b'\n_START_ARTICLE_\nRola spo\xc5\x82eczna\n_START_PARAGRAPH_\nRola spo\xc5\x82eczna \xe2\x80\x93 zbi\xc3\xb3r oczekiwa\xc5\x84 wobec jednostki zwi\xc4\x85zany z posiadaniem okre\xc5\x9blonego statusu spo\xc5\x82ecznego. Jest to zesp\xc3\xb3\xc5\x82 praw i obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w wynikaj\xc4\x85cych z zajmowania pozycji spo\xc5\x82ecznej. Ka\xc5\xbcda rola posiada swoje nakazy, zakazy i wyznacza margines swobody. W ramach paradygmatu funkcjonalnego rola cz\xc4\x99sto jest u\xc5\xbcywana alternatywnie z poj\xc4\x99ciem funkcja. W ramach podej\xc5\x9bcia interpretatywistycznego rola ma charakter bardziej swobodny, okre\xc5\x9bla zar\xc3\xb3wno zbi\xc3\xb3r oczekiwa\xc5\x84, jak i tw\xc3\xb3rczy wk\xc5\x82ad aktora. _NEWLINE_Ka\xc5\xbcdy aktor spo\xc5\x82eczny we wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnym spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie odgrywa kilka r\xc3\xb3l spo\xc5\x82ecznych. W niekt\xc3\xb3rych sytuacjach role te mog\xc4\x85 wchodzi\xc4\x87 ze sob\xc4\x85 w konflikty. Konflikty mog\xc4\x85 by\xc4\x87 minimalizowane poprzez odpowiedni dob\xc3\xb3r r\xc3\xb3l. Rola spo\xc5\x82eczna lekarza nie jest w pe\xc5\x82ni sp\xc3\xb3jna z rol\xc4\x85 np. matki (ze wzgl\xc4\x99du na wymiar czasowy pracy). Rola wojskowego nie jest w pe\xc5\x82ni sp\xc3\xb3jna z rol\xc4\x85 katolika._NEWLINE_Ka\xc5\xbcda rola spo\xc5\x82eczna determinuje inne, jednak\xc5\xbce role spo\xc5\x82eczne uporz\xc4\x85dkowane s\xc4\x85 w stosunku do roli kluczowej. Je\xc5\xbceli w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie kto\xc5\x9b zacznie sprawowa\xc4\x87 rol\xc4\x99 ucznia, to od kogo\xc5\x9b innego spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 zacznie oczekiwa\xc4\x87 roli nauczyciela._NEWLINE_Rola mo\xc5\xbce wchodzi\xc4\x87 w konflikt z osobowo\xc5\x9bci\xc4\x85 cz\xc5\x82owieka kt\xc3\xb3ry j\xc4\x85 sprawuje. Mo\xc5\xbce by\xc4\x87 traktowana jako tymczasowa osobowo\xc5\x9b\xc4\x87, wyobra\xc5\xbcenie jednostki o sobie na u\xc5\xbcytek okre\xc5\x9blonego kontekstu spo\xc5\x82ecznego. _NEWLINE_Role, podobnie jak statusy spo\xc5\x82eczne, mog\xc4\x85 mie\xc4\x87 charakter przypisany i osi\xc4\x85gany._NEWLINE_Cz\xc5\x82owiek przyjmuje postaw\xc4\x99 aktora, kiedy wykonuje sensown\xc4\x85 czynno\xc5\x9b\xc4\x87, wynikaj\xc4\x85c\xc4\x85 z przyj\xc4\x99tych przez niego warto\xc5\x9bci, natomiast jest obserwatorem, kiedy dystansuje si\xc4\x99 od obserwowanych zjawisk i potrafi przyj\xc4\x85\xc4\x87 r\xc3\xb3\xc5\xbcne punkty widzenia. Ta dychotomia wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 z innymi: liberalizm-konserwatyzm, subiektywno\xc5\x9b\xc4\x87-obiektywno\xc5\x9b\xc4\x87, bezkrytyczno\xc5\x9b\xc4\x87-krytycyzm, rozw\xc3\xb3j-przetrwanie i inne._NEWLINE_Zaobserwowano istotne r\xc3\xb3\xc5\xbcnice w zachowaniu aktor\xc3\xb3w i obserwator\xc3\xb3w nawet w ramach tych samych sytuacji. Aktor w wielu sytuacjach radzenia sobie z dylematami ma podej\xc5\x9bcie bardziej konserwatywne i emocjonalne ni\xc5\xbc obserwator. Aktor koncentruje si\xc4\x99 na przewidywaniu zdarze\xc5\x84 i warunkach wystarczaj\xc4\x85cych do jego zaj\xc5\x9bcia, co powoduje wyst\xc4\x99powanie typowych b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w wnioskowania; przyj\xc4\x99cie postawy obserwatora pozwala na spe\xc5\x82nianie wymog\xc3\xb3w racjonalno\xc5\x9bci my\xc5\x9blenia.'