b'\n_START_ARTICLE_\nWzorzec geograficzny\n_START_SECTION_\nMorfologia\n_START_PARAGRAPH_\nPlecha skorupiasta, cienka lub \xc5\x9brednio gruba, z\xc5\x82o\xc5\xbcona z kanciastych lub okr\xc4\x85g\xc5\x82ych areolek. Pojedyncza areolka ma \xc5\x9brednic\xc4\x99 do 0,7 mm i jest p\xc5\x82aska lub wypuk\xc5\x82a, g\xc5\x82adka lub l\xc5\x9bni\xc4\x85ca. Powierzchnia plechy ma barw\xc4\x99 od intensywnie \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tej do zielono\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tej, wyj\xc4\x85tkowo tylko bia\xc5\x82aw\xc4\x85, szaraw\xc4\x85 lub popielat\xc4\x85. Przedplesze jest czarne lub niemal czarne. Jest to plecha heteromeryczna. Fotobiontem jest glon z rodzaju Trebouxia maj\xc4\x85cy kuliste kom\xc3\xb3rki o \xc5\x9brednicy 6\xe2\x80\x9316 \xc2\xb5m. Reakcje barwne: mi\xc4\x85\xc5\xbcsz I + niebieski, K \xe2\x80\x93, C \xe2\x80\x93, Pd \xe2\x80\x93 lub + \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty. Hypotecjum jest brunatne, hymenium bezbarwne lub lekko brunatne i ma wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 100-180 \xce\xbcm. _NEWLINE_Pomi\xc4\x99dzy areolkami plechy wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 czarne o okr\xc4\x85g\xc5\x82ym lub kanciastym kszta\xc5\x82cie apotecja lecideowe. Maj\xc4\x85 p\xc5\x82askie lub s\xc5\x82abo wypuk\xc5\x82e tarczki i cienki brze\xc5\xbcek, kt\xc3\xb3ry mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wyra\xc5\xbany i trwa\xc5\x82y, lub zanikaj\xc4\x85cy. Powstaj\xc4\x85 w nich brunatne i murkowate zarodniki z licznymi przegrodami. Rozmiary zarodnik\xc3\xb3w: 20-40 \xc3\x97 10-22 \xce\xbcm. W jednym worku powstaje po 8 zarodnik\xc3\xb3w. Czarne pyknidy s\xc4\x85 drobne, nieco brodawkowate i do po\xc5\x82owy zanurzone w plesze. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3lnie na obwodzie plechy lub na brzegach areolek, pojedynczo, lub w skupiskach. Powstaj\xc4\x85 w nich wa\xc5\x82eczkowate, proste lub niemal proste pykniospory o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 8-9 \xce\xbcm.\n_START_SECTION_\nCzynno\xc5\x9bci \xc5\xbcyciowe\n_START_PARAGRAPH_\nPosiada typow\xc4\x85 dla porost\xc3\xb3w zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 przetrwania nawet d\xc5\x82ugiego okresu suszy. Ro\xc5\x9bnie bardzo wolno, ale jest d\xc5\x82ugowieczny \xe2\x80\x93 znane s\xc4\x85 okazy licz\xc4\x85ce sobie wiele tysi\xc4\x99cy lat. Jest te\xc5\xbc wytrzyma\xc5\x82y na skrajne warunki. W maju 2005 umieszczono na orbicie wok\xc3\xb3\xc5\x82ziemskiej otwart\xc4\x85 kapsu\xc5\x82\xc4\x99 zawieraj\xc4\x85c\xc4\x85 dwa porosty: wzorzec geograficzny i z\xc5\x82otorost pyszny (Xanthoria elegans). Przebywa\xc5\x82y przez 15 dni w ekstremalnych warunkach (pr\xc3\xb3\xc5\xbcnia, bardzo niska temperatura i promieniowanie kosmiczne), po powrocie na ziemi\xc4\x99 wznowi\xc5\x82y swoje czynno\xc5\x9bci \xc5\xbcyciowe._NEWLINE_Wzorzec geograficzny wytwarza kilka metabolit\xc3\xb3w wt\xc3\xb3rnych: kwas barbatowy, kwas psoromowy, kwas gyroforowy i kwas rizokarponowy \xe2\x80\x93 ten ostatni nadaje plesze \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82t\xc4\x85 barw\xc4\x99, pozosta\xc5\x82e s\xc4\x85 bezbarwne.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie i siedlisko\n_START_PARAGRAPH_\nGatunek kosmopolityczny wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cy na wszystkich kontynentach i na wielu wyspach. Wyst\xc4\x99puje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w skrajnie dla ro\xc5\x9blin nieprzyjaznych warunkach na Antarktydzie, dalekiej p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i w wysokich g\xc3\xb3rach. Zwi\xc4\x85zany jest ze ska\xc5\x82ami krzemianowymi i piaskowcowymi. Ro\xc5\x9bnie w miejscach dobrze o\xc5\x9bwietlonych. W Polsce jest pospolity w g\xc3\xb3rach, na ni\xc5\xbcu jest bardzo rzadki i wyst\xc4\x99puje tutaj wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na g\xc5\x82azach narzutowych.'