b'\n_START_ARTICLE_\nBitwa pod Synop\xc4\x85\n_START_SECTION_\nPod\xc5\x82o\xc5\xbce\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku lipca 1853 Rosja zaj\xc4\x99\xc5\x82a ksi\xc4\x99stwa naddunajskie Wo\xc5\x82oszczyzn\xc4\x99 i Mo\xc5\x82dawi\xc4\x99. Wobec odmowy wycofania si\xc4\x99, 16 pa\xc5\xbadziernika Imperium osma\xc5\x84skie wypowiedzia\xc5\x82o Rosji wojn\xc4\x99, podejmuj\xc4\x85c ofensyw\xc4\x99 w Mo\xc5\x82dawii i na Kaukazie. Morze Czarne sta\xc5\x82o si\xc4\x99 wobec tego obszarem wojny. G\xc5\x82\xc3\xb3wnodowodz\xc4\x85cym floty rosyjskiej na Morzu Czarnym by\xc5\x82 wiceadmira\xc5\x82 Pawe\xc5\x82 Nachimow. Pierwszym zadaniem floty rosyjskiej sta\xc5\x82o si\xc4\x99 przerzucenie 13 Dywizji Piechoty z Sewastopola do Suchumi, przeprowadzone 29 wrze\xc5\x9bnia \xe2\x80\x93 9 pa\xc5\xbadziernika._NEWLINE_Drugim zadaniem floty by\xc5\x82o zniszczenie floty tureckiej. W tym celu okr\xc4\x99ty rosyjskie prowadzi\xc5\x82y dzia\xc5\x82ania rozpoznawcze i kr\xc4\x85\xc5\xbcownicze na ca\xc5\x82ym akwenie. Ich efektem by\xc5\x82o m.in. pierwsze w \xc5\x9bwiecie starcie dw\xc3\xb3ch okr\xc4\x99t\xc3\xb3w parowych (z nap\xc4\x99dem bocznoko\xc5\x82owym) \xe2\x80\x93 rosyjskiej fregaty "W\xc5\x82adimir" z tureck\xc4\x85 "Pervaz Bahri", 17 listopada 1853. Dzi\xc4\x99ki lepszemu rozmieszczeniu artylerii (poza bateri\xc4\x85 burtow\xc4\x85, tak\xc5\xbce na dziobie i na rufie), po dwugodzinnym pojedynku zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82 rosyjski okr\xc4\x99t, a turecka fregata podda\xc5\x82a si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nBitwa\n_START_PARAGRAPH_\n23 listopada admira\xc5\x82 Nachimow odkry\xc5\x82 eskadr\xc4\x99 tureck\xc4\x85, zakotwiczon\xc4\x85 na redzie w Synopie \xe2\x80\x93 jednym z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych tureckich port\xc3\xb3w na po\xc5\x82udniowym wybrze\xc5\xbcu Morza Czarnego. Nachimow postanowi\xc5\x82 wykorzysta\xc4\x87 okazj\xc4\x99 i wys\xc5\x82a\xc5\x82 korwet\xc4\x99 po posi\xc5\x82ki, kt\xc3\xb3re nadesz\xc5\x82y 29 listopada. Rosjanie mieli w\xc3\xb3wczas 6 \xc5\xbcaglowych liniowc\xc3\xb3w i 2 \xc5\xbcaglowe fregaty, posiadaj\xc4\x85ce razem 716 dzia\xc5\x82._NEWLINE__NEWLINE_Eskadra turecka by\xc5\x82a wys\xc5\x82ana w celu wsparcia tureckich si\xc5\x82 l\xc4\x85dowych na Kaukazie. Dowodzona by\xc5\x82a przez wiceadmira\xc5\x82a Osmana Pasz\xc4\x99, w jej sk\xc5\x82ad wchodzi\xc5\x82o 7 du\xc5\xbcych fregat \xc5\xbcaglowych, 2 fregaty parowe i 3 korwety, posiadaj\xc4\x85ce razem 472 dzia\xc5\x82a. Ponadto Turcy posiadali 2 statki transportowe. Rosyjskie okr\xc4\x99ty by\xc5\x82y silniejsze, lecz portu i okr\xc4\x99t\xc3\xb3w tureckich strzeg\xc5\x82y tak\xc5\xbce 4 baterie nadbrze\xc5\xbcne, posiadaj\xc4\x85ce 24 dzia\xc5\x82a. Eskadra turecka sta\xc5\x82a zakotwiczona wzd\xc5\x82u\xc5\xbc brzegu, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 w tym miejscu form\xc4\x99 wkl\xc4\x99s\xc5\x82ego \xc5\x82uku._NEWLINE_ _NEWLINE_Admira\xc5\x82 Nachimow postanowi\xc5\x82 wej\xc5\x9b\xc4\x87 do zatoki tylko okr\xc4\x99tami liniowymi, w dw\xc3\xb3ch kolumnach. Tak te\xc5\xbc uczyni\xc5\x82 w po\xc5\x82udnie 30 listopada. W prawej kolumnie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 okr\xc4\x99t flagowy "Impieratrica Marija", "Czesma" i "Wielikij Knia\xc5\xba Konstantin", a w lewej "Pari\xc5\xbc", "Tri Swiatitiela" i "Rostis\xc5\x82aw". Do nadp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych okr\xc4\x99t\xc3\xb3w od razu otworzy\xc5\x82y ogie\xc5\x84 baterie nadbrze\xc5\xbcne. Rosyjskie okr\xc4\x99ty podesz\xc5\x82y na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 strza\xc5\x82u, rzuci\xc5\x82y kotwice by nie by\xc4\x87 znoszone przez wiatr i rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y ostrza\xc5\x82 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w tureckich i baterii nadbrze\xc5\xbcnych. Po kilkugodzinnej wymianie ognia, do godziny 16 wszystkie okr\xc4\x99ty tureckie zosta\xc5\x82y zniszczone; jedynie fregata parowa "Taif", dowodzona przez Anglika w tureckiej s\xc5\x82u\xc5\xbcbie, Adolphusa Slade (Musaver Pasza), uciek\xc5\x82a spod ostrza\xc5\x82u. Po\xc5\x9bcig rosyjskich fregat \xc5\xbcaglowych okaza\xc5\x82 si\xc4\x99 bezskuteczny. Do godziny 17 Rosjanie zniszczyli lub zmusili do opuszczenia tak\xc5\xbce pozosta\xc5\x82e baterie nadbrze\xc5\xbcne i umocnienia. Po stronie rosyjskiej wszystkie okr\xc4\x99ty odnios\xc5\x82y uszkodzenia, najbardziej "Impieratrica Marija", lecz zachowa\xc5\x82y zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc5\x82ywania. Na ponad 16 tysi\xc4\x99cy wystrzelonych przez Rosjan pocisk\xc3\xb3w, oko\xc5\x82o 2000 stanowi\xc5\x82y granaty wybuchowe, aczkolwiek p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsza propaganda zachodnioeuropejska przypisa\xc5\x82a im znacznie wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 rol\xc4\x99._NEWLINE_W bitwie zgin\xc4\x99\xc5\x82o ok. 3 000 tureckich marynarzy, kilkuset dosta\xc5\x82o si\xc4\x99 do niewoli lub odnios\xc5\x82o rany. Rosjanie stracili 38 ludzi, a 240 zosta\xc5\x82o rannych. Ubocznym skutkiem zwyci\xc4\x99stwa rosyjskiego by\xc5\x82o podburzenie nastroj\xc3\xb3w we Francji i Wielkiej Brytanii, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y w wysokim stopniu zaniepokojone wzrostem znaczenia Rosji na Bliskim Wschodzie. Doprowadzi\xc5\x82o to wkr\xc3\xb3tce do wybuchu wojny krymskiej, w kt\xc3\xb3rej koalicja francusko-brytyjsko-turecka wyst\xc4\x85pi\xc5\x82a przeciwko Rosji.'