b'\n_START_ARTICLE_\nLament nad upadkiem Ur\n_START_PARAGRAPH_\nLament nad upadkiem Ur (tak\xc5\xbce Tren na zag\xc5\x82ad\xc4\x99 Ur b\xc4\x85d\xc5\xba Lament nad zag\xc5\x82ad\xc4\x85 Ur) \xe2\x80\x93 sumeryjski utw\xc3\xb3r \xc5\xbca\xc5\x82obny, napisany na prze\xc5\x82omie trzeciego i drugiego tysi\xc4\x85clecia p.n.e. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 utworu nawi\xc4\x85zuje do upadku III dynastii z Ur.\n_START_SECTION_\nKontekst historyczny\n_START_PARAGRAPH_\nU schy\xc5\x82ku panowania III dynastii z Ur, gdy jej ostatni w\xc5\x82adca Ibbi-Suen by\xc5\x82 zaj\xc4\x99ty walk\xc4\x85 z zagra\xc5\xbcaj\xc4\x85cym od po\xc5\x82udniowego wschodu Elamem, kilka miast uniezale\xc5\xbcni\xc5\x82o si\xc4\x99 od kr\xc3\xb3la Ur, a ich w\xc5\x82adcy za\xc5\x82o\xc5\xbcyli w\xc5\x82asne dynastie. Iszbi-Erra, jeden z kr\xc3\xb3lewskich urz\xc4\x99dnik\xc3\xb3w, wymusi\xc5\x82 na kr\xc3\xb3lu mianowanie go namiestnikiem Isin. Pocz\xc4\x85tkowo stara\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o przyj\xc4\x99cie kontroli nad Nippur, jednak spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z odmow\xc4\x85, gdy\xc5\xbc miasto to by\xc5\x82o centrum religijnym Sumer\xc3\xb3w. Po obj\xc4\x99ciu rz\xc4\x85d\xc3\xb3w w Isin Iszbi-Erra rozszerzy\xc5\x82 swoje wp\xc5\x82ywy o \xc5\x9brodkow\xc4\x85 i p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pa\xc5\x84stwa oraz zdoby\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 nad Nippur. Gdy w dwudziestym trzecim roku panowania Ibbi-Suena (oko\xc5\x82o 2006 roku p.n.e.) atak Elamu po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 kres istnieniu III dynastii z Ur, Iszbi-Erra pokona\xc5\x82 naje\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w i przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 do swojego pa\xc5\x84stwa po\xc5\x82udniow\xc4\x85 Mezopotami\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nAnaliza tre\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nLament nad upadkiem Ur zosta\xc5\x82 napisany kilka lat po zdobyciu miasta przez Iszbi-Err\xc4\x99. Tre\xc5\x9b\xc4\x87 utworu opisuje najazd i zniszczenie stolicy przez Elamit\xc3\xb3w. Autor rozpacza nad upadkiem III dynastii. Ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w politycznych pomija jednak w\xc4\x85tek, dotycz\xc4\x85cy udzia\xc5\x82u w zasz\xc5\x82ych wydarzeniach nowego kr\xc3\xb3la \xe2\x80\x93 Iszbi-Erry, do kt\xc3\xb3rego nawi\xc4\x85zuje jedynie poprzez wzmiank\xc4\x99 o Kutach (Iszbi-Erra pochodzi\xc5\x82 z Mari)._NEWLINE_Utw\xc3\xb3r odzwierciedla wyobra\xc5\xbcenie Sumer\xc3\xb3w o losach zar\xc3\xb3wno ludzi, jak i bog\xc3\xb3w, ukazuj\xc4\x85c przy tym dwojako\xc5\x9b\xc4\x87 wierze\xc5\x84 sumeryjskich. Nikt nie uniknie przeznaczenia, o kt\xc3\xb3rym decyduje najwy\xc5\xbcsza hierarchia b\xc3\xb3stw, niemniej nawet najpot\xc4\x99\xc5\xbcniejsi bogowie mog\xc4\x85 wyda\xc4\x87 na siebie wyrok. Lament odwo\xc5\x82uje si\xc4\x99 do najstarszych tradycji, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rych b\xc3\xb3stwo opieku\xc5\x84cze miasta na swoim terenie jest wszechpot\xc4\x99\xc5\xbcne. Ta tradycja wydaje si\xc4\x99 jednak nie mie\xc4\x87 zastosowania w okresie powstania utworu, bowiem rozpacz i niemoc wsp\xc3\xb3\xc5\x82cierpi\xc4\x85cych z mieszka\xc5\x84cami Ur Ningal i Nanny nie potrafi\xc4\x85 ju\xc5\xbc zmieni\xc4\x87 postanowie\xc5\x84 bog\xc3\xb3w najwy\xc5\xbcszych.'