b'\n_START_ARTICLE_\nSiatk\xc3\xb3wka na siedz\xc4\x85co\n_START_PARAGRAPH_\nSiatk\xc3\xb3wka na siedz\xc4\x85co (ang. sitting-ball) \xe2\x80\x93 sportowa gra zespo\xc5\x82owa, b\xc4\x99d\xc4\x85ca odmian\xc4\x85 tradycyjnej pi\xc5\x82ki siatkowej. Gra zosta\xc5\x82a wymy\xc5\x9blona jako sport dla os\xc3\xb3b niepe\xc5\x82nosprawnych. Obecnie uprawiaj\xc4\x85 j\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pe\xc5\x82nosprawni siatkarze._NEWLINE_Powsta\xc5\x82a z po\xc5\x82\xc4\x85czenia dw\xc3\xb3ch gier: niemieckiego sitzballu oraz siatk\xc3\xb3wki. Powodem utworzenia gry by\xc5\x82 fakt, \xc5\xbce sitzball by\xc5\x82 gr\xc4\x85 zbyt ma\xc5\x82o energiczn\xc4\x85. Pocz\xc4\x85tkowo siatk\xc3\xb3wka na siedz\xc4\x85co by\xc5\x82a gr\xc4\x85 przeznaczon\xc4\x85 dla relaksu. Z biegiem czasu przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 w sport, kt\xc3\xb3ry wszed\xc5\x82 w sk\xc5\x82ad dyscyplin olimpiady dla niepe\xc5\x82nosprawnych. W 1980 roku po raz pierwszy odby\xc5\x82y si\xc4\x99 rozgrywki paraolimpijskie w tej dyscyplinie._NEWLINE_Siatk\xc3\xb3wk\xc4\x99 na siedz\xc4\x85co wprowadzi\xc5\x82 w 1956 roku Holenderski Komitet Sportowy. Od roku 1967 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 regularne rozgrywki Mistrzostw \xc5\x9awiata. W pierwszych Mistrzostwach \xc5\x9awiata w sitting-ballu uczestniczy\xc5\x82y  reprezentacje jedynie z siedmiu kraj\xc3\xb3w._NEWLINE_Obecnie dyscyplina ta uprawiana jest w ponad 60 krajach. Wzrost popularno\xc5\x9bci tej odmiany siatk\xc3\xb3wki spowodowa\xc5\x82, i\xc5\xbc rozgrywane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Mistrzostwa Europy oraz Mistrzostwa Region\xc3\xb3w. Od roku 1993 wszystkie rozgrywki odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w dw\xc3\xb3ch kategoriach: m\xc4\x99skiej i \xc5\xbce\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\nZasady gry\n_START_PARAGRAPH_\nZasady gry tej dyscypliny s\xc4\x85 bardzo podobne do zasad pi\xc5\x82ki siatkowej. Mecz siatk\xc3\xb3wki na siedz\xc4\x85co trwa do trzech wygranych set\xc3\xb3w. Seta wygrywa dru\xc5\xbcyna, kt\xc3\xb3ra zdoby\xc5\x82a 25 punkt\xc3\xb3w z dwupunktow\xc4\x85 przewag\xc4\x85. Punkt dla dru\xc5\xbcyny przyznaje si\xc4\x99, gdy po prawid\xc5\x82owym zagraniu pi\xc5\x82ka dotknie boiska przeciwnika. Zdobywa si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc punkt wtedy, kiedy przeciwnik pope\xc5\x82ni b\xc5\x82\xc4\x85d. Pi\xc5\x82ka mo\xc5\xbce by\xc4\x87 odbijana ka\xc5\xbcd\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 cia\xc5\x82a. Je\xc5\x9bli pi\xc5\x82ka jest podnoszona, pchana, czy rzucana uznaje si\xc4\x99 j\xc4\x85 za przetrzyman\xc4\x85 i wtedy punkt trafia do dru\xc5\xbcyny przeciwnej.\n_START_SECTION_\nBoisko\n_START_PARAGRAPH_\nBoisko do gry  jest prostok\xc4\x85tem o wymiarach 10 m x 6 m. Boisko na dwa r\xc3\xb3wne pola gry o wymiarach 5 m x 6 m dzieli linia \xc5\x9brodkowa. Na ka\xc5\xbcdym polu, w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 2 metr\xc3\xb3w od linii \xc5\x9brodkowej, wyznacza si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnolegle linie oddzielaj\xc4\x85ce pole obrony od pola ataku. Nad lini\xc4\x85 \xc5\x9brodkow\xc4\x85 zawieszona jest siatka. Dla kobiet wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 zawieszenia siatki wynosi 105 cm, a dla m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn 115 cm.\n_START_SECTION_\nOsoby prowadz\xc4\x85ce zesp\xc3\xb3\xc5\x82\n_START_PARAGRAPH_\nKapitan i trener odpowiedzialni s\xc4\x85 za zachowanie i dyscyplin\xc4\x99 ca\xc5\x82ego swojego zespo\xc5\x82u. Libero nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 kapitanem zespo\xc5\x82u.\n_START_SECTION_\nKapitan\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed meczem kapitan zespo\xc5\x82u podpisuje protok\xc3\xb3\xc5\x82 zawod\xc3\xb3w. Reprezentuje sw\xc3\xb3j zesp\xc3\xb3\xc5\x82 podczas losowania._NEWLINE_Podczas spotkania na boisku kapitan zespo\xc5\x82u pe\xc5\x82ni funkcj\xc4\x99 graj\xc4\x85cego kapitana. Gdy kapitan nie bierze udzia\xc5\x82u w grze na boisku, trener b\xc4\x85d\xc5\xba kapitan wyznacza innego graj\xc4\x85cego zawodnika, z wyj\xc4\x85tkiem Libero, do pe\xc5\x82nienia funkcji graj\xc4\x85cego kapitana. Wybrany graj\xc4\x85cy kapitan pe\xc5\x82ni swoj\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 do czasu, gdy zostanie zmieniony, powr\xc3\xb3ci do gry kapitan zaznaczony w protokole zawod\xc3\xb3w lub sko\xc5\x84czy si\xc4\x99 set. Podczas gdy pi\xc5\x82ka jest poza gr\xc4\x85, wy\xc5\x82\xc4\x85cznie graj\xc4\x85cy kapitan jest upowa\xc5\xbcniony do rozmowy z s\xc4\x99dziami._NEWLINE_Ma r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc obowi\xc4\x85zek przekazania pro\xc5\x9bby o wyja\xc5\x9bnienie zastosowania lub interpretacji przepis\xc3\xb3w, a tak\xc5\xbce pr\xc3\xb3\xc5\x9bb i pyta\xc5\x84 stawianych przez swoich koleg\xc3\xb3w z zespo\xc5\x82u. Je\xc5\x9bli graj\xc4\x85cy kapitan nie zgadza si\xc4\x99 z wyja\xc5\x9bnieniami s\xc4\x99dziego pierwszego, mo\xc5\xbce zaprotestowa\xc4\x87 przeciwko danej decyzji i powinien zg\xc5\x82osi\xc4\x87 s\xc4\x99dziemu pierwszemu, i\xc5\xbc rezerwuje sobie prawo do wpisania oficjalnego protestu w protokole zawod\xc3\xb3w po spotkaniu.\n_START_SECTION_\nTrener\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas spotkania trener spoza boiska decyduje o grze swojego zespo\xc5\x82u. Ustala pocz\xc4\x85tkowe ustawienie zespo\xc5\x82u, zarz\xc4\x85dza zmiany zawodnik\xc3\xb3w i bierze przerwy na odpoczynek. Wykonuj\xc4\x85c te czynno\xc5\x9bci trener zwraca si\xc4\x99 oficjalnie do s\xc4\x99dziego drugiego. Przed spotkaniem wpisuje lub sprawdza nazwiska i numery swoich zawodnik\xc3\xb3w w protokole zawod\xc3\xb3w i podpisuje go.\n_START_SECTION_\nAsystent trenera\n_START_PARAGRAPH_\nAsystent trenera podczas spotkania siedzi na \xc5\x82awce zespo\xc5\x82u. Nie ma prawa interweniowania. W przypadku konieczno\xc5\x9bci opuszczenia zespo\xc5\x82u przez trenera, asystent trenera mo\xc5\xbce przej\xc4\x85\xc4\x87 jego funkcj\xc4\x99, na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 graj\xc4\x85cego kapitana i za zgod\xc4\x85 s\xc4\x99dziego pierwszego.\n_START_SECTION_\nAtak\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie akcje, w kt\xc3\xb3rych pi\xc5\x82ka adresowana jest na stron\xc4\x99 przeciwnika, z wyj\xc4\x85tkiem zagrywki i bloku, uwa\xc5\xbcane s\xc4\x85 za atak. Podczas ataku mo\xc5\xbcna "kiwa\xc4\x87" (odbi\xc4\x87 pi\xc5\x82k\xc4\x99 palcami) pod warunkiem, \xc5\xbce odbicie jest czyste i pi\xc5\x82ka nie jest z\xc5\x82apana b\xc4\x85d\xc5\xba rzucona.\n_START_SECTION_\nBlokowanie\n_START_PARAGRAPH_\nW bloku mog\xc4\x85 uczestniczy\xc4\x87 zawodnicy linii ataku. Dozwolone jest blokowanie zagrywki przeciwnika.\n_START_SECTION_\nZawodnik Libero\n_START_PARAGRAPH_\nKa\xc5\xbcdy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 spo\xc5\x9br\xc3\xb3d dwunastu zg\xc5\x82oszonych do gry zawodnik\xc3\xb3w mo\xc5\xbce zarejestrowa\xc4\x87 jednego wyspecjalizowanego w grze obronnej, zwanego Libero._NEWLINE_Libero musi by\xc4\x87 zapisany w protokole zawod\xc3\xb3w przed spotkaniem, w specjalnie zarezerwowanej do tego rubryki. Nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 kapitanem zespo\xc5\x82u ani graj\xc4\x85cym kapitanem. Musi gra\xc4\x87 w ubiorze, kt\xc3\xb3rego kolor koszulki kontrastuje z ubiorem innych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w zespo\xc5\x82u. Str\xc3\xb3j Libero mo\xc5\xbce mie\xc4\x87 inny wz\xc3\xb3r, lecz numer musi wygl\xc4\x85da\xc4\x87 tak samo jak numery pozosta\xc5\x82ych zawodnik\xc3\xb3w.'