b'\n_START_ARTICLE_\nPopowice (Wroc\xc5\x82aw)\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza wzmianka o miejscowo\xc5\x9bci w formie Popowici pochodzi z 1260 roku. Nazwa by\xc5\x82a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej notowana tak\xc5\xbce w formach Popowici (1263), Popopwicz (1331), Popilwicz (1353), Popilwicz u. Popopwicz (1360), Popilwitz (1373), Popellwitz (1402), Popilwicz (1425), P\xc3\xb6pellwitz (1548), P\xc3\xb6ppelwitz (1652), P\xc3\xb6pelwitz (1743), P\xc3\xb6pelwitz (1845), Popowice niem. Poepelwitz (1887), P\xc3\xb6pelwitz \xe2\x80\x93 Popowice, -ic, popowicki (1948)._NEWLINE_Nazwa pochodzi od wyrazu pospolitego pop, kt\xc3\xb3ry w \xc5\x9bredniowieczu oznacza\xc5\x82 ksi\xc4\x99dza katolickiego. Pierwotna nazwa zosta\xc5\x82a zniemczona jako Popilwicz, P\xc3\xb6pelwitz.\n_START_SECTION_\nWie\xc5\x9b (do 1897)\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do opactwa \xc5\x9bw. Wincentego na O\xc5\x82binie. W 1260 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99ta Henryk III i jego brat W\xc5\x82adys\xc5\x82aw dostali maj\xc4\x85tek wsi Popowici w drodze wymiany za Paw\xc5\x82owice i natychmiast sprzedali wroc\xc5\x82awskiemu mieszczaninowi Konradowi Bawarczykowi._NEWLINE_W XVIII\xc2\xa0w. wroc\xc5\x82awski biskup Franz Ludwig von Pfalz-Neuburg, wybudowa\xc5\x82 tu pa\xc5\x82acyk. Wkr\xc3\xb3tce, podczas wojny siedmioletniej zosta\xc5\x82 zniszczony. Jego ruiny sta\xc5\x82y si\xc4\x99 siedzib\xc4\x85 bandy niejakiego Manduby, kt\xc3\xb3ry wymuszaj\xc4\x85c haracze od bogatych \xe2\x80\x93 a p\xc5\x82aci\xc5\x82a mu nawet rada miasta \xe2\x80\x93 zyska\xc5\x82 s\xc5\x82aw\xc4\x99 miejscowego Robin Hooda. Zgin\xc4\x85\xc5\x82 w wyniku zdrady, zabity przez w\xc5\x82asnego cz\xc5\x82owieka._NEWLINE_Od ko\xc5\x84ca XVIII wieku popularne miejsce wycieczek podmiejskich. We wsi znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 na linii dzisiejszej ulicy Popowickiej znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas dw\xc3\xb3r, folwark, karczma i szko\xc5\x82a. Od 1840 kursowa\xc5\x82 pierwszy konny omnibus._NEWLINE_W 1853 otwarto prywatny zak\xc5\x82ad leczenia chor\xc3\xb3b psychicznych. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82 pod kierownictwem doktora Neumanna, profesora Uniwersytetu Wroc\xc5\x82awskiego. W 1867 Tygodnik Ilustrowany opisywa\xc5\x82 zwi\xc4\x99kszon\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 przypadk\xc3\xb3w uraz\xc3\xb3w psychicznych spowodowanych niedawno zako\xc5\x84czon\xc4\x85 wojn\xc4\x85 austriacko-prusk\xc4\x85 wychwalaj\xc4\x85c przy tym jako\xc5\x9b\xc4\x87 opieki medycznej w tym zak\xc5\x82adzie._NEWLINE_27 pa\xc5\xbadziernika 1856 Popowice uzyska\xc5\x82y po\xc5\x82\xc4\x85czenie kolejowe na nowo powsta\xc5\x82ej trasie pozna\xc5\x84skiej._NEWLINE_Pomi\xc4\x99dzy torami trasy pozna\xc5\x84skiej a Malopanestrasse (obecnie ulica Ma\xc5\x82opanewska) w latach 1893\xe2\x80\x921896 wed\xc5\x82ug projektu architekta Georga Osthoffa powsta\xc5\x82a rze\xc5\xbania miejska (St\xc3\xa4dtischer Schlachthof) funkcjonuj\xc4\x85ca r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w okresie powojennym. Zajmowa\xc5\x82a powierzchni\xc4\x99 20\xc2\xa0ha i mia\xc5\x82a w\xc5\x82asn\xc4\x85 ramp\xc4\x99 kolejow\xc4\x85. A\xc5\xbc do czas\xc3\xb3w pierwszej wojny \xc5\x9bwiatowej by\xc5\x82 to jedna z najnowocze\xc5\x9bniejszych rze\xc5\xbani w Europie. Przetrwa\xc5\x82a obie wojny i funkcjonowa\xc5\x82a a\xc5\xbc do 1999.\n_START_SECTION_\nOsiedle (1897\xe2\x80\x921945)\n_START_PARAGRAPH_\nWa\xc5\xbcnym elementem infrastruktury by\xc5\x82 powsta\xc5\x82y na prze\xc5\x82omie wiek\xc3\xb3w odrza\xc5\x84ski port rzeczny \xe2\x80\x93 Port Popowice, le\xc5\xbc\xc4\x85cy cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo na s\xc4\x85siednim Kleczkowie. Budow\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to 29 listopada 1897, uko\xc5\x84czono w 1901. Znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tam obszerny basen portowy, magazyny, hala stoczniowa, d\xc5\xbawigi portalowe, suwnica do prze\xc5\x82adunku w\xc4\x99gla, budynek dyrekcji i lokomotywownia. Port mia\xc5\x82 bezpo\xc5\x9brednie po\xc5\x82\xc4\x85czenie kolejowe z Dworcem Nadodrze i kolejk\xc4\x85 w\xc4\x85skotorow\xc4\x85 Wroc\xc5\x82aw \xe2\x80\x94 Trzebnica._NEWLINE_Pierwotnie zabudowa koncentrowa\xc5\x82a si\xc4\x99 przy wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci dzisiejszej ulicy Popowickiej, ale od XIX\xc2\xa0w. na znaczeniu zyskuje Frankfurter Str. (obecnie ulica Legnicka) b\xc4\x99d\xc4\x85ca drog\xc4\x85 wylotow\xc4\x85 z miasta w kierunku zachodnim. Droga ta staje si\xc4\x99 osi\xc4\x85 komunikacyjn\xc4\x85 miasta, by\xc5\x82a to cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tzw. Berliner Chaussee (szosy berli\xc5\x84skiej). W latach 1900\xe2\x80\x921902 w zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci osiedla, przy Frankfurter Str., Breslauer-Strassen-Eisenbahn-Gesellschaft (BSEG) zbudowa\xc5\x82o Zajezdni\xc4\x99 nr V (Strassenbahndepot V), kt\xc3\xb3ra istnieje do dzi\xc5\x9b. 6 sierpnia 1901 BSEG uruchomi\xc5\x82o na tej trasie dwie linie tramwaju elektrycznego, jedna \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a Popelwitz z Dworcem G\xc5\x82\xc3\xb3wnym, druga z Bram\xc4\x85 O\xc5\x82awsk\xc4\x85._NEWLINE_W ten spos\xc3\xb3b ju\xc5\xbc kilka lat po w\xc5\x82\xc4\x85czeniu do granic miasta Popelwitz maj\xc4\x85c port rzeczny, zajezdni\xc4\x99 tramwajow\xc4\x85 i dwie stacje kolejowe (Br.-Popelwitz przy Popelwitz Str. i Br.-Nikolaitor przy Frankfurter Str.), i od 1910 w s\xc4\x85siednim Kl.-Gandau port lotniczy, sta\xc5\x82y si\xc4\x99 wa\xc5\xbcnym o\xc5\x9brodkiem komunikacyjnym._NEWLINE_W pierwszym dziesi\xc4\x99cioleciu XX wieku, pomi\xc4\x99dzy dzisiejsz\xc4\x85 Nied\xc5\xbawiedzi\xc4\x85 a Starograniczn\xc4\x85, przy zlikwidowanej w 1972 roku ulicy Zaj\xc4\x99czej (do 1945 Wildestra\xc3\x9fe), wybudowano okaza\xc5\x82\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 Kr\xc3\xb3lewskiego Katolickiego Seminarium Nauczycielskiego. Przetrwa\xc5\x82a ona wojn\xc4\x99, ale p\xc3\xb3\xc5\xbaniej budynek Seminarium rozebrano. W 1905 wybudowano pierwsz\xc4\x85 na Popowicach kaplic\xc4\x99 rzymskokatolick\xc4\x85 pod wezwaniem \xc5\x9bw. Jerzego._NEWLINE_Przy Krischke Str. (obecnie wschodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ulicy \xc5\xbbubrzej) jeszcze przed pierwsz\xc4\x85 wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 wybudowano Szko\xc5\x82\xc4\x99 Podstawow\xc4\x85 (Volksschule). P\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w okresie mi\xc4\x99dzywojennym, by\xc5\x82a to koedukacyjna Szko\xc5\x82a nr 26._NEWLINE_W p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci osiedla w latach 1906-1910 zbudowano \xc5\x9al\xc4\x85ski Instytut Edukacji Niewidomych (Schlesiche Blinden-Unterrichts-Anstalt), obecnie dzia\xc5\x82a tam Ewangelickie Centrum Diakonii i Edukacji im. ks. Marcina Lutra (dawniej Centrum Kszta\xc5\x82cenia i Rehabilitacji Os\xc3\xb3b Niepe\xc5\x82nosprawnych)._NEWLINE_Obszar le\xc5\xbc\xc4\x85cy na po\xc5\x82udnie od Frankfurter Str. bardzo d\xc5\x82ugo by\xc5\x82 niezamieszkany, jeszcze w XIX wieku by\xc5\x82y tam pola nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Popelwitz. W latach 1919\xe2\x80\x921927 powsta\xc5\x82o tam du\xc5\xbce osiedle dom\xc3\xb3w wielorodzinnych \xe2\x80\x93 Siedlung Popelwitz zaprojektowane przez Theo Effenbergera i wzniesione na obszarze 47 ha przez Towarzystwo Osiedlowe Wroc\xc5\x82aw (Siedlungsgesellschaft Breslau) dla 8 tysi\xc4\x99cy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. By\xc5\x82o to nowoczesne za\xc5\x82o\xc5\xbcenie urbanistyczne o modernistycznej architekturze. W centrum tego osiedla, przy dzisiejszej ul. K\xc5\x82odnickiej, znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 du\xc5\xbcy prostok\xc4\x85tny skwer, na kt\xc3\xb3rego obu ko\xc5\x84cach by\xc5\x82y szko\xc5\x82a podstawowa projektu Fritza Behrendta oraz katolicki ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Jadwigi (St. Hedwigkirche) z wie\xc5\xbc\xc4\x85 wzorowan\xc4\x85 na XIII-wiecznym ko\xc5\x9bciele w Grodkowie. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 by\xc5\x82 ceglany w stylu neogotyckim projektu wroc\xc5\x82awskich architekt\xc3\xb3w Johannesa Gebla i Theodora Pluschki. O\xc5\x82tarz g\xc5\x82\xc3\xb3wny wykona\xc5\x82 monachijski rze\xc5\xbabiarz Schreiner. Przy placu by\xc5\x82y budynki pi\xc4\x99ciokondygnacyjne, ni\xc5\xbcsze na jego peryferiach. Osiedle to zosta\xc5\x82o ca\xc5\x82kowicie zniszczone w czasie obl\xc4\x99\xc5\xbcenia Festung Breslau._NEWLINE_Podczas obl\xc4\x99\xc5\xbcenia w rejonie Popowic i s\xc4\x85siedniego Szczepina trwa\xc5\x82y za\xc5\xbcarte walki. Rozdzielaj\xc4\x85cy oba osiedla nasyp kolejowy, w kt\xc3\xb3rym znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 tylko kilka przejazd\xc3\xb3w i przej\xc5\x9b\xc4\x87 pod torami stanowi\xc5\x82 dogodn\xc4\x85 lini\xc4\x99 obrony. Na terenie Parku Popowickiego i s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cych z nim dzisiejszych ogr\xc3\xb3dk\xc3\xb3w dzia\xc5\x82kowych dochodzi\xc5\x82o podczas obl\xc4\x99\xc5\xbcenia do walk wr\xc4\x99cz, a ca\xc5\x82e Popowice by\xc5\x82y widowni\xc4\x85 bitew pancernych.'