b'\n_START_ARTICLE_\nBartoszyce\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie i lokalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nBartoszyce po\xc5\x82o\xc5\xbcone s\xc4\x85 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wojew\xc3\xb3dztwa warmi\xc5\x84sko-mazurskiego po obu stronach rzeki \xc5\x81yny. Geograficznie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 w mezoregionie R\xc3\xb3wnina S\xc4\x99popolska, kt\xc3\xb3ra jest cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 makroregionu Nizina Staropruska. Ta z kolei wchodzi w sk\xc5\x82ad podprowincji Pobrze\xc5\xbca Wschodnioba\xc5\x82tyckie i prowincji Ni\xc5\xbcu Wschodnioba\xc5\x82tycko-Bia\xc5\x82oruskiego. Bartoszyce le\xc5\xbc\xc4\x85 na r\xc3\xb3wninie, kt\xc3\xb3ra na swych obrze\xc5\xbcach wznosi si\xc4\x99 na wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 80\xe2\x80\x93100 m n.p.m. i obni\xc5\xbca si\xc4\x99 ku \xc5\x9brodkowi do 40\xe2\x80\x9350 m n.p.m._NEWLINE_Miasto po\xc5\x82o\xc5\xbcone jest: 71\xc2\xa0km od Olsztyna, 256\xc2\xa0km od Warszawy, 177\xc2\xa0km od Gda\xc5\x84ska, 17\xc2\xa0km od granicy z Rosj\xc4\x85 i 58\xc2\xa0km od Kaliningradu.\n_START_SECTION_\nGeologia i rze\xc5\xbaba terenu\n_START_PARAGRAPH_\nBartoszyce le\xc5\xbc\xc4\x85 na platformie wschodnioeuropejskiej w regionie obni\xc5\xbcenia nadba\xc5\x82tyckiego (czasami nazywanego te\xc5\xbc synekliz\xc4\x85 peryba\xc5\x82tyck\xc4\x85). Miasto po\xc5\x82o\xc5\xbcone jest w obni\xc5\xbceniu wysoczyzny morenowej p\xc5\x82askiej co powoduje, \xc5\xbce na terenie miasta rze\xc5\xbaba terenu jest raczej p\xc5\x82aska. Natomiast dooko\xc5\x82a Bartoszyc dominuj\xc4\x85 tereny pag\xc3\xb3rkowate z licznymi oczkami wodnymi w miejscowych obni\xc5\xbceniach terenu.\n_START_SECTION_\nGleby\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie miasta znajduje si\xc4\x99 307 ha u\xc5\xbcytk\xc3\xb3w rolnych. Na jego obrze\xc5\xbcach dominuj\xc4\x85 gleby urodzajne, kompleksu pszennego dobrego. Wykszta\xc5\x82cone g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na glinach lekkich, lokalnie zalegaj\xc4\x85cych na glinach \xc5\x9brednich. W p\xc3\xb3\xc5\x82nocnych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach miasta lokalnie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 i\xc5\x82y pylaste. S\xc4\x85 to gleby III i IV klasy gleby bonitacyjnej. W dolinie \xc5\x81yny wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 mady i gleby pochodzenia organicznego. Gleby na terenie ca\xc5\x82ego miasta wykazuj\xc4\x85 naturaln\xc4\x85 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 metali ci\xc4\x99\xc5\xbckich oraz nisk\xc4\x85, naturaln\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 siarki siarczanowej. Na terenie miasta nie rozpoznano \xc5\xbcadnych z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc surowc\xc3\xb3w mineralnych.\n_START_SECTION_\nWarunki klimatyczne\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto znajduje si\xc4\x99 w dzielnicy klimatycznej pomi\xc4\x99dzy dzielnic\xc4\x85 gda\xc5\x84sk\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra jest nieco cieplejsza oraz dzielnic\xc4\x85 mazursk\xc4\x85-ch\xc5\x82odniejsz\xc4\x85. W Bartoszycach \xc5\x9brednia roczna temperatura wynosi 6,9\xc2\xa0\xc2\xb0C. Z kolei okres wegetacyjny trwa oko\xc5\x82o 170\xe2\x80\x93190 dni, podczas kt\xc3\xb3rego \xc5\x9brednia temperatura wynosi 12\xc2\xa0\xc2\xb0C. Wilgotno\xc5\x9b\xc4\x87 wzgl\xc4\x99dna na terenie miasta to 82%. Zachmurzenie \xc5\x9brednie roczne jest jedn\xc4\x85 z ni\xc5\xbcszych warto\xc5\x9bci na terenie wojew\xc3\xb3dztwa i kraju a ca\xc5\x82kowite zachmurzenie wyst\xc4\x99puje tu \xc5\x9brednio przez oko\xc5\x82o 100 dni w roku. \xc5\x9arednie dobowe nas\xc5\x82onecznienie wynosi oko\xc5\x82o 4 godzin na dob\xc4\x99 a sam teren miasta jest nas\xc5\x82oneczniony stosunkowo jednorodnie. Miasto charakteryzuje si\xc4\x99 roczn\xc4\x85 sum\xc4\x85 opad\xc3\xb3w wynosz\xc4\x85c\xc4\x85 \xc5\x9brednio 538\xc2\xa0mm. Liczba dni mro\xc5\xbanych w ci\xc4\x85gu roku wynosi 38\xe2\x80\x9343, z przymrozkami 110\xe2\x80\x93125, a dni z pokryw\xc4\x85 \xc5\x9bnie\xc5\xbcn\xc4\x85 60\xe2\x80\x9365. W rejonie miasta przewa\xc5\xbcaj\xc4\x85 wiatry o kierunku: po\xc5\x82udniowo-zachodnim (18,9% udzia\xc5\x82u w ci\xc4\x85gu roku)i zachodnim (15,2%). Udzia\xc5\x82 wiatr\xc3\xb3w po\xc5\x82udniowo-zachodnich wzrasta szczeg\xc3\xb3lnie w okresie jesienno-zimowym.\n_START_SECTION_\nWody powierzchniowe\n_START_PARAGRAPH_\nTeren Bartoszyc i okolic le\xc5\xbcy nad rzek\xc4\x85 \xc5\x81yn\xc4\x85 i jej dop\xc5\x82ywach. Jest to najwi\xc4\x99ksza rzeka wojew\xc3\xb3dztwa Warmi\xc5\x84sko-Mazurskiego i g\xc5\x82\xc3\xb3wny element sieci hydrograficznej regionu. Ca\xc5\x82y teren zwi\xc4\x85zany z dolin\xc4\x85 \xc5\x81yny, rozporz\xc4\x85dzeniem wojewody, zosta\xc5\x82 uznany za obszar chronionego krajobrazu ochrony wzmo\xc5\xbconej. Dolina ta wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 dynamicznymi zmianami rze\xc5\xbaby terenu, kt\xc3\xb3re prowadz\xc4\x85 do okresowych wezbra\xc5\x84 wody i wylewania si\xc4\x99 rzeki z koryta do wysoko\xc5\x9bci 40 m n.p.m. Najwi\xc4\x99kszym dop\xc5\x82ywem \xc5\x81yny na terenie Bartoszyc jest jej prawobrze\xc5\xbcny dop\xc5\x82yw \xe2\x80\x93 rzeka Suszyca. Jest to rzeka hydrologicznie zwi\xc4\x85zana z pobliskim Jeziorem Kinkajmskim. Na niej zbudowany jest betonowy jaz, kt\xc3\xb3ry pi\xc4\x99trzy wod\xc4\x99 na wysoko\xc5\x9bci 1,4 m w wyniku czego gromadzone jest maksymalnie 66,5 tys. m\xc2\xb3. Woda ta tworzy Jeziorko Miejskie, tzw. Mleczarskie, na kt\xc3\xb3rym usytuowane jest k\xc4\x85pielisko miejskie. Innym zbiornikiem w\xc3\xb3d stoj\xc4\x85cych na terenie miasta jest tzw. Jeziorko Bartbetowskie.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug podzia\xc5\x82u geobotaniczno-regionalnego Bartoszyce le\xc5\xbc\xc4\x85 w Dziale Pomorskim i charakteryzuj\xc4\x85 si\xc4\x99 zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowan\xc4\x85 szat\xc4\x85 ro\xc5\x9blinn\xc4\x85 w miejscach niedost\xc4\x99pnych do wykorzystania dla cz\xc5\x82owieka. Natomiast na terenie miasta ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 przewa\xc5\xbca ro\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzenia antropogenicznego \xe2\x80\x93 wprowadzona przez cz\xc5\x82owieka._NEWLINE_Lasy na terenie miasta zajmuj\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 66 ha. Najwi\xc4\x99kszym kompleksem le\xc5\x9bnym jest las miejski po\xc5\x82o\xc5\xbcony we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci w pobli\xc5\xbcu rzeki \xc5\x81yny. Przewa\xc5\xbca tam drzewostan \xc5\x9bwie\xc5\xbcy mieszany z dominacj\xc4\x85 sosny, d\xc4\x99bu, olchy i brzozy. Wed\xc5\x82ug regionalizacji przyrodniczo-le\xc5\x9bnej bartoszyckie lasy nale\xc5\xbc\xc4\x85 do Krainy Mazursko-Podlaskiej._NEWLINE_Poza lasami na terenie miasta 6,3% (68,9 ha) jego og\xc3\xb3lnej powierzchni zajmuj\xc4\x85 tereny zieleni miejskiej jak parki i ziele\xc5\x84ce. Tereny zielone i lasy znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na zboczach rzeki \xc5\x81yny i Suszycy. Pe\xc5\x82ni\xc4\x85 jednak one funkcje ochrony gleb przed erozj\xc4\x85, wi\xc4\x99c ruch turystyczny na ich terenie jest kanalizowany. \xc5\x81\xc4\x85cznie z powierzchni\xc4\x85 las\xc3\xb3w w granicach administracyjnych Bartoszyc tereny zielone stanowi\xc4\x85 12,3% ca\xc5\x82kowitej powierzchni miasta._NEWLINE_Przy ul. K\xc4\x99trzy\xc5\x84skiej 18 w ogrodzie znajduje si\xc4\x99 jedyny bartoszycki pomnik przyrody, jesion wynios\xc5\x82y o obwodzie 355\xc2\xa0cm i wysoko\xc5\x9bci 30 m. W latach wcze\xc5\x9bniejszych w mie\xc5\x9bcie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inny pomnik przyrody \xe2\x80\x93 d\xc4\x85b szypu\xc5\x82kowy, jednak wskutek uderzenia pioruna zosta\xc5\x82 uszkodzony i ze wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w bezpiecze\xc5\x84stwa \xc5\x9bci\xc4\x99ty._NEWLINE_\xc5\x9awiat zwierz\xc4\x99cy zdominowany jest przez gatunki przystosowane do \xc5\xbcycia w mie\xc5\x9bcie jak ptaki \xc5\x9brodowiska miejskiego i parkowego oraz drobne ssaki. Wyj\xc4\x85tkiem, jest licznie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ca w dolinie rzeki \xc5\x81yny \xe2\x80\x93 populacja bobra.\n_START_SECTION_\nToponimika nazwy miasta\n_START_PARAGRAPH_\nBartoszyce le\xc5\xbc\xc4\x85 na terytorium Barcji, jednej z historycznych krain dawnych Prus zamieszkiwanej, przez plemi\xc4\x99 Bart\xc3\xb3w. Obok rolnictwa, rozwija\xc5\x82o si\xc4\x99 tu r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pszczelarstwo zwane bartnictwem, od staropruskiego s\xc5\x82owa bartis (po polsku bar\xc4\x87), od czego by\xc4\x87 mo\xc5\xbce zaczerpni\xc4\x99to nazw\xc4\x99 krainy. Nast\xc4\x99pnie Krzy\xc5\xbcacy po podboju tych teren\xc3\xb3w wybudowali tu zamek wok\xc3\xb3\xc5\x82 kt\xc3\xb3rego szybko rozros\xc5\x82a si\xc4\x99 osada. Pocz\xc4\x85tkowo nosi\xc5\x82a ona nazw\xc4\x99 Rosenthal \xe2\x80\x93 w wolnym t\xc5\x82umaczeniu \xe2\x80\x9eDolina R\xc3\xb3\xc5\xbc\xe2\x80\x9d. W 1332 wielki mistrz Zakonu Luther z Brunszwiku nada\xc5\x82 miastu w akcie lokacyjnym nazw\xc4\x99 Bartenstein, co mo\xc5\xbcna t\xc5\x82umaczy\xc4\x87 na r\xc3\xb3\xc5\xbcne sposoby \xe2\x80\x93 jako kamie\xc5\x84 lub ska\xc5\x82\xc4\x99 Barcji (Bart\xc3\xb3w), b\xc4\x85d\xc5\xba \xe2\x80\x9etoporowy kamie\xc5\x84\xe2\x80\x9d. Polskie przyswojenia fonetyczne Bartoszyce i Barsztyn pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 dopiero wraz kolonizacj\xc4\x85 mazursk\xc4\x85 Prus w okresie reformacji. Do 1945 r. w oficjalnym i powszechnym u\xc5\xbcyciu by\xc5\x82a jednak nazwa niemiecka. Dzisiejsz\xc4\x85 form\xc4\x99 ustalono oficjalnie po w\xc5\x82\xc4\x85czeniu miasta do Polski._NEWLINE_Alternatywne pochodzenie nazwy miasta stosuje S\xc5\x82ownik geograficzny Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego i innych kraj\xc3\xb3w s\xc5\x82owia\xc5\x84skich z 1880. W ha\xc5\x9ble Bartoszyce podaje, i\xc5\xbc pierwotna nazwa Bartenstein zosta\xc5\x82a nadana miastu na pami\xc4\x85tk\xc4\x99 biskupa Bart\xc5\x82omieja, kt\xc3\xb3ry przyczyni\xc5\x82 si\xc4\x99 do chrystianizacji Prus.\n_START_SECTION_\nPolityka\n_START_PARAGRAPH_\nBartoszyce maj\xc4\x85 status gminy miejskiej. Mieszka\xc5\x84cy miasta wybieraj\xc4\x85 do Rady Miasta, zgodnie z parytetem, 21 radnych. Radni wybieraj\xc4\x85 przewodnicz\xc4\x85cego, oraz co najmniej jednego zast\xc4\x99pc\xc4\x99 rady i pracuj\xc4\x85 w 5 sta\xc5\x82ych komisjach, a uchwa\xc5\x82y podejmuj\xc4\x85 podczas sesji rady, kt\xc3\xb3ra zgodnie z regulaminem spotyka si\xc4\x99 nie rzadziej ni\xc5\xbc raz na kwarta\xc5\x82. Organem wykonawczym w\xc5\x82adz miasta jest burmistrz. Siedziba Urz\xc4\x99du Miasta Bartoszyce mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 przy ul. Bohater\xc3\xb3w Monte Cassino 1._NEWLINE_Dodatkowo Bartoszyce s\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 gminy wiejskiej Bartoszyce oraz powiatu bartoszyckiego._NEWLINE_Mieszka\xc5\x84cy Bartoszyc wybieraj\xc4\x85 parlamentarzyst\xc3\xb3w z okr\xc4\x99gu wyborczego Elbl\xc4\x85g. Aktualnie w Bartoszycach, przy ul. Starzy\xc5\x84skiego 3, znajduje si\xc4\x99 biuro poselskie pos\xc5\x82a PO na Sejm VI kadencji Mirona Sycza. Do Parlamentu Europejskiego bartoszyczanie g\xc5\x82osuj\xc4\x85 z europarlamentarnego okr\xc4\x99gu wyborczego numer 3 \xe2\x80\x93 Olsztyn._NEWLINE_Miasto nale\xc5\xbcy do Euroregionu Ba\xc5\x82tyk i jest aktywnym cz\xc5\x82onkiem Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Ba\xc5\x82tyk. Dodatkowo Bartoszyce nale\xc5\xbc\xc4\x85 i s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 Stowarzyszenia Samorz\xc4\x85d\xc3\xb3w Przygranicznych Euroregionu \xc5\x81yna-\xc5\x81awa zrzeszaj\xc4\x85cego spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci lokalne powiat\xc3\xb3w wojew\xc3\xb3dztwa warmi\xc5\x84sko-mazurskiego i rejon\xc3\xb3w obwodu kaliningradzkiego.\n_START_SECTION_\nUk\xc5\x82ad urbanistyczny\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto Bartoszyce jest jednym z historycznych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w miejskich wojew\xc3\xb3dztwa warmi\xc5\x84sko-mazurskiego i zosta\xc5\x82o za\xc5\x82o\xc5\xbcone podczas pierwszej fali osadnictwa na tych ziemiach. Prawa miejskie pierwotnie uzyska\xc5\x82y w 1326 a ponownie w 1332. Zosta\xc5\x82y one nadane organizmowi protomiejskiemu, gdy ten w oko\xc5\x82o 90 lat od za\xc5\x82o\xc5\xbcenia, w spos\xc3\xb3b \xc5\xbcywio\xc5\x82owy rozwin\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 do rozmiar\xc3\xb3w organizmu miejskiego z tzw. liszki. Bartoszyce w \xc5\x9bredniowieczu uwa\xc5\xbcane by\xc5\x82y za miasto nieco wi\xc4\x99ksze, st\xc4\x85d osadnictwo poza mury miejskie przenios\xc5\x82o si\xc4\x99 szybciej ni\xc5\xbc w innych miastach regionu. Uk\xc5\x82ad urbanistyczny, pomimo wielu zniszcze\xc5\x84 prezentuje obraz urbanistyki z pocz\xc4\x85tku XIX z zachowanymi licznymi elementami starszymi. Ca\xc5\x82y zesp\xc3\xb3\xc5\x82 urbanistyczny Starego Miasta Bartoszyce podlega ochronie konserwatora zabytk\xc3\xb3w, jednak niekt\xc3\xb3re jego elementy jak Brama Lidzbarska czy mieszcza\xc5\x84skie kamienice uznane s\xc4\x85 za elementy warto\xc5\x9bciowe i obj\xc4\x99te s\xc4\x85 tak\xc5\xbce indywidualn\xc4\x85 ochron\xc4\x85._NEWLINE_Ostatnie badania archeologiczne pokazuj\xc4\x85, i\xc5\xbc tak\xc5\xbce teren poza Starym Miastem jest zabytkowy. Odkryto tu m.in. jedyny w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Prus relikt barbakanu._NEWLINE_Uk\xc5\x82ad urbanistyczny Bartoszyc jest typowy dla tego typu miast w regionie z centralnie po\xc5\x82o\xc5\xbconym prostok\xc4\x85tnym rynkiem. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym dominantem panoramy miasta jest ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 parafialny. Miasto cechuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc regularn\xc4\x85 sieci\xc4\x85 ulic, kt\xc3\xb3re historycznie by\xc5\x82y otoczone murami miejskimi. Perspektyw\xc4\x99 widokow\xc4\x85 Bartoszyc niegdy\xc5\x9b dope\xc5\x82nia\xc5\x82a sylwetka zamku krzy\xc5\xbcackiego \xe2\x80\x93 dzi\xc5\x9b ju\xc5\xbc nieistniej\xc4\x85cego._NEWLINE_W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych czasach na wygl\xc4\x85d miasta wp\xc5\x82yw mia\xc5\x82o wiele czynnik\xc3\xb3w takich jak budowa sieci kolejowej wraz z infrastruktur\xc4\x85 techniczn\xc4\x85 i nap\xc5\x82yw przemys\xc5\x82u oraz znaczna rozbudowa garnizonu wojskowego. Pomimo zniszcze\xc5\x84 i destrukcji historycznej zabudowy miasta wywo\xc5\x82anej II wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 w mie\xc5\x9bcie zachowa\xc5\x82a si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 historycznej zabudowy.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto ma kilka instytucji kulturalnych. Najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 z nich jest Bartoszycki Dom Kultury, kt\xc3\xb3ry zaspokaja aktualne potrzeby i inicjatywy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w oraz \xc5\x9brodowisk kulturalnych. Dysponuje bardzo zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowan\xc4\x85 ofert\xc4\x85 zaj\xc4\x99\xc4\x87 oraz licznymi ko\xc5\x82ami i grupami zainteresowa\xc5\x84. Przy BDK-u dzia\xc5\x82a Grupa Literacka Barcja \xe2\x80\x93 najstarsza grupa literacka w Polsce. Poza bie\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85, instytucja ta jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnym animatorem wydarze\xc5\x84 kulturalnych w mie\xc5\x9bcie._NEWLINE_M\xc5\x82odzie\xc5\xbcowy Dom Kultury prowadzi liczne zaj\xc4\x99cia skierowane do dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy Bartoszyc. W jego ramach dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 sekcje sportowe, j\xc4\x99zykowe, muzyczno-wokalne, taneczne oraz grupy plastyczne i artystyczne._NEWLINE_W Bartoszycach dzia\xc5\x82a kilka bibliotek, z kt\xc3\xb3rych najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 i najwa\xc5\xbcniejsz\xc4\x85 jest Miejska Biblioteka Publiczna w Bartoszycach przy ulicy Gen. J.Bema. Jej g\xc5\x82\xc3\xb3wnym zadaniem jest zaspokajanie potrzeb czytelniczych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w oraz upowszechnianie wiedzy i kultury regionu. Stale powi\xc4\x99kszaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 ksi\xc4\x99gozbi\xc3\xb3r wypo\xc5\xbcyczalni zawiera 97 995 wolumin\xc3\xb3w, 1250 czasopism oraz 1185 dokument\xc3\xb3w elektronicznych i audiowizualnych. Biblioteka gromadzi tak\xc5\xbce bibliografi\xc4\x99 regionaln\xc4\x85 Warmii i Mazur z lokalnych gazet i czasopism. Poza oddzia\xc5\x82em g\xc5\x82\xc3\xb3wnym posiada dodatkowo 2 filie oraz oddzia\xc5\x82 dla dzieci i m\xc5\x82odzie\xc5\xbcy._NEWLINE_Inne biblioteki w mie\xc5\x9bcie to: Warmi\xc5\x84sko-Mazurska Biblioteka Pedagogiczna w Elbl\xc4\x85gu, Filia w Bartoszycach oraz Biblioteka Klubu Garnizonowego._NEWLINE_W Bartoszycach maj\xc4\x85 swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 liczne zespo\xc5\x82y i grupy artystyczne, jak: Grupa Literacka Barcja, Teatr Taneczny Ognia Salamandra, Warmi\xc5\x84skie Towarzystwo Fotograficzne, Kapela Podw\xc3\xb3rkowa Barty._NEWLINE_Imprezy i konkursy organizowane w Bartoszycach o zasi\xc4\x99gu ponadlokalnym to m.in.: Dni Bartoszyc (Mi\xc4\x99dzynarodowe Dni Regionu Bartoszyce z licznymi koncertami i wydarzeniami kulturalnymi), Wojew\xc3\xb3dzki Przegl\xc4\x85d Teatr\xc3\xb3w M\xc5\x82odzie\xc5\xbcowych Bakcyl, Kaziuki-Wilniuki, koncert \xc5\xbbegnaj Lato na Rock czy Og\xc3\xb3lnopolski Przegl\xc4\x85d Piosenki Religijnej Exultate Deo._NEWLINE_W mie\xc5\x9bcie pr\xc4\x99\xc5\xbcnie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mniejszo\xc5\x9bci narodowe, kt\xc3\xb3re organizuj\xc4\x85 liczne imprezy kulturowe i festiwale. Mniejszo\xc5\x9b\xc4\x87 ukrai\xc5\x84ska jest skupiona wok\xc3\xb3\xc5\x82 bartoszyckiego Ko\xc5\x82a Zwi\xc4\x85zku Ukrai\xc5\x84c\xc3\xb3w w Polsce oraz Stowarzyszenie Absolwent\xc3\xb3w, Sympatyk\xc3\xb3w, Przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82 Szko\xc5\x82y Zespo\xc5\x82u Szk\xc3\xb3\xc5\x82 z Ukrai\xc5\x84skim J\xc4\x99zykiem Nauczania Ka\xc5\x82yna, natomiast mniejszo\xc5\x9b\xc4\x87 niemiecka w Towarzystwie Spo\xc5\x82eczno-Kulturalnym Mniejszo\xc5\x9bci Niemieckiej Bartoszyc i okolic.\n_START_SECTION_\nMedia\n_START_PARAGRAPH_\nW Bartoszycach od 1997 ukazuje si\xc4\x99 lokalny tygodnik \xe2\x80\x9eGoniec Bartoszycki\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry obecnie jest dodatkiem do Gazety Olszty\xc5\x84skiej i ma profil informacyjny. Wydawane s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc: bezp\xc5\x82atny miesi\xc4\x99cznik gospodarczo-reklamowy \xe2\x80\x9eTwoja Inicjatywa\xe2\x80\x9d oraz kwartalnie Bartoszycki Biuletyn Informacyjny \xe2\x80\x9eMoje Bartoszyce\xe2\x80\x9d wydawany przez Wydzia\xc5\x82 Promocji i Rozwoju Lokalnego. Dodatkowo miasto opisywane jest w Gazecie Olszty\xc5\x84skiej i codziennym dodatku regionalnym do Gazety Wyborczej \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eGazecie Warmii i Mazur\xe2\x80\x9d. W Niemczech natomiast, w formie elektronicznej, od 2007 roku, wydawana jest 3 razy do roku gazeta \xe2\x80\x9eUnser Bartenstein\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 redaguj\xc4\x85 byli mieszka\xc5\x84cy miasta._NEWLINE_W Bartoszycach dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 dwie sieci telewizji kablowej. Starsz\xc4\x85 jest nadaj\xc4\x85ca od 1990 Telewizja Kablowa \xe2\x80\x9eBart-Sat\xe2\x80\x9d. Prowadzi ona program lokalny rejestruj\xc4\x85cy wydarzenia z \xc5\xbcycia miasta oraz relacjonuje liczne imprezy kulturalne. Drugim operatorem telewizji kablowej jest lokalny oddzia\xc5\x82 sieci kablowej Vectra._NEWLINE_Lokalnym radiem by\xc5\x82o nadaj\xc4\x85ce od 24 pa\xc5\xbadziernika 2013r. Radio Eska Bartoszyce 90,9\xc2\xa0MHz.(wcze\xc5\x9bniej Radio Bartoszyce). Zaprzesta\xc5\x82o ono dzia\xc5\x82ania w 2017 roku.\n_START_SECTION_\nReligia przed 1945\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo na terenie Prus nieudan\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 misyjn\xc4\x85 prowadzi\xc5\x82 \xc5\x9awi\xc4\x99ty Wojciech, a w XIII wieku cystersi z klasztoru w \xc5\x81eknie w Wielkopolsce._NEWLINE_Po kolejnych nieudanych pr\xc3\xb3bach, ewangelizacji tych teren\xc3\xb3w podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 Zakon Krzy\xc5\xbcacki. Pod jego rz\xc4\x85dami Bartoszyce sta\xc5\x82y si\xc4\x99 katolickim miastem i tak przetrwa\xc5\x82y do okresu Reformacji. W efekcie sekularyzacji Pa\xc5\x84stwa Krzy\xc5\xbcackiego w 1525 w miejsce katolickiej parafii w Bartoszycach powsta\xc5\x82a parafia ewangelicka. Nast\xc4\x99pnie w 1562 wydano zarz\xc4\x85dzenie o przeprowadzaniu kaza\xc5\x84 w j\xc4\x99zyku niemieckim za po\xc5\x9brednictwem t\xc5\x82umacza, a co drug\xc4\x85 niedziel\xc4\x99 w j\xc4\x99zyku polskim. Z nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw odprawianych w j\xc4\x99zyku polskim zrezygnowa\xc5\x82 dopiero pastor J. Siegelmann, kt\xc3\xb3ry osiad\xc5\x82 w Bartoszycach w 1872. Przez wieki katolicy a\xc5\xbc do 1945 stanowi\xc4\x85 jedynie kilka procent spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci miasta. Wed\xc5\x82ug dost\xc4\x99pnych danych z 1890 na 6442 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w jedynie 265 by\xc5\x82o katolikami, 65 \xc5\xbbydami a reszta ewangelikami._NEWLINE_A\xc5\xbc do ko\xc5\x84ca XIX ta niewielka spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 katolicka nie dysponowa\xc5\x82a nawet w\xc5\x82asnym ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em, a pierwsz\xc4\x85, od czas\xc3\xb3w zakazu, msz\xc4\x99 katolick\xc4\x85 w mie\xc5\x9bcie odprawi\xc5\x82 w 1872, doje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cy z K\xc4\x99trzyna ks. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Lehmann. Jednak bartoszyccy wierni dzi\xc4\x99ki pomocy i staraniom kurii biskupiej we Fromborku oraz Zwi\xc4\x85zku \xc5\x9bw. Wojciecha (Adalbertusverein), a nast\xc4\x99pnie \xc5\x9bw. Bonifacego i \xc5\x9bw. Wojciecha (Bonifatius-Adalbertusverein) doprowadzili do powstania nowej parafii. By\xc5\x82a to jedna z pierwszych, poza Warmi\xc4\x85, katolickich parafii w Prusach Wschodnich. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pieni\xc4\x99dzy na wykup ziemi pod ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pochodzi\xc5\x82a od wiernych z Nadrenii, oraz sk\xc5\x82adek z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w diecezji warmi\xc5\x84skiej. Grunt wykupiono ju\xc5\xbc w 1880 a sam ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 uko\xc5\x84czono w 1883, a jako patrona nadano \xc5\x9bw. Brunona. Jego konsekracji, 10 wrze\xc5\x9bnia 1889, dokona\xc5\x82 ks.b.p. Andrzej Thiel._NEWLINE_Drug\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x85 wzniesion\xc4\x85 w ko\xc5\x84cu XIX w. w mie\xc5\x9bcie by\xc5\x82 zb\xc3\xb3r baptyst\xc3\xb3w. Pierwszy chrzest odby\xc5\x82 si\xc4\x99 tam 7 czerwca 1896 r. Zb\xc3\xb3r zajmowa\xc5\x82 budynek, w kt\xc3\xb3rym dzisiaj mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 Bartoszycki Dom Kultury._NEWLINE_W Bartoszycach dzia\xc5\x82a\xc5\x82a tak\xc5\xbce spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcydowska, kt\xc3\xb3ra wed\xc5\x82ug dost\xc4\x99pnych danych pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie w latach 1737\xe2\x80\x931753. W 1890 ich liczebno\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi\xc5\x82a 65, w 1921 utrzymywa\xc5\x82a si\xc4\x99 na poziomie 61, natomiast w ko\xc5\x84cu lat 30. gwa\xc5\x82townie zmala\xc5\x82a. Przy ul. Bema, funkcjonowa\xc5\x82 za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1820 cmentarz \xc5\xbcydowski o powierzchni 0,15 h. Ostatni pogrzeb mia\xc5\x82 na nim miejsce w 1939._NEWLINE_W 1912 parafia ewangelicka w mie\xc5\x9bcie liczy\xc5\x82a 8000 wiernych, a ostatnie dane sprzed wojny z 1939 m\xc3\xb3wi\xc4\x85 ju\xc5\xbc o 11 268 mieszka\xc5\x84cach miasta, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych jest 10 030 protestant\xc3\xb3w (517 baptyst\xc3\xb3w), 838 katolik\xc3\xb3w, 159 innych chrze\xc5\x9bcijan i 11 \xc5\xbbyd\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nReligia po 1945\n_START_PARAGRAPH_\nW 1945 r. Bartoszyce znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 po polskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci podzielonych Prus Wschodnich. Od tej pory struktura ludno\xc5\x9bci zar\xc3\xb3wno pod wzgl\xc4\x99dem narodowo\xc5\x9bciowym, jak i religijnym odmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 diametralnie. Rdzenni Niemcy, z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych powod\xc3\xb3w, zacz\xc4\x99li masowo opuszcza\xc4\x87 te tereny. Pozosta\xc5\x82ych sukcesywnie wysiedlano, b\xc4\x85d\xc5\xba si\xc5\x82\xc4\x85 weryfikowano i nadawano obywatelstwo polskie. W efekcie w mie\xc5\x9bcie pozosta\xc5\x82a tylko niewielka cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przedwojennej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci Bartoszyc. Wraz z odp\xc5\x82ywem rdzennej ewangelickiej ludno\xc5\x9bci, do miasta przybywa\xc5\x82o wielu nowych osadnik\xc3\xb3w z Polski centralnej oraz Wile\xc5\x84szczyzny, w kt\xc3\xb3rych silnie zakorzeniona by\xc5\x82a tradycja katolicka._NEWLINE_Liczba katolik\xc3\xb3w szybko ros\xc5\x82a i ju\xc5\xbc w 1946 r. zacz\xc4\x99li korzysta\xc4\x87 z wcze\xc5\x9bniej s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cego ewangelikom ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw.Jan Chrzciciela. Nieco p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, bo w 1959 odbudowano i zaadoptowano inny protestancki ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xe2\x80\x93 \xc5\x9bw. Jana Ewangelisty. A\xc5\xbc do lat 70. wszystkie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y w mie\xc5\x9bcie podlega\xc5\x82y parafii \xc5\x9bw. Brunona, lecz w 1973 i 1974 dokonano podzia\xc5\x82u i od\xc5\x82\xc4\x85czono kolejno parafie \xc5\x9bw. Jana Chrzciciela i \xc5\x9bw. Jana Ewangelisty i Matki Boskiej Cz\xc4\x99stochowskiej. Ostatniego podzia\xc5\x82u dekanatu Bartoszyce na terenie miasta dokonano w 1990 r. przez powo\xc5\x82anie parafii \xc5\x9bw. Brata Alberta na nowo powsta\xc5\x82ym i stale rozrastaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 osiedlu._NEWLINE_W 1947 w ramach Akcji Wis\xc5\x82a teren Bartoszyc i okolic uznano za teren osiedle\xc5\x84czy i przesiedlono tu wielu ukrai\xc5\x84skich grekokatolik\xc3\xb3w. Do ko\xc5\x84ca lat 70. odmawiano im prawa czczenia w\xc5\x82asnej religii. Ta kilkusetosobowa spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87 bardzo d\xc5\x82ugo nie posiada\xc5\x82a na terenie miasta w\xc5\x82asnej \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni i korzysta\xc5\x82a potajemnie z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Brunona. Ich nap\xc5\x82yw do miasta z okolic znacznie zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82 si\xc4\x99 wraz z budow\xc4\x85 nowych osiedli w latach 80. W 1982 biskup Jan Ob\xc5\x82\xc4\x85k na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 wiernych obrz\xc4\x85dku greckokatolickiego wyda\xc5\x82 oficjalny dekret o zgodzie na sprawowanie kultu w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9bw. Brunona, a patronem parafii obrano \xc5\x9bw. Andrzeja Aposto\xc5\x82a. Po kilkunastu latach i negocjacjach z burmistrzem miasta Bartoszyce w 1996 za pieni\xc4\x85dze pochodz\xc4\x85ce ze sk\xc5\x82adek od parafian zakupiono stary budynek stra\xc5\xbcy po\xc5\xbcarnej. Po przeprowadzeniu remontu i pracach adaptacyjnych 27 czerwca 1998 roku odby\xc5\x82a si\xc4\x99 pierwsza msza w nowo powsta\xc5\x82ej cerkwi.\n_START_SECTION_\nSport i rekreacja\n_START_PARAGRAPH_\nW Bartoszycach sw\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 ma klub pi\xc5\x82karski Victoria Bartoszyce (Miejski Klub Sportowy Victoria Bartoszyce), za\xc5\x82o\xc5\xbcony w 1952. Klub aktualnie wyst\xc4\x99puje w klasie okr\xc4\x99gowej, w I grupie warmi\xc5\x84sko-mazurskiej. W sezonie 1967/1968 Victoria wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a w III grupie \xc3\xb3wczesnej III ligi polskiej. Swoje mecze rozgrywa na Stadionie Miejskim im. Kazimierza G\xc3\xb3rskiego przy ul.Sportowej w Bartoszycach. Stadion ma pojemno\xc5\x9b\xc4\x87 2500 miejsc siedz\xc4\x85cych i wymiary 105m x 67m. Jest te\xc5\xbc popularn\xc4\x85 baz\xc4\x85 treningow\xc4\x85 i przygotowawcz\xc4\x85 dla innych dru\xc5\xbcyn._NEWLINE_W 2009 powo\xc5\x82ano do \xc5\xbcycia Bartoszycki O\xc5\x9brodek Sportu i Rekreacji jako jednostk\xc4\x99 organizacyjn\xc4\x85 Gminy Miejskiej Bartoszyce, kt\xc3\xb3ra opiekuje si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 miejskich obiekt\xc3\xb3w sportowo-rekreacyjnych. Nale\xc5\xbcy do nich wspomniany Stadion Miejski, boiska treningowo-rekreacyjne Wembley przy ul. Korczaka oraz funkcjonuj\xc4\x85cy sezonowo, w okresie letnim, odkryty basen k\xc4\x85pielowy przy ul. Limanowskiego 18. Przy basenie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 boiska do siatk\xc3\xb3wki pla\xc5\xbcowej oraz koszyk\xc3\xb3wki. Ponadto BOSiR opiekuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc k\xc4\x85pieliskiem miejskim wraz z molo i infrastruktur\xc4\x85 sportowo-techniczn\xc4\x85 nad jeziorkiem miejskim tzw. Mleczarskim. W mie\xc5\x9bcie funkcjonuje tak\xc5\xbce kryty basen p\xc5\x82ywacki w Centrum Rekreacyjnym Hotelu Bartis._NEWLINE_W 2009 na terenie jednego z park\xc3\xb3w w centrum Bartoszyc wybudowano tor do wyczynowej jazdy na rowerze. Ponadto od 2007 na G\xc3\xb3rze Zamkowej corocznie odbywa si\xc4\x99 Og\xc3\xb3lnopolski Wy\xc5\x9bcig Kolarski MTB o Puchar Burmistrza Miasta Bartoszyce. W mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 tak\xc5\xbce kilka klub\xc3\xb3w kolarstwa g\xc3\xb3rskiego: MTB Peletonik, UKS Przyja\xc5\xba\xc5\x84, Rant. W ostatnim czasie Bartoszyce zyska\xc5\x82y tak\xc5\xbce kilkukilometrow\xc4\x85, oznakowan\xc4\x85 i wydzielon\xc4\x85 z chodnika drog\xc4\x99 rowerow\xc4\x85 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc ul. Bema. Ponadto przez miasto b\xc4\x99dzie przebiega\xc4\x87 szlak Mi\xc4\x99dzynarodowej Trasy Rowerowej. B\xc4\x99dzie to najd\xc5\x82u\xc5\xbcsza, biegn\xc4\x85ca przez 5 wojew\xc3\xb3dztw, polska droga rowerowa budowana w ramach dzia\xc5\x82ania V.2. Trasy Rowerowe Programu Operacyjnego Rozw\xc3\xb3j Polski Wschodniej._NEWLINE_W mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a Stowarzyszenie \xe2\x80\x9eO\xc5\xbcywi\xc4\x87 \xc5\x81yn\xc4\x99\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3re aktywnie wspiera dzia\xc5\x82ania maj\xc4\x85ce na celu rozw\xc3\xb3j w celach rekreacyjnych rzeki \xc5\x81yny i jej okolic. Jego cz\xc5\x82onkowie organizuj\xc4\x85 zawody kajakowe, zawody sp\xc5\x82yw na byle czym, coroczny Sp\xc5\x82yw Kajakowy im. Jana Paw\xc5\x82a II, buduj\xc4\x85 stanice kajakowe (m.in. przy ul. Prusa) oraz lobbuj\xc4\x85 na rzecz trakt\xc3\xb3w rowerowych i spacerowych wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki._NEWLINE_W podbartoszyckim Falczewie znajduje si\xc4\x99 tor motocrossowy, na kt\xc3\xb3rym corocznie, w kilku klasach, odbywa si\xc4\x99 jedna z rund Pucharu Polski. Wydarzenie to jest organizowane przez lokalny Klub Motocyklowy Wira\xc5\xbc._NEWLINE_Ponadto obiektami sportowymi miasta s\xc4\x85: lasek miejski TPD i Park Elizabeth wraz z licznymi traktami spacerowymi oraz obiekty sportowo-rekreacyjne i sale sportowe przy szko\xc5\x82ach._NEWLINE_Na sportowej arenie Bartoszyc dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kluby sztuk walki, kt\xc3\xb3re zrzeszaj\xc4\x85 wielu adept\xc3\xb3w karate kyokushin, taekwon-do i kickboxingu. Zawodnicy tych klub\xc3\xb3w osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 sukcesy na arenach krajowych i europejskich. Najwa\xc5\xbcniejsze sukcesy to medale Pucharu Europy w Taekwon-do, Otwartych Mistrzostw Austrii w Karate Kyokushin, Otwartych Mistrzostw S\xc5\x82owacji w Taekwon-do oraz medale Mistrzostw Polski Senior\xc3\xb3w i Junior\xc3\xb3w w taekwon-do i karate kyokushin._NEWLINE_Poza wspomnianymi klubami w Bartoszycach istnieje jeszcze kilka innych klub\xc3\xb3w sportowych, jak np. uczniowskie kluby sportowe Jedynka i Olimp, PPTK Klub \xc5\xbbeglarski Bartek, Klub Szachowy Budowlani, Bartoszyckie Stowarzyszenie Bryd\xc5\xbca Sportowego, Bartoszycka Szko\xc5\x82a Taekwon-do, Akademia Ruchu, Warmi\xc5\x84sko-Mazurskie Towarzystwo Ringo czy Klub Sportowy Kyokushin\n_START_SECTION_\nGospodarka\n_START_PARAGRAPH_\nPo przemianach w 1989 i kryzysie w handlu z republikami by\xc5\x82ego Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego zamkni\xc4\x99te zosta\xc5\x82o kolejowe przej\xc5\x9bcie graniczne w pobliskim G\xc5\x82omnie. Dzisiaj rozw\xc3\xb3j gospodarczy miasta zwi\xc4\x85zany jest z po\xc5\x82o\xc5\xbceniem blisko przej\xc5\x9bcia granicznego w Bezledach i drogi krajowej nr 51 oraz dobrze rozwini\xc4\x99tym zapleczem turystycznym. Na terenie miasta znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc filia Warmi\xc5\x84sko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Od paru lat Bartoszyce uzyskuj\xc4\x85 tytu\xc5\x82 Gminy Fair Play, kt\xc3\xb3ry jest przyznawany gminom za wysok\xc4\x85 jako\xc5\x9b\xc4\x87 obs\xc5\x82ugi inwestycji._NEWLINE_Liczba podmiot\xc3\xb3w gospodarki narodowej w Bartoszycach prowadz\xc4\x85cych dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 gospodarcz\xc4\x85 wynosi 1831 z czego 1454 nale\xc5\xbcy do os\xc3\xb3b fizycznych a 63 do sfery publicznej._NEWLINE_Najwi\xc4\x99kszymi zak\xc5\x82adami produkcyjnymi w mie\xc5\x9bcie s\xc4\x85 przedsi\xc4\x99biorstwa z bran\xc5\xbcy meblowej, drzewiarskiej i odzie\xc5\xbcowej. Nale\xc5\xbc\xc4\x85 do nich: MM International (produkcja mebli), Mazur-Look International (produkcja mebli), Przedsi\xc4\x99biorstwo Produkcyjne Infinity Group (produkcja odzie\xc5\xbcy), Stalmot (produkcja oku\xc4\x87 meblowych), Przedsi\xc4\x99biorstwo Produkcyjno-Handlowe Morena (produkcja odzie\xc5\xbcy).\n_START_SECTION_\nBezpiecze\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto Bartoszyce posiada nowoczesne i dobrze wyposa\xc5\xbcone bazy s\xc5\x82u\xc5\xbcb odpowiedzialnych za bezpiecze\xc5\x84stwo na terenie miasta i okolic. Jednostk\xc4\x85 odpowiedzialn\xc4\x85 za zarz\xc4\x85dzanie kryzysowe na terenie miasta jest Inspektorat Obrony Cywilnej i Zarz\xc4\x85dzania Kryzysowego Urz\xc4\x99du Miasta w Bartoszycach, kt\xc3\xb3ry skupia wszystkie s\xc5\x82u\xc5\xbcby odpowiedzialne za bezpiecze\xc5\x84stwo oraz jednostki samorz\xc4\x85du lokalnego. Inspektorat prowadzi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Miejski Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Reagowania, kt\xc3\xb3rego zadaniem jest zbieranie i rejestrowanie informacji o specjalnych zdarzeniach na terenie miasta. Jako jednostka dy\xc5\xbcurna Miejskiego Zespo\xc5\x82u Reagowania, dzia\xc5\x82a ca\xc5\x82odobowo, Powiatowe Centrum Dyspozycyjno-Alarmowe przy Jednostce ratowniczo Ga\xc5\x9bniczej Pa\xc5\x84stwowej Stra\xc5\xbcy Po\xc5\xbcarnej, kt\xc3\xb3re koordynuje dzia\xc5\x82ania ratownicze._NEWLINE_W zakresie ochrony przeciwpo\xc5\xbcarowej, kl\xc4\x99sk \xc5\xbcywio\xc5\x82owych oraz innych miejscowych zagro\xc5\xbce\xc5\x84 w mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a Jednostka Ratowniczo-Ga\xc5\x9bnicza przy Komendzie Powiatowej Pa\xc5\x84stwowej Stra\xc5\xbcy Po\xc5\xbcarnej._NEWLINE_W Bartoszycach mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Komenda Powiatowa Policji obejmuj\xc4\x85ca swoim zasi\xc4\x99giem teren ca\xc5\x82ego powiatu. Stan etatowy KPP Bartoszyce wynosi 126 policjant\xc3\xb3w i policjantek, kt\xc3\xb3rzy dysponuj\xc4\x85 prawie 30 pojazdami. Teren miasta zosta\xc5\x82 dodatkowo podzielony pomi\xc4\x99dzy 5 dzielnicowych. Bartoszyce posiadaj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Stra\xc5\xbc Miejsk\xc4\x85._NEWLINE_Ca\xc5\x82y teren zar\xc3\xb3wno miasta, jak i gminy Bartoszyce znajduje si\xc4\x99 w strefie nadgranicznej w zwi\xc4\x85zku z czym Stra\xc5\xbc Graniczna RP dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpiecze\xc5\x84stwa. W Bartoszycach znajduje si\xc4\x99 stra\xc5\xbcnica Warmi\xc5\x84sko-Mazurskiego Oddzia\xc5\x82u Stra\xc5\xbcy Granicznej._NEWLINE_Bartoszyce posiadaj\xc4\x85 S\xc4\x85d Rejonowy przy ul. Warszawskiej 3, kt\xc3\xb3ry obs\xc5\x82uguje miasta i gminy powiatu bartoszyckiego we w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych sprawach dla 5 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych wydzia\xc5\x82\xc3\xb3w s\xc4\x85du._NEWLINE_W mie\xc5\x9bcie znajduje si\xc4\x99 jednostka organizacyjna S\xc5\x82u\xc5\xbcby Wi\xc4\x99ziennej \xe2\x80\x93 Areszt \xc5\x9aledczy Bartoszyce, kt\xc3\xb3ry podlega Okr\xc4\x99gowemu Inspektoratowi S\xc5\x82u\xc5\xbcby Wi\xc4\x99ziennej w Olsztynie. Jest to jednostka dla tymczasowo aresztowanych m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn pozostaj\xc4\x85cych do dyspozycji Prokuratur i S\xc4\x85d\xc3\xb3w Rejonowych w Bartoszycach, K\xc4\x99trzynie i Lidzbarku Warmi\xc5\x84skim. Areszt posiada r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oddzia\xc5\x82 zak\xc5\x82adu karnego dla recydywist\xc3\xb3w penitencjarnych. Nominalna pojemno\xc5\x9b\xc4\x87 jednostki wynosi 141 miejsc.\n_START_SECTION_\nOpieka zdrowotna\n_START_PARAGRAPH_\nW mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a Szpital Powiatowy im. Jana Paw\xc5\x82a II, kt\xc3\xb3ry zapewnia opiek\xc4\x99 lekarsk\xc4\x85 na kilkunastu oddzia\xc5\x82ach. Jednym z nich jest Oddzia\xc5\x82 Chirurgii Og\xc3\xb3lnej i Miniinwazyjnej, kt\xc3\xb3ry corocznie organizuje Mi\xc4\x99dzynarodowe Bartoszyckie Dni Wideochirurgii podczas kt\xc3\xb3rych prowadzi szkolenia z wideochirurgii._NEWLINE_W szpitalu znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Oddzia\xc5\x82 Ratunkowy, kt\xc3\xb3ry zapewnia ratownictwo medyczne na terenie miasta i powiatu. Wyposa\xc5\xbcony jest w jedn\xc4\x85 karetk\xc4\x99 reanimacyjn\xc4\x85 R oraz trzy zespo\xc5\x82y wypadkowe W._NEWLINE_Poza szpitalem w Bartoszycach funkcjonuje kilkana\xc5\x9bcie aptek oraz wiele innych, zar\xc3\xb3wno publicznych, jak i prywatnych, zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w opieki zdrowotnej, przychodni i gabinet\xc3\xb3w lekarskich realizuj\xc4\x85cych zadania podstawowej opieki zdrowotnej._NEWLINE_W mie\xc5\x9bcie dzia\xc5\x82a Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna, kt\xc3\xb3ra czuwa nad zdrowiem publicznym, zagro\xc5\xbceniami epidemiologicznymi i przeprowadza diagnozy laboratoryjne. Stacja jest jednostk\xc4\x85 realizuj\xc4\x85c\xc4\x85 zadania Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bartoszycach._NEWLINE_S\xc5\x82u\xc5\xbcby weterynaryjne na terenie miasta reprezentuje Powiatowy Inspektorat Weterynarii z siedzib\xc4\x85 w Bartoszycach oraz lecznicami zwierz\xc4\x85t na terenie miasta.\n_START_SECTION_\nPomoc spo\xc5\x82eczna\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 realizuj\xc4\x85c\xc4\x85 zadania z zakresu pomocy spo\xc5\x82ecznej na terenie miasta jest Miejski O\xc5\x9brodek Pomocy Spo\xc5\x82ecznej w Bartoszycach przy ulicy Pieni\xc4\x99\xc5\xbcnego. Ta powsta\xc5\x82a w 1990 roku jednostka realizuje zadania pomocy spo\xc5\x82ecznej na rzecz najbardziej potrzebuj\xc4\x85cych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. W ramach o\xc5\x9brodka dzia\xc5\x82a, dysponuj\xc4\x85cy 50 miejscami, Dom Dziennego Pobytu oraz \xc5\x9arodowiskowy Dom Samopomocy, kt\xc3\xb3ry jest dziennym o\xc5\x9brodkiem wsparcia dla os\xc3\xb3b niepe\xc5\x82nosprawnych intelektualnie. MOPS w Bartoszycach jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc realizatorem, funkcjonuj\xc4\x85cego od 1994 r., programu Miejskiego Centrum Organizacji Pozarz\xc4\x85dowych Pomocy Spo\xc5\x82ecznej, kt\xc3\xb3ry skupia i integruje sektor organizacji pozarz\xc4\x85dowych dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w zakresie pomocy spo\xc5\x82ecznej na terenie miasta._NEWLINE_Inn\xc4\x85 jednostk\xc4\x85 na polu pomocy spo\xc5\x82ecznej w Bartoszycach jest Dom Pomocy Spo\xc5\x82ecznej przy ulicy Bohater\xc3\xb3w Monte Cassino, kt\xc3\xb3ry jest g\xc5\x82\xc3\xb3wnie domem seniora i domem noclegowym._NEWLINE_W Bartoszycach znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Socjalna Stacja Joannit\xc3\xb3w. Jej celem jest pomoc najbardziej potrzebuj\xc4\x85cym mieszka\xc5\x84com miasta i powiatu poprzez darmowe wydawanie lek\xc3\xb3w i sprz\xc4\x99tu ortopedycznego. Jest jedn\xc4\x85 z 12 stacji socjalnych w wojew\xc3\xb3dztwie warmi\xc5\x84sko-mazurskim prowadzonych przez Joannit\xc3\xb3w. Zosta\xc5\x82a utworzona jako efekt wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy Zakonu Rycerskiego \xc5\x9aw. Jana Chrzciciela, Mniejszo\xc5\x9bci Niemieckiej w Bartoszycach i Urz\xc4\x99du Miasta w Bartoszycach.\n_START_SECTION_\nMieszkalnictwo\n_START_PARAGRAPH_\nZasoby mieszkaniowe Bartoszyc na dzie\xc5\x84 31 grudnia 2006 wynosi\xc5\x82y og\xc3\xb3\xc5\x82em 8760 mieszka\xc5\x84 z czego 1270 stanowi\xc5\x82y mieszkania komunalne. Og\xc3\xb3lna liczba mieszka\xc5\x84 by\xc5\x82a wy\xc5\xbcsza o 122 z tego samego okresu roku 2003 (8638 mieszka\xc5\x84), a liczba mieszka\xc5\x84 komunalnych ni\xc5\xbcsza o 87. Mieszkania sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielcze wynosi\xc5\x82y 4164, zak\xc5\x82adowe 405 a prywatne 2913. Liczba izb w mieszkaniach og\xc3\xb3\xc5\x82em wynosi\xc5\x82a 31 797 a ich powierzchnia 509 060 m\xc2\xb2, przy czym przeci\xc4\x99tna powierzchnia mieszkania wynosi\xc5\x82a 58,1 m\xc2\xb2, co daje w przeliczeniu na 1 osob\xc4\x99 20,1 m\xc2\xb2._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie w niezb\xc4\x99dne media utrzymuje si\xc4\x99 na wysokim poziomie: 99,9% mieszka\xc5\x84 by\xc5\x82o wyposa\xc5\xbconych w wodoci\xc4\x85g, 88,5% w centralne ogrzewanie, a 95,8% posiada\xc5\x82o w\xc5\x82asn\xc4\x85 \xc5\x82azienk\xc4\x99._NEWLINE_Wska\xc5\xbanik ilo\xc5\x9bci mieszka\xc5\x84 na 1000 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w aktualnie wynosi oko\xc5\x82o 300, lecz miasto d\xc4\x85\xc5\xbcy do osi\xc4\x85gni\xc4\x99cia liczby 350 mieszka\xc5\x84/1000 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Aktualnie wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w i projektowanej zabudowy 70\xe2\x80\x9375% mieszka\xc5\x84 planuje si\xc4\x99 wybudowa\xc4\x87 w zabudowie wielorodzinnej, a 25\xe2\x80\x9330% w jednorodzinnej.\n_START_SECTION_\nInfrastruktura techniczna i komunalna\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em zaopatrzenia miasta w wod\xc4\x99 jest komunalne uj\xc4\x99cie wody przy ul. Limanowskiego. Rocznie z uj\xc4\x99\xc4\x87 g\xc5\x82\xc4\x99binowych pobiera si\xc4\x99 1,723 mln m\xc2\xb3, kt\xc3\xb3ra jest podawana uzdatnianiu w 6 od\xc5\xbcelaziaczach ci\xc5\x9bnieniowych i spe\xc5\x82nia normy jako\xc5\x9bci dla wody pitnej. Uj\xc4\x99cie wody korzysta z 8 studni na terenie miasta. Ponadto w Bartoszycach znajduje si\xc4\x99 jeszcze uj\xc4\x99cie wody przy szpitalu powiatowym, kt\xc3\xb3re pobiera wod\xc4\x99 z 1 studni._NEWLINE_Sieci\xc4\x85 wodoci\xc4\x85gow\xc4\x85 w Bartoszycach jest obj\xc4\x99tych 99,9% powierzchni miasta i mieszka\xc5\x84. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 czynnej sieci wodoci\xc4\x85gowej wynosi 52,2\xc2\xa0km, co daje g\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 sieci na poziomie 4,75\xc2\xa0km/km\xc2\xb2. Sie\xc4\x87 magistralna sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z 2 magistral: 500 \xe2\x80\x93 opasuj\xc4\x85cej Stare Miasto oraz 250 \xe2\x80\x93 zaopatruj\xc4\x85cej w wod\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82nocn\xc4\x85 i po\xc5\x82udniow\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 miasta oraz okoliczne miejscowo\xc5\x9bci. Ca\xc5\x82a sie\xc4\x87 wodoci\xc4\x85gowa jest zaopatrzona w liczniki._NEWLINE_Z kanalizacji miejskiej korzysta 90,6% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta, a d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 kolektor\xc3\xb3w wynosi 36,2\xc2\xa0km, co daje 3,29\xc2\xa0km/km\xc2\xb2 powierzchni miasta. System, na jedynym nieskanalizowanym osiedlu \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eDzia\xc5\x82ki\xe2\x80\x9d jest ci\xc4\x85gle rozbudowywany, tak by docelowo swoim zasi\xc4\x99giem obj\xc4\x85\xc4\x87 100% powierzchni miasta. Niemal ca\xc5\x82y system kanalizacji, poza 150 metrowym odcinkiem kanalizacji ci\xc5\x9bnieniowej, jest grawitacyjny._NEWLINE_\xc5\x9acieki z terenu miasta s\xc4\x85 oczyszczane w zmodernizowanej i rozbudowanej w 1997 r.oczyszczalni \xc5\x9bciek\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rej przepustowo\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi 6500 m\xc2\xb3/doba. \xc5\x9arednia ilo\xc5\x9b\xc4\x87 oczyszczania \xc5\x9bciek\xc3\xb3w wynosi 2896 m\xc2\xb3/d, a odbiornikiem \xc5\x9bciek\xc3\xb3w przeczyszczonych jest rzeka \xc5\x81yna. Dodatkowo w mie\xc5\x9bcie eksploatowane s\xc4\x85 jeszcze 4 przydomowe oczyszczalnie._NEWLINE_W Bartoszycach oko\xc5\x82o 70% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w korzysta z sieci ciep\xc5\x82owniczej, kt\xc3\xb3ra wytwarza ciep\xc5\x82o na potrzeby centralnego ogrzewania i ciep\xc5\x82ej wody u\xc5\xbcytkowej. Sieci\xc4\x85 zarz\xc4\x85dza Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Wodoci\xc4\x85gowo-Ciep\xc5\x82ownicz\xc4\x85 COWIK, kt\xc3\xb3ra eksploatuje 16 wi\xc4\x99kszych kot\xc5\x82owni, z czego 11 to kot\xc5\x82ownie grzewcze, a 5 technologiczno-grzewcze i technologiczne. 6 z nich jest opalanych olejem opa\xc5\x82owym, 5 \xe2\x80\x93 gazem, 3 \xe2\x80\x93 w\xc4\x99glem, a 2 paliwami odnawialnymi. Wed\xc5\x82ug mocy najwi\xc4\x99cej energii pochodzi ze spalania w\xc4\x99gla \xe2\x80\x93 oko\xc5\x82o 80% energii elektrycznej. Wydajno\xc5\x9b\xc4\x87 g\xc5\x82\xc3\xb3wnej kot\xc5\x82owni miejskiej wynosi 45 MWt. Jest ona opalana w\xc4\x99glem kamiennym oraz drewnem (7,7%), a roczne zu\xc5\xbcycie wynosi 15\xe2\x80\x9318 tys. ton w\xc4\x99gla i 3,5 tys. ton drewna._NEWLINE_W gaz miasto jest zaopatrywane z gazoci\xc4\x85gu wysokiego ci\xc5\x9bnienia DN 150\xc2\xa0mm P\xc5\x82o\xc5\x84sk-Ciechan\xc3\xb3w-Olsztyn-Bartoszyce. Z sieci gazowej korzysta 93% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta._NEWLINE_Bartoszycka gospodarka odpadami opiera si\xc4\x99 na opracowanym Planie Gospodarki Odpadami na lata 2004\xe2\x80\x932007, z perspektyw\xc4\x85 do 2011. W celu jego realizacji powo\xc5\x82ano Zwi\xc4\x85zek Gmin Ekobart z siedzib\xc4\x85 w Bartoszycach, kt\xc3\xb3ry unieszkodliwia odpady poprzez sk\xc5\x82adowanie ich na wysypisku \xc5\x9bmieci w Wysiece. \xc5\x9arednioroczna ilo\xc5\x9b\xc4\x87, tam sk\xc5\x82adowanych, odpad\xc3\xb3w komunalnych wynosi 11 ty. Mg. Miasto nie posiada systemu selektywnej zbi\xc3\xb3rki odpad\xc3\xb3w, lecz na jego terenie dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 firmy prywatne, kt\xc3\xb3re zajmuj\xc4\x85 si\xc4\x99 zbieraniem i selekcj\xc4\x85 odpad\xc3\xb3w opakowaniowych.\n_START_SECTION_\nOchrona \xc5\x9brodowiska\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnym \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em zanieczyszcze\xc5\x84 powietrza w Bartoszycach jest energetyczne spalanie paliw przez miejsk\xc4\x85 sie\xc4\x87 elektrociep\xc5\x82ownicz\xc4\x85. W jego wyniku do atmosfery przedostaje si\xc4\x99 dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek w\xc4\x99gla oraz py\xc5\x82. Innym zagro\xc5\xbceniem s\xc4\x85 zanieczyszczenia technologiczne (gazowe i py\xc5\x82owe), pochodne procesu produkcji najwi\xc4\x99kszych zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w w mie\xc5\x9bcie. Potencjalnym zagro\xc5\xbceniem dla \xc5\x9brodowiska jest tak\xc5\xbce dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ca przy szpitalu powiatowym spalarnia odpad\xc3\xb3w medycznych. Znaczny wp\xc5\x82yw na stan atmosfery w mie\xc5\x9bcie maj\xc4\x85 tak\xc5\xbce spaliny emitowane przez pojazdy mechaniczne, kt\xc3\xb3re korzystaj\xc4\x85 z g\xc5\x82\xc3\xb3wnej arterii komunikacyjnej Bartoszyc \xe2\x80\x93 drogi krajowej 51.\n_START_SECTION_\nTransport drogowy\n_START_PARAGRAPH_\nBartoszyce usytuowane s\xc4\x85 przy jednym z najwa\xc5\xbcniejszych szklak\xc3\xb3w drogowych w wojew\xc3\xb3dztwie warmi\xc5\x84sko-mazurskim biegn\xc4\x85cej ku przej\xc5\x9bciu granicznemu z Rosj\xc4\x85 w Bezledach drodze krajowej nr 51. Stanowi ona g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 o\xc5\x9b komunikacyjn\xc4\x85 miasta o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 3,3\xc2\xa0km i przebiega ulicami Bema i Warszawsk\xc4\x85 przez \xc5\x9brodek teren\xc3\xb3w zainwestowanych. Charakteryzuje si\xc4\x99 znacznym nat\xc4\x99\xc5\xbceniem ruchu, gdy\xc5\xbc przejmuje wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 ruchu ko\xc5\x82owego wojew\xc3\xb3dztwa i Polski w kierunku obwodu kaliningradzkiego oraz ruch z drogi krajowej nr 57 z Mazowsza na Mazury, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 na rondzie w podbartoszyckich Pl\xc4\x99sach. Istotnym ci\xc4\x85giem komunikacyjnym przebiegaj\xc4\x85cym przez miasto s\xc4\x85 tak\xc5\xbce drogi wojew\xc3\xb3dzkie o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 6,34\xc2\xa0km: nr 512 ze Szczurkowa do Pieni\xc4\x99\xc5\xbcna oraz nr 592 z Gi\xc5\xbcycka i K\xc4\x99trzyna do Bartoszyc. W obecnej sytuacji biegn\xc4\x85 one ulicami K\xc4\x99trzy\xc5\x84sk\xc4\x85, Bohater\xc3\xb3w Warszawy, Gda\xc5\x84sk\xc4\x85 oraz Nowowiejskiego. Sie\xc4\x87 dr\xc3\xb3g uzupe\xc5\x82niaj\xc4\x85 drogi miejskie, kt\xc3\xb3rych d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi 34,79\xc2\xa0km, kt\xc3\xb3re prowadz\xc4\x85 ruch lokalny g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ulicami: 11 Listopada, Ksi\xc4\x99cia Poniatowskiego, Paderewskiego oraz Marksa._NEWLINE_Aktualnie trwaj\xc4\x85 konsultacje spo\xc5\x82eczne i \xc5\x9brodowiskowe nad wyborem wariantu obwodnicy Bartoszyc w kierunku przej\xc5\x9bcia granicznego w Bezledach w ci\xc4\x85gu drogi krajowej nr 51 o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 10\xc2\xa0km wraz z mostem drogowym na rzece \xc5\x81ynie. Obwodnica b\xc4\x99dzie mia\xc5\x82a za zadanie odci\xc4\x85\xc5\xbcy\xc4\x87 centrum miasta poprzez skierowanie na ni\xc4\x85 ruchu ko\xc5\x82owego z trasy Olsztyn \xe2\x80\x93 Kaliningrad.\n_START_SECTION_\nTransport kolejowy\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszy poci\xc4\x85g wjecha\xc5\x82 na stacj\xc4\x99 Bartoszyce w 1866 roku i od tamtego momentu rozbudowywano sie\xc4\x87 po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 kolejowych. Bartoszyce posiada\xc5\x82y bezpo\xc5\x9brednie po\xc5\x82\xc4\x85czenia kolejowe osobowe i towarowe z innymi miastami w Polsce z Korszami, Lidzbarkiem Warmi\xc5\x84skim, Szwarunami oraz z Rosj\xc4\x85 poprzez niedalekie kolejowe przej\xc5\x9bcie graniczne w G\xc5\x82omnie. Do G\xc5\x82omna prowadzi specjalny podw\xc3\xb3jny tor przystosowany do obs\xc5\x82ugi kolei polskich oraz szerokotorowy do rosyjskich._NEWLINE_Od 1 lipca 2002 r. PKP, z powodu nierentowno\xc5\x9bci trasy, zawiesi\xc5\x82o ostatnie po\xc5\x82\xc4\x85czenia osobowe Bartoszyce \xe2\x80\x93 Korsze i od tego dnia Bartoszyce nie maj\xc4\x85 \xc5\xbcadnych kolejowych po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 osobowych. Wedle potrzeb natomiast, ze stacji kolejowej Bartoszyce, kursuj\xc4\x85 poci\xc4\x85gi towarowe. Obs\xc5\x82ugiwane s\xc4\x85 przez lini\xc4\x99 kolejow\xc4\x85 38, kategorii drugorz\xc4\x99dnej, Bia\xc5\x82ystok \xe2\x80\x93 G\xc5\x82omno._NEWLINE_W Bartoszycach znajduje si\xc4\x99 wielotorowa stacja kolejowa wraz z bocznicami, peronami, przej\xc5\x9bciami podziemnymi oraz wzniesiony w 1866 budynek dworcowy. Bocznice wyposa\xc5\xbcone s\xc4\x85 w tory zar\xc3\xb3wno normalne, jak i szerokie, kt\xc3\xb3re jednak nie s\xc4\x85 wykorzystywane. Linia kolejowa oraz tory biegn\xc4\x85 przez miasto dziel\xc4\x85c je na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci czym komplikuj\xc4\x85 uk\xc5\x82ad komunikacyjny. W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci kilkuset metr\xc3\xb3w od stacji znajduje si\xc4\x99 kolejowy most na rzece \xc5\x81ynie oraz kilka wiadukt\xc3\xb3w dla transportu ko\xc5\x82owego i pieszego._NEWLINE_W 2019 r. na forum sejmiku wojew\xc3\xb3dztwa warmi\xc5\x84sko-mazurskiego zg\xc5\x82oszono projekt budowy linii kolejowej z Bartoszyc do Lidzbarka Warmi\xc5\x84skiego, co ma umo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 stworzenie bezpo\xc5\x9bredniego po\xc5\x82\xc4\x85czenia kolejowego do Olsztyna.\n_START_SECTION_\nKomunikacja miejska i samochodowa\n_START_PARAGRAPH_\nAktualnie komunikacja miejska oraz flota pojazd\xc3\xb3w obs\xc5\x82ugiwana jest ponownie przez prywatn\xc4\x85 firm\xc4\x99 Delux (od 1 pa\xc5\xbadziernika 2018r.), kt\xc3\xb3ra zast\xc4\x85pi\xc5\x82a firm\xc4\x99 Mobilis, a dawniej Zak\xc5\x82ad Komunikacji Miejskiej i Sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 Bartko. Komunikacja obs\xc5\x82uguje 30 przystank\xc3\xb3w w Bartoszycach oraz \xc5\x82\xc4\x85czy je z podbartoszyckimi S\xc4\x99d\xc5\x82awkami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pojazd\xc3\xb3w jest niskopod\xc5\x82ogowa.'