b'\n_START_ARTICLE_\nHawiarska droga\n_START_PARAGRAPH_\nHawiarska droga \xe2\x80\x93 w gwarze podhala\xc5\x84skiej droga z okresu dawnego g\xc3\xb3rnictwa w Tatrach, ale tak\xc5\xbce w innych g\xc3\xb3rach na Podhalu. Hawiarzami na Podhalu nazywano g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w (od niemieckiego s\xc5\x82owa Hauer \xe2\x80\x93 g\xc3\xb3rnik). Drogi hawiarskie \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y z hutami dawne kopalnie rud, zwane na Podhalu baniami. Banie po\xc5\x82o\xc5\xbcone by\xc5\x82y czasami wysoko w g\xc3\xb3rach i w miejscach trudno dost\xc4\x99pnych. Drogami hawiarskimi zwo\xc5\xbcono z nich do hut urobek, poruszali si\xc4\x99 nimi pracuj\xc4\x85cy w baniach g\xc3\xb3rnicy i inni ludzie (np. pasterze, k\xc5\x82usownicy, tury\xc5\x9bci), drogi te wykorzystywano tak\xc5\xbce do zw\xc3\xb3zki drzewa i innych cel\xc3\xb3w._NEWLINE_G\xc3\xb3rnictwo w Tatrach ma histori\xc4\x99 si\xc4\x99gaj\xc4\x85ca pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w XV wieku. Najstarsza wzmianka w dokumentach rady miejskiej Krakowa pochodz\xc4\x85ca z 1417 r. m\xc3\xb3wi o istnieniu kopalni w g\xc3\xb3rach trzy mile za Nowym Targiem. Pocz\xc4\x85tkowo wydobywano rudy metali kolorowych. Najstarsze ich kopalnie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w g\xc3\xb3rnych rejonach Doliny Ko\xc5\x9bcieliskiej. W XIX wieku zacz\xc4\x99to wydobywa\xc4\x87 rudy \xc5\xbcelaza. W\xc3\xb3wczas to rozbudowano system dr\xc3\xb3g hawiarskich. G\xc5\x82\xc3\xb3wne o\xc5\x9brodki hutnicze znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w Ku\xc5\xbanicach i na polanie Stare Ko\xc5\x9bcieliska. \xc5\x81\xc4\x85czy\xc5\x82a je Droga pod Reglami i droga przez Dolin\xc4\x99 Ko\xc5\x9bcielisk\xc4\x85. Opr\xc3\xb3cz tego istnia\xc5\x82y inne drogi hawiarskie do kopalni. Rud w Tatrach by\xc5\x82o jednak niewiele. Gdy wydobyto bogatsze i bardziej warto\xc5\x9bciowe z\xc5\x82o\xc5\xbca,  dalsze wydobycie rud sta\xc5\x82o si\xc4\x99 nieop\xc5\x82acalne i zako\xc5\x84czy\xc5\x82 si\xc4\x99 etap g\xc3\xb3rnictwa w Tatrach. Wiele dr\xc3\xb3g hawiarskich zachowa\xc5\x82o si\xc4\x99 jednak w dobrym stanie \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie te, kt\xc3\xb3re wykorzystywano do innych cel\xc3\xb3w, bo jako potrzebne by\xc5\x82y naprawiane. Na szczeg\xc3\xb3ln\xc4\x85 uwag\xc4\x99 zas\xc5\x82uguje tu Droga pod Reglami. W dobrym stanie zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 tak\xc5\xbce niekt\xc3\xb3re inne drogi hawiarskie, np. droga z Ku\xc5\xbanic przez Jaworzynk\xc4\x99 do dawnej kopalni pod Magur\xc4\x85, droga w Mi\xc4\x99tusiej Dolinie. Zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na niekt\xc3\xb3rych odcinkach r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc fragmenty ju\xc5\xbc nieu\xc5\xbcywanych dr\xc3\xb3g hawiarskich, cz\xc4\x99sto nawet nie zaznaczane na mapach.'