b'\n_START_ARTICLE_\nHanko (2005)\n_START_SECTION_\nProjekt i budowa\n_START_PARAGRAPH_\nPrace projektowe nad kutrami rakietowymi 4. generacji rozpocz\xc4\x99to w Finlandii tu\xc5\xbc po zako\xc5\x84czeniu budowy okr\xc4\x99t\xc3\xb3w typu Rauma. Nowa konstrukcja (pod oznaczeniem PV 50) by\xc5\x82a rozwini\xc4\x99ciem poprzedniego projektu, powielaj\xc4\x85c wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 system\xc3\xb3w (wielko\xc5\x9b\xc4\x87, uzbrojenie, nap\xc4\x99d i wyposa\xc5\xbcenie) z niewielkimi modyfikacjami. Priorytetem konstruktor\xc3\xb3w by\xc5\x82a redukcja warto\xc5\x9bci p\xc3\xb3l fizycznych okr\xc4\x99tu, co zaowocowa\xc5\x82o zastosowaniem nowej nadbud\xc3\xb3wki. Pocz\xc4\x85tkowo planowano budow\xc4\x99 jedynie dw\xc3\xb3ch jednostek, jednak po anulowaniu programu budowy poduszkowc\xc3\xb3w rakietowych typu NB-432 zam\xc3\xb3wienie powi\xc4\x99kszono o dwa kolejne okr\xc4\x99ty._NEWLINE_\xe2\x80\x9eHanko\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82 zam\xc3\xb3wiony w stoczni Finnyards w Rauma 3 grudnia 2003 roku jako trzeci okr\xc4\x99t typu Hamina, a umowa opiewa\xc5\x82a na 19,6 mln euro (bez uzbrojenia i wyposa\xc5\xbcenia elektronicznego). Nieznana jest data po\xc5\x82o\xc5\xbcenia st\xc4\x99pki ani wodowania.\n_START_SECTION_\nDane taktyczno-techniczne\n_START_PARAGRAPH_\nOkr\xc4\x99t jest kutrem rakietowym o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci ca\xc5\x82kowitej 50,8 metra (44,3 metra na konstrukcyjnej linii wodnej), szeroko\xc5\x9bci ca\xc5\x82kowitej 8,3 metra i zanurzeniu 2 metry. G\xc5\x82adkopok\xc5\x82adowy kad\xc5\x82ub jednostki zosta\xc5\x82 wykonany ze spawanych sekcji blachy aluminiowej. Podzielony jest na siedem przedzia\xc5\x82\xc3\xb3w wodoszczelnych: (od dziobu): I \xe2\x80\x93 skrajnik dziobowy, II \xe2\x80\x93 umywalnie, III \xe2\x80\x93 pomieszczenia mieszkalne za\xc5\x82ogi, IV \xe2\x80\x93 bojowe centrum informacyjne (BCI), V \xe2\x80\x93 si\xc5\x82ownia dziobowa, VI \xe2\x80\x93 si\xc5\x82ownia rufowa i VII \xe2\x80\x93 skrajnik rufowy z mechanizmami p\xc4\x99dnik\xc3\xb3w. Masywn\xc4\x85 nadbud\xc3\xb3wk\xc4\x99 typu stealth wykonano z kompozyt\xc3\xb3w poliestrowo-szklanych wzmocnionych w\xc5\x82\xc3\xb3knami kevlarowymi. Zar\xc3\xb3wno kad\xc5\x82ub, jak i nadbud\xc3\xb3wk\xc4\x99 pokryto materia\xc5\x82em absorbuj\xc4\x85cym i rozpraszaj\xc4\x85cym fale radarowe (HPA-1), a niski poziom pola magnetycznego jest dodatkowo redukowany poprzez okr\xc4\x99towy system demagnetyzacyjny. Wyporno\xc5\x9b\xc4\x87 standardowa wynosi 235 ton, za\xc5\x9b pe\xc5\x82na 270 ton. Si\xc5\x82owni\xc4\x99 okr\xc4\x99tu stanowi\xc4\x85 dwa turbodo\xc5\x82adowane 16-cylindrowe silniki wysokopr\xc4\x99\xc5\xbcne w uk\xc5\x82adzie V MTU 16V538 TB93 o \xc5\x82\xc4\x85cznej mocy 7510 KM przy 1900 obr./min, nap\xc4\x99dzaj\xc4\x85ce poprzez dwustopniow\xc4\x85 przek\xc5\x82adni\xc4\x99 redukcyjn\xc4\x85 Velmet M1HC-420 ES dwa p\xc4\x99dniki strugowodne KaMeWa 90SII (o maksymalnym wychyleniu +/-65\xc2\xb0). Maksymalna pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 jednostki wynosi 32 w\xc4\x99z\xc5\x82y. Okr\xc4\x99t mo\xc5\xbce zabra\xc4\x87 88 m\xc2\xb3 mazutu, co zapewnia zasi\xc4\x99g wynosz\xc4\x85cy 500\xc2\xa0Mm przy pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci 30 w\xc4\x99z\xc5\x82\xc3\xb3w. Energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85 zapewniaj\xc4\x85 dwa generatory pr\xc4\x85du zmiennego 220 V Saab-Scania 11DGSJGM o mocy 295 KM ka\xc5\xbcdy. Si\xc5\x82owni\xc4\x85 zarz\xc4\x85dza automatyczny system nadzoru CAE Valmarine, kt\xc3\xb3ry umo\xc5\xbcliwia jej bezwachtow\xc4\x85 prac\xc4\x99, a kolektory wydechowe wyposa\xc5\xbcono w instalacj\xc4\x99 ch\xc5\x82odzenia spalin wod\xc4\x85 zaburtow\xc4\x85 norweskiej firmy Mecmar AS. Autonomiczno\xc5\x9b\xc4\x87 okr\xc4\x99tu wynosi 5 d\xc3\xb3b._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wne uzbrojenie okr\xc4\x99tu stanowi poczw\xc3\xb3rna wyrzutnia przeciwokr\xc4\x99towych pocisk\xc3\xb3w rakietowych RBS-15SF3 produkcji szwedzkiej, umieszczona na \xc5\x9br\xc3\xb3dokr\xc4\x99ciu, w tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci nadbud\xc3\xb3wki. Pocisk rozwija pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 0,8 Ma, masa g\xc5\x82owicy bojowej wynosi 200 kg, za\xc5\x9b maksymalny zasi\xc4\x99g si\xc4\x99ga 100 km. Na dziobie w wie\xc5\xbcy umieszczono pojedyncz\xc4\x85 armat\xc4\x99 uniwersaln\xc4\x85 Bofors kalibru 57 mm Mark 3 L/70. Masa naboju wynosi 2,6 kg, dono\xc5\x9bno\xc5\x9b\xc4\x87 17\xc2\xa0000 metr\xc3\xb3w i szybkostrzelno\xc5\x9b\xc4\x87 teoretyczna 220 strz./min. W nadbud\xc3\xb3wce zainstalowano te\xc5\xbc pionow\xc4\x85 o\xc5\x9bmioprowadnicow\xc4\x85 wyrzutni\xc4\x99 rakiet plot. Umkhonto-IR (o zasi\xc4\x99gu 12 km, pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci 2 Ma i masie g\xc5\x82owicy bojowej 22 kg). Bro\xc5\x84 ma\xc5\x82okalibrow\xc4\x85 stanowi\xc4\x85 umieszczone na nadbud\xc3\xb3wce na wysoko\xc5\x9bci masztu dwa pojedyncze stanowiska wkm Ittk (licencyjne radzieckie NSW) kal. 12,7 mm._NEWLINE_Bro\xc5\x84 przeciwpodwodn\xc4\x85 stanowi zrzutnia bomb g\xc5\x82\xc4\x99binowych. Okr\xc4\x99t mo\xc5\xbce te\xc5\xbc przenosi\xc4\x87 do 10 min typu Merimiina 2000._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie radioelektroniczne obejmuje system walki EADS ANCS SQ 2000, radar dozoru og\xc3\xb3lnego EADS TRS-3D/16ES, radar nawigacyjny Furuno, system kierowania ogniem CEROS 200, g\xc5\x82owica optroniczna Sagem EOMS NG, system walki radioelektronicznej Thales SIEWS DR 3000, sonar kad\xc5\x82ubowy Simrad Subdea Toadfish, sonar holowany Finnyards Sonac/PTA (z 78-metrow\xc4\x85 pasywn\xc4\x85 anten\xc4\x85), system IFF EADS MSSR 2000, zintegrowany system \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci ICS-2000, ostrzegacz o opromieniowaniu laserowym EADS COLDS oraz system nawigacyjny oparty na ECDIS i AIS._NEWLINE_Jednostka zosta\xc5\x82a dostosowana do biernej obrony przeciwatomowej i przeciwchemicznej. W tym celu zamontowano 50 dysz do zraszania i sp\xc5\x82ukiwania okr\xc4\x99tu wod\xc4\x85 morsk\xc4\x85, a pomieszczenia wewn\xc4\x99trzne chronione s\xc4\x85 specjalnymi uszczelkami._NEWLINE_Za\xc5\x82oga okr\xc4\x99tu sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z 5 oficer\xc3\xb3w oraz 14-15 marynarzy.\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82u\xc5\xbcba\n_START_PARAGRAPH_\n\xe2\x80\x9eHanko\xe2\x80\x9d zosta\xc5\x82 wcielony do s\xc5\x82u\xc5\xbcby w Fi\xc5\x84skiej Marynarce Wojennej w dniu 22 czerwca 2005 roku. Kuter otrzyma\xc5\x82 numer burtowy 82. 26 maja 2006 roku z pok\xc5\x82adu kutra dokonano pierwszego w Finlandii odpalenia rakiety plot. Umkhonto-IR._NEWLINE_Wraz z bli\xc5\xbaniaczymi kutrami \xe2\x80\x9eHanko\xe2\x80\x9d bazuje w Upinniemi (na po\xc5\x82udnie od Kirkkonummi). 4 stycznia 2018 roku Patria i Saab zawar\xc5\x82y kontrakt na modernizacj\xc4\x99 i dozbrojenie kutr\xc3\xb3w typu Hamina, warty 205 mln USD (prace maj\xc4\x85 obj\xc4\x85\xc4\x87 m.in. instalacj\xc4\x99 systemu zwalczania okr\xc4\x99t\xc3\xb3w podwodnych opartego na torpedach Saab NLT i nowego zintegrowanego systemu \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9bci TactiCall, a tak\xc5\xbce modernizacj\xc4\x99 systemu walki. _NEWLINE_Okr\xc4\x99t nadal s\xc5\x82u\xc5\xbcy w fi\xc5\x84skiej flocie (stan na 2018 rok).'