b'\n_START_ARTICLE_\nRuth Barcan Marcus\n_START_PARAGRAPH_\nRuth Barcan Marcus (ur. 2 sierpnia 1921 w Nowym Jorku, zm. 19 lutego 2012 w New Haven) \xe2\x80\x93 ameryka\xc5\x84ska filozof analityczna, logik i filozof logiki. Zajmuje si\xc4\x99 przede wszystkim logik\xc4\x85 modaln\xc4\x85 i zwi\xc4\x85zanymi z ni\xc4\x85 zagadnieniami filozoficznymi, a tak\xc5\xbce pewnymi szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owymi zagadnieniami etycznymi, ontologicznymi i epistemologicznymi._NEWLINE_Do najwa\xc5\xbcniejszych osi\xc4\x85gni\xc4\x99\xc4\x87 Ruth Barcan Marcus nale\xc5\xbcy istotny udzia\xc5\x82 w stworzeniu modalnej logiki predykat\xc3\xb3w (modalnej logiki kwantyfikator\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 por. klasyczny rachunek kwantyfikator\xc3\xb3w), tj. pierwszych system\xc3\xb3w logiki modalnej obejmuj\xc4\x85cych kwantyfikatory i predykaty jako elementy ich j\xc4\x99zyka. Od jej nazwiska pochodzi termin formu\xc5\x82a Barcan. Dla filozofii Ruth Barcan Marcus kluczowe s\xc4\x85 natomiast (analizowane przewa\xc5\xbcnie na gruncie logiki modalnej z kwantyfikatorami) problemy zwi\xc4\x85zane z esencjalizmem, identyczno\xc5\x9bci\xc4\x85 i jej wariantami oraz possibiliami.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nStudiowa\xc5\x82a (jako undergraduate) na Uniwersytecie Nowojorskim. Tam te\xc5\xbc w 1941 uzyska\xc5\x82a (BA). W czasie studi\xc3\xb3w prowadzi\xc5\x82a badania nad logik\xc4\x85 matematyczn\xc4\x85 pod kierunkiem J.C.C. McKinseya. Nast\xc4\x99pnie przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 na Uniwersytet Yale\xe2\x80\x99a, gdzie studiowa\xc5\x82a jako graduate i wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82a z Frederikiem Brentonem Fitchem. W 1946 uzyska\xc5\x82a tam tytu\xc5\x82 doktora._NEWLINE_W po\xc5\x82owie lat 60. by\xc5\x82a wsp\xc3\xb3\xc5\x82organizatork\xc4\x85 Wydzia\xc5\x82u Filozofii Uniwersytetu Illinois w Chicago, pe\xc5\x82ni\xc5\x82a te\xc5\xbc funkcj\xc4\x99 jego dyrektora (chair). Nast\xc4\x99pnie przenios\xc5\x82a si\xc4\x99 na Uniwersytet P\xc3\xb3\xc5\x82nocno-Zachodni. W 1973 podj\xc4\x99\xc5\x82a prac\xc4\x99 na Uniwersytecie Yale\xe2\x80\x99a jako Halleck Professor. Od 1992 pracowa\xc5\x82a na tej uczelni jako profesor emerytowany, a tak\xc5\xbce na Uniwersytecie Kalifornijskim w Irvine jako profesor wizytuj\xc4\x85cy._NEWLINE_Ruth Barcan Marcus pe\xc5\x82ni\xc5\x82a wiele presti\xc5\xbcowych funkcji akademickich, otrzyma\xc5\x82a te\xc5\xbc wiele nagr\xc3\xb3d. Do otrzymanych przez ni\xc4\x85 nagr\xc3\xb3d nale\xc5\xbc\xc4\x85 Medal Coll\xc3\xa8ge de France (1986), doktorat honoris causa University of Illinois (1995), nadawany przez Uniwersytet Yale\xe2\x80\x99a Wilbur Cross Medal (2000), Machette Prize. Do pe\xc5\x82nionych przez ni\xc4\x85 funkcji nale\xc5\xbc\xc4\x85 stanowisko przewodnicz\xc4\x85cego Elizabethan Club (1989\xe2\x80\x931990), dyrektora National Board of Officers of the American Philosophical Association (Ameryka\xc5\x84skiego Towarzystwa Filozoficznego; 1967\xe2\x80\x931983), przewodnicz\xc4\x85cego oddzia\xc5\x82u centralnego Ameryka\xc5\x84skiego Towarzystwa Filozoficznego (1976\xe2\x80\x931978), przewodnicz\xc4\x85cego (1990\xe2\x80\x931993), a od 1994 przewodnicz\xc4\x85cego honorowego Institute Internationale de Philosophie.\n_START_SECTION_\nMy\xc5\x9bl\n_START_PARAGRAPH_\nNiniejsza prezentacja my\xc5\x9bli Ruth Barcan Marcus opiera si\xc4\x99 na wydanym w 1993 zbiorze jej prac Modality, Morality and Belief. Zbi\xc3\xb3r ten obejmuje artyku\xc5\x82y opublikowane w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych czasopismach po roku 1961. Wersje zamieszczone w tym zbiorze to poprawione i nieco zmienione wersje artyku\xc5\x82\xc3\xb3w oryginalnych. Do wielu z nich do\xc5\x82\xc4\x85czone zosta\xc5\x82y rozmaite dodatki. Wyb\xc3\xb3r ten pomija artyku\xc5\x82y z wczesnego okresu tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci Barcan Marcus, bardzo istotne z punktu widzenia rozwoju logiki modalnej, ale maj\xc4\x85ce wysoce techniczny charakter; uwzgl\xc4\x99dnia on natomiast przede wszystkim artyku\xc5\x82y o charakterze filozoficznym. Wcze\xc5\x9bniejsze prace Barcan Marcus dotyczy\xc5\x82y raczej logiki formalnej ni\xc5\xbc filozofii \xe2\x80\x93 w niniejszym artykule przedstawiono tylko pewne wybrane idee z tego okresu (w rozdziale Pocz\xc4\x85tki logiki modalnej predykat\xc3\xb3w i formu\xc5\x82a Barcan)._NEWLINE_Istnieje ponadto po\xc5\x9bwi\xc4\x99cony w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci filozofii Barcan Marcus zbi\xc3\xb3r prac r\xc3\xb3\xc5\xbcnych autor\xc3\xb3w Modality, Morality and Belief (1995) \xe2\x80\x93 prace te stanowi\xc4\x85 obszerne analizy g\xc5\x82\xc3\xb3wnych problem\xc3\xb3w filozofii Barcan Marcus. Zbi\xc3\xb3r artyku\xc5\x82\xc3\xb3w The New Theory of Reference. Kripke, Marcus and its Origins (1999) przedstawia teori\xc4\x99 referencji Barcan Marcus oraz pewne zwi\xc4\x85zane z nim spory historycznofilozoficzne \xe2\x80\x93 zawiera m.in. analizy \xe2\x80\x9enowej teorii referencji\xe2\x80\x9d dokonane przez Quentina Smitha. Do zagadnie\xc5\x84 podj\xc4\x99tych przez Barcan Marcus odnosz\xc4\x85 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce niekt\xc3\xb3re prace ze wsp\xc3\xb3\xc5\x82redagowanego przez ni\xc4\x85 wyboru The Logical Enterprise (1975).\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki logiki modalnej predykat\xc3\xb3w i formu\xc5\x82a Barcan\n_START_PARAGRAPH_\nNajwcze\xc5\x9bniejsze publikacje Ruth Barcan Marcus stanowi\xc4\x85 zarazem najwcze\xc5\x9bniejsze publikacje z zakresu modalnej logiki predykat\xc3\xb3w. Jej pierwszy artyku\xc5\x82, A Functional Calculus of First Order Based on Strict Implication, ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 w tomie XI \xe2\x80\x9eJournal of Symbolic Logic\xe2\x80\x9d w roku 1946. W tym samym tomie tego czasopisma ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej inna praca rozpoczynaj\xc4\x85ca rozw\xc3\xb3j modalnej logiki predykat\xc3\xb3w, artyku\xc5\x82 Rudolfa Carnapa Modality and Quantification. Szczeg\xc3\xb3lne znaczenie dla rozwoju tych system\xc3\xb3w maj\xc4\x85 tak\xc5\xbce artyku\xc5\x82y The Deduction Theorem in a Functional Calculus of First Order Based on Strict Implication (1946) i The Identity of Individuals in a Strict Functional Calculus of Second Order (1947). Pierwsze w pe\xc5\x82ni wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne systemy logiki modalnej to systemy Lewisa (S1-S5), z kt\xc3\xb3rych pierwsze C.I. Lewis og\xc5\x82osi\xc5\x82 w 1911. Zasadnicz\xc4\x85 ide\xc4\x85 modalnej logiki predykat\xc3\xb3w by\xc5\x82o utworzenie systemu dedukcyjnego uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85cego modaln\xc4\x85 logik\xc4\x99 zda\xc5\x84 tak, jak klasyczny rachunek predykat\xc3\xb3w uzupe\xc5\x82nia klasyczny rachunek zda\xc5\x84. Na tle tempa rozwoju logiki matematycznej w XX wieku idea ta narodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbano: mi\xc4\x99dzy powstaniem system\xc3\xb3w Lewisa a systemem skonstruowanym przez Marcus min\xc4\x99\xc5\x82o kilkadziesi\xc4\x85t lat, w czasie kt\xc3\xb3rych klasyczny rachunek predykat\xc3\xb3w osi\xc4\x85gn\xc4\x85\xc5\x82 ju\xc5\xbc pe\xc5\x82n\xc4\x85 dojrza\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87._NEWLINE_W swoim pierwszym artykule Ruth Barcan Marcus rozwa\xc5\xbca\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 poszerzenia na wz\xc3\xb3r klasycznego rachunku predykat\xc3\xb3w system\xc3\xb3w S2 i S4. Ze wzgl\xc4\x99du na fakt, \xc5\xbce modalna logika predykat\xc3\xb3w jest w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tego rodzaju rozszerzeniem, wiele jej tez pokrywa si\xc4\x99 czy to z tezami logiki modalnej zda\xc5\x84, czy to klasycznego rachunku predykat\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 nie s\xc4\x85 to jednak tezy wszystkie. Do tez wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych wy\xc5\x82\xc4\x85cznie w sformu\xc5\x82owanym przez Ruth Barcan Marcus systemie modalnej logiki predykat\xc3\xb3w nale\xc5\xbcy stanowi\xc4\x85ca jego 11. aksjomat formu\xc5\x82a  gdzie  reprezentuje zmienn\xc4\x85 indywiduow\xc4\x85, A formu\xc5\x82\xc4\x99, znak  odpowiada powszechnemu w logice modalnej zda\xc5\x84 znakowi mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci, znak  oznacza natomiast implikacj\xc4\x99 \xc5\x9bcis\xc5\x82\xc4\x85 definiowan\xc4\x85 przez  zastosowano tu notacj\xc4\x99 przyj\xc4\x99t\xc4\x85 w oryginalnym artykule Barcan, zast\xc4\x99puj\xc4\x85c jedynie oryginalny znak koniunkcji i oryginalny znak implikacji \xc5\x9bcis\xc5\x82ej przyj\xc4\x99tymi tutaj. Pr\xc3\xb3cz r\xc3\xb3\xc5\xbcnych notacji, wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 te\xc5\xbc r\xc3\xb3\xc5\xbcne postacie tej formu\xc5\x82y, np. zamiast mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci i kwantyfikatora szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owego zawieraj\xc4\x85ca konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 i kwantyfikator og\xc3\xb3lny czy te\xc5\xbc tzw. odwr\xc3\xb3cona formu\xc5\x82a Barcan. Formu\xc5\x82\xc4\x99 t\xc4\x99 w 1956 nazwa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eformu\xc5\x82\xc4\x85 Barcan\xe2\x80\x9d (ang. Barcan formula) Arthur Prior, nast\xc4\x99pnie nazwa ta przyj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 powszechnie._NEWLINE_W\xc5\x82\xc4\x85czenie lub nie formu\xc5\x82y Barcan do logiki modalnej predykat\xc3\xb3w sta\xc5\x82o si\xc4\x99 przedmiotem istotnych kontrowersji filozoficznych. Przeciw jej w\xc5\x82\xc4\x85czeniu do logiki temporalnej wypowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1957 Prior, argumentuj\xc4\x85c \xc5\xbce zdanie \xe2\x80\x9eby\xc5\x82o, jest, lub b\xc4\x99dzie tak, \xc5\xbce kto\xc5\x9b wyl\xc4\x85duje na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu\xe2\x80\x9d nie poci\xc4\x85ga za sob\xc4\x85 zdania \xe2\x80\x9eistnieje kto\xc5\x9b, kto l\xc4\x85duje, wyl\xc4\x85duje lub wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82 na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu\xe2\x80\x9d. Prior dowodzi tego pogl\xc4\x85du, przyjmuj\xc4\x85c dwa za\xc5\x82o\xc5\xbcenia: 1) Rzeczywi\xc5\x9bcie kto\xc5\x9b kiedy\xc5\x9b wyl\xc4\x85duje na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu; 2) Tym, kto rzeczywi\xc5\x9bcie kiedy\xc5\x9b wyl\xc4\x85duje na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu nie jest nikt, kto istnieje obecnie. Przy tych za\xc5\x82o\xc5\xbceniach zdanie \xe2\x80\x9eb\xc4\x99dzie tak, \xc5\xbce kto\xc5\x9b wyl\xc4\x85duje na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu\xe2\x80\x9d jest prawdziwe, zdanie \xe2\x80\x9eistnieje kto\xc5\x9b, kto wyl\xc4\x85duje na ksi\xc4\x99\xc5\xbcycu\xe2\x80\x9d jest \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug Priora \xe2\x80\x93 fa\xc5\x82szywe, co nie pozwala przyj\xc4\x85\xc4\x87 formu\xc5\x82y Barcan jako zgodnego z intuicjami aksjomatu logiki temporalnej. Na zarzuty Priora odpowiedzia\xc5\x82a Barcan Marcus w artykule Interpreting Quantification, gdzie zaprotestowa\xc5\x82a przeciw odczytaniu formu\xc5\x82y  jako \xe2\x80\x9eistnieje takie \xce\xb1, \xc5\xbce A\xe2\x80\x9d. Zamiast takiej interpretacji zaproponowa\xc5\x82a koncepcj\xc4\x99, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rej formu\xc5\x82a ta znaczy, \xc5\xbce pewne podstawienia (substitution instances) \xce\xb1 s\xc4\x85 prawdziwe, tj. istnieje co najmniej jedna warto\xc5\x9b\xc4\x87 (value) \xce\xb1, przy kt\xc3\xb3rej A jest prawdziwe.\n_START_SECTION_\nEsencjalizm\n_START_PARAGRAPH_\nArtyku\xc5\x82 Modalities and Intensional Languages [Modalno\xc5\x9bci a j\xc4\x99zyki intensjonalne] opublikowany zosta\xc5\x82 w czasopi\xc5\x9bmie \xe2\x80\x9eSynthese\xe2\x80\x9d w 1961. W lutym 1962 zosta\xc5\x82 odczytany na Bosto\xc5\x84skim Kolokwium Filozofii Nauki, wraz z komentarzem W. V. Quine\xe2\x80\x99a. W zbiorze Modalities. Philosophical Essays dodany zosta\xc5\x82 zapis zwi\xc4\x85zanej z tym odczytem dyskusji, w kt\xc3\xb3rej uczestniczyli autorka, Quine i Kripke._NEWLINE_Quine, zw\xc5\x82aszcza w dziele World and Object, stawia\xc5\x82 logice modalnej zarzut pomieszania u\xc5\xbcycia i wymienienia \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug niego Lewis, konstruuj\xc4\x85c swoje systemy, nieprawnie zinterpretowa\xc5\x82 zwroty j\xc4\x99zyka naturalnego wyra\xc5\xbcaj\xc4\x85ce konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 jako operatory zdaniowe, poniewa\xc5\xbc powinny by\xc4\x87 one rozpatrywane przede wszystkim jako predykaty. Ruth Barcan Marcus broni logik modalnych przed tymi zarzutami, dostrzegaj\xc4\x85c ich przydatno\xc5\x9b\xc4\x87 dla analizy poj\xc4\x99\xc4\x87 takich jak przyczynowo\xc5\x9b\xc4\x87, obowi\xc4\x85zek czy wiara._NEWLINE_Autorka w celu obrony logiki modalnej rozwa\xc5\xbca r\xc3\xb3\xc5\xbcne rodzaje relacji identyczno\xc5\x9bci i r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci oraz zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci mi\xc4\x99dzy nimi. Odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia j\xc4\x99zyki intensjonalne wprost i nie wprost. J\xc4\x99zyk jest intensjonalny wprost o tyle, o ile nie uto\xc5\xbcsamia relacji identyczno\xc5\x9bci ze s\xc5\x82abszymi formami r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci. Ponadto ka\xc5\xbcdy j\xc4\x99zyk ma pewien sta\xc5\x82y przedmiot referencji (reference), kt\xc3\xb3rym s\xc4\x85 przedmioty, a tak\xc5\xbce sposoby ich klasyfikowania, budowania zda\xc5\x84 i odr\xc3\xb3\xc5\xbcniania zda\xc5\x84 fa\xc5\x82szywych i prawdziwych. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d w\xc5\x82asno\xc5\x9bci rzeczy istotn\xc4\x85 jest tutaj ta, \xc5\xbce mog\xc4\x85 one wchodzi\xc4\x87 w relacje identyczno\xc5\x9bci. Kiedy relacja ta zachodzi mi\xc4\x99dzy indywiduami x i y, wyraz tej relacji, oznaczany xIy, jest zdaniem. Je\xc5\x9bli w danym j\xc4\x99zyku uznaje si\xc4\x99 za przedmioty s\xc4\x85dy, cechy i klasy, pojmowane jako zr\xc3\xb3wnanie identyczno\xc5\x9bci z jakim\xc5\x9b s\xc5\x82abszym rodzajem r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bci os\xc5\x82abienie rozumienia identyczno\xc5\x9bci w odniesieniu do wszystkich tych przedmiot\xc3\xb3w mo\xc5\xbce by\xc4\x87 okre\xc5\x9blane jako ekstensjonalizacja j\xc4\x99zyka. Na poziomie indywidu\xc3\xb3w najwi\xc4\x99ksze znaczenie maj\xc4\x85 dwie relacje r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9bciowe: identyczno\xc5\x9b\xc4\x87 i nieodr\xc3\xb3\xc5\xbcnialno\xc5\x9b\xc4\x87, przy czym identyczno\xc5\x9b\xc4\x87 definiuje si\xc4\x99 zazwyczaj za pomoc\xc4\x85 poj\xc4\x99cia nieodr\xc3\xb3\xc5\xbcnialno\xc5\x9bci. Nieodr\xc3\xb3\xc5\xbcnialno\xc5\x9b\xc4\x87 mo\xc5\xbce za\xc5\x9b by\xc4\x87 traktowana rozmaicie, np. Jako r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 materialna czy r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9bcis\xc5\x82a._NEWLINE_Essentialism in Modal Logic [Esencjalizm w logice modalnej] to artyku\xc5\x82 opublikowany w inauguracyjnym numerze czasopisma \xe2\x80\x9eNo\xc3\xbbs\xe2\x80\x9d, rozwijaj\xc4\x85cy tematyk\xc4\x99 artyku\xc5\x82u Modalities nd Intentional Languages. Esej Essential Attribution [Okre\xc5\x9blanie w\xc5\x82asno\xc5\x9bci esencjalnych] powsta\xc5\x82 w 1970, ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 za\xc5\x9b w 1971. Podobnie jak Essentialism in Modal Logic porusza zagadnienia charakterystyki w\xc5\x82asno\xc5\x9bci esencjalnych._NEWLINE_Esencjalizm to \xe2\x80\x93 w najog\xc3\xb3lniejszym uj\xc4\x99ciu \xe2\x80\x93 pogl\xc4\x85d, kt\xc3\xb3ry jedne atrybuty rzeczy traktuje jako konieczne i esencjalne (istotowe), inne jako akcydentalne, mo\xc5\xbcliwe, przygodne. Autorka podkre\xc5\x9bla, \xc5\xbce przypisywanie przedmiotom atrybut\xc3\xb3w nie jest dziwaczn\xc4\x85 koncepcj\xc4\x85 metafizyczn\xc4\x85, ale istotn\xc4\x85 i szeroko obecn\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 j\xc4\x99zyka filozoficznego i potocznego. Krytycy esencjalizmu uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85 natomiast, \xc5\xbce okre\xc5\x9blanie w\xc5\x82asno\xc5\x9bci esencjalnych przedmiot\xc3\xb3w ma charakter metafizyczny i \xc5\xbce da si\xc4\x99 przedstawi\xc4\x87 analiz\xc4\x99 atrybut\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra eliminowa\xc5\x82aby je z j\xc4\x99zyka i nie wprowadza\xc5\x82a jednocze\xc5\x9bnie poj\xc4\x99\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie nieakceptowalnych. Tymczasem przestawiona przez Quine\xe2\x80\x99a tego rodzaju argumentacja (\xe2\x80\x9ematematyk-cyklista\xe2\x80\x9d) musi by\xc4\x87 oceniona jako nieuprawniona, a sama Quine\xe2\x80\x99owska charakterystyka esencjalizmu nie jest wed\xc5\x82ug Ruth Barcan Marcus adekwatna, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci w odniesieniu do logik modalnych z kwantyfikatorami. Quine zarzuca\xc5\x82 logice modalnej kwantyfikator\xc3\xb3w to, \xc5\xbce prowadzi ona do esencjalizmu \xe2\x80\x93 wed\xc5\x82ug autorki charakterystyka esencjalizmu przedstawiona przez Quine\xe2\x80\x99a jest jednak nieadekwatna, a przy bardziej adekwatnej charakterystyce pewne systemy logiki modalnej kwantyfikator\xc3\xb3w nie zawieraj\xc4\x85 twierdze\xc5\x84 esencjalistycznych, co wi\xc4\x99cej niekiedy s\xc4\x85 one fa\xc5\x82szywe. W rzeczywisto\xc5\x9bci nie da si\xc4\x99 te\xc5\xbc zast\xc4\x85pi\xc4\x87 termin\xc3\xb3w esencjalnych innymi, takimi jak \xe2\x80\x9ewa\xc5\xbcny\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 wskazywanie \xe2\x80\x9ewa\xc5\xbcnych\xe2\x80\x9d cech przedmiot\xc3\xb3w stwarza bowiem nie mniej problem\xc3\xb3w, ni\xc5\xbc wskazywanie cech istotowych._NEWLINE_Autorka rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnia dwa rodzaje esencjalizmu, Arystotelesowski i \xe2\x80\x9eindywidualizuj\xc4\x85cy\xe2\x80\x9d. W esencjalizmie Arystotelesowskim w\xc5\x82asno\xc5\x9bci esencjalne to takie w\xc5\x82asno\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ry dany przedmiot posiada\xc4\x87 musi; kt\xc3\xb3re wyznaczaj\xc4\x85 to, czym ten przedmiot jest. W\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 esencjalna przys\xc5\x82uguje wi\xc4\x99c w spos\xc3\xb3b konieczny przedmiotom, kt\xc3\xb3rym przys\xc5\x82uguje. Ruth Barcan Marcus argumentuje jednak, \xc5\xbce tego rodzaju esencjalizm nie wyst\xc4\x99puje w logice modalnej: chocia\xc5\xbc mo\xc5\xbcna w logikach modalnych z kwantyfikatorami sformu\xc5\x82owa\xc4\x87 odpowiedniki atrybut\xc3\xb3w w j\xc4\x99zyku potocznym, nie nale\xc5\xbc\xc4\x85 jedna do nich krytykowane przez Quine\xe2\x80\x99a jako prowadz\xc4\x85ce przy ich esencjalistycznym rozumieniu atrybuty takie jak \xe2\x80\x9edwuno\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87\xe2\x80\x9d. Wed\xc5\x82ug Quine\xe2\x80\x99a (Words and Object, 1960) skoro matematycy s\xc4\x85 z konieczno\xc5\x9bci rozumni, ale niekoniecznie dwuno\xc5\xbcni, za\xc5\x9b cykli\xc5\x9bci koniecznie dwuno\xc5\xbcni, ale niekoniecznie rozumni \xe2\x80\x93 w przypadku matematyka, kt\xc3\xb3ry jest zarazem cyklist\xc4\x85, nie da si\xc4\x99 sklasyfikowa\xc4\x87 ani dwuno\xc5\xbcno\xc5\x9bci, ani rozumno\xc5\x9bci jako jego koniecznych atrybut\xc3\xb3w. Barcan Marcus dowodzi jednak, \xc5\xbce ju\xc5\xbc samo wnioskowanie typu:_NEWLINE_Cykli\xc5\x9bci s\xc4\x85 z konieczno\xc5\x9bci dwuno\xc5\xbcni_NEWLINE_a jest cyklist\xc4\x85_NEWLINE_wi\xc4\x99c: a jest z konieczno\xc5\x9bci dwuno\xc5\xbcne_NEWLINE_nie jest w logice modalnej kwantyfikator\xc3\xb3w wnioskowaniem uprawnionym ze wzgl\xc4\x99du na sam\xc4\x85 jej charakterystyk\xc4\x99 formaln\xc4\x85._NEWLINE_Analizuj\xc4\x85c esencjalizm arystotelesowski, autorka zauwa\xc5\xbca, \xc5\xbce w typowych dla niego przyk\xc5\x82adach przypisywania lub nie przedmiotom w\xc5\x82asno\xc5\x9bci esencjalnych uwidacznia si\xc4\x99 to, \xc5\xbce przypisuje si\xc4\x99 je przedmiotom rzeczywistym, a one same stanowi\xc4\x85 predykaty \xe2\x80\x9enaturalne\xe2\x80\x9d. Taka charakterystyka odpowiada arystotelesowskiemu poj\xc4\x99ciu istoty, atrybuty przys\xc5\x82uguj\xc4\x85 przedmiotom z natury i wyznaczaj\xc4\x85 je. Danemu przedmiotowi musz\xc4\x85 przys\xc5\x82ugiwa\xc4\x87 jego atrybuty, nie tylko wyznaczaj\xc4\x85 one to, czym jest przedmiot, ale te\xc5\xbc okre\xc5\x9blaj\xc4\x85 samo jego istnienie. Jako r\xc3\xb3\xc5\xbcny od arystotelesowskiego typ esencjalizmu autorka przedstawia inny typ esencjalizmu, esencjalizm \xe2\x80\x9ecz\xc4\x99\xc5\x9bciowo indywiduuj\xc4\x85cy\xe2\x80\x9d. Przy tym rozumieniu esencjalizmu przedmiot posiada\xc4\x87 musi jako atrybuty nie tylko w\xc5\x82asno\xc5\x9bci wsp\xc3\xb3lne z przedmiotami jego gatunku, ale te\xc5\xbc takie, kt\xc3\xb3re go indywiduuj\xc4\x85, tj. odr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85 od innych przedmiot\xc3\xb3w tego samego gatunku. Przy indywiduuj\xc4\x85cym rozumieniu esencjalizmu wyra\xc5\xbane staje si\xc4\x99 odr\xc3\xb3\xc5\xbcnienie identyczno\xc5\x9bci i posiadania tych samych cech esencjalnych przez dwa przedmioty: to, \xc5\xbce x i y maj\xc4\x85 te same cechy esencjalne, nie znaczy jeszcze, \xc5\xbce s\xc4\x85 identyczne._NEWLINE_Za pomoc\xc4\x85 z\xc5\x82o\xc5\xbconych analiz logiczno-filozoficznych poszczeg\xc3\xb3lne wersje esencjalizmu mo\xc5\xbcna wyrazi\xc4\x87 w j\xc4\x99zyku logiki modalnej kwantyfikator\xc3\xb3w, nadaj\xc4\x85c jej pewne okre\xc5\x9blone interpretacje. Sformu\xc5\x82owanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wersji esencjalizmu w logice modalnej ne prowadzi wi\xc4\x99c do \xe2\x80\x9emetafizycznej d\xc5\xbcungli\xe2\x80\x9d, ale raczej, odwrotnie ni\xc5\xbc twierdzi\xc5\x82 Quine, mo\xc5\xbce dostarcza\xc4\x87 po\xc5\xbcytecznych narz\xc4\x99dzi analizy esencjalizmu zawartego w j\xc4\x99zyku._NEWLINE_Broniona przez Marcus wersja esencjalizmu to esencjalizm \xe2\x80\x9ekauzalny\xe2\x80\x9d. Cho\xc4\x87 \xe2\x80\x93 jak wykazuj\xc4\x85 logiczno-filozoficzne analizy \xe2\x80\x93 logika modalna predykat\xc3\xb3w nie jest w jaki\xc5\x9b konieczny spos\xc3\xb3b zaanga\xc5\xbcowana w esencjalizm, to jest ona jednak z nim kompatybilna. Wed\xc5\x82ug autorki esencjalizm najlepiej rozumie\xc4\x87 wtedy, gdy modalno\xc5\x9bci pojmuje si\xc4\x99 jako modalno\xc5\x9bci o charakterze kauzalnym. Tak np. to, \xc5\xbce pewien przedmiot rozpuszcza si\xc4\x99 w wodzie kr\xc3\xb3lewskiej przedstawi\xc4\x87 mo\xc5\xbcna za pomoc\xc4\x85 formu\xc5\x82y:  gdzie R odpowiada wodzie kr\xc3\xb3lewskiej, D za\xc5\x9b rozpuszczalno\xc5\x9bci. To, \xc5\xbce inny przedmiot nie rozpuszcza si\xc4\x99 w wodzie kr\xc3\xb3lewskiej mo\xc5\xbcna zapisa\xc4\x87 za pomoc\xc4\x85 analogicznej negacji tej formu\xc5\x82y. Koniunkcja obu tych formu\xc5\x82 z do\xc5\x82\xc4\x85czeniem kwantyfikator\xc3\xb3w szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owych przy obu jej sk\xc5\x82adnikach odpowiada scharakteryzowanej we wcze\xc5\x9bniejszych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach artyku\xc5\x82u minimalnej wersji esencjalizmu. Przedmiot a przedstawia\xc4\x87 wi\xc4\x99c mo\xc5\xbcna sobie jako posiadaj\xc4\x85cy atrybut rozpuszczalno\xc5\x9bci w wodzie kr\xc3\xb3lewskiej we wszystkich kauzalnie mo\xc5\xbcliwych \xc5\x9bwiatach w kt\xc3\xb3rych istnieje a.\n_START_SECTION_\nPossibilia and Possible Worlds\n_START_PARAGRAPH_\nPraca Possibilia and Possible Worlds [Possibilia i \xc5\x9bwiaty mo\xc5\xbcliwe] opublikowana w 1985/6 jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnym artyku\xc5\x82em filozoficznym Marcus dotycz\xc4\x85cym zagadnienia possibili\xc3\xb3w, teorii referencji oraz semantyki substytucyjnej, a tak\xc5\xbce identyczno\xc5\x9bci. Podsumowuje ona wyniki otrzymane we wcze\xc5\x9bniejszych badaniach zwi\xc4\x85zanych z nimi problem\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNazwy \xe2\x80\x93 teoria referencji\n_START_PARAGRAPH_\nTeoria referencji (funkcji semantycznej polegaj\xc4\x85cej na odnoszeniu si\xc4\x99 nazwy do jej przedmiotu) Barcan Marcus zbli\xc5\xbcona jest do teorii Kripkego, powsta\xc5\x82y te\xc5\xbc spory o historyczne pierwsze\xc5\x84stwo jej autorstwa \xe2\x80\x93 w sporach tych nie uczestniczyli jednak ani Marcus, ani Kripke, a szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owo (wraz z historycznymi analizami odpowiednich tekst\xc3\xb3w, ale tak\xc5\xbce analizami samego zagadnienia) przedstawia je zw\xc5\x82aszcza Quentin Smith. W\xc5\x82asn\xc4\x85 wersj\xc4\x99 tej teorii rozwija\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Putnam. Teoria ta okre\xc5\x9blana jest jako \xe2\x80\x9eteoria kauzalna\xe2\x80\x9d. Kluczowym poj\xc4\x99ciem kauzalnej teorii referencji jest poj\xc4\x99cie \xe2\x80\x9eetykiety\xe2\x80\x9d (tag; niekiedy teori\xc4\x99 t\xc4\x99 nazywa si\xc4\x99 te\xc5\xbc \xe2\x80\x9eetykietow\xc4\x85\xe2\x80\x9d, inna nazwa to \xe2\x80\x9eteoria referencji bezpo\xc5\x9bredniej\xe2\x80\x9d) \xe2\x80\x93 nazwa jest \xe2\x80\x9eetykiet\xc4\x85\xe2\x80\x9d przedmiotu, nie \xe2\x80\x93 jak by\xc5\x82o w teorii referencji wywodz\xc4\x85cej si\xc4\x99 od Russela \xe2\x80\x93 deskrypcj\xc4\x85. Jej kluczow\xc4\x85 ide\xc4\x85 jest za\xc5\x9b to, \xc5\xbce znaczeniem nazwy nie jest nic innego, ni\xc5\xbc przedmiot, kt\xc3\xb3ry denotuje ta nazwa. Przyczynowa teoria referencji unika wi\xc4\x99c t\xc5\x82umaczenia znaczenia nazw za pomoc\xc4\x85 kategorii tre\xc5\x9bci, wskazuj\xc4\x85c za to na bezpo\xc5\x9bredni zwi\xc4\x85zek nazwy z jej desygnatem. Zwi\xc4\x85zek ten ma charakter relacji kauzalnej. Ta relacja przyczynowa zachodzi pomi\xc4\x99dzy inicjalnym przypisaniem nazwy przedmiotowi (w terminologii Kripkego \xe2\x80\x9echrztem\xe2\x80\x9d) a wywo\xc5\x82anymi przez niego kolejnymi u\xc5\xbcyciami tej nazwy.\n_START_SECTION_\nPossibilia\n_START_PARAGRAPH_\nW uj\xc4\x99ciu Barcan Marcus kauzalna teoria referencji powi\xc4\x85zana jest z poj\xc4\x99ciem possibili\xc3\xb3w. To, do czego odnosz\xc4\x85 si\xc4\x99 nazwy, stanowi\xc4\x85 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie przedmioty aktualne, nie possibilia: kwantyfikacja zale\xc5\xbcy od nazywania, nazywanie za\xc5\x9b mo\xc5\xbcliwe jest dzi\xc4\x99ki relacjom kauzalnym, w kt\xc3\xb3re przedmioty nieistniej\xc4\x85ce nie mog\xc4\x85 wchodzi\xc4\x87 \xe2\x80\x93 kwantyfikacja wobec przedmiot\xc3\xb3w nieistniej\xc4\x85cych nie jest wi\xc4\x99c mo\xc5\xbcliwa._NEWLINE_Na przekonaniu, \xc5\xbce nazwy mog\xc4\x85 odnosi\xc4\x87 si\xc4\x99 do possibili\xc3\xb3w takich jak Pegaz opiera\xc5\x82y si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wne teorie broni\xc4\x85ce possibili\xc3\xb3w. G\xc5\x82\xc3\xb3wnymi historycznymi pogl\xc4\x85dami na possibilia s\xc4\x85 powi\xc4\x85zane z analogicznymi pogl\xc4\x85dami na status ontyczny \xc5\x9bwiat\xc3\xb3w mo\xc5\xbcliwych realizm i atualizm: wed\xc5\x82ug realist\xc3\xb3w possibilia istniej\xc4\x85 tak, jak przedmioty rzeczywiste, wed\xc5\x82ug aktualist\xc3\xb3w stanowi\xc4\x85 one jedynie sp\xc3\xb3jne reprezentacje tego, jaki \xc5\x9bwiat m\xc3\xb3g\xc5\x82by by\xc4\x87. Barcan Marcus odrzuca pogl\xc4\x85dy broni\xc4\x85ce possibili\xc3\xb3w. Uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce zdanie typu \xe2\x80\x9eskrzydlaty ko\xc5\x84 nie istnieje\xe2\x80\x9d nie odnosi si\xc4\x99 w rzeczywisto\xc5\x9bci do mo\xc5\xbcliwego, ale nierzeczywistego konia. Aby unikn\xc4\x85\xc4\x87 potrzeby za\xc5\x82o\xc5\xbcenia istnienia possibili\xc3\xb3w proponuje substytucyjne rozumienie kwantyfikacji.\n_START_SECTION_\nTeoria przekona\xc5\x84 i filozofia moralna\n_START_PARAGRAPH_\nBarcan Marcus wypracowa\xc5\x82a tak\xc5\xbce w\xc5\x82asn\xc4\x85 teori\xc4\x99 przekona\xc5\x84 oraz pewne pogl\xc4\x85dy etyczne i metaetyczne. Swoje analizy tych dziedzin tak\xc5\xbce prowadzi\xc5\x82a przy pomocy aparatury logiki modalnej, zw\xc5\x82aszcza deontycznej. Jej badania metaetyczne dotyczy\xc5\x82y poj\xc4\x99cia dylematu moralnego \xe2\x80\x93 uznawa\xc5\x82a dylematy moralne za realne, ale nie naruszaj\xc4\x85ce przy tym sp\xc3\xb3jno\xc5\x9bci zbioru przekona\xc5\x84 moralnych (moral code). Zbi\xc3\xb3r ten, traktowany przez autork\xc4\x99 jako zbi\xc3\xb3r zda\xc5\x84, mo\xc5\xbce by\xc4\x87 niesp\xc3\xb3jny jedynie wtedy, gdy wszystkie tworz\xc4\x85ce go elementy nie mog\xc4\x85 by\xc4\x87 jednocze\xc5\x9bnie prawdziwe. Dylemat moralny w kt\xc3\xb3rym zak\xc5\x82ada si\xc4\x99 prawdziwo\xc5\x9b\xc4\x87 zda\xc5\x84 typu Oq i O\xe2\x8c\x90q prowadzi\xc5\x82by do niesp\xc3\xb3jno\xc5\x9bci, nie prowadzi\xc5\x82by do niej natomiast dylemat przedstawiony jako koniunkcja zda\xc5\x84 p\xe2\x86\x92Oq i je\xc5\x9bli p\xe2\x86\x92O\xe2\x8c\x90q: koniunkcja ta by\xc5\x82aby prawdziwa, o ile p by\xc5\x82oby fa\xc5\x82szywe._NEWLINE_Odmienny jest pogl\xc4\x85d Barcan Marcus na mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przekona\xc5\x84 afirmuj\xc4\x85cych rzeczy niemo\xc5\xbcliwe. Odrzuca mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wiary, \xc5\xbce dla tej samej osoby miasto, kt\xc3\xb3re zna ona jako London jest miastem \xc5\x82adnym, za\xc5\x9b miasto, kt\xc3\xb3re zna ona jako Londres jest miastem brzydkim. Akceptowanie danego zdania nie jest bowiem jednoznaczne z wiar\xc4\x85 w to, co zdanie to g\xc5\x82osi, ale jedynie jednym z wielu behawioralnych wyznacznik\xc3\xb3w wiary. Wed\xc5\x82ug Marcus gdy kto\xc5\x9b odkrywa, \xc5\xbce jego przekonanie p nie jest mo\xc5\xbcliwe, nie twierdzi, \xc5\xbce rzeczywi\xc5\x9bcie wierzy\xc5\x82, \xc5\xbce p, ale raczej \xc5\xbce przekonanie takie jedynie akceptowa\xc5\x82. Mimo \xc5\xbce pogl\xc4\x85d ten mo\xc5\xbce si\xc4\x99 wydawa\xc4\x87 dziwny, jest on mimo to analogiczny do \xc5\x82atwiej akceptowalnego twierdzenia dotycz\xc4\x85cego wiedzy: kiedy wiemy, \xc5\xbce p, a nast\xc4\x99pnie p okazuje si\xc4\x99 jednak fa\xc5\x82szywe \xe2\x80\x93 nie twierdzimy, \xc5\xbce wiedzieli\xc5\x9bmy \xc5\xbce p, a nast\xc4\x99pnie przestali\xc5\x9bmy to wiedzie\xc4\x87, ale raczej twierdzimy, \xc5\xbce si\xc4\x99 mylili\xc5\x9bmy.\n_START_SECTION_\nIterated Deontic Modalities\n_START_PARAGRAPH_\nKr\xc3\xb3tki artyku\xc5\x82 Iterated Deontic Modalities [Wielokrotnie powt\xc3\xb3rzone modalno\xc5\x9bci deontyczne] opublikowany zosta\xc5\x82 w 1966 w czasopi\xc5\x9bmie \xe2\x80\x9eMind\xe2\x80\x9d. Ruth Barcan Marcus uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce mimo szybkiego rozwoju logik deontycznych od czas\xc3\xb3w jego powstania aktualnymi pozosta\xc5\x82o wiele zawartych w nim problem\xc3\xb3w interpretacyjnych._NEWLINE_W logikach deontycznych niejednokrotnie spotyka si\xc4\x99 tezy, w kt\xc3\xb3rych operatory deontyczne tworz\xc4\x85 d\xc5\x82ugie ci\xc4\x85gi, nast\xc4\x99puj\xc4\x85c po sobie. Powt\xc3\xb3rzenia takie nie s\xc4\x85 \xc5\x82atwo eliminowalne za pomoc\xc4\x85 odpowiednich skr\xc3\xb3t\xc3\xb3w definicyjnych. Niekt\xc3\xb3re z nich s\xc4\x85 przy tym dziwaczne (\xe2\x80\x9ejest obowi\xc4\x85zkiem, \xc5\xbce jest obowi\xc4\x85zkiem, \xc5\xbce jest obowi\xc4\x85zkiem, \xc5\xbce nale\xc5\xbcy przechodzi\xc4\x87 na zielonym \xc5\x9bwietle\xe2\x80\x9d), inne intuicyjnie \xc5\x82atwo zrozumia\xc5\x82e (\xe2\x80\x9eparkowanie na Pradze powinno by\xc4\x87 zakazane\xe2\x80\x9d). Problematyczne s\xc4\x85 tak\xc5\xbce pewne u\xc5\xbcycia zagnie\xc5\xbcd\xc5\xbconych operator\xc3\xb3w deontycznych, jak  Wed\xc5\x82ug Barcan Marcus dok\xc5\x82adniejsza analiza interpretacji powt\xc3\xb3rzonych operator\xc3\xb3w deontycznych ujawnia, \xc5\xbce w intuicjach dotycz\xc4\x85cych interpretacji zda\xc5\x84 typu  pomieszane s\xc4\x85 przynajmniej dwa znaczenia operatora O. Przy (zakorzenionej w my\xc5\x9bli Leibniza) interpretacji zdania uj\xc4\x99tego w nawiasie \xe2\x80\x9eco powinno zaj\xc5\x9b\xc4\x87, zachodzi rzeczywi\xc5\x9bcie\xe2\x80\x9d mamy do czynienia z (prawdziwym lub nie) opisem pewnego stanu rzeczy, a nie z opisem nakazu jakiego\xc5\x9b dzia\xc5\x82ania. Tego rodzaju opisy mog\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 uzasadnienia nakaz\xc3\xb3w, same jednak nie s\xc4\x85 nakazami. Wieloznaczno\xc5\x9b\xc4\x87 operatora obowi\xc4\x85zku (\xe2\x80\x9ejest obowi\xc4\x85zkiem, \xc5\xbce...\xe2\x80\x9d versus \xe2\x80\x9emusi by\xc4\x87 tak, \xc5\xbce\xe2\x80\x9d) staje si\xc4\x99 jeszcze bardziej wyra\xc5\xbana, gdy operatory O, P i F rozwa\xc5\xbca si\xc4\x99 jako wzajemnie definiowalne \xe2\x80\x93 wtedy zdanie \xe2\x80\x9emusi by\xc4\x87 tak, \xc5\xbce je\xc5\x9bli ka\xc5\xbcdy musi by\xc4\x87 mi\xc5\x82y, to wszyscy s\xc4\x85 mili\xe2\x80\x9d jest r\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcne definicyjnie fa\xc5\x82szywemu lub przynajmniej dziwacznemu zdaniu \xe2\x80\x9ejest zakazane to, \xc5\xbce ka\xc5\xbcdy musi by\xc4\x87 mi\xc5\x82y i nie ka\xc5\xbcdy jest mi\xc5\x82y\xe2\x80\x9d. Istnieje jeszcze wiele innych tego rodzaju paradoks\xc3\xb3w. Co wi\xc4\x99cej, pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 one r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w tych systemach logiki deontycznej, w kt\xc3\xb3rych operatory deontyczne wprowadza si\xc4\x99 przez definicje, a nie jako terminy pierwotne._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na te paradoksy Ruth Barcan Marcus uwa\xc5\xbca, \xc5\xbce systemy logiki deontycznej s\xc4\x85 nieadekwatne wobec znacze\xc5\x84 operator\xc3\xb3w deontycznych w j\xc4\x99zyku naturalnym i nale\xc5\xbcy wprowadzi\xc4\x87 metody eliminacji powt\xc3\xb3rze\xc5\x84 tych operator\xc3\xb3w oraz odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc4\x87 w systemach dedukcyjnych r\xc3\xb3\xc5\xbcne ich znaczenia. Bez tego rodzaju zmian, rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnie\xc5\x84 i ogranicze\xc5\x84 logika deontyczna staje si\xc4\x99 wed\xc5\x82ug autorki \xe2\x80\x9emyl\xc4\x85cym \xc4\x87wiczeniem technicznym\xe2\x80\x9d.'