b'\n_START_ARTICLE_\nAleksandr Jakowlew (konstruktor)\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1935 g\xc5\x82\xc3\xb3wny konstruktor biura konstrukcyjnego, w kt\xc3\xb3rym do ko\xc5\x84ca lat 30. XX wieku zaprojektowano kilka samolot\xc3\xb3w, oznaczonych symbolem AIR. W latach 1940\xe2\x80\x931946 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 zast\xc4\x99pcy ludowego komisarza (ministra) przemys\xc5\x82u lotniczego ZSRR._NEWLINE_Projektowane pod kierunkiem Jakowlewa samoloty otrzymywa\xc5\x82y oznaczenia Jak. W biurze konstrukcyjnym Jakowlewa zaprojektowano szereg samolot\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re wesz\xc5\x82y do u\xc5\xbcycia w czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej. Szczeg\xc3\xb3lnie znane s\xc4\x85 tutaj my\xc5\x9bliwce Jak-1, Jak-3 i Jak-9, ale tak\xc5\xbce samolot transportowy Jak-6. _NEWLINE_Dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Jakowlewa podczas II wojny \xc5\x9bwiatowej oceniana jest jednak w spos\xc3\xb3b niejednoznaczny. Wsp\xc3\xb3\xc5\x82cze\xc5\x9bnie historycy uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85, \xc5\xbce wykorzystuj\xc4\x85c swoj\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 we w\xc5\x82adzach, promowa\xc5\x82 w\xc5\x82asne konstrukcje, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y kierowane do masowej produkcji pomimo ni\xc5\xbcszych osi\xc4\x85g\xc3\xb3w i jako\xc5\x9bci od konkurencyjnych projekt\xc3\xb3w (np. my\xc5\x9bliwiec Jak-1) lub nieodpowiadania potrzebom lotnictwa (np. lekki bombowiec Jak-2). Szczeg\xc3\xb3lnie odegra\xc5\x82 rol\xc4\x99 w odsuni\xc4\x99ciu na boczny tor Niko\xc5\x82aja Polikarpowa i odrzuceniu jego udanych projekt\xc3\xb3w my\xc5\x9bliwc\xc3\xb3w I-180 i I-185. Pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc os\xc5\x82abi\xc4\x87 pozycj\xc4\x99 Siemiona \xc5\x81awoczkina. _NEWLINE_W 1945 Jakowlew zaprojektowa\xc5\x82 pierwszy radziecki samolot z nap\xc4\x99dem odrzutowym, Jak-15, kt\xc3\xb3ry wszed\xc5\x82 do produkcji seryjnej. Bardziej znanymi cywilnymi konstrukcjami Jakowlewa s\xc4\x85 samoloty pasa\xc5\xbcerskie Jak-40 i Jak-42 a tak\xc5\xbce samoloty szkolno-treningowe Jak-11, Jak-18 i Jak-52 oraz akrobacyjny Jak-50._NEWLINE_W 1946 zosta\xc5\x82 awansowany na stopie\xc5\x84 genera\xc5\x82a-pu\xc5\x82kownika lotnictwa. W latach 1946\xe2\x80\x931989 deputowany do Rady Najwy\xc5\xbcszej ZSRR od 2. do 11. kadencji, a w latach 1981\xe2\x80\x931989 cz\xc5\x82onek Prezydium Rady Najwy\xc5\xbcszej ZSRR. W 1981 przeszed\xc5\x82 na emerytur\xc4\x99. _NEWLINE_Zmar\xc5\x82 22 sierpnia 1989 w Moskwie i zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym.'