b'\n_START_ARTICLE_\nAndrzej Aposto\xc5\x82\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nAndrzej pochodzi\xc5\x82 z \xc5\xbcydowskiej rodziny rybackiej z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim (Jezioro Tyberiadzkie; r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Genezaret), ale mieszka\xc5\x82 w Kafarnaum razem z bratem (\xc5\x9bw. Piotrem) i jego te\xc5\x9bciow\xc4\x85. Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82 uczniem Jana Chrzciciela. Pod jego wp\xc5\x82ywem poszed\xc5\x82 za Jezusem Chrystusem, gdy ten przyjmowa\xc5\x82 chrzest w Jordanie. Andrzej przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do Chrystusa wraz ze swoim bratem._NEWLINE_Po \xc5\x9bmierci Jezusa na krzy\xc5\xbcu, jego zmartwychwstaniu i zes\xc5\x82aniu Ducha \xc5\x9awi\xc4\x99tego na aposto\xc5\x82\xc3\xb3w, Andrzej jako pierwszy g\xc5\x82osi\xc5\x82 Ewangeli\xc4\x99 w Bizancjum (uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce by\xc5\x82 pierwszym biskupem konstantynopolita\xc5\x84skim), a nast\xc4\x99pnie w miastach Azji Mniejszej, Tracji, Scytii, Grecji, Abchazji i na wybrze\xc5\xbcach Morza Czarnego.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 m\xc4\x99cze\xc5\x84ska\n_START_PARAGRAPH_\nZa swe nauki aposto\xc5\x82 Andrzej zosta\xc5\x82 skazany na \xc5\x9bmier\xc4\x87 m\xc4\x99cze\xc5\x84sk\xc4\x85, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 poni\xc3\xb3s\xc5\x82 w greckim P\xc3\xa1trai (obecnie Patras), wed\xc5\x82ug r\xc3\xb3\xc5\xbcnych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82, w 62, 65 lub 70 roku._NEWLINE_Rozpi\xc4\x99to go na krzy\xc5\xbcu maj\xc4\x85cym kszta\xc5\x82t litery X. Jest to pierwsza litera s\xc5\x82owa \xe2\x80\x9eChrystus\xe2\x80\x9d w j\xc4\x99zyku greckim od \xce\xa7\xcf\x81\xce\xb9\xcf\x83\xcf\x84\xcf\x8c\xcf\x82, \'Christos\' (Pomazaniec). Krzy\xc5\xbc zosta\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nazwany krzy\xc5\xbcem \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Andrzeja.\n_START_SECTION_\nKult w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce, w okresie od XI do XVI wieku, wybudowano 123 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y pod wezwaniem \xc5\x9bw. Andrzeja. Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y te powstawa\xc5\x82y przede wszystkim na \xc5\x9al\xc4\x85sku i w Wielkopolsce. Obecnie s\xc4\x85 132 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y i kaplice (w tym 97 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w parafialnych) oraz 296 wizerunk\xc3\xb3w \xc5\x9bw. Andrzeja Aposto\xc5\x82a. 115 miejscowo\xc5\x9bci wywodzi swoj\xc4\x85 nazw\xc4\x99 od imienia Andrzej (stan na 2008 rok).\n_START_SECTION_\nRelikwie\n_START_PARAGRAPH_\nW 356 roku relikwie aposto\xc5\x82a przewieziono z Patras do Konstantynopola i umieszczono w \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w. W 1202, gdy krzy\xc5\xbcowcy zaj\xc4\x99li miasto, zabrali je ze sob\xc4\x85 i umie\xc5\x9bcili w Amalfi, w pobli\xc5\xbcu Neapolu. W po\xc5\x82owie XV wieku papie\xc5\xbc Pius II poleci\xc5\x82 g\xc5\x82ow\xc4\x99 \xc5\x9bwi\xc4\x99tego przewie\xc5\xba\xc4\x87 do Rzymu, gdzie spoczywa\xc5\x82a w bazylice \xc5\x9bw. Piotra do 1964, kiedy to Pawe\xc5\x82 VI 25 wrze\xc5\x9bnia zwr\xc3\xb3ci\xc5\x82 j\xc4\x85 do Patras na Peloponezie, gdzie \xc5\x9bw. Andrzej poni\xc3\xb3s\xc5\x82 \xc5\x9bmier\xc4\x87._NEWLINE__NEWLINE_Prawa r\xc4\x99ka aposto\xc5\x82a znajduje si\xc4\x99 w Bogojawle\xc5\x84skim Soborze Katedralnym w Moskwie._NEWLINE_Jego relikwie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w miejscowo\xc5\x9bci Amalfi pod Neapolem, w katedrze NMP w Szkocji (St Mary\'s RC Cathedral), w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9brodowisk tw\xc3\xb3rczych w Warszawie (Ekumeniczne Sanktuarium \xc5\x9bw. Andrzeja Aposto\xc5\x82a w Warszawie), tak\xc5\xbce w bazylice w Olkuszu, gdzie pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 wcze\xc5\x9bniej ni\xc5\xbc w Warszawie oraz w Nawarzycach (woj. \xc5\x9bwi\xc4\x99tokrzyskie).\n_START_SECTION_\nIkonografia\n_START_PARAGRAPH_\nW ikonografii \xc5\x9bw. Andrzej Aposto\xc5\x82 posiada od pocz\xc4\x85tku indywidualne cechy. Przedstawiany jest jako starszy m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna o g\xc4\x99stych, siwych w\xc5\x82osach i krzaczastej, kr\xc3\xb3tkiej brodzie. Jako aposto\xc5\x82 nosi d\xc5\x82ugi p\xc5\x82aszcz. Czasami ukazywany jest jako rybak w kr\xc3\xb3tkiej tunice. Powracaj\xc4\x85c\xc4\x85 scen\xc4\x85 w sztuce religijnej jest chwila jego ukrzy\xc5\xbcowania._NEWLINE_Atrybutami s\xc4\x85: krzy\xc5\xbc \xc5\x9bw. Andrzeja w kszta\xc5\x82cie litery X, ksi\xc4\x99ga, ryba, sie\xc4\x87._NEWLINE_Na ikonach ruskich aposto\xc5\x82 Andrzej, jako patron Rusi, cz\xc4\x99sto wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniany jest spo\xc5\x9br\xc3\xb3d innych aposto\xc5\x82\xc3\xb3w strojem i gestem. Wierni Cerkwi modl\xc4\x85 si\xc4\x99 do niego o dobrego m\xc4\x99\xc5\xbca lub \xc5\xbcon\xc4\x99._NEWLINE_Aposto\xc5\x82 wyst\xc4\x99puje na ikonach "Soboru dwunastu aposto\xc5\x82\xc3\xb3w", w\xc5\x9br\xc3\xb3d innych jedenastu najbli\xc5\xbcszych uczni\xc3\xb3w Chrystusa w scenach z Jego \xc5\xbcycia (m.in. Wjazd Pa\xc5\x84ski do Jerozolimy, Ostatnia Wieczerza, Zmartwychwstanie Pa\xc5\x84skie, Wniebowst\xc4\x85pienie Pa\xc5\x84skie) oraz na ikonach: Zes\xc5\x82ania \xc5\x9awi\xc4\x99tego Ducha na Aposto\xc5\x82\xc3\xb3w i Za\xc5\x9bni\xc4\x99cia Matki Bo\xc5\xbcej.'