b'\n_START_ARTICLE_\nHowlin\xe2\x80\x99 Wolf\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nChester Arthur Burnett urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 10 czerwca 1910 r., najpewniej w West Point w hrabstwie Clay w stanie Missisipi. Rodzina rolnicza (ojciec Dock Burnett i matka Gertrude mieli 6 dzieci), przenosi\xc5\x82a si\xc4\x99 z miejsca na miejsce, dlatego bardzo ma\xc5\x82o wiadomo o jego wczesnych latach \xc5\xbcycia._NEWLINE_Jako m\xc5\x82ody, wysoki i mocnej budowy ch\xc5\x82opiec, \xc5\x9bpiewa\xc5\x82 w ch\xc3\xb3rze Life Board Babtist Church w Aberdeen w stanie Missisipi. Mieszkali tak\xc5\xbce na plantacji Young & Myers w Ruleville w tym samym stanie. Od 1923 r. pracowa\xc5\x82 zarobkowo w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych barach, jad\xc5\x82odajniach, sma\xc5\xbcalniach ryb i spelunkach (slang juke) w rejonie Drew, Cleveland, Penton, West Point i Ruleville w Missisipi. Od 1928 do pocz\xc4\x85tku 1930 r. rodzina przebywa\xc5\x82a na plantacji Nata Phillipsa w miejscowo\xc5\x9bci Twist w stanie Arkansas._NEWLINE_W wieku 18 lat (1928 r.) Chester otrzyma\xc5\x82 gitar\xc4\x99. Jego pierwszym idolem by\xc5\x82 bluesman Charley Patton, kt\xc3\xb3ry w tym czasie przebywa\xc5\x82 w okolicy plantacji, na kt\xc3\xb3rej pracowa\xc5\x82 Wolf. Zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 wi\xc4\x99c do Pattona i poprosi\xc5\x82 go o lekcje gry. Patton wyrazi\xc5\x82 zgod\xc4\x99 i nauczy\xc5\x82 go jednego ze swoich najs\xc5\x82ynniejszych utwor\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eStone Poney Blues\xe2\x80\x9d. Zach\xc4\x99ci\xc5\x82o to Wolfa do dalszej nauki, gdy\xc5\xbc zobaczy\xc5\x82, \xc5\xbce graj\xc4\x85c i \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85c bluesa, mo\xc5\xbcna sobie dorobi\xc4\x87. Uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce gra\xc4\x87 na harmonijce ustnej. Jego nauczycielem by\xc5\x82 niejaki Rice, czyli Aleck Miller (bardziej znany jako Sonny Boy Williamson II), kt\xc3\xb3ry stara\xc5\x82 si\xc4\x99 o r\xc4\x99k\xc4\x99 jego siostry Przez jaki\xc5\x9b czas, w po\xc5\x82owie lat 30., w\xc4\x99drowali i wyst\xc4\x99powali razem z Robertem Johnsonem, potem tak\xc5\xbce z Texasem Alexandrem i innymi bluesmanami. Johnson, chocia\xc5\xbc w wieku Chestera (Rice by\xc5\x82 od nich starszy o ok. 10 lat), by\xc5\x82 ju\xc5\xbc bardzo do\xc5\x9bwiadczonym w\xc4\x99drownym bluesmanem i zach\xc4\x99ca\xc5\x82 ich do podj\xc4\x99cia samodzielnych w\xc4\x99dr\xc3\xb3wek i wyst\xc4\x99powania. \xc5\xbbaden z nich si\xc4\x99 jednak na to nie zdecydowa\xc5\x82._NEWLINE_Jeszcze jako 20-latek Chester czasami je\xc5\xbadzi\xc5\x82 z ojcem do Memphis w stanie Tennessee, gdzie bywa\xc5\x82 na koncertach s\xc5\x82ynnego jug bandu Mississippi Sheiks prowadzonego przez jego s\xc4\x85siad\xc3\xb3w, braci Armentera i Sama Chatmon\xc3\xb3w. Idea zespo\xc5\x82owego grania bardzo silnie oddzia\xc5\x82ywa\xc5\x82a na pocz\xc4\x85tkuj\xc4\x85cego muzyka, ale nie przypuszcza\xc5\x82, \xc5\xbce zostanie kiedy\xc5\x9b bluesmanem, bowiem czu\xc5\x82 si\xc4\x99 rolnikiem._NEWLINE_W 1938 r. wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z bluesmanem Robertem Lockwoodem i innymi lokalnymi bluesmanami w Memphis. Mimo swojego pot\xc4\x99\xc5\xbcnego i imponuj\xc4\x85cego wygl\xc4\x85du nie zosta\xc5\x82 wzi\xc4\x99ty do wojska. Dopiero gdy USA w 1941 r. w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 do II wojny \xc5\x9bwiatowej wojsko upomnia\xc5\x82o si\xc4\x99 o niego i s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w okolicy Seattle w stanie Waszyngton._NEWLINE_W latach 30. za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 rodzin\xc4\x99. Jego \xc5\xbcon\xc4\x85 zosta\xc5\x82a siostra bluesmana Williego Browna._NEWLINE_Po wyj\xc5\x9bciu z wojska powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do ojca, jednak wkr\xc3\xb3tce zrozumia\xc5\x82, \xc5\xbce najwy\xc5\xbcsza pora usamodzielni\xc4\x87 si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 mia\xc5\x82 35 lat. Przeprowadzi\xc5\x82 si\xc4\x99 wi\xc4\x99c do miasta Twist i zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 prac\xc4\x85 na roli. W 1945 r. przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Penton, gdzie tak\xc5\xbce by\xc5\x82 rolnikiem.\n_START_SECTION_\nBluesman\n_START_PARAGRAPH_\nW 1946 r. zerwa\xc5\x82 z rolnictwem i za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 sw\xc3\xb3j pierwszy zesp\xc3\xb3\xc5\x82, z kt\xc3\xb3rym wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w barach, knajpach i spelunkach w Lake Cummins w Missisipi. W 1947 r. wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w barach i knajpach w West Memphis w stanie Arkansas, gdzie zamieszka\xc5\x82. W 1948 r. wraz ze swoim zespo\xc5\x82em w\xc4\x99drowa\xc5\x82 i wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 na po\xc5\x82udniu USA. By\xc5\x82 ju\xc5\xbc wtedy \xc5\xbconaty z drug\xc4\x85 i ostatni\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x85 Lillie Handley, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 mia\xc5\x82 syna i trzy c\xc3\xb3rki._NEWLINE_Jego zesp\xc3\xb3\xc5\x82 stanowili nastoletni muzycy: gitarzysta Willie Johnson, perkusista Willie Steele i pianista William Johnson. Czasami do\xc5\x82\xc4\x85czali do nich tacy bluesmani jak gitarzysta Matt Murphy i ca\xc5\x82y szereg bluesman\xc3\xb3w graj\xc4\x85cych na harmonijce; najs\xc5\x82ynniejsi z nich to Junior Parker i James Cotton._NEWLINE_W 1948 r. rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 tak\xc5\xbce prac\xc4\x99 w lokalnym radiu KWEM jako dyskd\xc5\xbcokej, gdzie propagowa\xc5\x82 r\xc3\xb3\xc5\xbcne style bluesa. Utrzyma\xc5\x82 t\xc4\x99 prac\xc4\x99 do 1952 r._NEWLINE_W 1951 r. wypatrzyli go \xc5\x82owcy talent\xc3\xb3w braci Biharich, kt\xc3\xb3rzy mieli w Los Angeles w Kalifornii swoje firmy Modern i RPM, ale w Memphis ich cz\xc5\x82owiekiem by\xc5\x82 Sam Phillips prowadz\xc4\x85cy firm\xc4\x99 Memphis Recording Service. 14 maja 1951 r. odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w tym studiu pierwsza sesja nagraniowa Howlin\xe2\x80\x99 Wolfa wraz ze jego zespo\xc5\x82em: pianista Ike Turner, gitarzysta Willie Johnson i perkusista Willie Steele. Plonem sesji sta\xc5\x82y si\xc4\x99 dwa s\xc5\x82ynne bluesy Wolfa: \xe2\x80\x9eMoanin\xe2\x80\x99 at Midnight\xe2\x80\x9d oraz \xe2\x80\x9eHow Many More Years\xe2\x80\x9d. Poniewa\xc5\xbc Phillips mia\xc5\x82 kontrakt z firm\xc4\x85 Chess z Chicago, pos\xc5\x82a\xc5\x82 jej te nagrania. W listopadzie 1951 r. Chess wyda\xc5\x82a utw\xc3\xb3r \xe2\x80\x9eHow Many More Years\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry dotar\xc5\x82 do 4 pozycji na rhythmandbluesowej li\xc5\x9bcie przeboj\xc3\xb3w pisma Billboard._NEWLINE_W 1952 r. firma Chess nam\xc3\xb3wi\xc5\x82a Wolfa na przeprowadzk\xc4\x99 do Chicago, co by\xc5\x82o korzystne zar\xc3\xb3wno dla bluesmana, jak i dla firmy. Wolf m\xc3\xb3g\xc5\x82 \xc5\x82atwo znale\xc5\xba\xc4\x87 prac\xc4\x99 w klubach bluesowych, a Chess mia\xc5\x82a pod r\xc4\x99k\xc4\x85 bardzo obiecuj\xc4\x85cego artyst\xc4\x99. Poniewa\xc5\xbc wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 najlepszych muzyk\xc3\xb3w chicagowskich by\xc5\x82a ju\xc5\xbc zwi\xc4\x85zana kontraktami, a reszta nie chcia\xc5\x82a ryzykowa\xc4\x87 graj\xc4\x85c z w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie nieznanym bluesmanem, Wolf pojecha\xc5\x82 do West Memphis i przywi\xc3\xb3z\xc5\x82 swoich muzyk\xc3\xb3w, m.in. rewelacyjnego m\xc5\x82odego gitarzyst\xc4\x99 Huberta Sumlina i swojego starego gitarzyst\xc4\x99 Williego Johnsona oraz Jamesa Cottona._NEWLINE_Rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w klubach chicagowskich, takich jak Rock Bottom, Zanzibar, Sylvio\xe2\x80\x99s Lounge, 708, Pepper\xe2\x80\x99s itd._NEWLINE_W latach 1961\xe2\x80\x931964 wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 w Europie w ramach American Folk Blues Festival. W 1964 r. podczas ostatniej tury koncertowej w ramach tego festiwalu, Wolf przyjecha\xc5\x82 do Warszawy i wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 na Jazz Jamboree w Sali Kongresowej._NEWLINE_W 1966 r. wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 na Newport Folk Festival._NEWLINE_W 1969 r. odby\xc5\x82 tourn\xc3\xa9e po Wielkiej Brytanii._NEWLINE_W 1970 r. zacz\xc4\x85\xc5\x82 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 przeciwko firmie Chess pod zarzutem nie wyp\xc5\x82acania pieni\xc4\x99dzy nale\xc5\xbcnych mu za prawa autorskie._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 70. przeszed\xc5\x82 atak serca, a w 1973 r. uleg\xc5\x82 podczas tourn\xc3\xa9e wypadkowi samochodowemu Wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 dalej siedz\xc4\x85c na krze\xc5\x9ble._NEWLINE_W 1972 r. otrzyma\xc5\x82 doktorat honoris causa Uniwersytetu Columbia w Chicago. W 1975 r. otrzyma\xc5\x82 nagrod\xc4\x99 Festiwalu w Montreux za album Back Door Wolf._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 w szpitalu dla weteran\xc3\xb3w podczas operacji na anewryzm.\n_START_SECTION_\nKrytyka i znaczenie\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku kariery najwi\xc4\x99kszy wp\xc5\x82yw wywarli na niego tacy czterej bluesmani jak Blind Lemon Jefferson, Tommy Johnson, Charley Patton i Sonny Boy Williamson II. Chocia\xc5\xbc jako gitarzysta nigdy nie dor\xc3\xb3wna\xc5\x82 Jeffersonowi, Pattonowi i Johnsonowi, a jako harmonijkarz nie dor\xc3\xb3wna\xc5\x82 Williamsonowi, to g\xc5\x82\xc3\xb3wna jego si\xc5\x82a tkwi\xc5\x82a w charyzmatycznym wokalu. Operowa\xc5\x82 g\xc5\x82osem dynamicznie i potrafi\xc5\x82 szybko przej\xc5\x9b\xc4\x87 z nastrojowego romantycznego wersu bluesa, do ca\xc5\x82kowicie agresywnego. G\xc5\x82os mia\xc5\x82 barw\xc4\x99 ciemn\xc4\x85, ale r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie by\xc5\x82 bardzo bogaty, dlatego jest natychmiast rozpoznawany. Nawet najbanalniejszy utw\xc3\xb3r potrafi\xc5\x82 uczyni\xc4\x87 ciekawym. Brzmia\xc5\x82 dobrze zar\xc3\xb3wno w bluesach szybkich, jak i wolnych._NEWLINE_Sw\xc3\xb3j artystyczny pseudonim wzi\xc4\x85\xc5\x82 od bluesmana nazwiskiem J.T. Funny Papa Smith, kt\xc3\xb3ry w 1930 r. nagra\xc5\x82 Howling Wolf Blues w dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bciach. Jednak jego styl wykonawczy by\xc5\x82 zdecydowanie bardziej zwierz\xc4\x99cy od oryginalnego Howling Wolfa. Jego koncerty mia\xc5\x82y silny seksualny kontekst, zw\xc5\x82aszcza dzi\xc4\x99ki szczeg\xc3\xb3lnemu zachowaniu si\xc4\x99 Wolfa na scenie._NEWLINE_Opr\xc3\xb3cz w\xc5\x82asnych kompozycji, wykonywa\xc5\x82 znakomicie kompozycje Williego Dixona, kt\xc3\xb3ry pisa\xc5\x82 tak\xc5\xbce dla Muddy\xe2\x80\x99ego Watersa. By\xc5\x82 jedynym bluesmanem w Chicago, kt\xc3\xb3ry potrafi\xc5\x82 z nim rywalizowa\xc4\x87._NEWLINE_Dzi\xc4\x99ki swojemu znakomitemu zespo\xc5\x82owi przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do ukszta\xc5\x82towania brzmienia zar\xc3\xb3wno bluesa chicagowskiego, jak i wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego. Wywar\xc5\x82 tym samym wielki wp\xc5\x82yw na muzyk\xc4\x99 rockow\xc4\x85._NEWLINE_Pod jego wp\xc5\x82ywem znale\xc5\xbali si\xc4\x99 Paul Butterfield Blues Band, Cream, Jimi Hendrix, John Fogerty, Woodrow Adams, Floyd Jones, Johnny Shines, Little Wolf, The Yardbirds, John Littlejohn, The Rolling Stones, Captain Beefheart i inni._NEWLINE_Zosta\xc5\x82 wprowadzony zar\xc3\xb3wno do Blues Hall of Fame, jak i do Rock and Roll Hall of Fame.'