b'\n_START_ARTICLE_\nOpen Directory Project\n_START_PARAGRAPH_\nOpen Directory Project (zwany tak\xc5\xbce dmoz od Directory Mozilla) \xe2\x80\x93 otwarty katalog stron WWW, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy w latach 1998\xe2\x80\x932017, utrzymywany na serwerach koncernu Time Warner, w kt\xc3\xb3rym zar\xc3\xb3wno drzewo kategorii jak i wszelkie wpisy by\xc5\x82y redagowane przez wsp\xc3\xb3lnot\xc4\x99 redaktor\xc3\xb3w-ochotnik\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nZawarto\xc5\x9b\xc4\x87 i dost\xc4\x99p do katalogu\n_START_PARAGRAPH_\nIde\xc4\x85 projektu by\xc5\x82o stworzenie obszernego, bezp\xc5\x82atnego i stale rozwijanego katalogu stron WWW, w kt\xc3\xb3rym ka\xc5\xbcdy wpis jest sprawdzony i opisany przez cz\xc5\x82owieka (przewodnie has\xc5\x82o ODP brzmi \xe2\x80\x9ehumans do it better\xe2\x80\x9d, czyli \xe2\x80\x9eLudzie robi\xc4\x85 to lepiej\xe2\x80\x9d). Tak redagowany katalog pod wzgl\xc4\x99dem liczby opisanych stron WWW nie mo\xc5\xbce wygra\xc4\x87 z automatycznymi wyszukiwarkami, takimi jak np. Google, ale zawarte w nim opisy s\xc4\x85 zgodne z faktyczn\xc4\x85 tre\xc5\x9bci\xc4\x85 stron i znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w odpowiednich kategoriach tematycznych. Katalog by\xc5\x82 wi\xc4\x99c u\xc5\xbcyteczny przy wyszukiwaniu nie jednej konkretnej strony, lecz najbardziej przydatnych stron zwi\xc4\x85zanych z pewnym tematem lub zawieraj\xc4\x85cych interesuj\xc4\x85ce tre\xc5\x9bci._NEWLINE_Aktualno\xc5\x9b\xc4\x87 katalogu poprawia\xc5\x82y automatyczne mechanizmy \xe2\x80\x93 takie jakie robozilla, kt\xc3\xb3re systematycznie przegl\xc4\x85da\xc5\x82y kategorie i zaznacza\xc5\x82y wpisy zdezaktualizowane, na przyk\xc5\x82ad w wyniku znikni\xc4\x99cia danej strony._NEWLINE_W sierpniu 2011 katalog zawiera\xc5\x82 oko\xc5\x82o 5 milion\xc3\xb3w stron w oko\xc5\x82o 1 milionie kategorii, utworzonych i obs\xc5\x82ugiwanych przez blisko 92 tysi\xc4\x85ce redaktor\xc3\xb3w._NEWLINE_W kategorii World:Polski, grupuj\xc4\x85cej strony opublikowane w j\xc4\x99zyku polskim w 2014 skatalogowanych by\xc5\x82o ponad 63 tysi\xc4\x85ce stron._NEWLINE_Dost\xc4\x99p do katalogu, jak i zg\xc5\x82aszanie propozycji wpis\xc3\xb3w by\xc5\x82o bezp\xc5\x82atne, a jego zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a udost\xc4\x99pniana w postaci aktualizowanego co tydzie\xc5\x84 pliku w formacie opartym na RDF na zasadach wolnej licencji ODP, zbli\xc5\xbconej do typowych licencji Open Content, np. GNU FDL._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3re wyszukiwarki i portale pobiera\xc5\x82y co pewien czas zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 ODP i w\xc5\x82\xc4\x85cza\xc5\x82y j\xc4\x85 we w\xc5\x82asne katalogi. Do lipca 2011 na bazie danych ODP oparty by\xc5\x82 Katalog WWW Google. Wpisanie strony do ODP powodowa\xc5\x82o wi\xc4\x99c, \xc5\xbce po jakim\xc5\x9b czasie trafia\xc5\x82a ona wraz z odpowiednim opisem do wielu licz\xc4\x85cych si\xc4\x99 wyszukiwarek. Na stronach katalogu ODP nie by\xc5\x82o \xc5\xbcadnych reklam i projekt dzia\xc5\x82a\xc5\x82 na zasadach non-profit.\n_START_SECTION_\nRedaktorzy i hierarchia katalogu\n_START_PARAGRAPH_\nRedaktorem w ODP m\xc3\xb3g\xc5\x82 zosta\xc4\x87 ka\xc5\xbcdy ch\xc4\x99tny, musia\xc5\x82 jednak w swym wniosku wykaza\xc4\x87, \xc5\xbce posiada kwalifikacje potrzebne do prowadzenia danej kategorii. Na pocz\xc4\x85tku redaktorzy uzyskiwali zwykle prawo redagowania niewielkich kategorii (zalecany by\xc5\x82 na pocz\xc4\x85tek dzia\xc5\x82, kt\xc3\xb3ry ma mniej ni\xc5\xbc 100 stron). Redaktor\xc3\xb3w obowi\xc4\x85zywa\xc5\x82a swoista etyka \xe2\x80\x93 nie wolno im by\xc5\x82o promowa\xc4\x87 stron, z kt\xc3\xb3rymi s\xc4\x85 osobi\xc5\x9bcie zwi\xc4\x85zani, nie mogli odmawia\xc4\x87 wpis\xc3\xb3w do przydzielonych im kategorii bez dobrego uzasadnienia, powinni redagowa\xc4\x87 wpisy mo\xc5\xbcliwie jak najbardziej obiektywnie._NEWLINE_Uprawnienia poszczeg\xc3\xb3lnych redaktor\xc3\xb3w by\xc5\x82y zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowane. Redaktor szerszej kategorii (np: World: Polski: Nauka i edukacja) mia\xc5\x82 dost\xc4\x99p do wszystkich kategorii w niej zawartych np. World: Polski: Nauka i edukacja: Chemia. Najlepsi redaktorzy mieli prawo redagowania ca\xc5\x82ego katalogu, a ciesz\xc4\x85cy si\xc4\x99 najwi\xc4\x99kszym zaufaniem (metaredaktorzy) \xe2\x80\x93 prawo przyznawania innym uprawnie\xc5\x84, a w razie naruszania przez redaktora zasad etycznych ODP, wsp\xc3\xb3\xc5\x82decydowania o odbieraniu uprawnie\xc5\x84 oraz o zasadach dzia\xc5\x82ania ca\xc5\x82ego katalogu. W sierpniu 2004 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zada\xc5\x84 zespo\xc5\x82u etatowego ODP zosta\xc5\x82a przekazana wybranym metaredaktorom, zwanym adminami. W marcu 2008 uprawnienia administrator\xc3\xb3w uzyska\xc5\x82o kolejnych siedmiu metaredaktor\xc3\xb3w._NEWLINE_Struktura kategorii tworzona by\xc5\x82a przez samych redaktor\xc3\xb3w. Ka\xc5\xbcdy redaktor m\xc3\xb3g\xc5\x82 tworzy\xc4\x87 nowe podkategorie w obr\xc4\x99bie redagowanej przez siebie kategorii. Zmiany nazw i przenoszenie kategorii musia\xc5\x82y by\xc4\x87 uprzednio uzgodnione i mog\xc5\x82y by\xc4\x87 wykonywane tylko przez redaktor\xc3\xb3w z odpowiednimi uprawnieniami. Miejscem uzgadniania takich zmian by\xc5\x82o g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Forum Redaktor\xc3\xb3w, do kt\xc3\xb3rego dost\xc4\x99p mieli wy\xc5\x82\xc4\x85cznie redaktorzy ODP._NEWLINE_Katalog og\xc3\xb3lny sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc z dw\xc3\xb3ch \xe2\x80\x9epodkatalog\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Jednym z nich by\xc5\x82 dzia\xc5\x82 Adult gromadz\xc4\x85cy strony tylko dla doros\xc5\x82ych. Wej\xc5\x9bcie do tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci nie by\xc5\x82o mo\xc5\xbcliwe przez linki w katalogu og\xc3\xb3lnym, tak aby zapobiec mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci przegl\xc4\x85dania przez dzieci. Innym by\xc5\x82 dzia\xc5\x82 Kids and Teens, maj\xc4\x85cy na celu stworzenie najlepszego katalogu ze stronami dla dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy.\n_START_SECTION_\nHistoria ODP\n_START_PARAGRAPH_\nODP powsta\xc5\x82o z inicjatywy dw\xc3\xb3ch haker\xc3\xb3w Richa Skrenty i Boba Truela, kt\xc3\xb3rzy w 1998 roku utworzyli otwarty katalog o nazwie Gnuhoo (co pochodzi od zbitki s\xc5\x82\xc3\xb3w GNU i Yahoo). Skrenta i Truel skontaktowali si\xc4\x99 z Chrisem Tollesem, kt\xc3\xb3ry piastowa\xc5\x82 stanowisko mened\xc5\xbcerskie w Sun Microsystems. Nazwa projektu zosta\xc5\x82a po prote\xc5\x9bcie FSF zmieniona na Newhoo. Pod koniec 1998 roku Newhoo zosta\xc5\x82o sprzedane firmie Netscape za 1 milion USD, kt\xc3\xb3ra udost\xc4\x99pni\xc5\x82a zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 katalogu w oparciu o licencj\xc4\x99 Open Content, zmieniaj\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie nazw\xc4\x99 na ODP-DMoz. W 2000 roku firm\xc4\x99 Netscape kupi\xc5\x82a AOL, kt\xc3\xb3ra w 2001 roku po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 z Time Warner w koncern AOL Time Warner, kt\xc3\xb3ra utrzymywa\xc5\x82a serwery projektu i jest w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem jego oprogramowania. Wiele funkcji ODP realizowanych by\xc5\x82o przez dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce na osobnych serwerach wolne oprogramowanie pisane przez redaktor\xc3\xb3w._NEWLINE_G\xc5\x82\xc3\xb3wny serwer ODP uleg\xc5\x82 powa\xc5\xbcnej awarii oko\xc5\x82o 20 pa\xc5\xbadziernika 2006. Dost\xc4\x99p redakcyjny do katalogu i wprowadzanie w nim zmian sta\xc5\x82o si\xc4\x99 mo\xc5\xbcliwe ponownie 18 grudnia 2006. D\xc5\x82uga przerwa w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci redakcyjnej sta\xc5\x82a si\xc4\x99 powodem o\xc5\xbcywionej debaty na temat przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci katalogu. AOL og\xc5\x82osi\xc5\x82o zamiar jego reformy i poprawienia funkcjonalno\xc5\x9bci oraz u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci._NEWLINE_17 marca 2017 katalog DMOZ zosta\xc5\x82 ostatecznie zamkni\xc4\x99ty po 19 latach dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci.'