b'\n_START_ARTICLE_\nDroga krzy\xc5\xbcowa (obraz Pietera Bruegla starszego)\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nObraz o tematyce religijnej, poruszaj\xc4\x85cy motyw Drogi Krzy\xc5\xbcowej Chrystusa na Golgot\xc4\x99 (Kalwari\xc4\x99). Temat zosta\xc5\x82 zaczerpni\xc4\x99ty z Nowego Testamentu. Przedstawiona scena by\xc5\x82a odtwarzana jako VI stacja drogi krzy\xc5\xbcowej rozpropagowanej przez franciszkan\xc3\xb3w. Bruegel, w charakterystyczny dla siebie spos\xc3\xb3b, procesj\xc4\x99 na g\xc3\xb3r\xc4\x99 Kalwari\xc4\x99 przedstawi\xc5\x82 zupe\xc5\x82nie inaczej ni\xc5\xbc by\xc5\x82o to przyj\xc4\x99te w tradycyjnej ikonografii chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej. Na obrazie zaznaczy\xc5\x82 podstawowe elementy znanego epizodu, jednak\xc5\xbce dla widza s\xc4\x85 one trudne do znalezienia. Na pierwszy rzut oka zauwa\xc5\xbca si\xc4\x99 t\xc5\x82um ludzi wychodz\xc4\x85cych z bram miasta, kt\xc3\xb3rego mury widoczne s\xc4\x85 po lewej stronie. Wielkim \xc5\x82ukiem zmierzaj\xc4\x85 oni na wzg\xc3\xb3rze Golgota. T\xc5\x82um kierowany jest przez konnych je\xc5\xbad\xc5\xbac\xc3\xb3w w czerwonych pelerynach. W XVI wieku wszelkie wi\xc4\x99ksze wydarzenia a zw\xc5\x82aszcza wykonywane wyroki odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 poza murami miasta. Bruegel przedstawi\xc5\x82 obraz sielankowego wydarzenia, na kt\xc3\xb3re ci\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82y rozbawione t\xc5\x82umy ciekawskich, nie\xc5\x9bwiadomych wydarzenia ludzi. W\xc5\x9br\xc3\xb3d t\xc5\x82umu mo\xc5\xbcna rozpozna\xc4\x87 kramarza, siedz\xc4\x85cego ty\xc5\x82em do widza u do\xc5\x82u obrazu. Z lewej strony widoczne s\xc4\x85 kobiety wracaj\xc4\x85ce do miasta i nios\xc4\x85ce plony rolne. Wszyscy nosz\xc4\x85 na sobie ubrania z epoki, a wiatrak widoczny po\xc5\x9brodku u g\xc3\xb3ry wskazuje, i\xc5\xbc jest to obraz niderlandzkiego mieszcza\xc5\x84stwa. Po prawej stronie, u g\xc3\xb3ry znajduje si\xc4\x99 cel \xc5\x9bci\xc4\x85gaj\xc4\x85cego t\xc5\x82umu: ma\xc5\x82y placyk otoczony kr\xc4\x99giem ciekawskich._NEWLINE_Dopiero po dok\xc5\x82adnym przyjrzeniu si\xc4\x99 mo\xc5\xbcna dostrzec sceny nowotestamentowe. W centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci, zaraz nad je\xc5\xbad\xc5\xbacem na bia\xc5\x82ym koniu, zauwa\xc5\xbcy\xc4\x87 mo\xc5\xbcna upadek Chrystusa pod ci\xc4\x99\xc5\xbcarem krzy\xc5\xbca. Jego oprawcy k\xc5\x82\xc3\xb3c\xc4\x85 si\xc4\x99 czy go podnie\xc5\x9b\xc4\x87 czy pozostawi\xc4\x87 na ziemi. Ich niezdecydowanie zwi\xc4\x85zane jest z drug\xc4\x85 scen\xc4\x85 rozgrywaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie nieco ni\xc5\xbcej po lewej stronie. Z grupy ch\xc5\x82op\xc3\xb3w powracaj\xc4\x85cych do domu, zostaje wyci\xc4\x85gni\xc4\x99ty m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna. Jego \xc5\xbcona trzyma m\xc4\x99\xc5\xbca nie chc\xc4\x85c go pu\xc5\x9bci\xc4\x87. \xc5\xbbo\xc5\x82nierz na koniu toruje miejsce w\xc5\x9br\xc3\xb3d gapi\xc3\xb3w i ogl\xc4\x85daj\xc4\x85c si\xc4\x99 za siebie ponagla go do podej\xc5\x9bcia do krzy\xc5\xbca i upad\xc5\x82ego Jezusa. M\xc4\x99\xc5\xbcczyzn\xc4\x85 opieraj\xc4\x85cym si\xc4\x99 oprawcom jest Szymon Cyrenejczyk. Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99, i\xc5\xbc w\xc5\x9br\xc3\xb3d t\xc5\x82umu jest wielu m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn wybranie akurat tego, kt\xc3\xb3ry nie chcia\xc5\x82 uczestniczy\xc4\x87 w procesji i powraca\xc5\x82 do domu mia\xc5\x82o swoje znaczenie. Bruegel ukaza\xc5\x82 hipokryzj\xc4\x99 i dwulicowo\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc5\x82umu, kt\xc3\xb3ry nie zna znaczenia ukrzy\xc5\xbcowania. Grupa id\xc4\x85ca z boku jak si\xc4\x99 wydaje, nie chce uczestniczy\xc4\x87 w haniebnej procesji, oni rozumiej\xc4\x85 znaczenie misterium wielkanocnego. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce t\xc5\x82um to katolicy, a grupka powracaj\xc4\x85cych to protestanci, co mo\xc5\xbce by\xc4\x87 odbiciem \xc3\xb3wczesnych niespokojnych czas\xc3\xb3w w kt\xc3\xb3rych \xc5\xbcy\xc5\x82 Bruegel. \xc5\xbbona Szymona ma u pasa r\xc3\xb3\xc5\xbcaniec \xe2\x80\x93 symbol katolickiej modlitwy i wiary. Przed krzy\xc5\xbcem ci\xc4\x85gni\xc4\x99ty jest w\xc3\xb3z na kt\xc3\xb3rym siedz\xc4\x85 dwaj \xc5\x82otrzy otrzymuj\xc4\x85cy rozgrzeszenie._NEWLINE_Id\xc4\x85c \xc5\x82ukiem w praw\xc4\x85 stron\xc4\x99 od sceny wyrywania Szymona z r\xc4\x85k \xc5\xbcony, na pierwszym planie u do\xc5\x82u wida\xc4\x87 grup\xc4\x99 lamentuj\xc4\x85cych kobiet oraz Mari\xc4\x99 podtrzymywan\xc4\x85 przez Jana Ewangelist\xc4\x99. Jest to jedyna grupa os\xc3\xb3b ubranych w stroje z epoki Chrystusa. To kolejny epizod wydarze\xc5\x84 wielkanocnych. Grupa stoi na skale, powy\xc5\xbcej t\xc5\x82umu i b\xc4\x99d\xc4\x85c \xc5\x9bwiadomym wydarze\xc5\x84, g\xc3\xb3ruj\xc4\x85 nad ca\xc5\x82\xc4\x85 scen\xc4\x85. Zupe\xc5\x82nie po prawej stronie, za wysokim s\xc5\x82upem, z ukrycia, upadek Jezusa obserwuje tajemnicza posta\xc4\x87. Prawdopodobnie jest to autoportret malarza. Na szczycie s\xc5\x82upa znajduje si\xc4\x99 ko\xc5\x82o, b\xc4\x99d\xc4\x85ce narz\xc4\x99dziem tortur a na nim siedzi kruk. Motyw ten cz\xc4\x99sto powtarza si\xc4\x99 w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci malarza mi\xc4\x99dzy innymi w Triumfie \xc5\x9bmierci z 1562. Z prawej strony u do\xc5\x82u zamiast czaszki ludzkiej b\xc4\x99d\xc4\x85cej symbolem wzg\xc3\xb3rza Golgoty, znajduje si\xc4\x99 czaszka ko\xc5\x84ska.\n_START_SECTION_\nInterpretacja\n_START_PARAGRAPH_\nObraz odczytywany jest jako krytyka ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i katolickiego kr\xc3\xb3la hiszpa\xc5\x84skiego Filipa II, kt\xc3\xb3rego namiestnicy panowali w Holandii. W ojczy\xc5\xbanie Bruegla panowa\xc5\x82y silne nastroje antyhiszpa\xc5\x84skie. Czarne chmury widoczne nad wzg\xc3\xb3rzem symbolizuj\xc4\x85 nadci\xc4\x85gaj\xc4\x85c\xc4\x85 wojn\xc4\x99 religijn\xc4\x85. Bruegel bezpo\xc5\x9brednio krytykuje tu Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 katolicki jako instytucj\xc4\x99, krytykuje kler i jego ziemsk\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99. Malarz nigdy nie malowa\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x99tych Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a a jedynie postacie biblijne.\n_START_SECTION_\nOdniesienia w sztuce\n_START_PARAGRAPH_\nObraz Bruegla zosta\xc5\x82 dok\xc5\x82adnie opisany i zanalizowany w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Bruegel. M\xc5\x82yn i Krzy\xc5\xbc autorstwa Michaela Gibsona i Lecha Majewskiego, wydanej w 2010. Na jej podstawie powsta\xc5\x82 w 2011 film M\xc5\x82yn i krzy\xc5\xbc w re\xc5\xbcyserii Lecha Majewskiego.'