b'\n_START_ARTICLE_\nRycerze Pracy\n_START_PARAGRAPH_\nSzlachetny i \xc5\x9awi\xc4\x99ty Zakon Rycerzy Pracy (ang. Noble and Holy Order of the Knights of Labor) - najwi\xc4\x99ksza XIX-wieczna ameryka\xc5\x84ska organizacja zwi\xc4\x85zkowa za\xc5\x82o\xc5\xbcona w 1869 roku przez Uriaha Smitha Stephensa. Oko\xc5\x82o 1900 zosta\xc5\x82a wyparta przez American Federation of Labor.\n_START_SECTION_\nWzory\n_START_PARAGRAPH_\nSchematy organizacyjne i wzorce przyj\xc4\x85\xc5\x82 Stephens od masonerii, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 by\xc5\x82 zafascynowany. Na czele zakonu sta\xc5\x82 Wielki Mistrz Robotnik\xc3\xb3w (Grand Master Workman), kt\xc3\xb3remu do pomocy s\xc5\x82u\xc5\xbcyli Czcigodny M\xc4\x99drzec, Dostojny Majster i Nieznany Rycerz. Rytua\xc5\x82 inicjacyjny zaczerpni\xc4\x99ty by\xc5\x82 te\xc5\xbc ze wzorc\xc3\xb3w maso\xc5\x84skich. Has\xc5\x82em przewodnim by\xc5\x82o: Krzywda jednego obchodzi nas wszystkich.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nProgram zakonu nie by\xc5\x82 rewolucyjny ani radykalny. Nie podejmowano otwartej walki politycznej, czy te\xc5\xbc koncepcji zmian strukturalnych w spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwie. Na czo\xc5\x82o wybija\xc5\x82y si\xc4\x99: konspiracja, organizacja sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielcza i o\xc5\x9bwiata. Konspiracja by\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas warunkiem koniecznym, po skazaniu na \xc5\x9bmier\xc4\x87 przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w robotniczych nawo\xc5\x82uj\xc4\x85cych do strajku generalnego w 1866, a potem przyw\xc3\xb3dc\xc3\xb3w g\xc3\xb3rniczych po strajkach w latach 1874-1875. Sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielczo\xc5\x9b\xc4\x87 mia\xc5\x82a by\xc4\x87 \xc5\x9brodkiem do poprawy bytu robotnik\xc3\xb3w i by\xc5\x82a dalekim echem idei socjalizmu utopijnego. O\xc5\x9bwiata natomiast s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 mia\xc5\x82a gruntownemu poznaniu przez robotnik\xc3\xb3w w\xc5\x82asnego po\xc5\x82o\xc5\xbcenia i praw, tak aby umieli nie tylko dostrzec mechanizmy sprawiedliwo\xc5\x9bci spo\xc5\x82ecznej, ale tak\xc5\xbce je skutecznie egzekwowa\xc4\x87. Has\xc5\x82em by\xc5\x82o Nauka - arsena\xc5\x82em, rozum - broni\xc4\x85, urna wyborcza - pociskiem._NEWLINE_Program i zasady dzia\xc5\x82ania skorygowano znacz\xc4\x85co na zje\xc5\xbadzie w Reading w 1878. Przyj\xc4\x99to m.in. postulat 8-godzinnego dnia pracy i nacjonalizacji niekt\xc3\xb3rych ga\xc5\x82\xc4\x99zi gospodarki (kolej, telegraf, telefon), co mia\xc5\x82o by\xc4\x87 kluczem do zmian systemowych. Ze \xc5\x9brodk\xc3\xb3w nacisku wy\xc5\x82\xc4\x85czono natomiast strajk. W tamtym czasie 60% \xc5\x9brodk\xc3\xb3w organizacyjnych przeznaczano na propagowanie i tworzenie sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni._NEWLINE_W 1879 Stephens zrezygnowa\xc5\x82 ze stanowiska Mistrza Robotnik\xc3\xb3w - zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Terence Powderly. W 1881 zakon zrezygnowa\xc5\x82 z zasady konspiracji, co przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do jego wzrostu liczebnego. W 1878 liczy\xc5\x82 9287 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, w 1883 - 52.000, a w latach najwi\xc4\x99kszego rozkwitu (1885-1886) - 600.000. Progiem wiekowym do przyj\xc4\x99cia by\xc5\x82o osiem lat, fakt niesprzedawania alkoholu oraz niereprezentowania wolnych zawod\xc3\xb3w, np. lekarskiego, czy adwokackiego. Zakaz przyjmowania obejmowa\xc5\x82 pracodawc\xc3\xb3w. W zakonie obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wzgl\xc4\x99dny solidaryzm rasowy, nale\xc5\xbceli tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Murzyni i Indianie. Zgromadzenia zakonu powstawa\xc5\x82y na terenach india\xc5\x84skich, gdzie tradycyjne zwi\xc4\x85zki zawodowe nie operowa\xc5\x82y.\n_START_SECTION_\nSchy\xc5\x82ek\n_START_PARAGRAPH_\nPo 1882 Powderly, pod naciskiem mas zwi\xc4\x85zkowych, zmuszony by\xc5\x82 zrewidowa\xc4\x87 swoje stanowisko odno\xc5\x9bnie nieprowadzenia przez zakon strajk\xc3\xb3w. Mimo to prze\xc5\x82om lat 80. i 90. XIX wieku by\xc5\x82 ju\xc5\xbc okresem schy\xc5\x82kowym dla organizacji. W 1890 liczy\xc5\x82a ona 100.000 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, w 1893 - 74.000, a oko\xc5\x82o 1900 zakon praktycznie przesta\xc5\x82 dzia\xc5\x82a\xc4\x87. Ostatnie ogniwo rozpad\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak dopiero w 1947, a jego cz\xc5\x82onkowie przeszli do Ameryka\xc5\x84skiej Federacji Pracy.'