b'\n_START_ARTICLE_\nWigorczykowate\n_START_SECTION_\nOpis\n_START_PARAGRAPH_\nPszczo\xc5\x82y te maj\xc4\x85 czu\xc5\x82ki osadzone zwykle poni\xc5\xbcej po\xc5\x82owy d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci oczu w panewkach oddalonych od g\xc3\xb3rnej kraw\xc4\x99dzi nadustka na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 r\xc3\xb3wn\xc4\x85 lub niewiele wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 od \xc5\x9brednicy tych\xc5\xbce panewek. Nadustek jest kr\xc3\xb3tki, cz\xc4\x99sto nie d\xc5\x82u\xc5\xbcszy od wargi g\xc3\xb3rnej, zwykle guzowato wystaj\xc4\x85cy i w widoku bocznym tworz\xc4\x85cy k\xc4\x85t z niewystaj\xc4\x85c\xc4\x85 ponadnadustkow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 twarzy, cho\xc4\x87 cecha ta nie jest obecna u rodzaj\xc3\xb3w Xeralictus, Micralictoides, Sphecodosoma i niekt\xc3\xb3rych gatunk\xc3\xb3w z rodzaj\xc3\xb3w Dufourea i Conanthalictus. Szew epistomalny jest mi\xc4\x99dzy przednimi jamkami tentorialnymi tylko nieco \xc5\x82ukowaty. Warga g\xc3\xb3rna zwykle d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci\xc4\x85 przekracza po\xc5\x82ow\xc4\x99 d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci nadustka. U samic szczyt tej\xc5\xbce wargi jest szeroko zaokr\xc4\x85glony lub \xc5\x9bci\xc4\x99ty i otoczony szczecinkami, a wyrostek wargowy zanik\xc5\x82y lub zredukowany do kantu. Przy zamkni\xc4\x99tych \xc5\xbcuwaczkach ca\xc5\x82a warga g\xc3\xb3rna samicy pozostaje widoczna. Ow\xc5\x82osiona \xc5\xbcuwka wewn\xc4\x99trzna le\xc5\xbcy znacznie powy\xc5\xbcej reszty szcz\xc4\x99k, ale jest od nich s\xc5\x82abiej oddalona ni\xc5\xbc u innych smuklikowatych. Br\xc3\xb3dka zwykle jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnie b\xc5\x82oniasta, cho\xc4\x87 u wrza\xc5\x82ki p\xc5\x82askoz\xc4\x99bnej ma form\xc4\x99 pr\xc4\x99towat\xc4\x85. Tu\xc5\x82\xc3\xb3w cechuje cz\xc4\x99sto poszerzony rowek skrobalny i po\xc5\x82o\xc5\xbcony poni\xc5\xbcej niego, cz\xc4\x99sto bardzo p\xc5\x82ytki rowek episternalny. Skrzyd\xc5\x82a (z wyj\xc4\x85tkiem rodzaju Xeralictus) maj\xc4\x85 \xc5\xbcy\xc5\x82k\xc4\x99 bazaln\xc4\x85 s\xc5\x82abiej zakrzywion\xc4\x85 ni\xc5\xbc u Halticinae. U samic brzegi p\xc5\x82ytki pygidialnej tworzone s\xc4\x85 przez gradulus tergalny sz\xc3\xb3stego tergitu. W przypadku wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci rodzaj\xc3\xb3w samce maj\xc4\x85 dwa, rzadziej cztery p\xc5\x82aty wyrastaj\xc4\x85ce z ma\xc5\x82ego dysku si\xc3\xb3dmego sternitu. Tylna para odn\xc3\xb3\xc5\xbcy ma skopy dobrze rozwini\xc4\x99te na goleniach, natomiast zredukowane na kr\xc4\x99tarzach i udach. U samic brak penicilusa na nadstopiach tylnych odn\xc3\xb3\xc5\xbcy._NEWLINE_Larwy wigorczykowatych r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85 si\xc4\x99 od innych przedstawicielei rodziny obecno\xc5\x9bci\xc4\x85 pary sto\xc5\xbckowatych guzk\xc3\xb3w w grzbietowo-bocznych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci segment\xc3\xb3w cia\xc5\x82a (u innych smuklikowatych kszta\xc5\x82t tych guzk\xc3\xb3w jest poprzeczny). Guzki na przedtu\xc5\x82owiu s\xc4\x85 zredukowane lub brak ich zupe\xc5\x82nie.\n_START_SECTION_\nBiologia i ekologia\n_START_PARAGRAPH_\nWigorczykowate to samotnice. Gniazduj\xc4\x85 w glebie, preferuj\xc4\x85c miejsca suche, ciep\xc5\x82e i niezaro\xc5\x9bni\xc4\x99te ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85. Gniazdo zawiera jedn\xc4\x85 kom\xc3\xb3rk\xc4\x99 lub ich seri\xc4\x99. Ustawienie kom\xc3\xb3rek mo\xc5\xbce by\xc4\x87 sko\xc5\x9bne lub prawie poziome. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 kom\xc3\xb3rki wynosi p\xc3\xb3\xc5\x82torakrotno\xc5\x9b\xc4\x87 jej szeroko\xc5\x9bci, a jej kszta\xc5\x82t jest niesp\xc5\x82aszczony lub nieco przyp\xc5\x82aszczony na spodzie. Masa pokarmowa umieszczana w kom\xc3\xb3rce ma form\xc4\x99 mniej lub bardziej kulist\xc4\x85. Z wyj\xc4\x85tkiem rodzaju Conanthalictus larwy wigorczykowatych w przeciwie\xc5\x84stwie do innych smuklikowatych prz\xc4\x99d\xc4\x85 kokony. Zimowanie nast\xc4\x99puje w stadium przedpoczwarki. _NEWLINE_Pszczo\xc5\x82y te wydaj\xc4\x85 na \xc5\x9bwiat jedno pokolenie w roku. Owady doros\xc5\x82e w warunkach \xc5\x9brodkowoeuropejskich lataj\xc4\x85 przez 1\xe2\x80\x931,5 miesi\xc4\x85ca w \xc5\x9brodku lata. Gatunki wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w Polsce s\xc4\x85 oligolektyczne: wrza\xc5\x82ki (Systropha) wyspecjalizowane s\xc4\x85 w kwiatach powoju, Dufourea minuta wyspecjalizowana w astrowatych, D. dentiventris, D. halictula i D. inermis wyspecjalizowane w dzwonkowatych, Rophites algirus, R. hartmanni i R. quinquespinosus wyspecjalizowane w jasnotowatych, za\xc5\x9b Rophites canus wyspecjalizowany w bobowatych. Ten ostatni ma istotne znaczenie ekonomiczne w strefie stepowej jako zapylacz lucerny siewnej.\n_START_SECTION_\nRozprzestrzenienie\n_START_PARAGRAPH_\nPodrodzina rozsiedlona prawie kosmopolitycznie, nieznana tylko z krainy australijskiej. Z Polski wykazano 10 gatunk\xc3\xb3w (zobacz: smuklikowate Polski).'