b'\n_START_ARTICLE_\nCz\xc4\x85stka skalarna\n_START_PARAGRAPH_\nCz\xc4\x85stka skalarna (pot. skalar) \xe2\x80\x93 cz\xc4\x85stka, do opisu kt\xc3\xb3rej w mechanice kwantowej wystarcza jedna liczbowa funkcja zespolona, zale\xc5\xbcna od punktu czasoprzestrzeni._NEWLINE_Szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 cech\xc4\x85 cz\xc4\x85stek skalarnych jest ich niezmienniczo\xc5\x9b\xc4\x87 wzgl\xc4\x99dem grupy obrot\xc3\xb3w. Ich funkcje falowe s\xc4\x85 wzgl\xc4\x99dem transformacji obrot\xc3\xb3w skalarami. Ze wzgl\xc4\x99du na to cz\xc4\x85stki skalarne maj\xc4\x85 zerowy spin (wewn\xc4\x99trzny moment p\xc4\x99du). Kiedy spin cz\xc4\x85stki jest niezerowy, jej "o\xc5\x9b obrotu" wyznacza pewien kierunek i stan cz\xc4\x85stki nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 opisany jedn\xc4\x85 liczb\xc4\x85. Na mocy twierdzenia o zwi\xc4\x85zku spinu ze statystyk\xc4\x85 cz\xc4\x85stki skalarne s\xc4\x85 bozonami._NEWLINE_Cz\xc4\x85stkami skalarnymi s\xc4\x85 niekt\xc3\xb3re atomy (o parzystej sumie ilo\xc5\x9bci proton\xc3\xb3w, neutron\xc3\xb3w i elektron\xc3\xb3w), niewzbudzone stany zwi\xc4\x85zane cz\xc4\x85stka \xe2\x80\x93 antycz\xc4\x85stka (pozytonium, kwarkonium itp.), mezony \xcf\x80 oraz niekt\xc3\xb3re kwazicz\xc4\x85stki. W modelu standardowym jedyn\xc4\x85 elementarn\xc4\x85 cz\xc4\x85stk\xc4\x85 skalarn\xc4\x85 jest bozon Higgsa. W minimalnym supersymetrycznym modelu standardowym istnieje pi\xc4\x99\xc4\x87 cz\xc4\x85stek Higgsa (h, H, A, H\xc2\xb1), a skalarami s\xc4\x85 te\xc5\xbc skwarki i sleptony \xe2\x80\x93 superpartnerzy lepton\xc3\xb3w i kwark\xc3\xb3w.'