b'\n_START_ARTICLE_\nHarry Potter (seria film\xc3\xb3w)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1997 powie\xc5\x9b\xc4\x87 Harry Potter i Kamie\xc5\x84 Filozoficzny trafi\xc5\x82a w r\xc4\x99ce Davida Heymana, brytyjskiego producenta filmowego prowadz\xc4\x85cego wytw\xc3\xb3rni\xc4\x99 Heyday Films. Postanowi\xc5\x82 on zaprezentowa\xc4\x87 wytw\xc3\xb3rni Warner Bros. pomys\xc5\x82 zekranizowania jej. W 1999 Rowling sprzeda\xc5\x82a za milion funt\xc3\xb3w brytyjskich prawa do adaptacji czterech pierwszych ksi\xc4\x85\xc5\xbcek z serii Harry Potter. Pisarka wymog\xc5\x82a, by obsad\xc4\x99 stanowili wy\xc5\x82\xc4\x85cznie brytyjscy (ewentualnie irlandzcy) aktorzy, zdj\xc4\x99cia powstawa\xc5\x82y w Wielkiej Brytanii, a Warner Bros. nie mia\xc5\x82o prawa kr\xc4\x99ci\xc4\x87 film\xc3\xb3w nie na podstawie jej powie\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nProdukcja\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie osiem film\xc3\xb3w wyprodukowa\xc5\x82 Heyman ze swoj\xc4\x85 wytw\xc3\xb3rni\xc4\x85 Heyday Films, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 dodatkowo wspiera\xc5\x82a przy pierwszych trzech wytw\xc3\xb3rnia 1492 Pictures. Wi\xc4\x99\xc5\xbania Azkabanu wyprodukowali dodatkowo Chris Columbus i Mark Radcliffe. Przy czterech ostatnich cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Heyman wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z Davidem Barronem, a dwucz\xc4\x99\xc5\x9bciowe Insygnia \xc5\x9amierci zgodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 wyprodukowa\xc4\x87 sama Rowling (kt\xc3\xb3ra wcze\xc5\x9bniej odrzuci\xc5\x82a propozycj\xc4\x99 pracy na tej pozycji przy Czarze Ognia). Heyman wypowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99: \xe2\x80\x9eGdy wyszed\xc5\x82 pierwszy film, nie my\xc5\x9bla\xc5\x82em o tym, \xc5\xbce b\xc4\x99dzie ich a\xc5\xbc osiem\xe2\x80\x9d. Przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce pierwsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a bardzo zale\xc5\xbcna od Warner Bros., jednak p\xc3\xb3\xc5\xbaniej dano mu wi\xc4\x99cej swobody w realizowaniu kolejnych adaptacji. Najdro\xc5\xbcszym ze wszystkich film\xc3\xb3w by\xc5\x82 Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 P\xc3\xb3\xc5\x82krwi, kosztuj\xc4\x85cy 250 milion\xc3\xb3w dolar\xc3\xb3w. Ostatnia z ksi\xc4\x85\xc5\xbcek Rowling (Harry Potter i Insygnia \xc5\x9amierci) zosta\xc5\x82a zekranizowana w dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bciach; Heyman zdradzi\xc5\x82, \xc5\xbce mimo to kr\xc4\x99cono je jako jedn\xc4\x85 ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nDob\xc3\xb3r obsady\n_START_PARAGRAPH_\nDo roli Harry\xe2\x80\x99ego Pottera rozwa\xc5\xbcano kandydatury wielu ch\xc5\x82opc\xc3\xb3w, mi\xc4\x99dzy innymi Liama Aikena, kt\xc3\xb3rego nawet zgodzono si\xc4\x99 przyj\xc4\x85\xc4\x87, ale ofert\xc4\x99 cofni\xc4\x99to ze wzgl\xc4\x99du na jego pochodzenie (jest p\xc3\xb3\xc5\x82-Brytyjczykiem). Daniela Radcliffe\xe2\x80\x99a Heyman odkry\xc5\x82 w teatrze, gdy ten by\xc5\x82 na sztuce z rodzicami. Ch\xc5\x82opiec zachwyci\xc5\x82 tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, jak i sam\xc4\x85 Rowling, kt\xc3\xb3ra powiedzia\xc5\x82a: \xe2\x80\x9ePoczu\xc5\x82am si\xc4\x99 tak, jakbym odzyska\xc5\x82a dawno utraconego syna\xe2\x80\x9d. Jego rodzice pocz\xc4\x85tkowo wahali si\xc4\x99 w sprawie wyra\xc5\xbcenia zgody na udzia\xc5\x82 Daniela w projekcie, ale zgodzili si\xc4\x99 po tym, jak tw\xc3\xb3rcy zapewnili ich, i\xc5\xbc syn b\xc4\x99dzie chroniony przed mediami. Rupert Grint w roli Rona Weasleya i Emma Watson jako Hermiona Granger zostali wy\xc5\x82onieni na castingach. Grint dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 o przes\xc5\x82uchaniach z programu telewizyjnego, za\xc5\x9b Watson zosta\xc5\x82a polecona przez nauczycielk\xc4\x99. Oboje debiutowali w Harrym Potterze, z kolei Radcliffe mia\xc5\x82 ju\xc5\xbc na koncie rol\xc4\x99 w filmie telewizyjnym David Copperfield z 1999 roku. 8 sierpnia 2000 ca\xc5\x82a tr\xc3\xb3jka podpisa\xc5\x82a kontrakty._NEWLINE_Do doros\xc5\x82ych r\xc3\xb3l wybrano wiele znanych i do\xc5\x9bwiadczonych aktor\xc3\xb3w. Jako pierwsi zostali zatrudnieni: Robbie Coltrane, kt\xc3\xb3ry wcieli\xc5\x82 si\xc4\x99 w Rubeusa Hagrida, Alan Rickman jako profesor Severus Snape i dwukrotna laureatka Oscara, Maggie Smith jako profesor Minerwa McGonagall. Albusa Dumbledore\xe2\x80\x99a zagra\xc5\x82 (mimo postanowie\xc5\x84 o wy\xc5\x82\xc4\x85cznie brytyjskiej obsadzie) Irlandczyk, Richard Harris, kt\xc3\xb3ry zmar\xc5\x82 nied\xc5\x82ugo po premierze drugiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci. W kolejnych filmach zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Michael Gambon. W rol\xc4\x99 nastoletniego Dracona Malfoya wcieli\xc5\x82 si\xc4\x99 Tom Felton, kt\xc3\xb3ry w chwili rozpocz\xc4\x99cia zdj\xc4\x99\xc4\x87 mia\xc5\x82 ju\xc5\xbc wi\xc4\x99ksze do\xc5\x9bwiadczenie filmowe ni\xc5\xbc Radcliffe, Grint i Watson, bowiem zagra\xc5\x82 w dw\xc3\xb3ch produkcjach. Dursley\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy pojawili si\xc4\x99 w pierwszych trzech, pi\xc4\x85tym i ostatnim filmie zagrali Richard Griffiths i Fiona Shaw. W kolejnych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Harry\xe2\x80\x99ego Pottera do obsady do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y kolejne twarze, takie jak Helena Bonham Carter, Ralph Fiennes, David Thewlis, Timothy Spall, Brendan Gleeson, Imelda Staunton, Robert Pattinson czy laureaci Oscara Emma Thompson Jim Broadbent i Gary Oldman\n_START_SECTION_\nRe\xc5\xbcyserzy\n_START_PARAGRAPH_\nJedn\xc4\x85 z pierwszych rozwa\xc5\xbcanych kandydatur na re\xc5\xbcysera Kamienia Filozoficznego z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Steven Spielberg, kt\xc3\xb3ry chcia\xc5\x82 nakr\xc4\x99ci\xc4\x87 film animowany. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie dlatego Rowling zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 odrzuci\xc4\x87 jego propozycj\xc4\x99. P\xc3\xb3\xc5\xbaniejszymi kandydatami byli chocia\xc5\xbcby Chris Columbus, Terry Gilliam, Jonathan Demme, Mike Newell, Alan Parker, Wolfgang Petersen, Rob Reiner, Tim Robbins, Brad Silberling czy Peter Weir. Wyb\xc3\xb3r Rowling pad\xc5\x82 na Gilliama, jednak wytw\xc3\xb3rnia Warner Bros. zdecydowa\xc5\x82a si\xc4\x99 zatrudni\xc4\x87 Columbusa, t\xc5\x82umacz\xc4\x85c si\xc4\x99 jego do\xc5\x9bwiadczeniem w pracy nad filmami familijnymi (takimi jak Kevin sam w domu czy Pani Doubtfire). P\xc3\xb3\xc5\xbaniej Columbus wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce drug\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87, Komnat\xc4\x99 Tajemnic. Re\xc5\xbcyser stwierdzi\xc5\x82, i\xc5\xbc chcia\xc5\x82 stworzy\xc4\x87 dzie\xc5\x82o z\xc5\x82ote i staromodne; r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82 Rowling, i\xc5\xbc nie zamierza modyfikowa\xc4\x87 og\xc3\xb3lnej tre\xc5\x9bci i przes\xc5\x82ania jej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu prac nad Komnat\xc4\x85 Tajemnic Columbus uzna\xc5\x82, \xc5\xbce si\xc4\x99 \xe2\x80\x9ewypali\xc5\x82\xe2\x80\x9d, i dlatego postanowi\xc5\x82 nie re\xc5\xbcyserowa\xc4\x87 kolejnego filmu (cho\xc4\x87 pracowa\xc5\x82 nad nim jako producent). Zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Alfonso Cuar\xc3\xb3n, kt\xc3\xb3ry nada\xc5\x82 Wi\xc4\x99\xc5\xbaniowi Azkabanu mroczniejszy i bardziej tajemniczy charakter, zmieniaj\xc4\x85c barw\xc4\x99 kolor\xc3\xb3w i krajobrazy Hogwartu. Czwart\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 Mike Newell (wcze\xc5\x9bniejszy kandydat do wyre\xc5\xbcyserowania Kamienia Filozoficznego), kt\xc3\xb3ry chcia\xc5\x82 stworzy\xc4\x87 \xe2\x80\x9eparanoidalny dreszczowiec\xe2\x80\x9d. Tak jak w przypadku Cuar\xc3\xb3na, jego przygoda z Harrym Potterem sko\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 na jednym filmie. Na potrzeby Zakonu Feniksa Newella zast\xc4\x85pi\xc5\x82 David Yates, kt\xc3\xb3ry wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 tak\xc5\xbce wszystkie kolejne filmy \xe2\x80\x93 Ksi\xc4\x99cia P\xc3\xb3\xc5\x82krwi i podzielone na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci Insygnia \xc5\x9amierci.\n_START_SECTION_\nScenarzy\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku scenariusz do Kamienia Filozoficznego mia\xc5\x82 napisa\xc4\x87 Michael Goldenberg. Powsta\xc5\x82a nawet wczesna wersja jego dzie\xc5\x82a, jednak Heyman odrzuci\xc5\x82 Godlenberga go na rzecz Steve\xe2\x80\x99a Klovesa. Kloves przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce bardzo stresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 przed pierwszym spotkaniem z Rowling. Tymczasem pisarka wyrazi\xc5\x82a dla niego du\xc5\xbce wsparcie i pomaga\xc5\x82a mu w tworzeniu scenariusza. Kloves odpowiada\xc5\x82 za cztery pierwsze filmy, a w pi\xc4\x85tym zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Goldenberg, kt\xc3\xb3remu Rowling r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pomaga\xc5\x82a. Pozosta\xc5\x82e cz\xc4\x99\xc5\x9bci cyklu (od sz\xc3\xb3stej do \xc3\xb3smej) znowu powsta\xc5\x82y na podstawie scenariuszy Klovesa.\n_START_SECTION_\nScenografia\n_START_PARAGRAPH_\nZa scenografi\xc4\x99 we wszystkich o\xc5\x9bmiu filmach odpowiada\xc5\x82 Stuart Craig. Stworzy\xc5\x82 on wiele plan\xc3\xb3w, z czego najwi\xc4\x99kszym i najbardziej okaza\xc5\x82ym by\xc5\x82o atrium Ministerstwa Magii. Poza tym jego s\xc5\x82ynnymi dzie\xc5\x82ami by\xc5\x82y Komnata Tajemnic, dw\xc3\xb3r Malfoy\xc3\xb3w czy stworzona komputerowo jaskinia, w kt\xc3\xb3rej znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 rzekomy horkruks w Ksi\xc4\x99ciu P\xc3\xb3\xc5\x82krwi. Jako \xc5\xbce filmy powstawa\xc5\x82y, gdy nie wszystkie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki by\xc5\x82y jeszcze znane, Craig musia\xc5\x82 modyfikowa\xc4\x87 scenografi\xc4\x99 Hogwartu, na przyk\xc5\x82ad tworz\xc4\x85c olbrzymi dziedziniec na potrzeby Insygni\xc3\xb3w \xc5\x9amierci: Cz\xc4\x99\xc5\x9bci II. Scenograf przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce z sukcesywnie powstaj\xc4\x85cymi filmami zmienia\xc5\x82a si\xc4\x99 technika, i o ile na pocz\xc4\x85tku szkicowa\xc5\x82 swoje pomys\xc5\x82y o\xc5\x82\xc3\xb3wkiem, o tyle p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wykorzystywa\xc5\x82 ju\xc5\xbc nowoczesn\xc4\x85 technologi\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nZdj\xc4\x99cia\n_START_PARAGRAPH_\nZdj\xc4\x99cia powstawa\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Leavesden Studios w miejscowo\xc5\x9bci Watford (na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Londynu), kt\xc3\xb3re od 2012 mo\xc5\xbcna zwiedza\xc4\x87. Zamek Alnwick i katedr\xc4\x99 w Gloucester wykorzystano jako filmowy Hogwart, poza tym filmy kr\xc4\x99cono w wielu angielskich i szkockich plenerach (r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Londynie, na przyk\xc5\x82ad na stacji King\xe2\x80\x99s Cross). W ka\xc5\xbcdym kolejnym filmie zdj\xc4\x99cia by\xc5\x82y coraz bardziej mroczne, zimne i nastrojowe. W pi\xc4\x85tym filmie (Zakon Feniksa) za zdj\xc4\x99cia odpowiada\xc5\x82 Polak \xe2\x80\x93 S\xc5\x82awomir Idziak._NEWLINE_Zdj\xc4\x99cia do pierwszego filmu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 2 pa\xc5\xbadziernika 2000, a zdj\xc4\x99cia do ostatniego zako\xc5\x84czy\xc5\x82y 12 czerwca 2010. W grudniu 2010 ekipa ponownie zebra\xc5\x82a si\xc4\x99, by nakr\xc4\x99ci\xc4\x87 na nowo epilog Dziewi\xc4\x99tna\xc5\x9bcie lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. Ostatni klaps w historii Harry\xe2\x80\x99ego Pottera pad\xc5\x82 21 grudnia 2010.\n_START_SECTION_\nWydanie\n_START_PARAGRAPH_\nPremiera pierwszego filmu z cyklu, Kamie\xc5\x84 Filozoficzny, odby\xc5\x82a si\xc4\x99 4 listopada 2001 w Wielkiej Brytanii i 14 listopada w Stanach Zjednoczonych. Dwa dni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej produkcja wesz\xc5\x82a na ekrany kin; w kolejnych krajach pojawia\xc5\x82a si\xc4\x99 sukcesywnie a\xc5\xbc do maja 2002. Rok po premierze filmu, czyli w listopadzie 2002, wydana zosta\xc5\x82a druga cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87, Komnata Tajemnic. Po przerwie w 2003 nast\xc4\x99pne filmy, Wi\xc4\x99zie\xc5\x84 Azkabanu i Czara Ognia, ukaza\xc5\x82y si\xc4\x99 kolejno w maju 2004 i listopadzie 2005. W czerwcu 2007 odby\xc5\x82a si\xc4\x99 premiera Zakonu Feniksa, a na jesie\xc5\x84 2008 zaplanowano zaprezentowanie Ksi\xc4\x99cia P\xc3\xb3\xc5\x82krwi, jednak z przyczyn komercyjnych \xe2\x80\x93 mimo uko\xc5\x84czenia produkcji \xe2\x80\x93 przeniesiono go o siedem miesi\xc4\x99cy, a\xc5\xbc do lipca 2009. Dwucz\xc4\x99\xc5\x9bciowe Insygnia \xc5\x9amierci wydano w listopadzie 2010 i lipcu 2011. Ostatnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 jako jedyna zosta\xc5\x82a wydana w pe\xc5\x82ni w 3D (cho\xc4\x87 nakr\xc4\x99cono j\xc4\x85 w 2D). Uroczysta premiera Insygni\xc3\xb3w \xc5\x9amierci: Cz\xc4\x99\xc5\x9bci II odby\xc5\x82a si\xc4\x99 7 lipca 2011 na Trafalgar Square w Londynie.\n_START_SECTION_\nSpin-off\n_START_PARAGRAPH_\n12 wrze\xc5\x9bnia 2013 J.K. Rowling o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82a na Facebooku, \xc5\xbce podpisa\xc5\x82a z wytw\xc3\xb3rni\xc4\x85 Warner Bros. umow\xc4\x99 na zrealizowanie spin-offu osadzonego w uniwersum Harry\xe2\x80\x99ego Pottera, zatytu\xc5\x82owanego Fantastic Beasts and Where to Find Them. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym bohaterem filmu jest Newt Skamander, za\xc5\x9b film opowiada o wydarzeniach, kt\xc3\xb3re doprowadzi\xc5\x82y do napisania przeze\xc5\x84 ksi\xc4\x85\xc5\xbcki Fantastyczne zwierz\xc4\x99ta i jak je znale\xc5\xba\xc4\x87. Akcja pierwszego filmu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 w Nowym Jorku siedemdziesi\xc4\x85t lat przed wydarzeniami przedstawionymi w Kamieniu Filozoficznym. Rowling napisa\xc5\x82a scenariusz do filmu, co by\xc5\x82o jej debiutem scenopisarskim. Seria b\xc4\x99dzie sk\xc5\x82ada\xc4\x87 si\xc4\x99 z pi\xc4\x99ciu film\xc3\xb3w. W rolach g\xc5\x82\xc3\xb3wnych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 Eddie Redmayne, Ezra Miller, Katherine Waterston, Alison Sudol i Dan Fogler.'