b'\n_START_ARTICLE_\n80 cm Kanone 5 (Eisenbahn)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPrace nad Dor\xc4\x85 rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 w 1935 roku. Ich inicjatorem by\xc5\x82 Adolf Hitler. W zak\xc5\x82adach Kruppa rozpocz\xc4\x99to w tym roku studia nad mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 skonstruowania dzia\xc5\x82a o dono\xc5\x9bno\xc5\x9bci 34-45 km, kt\xc3\xb3rego pociski by\xc5\x82yby zdolne przebi\xc4\x87 \xc5\x9bciany \xc5\xbcelbetowe o grubo\xc5\x9bci 7 m i p\xc5\x82yty stalowe o grubo\xc5\x9bci 1 m. Pod kierownictwem szefa dzia\xc5\x82u konstrukcyjnego koncernu Kruppa, dr in\xc5\xbc. Ericha M\xc3\xbcllera, przeprowadzono obliczenia w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci balistycznych dzia\xc5\x82 kalibru 700, 800 i 1000 mm. W marcu 1936 roku Hitler wyda\xc5\x82 polecenie rozpocz\xc4\x99cia prac nad dzia\xc5\x82em, kt\xc3\xb3re okre\xc5\x9blano jako Maginot-Linien-Bezwinger. Na pocz\xc4\x85tku 1937 roku przedstawiono wojskowym projekt wst\xc4\x99pny dzia\xc5\x82a. Zosta\xc5\x82 on opracowany w ramach tzw. Sofort-Programm \xe2\x80\x93 szybkich prac, zmierzaj\xc4\x85cych do opracowania projekt\xc3\xb3w nowoczesnej artylerii kolejowej. Wtedy to opracowano m.in. dzia\xc5\x82a 150 mm, 170 mm, 200 mm, 240 mm, 280 mm. Pierwotne dzia\xc5\x82o 800 mm mia\xc5\x82o by\xc4\x87 przeznaczone do niszczenia umocnie\xc5\x84 Linii Maginota. Min\xc4\x99\xc5\x82a jednak kampania w Polsce, rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 kampania na zachodzie Europy, a przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 prace nad projektem o du\xc5\xbcej trudno\xc5\x9bci op\xc3\xb3\xc5\xbani\xc5\x82y wyprodukowanie dzia\xc5\x82a. Ostatecznie nie u\xc5\xbcyto go podczas kampanii we Francji. Dzia\xc5\x82o by\xc5\x82o gotowe dopiero w 1942 r. By\xc5\x82o ono prezentem od Gustava Kruppa dla Adolfa Hitlera, kt\xc3\xb3ry w dow\xc3\xb3d wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9bci i na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Gustava Kruppa nada\xc5\x82 dzia\xc5\x82u nazw\xc4\x99 Gustav._NEWLINE_Armata kolejowa Gustav by\xc5\x82a gigantycznym stalowym monstrum. Do transportu musia\xc5\x82o by\xc4\x87 ono rozk\xc5\x82adane przy pomocy d\xc5\xbawig\xc3\xb3w kolejowych, co, podobnie jak sk\xc5\x82adanie w ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87, trwa\xc5\x82o oko\xc5\x82o 6 tygodni. Do doprowadzenia do gotowo\xc5\x9bci bojowej potrzebowa\xc5\x82o czterech tor\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 dw\xc3\xb3ch wewn\xc4\x99trznych dla samego dzia\xc5\x82a (musia\xc5\x82y by\xc4\x87 one r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82e) i dw\xc3\xb3ch zewn\xc4\x99trznych dla d\xc5\xbawig\xc3\xb3w kolejowych, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y niezb\xc4\x99dne podczas jego monta\xc5\xbcu. Monta\xc5\xbc wymaga\xc5\x82 zaanga\xc5\xbcowania oko\xc5\x82o 1400 os\xc3\xb3b \xe2\x80\x93 robotnik\xc3\xb3w, technik\xc3\xb3w, wartownik\xc3\xb3w. Os\xc5\x82on\xc4\x99 przed lotnictwem nieprzyjaciela zapewnia\xc5\x82 pu\xc5\x82k artylerii przeciwlotniczej. Pociski, przewo\xc5\xbcone na wagonach zaopatrzeniowych, \xc5\x82adowano przy pomocy ma\xc5\x82ego d\xc5\xbawigu i w\xc3\xb3zk\xc3\xb3w. W zwi\xc4\x85zku z du\xc5\xbc\xc4\x85 mas\xc4\x85 pocisk\xc3\xb3w (dochodzi\xc5\x82a do 7,1 tony) i \xc5\xbcmudnym procesem \xc5\x82adowania, mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o wystrzeli\xc4\x87 tylko oko\xc5\x82o 2-3 pociski na godzin\xc4\x99. By\xc5\x82o to jednak du\xc5\xbco, zwa\xc5\xbcywszy na si\xc5\x82\xc4\x99 dzia\xc5\x82ania pojedynczego pocisku._NEWLINE_Latem 1942 r., podczas chrztu bojowego pod Sewastopolem, pocisk przebi\xc5\x82 dziesi\xc4\x99ciometrow\xc4\x85 warstw\xc4\x99 ziemi i strop z \xc5\xbcelbetu, po czym eksplodowa\xc5\x82 w podziemnym sk\xc5\x82adzie amunicji. Dora, bo tak nazwa\xc5\x82a Gustava jego \xc5\xbco\xc5\x82nierska obs\xc5\x82uga (co jest obecnie \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em rozbie\xc5\xbcno\xc5\x9bci co do liczby wyprodukowanych EK 80 cm), znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 pod Sewastopolem 14 dni. Wystrzeli\xc5\x82a wtedy oko\xc5\x82o 20 pocisk\xc3\xb3w. W czasie tych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 nie osi\xc4\x85gni\xc4\x99to spodziewanego efektu z uwagi na zbyt du\xc5\xbcy rozrzut pocisk\xc3\xb3w. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej dzia\xc5\x82o skierowano pod Leningrad, ale nie dotar\xc5\x82o ono na planowane stanowisko z powodu kontrofensywy radzieckiej._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie dzia\xc5\x82o zosta\xc5\x82o przeniesione z powrotem do Niemiec w celu przeprowadzenia remontu. Pomimo kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cych plotek, nie by\xc5\x82o u\xc5\xbcywane w Warszawie w czasie powstania w 1944 r., cho\xc4\x87 jeden z jego pocisk\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 na wystawie Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie._NEWLINE_W rzeczywisto\xc5\x9bci przeciwko Powstaniu Warszawskiemu u\xc5\xbcyto 60-cm Karl Ger\xc3\xa4t 040 \xe2\x80\x93 "Ziu"._NEWLINE_Dzia\xc5\x82o zosta\xc5\x82o prawdopodobnie zniszczone, aby zapobiec jego przechwyceniu. Jaki\xc5\x9b czas przed 22 kwietnia 1945 jego szcz\xc4\x85tki odkryto w lesie 15 km na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Auerbach i oko\xc5\x82o 50 km na po\xc5\x82udniowy zach\xc3\xb3d od Chemnitz._NEWLINE_Rozpocz\xc4\x99to tak\xc5\xbce budow\xc4\x99 drugiego dzia\xc5\x82a tego typu, ale p\xc3\xb3\xc5\xbaniej prace zarzucono, gdy\xc5\xbc potrzeba by\xc5\x82o na jego wykonanie zbyt du\xc5\xbco stali i si\xc5\x82y roboczej. Nieznane s\xc4\x85 dalsze losy Dory. Po zaj\xc4\x99ciu Niemiec znajdowano co jaki\xc5\x9b czas jej cz\xc4\x99\xc5\x9bci (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Bawarii), ale nigdy nie odnaleziono ca\xc5\x82o\xc5\x9bci._NEWLINE_Trzecim dzia\xc5\x82em tego typu by\xc5\x82a "Herta", jednak nigdy nie zosta\xc5\x82a ona wybudowana i zosta\xc5\x82a na papierze.'