b'\n_START_ARTICLE_\nPoligon Orzysz\n_START_PARAGRAPH_\nPoligon Orzysz \xe2\x80\x93 jeden z poligon\xc3\xb3w wojskowych w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej Polsce, znajduj\xc4\x85cy si\xc4\x99 na po\xc5\x82udnie od Orzysza._NEWLINE_Poligonem zarz\xc4\x85dza O\xc5\x9brodek Szkolenia Poligonowego Wojsk L\xc4\x85dowych Orzysz. Komenda poligonu (OSPWL) znajduje si\xc4\x99 w Bemowie Piskim (wcze\xc5\x9bniej w Orzyszu). Na poligonie \xc4\x87wicz\xc4\x85 pododdzia\xc5\x82y r\xc3\xb3\xc5\xbcnych rodzaj\xc3\xb3w wojsk z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych miejsc sta\xc5\x82ej dyslokacji w kraju.\n_START_SECTION_\nPoligon wojsk niemieckich\n_START_PARAGRAPH_\nPoligon powsta\xc5\x82 w 1890 w okolicach Orzysza (niem. Arys) Prusy Wschodnie na terenach zakupionych od pobliskich wsi Wierzbiny i Szwejk\xc3\xb3wko oraz las\xc3\xb3w Gr\xc4\x85dowskich i Drygalskich. W 1895 Orzysz otrzyma\xc5\x82 status miasta garnizonowego, kiedy w mie\xc5\x9bcie rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 koszar wojskowych. Na prze\xc5\x82omie XIX i XX w. w garnizonie Orzysz sta\xc5\x82o 80 barak\xc3\xb3w dla \xc5\xbco\xc5\x82nierzy i 30 dla oficer\xc3\xb3w. Koszary tworzy\xc5\x82y odr\xc4\x99bne miasteczko z w\xc5\x82asnymi wodoci\xc4\x85gami, o\xc5\x9bwietleniem, restauracj\xc4\x85 i kasynem wojskowym. Do rozwoju miasta, koszar i poligonu przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 uruchomienie po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 kolejowych z innymi miastami Prus. W czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej na poligonie czasowo stacjonowa\xc5\x82y wojska rosyjskie (1914-1915). Mimo przegranej przez Niemcy wojny, teren pozosta\xc5\x82 w ich administrowaniu. A to za spraw\xc4\x85 plebiscytu przeprowadzonego w 1920 w\xc5\x9br\xc3\xb3d miejscowej ludno\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ra opowiedzia\xc5\x82a si\xc4\x99 za przynale\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 do Prus Wschodnich. W okresie mi\xc4\x99dzywojennym na poligonie prowadzono badania nad skuteczno\xc5\x9bci\xc4\x85 broni artyleryjskiej i strzeleckiej. Zbudowano system bunkr\xc3\xb3w do obserwacji dzia\xc5\x82ania i oceny skuteczno\xc5\x9bci pocisk\xc3\xb3w artyleryjskich. Nadano im nawet imiona, m.in.: Berta, Karl, Dora. Trzy z nich istniej\xc4\x85 do dzi\xc5\x9b. Podobnie jak ogromny tarczoci\xc4\x85g, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3g\xc5\x82 jednocze\xc5\x9bnie przyci\xc4\x85ga\xc4\x87 12 tarcz i by\xc5\x82 wykorzystywany jeszcze w latach 70. W latach 1934-1937 poligon powi\xc4\x99kszono o tereny kilku wysiedlonych wsi, a w \xc3\xb3wczesnym Szlagakrug (dzi\xc5\x9b Bemowo Piskie) powsta\xc5\x82y koszary letnie nazywane Arys-S\xc3\xbcd, w odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od Arys-Nord \xe2\x80\x93 koszar ca\xc5\x82orocznych znajduj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w Orzyszu. W 1939 przemianowano go na Ob\xc3\xb3z \xc4\x86wiczebny Orzysz i zgrupowano na nim oddzia\xc5\x82y Wehrmachtu, m.in. kawalerii pancernej, kt\xc3\xb3re we wrze\xc5\x9bniu tego\xc5\xbc roku bra\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w ataku na Polsk\xc4\x99. Podczas wojny, na orzyskim poligonie Niemcy \xc4\x87wiczyli swoje pododdzia\xc5\x82y przed skierowaniem ich na front. Testowali prototypy czo\xc5\x82g\xc3\xb3w i dzia\xc5\x82, m.in. Sturmtigera, kt\xc3\xb3rego prototyp zaprezentowali w pa\xc5\xbadzierniku 1943 Hitlerowi. Zbudowali hale monta\xc5\xbcowe rakiet V1 i V2 oraz jedn\xc4\x85 betonow\xc4\x85 wyrzutni\xc4\x99, z kt\xc3\xb3rej jednak nie wykonano ani jednego startu rakiety.\n_START_SECTION_\nPoligon Wojska Polskiego\n_START_PARAGRAPH_\nW styczniu 1946 r. w Orzyszu powsta\xc5\x82a nieetatowa Komenda Poligonu (trzech oficer\xc3\xb3w) ju\xc5\xbc pod polskim dow\xc3\xb3dztwem, kt\xc3\xb3ra stanowi\xc5\x82a zal\xc4\x85\xc5\xbcek Dow\xc3\xb3dztwa Poligonu Artyleryjskiego nr 3. Przez kilkadziesi\xc4\x85t kolejnych lat poligon kilkukrotnie zmienia\xc5\x82 nazw\xc4\x99, by w 1970 r. ostatecznie przybra\xc4\x87 nazw\xc4\x99 O\xc5\x9brodek Szkolenia Poligonowego Wojsk L\xc4\x85dowych (OSPWL), kt\xc3\xb3ra obowi\xc4\x85zuje do dzi\xc5\x9b. Przez ca\xc5\x82y okres powojenny rozbudowywano jego infrastruktur\xc4\x99 z powodu zmiany jego przeznaczenia z artyleryjskiego na og\xc3\xb3lnowojskowy. Wybudowano wiele obiekt\xc3\xb3w i rozbudowano obozowisko. Dzi\xc5\x9b poligon posiada obiekty, w kt\xc3\xb3rych mo\xc5\xbcna strzela\xc4\x87 ze wszystkich rodzaj\xc3\xb3w broni strzeleckiej, pancernej, artyleryjskiej, broni pok\xc5\x82adowej samolot\xc3\xb3w, \xc5\x9bmig\xc5\x82owc\xc3\xb3w (do cel\xc3\xb3w naziemnych) oraz przeprowadza\xc4\x87 bombardowania. Poligon posiada bogate zabezpieczenie socjalno-bytowe. W przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci podlega\xc5\x82 Warszawskiemu Okr\xc4\x99gowi Wojskowemu (WOW) oraz Pomorskiemu Okr\xc4\x99gowi Wojskowemu (POW). Dzi\xc5\x9b podlega Dow\xc3\xb3dztwu Wojsk L\xc4\x85dowych (DWL\xc4\x85d.)._NEWLINE_Poligon orzyski, w odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od drawskiego, jest przeznaczony przede wszystkim do \xc4\x87wicze\xc5\x84 pododdzia\xc5\x82\xc3\xb3w wojsk w\xc5\x82asnych. W 2000 oraz 2001 \xc4\x87wiczy\xc5\x82y na poligonie bataliony (33 i 393) Bundeswehry. Niemcy wybrali ten poligon, gdy\xc5\xbc szukali skrajnie zimowych warunk\xc3\xb3w do treningu i uznali to miejsce za w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe. I nie zawiedli si\xc4\x99. Kiedy w 2000 pierwszy transport kolejowy z \xc5\xbco\xc5\x82nierzami i sprz\xc4\x99tem wojskowym przyby\xc5\x82 do Orzysza by\xc5\x82o -16 \xc2\xb0C. Z 17 pojazd\xc3\xb3w umieszczonych na platformach kolejowych, na ramp\xc4\x99 zjecha\xc5\x82 tylko jeden. Przyczyn\xc4\x85 by\xc5\x82 letni olej nap\xc4\x99dowy zatankowany do pojazd\xc3\xb3w. W nast\xc4\x99pnym roku nie pope\xc5\x82niono ju\xc5\xbc takiego b\xc5\x82\xc4\x99du. Kilkakrotnie rekonesans na poligonie prowadzili przedstawiciele innych sojuszniczych armii. Jednak do \xc4\x87wicze\xc5\x84 z udzia\xc5\x82em ich wojsk nie dosz\xc5\x82o. Poligon s\xc5\x82u\xc5\xbcy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako miejsce \xc4\x87wicze\xc5\x84 i przygotowa\xc5\x84 pododdzia\xc5\x82\xc3\xb3w Wojska Polskiego bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w misjach wojskowych poza granicami kraju.'