b'\n_START_ARTICLE_\nMauzoleum Abrahama Lincolna\n_START_SECTION_\nZewn\xc4\x99trzna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nZewn\xc4\x99trzna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Memoria\xc5\x82u z wyj\xc4\x85tkiem p\xc5\x82askiego dachu odzwierciedla klasyczn\xc4\x85 greck\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x99, wykonan\xc4\x85 z marmuru. Konstrukcja ma wymiary 57,8 m na 36,1 m oraz 30 m wysoko\xc5\x9bci. Jest on otoczony perystylem - 38 \xc5\xbc\xc5\x82obkowanymi kolumnami doryckimi, po jednej dla ka\xc5\xbcdego z 36 stan\xc3\xb3w Unii w chwili \xc5\x9bmierci Lincolna i plus dwie kolumny (Anta, Pilaster) przy wej\xc5\x9bciu za kolumnad\xc4\x85. Kolumny maj\xc4\x85 13 metr\xc3\xb3w wysoko\xc5\x9bci oraz \xc5\x9brednic\xc4\x99 podstawy 2,3 m. Ka\xc5\xbcda kolumna jest zbudowana z 12 b\xc4\x99bn\xc3\xb3w. Kolumny, jak i \xc5\x9bciany zewn\xc4\x99trznych elewacji, s\xc4\x85 nachylone lekko do wn\xc4\x99trza budynku. To jest wyr\xc3\xb3wnanie zniekszta\xc5\x82ce\xc5\x84 perspektywicznych, kt\xc3\xb3re w inny spos\xc3\xb3b ukazuj\xc4\x85 Memoria\xc5\x82 asymetrycznie._NEWLINE_Nad kolumnad\xc4\x85, wpisane s\xc4\x85 na fryzie nazwy 50 stan\xc3\xb3w i daty, w kt\xc3\xb3rych wesz\xc5\x82y do Unii. Ich nazwy s\xc4\x85 oddzielone podw\xc3\xb3jnymi p\xc5\x82askorze\xc5\xbabami medalionowymi. Gzyms sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 rze\xc5\xbabionych g\xc5\x82\xc3\xb3w lw\xc3\xb3w powtarzaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 regularnie oraz zdobie\xc5\x84 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc g\xc3\xb3rnej kraw\xc4\x99dzi. Na g\xc3\xb3rze fryzu s\xc4\x85 wpisane nazwy 48 stan\xc3\xb3w obecnych przy ods\xc5\x82oni\xc4\x99cia pomnika. Nieco wy\xc5\xbcej znajduje si\xc4\x99 girlanda z li\xc5\x9bci palmowych, zdobiona wst\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x85 podtrzymywana przez skrzyd\xc5\x82a or\xc5\x82\xc3\xb3w. Wszystkie ozdoby wykona\xc5\x82 Ernest C. Bairstow._NEWLINE_Pomnik jest zakotwiczony w fundamencie betonowym o wymiarach 13 na 20 m, zbudowane przez "MF Comer and Company", "National Foundation" oraz "Engineering Company". Jest osadzony na prostok\xc4\x85tnym granicie o wymiarach 57 na 78 m oraz poni\xc5\xbcej dooko\xc5\x82a niego jest wybudowana \xc5\x9bciana oporowa o wysoko\xc5\x9bci 4,3 m.\n_START_SECTION_\nWn\xc4\x99trze\n_START_PARAGRAPH_\nWn\xc4\x99trze Memoria\xc5\x82u sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z trzech kom\xc3\xb3r oddzielonych przez dwa rz\xc4\x99dy jo\xc5\x84skich kolumn . Te kolumny, cztery w ka\xc5\xbcdym rz\xc4\x99dzie, maj\xc4\x85 15 m wysoko\xc5\x9bci i 1,7 m \xc5\x9brednicy u podstawy. Na p\xc3\xb3\xc5\x82noc i po\xc5\x82udnie komory boczne zawieraj\xc4\x85 wyryte inskrypcje z drugiej przemowy inauguracyjnej Lincolna i oraz przemowy gettysburskiej.\n_START_SECTION_\nPos\xc4\x85g Lincolna\n_START_PARAGRAPH_\nWe wn\xc4\x99trzu o wysoko\xc5\x9bci 28 m znajduje si\xc4\x99 pos\xc4\x85g Abrahama Lincolna d\xc5\x82uta Daniela Chestera Frencha. Pos\xc4\x85g liczy sobie 5,8 m wysoko\xc5\x9bci i tyle samo szeroko\xc5\x9bci. Przedstawia on zadumanego prezydenta siedz\xc4\x85cego w masywnym fotelu. Wykonano go z 28 kawa\xc5\x82k\xc3\xb3w georgijskiego marmuru tak doskonale dopasowanych, \xc5\xbce miejsca ich \xc5\x82\xc4\x85czenie s\xc4\x85 niewidoczne, przez co pos\xc4\x85g wygl\xc4\x85da jakby by\xc5\x82 wykonany z jednolitej bry\xc5\x82y. Z ty\xc5\x82u nad g\xc5\x82ow\xc4\x85 Lincolna wyryta jest na \xc5\x9bcianie inskrypcja "W tej \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni tak jak w sercach ludzi, dla kt\xc3\xb3rych ocali\xc5\x82 Uni\xc4\x99, pami\xc4\x99\xc4\x87 o Abrahamie Lincolnie zawsze b\xc4\x99dzie \xc5\x9bwi\xc4\x99ta". Na \xc5\x9bcianach widniej\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc s\xc5\x82owa z dw\xc3\xb3ch jego wielkich przem\xc3\xb3wie\xc5\x84 Mowy Gettysburskiej z 1863 i drugiego przem\xc3\xb3wienia inauguracyjnego z 1865. Opr\xc3\xb3cz pos\xc4\x85gu i napis\xc3\xb3w w mauzoleum znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc malowid\xc5\x82a \xc5\x9bcienne Jules\'a Guerina obrazuj\xc4\x85ce pojednanie P\xc3\xb3\xc5\x82nocy z Po\xc5\x82udniem oraz wyzwolenie niewolnik\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPropozycje zbudowania w Waszyngtonie Mauzoleum Abrahama Lincolna pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 ju\xc5\xbc w dwa lata po jego \xc5\x9bmierci w 1865 jednak\xc5\xbce rozpocz\xc4\x99cie jego budowy nast\xc4\x85pi\xc5\x82o dopiero w 1915 roku za\xc5\x9b uroczyste otwarcie 30 maja 1922. Zaprojektowanie mauzoleum powierzono Henry`emu Baconowi. Gr\xc3\xb3b Lincolna, b\xc4\x99d\xc4\x85cy jednocze\xc5\x9bnie pomnikiem i grobem jego \xc5\xbcony \xe2\x80\x93 Mary Todd Lincoln oraz dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 na cmentarzu Oak Ridge Cemetery w Springfield w Illinois.\n_START_SECTION_\nZnaczenie w kulturze\n_START_PARAGRAPH_\nPomnik jest jednym z symboli Waszyngtonu. Latem 1963 zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 pod nim marsz na Waszyngton i to w tym miejscu Martin Luther King wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 s\xc5\x82ynne przem\xc3\xb3wienie znane p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pod tytu\xc5\x82em Mam marzenie (I Have a Dream). W jego pobli\xc5\xbcu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 inne pomniki, w tym Vietnam Veterans Memorial, czcz\xc4\x85cy pami\xc4\x99\xc4\x87 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy ameryka\xc5\x84skich poleg\xc5\x82ych podczas wojny w Wietnamie, a tak\xc5\xbce Pomnik Weteran\xc3\xb3w Wojny w Korei._NEWLINE_Pomnik Lincolna znajduje si\xc4\x99 na odwrocie wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego banknotu 5 dolarowego (na jego przedniej stronie umieszczony jest portret samego Lincolna).\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie\n_START_PARAGRAPH_\nNoc\xc4\x85 pomnik jest o\xc5\x9bwietlony, za\xc5\x9b 12 lutego, w urodziny Lincolona, sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 pod nim wie\xc5\x84ce. Dla zwiedzaj\xc4\x85cych oprowadzanych przez przewodnika mauzoleum udost\xc4\x99pnia r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do zwiedzania znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc4\x99boko pod nim jaskinie. Mo\xc5\xbcna w nich zobaczy\xc4\x87 nacieki skalne takie jak stalaktyty i stalagmity.'