b'\n_START_ARTICLE_\nPrima aprilis\n_START_SECTION_\nGeneza zwyczaju\n_START_PARAGRAPH_\nPrima aprilis zacz\xc4\x85\xc5\x82 by\xc4\x87 popularny w p\xc3\xb3\xc5\xbanym \xc5\x9bredniowieczu. Prawdopodobnie nawi\xc4\x85zuje on do dawnych starorzymskich praktyk._NEWLINE_Niekt\xc3\xb3rzy uwa\xc5\xbcaj\xc4\x85, \xc5\xbce geneza zwyczaju ma zwi\xc4\x85zek z rzymskim zwyczajem Cerialii, obchodzonym na pocz\xc4\x85tku kwietnia na cze\xc5\x9b\xc4\x87 bogini Ceres. Wed\xc5\x82ug jednej z legend, kiedy poszukiwa\xc5\x82a ona swojej porwanej c\xc3\xb3rki, zosta\xc5\x82a wyprowadzona w pole. Grecy wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 histori\xc4\x99 tego dnia z mitem o Demeter i Persefonie. Persefona mia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 porwana do Hadesu na pocz\xc4\x85tku kwietnia. Matka Demeter, szukaj\xc4\x85c jej, kierowa\xc5\x82a si\xc4\x99 echem g\xc5\x82osu c\xc3\xb3rki, ale echo j\xc4\x85 zwiod\xc5\x82o._NEWLINE_Prawdopodobna wydaje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wersja, \xc5\xbce obyczaj ten wywodzi si\xc4\x99 z rzymskiego \xc5\x9bwi\xc4\x99ta Veneralia, po\xc5\x82\xc4\x85czonego cz\xc4\x99sto ze \xc5\x9bwi\xc4\x99tem Fortuny Virilis i Cerialiami (ku czci Ceres), obchodzonego 1 kwietnia. W tym dniu dozwolone by\xc5\x82y \xc5\xbcarty, wyg\xc5\x82upy i kawa\xc5\x82y. Kwiryci odstawiali komiczne wyst\xc4\x99py, m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani przebierali si\xc4\x99 w damskie palle (okrycia), zak\xc5\x82adali peruki, ta\xc5\x84czyli na ulicach, co nie przydarzy\xc5\x82oby si\xc4\x99 im w innych dniach._NEWLINE_We Francji Nowy Rok zaczyna\xc5\x82 si\xc4\x99 w Beauvais 25 grudnia (w Bo\xc5\xbce Narodzenie), w Reims, Normandii, Poitou, cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9brodkowej i wschodniej Francji \xe2\x80\x93 25 marca, a w Pary\xc5\xbcu w Niedziel\xc4\x99 Wielkanocn\xc4\x85. W VII wieku by\xc5\x82o to 1 marca (styl marcowy), w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych wiekach 1 kwietnia (np. 1347), co zale\xc5\xbca\xc5\x82o od ruchomej daty Wielkanocy. Obchodzono go w bardzo podobny spos\xc3\xb3b, jak obecnie \xe2\x80\x93 z przyj\xc4\x99ciami i ta\xc5\x84cami._NEWLINE_25 marca witano nowy rok r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Anglii (w latach 1155-1752), tj. w \xc5\x9bwi\xc4\x99to Zwiastowania NMP (styl zwiastowania), co sugerowa\xc5\x82 ju\xc5\xbc w VI wieku Dionizjusz Ma\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ry oblicza\xc5\x82 dok\xc5\x82adn\xc4\x85 dat\xc4\x99 narodzin Chrystusa._NEWLINE_Kiedy w 1582 roku Grzegorz XIII wprowadzi\xc5\x82 nowy kalendarz dla \xc5\x9bwiata chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiego, a nowy rok rozpoczyna\xc5\x82 si\xc4\x99 w dniu 1 stycznia, nadal w wielu krajach prezenty noworoczne otrzymywano 1 kwietnia. Ponadto by\xc5\x82o wiele os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3rzy nie s\xc5\x82yszeli lub nie wierzyli w zmian\xc4\x99 daty i nadal obchodzili Nowy Rok w\xc5\x82a\xc5\x9bnie 1 kwietnia. Inni w tym dniu robili im kawa\xc5\x82y i nazywali ich \xe2\x80\x9ekwietniowymi g\xc5\x82upcami\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Przypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce pocz\xc4\x85tkowo prima aprilis zacz\xc4\x99\xc5\x82o by\xc4\x87 obchodzone 1 kwietnia  we Francji. W 1564 roku kr\xc3\xb3l Karol IX zreformowa\xc5\x82 kalendarz, zmieniaj\xc4\x85c pierwszy dzie\xc5\x84 nowego roku z 1 kwietnia, i z innych obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cych dat w tym czasie w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych regionach kraju, na 1 stycznia._NEWLINE_Dzisiaj nazwa prima aprilis we Francji nawi\xc4\x85zuje do przypinania do plec\xc3\xb3w kartki z ryb\xc4\x85 wtedy, kiedy si\xc4\x99 kogo\xc5\x9b nabierze (zwyczaj znany mo\xc5\xbce by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc we W\xc5\x82oszech \xe2\x80\x93 Pesce d\xe2\x80\x99aprile). Pierwotnie w zwyczaju tym osobom nie\xc5\x9bwie\xc5\xbcym (nie\xc5\x9bwiadomym) kazano i\xc5\x9b\xc4\x87 po \xc5\x9bwie\xc5\xbc\xc4\x85 w czasie, w kt\xc3\xb3rym po\xc5\x82owy by\xc5\x82y zakazane ze wzgl\xc4\x99du na okres tar\xc5\x82a ryb._NEWLINE_W wielu krajach Europy panowa\xc5\x82a wiara, kt\xc3\xb3ra m\xc3\xb3wi\xc5\x82a, \xc5\xbce 1 kwietnia to czas, kiedy duchy zaczynaj\xc4\x85 si\xc4\x99 m\xc5\x9bci\xc4\x87 na \xc5\xbcywych i sprowadza\xc4\x87 nieszcz\xc4\x99\xc5\x9bcia. Wed\xc5\x82ug El\xc5\xbcbiety Zarych chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84stwo nie mog\xc4\x85c si\xc4\x99 pogodzi\xc4\x87 z kolejnym poga\xc5\x84skim \xc5\x9bwi\xc4\x99tem prima aprilis, zacz\xc4\x99\xc5\x82o wi\xc4\x85za\xc4\x87 je z Judaszem Iskariot\xc4\x85. Mia\xc5\x82 si\xc4\x99 on urodzi\xc4\x87 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie pierwszego kwietnia i dlatego dzie\xc5\x84 \xc3\xb3w kojarzy\xc5\x82 si\xc4\x99 z k\xc5\x82amstwem, ob\xc5\x82ud\xc4\x85, fa\xc5\x82szem i nieprawd\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nNa \xc5\x9bwiecie\n_START_PARAGRAPH_\nW krajach angloj\xc4\x99zycznych 1 kwietnia jest nazywany \xe2\x80\x9eDniem G\xc5\x82upc\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d (April Fools\xe2\x80\x99 Day lub All Fools\xe2\x80\x99 Day). W Wielkiej Brytanii, Australii i RPA wzajemne \xc5\xbcartobliwe oszukiwanie jest uprawiane tylko do po\xc5\x82udnia. W innych krajach germa\xc5\x84skoj\xc4\x99zycznych dzie\xc5\x84 ten jest nazywany po prostu "1 kwietnia", a \xc5\xbcart zrobiony tego dnia Aprilscherz lub np. Aprilsk\xc3\xa4mt (szw.). We Francji prima aprilis jest okre\xc5\x9blany jako \xe2\x80\x9eDzie\xc5\x84 kwietniowej ryby\xe2\x80\x9d (Jour du poisson d\xe2\x80\x99avril), a pierwszokwietniowe \xc5\xbcarty nazywane s\xc4\x85 \xe2\x80\x9ekwietniowa ryba\xe2\x80\x9d (Poisson d\xe2\x80\x99avril)._NEWLINE_W Szkocji znany jest jako \xe2\x80\x9epolowanie na g\xc5\x82upca\xe2\x80\x9d (Hunt the gowk Day), na Litwie \xe2\x80\x9eDzie\xc5\x84 k\xc5\x82amcy\xe2\x80\x9d (Melagio diena), w Portugalii \xe2\x80\x9eDzie\xc5\x84 k\xc5\x82amstwa\xe2\x80\x9d (Dia da mentira)._NEWLINE_W Rosji 1 kwietnia nosi nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9eDzie\xc5\x84 \xc5\x9bmiechu\xe2\x80\x9d (\xd0\x94\xd0\xb5\xd0\xbd\xd1\x8c \xd1\x81\xd0\xbc\xd0\xb5\xd1\x85\xd0\xb0). Pierwszy pierwszokwietniowy \xc5\xbcart mia\xc5\x82 w Rosji miejsce w Moskwie w 1703 roku. Wtedy to heroldowie na ulicach zapraszali mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Moskwy na "nies\xc5\x82ychane przedstawienie". Kiedy ludzie masowo przybyli na wskazane miejsce, unios\xc5\x82a si\xc4\x99 kurtyna, ods\xc5\x82aniaj\xc4\x85c napis "Pierwszy kwietnia \xe2\x80\x93 nie wierz nikomu!" Na tym przedstawienie si\xc4\x99 zako\xc5\x84czy\xc5\x82o._NEWLINE_W krajach hiszpa\xc5\x84skoj\xc4\x99zycznych 28 grudnia obchodzony jest D\xc3\xada de los Santos Inocentes, czyli katolickie \xc5\x9bwi\xc4\x99to Dzie\xc5\x84 Niewini\xc4\x85tek, odpowiednik prima aprilis.\n_START_SECTION_\nW Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nObyczaj ten dotar\xc5\x82 do Polski z Europy Zachodniej przez Niemcy w epoce nowo\xc5\xbcytnej w XVI wieku. W XVII w. zosta\xc5\x82 ju\xc5\xbc uznany za \xe2\x80\x9emod\xc4\x99 staroletni\xc4\x85\xe2\x80\x9d, zacz\xc4\x85\xc5\x82 on by\xc4\x87 wtedy obchodzony w podobnej formie, w jakiej wyst\xc4\x99puje do dzisiaj. Prze\xc5\x9bwiadczenie to przenikn\xc4\x99\xc5\x82o nawet do najwy\xc5\xbcszych kr\xc4\x99g\xc3\xb3w pa\xc5\x84stwowych \xe2\x80\x93 przyk\xc5\x82adowo sojusz antyturecki z Leopoldem I Habsburgiem podpisano 1 kwietnia 1683, ale antydatowano go na 31 marca, aby na dokumencie nie widnia\xc5\x82a data prima aprilis._NEWLINE_Pierwszego kwietnia po\xc5\x9bwi\xc4\x99cano opowiadaniu zmy\xc5\x9blonych historii, robieniu przer\xc3\xb3\xc5\xbcnych dowcip\xc3\xb3w i naigrawaniu si\xc4\x99 z naiwnych b\xc4\x85d\xc5\xba nieostro\xc5\xbcnych ludzi. Dzie\xc5\x84 ten uwa\xc5\xbcano za niepowa\xc5\xbcny i starano si\xc4\x99 nie robi\xc4\x87 w nim \xc5\xbcadnych wa\xc5\xbcnych rzeczy. Dzi\xc5\x9b pierwszy kwietnia obchodzimy jako dzie\xc5\x84 radosny, w kt\xc3\xb3rym celowo pr\xc3\xb3buje si\xc4\x99 wprowadzi\xc4\x87 innych w b\xc5\x82\xc4\x85d._NEWLINE_Z robieniem psikus\xc3\xb3w przez dzieci w wieku szkolnym zwi\xc4\x85zany by\xc5\x82 w niekt\xc3\xb3rych regionach tak\xc5\xbce 12 marca \xe2\x80\x93 dzie\xc5\x84 \xc5\x9bw. Grzegorza, patrona ucz\xc4\x85cych si\xc4\x99. Obyczaj ten nosi\xc5\x82 nazw\xc4\x99 gregorianek lub gego\xc5\x82\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nS\xc5\x82ynne \xe2\x80\x9eb\xc5\x82\xc4\x99dy\xe2\x80\x9d w mediach\n_START_PARAGRAPH_\nBardzo cz\xc4\x99sto \xc5\xbcarty primaaprilisowe s\xc4\x85 wykorzystywane w mediach. Ze wzgl\xc4\x99du na masowo\xc5\x9b\xc4\x87 wiele z nich przesz\xc5\x82o do historii medi\xc3\xb3w.'