\xb3rca pierwszego polskiego hospicjum w Nowej Hucie pod wezwaniem \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza. Na prze\xc5\x82omie lat 80. i 90. lazaryci dalej udzielali pomocy charytatywnej Polsce (na og\xc3\xb3ln\xc4\x85 sum\xc4\x99 ponad 20 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w). W czasie zimy 1991/92 zakon przekaza\xc5\x82 pomoc humanitarn\xc4\x85 dla g\xc5\x82oduj\xc4\x85cych w Rosji na sum\xc4\x99 125 mln dolar\xc3\xb3w. W XXI wieku zakon \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza pozostaje niezmiennie wierny zasadzie pomocy chorym, rannym, niedo\xc5\x82\xc4\x99\xc5\xbcnym i wszystkim potrzebuj\xc4\x85cym. Obecne motto zakonu Atavis et Armis \xe2\x80\x93 Poprzez przyk\xc5\x82ad naszych przodk\xc3\xb3w i tradycj\xc4\x99 or\xc4\x99\xc5\xbca \xe2\x80\x93 wyra\xc5\xbca si\xc4\x99 w praktycznej formie niesienia pomocy humanitarnej, medycznej, jak i innych dzia\xc5\x82aniach charytatywnych i spo\xc5\x82ecznych. Lazaryci prowadzi tego typu dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 w ponad 100 krajach \xc5\x9bwiata. Oficjalne jurysdykcje (zwierzchnictwa) zakonu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w ponad 30 pa\xc5\x84stwach. W Polsce zakon organizuje pomoc humanitarn\xc4\x85 i charytatywn\xc4\x85, utrzymuje wolontariat oraz prowadzi wiele stacji medycznych i socjalnych p.n. Lazarus._NEWLINE_W 2013 wielki mistrz obediencji Orlea\xc5\x84skiej Jan hrabia Dobrzensky z Dobrzenic, wielki mistrz emeritus ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Charles-Philippe Marie Louis d\xe2\x80\x99Orl\xc3\xa9ans oraz protektor duchowy i kapelan generalny kard. Dominik Duka podpisali deklaracj\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej podkre\xc5\x9blono m.in., \xc5\xbce \xe2\x80\x9eZakon prosi ka\xc5\xbcdego postulanta o zobowi\xc4\x85zanie si\xc4\x99 do przestrzegania dekretu Kongregacji Nauki Wiary dotycz\xc4\x85cego odrzucenia cz\xc5\x82onkostwa w masonerii, zatwierdzonego przez Jego \xc5\x9awi\xc4\x85tobliwo\xc5\x9b\xc4\x87 Papie\xc5\xbca Jana Paw\xc5\x82a II w dniu 26 listopada 1983.\xe2\x80\x9d\n_START_SECTION_\nHistoria Zakonu w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nDo Polski lazaryci przybyli najprawdopodobniej na pocz\xc4\x85tku XIII wieku. Ju\xc5\xbc w XIII wieku znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na terenie \xc5\x9al\xc4\x85ska (m.in. Wroc\xc5\x82aw) i Wielkopolski (Pozna\xc5\x84). Dotar\xc5\x82 te\xc5\xbc na Lubusz i Pomorze Zachodnie. W XIV wieku mnisi \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza zarz\xc4\x85dzali lazaretami przy wszystkich wi\xc4\x99kszych miastach. Do dzisiaj jedno z osiedli Poznania nosi nazw\xc4\x99 \xc5\x9awi\xc4\x99ty \xc5\x81azarz, a we Wroc\xc5\x82awiu znakiem tamtych czas\xc3\xb3w jest gotycki ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 zakonny \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza._NEWLINE_Znany jest wiersz \xc5\x9bl\xc4\x85skiego anonimowego poety z XIII w. wymieniaj\xc4\x85cy zwierzchnik\xc3\xb3w zakon\xc3\xb3w rycerskich na \xc5\x9al\xc4\x85sku, w tym brata Kunratha (Konrada) jako zwierzchnika lazaryt\xc3\xb3w. Za swoj\xc4\x85 dobroczynn\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 zakon zosta\xc5\x82 doceniony przez w\xc5\x82adc\xc3\xb3w Polski. Ludwik I Wielki, kr\xc3\xb3l Polski i W\xc4\x99gier wspiera\xc5\x82 rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza jak tylko m\xc3\xb3g\xc5\x82. Kolejny kr\xc3\xb3l, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw III Warne\xc5\x84czyk, protektor Zakonu \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza we wsp\xc3\xb3lnocie polsko-w\xc4\x99gierskiej, odda\xc5\x82 swoje \xc5\xbcycie za Wiar\xc4\x99 Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84sk\xc4\x85 pod Warn\xc4\x85 w 1444, w czasie krucjaty przeciwko Turkom. Rycerze \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza towarzyszyli w\xc5\x82adcy w tej nieudanej kampanii. Na prze\xc5\x82omie wiek\xc3\xb3w XV i XVI w Polsce, jak i w ca\xc5\x82ej Europie tr\xc4\x85d sta\xc5\x82 si\xc4\x99 chorob\xc4\x85 coraz rzadsz\xc4\x85 (przede wszystkim z powodu intensywnej pracy zakonu). Lazaryci zacz\xc4\x99li wi\xc4\x99c troszczy\xc4\x87 si\xc4\x99 o innych chorych. Niestety w zwi\xc4\x85zku z rozszerzaniem si\xc4\x99 protestantyzmu tak\xc5\xbce w Europie \xc5\x9arodkowej wielu z nich przyj\xc4\x99\xc5\x82o nowe wyznanie. W wielu krajach Europy, jak w Niemczech, Czechach i w Polsce zakon praktycznie przesta\xc5\x82 istnie\xc4\x87. Jeszcze w 1526 ostatni rycerze \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza ze \xc5\x9brodkowej Europy brali udzia\xc5\x82 po wodz\xc4\x85 Ludwika II Jagiello\xc5\x84czyka w bitwie pod Mohaczem. W wiekach p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych Polacy do zakonu nale\xc5\xbceli sporadycznie (m.in.: Prokop Odrow\xc4\x85\xc5\xbc-Pieni\xc4\x85\xc5\xbcek 1564, Franciszek Granowski z Granowa 1699, kawaler Przyborowski 1699, Jacek Dunin-Borkowski 1701, major Antoni Urba\xc5\x84ski 1726, ojciec i syn Lipscy 1699 i 1738, Ludwik Konarski 1738, ksi\xc4\x85dz kanonik Jan Ta\xc5\x84ski (kapelan Kapitu\xc5\x82y i ja\xc5\x82mu\xc5\xbcnik zakonu) 1887). To za rad\xc4\x85 ksi\xc4\x99dza Ta\xc5\x84skiego \xc3\xb3wczesny zwierzchnik i protektor zakonu Patriarcha Cyryl VIII Geha restytuowa\xc5\x82 w 1910 Wielk\xc4\x85 Kapitu\xc5\x82\xc4\x99 w Europie. Od tego czasu Polacy coraz liczniej zostawali cz\xc5\x82onkami Zakonu \xc5\x9aw. \xc5\x81azarza. Wielu Polak\xc3\xb3w przyjmowa\xc5\x82o tak\xc5\xbce zaszczytny tytu\xc5\x82 rycerza sabaudzkiego Zakonu \xc5\x9awi\xc4\x99tych Maurycego i \xc5\x81azarza. Oficjalna jurysdykcja Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza z Jerozolimy zosta\xc5\x82a przywr\xc3\xb3cona w Polsce w roku 1934 przez wielkiego mistrza ksi\xc4\x99cia Franciszka Burbona, ksi\xc4\x99cia sewilskiego. Polskim zwierzchnikiem (Wielkim Przeorem) by\xc5\x82 najpierw hr. Jan Kanty Zamoyski GCLJ-J, po nim zmar\xc5\x82y w 1968 ordynat dawidgr\xc3\xb3dzki ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Karol Radziwi\xc5\x82\xc5\x82, GCLJ-J, a duchownym przeorem watyka\xc5\x84ski ks. biskup Ignacy Dubowski (by\xc5\x82y biskup \xc5\x81ucka i \xc5\xbbytomierza). Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej wielu polskich uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w wst\xc4\x99powa\xc5\x82o do Zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza na emigracji. Istnia\xc5\x82a jurysdykcja polska tzw. obediencji paryskiej, na czele kt\xc3\xb3rej sta\xc5\x82 jako referendarz hr. Krystian Poni\xc5\x84ski, GCLJ-J. Organizacja hrabiego Poni\xc5\x84skiego pomaga\xc5\x82a g\xc5\x82\xc3\xb3wnie potomkom uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w polskich zamieszka\xc5\x82ym w Adampolu w Turcji._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie od 1979 dzia\xc5\x82a\xc5\x82a Delegatura Polska (D\xc3\xa9l\xc3\xa9gation de Pologne) obediencji paryskiej, kt\xc3\xb3rej zwierzchno\xc5\x9b\xc4\x87 powierzono trzyosobowej kapitule z ksi\xc4\x99ciem Maciejem Radziwi\xc5\x82\xc5\x82em, GCLJ-J na czele. To dzi\xc4\x99ki Delegaturze we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z innymi jurysdykcjami zakonu, przede wszystkim ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85, niemieck\xc4\x85 (obediencji malta\xc5\x84skiej z siedzib\xc4\x85 w Kolonii, tzw. Lazarus-Hilfswerk), brytyjsk\xc4\x85 i austriack\xc4\x85 inicjowano pomoc charytatywn\xc4\x85 dla kraju. W trudnych latach 80. pomoc zakonu \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza dla Polski (przede wszystkim dary \xc5\xbcywno\xc5\x9bciowe przekazywane na r\xc4\x99ce Episkopatu Polski i rozdawane w parafiach) osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a r\xc3\xb3wnowarto\xc5\x9b\xc4\x87 ponad 20 mln dolar\xc3\xb3w,. W podzi\xc4\x99ce za niesion\xc4\x85 Polsce pomoc \xc3\xb3wczesny wielki mistrz obediencji malta\xc5\x84skiej Franciszek Burbon, ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 sewilski, ustanowi\xc5\x82 w 1984 specjalny Polski Medal Wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci nadawany przez Lazarus Hilfswerk (zob. ni\xc5\xbcej, Insygnia). W\xc5\x9br\xc3\xb3d odznaczonych znale\xc5\xbali si\xc4\x99 m.in. Jan Pawe\xc5\x82 II, Lech Wa\xc5\x82\xc4\x99sa i Walter Scheel. Nast\xc4\x99pnie zakonna prowincja austriacka (obediencji paryskiej) wnios\xc5\x82a olbrzymi wk\xc5\x82ad w budow\xc4\x99 pierwszego w Polsce hospicjum (w Nowej Hucie). Hospicjum na cze\xc5\x9b\xc4\x87 zakonu otrzyma\xc5\x82o nazw\xc4\x99 \xc5\x9awi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza._NEWLINE_W 1990 decyzj\xc4\x85 Wielkiego Mistrza Franciszka IV Burbon Sewilskiego powo\xc5\x82ana zosta\xc5\x82a do istnienia Komandoria Polski obediencji malta\xc5\x84skiej, na czele kt\xc3\xb3rej stan\xc4\x85\xc5\x82 polski polityk emigracyjny Juliusz Nowina-Sokolnicki. W 1999 zwierzchnikiem Komandorii zosta\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Krzysztof Konstanty Radziwi\xc5\x82\xc5\x82. Kapitu\xc5\x82\xc4\x99 Komandorii Polskiej obediencji malta\xc5\x84skiej w latach 1999-2011 tworzyli: Igor W\xc3\xb3jcik \xe2\x80\x93 vice-komandor, Pawe\xc5\x82 Sucho\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 kanclerz, Henryk W\xc3\xb3jcik \xe2\x80\x93 sekretarz, o. Grzegorz Badzi\xc4\x85g, OFMCap \xe2\x80\x93 kapelan._NEWLINE_W 1992 na czele Delegatury Polskiej obediencji paryskiej stan\xc4\x85\xc5\x82 dr Jan Deszcz; w 1994 jurysdykcj\xc4\x99 t\xc4\x85 przeorganizowano na Wielki Przeorat Polski, na czele z Wielkim Przeorem Janem Deszczem. Pierwsz\xc4\x85 kapitu\xc5\x82\xc4\x99 Przeoratu tworzyli: ksi\xc4\x85dz J\xc3\xb3zef Gorzelany, kapelan; Teresa Rawczy\xc5\x84ska, sekretarz; dr Julian Dutka, szpitalnik; Cyprian Kargol, skarbnik; dr Ryszard Rudzi\xc5\x84ski, ceremoniarz i Jerzy Sk\xc4\x85pski \xe2\x80\x93 chor\xc4\x85\xc5\xbcy. Po \xc5\x9bmierci dr. Deszcza Wielkim Przeorem zosta\xc5\x82 Julian Dutka, a szpitalnikiem dr Antoni Marcinek, po \xc5\x9bmierci ks. J. Gorzelanego kapelanem zakonu zosta\xc5\x82 o. Jan Pot\xc4\x99pa, OFM._NEWLINE_W 2011 po cz\xc4\x99\xc5\x9bciowym po\xc5\x82\xc4\x85czeniu obediencji malta\xc5\x84skiej i paryskiej wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 kawaler\xc3\xb3w i dam Komandorii Polskiej zosta\xc5\x82o cz\xc5\x82onkami Wielkiego Przeoratu Polski po\xc5\x82\xc4\x85czonych obediencji. Cz\xc5\x82onkowie pozostali poza po\xc5\x82\xc4\x85czonymi obediencjami przy\xc5\x82\xc4\x85czyli si\xc4\x99 do nowo sformowanej w strukturach Wielkiego Przeoratu Czech obediencji orlea\xc5\x84skiej Komandorii Polskiej. Komandoria ta 15 pa\xc5\xbadziernika 2016 podczas Kapitu\xc5\x82y Generalnej w Rzymie uzyska\xc5\x82a samodzielno\xc5\x9b\xc4\x87 i zosta\xc5\x82a przekszta\xc5\x82cona w Wielki Przeorat Polski obediencji orlea\xc5\x84skiej._NEWLINE_Obecnie istniej\xc4\x85 w Polsce dwie jurysdykcje zakonu. Wielkim Przeorem Polski po\xc5\x82\xc4\x85czonych obediencji malta\xc5\x84skiej i paryskiej jest dr hab. Julian Dutka, Sekretarzem Generalnym Jadwiga Deszcz, Szpitalnikiem dr Antoni Marcinek, Ceremoniarzem Ryszard Rudzi\xc5\x84ski, Skarbnikiem Gra\xc5\xbcyna Nowak, Chor\xc4\x85\xc5\xbcym Jerzy Sk\xc4\x85pski a Kapelanem o. Jan Pot\xc4\x99pa OFM. Natomiast Baliwem Wielkiego Przeoratu Polski obediencji orlea\xc5\x84skiej jest Krzysztof Polasik-Lipi\xc5\x84ski, Kanclerzem Jan Szmyd, Wikariuszem Przeoratu ks. pra\xc5\x82at J\xc3\xb3zef Bar, Szpitalnikiem dr Ewa Wierzchowska, Kapitularzem dr Norbert W\xc3\xb3jtowicz, Marsza\xc5\x82kiem Jerzy Mieczys\xc5\x82aw Korwin Ma\xc5\x82aczy\xc5\x84ski, a Skarbnikiem Mariusz Bie\xc5\x84czak. Przeorem duchowym Wielkiego Przeoratu Polski obediencji orlea\xc5\x84skiej jest bp Jan Tyrawa, a Protektorem Komandorii Podkarpackiej bp Stanis\xc5\x82aw Jamrozek.\n_START_SECTION_\nKrzy\xc5\xbc\n_START_PARAGRAPH_\nZnakiem rozpoznawczym szpitalnik\xc3\xb3w i rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza sta\xc5\x82 si\xc4\x99 zielony krzy\xc5\xbc, noszony na habitach i rycerskich p\xc5\x82aszczach, a dzi\xc5\x9b na ratowniczych uniformach, rycerskich p\xc5\x82aszczach oraz na lewej piersi przez rycerzy i damy stanu szlacheckiego (po sprawiedliwo\xc5\x9bci lub z prawa). Do XVI w. by\xc5\x82 to krzy\xc5\xbc grecki, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej krzy\xc5\xbc o\xc5\x9bmioramienny wzoru malta\xc5\x84skiego._NEWLINE_Od samego pocz\xc4\x85tku w herbie zakonu znajduje si\xc4\x99 zielony krzy\xc5\xbc \xc5\x82aci\xc5\x84ski umieszczany na srebrnym (alternatywnie bia\xc5\x82ym tle), a na fladze i chor\xc4\x85gwiach zielony zwyk\xc5\x82y krzy\xc5\xbc prosty na bia\xc5\x82ym tle.\n_START_SECTION_\nZiele\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nPrzyj\xc4\x99cie przez lazaryt\xc3\xb3w zielonego koloru jako w\xc5\x82asnego znaku rozpoznawalnego nast\xc4\x85pi\xc5\x82o w czasach krucjat (XII w.), kiedy to krzy\xc5\xbcowcy naszywali na przedni\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ubioru lub z lewej strony p\xc5\x82aszcza krzy\xc5\xbce. Z pocz\xc4\x85tku ka\xc5\xbcda nacja rezerwowa\xc5\x82a sobie w\xc5\x82asny kolor np.: Francuzi \xe2\x80\x93 czerwony, Niemcy \xe2\x80\x93 czarny, Anglicy \xe2\x80\x93 niebieski. Tak\xc5\xbce zakony rycerskie dla wzajemnego siebie rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnienia przyjmowa\xc5\x82y w\xc5\x82asny charakterystyczny kolor, umieszczany z czasem tak\xc5\xbce w formie krzy\xc5\xbca na chor\xc4\x85gwiach bitewnych. Wed\xc5\x82ug r\xc3\xb3\xc5\xbcnych legend lazaryci wybrali ziele\xc5\x84 albo z powodu szacunku do wroga \xe2\x80\x93 armii muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiej, kt\xc3\xb3rej symbolem by\xc5\x82a w\xc5\x82a\xc5\x9bnie ziele\xc5\x84, lub z powodu objawienia doznanego przez tr\xc4\x99dowatego kr\xc3\xb3la Jerozolimy Baldwina IV, w kt\xc3\xb3rym Chrystus nakazywa\xc5\x82 lazarytom przyj\xc4\x99cie zieleni jako znaku ich pos\xc5\x82annictwa i po\xc5\x9bwi\xc4\x99cenia.\n_START_SECTION_\nStr\xc3\xb3j zakonny\n_START_PARAGRAPH_\nStr\xc3\xb3j Zakony Dam i Kawaler\xc3\xb3w Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza z Jerozolimy to przede wszystkim czarny p\xc5\x82aszcz z zielonym krzy\xc5\xbcem o\xc5\x9bmioramiennym na lewej stronie. Cz\xc5\x82onkowie \xe2\x80\x9eTowarzystwa Zas\xc5\x82ugi\xe2\x80\x9d Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza z Jerozolimy maj\xc4\x85 prawo do noszenia bia\xc5\x82ego p\xc5\x82aszcza z zielonym krzy\xc5\xbcem o\xc5\x9bmioramiennym na lewej stronie. Cz\xc5\x82onkowie \xe2\x80\x9eTowarzystwa Donat\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d Rycerskiego i Szpitalnego Zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza z Jerozolimy maj\xc4\x85 prawo do noszenia podobnego czarnego p\xc5\x82aszcza z zielonym krzy\xc5\xbcem o\xc5\x9bmioramiennym na lewej stronie, ale w tym wypadku krzy\xc5\xbc jest uszczerbiony (tj. pozbawiony g\xc3\xb3rnego ramienia)._NEWLINE_Kapelani Zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza natomiast zak\xc5\x82adaj\xc4\x85 przede wszystkim mucet z zielonymi guzikami oraz obszyciem, naszywaj\xc4\x85c r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc po jego lewej stronie krzy\xc5\xbc zakonu. Maj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prawo nosi\xc4\x87 sutann\xc4\x99 podobnie jak mucet z zielonymi guzikami oraz obszyciem, kt\xc3\xb3ry podtrzymywany jest zielonym pasem, na kt\xc3\xb3rym wyszyty jest herb jurysdykcji. do stroju przynale\xc5\xbcy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc biret (nakrycie g\xc5\x82owy) z zielonym pomponikiem. Podczas uroczystych celebracji kap\xc5\x82ani zak\xc5\x82adaj\xc4\x85 ornaty z zielonym krzy\xc5\xbcem, na kt\xc3\xb3ry zawieszaj\xc4\x85 kapela\xc5\x84skie ordery zakonu \xc5\x9bwi\xc4\x99tego \xc5\x81azarza._NEWLINE_Wszyscy na sobie w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych szatach zakonnych nosz\xc4\x85 ordery nadane przez Wielkiego Mistrza.\n_START_SECTION_\nHistoryczne\n_START_PARAGRAPH_\nDo ko\xc5\x84ca XV w. rycerze \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza nosili na habitach zwieszane z szyi (na tasiemkach lub \xc5\x82a\xc5\x84cuchach) zwyk\xc5\x82e metalowe krzy\xc5\xbce, \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85ce o ich duchownym stanie. Takie pierwotne insygnia mo\xc5\xbcemy znale\xc5\xba\xc4\x87 na nagrobnych wizerunkach lazaryt\xc3\xb3w pochowanych w normandzkiej komandorii \xc5\x9bw. Antoniego de Grattemont._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku XVI w. krzy\xc5\xbce zwieszane z szyi zacz\xc4\x99\xc5\x82y by\xc4\x87 emaliowane na kolor zielony, symbolizuj\xc4\x85cy pos\xc5\x82ug\xc4\x99 lazaryt\xc3\xb3w._NEWLINE_Za czas\xc3\xb3w wielkiego mistrza Jana de Levis (1557\xe2\x80\x931564) zaprojektowano nowy wz\xc3\xb3r insygni\xc3\xb3w \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza. Jako \xc5\xbce lazaryci na mocy podpisanego uk\xc5\x82adu stali si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 joannit\xc3\xb3w (i nosili dwie oznaki zakonne, prosty zielony krzy\xc5\xbc lazaryt\xc3\xb3w oraz bia\xc5\x82y o\xc5\x9bmioramienny krzy\xc5\xbc joannit\xc3\xb3w), zadecydowano o z\xc5\x82o\xc5\xbceniu jednego krzy\xc5\xbca z drugim. Tak powsta\xc5\x82 nowy emblemat rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza, kt\xc3\xb3rym sta\xc5\x82 si\xc4\x99 krzy\xc5\xbc metalowy bia\xc5\x82o emaliowany, wewn\xc4\x85trz kt\xc3\xb3rego znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 krzy\xc5\xbc zielony. Lazaryci w efekcie przyj\xc4\x99li cienk\xc4\x85 bia\xc5\x82\xc4\x85 bordiur\xc4\x99 (joannit\xc3\xb3w) dooko\xc5\x82a zielonego o\xc5\x9bmioramiennego krzy\xc5\xbca. Na znak tradycji i wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci za opiek\xc4\x99 Zakonu Malta\xc5\x84skiego nad lazarytami w tamtych trudnych czasach po dzi\xc5\x9b dzie\xc5\x84 w odznace orderowej zachowana jest cienka bia\xc5\x82a bordiura. W 1572 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 Filibert Emanuel Sabaudzki, nowy zwierzchnik rycerzy \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza z Kapui, na znak usamodzielnienia si\xc4\x99 od joannit\xc3\xb3w zrezygnowa\xc5\x82 z u\xc5\xbcywania bordiury w zakonnych znakach._NEWLINE_W 1608 dosz\xc5\x82o do po\xc5\x82\xc4\x85czenia na stanowisku wielkich mistrz\xc3\xb3w zakon\xc3\xb3w \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza i Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny z G\xc3\xb3ry Karmel. W\xc5\x82a\xc5\x9bciwymi insygniami po\xc5\x82\xc4\x85czonych zakon\xc3\xb3w sta\xc5\x82y si\xc4\x99 ordery, kt\xc3\xb3re sk\xc5\x82ada\xc5\x82y si\xc4\x99 z krzy\xc5\xbca o\xc5\x9bmioramiennego, z jednej strony zielono emaliowanego, w \xc5\x9brodku kt\xc3\xb3rego znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 okr\xc4\x85g\xc5\x82a tarcza z przedstawieniem wskrzeszenia \xc5\x81azarza. Na drugiej za\xc5\x9b stronie z krzy\xc5\xbca purpurowego z wizerunkiem Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny. Pomi\xc4\x99dzy skrzyd\xc5\x82ami krzy\xc5\xbca znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 z\xc5\x82ote lilie. Osiem ko\xc5\x84c\xc3\xb3w krzy\xc5\xbca obsadzone by\xc5\x82o z\xc5\x82otymi kulkami. Komandorowie nosili ten krzy\xc5\xbc na szerokiej wst\xc4\x99dze zwieszanej z szyi. Kawalerowie na piersi, przy dziurce od guzika. Krzy\xc5\xbc po\xc5\x82\xc4\x85czonych zakon\xc3\xb3w noszono na wst\xc4\x99gach purpurowych, a\xc5\xbc do 1778, kiedy to rozdzielono insygnia obu zakon\xc3\xb3w. Krzy\xc5\xbc wi\xc4\x99kszy symbolizuj\xc4\x85cy tradycj\xc4\x99 \xc5\x9bw. \xc5\x81azarza noszono na zielonej wst\xc4\x99dze, a ma\xc5\x82y krzy\xc5\xbc z wizerunkiem Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny przy dziurce od guzika na wst\xc4\x85\xc5\xbcce purpurowej (tzw. krzy\xc5\xbc Nowicjatu, przyznawany absolwentom zakonnej Akademii Wojskowej). Od 1830 po zniesieniu unii personalnej z zakonem NMP z G\xc3\xb3ry Karmel insygniami lazaryt\xc3\xb3w sta\xc5\x82 si\xc4\x99 emaliowany zielony krzy\xc5\xbc z bia\xc5\x82\xc4\x85 bordiur\xc4\x85, w \xc5\x9brodku kt\xc3\xb3rego znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 okr\xc4\x85g\xc5\x82a tarcza z wizerunkiem wskrzeszenia \xc5\x81azarza. Na rewersie emaliowanym w te same barwy znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 wyobra\xc5\xbcenie Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszej Marii Panny. Mi\xc4\x99dzy ramionami krzy\xc5\xbca znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 z\xc5\x82ote lilie. Krzy\xc5\xbc zawieszano na wst\xc4\x99dze koloru zielonego.\n_START_SECTION_\nKategorie cz\xc5\x82onkostwa\n_START_PARAGRAPH_\nIstniej\xc4\x85 dwie g\xc5\x82\xc3\xb3wne kategorie przyj\xc4\x99\xc4\x87: \xe2\x80\x9ez prawa\xe2\x80\x9d oraz \xe2\x80\x9ez \xc5\x82aski mistrzowskiej\xe2\x80\x9d. Kawalerowie i damy przyjmowani w kategorii \xe2\x80\x9ez prawa\xe2\x80\x9d musz\xc4\x85 udowodni\xc4\x87 pochodzenie szlacheckie po mieczu od minimum czterech pokole\xc5\x84 wstecz. Przys\xc5\x82uguje im dodatkowa litera \xe2\x80\x9e-J\xe2\x80\x9d w akronimach rang zakonnych umieszczanym po nazwisku, np.: GCLJ-J._NEWLINE_W zakonie istnieje te\xc5\xbc kategoria cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eTowarzystwa Zas\xc5\x82ugi\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eTowarzystwa Donat\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, os\xc3\xb3b, od kt\xc3\xb3rych nie s\xc4\x85 wymagane \xc5\x9bluby zakonne, a w ten spos\xc3\xb3b s\xc4\x85 nagradzani za swe dzia\xc5\x82ania w charytatywnych pracach zakonu. Istnieje tak\xc5\xbce kategoria \xe2\x80\x9eBraci i si\xc3\xb3str Lazaryt\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, os\xc3\xb3b wiary niechrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej (zob. wy\xc5\xbcej, Insygnia).'