b'\n_START_ARTICLE_\nPeter Sch\xc3\xb6ffer\n_START_PARAGRAPH_\nPeter Sch\xc3\xb6ffer lub Petrus Schoeffer (ur. ok. 1425 w Gernsheim, zm. ok. 1503 w Moguncji). By\xc5\x82 jednym z pierwszych ksi\xc4\x99garzy i wydawc\xc3\xb3w w epoce druku typograficznego. Udoskonali\xc5\x82 wynalazek druku Jana Gutenberga z ruchomymi czcionkami. By\xc5\x82 autorem technicznych i estetycznych ulepsze\xc5\x84 czcionek. Stworzy\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x82asne czcionki literowe. Przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce do ekonomicznego i technologicznego sukcesu tego wynalazku na pocz\xc4\x85tku ery nowo\xc5\xbcytnej. Peter Sch\xc3\xb6ffer jest dzisiaj postrzegany jako jeden z najlepszych drukarzy, wydawc\xc3\xb3w i ksi\xc4\x99garzy Europy, kt\xc3\xb3ry okre\xc5\x9bli\xc5\x82 artystyczne kierunki rozwoju druku.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie i tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPeter Sch\xc3\xb6ffer urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 1425 roku w Gernsheim nad Renem. Po uko\xc5\x84czeniu rodzimej szko\xc5\x82y w latach 1444\xe2\x80\x931448 studiowa\xc5\x82 na Uniwersytecie Erfurckim, a nast\xc4\x99pnie na Sorbonie (prawdopodobnie prawo albo teologi\xc4\x99). W 1449 roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 jako pisarz i kaligrafista, o czym informuje kolofon r\xc4\x99kopisu z tego roku podpisany przez Petrusa de Gernsheim alias Moguntia. Oko\xc5\x82o 1462 roku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prac\xc4\x99 w drukarni Jana Gutenberga jako typograf i drukarz. Sygnet z jego nazwiskiem pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 po raz pierwszy w 1462 roku na kolofonie 42-wierszowej Biblii. Jako wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik Gutenberga Sch\xc3\xb6ffer mia\xc5\x82 du\xc5\xbco wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 towarzysk\xc4\x85 i wewn\xc4\x85trzzak\xc5\x82adow\xc4\x85 ni\xc5\xbc jakikolwiek czeladnik._NEWLINE_Gutenberg wielokrotnie po\xc5\xbcycza\xc5\x82 pieni\xc4\x85dze od mogunckiego kupca i prawnika Jana Fusta. W 1455 Fust oskar\xc5\xbcy\xc5\x82 Gutenberga o defraudacj\xc4\x99 pieni\xc4\x99dzy. W procesie przeciwko Gutenbergowi zeznawa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Peter Sch\xc3\xb6ffer. Po przej\xc4\x99ciu na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 hipoteki warsztatu drukarskiego Gutenberga przez Jana Fusta Sch\xc3\xb6ffer zosta\xc5\x82 kierownikiem tej pracowni._NEWLINE_\xe2\x80\x9eDe Officiis\xe2\x80\x9d Cycera by\xc5\x82o ostatnim dzie\xc5\x82em uko\xc5\x84czonym w drukarni prowadzonej wsp\xc3\xb3lnie przez Fusta i Sch\xc3\xb6ffera. Po \xc5\x9bmierci Fusta w 1466 roku i po\xc5\x9blubieniu jego c\xc3\xb3rki Sch\xc3\xb6ffer zosta\xc5\x82 jedynym w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem drukarni. W tym czasie drukowa\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie publikacje z zakresu teologii oraz prawa cywilnego i ko\xc5\x9bcielnego. W 1467 roku ukaza\xc5\x82 si\xc4\x99 tom \xe2\x80\x9eSumma theologiae\xe2\x80\x9d Tomasza z Akwinu. Ostatnim dzie\xc5\x82em wydrukowanym w jego oficynie by\xc5\x82o czwarte wydanie \xe2\x80\x9ePsa\xc5\x82terza mogunckiego\xe2\x80\x9d, uko\xc5\x84czone 20 grudnia 1502 roku. Oficynie Sch\xc3\xb6ffera przypisuje si\xc4\x99 ponad 250 druk\xc3\xb3w jednostronicowych i ksi\xc4\x85\xc5\xbcek._NEWLINE_Z \xc5\xbcon\xc4\x85 Krystyn\xc4\x85 Fust mia\xc5\x82 czterech syn\xc3\xb3w: Grationa, kt\xc3\xb3ry stworzy\xc5\x82 w Austrii w\xc5\x82asn\xc4\x85 drukarni\xc4\x99, Johanna, kt\xc3\xb3ry przej\xc4\x85\xc5\x82 moguncki warsztat ojca, Petera, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 drukarzem muzykali\xc3\xb3w w Moguncji, Strassburgu, Bazylei i Wenecji, i Ludwika, o kt\xc3\xb3rym nic nie wiadomo. C\xc3\xb3rka Katarzyna po\xc5\x9blubi\xc5\x82a Botho Both\xc4\x99, syna Konrada Bota, prawdopodobnie autora \xe2\x80\x9eCronecken der Sassen\xe2\x80\x9d, ostatniego znacz\xc4\x85cego dzie\xc5\x82a drukowanego w oficynie Sch\xc3\xb6ffera.\n_START_SECTION_\nTechnika\n_START_PARAGRAPH_\nWraz z rozpowszechnianiem si\xc4\x99 sztuki drukarskiej aparat odlewniczy oraz proces przygotowywania stempli i matryc nieustannie ulepszano. Peter Sch\xc3\xb6ffer jeszcze jako ucze\xc5\x84 i wsp\xc3\xb3lnik Gutenberga r\xc4\x99cznie wykonywa\xc5\x82 stemple ze stali, z kt\xc3\xb3rych otrzymywa\xc5\x82 doskona\xc5\x82e, wyra\xc5\xbane odciski w matrycy mosi\xc4\x99\xc5\xbcnej lub miedzianej. Jest to najstarszy, a jednocze\xc5\x9bnie najszlachetniejszy spos\xc3\xb3b sporz\xc4\x85dzania stempli. Sch\xc3\xb6ffer umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82 w ten spos\xc3\xb3b odlewanie czcionek mniejszych stopni, kt\xc3\xb3re coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej wypiera\xc5\x82y czcionki du\xc5\xbcych rozmiar\xc3\xb3w stosowane przez Gutenberga._NEWLINE_Podczas druku \xe2\x80\x9ePsa\xc5\x82terza Mogunckiego\xe2\x80\x9d Sch\xc3\xb6ffer zastosowa\xc5\x82 po raz pierwszy matryc\xc4\x99 w trzech kolorach, korzystaj\xc4\x85c z czcionek czarnych, czerwonych i niebieskich, dzi\xc4\x99ki czemu ksi\xc4\x85\xc5\xbck\xc4\x99 mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o przekaza\xc4\x87 bezpo\xc5\x9brednio z prasy do introligatora. Sch\xc3\xb6ffer rozwin\xc4\x85\xc5\x82 tak\xc5\xbce zagadnienie stosowania ilustracji w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce \xe2\x80\x93 jako pierwszy zastosowa\xc5\x82 dwubarwny druk inicja\xc5\x82\xc3\xb3w. Ta technika nie wesz\xc5\x82a jednak do powszechnego u\xc5\xbcycia, poniewa\xc5\xbc by\xc5\x82a zbyt pracoch\xc5\x82onna i tym samym droga. Iluminacji r\xc4\x99cznych u\xc5\xbcywano a\xc5\xbc do XVIII wieku._NEWLINE_Peter Sch\xc3\xb6ffer jako autor technicznych i estetycznych ulepsze\xc5\x84 czcionek, tw\xc3\xb3rca czcionek literowych zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 wieloletni\xc4\x85 dyskusj\xc4\x99 nad metodami ustalania wielko\xc5\x9bci czcionek.'