b'\n_START_ARTICLE_\nHenryk Jordan\n_START_SECTION_\nLata m\xc5\x82odzie\xc5\x84cze\n_START_PARAGRAPH_\nPochodzi\xc5\x82 ze zubo\xc5\xbca\xc5\x82ej szlacheckiej rodziny potomk\xc3\xb3w mo\xc5\xbcnych niegdy\xc5\x9b Jordan\xc3\xb3w z Zakliczyna. By\xc5\x82 synem Bonifacego Jordana i Salomei z W\xc4\x99drychowskich. Ojciec jego zarabia\xc5\x82 dawaniem korepetycji, matka natomiast prowadzi\xc5\x82a pensjonat dla panien._NEWLINE_Wykszta\xc5\x82cenie gimnazjalne zdoby\xc5\x82 w Tarnopolu (pierwsze cztery klasy) i Tarnowie. W 1861 bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w narodowych manifestacjach, za co grozi\xc5\x82o mu relegowanie ze szko\xc5\x82y, wi\xc4\x99c w 1862 wyjecha\xc5\x82 do Triestu, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 egzamin dojrza\xc5\x82o\xc5\x9bci w j\xc4\x99zyku w\xc5\x82oskim (zosta\xc5\x82 wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniony). Zacz\xc4\x85\xc5\x82 studia medyczne w Wiedniu. Od 1863 kontynuowa\xc5\x82 nauk\xc4\x99 na Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim. Studia zako\xc5\x84czy\xc5\x82 w 1867 egzaminem \xc5\x9bcis\xc5\x82ym, nie przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 jednak do egzaminu dyplomowego z powodu zapalenia op\xc5\x82ucnej. Wyjecha\xc5\x82 do Berlina, a stamt\xc4\x85d do Nowego Jorku. W Stanach Zjednoczonych po raz pierwszy zetkn\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 z gimnastyk\xc4\x85 szwedzk\xc4\x85 dla m\xc5\x82odych kobiet i dziewcz\xc4\x85t (system Linga), kt\xc3\xb3ra sta\xc5\x82a si\xc4\x99 jego pasj\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na polu medycyny\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas pobytu w Stanach Zjednoczonych Jordan rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 po\xc5\x82o\xc5\xbcnicz\xc4\x85 i ginekologiczn\xc4\x85, tam otworzy\xc5\x82 te\xc5\xbc szko\xc5\x82\xc4\x99 po\xc5\x82o\xc5\xbcnych. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej prowadzi\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 w Anglii i Niemczech._NEWLINE_Po powrocie do Polski w 1870 otrzyma\xc5\x82 dyplom doktora medycyny. Po kr\xc3\xb3tkiej praktyce po\xc5\x82o\xc5\xbcniczej w Wiedniu obj\xc4\x85\xc5\x82 asystentur\xc4\x99 w katedrze ginekologii i po\xc5\x82o\xc5\xbcnictwa w Krakowie, kilka lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej otworzy\xc5\x82 tak\xc5\xbce prywatn\xc4\x85 praktyk\xc4\x99 lekarsk\xc4\x85. Zdoby\xc5\x82 uznanie jako lekarz ginekologii, specjalista po\xc5\x82o\xc5\xbcnik, a tak\xc5\xbce jako wyk\xc5\x82adowca. W 1890 otrzyma\xc5\x82 tytu\xc5\x82 profesorski. Dwukrotnie (1898/1899 i 1904/1905) pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 dziekana na Wydziale Lekarskim UJ._NEWLINE_W jego dorobku znajduje si\xc4\x99 szereg publikacji medycznych i popularyzatorskich, m.in. Nauka po\xc5\x82o\xc5\xbcnictwa dla u\xc5\xbcytku po\xc5\x82o\xc5\xbcnych (1872) czy podr\xc4\x99cznik Nauka po\xc5\x82o\xc5\xbcnictwa dla u\xc5\xbcytku uczni\xc3\xb3w i lekarzy. Dzia\xc5\x82 I, Fizjologia i dietetyka ci\xc4\x85\xc5\xbcy, porodu i po\xc5\x82ogu (1881)._NEWLINE_By\xc5\x82 przeciwnikiem r\xc3\xb3wnouprawnienia kobiet w dost\xc4\x99pie do zawodu lekarskiego. W 1897 zag\xc5\x82osowa\xc5\x82 przeciwko przyjmowaniu kobiet na Wydzia\xc5\x82 Lekarski_NEWLINE_Henryk Jordan zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 wielu instytucji zwi\xc4\x85zanych z medycyn\xc4\x85, m.in. kierowa\xc5\x82 Krakowskim Towarzystwem Ginekologicznym i Krakowskim Towarzystwem Lekarskim, tworzy\xc5\x82 Towarzystwo Opieki Zdrowia i Towarzystwo Samopomocy Lekarzy. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 i redagowa\xc5\x82 czasopismo \xe2\x80\x9ePrzegl\xc4\x85d Higieniczny\xe2\x80\x9d. Dzi\xc4\x99ki dzia\xc5\x82aniom Jordana wprowadzono w szko\xc5\x82ach obowi\xc4\x85zkowe lekcje gimnastyki (zwanej p\xc3\xb3\xc5\xbaniej kultur\xc4\x85 fizyczn\xc4\x85 b\xc4\x85d\xc5\xba wychowaniem fizycznym) oraz opiek\xc4\x99 lekarsk\xc4\x85, a tak\xc5\xbce kursy dla nauczycieli wychowania fizycznego na UJ. By\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem korespondentem Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1890. W 1906 zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem Najwy\xc5\xbcszej Rady Sanitarnej w Wiedniu.\n_START_SECTION_\nFunkcje spo\xc5\x82eczne\n_START_PARAGRAPH_\nHenryk Jordan by\xc5\x82 wielkim spo\xc5\x82ecznikiem o wszechstronnych zainteresowaniach. Obok szeregu dzia\xc5\x82a\xc5\x84 podejmowanych na niwie medycyny pe\xc5\x82ni\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne wa\xc5\xbcne funkcje spo\xc5\x82eczne. W latach 1881\xe2\x80\x931907 by\xc5\x82 radnym miasta Krakowa. Od 1895 do 1901 by\xc5\x82 pos\xc5\x82em z okr\xc4\x99gu krakowskiego na galicyjski Sejm Krajowy. W latach 1902\xe2\x80\x931907 uczestniczy\xc5\x82 w pracach Rady Szkolnej Krajowej. We wszystkich tych instytucjach r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prowadzi\xc5\x82 szerok\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na rzecz rozpowszechniania higieny itp._NEWLINE_By\xc5\x82 tak\xc5\xbce prezesem Towarzystwa Nauczycieli Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Wy\xc5\xbcszych, Towarzystwa Muzycznego w Krakowie. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w wielu innych instytucjach, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci anga\xc5\xbcuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w pomoc dla ubogiej m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 tak\xc5\xbce w pracach Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d anga\xc5\xbcuj\xc4\x85c si\xc4\x99 w zak\xc5\x82adanie k\xc3\xb3\xc5\x82 Soko\xc5\x82a w Ma\xc5\x82opolsce oraz na \xc5\x9al\xc4\x85sku Cieszy\xc5\x84skim. By\xc5\x82 m.in. wsp\xc3\xb3\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcycielem oraz honorowym cz\xc5\x82onkiem Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d w Cieszynie powsta\xc5\x82ego w 1891, kt\xc3\xb3remu ofiarowa\xc5\x82 przyrz\xc4\x85dy do \xc4\x87wicze\xc5\x84 gimnastycznych._NEWLINE_Zainicjowa\xc5\x82 powstanie Towarzystwa Budowy Tanich Mieszka\xc5\x84 dla Robotnik\xc3\xb3w Katolickich. Przez wiele lat by\xc5\x82 prezesem wydzia\xc5\x82u muzycznego Towarzystwa \xe2\x80\x9eHarmonia\xe2\x80\x9d do 1899._NEWLINE_W 1889 zorganizowa\xc5\x82 ch\xc3\xb3r m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy r\xc4\x99kodzielniczej, wychodz\xc4\x85c z za\xc5\x82o\xc5\xbcenia, i\xc5\xbc w czasach niewoli najlepsz\xc4\x85 ostoj\xc4\x85 ducha narodowego b\xc4\x99dzie pie\xc5\x9b\xc5\x84 patriotyczna i religijna. Pierwsze oficjalne wyst\xc4\x99py Ch\xc3\xb3ru dra Jordana odby\xc5\x82y si\xc4\x99 ju\xc5\xbc w 1889. Mia\xc5\x82y one miejsce w ko\xc5\x9bciele Pijar\xc3\xb3w. Obok wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w w ko\xc5\x9bcio\xc5\x82ach ch\xc3\xb3r zapraszano na akademie i wieczorki patriotyczne. Po kilku latach dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci zesp\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bpiewaczy liczy\xc5\x82 40 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 m\xc5\x82odzie\xc5\x84c\xc3\xb3w ze \xc5\x9brodowisk rzemie\xc5\x9blniczych.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 i motta\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie zaj\xc4\x99cia poprawiaj\xc4\x85ce rozw\xc3\xb3j psychomotoryczny dla okre\xc5\x9blonych grup wiekowych by\xc5\x82y prowadzone przez lekarzy._NEWLINE_Za cel stawia\xc5\x82 sobie: Dawa\xc4\x87 zdrowie i rado\xc5\x9b\xc4\x87 poprzez gry w s\xc5\x82o\xc5\x84cu i na powietrzu. Twierdzi\xc5\x82 \xc5\xbce: Ci\xc4\x85gle by\xc4\x87 powa\xc5\xbcnym i nieustannie pracowa\xc4\x87 \xc5\xbcaden cz\xc5\x82owiek nie zdo\xc5\x82a. Zm\xc4\x99czone cia\xc5\x82o wymaga odpoczynku, znu\xc5\xbcony umys\xc5\x82 wymaga wytchnienia, a dusza pragnie weso\xc5\x82o\xc5\x9bci, tego nastroju, kt\xc3\xb3ry \xc5\xbcycie milszym nam czyni.\n_START_SECTION_\nOgrody jordanowskie\n_START_PARAGRAPH_\nKoncepcja ogrodu zabaw Jordana zdoby\xc5\x82a wielkie uznanie nie tylko w Polsce. Zgodnie z has\xc5\x82em, kt\xc3\xb3re szerzy\xc5\x82 dr Jordan \xe2\x80\x93 o wychowaniu zdrowego pokolenia Polak\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 na wz\xc3\xb3r Parku Jordana zacz\xc4\x99to otwiera\xc4\x87 podobne ogrody \xe2\x80\x93 zwane ogrodami jordanowskimi \xe2\x80\x93 w innych miastach galicyjskich, a wkr\xc3\xb3tce potem tak\xc5\xbce w Warszawie, P\xc5\x82ocku, Kaliszu, Lublinie, Katowicach. W 1929 powsta\xc5\x82o Towarzystwo Ogrod\xc3\xb3w Jordanowskich, kt\xc3\xb3re propagowa\xc5\x82o i wspiera\xc5\x82o zak\xc5\x82adanie tego typu obiekt\xc3\xb3w rekreacyjno-sportowych dla dzieci.'