b'\n_START_ARTICLE_\nPatient Protection and Affordable Care Act\n_START_PARAGRAPH_\nPatient Protection and Affordable Care Act (PPACA), powszechnie nazywane Affordable Care Act (ACA), potocznie Obamacare \xe2\x80\x93 ameryka\xc5\x84ska federalna ustawa reformuj\xc4\x85ca system opieki zdrowotnej w Stanach Zjednoczonych, uchwalona przez 111. Kongres Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych i podpisana 23 marca 2010 przez prezydenta Baracka Obam\xc4\x99._NEWLINE_Celami ustawy s\xc4\x85 zwi\xc4\x99kszenie liczby os\xc3\xb3b posiadaj\xc4\x85cych ubezpieczenie zdrowotne i zredukowanie koszt\xc3\xb3w opieki zdrowotnej. Cele te s\xc4\x85 realizowane poprzez zmian\xc4\x99 prawa podatkowego, wprowadzenie dotacji, na\xc5\x82o\xc5\xbcenie regulacji na rynki medyczne i ubezpieczeniowe oraz stworzenie nowych i rozszerzenie istniej\xc4\x85cych program\xc3\xb3w rz\xc4\x85dowych._NEWLINE_W USA nie ma obowi\xc4\x85zku nabycia ubezpieczenia zdrowotnego. Obywatele mog\xc4\x85 finansowa\xc4\x87 koszty leczenia z w\xc5\x82asnych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w lub zdecydowa\xc4\x87 si\xc4\x99 na zakup ubezpieczenia w prywatnej firmie ubezpieczeniowej. Natomiast ACA nak\xc5\x82ada dodatkowy podatek na osoby i gospodarstwa domowe, kt\xc3\xb3re nie zdecyduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na wykupienie ubezpieczenia.\n_START_SECTION_\nPostanowienia ustawy\n_START_PARAGRAPH_\nPostanowienia ACA maj\xc4\x85 wchodzi\xc4\x87 w \xc5\xbcycie w latach 2010-2020, ale wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich zacz\xc4\x99\xc5\x82a obowi\xc4\x85zywa\xc4\x87 od 1 stycznia 2014. Niewiele obszar\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skiego systemu opieki zdrowotnej zosta\xc5\x82o nienaruszonych, co czyni ACA najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 reform\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcby zdrowia w USA od czasu wprowadzenia ustawy o Medicare i Medicaid w 1965 roku. Jednak niekt\xc3\xb3re obszary zosta\xc5\x82y bardziej zmodyfikowane ni\xc5\xbc inne. Najbardziej zmodyfikowany zosta\xc5\x82 rynek indywidualnych ubezpiecze\xc5\x84. Nowe przepisy prawa wprowadzone przez ACA dotycz\xc4\x85 w du\xc5\xbcym stopniu w\xc5\x82a\xc5\x9bnie tego rynku. Zachowano natomiast w du\xc5\xbcej mierze struktur\xc4\x99 program\xc3\xb3w Medicare, Medicaid i rynek ubezpiecze\xc5\x84 oferowanych przez pracodawc\xc3\xb3w. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 korzy\xc5\x9bci z zakresu ubezpieczenia zosta\xc5\x82a osi\xc4\x85gni\xc4\x99ta dzi\xc4\x99ki rozszerzeniu programu Medicaid. Najwi\xc4\x99ksze oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci zosta\xc5\x82y osi\xc4\x85gni\xc4\x99te w ramach programu Medicare. Nie wszystkie przepisy ACA wesz\xc5\x82y w \xc5\xbcycie z powodu uchylenia przez S\xc4\x85d Najwy\xc5\xbcszy Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych.\n_START_SECTION_\nOsoby i gospodarstwa domowe\n_START_PARAGRAPH_\nOsoby i gospodarstwa domowe, kt\xc3\xb3re nie wykupi\xc5\x82y ubezpieczenia zdrowotnego do 30 stycznia 2017, musz\xc4\x85 zap\xc5\x82aci\xc4\x87 dodatkowy federalny podatek dochodowy 2,5%, jednak nie mniej ni\xc5\xbc $695 (w skali roku) w przypadku osoby doros\xc5\x82ej i $2085 w przypadku rodzin. Podatek nie dotyczy os\xc3\xb3b ubezpieczonych przez pracodawc\xc4\x99, obj\xc4\x99tych programami Medicare i Medicaid lub innymi publicznymi programami zdrowotnymi (jak np. Tricare) oraz cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w pewnych organizacji religijnych i sekt. Za niezap\xc5\x82acenie podatku wprowadzonego przez ACA, w przeciwie\xc5\x84stwie do innych podatk\xc3\xb3w federalnych, nie grozi kara wi\xc4\x99zienia, jednak IRS ma uprawnienia aby pobra\xc4\x87 niezap\xc5\x82acone podatki z kont os\xc3\xb3b fizycznych.\n_START_SECTION_\nPracodawcy\n_START_PARAGRAPH_\nFirmy zatrudniaj\xc4\x85ce 50 lub wi\xc4\x99cej os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re nie oferuj\xc4\x85 ubezpieczenia zdrowotnego swoim pracownikom pracuj\xc4\x85cym na pe\xc5\x82en etat, podlegaj\xc4\x85 dodatkowemu opodatkowaniu. Oko\xc5\x82o 44% procent obywateli Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych posiada pracownicze ubezpieczenie zdrowotne.\n_START_SECTION_\nRegulacje\n_START_PARAGRAPH_\nACA nak\xc5\x82ada na firmy ubezpieczeniowe obowi\xc4\x85zek akceptacji wszystkich os\xc3\xb3b chc\xc4\x85cych si\xc4\x99 ubezpieczy\xc4\x87 oraz stosowania tych samych cen sk\xc5\x82adek ubezpieczeniowych bez wzgl\xc4\x99du na p\xc5\x82e\xc4\x87 i stan zdrowia (ang. pre-existing conditions). Firmy nadal mog\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcnicowa\xc4\x87 cen\xc4\x99 sk\xc5\x82adki zdrowotnej ze wzgl\xc4\x99du na miejsce zamieszkania i wiek, jednak sk\xc5\x82adka ubezpieczeniowa os\xc3\xb3b w wieku 45-64 lata mo\xc5\xbce by\xc4\x87 tylko trzykrotnie wy\xc5\xbcsza ni\xc5\xbc sk\xc5\x82adka os\xc3\xb3b w wieku 18-24 lata._NEWLINE_Firmy ubezpieczeniowe musz\xc4\x85 oferowa\xc4\x87 cztery plany ubezpieczeniowe (br\xc4\x85zowy, srebrny, z\xc5\x82oty oraz platynowy), kt\xc3\xb3re pokrywaj\xc4\x85 odpowiednio 60, 70, 80 i 90% koszt\xc3\xb3w leczenia przez ubezpieczyciela. Pozosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 to udzia\xc5\x82 w\xc5\x82asny (ang. deductibles), kt\xc3\xb3ry op\xc5\x82acany jest przez pacjenta. Dodatkowym ograniczeniem udzia\xc5\x82u os\xc3\xb3b fizycznych w finansowaniu opieki medycznej jest pr\xc3\xb3g rocznych wydatk\xc3\xb3w na leczenie ($6350 dla os\xc3\xb3b \xc5\xbcyj\xc4\x85cych samotnie, $12 700 dla rodzin).\n_START_SECTION_\nPokrycie ubezpieczeniem zdrowotnym\n_START_PARAGRAPH_\nACA spowodowa\xc5\x82a znaczn\xc4\x85 redukcje liczby os\xc3\xb3b nieubezpieczonych w USA, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne organizacje szacuj\xc4\x85 na 20 - 24 miliony (w roku 2016)._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug raportu Congressional Budget Office (CBO) oko\xc5\x82o 12 milion\xc3\xb3w nowych os\xc3\xb3b wykupi\xc5\x82o ubezpieczenie (w tym 10 milion\xc3\xb3w dzi\xc4\x99ki otrzymaniu dotacji) a 11 milion\xc3\xb3w os\xc3\xb3b zakwalifikowa\xc5\x82o si\xc4\x99 do rozszerzonego programu Medicaid. CBO r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82o, \xc5\xbce w roku 2016 by\xc5\x82o oko\xc5\x82o 27 milion\xc3\xb3w ludzi bez ubezpieczenia zdrowotnego oraz szacuje \xc5\xbce poziom 26 - 28 milion\xc3\xb3w zostanie utrzymany do roku 2026, co ma stanowi\xc4\x87 oko\xc5\x82o 10% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (7-8% je\xc5\x9bli nie uwzgl\xc4\x99dni si\xc4\x99 nielegalnych imigrant\xc3\xb3w)._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug raportu Centers for Disease Control and Prevention (CDC) odsetek os\xc3\xb3b nieubezpieczonych spad\xc5\x82 z 16.0% w roku 2010 do 9.1% w roku 2015._NEWLINE_Department of Health and Human Services (HHS) oszacowa\xc5\x82, \xc5\xbce 20 milion\xc3\xb3w doros\xc5\x82ych w wieku 18-64 lata uzyska\xc5\x82o ubezpieczenie dzi\xc4\x99ki ACA (stan na luty 2016). Z czego 17,7 milion\xc3\xb3w wykupi\xc5\x82o nowe ubezpieczenie w latach 2013 - 2016 a  2,3 miliona m\xc5\x82odych doros\xc5\x82ych w wieku 19\xe2\x80\x9325 zosta\xc5\x82o obj\xc4\x99tych ubezpieczeniem rodzic\xc3\xb3w, dzi\xc4\x99ki rozszerzaniu tej mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci dla os\xc3\xb3b w wieku do 26 lat. Podobnie Urban Institute og\xc5\x82osi\xc5\x82 raport w grudniu 2016, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3wi \xc5\xbce oko\xc5\x82o 19,2 milion\xc3\xb3w Amerykan\xc3\xb3w uzyska\xc5\x82o ubezpieczenie zdrowotne mi\xc4\x99dzy 2010 to 2015 rokiem.\n_START_SECTION_\nRozszerzenie programu Medicaid\n_START_PARAGRAPH_\nACA rozszerza federalne finansowanie Medicaid, jak i uprawnia do nabycia pomocy wszystkie osoby osi\xc4\x85gaj\xc4\x85ce doch\xc3\xb3d poni\xc5\xbcej 138% progu ub\xc3\xb3stwa. Niemniej jednak S\xc4\x85d Najwy\xc5\xbcszy Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych w 2012 roku orzek\xc5\x82, \xc5\xbce poszczeg\xc3\xb3lne stany nie musz\xc4\x85 godzi\xc4\x87 si\xc4\x99 na rozszerzenie programu i nie utrac\xc4\x85 wcze\xc5\x9bniej ustalonego poziomu finansowania z rz\xc4\x85du federalnego. 32 stany (w\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85c Washington DC) zaadoptowa\xc5\x82y rozszerzenie programu Medicaid, 19 stan\xc3\xb3w tego nie zrobi\xc5\x82o (stan na grudzie\xc5\x84 2016)._NEWLINE_W raporcie przedstawionym Kongresowi Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych, instytucja nadzoruj\xc4\x85ca Medicaid - Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) oszacowa\xc5\x82a, \xc5\xbce koszt rozszerzenia w roku 2015 dla wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 $6366 na osob\xc4\x99, oko\xc5\x82o 49% powy\xc5\xbcej pierwotnego oszacowania. Ten sam raport m\xc3\xb3wi, \xc5\xbce od 9 do 10 milion\xc3\xb3w ludzi uzyska\xc5\x82o pomoc Medicaid, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie osoby doros\xc5\x82e z niskim dochodem._NEWLINE_Stany, kt\xc3\xb3re odrzuci\xc5\x82y rozszerzenie Medicaid mog\xc4\x85 utrzymywa\xc4\x87 kryterium kwalifikuj\xc4\x85ce do otrzymania pomocy znacznie poni\xc5\xbcej 133% progu ub\xc3\xb3stwa. Wiele z tych stan\xc3\xb3w nie zacz\xc4\x99\xc5\x82o oferowa\xc4\x87 pomocy doros\xc5\x82ym osobom nie posiadaj\xc4\x85cych dzieci. Na przyk\xc5\x82ad w stanie Kansas pe\xc5\x82nosprawni doro\xc5\x9bli bez dzieci nie kwalifikuj\xc4\x85 si\xc4\x99 do programu Medicaid, natomiast pe\xc5\x82nosprawni doro\xc5\x9bli z dzie\xc4\x87mi, kwalifikuj\xc4\x85 si\xc4\x99 je\xc5\x9bli ich zarobki nie przekraczaj\xc4\x85 32% progu ub\xc3\xb3stwa. Kaiser Family Foundation oszacowa\xc5\x82a w pa\xc5\xbadzierniku 2015, \xc5\xbce 3,1 miliona os\xc3\xb3b nie zosta\xc5\x82o obj\xc4\x99tych opiek\xc4\x85 zdrowotn\xc4\x85, poniewa\xc5\xbc niekt\xc3\xb3re stany odrzuci\xc5\x82y rozszerzenie Medicaid. W stanach z rozszerzonym Medicaid odsetek os\xc3\xb3b nieubezpieczonych w wieku 18-64 lata wynosi \xc5\x9brednio 7.3%, w pozosta\xc5\x82ych stanach wska\xc5\xbanik ten wynosi \xc5\x9brednio 14.1%.'