b'\n_START_ARTICLE_\nZasoby poznawcze\n_START_PARAGRAPH_\nZasoby poznawcze w literaturze przedstawiane s\xc4\x85 dwojako: (1) (rzadziej) jako to\xc5\xbcsame z rezerw\xc4\x85 m\xc3\xb3zgow\xc4\x85, a wi\xc4\x99c neuronalnymi zasobami rezerwowymi, wolnymi synapsami gotowymi do wykorzystania w procesach neuroplastycznych; (2) przede wszystkim jako odporno\xc5\x9b\xc4\x87 m\xc3\xb3zgu na uszkodzenia w rozumieniu behawioralnym: odporno\xc5\x9b\xc4\x87 na zmiany w prawid\xc5\x82owym funkcjonowaniu m\xc3\xb3zgu, niezale\xc5\xbcnie od rozmiaru faktycznych uszkodze\xc5\x84 fizycznych. W literaturze naukowej najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej spotykana jest definicja druga, identyfikuj\xc4\x85ce zasoby poznawcze z odporno\xc5\x9bci\xc4\x85 behawioraln\xc4\x85 m\xc3\xb3zgu._NEWLINE_Osoby ze znacznymi zasobami poznawczymi w mniejszym stopniu odczuwaj\xc4\x85 skutki uszkodzenia m\xc3\xb3zgu. Zdarza si\xc4\x99, \xc5\xbce nie cierpi\xc4\x85 na upo\xc5\x9bledzenie funkcji umys\xc5\x82owych nawet gdy dojdzie u nich do rozleg\xc5\x82ych uszkodze\xc5\x84 m\xc3\xb3zgu. Osoby z niskimi zasobami poznawczymi przejawiaj\xc4\x85 zaburzenia pracy umys\xc5\x82u nawet wtedy, gdy uszkodzenie ich m\xc3\xb3zgu wydaj\xc4\x85 si\xc4\x99 nie by\xc4\x87 znaczne. U os\xc3\xb3b takich szybciej i ostrzej post\xc4\x99puj\xc4\x85 choroby takie jak choroba Alzheimera, dotkliwsze bywaj\xc4\x85 te\xc5\xbc dla nich skutki uraz\xc3\xb3w g\xc5\x82owy.\n_START_SECTION_\nWykorzystanie\n_START_PARAGRAPH_\nWykorzystanie wolnych zasob\xc3\xb3w poznawczych ma ogromne znaczenie przy spadku efektywno\xc5\x9bci pracy m\xc3\xb3zgu w wyniku uraz\xc3\xb3w lub chor\xc3\xb3b (np. choroby Alzheimera). Umo\xc5\xbcliwia odbudowanie utraconych po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 synaptycznych, ponowne przyswojenie informacji i umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci. Zasoby te wykorzystywane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc podczas przyswajania zupe\xc5\x82nie nowych informacji i nauki nowych umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci, stanowi\xc4\x85 zatem wa\xc5\xbcny atut adaptacyjny (umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85 szybsze przystosowanie do nowych okoliczno\xc5\x9bci). Wynika to z mechanizm\xc3\xb3w przystosowania i przetrwania: w nowej sytuacji m\xc3\xb3zg pracuje aktywniej, aby mo\xc5\xbcliwe by\xc5\x82o wykrycie w por\xc4\x99 ewentualnych zagro\xc5\xbce\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nZwi\xc4\x99kszanie zasob\xc3\xb3w poznawczych\n_START_PARAGRAPH_\nPowstawanie i zwi\xc4\x99kszanie zasob\xc3\xb3w poznawczych ma zwi\xc4\x85zek z rozrastaniem si\xc4\x99 sieci neuron\xc3\xb3w, spowodowanym mi\xc4\x99dzy innymi pobudzaniem ich aktywno\xc5\x9bci. Za czynno\xc5\x9bci sprzyjaj\xc4\x85ce zwi\xc4\x99kszaniu zasob\xc3\xb3w poznawczych uznaje si\xc4\x99 takie, kt\xc3\xb3re pobudzaj\xc4\x85 m\xc3\xb3zg do wi\xc4\x99kszej pracy, np. gry edukacyjne, \xc4\x87wiczenia fizyczne i umys\xc5\x82owe, uczenie si\xc4\x99, poznawanie nowych informacji, nauka j\xc4\x99zyk\xc3\xb3w obcych i unikanie palenia tytoniu. Za szczeg\xc3\xb3lnie efektywn\xc4\x85 w tym zakresie uznaje si\xc4\x99 zw\xc5\x82aszcza edukacj\xc4\x99 dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy \xe2\x80\x93 stymulowanie umys\xc5\x82u w m\xc5\x82odym wieku sprzyja budowaniu du\xc5\xbcych zasob\xc3\xb3w poznawczych.'