b'\n_START_ARTICLE_\nPodzia\xc5\x82 administracyjny Japonii\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nJaponia jest podzielona administracyjnie na 47 jednostek. W j\xc4\x99zyku japo\xc5\x84skim system ten nazywa si\xc4\x99 tod\xc5\x8dfuken (jap. \xe9\x83\xbd\xe9\x81\x93\xe5\xba\x9c\xe7\x9c\x8c). Dla u\xc5\x82atwienia zapisywany czasem w postaci to-d\xc5\x8d-fu-ken jako zbiorowa definicja czterech r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju jednostek administracyjnych samorz\xc4\x85du terytorialnego: metropolii, dystrykt\xc3\xb3w, prefektur miejskich i wiejskich. Mianem tym okre\xc5\x9blane s\xc4\x85 poni\xc5\xbcsze jednostki administracyjne. Nazwy w j\xc4\x99zyku angielskim \xe2\x80\x93 przyj\xc4\x99te i stosowane jako obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce \xe2\x80\x93 s\xc4\x85 zgodne z oficjalnym nazewnictwem japo\xc5\x84skiego Ministerstwa Spraw Wewn\xc4\x99trznych i \xc5\x81\xc4\x85czno\xc5\x9bci (\xe7\xb7\x8f\xe5\x8b\x99\xe7\x9c\x81 S\xc5\x8dmu-sh\xc5\x8d, Ministry of Internal Affairs and Communications, MIC).\n_START_SECTION_\nMetropolia \xe2\x80\x93 Tokio\n_START_PARAGRAPH_\n1 metropolia (\xe9\x83\xbd to; ang. metropolis): Tokio, formalnie \xe6\x9d\xb1\xe4\xba\xac\xe9\x83\xbd T\xc5\x8dky\xc5\x8d-to \xe2\x80\x93 miasto sto\xc5\x82eczne na prawach prefektury, prefektura metropolitalna. Znak \xe9\x83\xbd (to \xe2\x80\x93 czytanie sinojapo\xc5\x84skie) jest t\xc5\x82umaczony jako metropolia, st\xc4\x85d T\xc5\x8dky\xc5\x8d-to znaczy "Tokyo Metropolis", a w\xc5\x82adze miasta nazywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 oficjalnie "Tokyo Metropolitan Government". Jednocze\xc5\x9bnie jednak T\xc5\x8dky\xc5\x8d-to jest t\xc5\x82umaczone jak "Tokyo Prefecture" w j\xc4\x99zyku angielskim. Ponadto sam znak \xe9\x83\xbd czytany czysto po japo\xc5\x84sku miyako oznacza stolic\xc4\x99. Metropolia Tokijska zosta\xc5\x82a utworzona w 1943 roku poprzez po\xc5\x82\xc4\x85czenie Prefektury Tokijskiej (\xe6\x9d\xb1\xe4\xba\xac\xe5\xba\x9c T\xc5\x8dky\xc5\x8d-fu, Tokyo Prefecture) i miasta Tokio (\xe6\x9d\xb1\xe4\xba\xac\xe5\xb8\x82 T\xc5\x8dky\xc5\x8d-shi, city of Tokyo). Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wschodnia prefektury sto\xc5\x82ecznej, kt\xc3\xb3ra tworzy\xc5\x82a w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci miasto Tokio jest podzielona na 23 okr\xc4\x99gi specjalne \xe7\x89\xb9\xe5\x88\xa5\xe5\x8c\xba tokubetsu-ku, popularnie w skr\xc3\xb3cie dzielnice \xe5\x8c\xba ku.\n_START_SECTION_\nDystrykt \xe2\x80\x93 Hokkaido\n_START_PARAGRAPH_\n1 dystrykt (\xe9\x81\x93 d\xc5\x8d; province): Hokkaido (\xe5\x8c\x97\xe6\xb5\xb7\xe9\x81\x93 Hokkai-d\xc5\x8d; lit. Dystrykt/Prowincja/Prefektura P\xc3\xb3\xc5\x82nocnego Morza, Northern Sea Circuit) \xe2\x80\x93 region administracyjny o nazwie to\xc5\xbcsamej z regionem geograficznym i nazw\xc4\x85 wyspy. Obecny, wewn\xc4\x99trzny podzia\xc5\x82 administracyjny Hokkaido i nowe nazewnictwo zosta\xc5\x82y ustanowione 1 kwietnia 2010 roku. Dotychczasowe jednostki shich\xc5\x8d zosta\xc5\x82y zast\xc4\x85pione czternastoma jednostkami o nazwach shink\xc5\x8d-kyoku (pi\xc4\x99\xc4\x87) i s\xc5\x8dg\xc5\x8d-shink\xc5\x8d-kyoku (dziewi\xc4\x99\xc4\x87). Nazwy te s\xc4\x85 t\xc5\x82umaczone \xc5\x82\xc4\x85cznie jako podprefektury (subprefectures).\n_START_SECTION_\nPrefektury miejskie\n_START_PARAGRAPH_\n2 prefektury miejskie (\xe5\xba\x9c fu; city prefectures): Osaka i Kioto.\n_START_SECTION_\nMiasta \xe2\x80\x9eoznaczone\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d miast japo\xc5\x84skich istniej\xc4\x85 trzy grupy miast \xe2\x80\x9eoznaczonych\xe2\x80\x9d. Pierwsza z nich to miasta, kt\xc3\xb3re licz\xc4\x85 ponad 0,5 mln ludno\xc5\x9bci. Maj\xc4\x85 one status \xe2\x80\x9emiast oznaczonych rz\xc4\x85dowym rozporz\xc4\x85dzeniem\xe2\x80\x9d (\xe6\x94\xbf\xe4\xbb\xa4\xe6\x8c\x87\xe5\xae\x9a\xe9\x83\xbd\xe5\xb8\x82 seirei shitei toshi). W pa\xc5\xbadzierniku 2016 roku by\xc5\x82o ich 20: Sapporo, Sendai, Saitama, Chiba, Yokohama, Kawasaki, Sagamihara, Niigata, Shizuoka, Hamamatsu, Nagoya, Kyoto, Osaka, Sakai, Kobe, Okayama, Hiroshima, Kitakyushu, Fukuoka, Kumamoto._NEWLINE_Druga grupa miast \xe2\x80\x9eoznaczonych\xe2\x80\x9d to \xe2\x80\x9emiasta-centra\xe2\x80\x9d lub \xe2\x80\x9emiasta-rdzenie\xe2\x80\x9d (\xe4\xb8\xad\xe6\xa0\xb8\xe5\xb8\x82 ch\xc5\xabkaku-shi, ang. \xe2\x80\x9ecore cities\xe2\x80\x9d). Miasto zaliczone do tej kategorii musi mie\xc4\x87 co najmniej 200 tys. mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, ale je\xc5\x9bli ma mniej ni\xc5\xbc 500 tys., to jego powierzchnia musi mie\xc4\x87 co najmniej 100 km\xc2\xb2. Wed\xc5\x82ug stanu na pa\xc5\xbadziernik 2016 roku takich miast jest 47. Maj\xc4\x85 one wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 uprawnie\xc5\x84, jak \xe2\x80\x9emiasta oznaczone rz\xc4\x85dowym rozporz\xc4\x85dzeniem\xe2\x80\x9d z wyj\xc4\x85tkiem funkcji, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 skuteczniej obs\xc5\x82ugiwane na poziomie prefektury._NEWLINE_Trzeci\xc4\x85 grup\xc4\x99 stanowi\xc4\x85 \xe2\x80\x9emiasta specjalne\xe2\x80\x9d  (\xe7\x89\xb9\xe4\xbe\x8b\xe5\xb8\x82 tokurei-shi, ang. \xe2\x80\x9especial cities\xe2\x80\x9d). Miasto tej kategorii musi mie\xc4\x87 co najmniej 200 tys. mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (wg stanu na pa\xc5\xbadziernik 2016 roku by\xc5\x82o ich 37). Maj\xc4\x85 one stopie\xc5\x84 suwerenno\xc5\x9bci zbli\xc5\xbcony do \xe2\x80\x9emiast-rdzeni\xe2\x80\x9d w zakresie ochrony \xc5\x9brodowiska i planowania urbanistycznego._NEWLINE_Powy\xc5\xbcsze listy miast s\xc4\x85 otwarte i w najbli\xc5\xbcszych latach b\xc4\x99d\xc4\x85 ulega\xc4\x87 zmianom.\n_START_SECTION_\nKonstytucja Japonii\n_START_PARAGRAPH_\nROZDZIA\xc5\x81 VIII _NEWLINE_SAMORZ\xc4\x84D LOKALNY _NEWLINE_Artyku\xc5\x82 92: Postanowienia odnosz\xc4\x85ce si\xc4\x99 do organizacji i dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci terytorialnych jednostek publicznych okre\xc5\x9bla ustawa, zgodnie z zasad\xc4\x85 autonomii lokalnej._NEWLINE_Artyku\xc5\x82 93: Zgodnie z ustaw\xc4\x85 terytorialne jednostki publiczne powo\xc5\x82uj\xc4\x85 zgromadzenia, jako swoje organa obraduj\xc4\x85ce. Wy\xc5\xbcsi funkcjonariusze wszelkich terytorialnych jednostek publicznych, cz\xc5\x82onkowie zgromadze\xc5\x84 oraz inni funkcjonariusze lokalni, kt\xc3\xb3rych okre\xc5\x9bli ustawa, wybierani s\xc4\x85 w swoich okr\xc4\x99gach drog\xc4\x85 bezpo\xc5\x9bredniego, powszechnego, g\xc5\x82osowania._NEWLINE_Artyku\xc5\x82 94: Terytorialne jednostki publiczne maj\xc4\x85 prawo zarz\xc4\x85dza\xc4\x87 swoim maj\xc4\x85tkiem, swoimi sprawami i kierowa\xc4\x87 administracj\xc4\x85 oraz w ramach ustawowych uchwala\xc4\x87 w\xc5\x82asne przepisy._NEWLINE_Artyku\xc5\x82 95: Ustawa specjalna, odnosz\xc4\x85ca si\xc4\x99 do jednej tylko terytorialnej jednostki publicznej, nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 uchwalona przez Parlament bez zgody wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci wyborc\xc3\xb3w z tej jednostki, uzyskanej zgodnie z ustaw\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nObecny system zosta\xc5\x82 ustanowiony w lipcu 1871 roku przez rz\xc4\x85d Meiji, kt\xc3\xb3ry zni\xc3\xb3s\xc5\x82 feudalny system podzia\xc5\x82u kraju aktem znanym pod nazw\xc4\x85 Haihan-chiken._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82o 300 prefektur, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y de facto nast\xc4\x99pczyniami domen feudalnych (han\xc3\xb3w). Liczba ta zosta\xc5\x82a ograniczona w 1871 r. do 72 prefektur, a w 1888 roku do 47. W 1947 roku wydano akt prawny Chih\xc5\x8d-jichi-h\xc5\x8d (jap. \xe5\x9c\xb0\xe6\x96\xb9\xe8\x87\xaa\xe6\xb2\xbb\xe6\xb3\x95) daj\xc4\x85cy wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 autonomi\xc4\x99 prefekturom oraz ustanawiaj\xc4\x85cy gubernator\xc3\xb3w i lokalne parlamenty.'