b'\n_START_ARTICLE_\nBitwa nad Neme\xc4\x85\n_START_SECTION_\nPrzed bitw\xc4\x85\n_START_PARAGRAPH_\nWykorzystuj\xc4\x85c kampani\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnej armii sparta\xc5\x84skiej w Azji Mniejszej przeciw Persom, pa\xc5\x84stewka greckie (Ateny, Argos, Teby), przy wsparciu finansowym ze strony Persji, zawi\xc4\x85za\xc5\x82y sojusz skierowany przeciwko Sparcie. Wojska zwi\xc4\x85zku beockiego pobi\xc5\x82y Spartan w bitwie pod Haliartos w roku 395 p.n.e., a Teba\xc5\x84czycy oraz mieszka\xc5\x84cy Argos zdobyli w roku 394 p.n.e. koloni\xc4\x99 peloponesk\xc4\x85 Herakleja Trachinia w Malis. Sytuacja ta sprowokowa\xc5\x82a Spartan do powrotu z Azji Mniejszej na Peloponez._NEWLINE_Zanim jednak g\xc5\x82\xc3\xb3wne si\xc5\x82y Spartan pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 na miejscu, sojusznicza armia sparta\xc5\x84ska pod dow\xc3\xb3dztwem Aristodemosa \xe2\x80\x93 zaufanego kr\xc3\xb3la Agesipolisa I pomaszerowa\xc5\x82a ze Sparty na p\xc3\xb3\xc5\x82noc. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc koalicjanci wykorzystuj\xc4\x85c nieobecno\xc5\x9b\xc4\x87 si\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych Spartan skierowali si\xc4\x99 w kierunku terytorium lacedomo\xc5\x84skiego, gdzie zamierzali rozprawi\xc4\x87 si\xc4\x99 z armi\xc4\x85 Aristodemosa.\n_START_SECTION_\nArmie przeciwnik\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nObie armie spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy Sykionem a Koryntem. Spartanie nadci\xc4\x85gn\xc4\x99li z zachodu, koalicjanci za\xc5\x9b ze wschodu. Miejsce bitwy nie jest ustalone; cho\xc4\x87 starcie nazwane jest od rzeki Nemea, najprawdopodobniej mia\xc5\x82o miejsce ko\xc5\x82o rzeczki Rachiani i dzisiejszej wsi Assos-Lechaio._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug Ksenofonta, armia sparta\xc5\x84ska liczy\xc5\x82a oko\xc5\x82o 6000 lacedemo\xc5\x84skich hoplit\xc3\xb3w, 3000 sprzymierzonych z miast Epidauros, Trozen, Ermioni oraz Halieis, 3000 z Elis i 1500 z Sikyonu. Nie wymienia liczby Tegea\xc5\x84czyk\xc3\xb3w, ale opisuje, \xc5\xbce w bitwie stali naprzeciw 2400 Ate\xc5\x84czyk\xc3\xb3w, wi\xc4\x99c zapewne by\xc5\x82a ich podobna liczba. Prawdopodobnie, wraz z innymi niewyliczonymi oddzia\xc5\x82ami, si\xc5\x82y si\xc5\x82 sparta\xc5\x84skie liczy\xc5\x82y oko\xc5\x82o 18\xe2\x80\x9319 tys. ludzi, do tego dochodzi\xc5\x82o 600 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy jazdy lacedemo\xc5\x84skiej, 300 krete\xc5\x84skich \xc5\x82ucznik\xc3\xb3w oraz 400 procarzy z Elis. Po przeciwnej stronie stan\xc4\x99\xc5\x82o 5000 wojska z Beocji (tak\xc5\xbce kontyngenty z Teb i Tespias), 3000 Koryntczyk\xc3\xb3w, 7000 ludzi z Argos, 3000 z Eubei i 6000 Ate\xc5\x84czyk\xc3\xb3w. Do tego dochodzi\xc5\x82o 1550 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy jazdy i znaczna liczba lekkozbrojnych._NEWLINE_Sprzymierzeni mieli liczniejsz\xc4\x85 kawaleri\xc4\x99 i lekkie si\xc5\x82y, ale Spartanie zepchn\xc4\x99li ich wst\xc4\x99pnym bojem na teren za Neme\xc4\x85, gdzie pofa\xc5\x82dowany teren utrudnia\xc5\x82 dzia\xc5\x82ania konnicy. Ich w\xc5\x82asne oddzia\xc5\x82y pozosta\xc5\x82y na r\xc3\xb3wninie.\n_START_SECTION_\nPrzebieg bitwy\n_START_PARAGRAPH_\nW armii sprzymierzonych dow\xc3\xb3dztwo rotowa\xc5\x82o mi\xc4\x99dzy wodzami oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych poleis. Beocki komendant wykorzysta\xc5\x82 dzie\xc5\x84, w kt\xc3\xb3rym jego oddzia\xc5\x82y (na prawym skrzydle) sta\xc5\x82y naprzeciw sojusznik\xc3\xb3w Sparty, a sami Spartanie \xe2\x80\x93 naprzeciw Ate\xc5\x84czyk\xc3\xb3w, do wydania bitwy. Zmasowa\xc5\x82 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy w bardzo g\xc5\x82\xc4\x99bok\xc4\x85 (16 rz\xc4\x99d\xc3\xb3w) falang\xc4\x99 i rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 natarcie. Beockie skrzyd\xc5\x82o by\xc5\x82o jeszcze g\xc5\x82\xc4\x99biej uszeregowane. Poniewa\xc5\xbc falanga zawsze mia\xc5\x82a tendencj\xc4\x99 do przesuwania si\xc4\x99 w prawo, atak prawego skrzyd\xc5\x82a spowodowa\xc5\x82 sko\xc5\x9bne ustawienie frontu \xe2\x80\x93 a lewe, ate\xc5\x84skie skrzyd\xc5\x82o, musia\xc5\x82o pod\xc4\x85\xc5\xbca\xc4\x87 za nacieraj\xc4\x85cymi, by nie dopu\xc5\x9bci\xc4\x87 do przerwania linii._NEWLINE_Spartanie wykorzystali okazj\xc4\x99, przesuwaj\xc4\x85c swoj\xc4\x85 lini\xc4\x99 w prawo i okr\xc4\x85\xc5\xbcaj\xc4\x85c lewe skrzyd\xc5\x82o przeciwnika i rozbijaj\xc4\x85c sze\xc5\x9b\xc4\x87 ate\xc5\x84skich fylae (nast\xc4\x99pne cztery walczy\xc5\x82y z Tegea\xc5\x84czykami). Co prawda ich w\xc5\x82asne lewe skrzyd\xc5\x82o uleg\xc5\x82o natarciu i uciek\xc5\x82o (z wyj\xc4\x85tkiem wojsk z Pellene), ale zwyci\xc4\x99skie wojska prawego skrzyd\xc5\x82a wykona\xc5\x82y zwrot i w pe\xc5\x82nym porz\xc4\x85dku obr\xc3\xb3ci\xc5\x82y szyk. Wracaj\xc4\x85ce z po\xc5\x9bcigu za uciekaj\xc4\x85cymi \xc5\xbco\xc5\x82nierzami lewego skrzyd\xc5\x82a sparta\xc5\x84skiego oddzia\xc5\x82y z Argidy, Koryntu i Beocji by\xc5\x82y kolejno rozbijane przez zdyscyplinowan\xc4\x85 sparta\xc5\x84sk\xc4\x85 falang\xc4\x99._NEWLINE_Diodor Sycylijski szacuje straty Spartan na 1100 zabitych, a sprzymierzonych na oko\xc5\x82o 2800 poleg\xc5\x82ych hoplit\xc3\xb3w (N.G.L. Hammond uog\xc3\xb3lnia liczby do, odpowiednio, jednego i trzech tysi\xc4\x99cy). Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 poleg\xc5\x82ych to wojska lewego skrzyd\xc5\x82a, gdzie nast\xc4\x85pi\xc5\x82y pr\xc3\xb3by oskrzydlenia przeciwnika. Ostatecznie o wyniku bitwy zadecydowa\xc5\x82a dyscyplina g\xc5\x82\xc3\xb3wnych si\xc5\x82 sparta\xc5\x84skich i jej zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 do kontrolowanego manewru._NEWLINE_Bitwa nie zako\xc5\x84czy\xc5\x82a wojny, a wojskom sprzymierzonym nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 pokona\xc4\x87 Sparty pod nieobecno\xc5\x9b\xc4\x87 jej si\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnych.'