b'\n_START_ARTICLE_\nSzczecin G\xc5\x82\xc3\xb3wny\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1836 za\xc5\x82o\xc5\xbcono w Berlinie Komitet Budowy Kolei Berli\xc5\x84sko-Szczeci\xc5\x84skiej. Linia powsta\xc5\x82a w roku 1842, a pierwszy poci\xc4\x85g z Berlina wjecha\xc5\x82 na dworzec o \xc3\xb3wczesnej nazwie Berliner Bahnhof, czyli Dworzec Berli\xc5\x84ski 15 sierpnia 1843 roku. Da\xc5\x82o to pocz\xc4\x85tek liniom kolejowym na Pomorzu. Dworzec by\xc5\x82 pierwszym etapem do likwidacji obwarowa\xc5\x84 miejskich Fortu Prusy (Fort Preu\xc3\x9fen). Linia ta ko\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 w Berlinie na Dworcu Szczeci\xc5\x84skim (Berlin Stettiner Bahnhof, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy Berlin Nordbahnhof). W 1846 zbudowano lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 do Stargardu (do 1848 przed\xc5\x82u\xc5\xbcon\xc4\x85 do Poznania). Linia ta dobiega\xc5\x82a do linii berli\xc5\x84skiej pod k\xc4\x85tem prostym, bowiem dworzec by\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas dworcem czo\xc5\x82owym. Wymaga\xc5\x82o to wydr\xc4\x85\xc5\xbcenia 100-metrowego tunelu w skarpie wzg\xc3\xb3rza. Od dworca uk\xc5\x82ad tor\xc3\xb3w prowadzi\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas przez po\xc5\x82udniow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wyspy K\xc4\x99pa Parnicka (obecn\xc4\x85 ul. Maklersk\xc4\x85, niem. nazwa Eisenbahnstra\xc3\x9fe, czyli ul. Kolei \xc5\xbbelaznej), wzd\xc5\x82u\xc5\xbc Kana\xc5\x82u Rybnego (do 1859) oraz przez wysp\xc4\x99 Siedli\xc5\x84sk\xc4\x85 K\xc4\x99p\xc4\x99 i wzd\xc5\x82u\xc5\xbc obecnej ul. Hangarowej do dworca w D\xc4\x85biu. Do 1857 przez Szczecin prowadzi\xc5\x82a linia kolejowa z Berlina do Kr\xc3\xb3lewca przez Krzy\xc5\xbc, Pi\xc5\x82\xc4\x99, Bydgoszcz i Tczew._NEWLINE_W 1859 rozbudowano i przekszta\xc5\x82cono dworzec w przelotowy, buduj\xc4\x85c obecny uk\xc5\x82ad tor\xc3\xb3w przez p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 K\xc4\x99py Parnickiej i obecny dworzec Szczecin Port Centralny. W 1898 z dworca poprowadzono ostatni\xc4\x85 lini\xc4\x99 \xe2\x80\x93 do Jasienicy (obecnie p\xc3\xb3\xc5\x82nocne osiedle miasta Police). W skarpie zosta\xc5\x82a zlokalizowana nieczynna ju\xc5\xbc lokomotywownia._NEWLINE_Oko\xc5\x82o 1900 powsta\xc5\x82 budynek dworca, kt\xc3\xb3ry po przebudowach i odbudowie po zniszczeniach II wojny \xc5\x9bwiatowej istnieje do dzisiaj._NEWLINE_W latach 1975\xe2\x80\x931980 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 szczeci\xc5\x84skiego w\xc4\x99z\xc5\x82a kolejowego zosta\xc5\x82a zelektryfikowana. Nieopodal stacji znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 2 nastawnie: \xe2\x80\x9eSG\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eSG 11\xe2\x80\x9d. Obecnie na dworcu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 4 perony zadaszone wiatami (wiata na peronie pierwszym jest przedwojenna). Na perony prowadz\xc4\x85 przej\xc5\x9bcia nadziemne; podziemne pozosta\xc5\x82y, ale nie s\xc4\x85 ju\xc5\xbc przeznaczone dla podr\xc3\xb3\xc5\xbcnych. W pobli\xc5\xbcu dworca, przy ul. Czarnieckiego znajduje si\xc4\x99 dyrekcja Zachodniopomorskiego Zak\xc5\x82adu Przewoz\xc3\xb3w Regionalnych. Na Dworcu zaczyna si\xc4\x99 i ko\xc5\x84czy Miejski Szlak Turystyczny. Przystanki ZDiTM w pobli\xc5\xbcu: \xe2\x80\x9eDworzec G\xc5\x82\xc3\xb3wny\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eOwocowa Dworzec\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nRemonty, renowacje i plany na przysz\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nW 2007 dworzec zosta\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo odremontowany w zwi\xc4\x85zku z fina\xc5\x82em regat The Tall Ships\xe2\x80\x99 Races. Odnowiona zosta\xc5\x82a elewacja gmachu od strony ulicy Krzysztofa Kolumba, a tak\xc5\xbce od\xc5\x9bwie\xc5\xbcony zosta\xc5\x82 hol dworca._NEWLINE_20 grudnia 2010 prezydent miasta Szczecin Piotr Krzystek podpisa\xc5\x82 umow\xc4\x99 z Jackiem Prze\xc5\x9blug\xc4\x85, cz\xc5\x82onkiem zarz\xc4\x85du Polskich Kolei Pa\xc5\x84stwowych i Zbigniewem Zarycht\xc4\x85 cz\xc5\x82onkiem zarz\xc4\x85du PKP Polskie Linie Kolejowe w sprawie przebudowy dworca i jego okolic. Planowano \xc5\xbce do ko\xc5\x84ca 2014 na terenie obecnego dworca i na terenach przyleg\xc5\x82ych ma zosta\xc4\x87 stworzone Zintegrowane Centrum Komunikacyjne._NEWLINE_1 pa\xc5\xbadziernika 2014 PKP podpisa\xc5\x82y umow\xc4\x99 na przebudow\xc4\x99 dworca Szczecin G\xc5\x82\xc3\xb3wny z konsorcjum firm Winnicki i Maxto. W ramach tej inwestycji przebudowany zosta\xc5\x82 budynek dworca, perony 1. i 4. oraz ma powsta\xc4\x87 nowa k\xc5\x82adka. W przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci planowany jest drugi etap remontu. G\xc5\x82\xc3\xb3wny budynek dworca zosta\xc5\x82 na czas remontu ca\xc5\x82kowicie zamkni\xc4\x99ty, uruchomiono tymczasowy dworzec w budynku po drugiej stronie ul. Krzysztofa Kolumba. 29 kwietnia 2016 roku, po p\xc3\xb3\xc5\x82torarocznym oczekiwaniu, udost\xc4\x99pniono pasa\xc5\xbcerom nowy dworzec._NEWLINE_14 listopada 2017 PKP Polskie Linie Kolejowe podpisa\xc5\x82y z przedsi\xc4\x99biorstwem Porr umow\xc4\x99 na kolejny etap przebudowy stacji, obejmuj\xc4\x85cy m.in. przebudow\xc4\x99 peron\xc3\xb3w nr 2 i 3 oraz k\xc5\x82adki._NEWLINE_13 listopada 2018 PKP PLK podpisa\xc5\x82y z Kolejowymi Zak\xc5\x82adami \xc5\x81\xc4\x85czno\xc5\x9bci umow\xc4\x99 na rozbudow\xc4\x99 systemu informacji pasa\xc5\xbcerskiej.\n_START_SECTION_\nSchron\n_START_PARAGRAPH_\nSchron przeciwlotniczy dla ludno\xc5\x9bci cywilnej znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 pod dworcem to najwi\xc4\x99kszy cywilny schron w Polsce z okresu II wojny \xc5\x9bwiatowej. Bilety na zwiedzanie schronu mo\xc5\xbcna kupi\xc4\x87 w biurze Centrum Wynajmu i Turystyki obok dworca.'