b'\n_START_ARTICLE_\nJ\xc3\xb3zef Mondschein\n_START_PARAGRAPH_\nJ\xc3\xb3zef Gabriel Mondschein (pseudonimy i kryptonimy: A. Ch., Andrzej Chmurny, Czarny John, Crataegus, G\xc5\x82\xc3\xb3g, Idem, J. G. M., J. Mond., Jotem, Nemo, Nikt, Perseusz; ur. 15 marca 1883 r. w Siedlcach \xe2\x80\x93 zm. 14 listopada 1961 r. w Saint-Tropez) \xe2\x80\x93 polski pisarz, poeta, t\xc5\x82umacz i publicysta; zwi\xc4\x85zany z ruchem socjalistycznym. W wierszach (zbiory Z niedoli \xc5\x9bl\xc4\x85skiej, 1918, Ciernie \xc5\x9bl\xc4\x85skie, 1920, Miecz p\xc5\x82omienisty, 1945), zbli\xc5\xbconych do nurtu polskiej poezji proletariackiej, porusza\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie problemy narodowo\xc5\x9bciowe i spo\xc5\x82eczne \xc5\x9al\xc4\x85ska Cieszy\xc5\x84skiego; ponadto nowele, satyry; liczne przek\xc5\x82ady._NEWLINE_By\xc5\x82 synem Karola, w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela ziemskiego, powsta\xc5\x84ca 1863 r., i Katarzyny z Modrzewskich. Wykszta\xc5\x82cenie \xc5\x9brednie uzyska\xc5\x82 w Siedlcach, mia\xc5\x82 potem studiowa\xc4\x87 w Krakowie (jako wolny s\xc5\x82uchacz na UJ?). Nale\xc5\xbca\xc5\x82 do kr\xc4\x99gu przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Ludwika St. Lici\xc5\x84skiego i pozostawa\xc5\x82 pod jego wp\xc5\x82ywem nie tylko literackim, ale i osobistym. W czasie pierwszej wojny \xc5\x9bwiatowej mieszka\xc5\x82 na Morawach i zapewne tu\xc5\xbc po jej zako\xc5\x84czeniu przez rok by\xc5\x82 na \xc5\x9al\xc4\x85sku Cieszy\xc5\x84skim (o czym pisa\xc5\x82 do T. Regera w 1925 r.). Po odzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci by\xc5\x82 pocz\xc4\x85tkowo referentem w wydziale prasowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a od r. 1920 kierownikiem Agencji Prasowej \xe2\x80\x9eOrient\xe2\x80\x9d w Wilnie. Po powrocie do Warszawy po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 si\xc4\x99 prawie wy\xc5\x82\xc4\x85cznie pracy pisarskiej i przek\xc5\x82adowej._NEWLINE_Dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 literack\xc4\x85 (w tym poezj\xc4\x85) i publicystyczn\xc4\x85 zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 od wczesnej m\xc5\x82odo\xc5\x9bci. Na przestrzeni lat wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z wieloma polskimi pismami krajowymi (m. in. z \xe2\x80\x9eKrytyk\xc4\x85\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eNaprzodem\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eNow\xc4\x85 Reform\xc4\x85\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9ePrawem Ludu\xe2\x80\x9d, potem z \xe2\x80\x9eGazet\xc4\x85 Literack\xc4\x85\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eRobotnikiem\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eKamen\xc4\x85\xe2\x80\x9d) oraz zagranicznymi, m. in. ameryka\xc5\x84skimi i francuskimi (\xe2\x80\x9eNarodowiec\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eWiarus Polski\xe2\x80\x9d). W l. 1928\xe2\x80\x939 by\xc5\x82 redaktorem dzia\xc5\x82u literackiego tygodnika \xe2\x80\x9e\xc5\x9awiat i Ojczyzna\xe2\x80\x9d, wydawanego w Cieszynie (st\xc4\x85d znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 z Gustawem Morcinkiem). _NEWLINE_Wybuch drugiej wojny \xc5\x9bwiatowej zasta\xc5\x82 Mondscheina w Atenach, sk\xc4\x85d uda\xc5\x82o mu si\xc4\x99 przedosta\xc4\x87 do Francji. Tam tu\xc5\x82a\xc5\x82 si\xc4\x99 po r\xc3\xb3\xc5\xbcnych obozach i schroniskach dla uchod\xc5\xbac\xc3\xb3w. Po wojnie przebywa\xc5\x82 w Strasburgu, a nast\xc4\x99pnie do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia mieszka\xc5\x82 w po\xc5\x82udniowej Francji. Ostatnie 10 lat \xc5\xbcycia ci\xc4\x99\xc5\xbcko chorowa\xc5\x82. Po \xc5\x9bmierci pochowany zosta\xc5\x82 w Plan-de-la-Tour w departamencie Var. we Francji. By\xc5\x82 \xc5\xbconaty z Zofi\xc4\x85 Guli\xc5\x84sk\xc4\x85._NEWLINE_Mondschein t\xc5\x82umaczy\xc5\x82 na j\xc4\x99zyk polski ksi\xc4\x85\xc5\xbcki autor\xc3\xb3w rosyjskich (Leonid Andriejew, Arkadij Awierczenko, Anton Czechow, Maksim Gorki, W\xc5\x82adimir Korolenko, Aleksandr Kuprin, Fiodor So\xc5\x82ogub, Iwan Turgieniew), angielskich i ameryka\xc5\x84skich (John Galsworthy, Jack London, Upton Sinclair, Mark Twain, pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 t\xc5\x82umaczy\xc4\x87  Conrada), niemieckich (Immanuel Kant, Bernhard Kellermann, Thomas Mann), w\xc4\x99gierskich (Dezs\xc5\x91 Kosztol\xc3\xa1nyi, S\xc3\xa1ndor Pet\xc5\x91fi), szwedzkich (August Strindberg), w\xc5\x82oskich (Edmondo De Amicis) oraz du\xc5\x84skich (Jens Peter Jacobsen, a przede wszystkim Martin Andersen Nex\xc3\xb8, do kt\xc3\xb3rego poznania w Polsce Mondschein wiele si\xc4\x99 przyczyni\xc5\x82, przek\xc5\x82adaj\xc4\x85c m. in. \xe2\x80\x9eDitt\xc4\x99\xe2\x80\x9d, 1927\xe2\x80\x9331, kilka wyda\xc5\x84 po 1945, \xe2\x80\x9ePellego zwyci\xc4\x99zc\xc4\x99\xe2\x80\x9d, 1937, te\xc5\xbc po 1945, \xe2\x80\x9eWspomnienia\xe2\x80\x9d 1952\xe2\x80\x9356)._NEWLINE_Z w\xc5\x82asnej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci osobno wyda\xc5\x82: Triumf Judasza (nowele, Warszawa 1908), S\xc5\x82owacki w Krakowie (satyry, Lw\xc3\xb3w 1908), Po\xc5\xbcegnanie (poemat, Lw\xc3\xb3w 1908), Po pogromie (nowele i wiersze, Krak\xc3\xb3w 1913), Z niedoli \xc5\x9bl\xc4\x85skiej (wiersze, Cieszyn 1918), Stawanie na g\xc5\x82owie u podn\xc3\xb3\xc5\xbca Parnasu (satyry poetyckie, Wilno 1920), Ciernie \xc5\x9bl\xc4\x85skie (poezje, Lw\xc3\xb3w 1920), Miecz p\xc5\x82omienisty (poezje, Chamb\xc3\xa9ry 1945, tu w zako\xc5\x84czeniu autobibliografia). Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 literacka Mondscheina przesz\xc5\x82a bez wi\xc4\x99kszego echa, jedynie pewn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odegra\xc5\x82 tomik wierszy Ciernie \xc5\x9bl\xc4\x85skie. Wiersze spod Czecha i Niemca, wydany pod pseudonimem Andrzej Chmurny, z przedmow\xc4\x85 Artura \xc4\x86wikowskiego, pisany pod wyra\xc5\xbanymi wp\xc5\x82ywami czeskiego poety Petra Bezru\xc4\x8da. W wierszach tych wyrazi\xc5\x82 poeta radykalny protest przeciw uciskowi spo\xc5\x82ecznemu i narodowemu na \xc5\x9al\xc4\x85sku Cieszy\xc5\x84skim, wprowadzaj\xc4\x85c do niekt\xc3\xb3rych wierszy akcenty rewolucyjne.'