b'\n_START_ARTICLE_\nKastor (gwiazda)\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nNazwy gwiazdozbioru i jego najja\xc5\x9bniejszych dw\xc3\xb3ch gwiazd pochodz\xc4\x85 od Kastora i Polideukesa (Polluksa), bli\xc5\xbaniak\xc3\xb3w w mitologii greckiej i rzymskiej, kt\xc3\xb3rzy s\xc4\x85 symbolem prawdziwej przyja\xc5\xbani. By\xc5\x82y one tak\xc5\xbce identyfikowane z Apollem i Heraklesem \xe2\x80\x93 w tym przypadku pierwsza nazwa odpowiada gwie\xc5\xbadzie Alfa Geminorum. Pomimo oznaczenia liter\xc4\x85 alfa w systemie Bayera, Kastor jest mniej jasny od Polluksa. Mi\xc4\x99dzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdzi\xc5\x82a u\xc5\xbcycie nazwy Kastor dla okre\xc5\x9blenia tej gwiazdy, a \xc5\x9bci\xc5\x9blej \xe2\x80\x93 najja\xc5\x9bniejszego sk\xc5\x82adnika Alfa Geminorum Aa.\n_START_SECTION_\nHistoria obserwacji\n_START_PARAGRAPH_\nW 1715 roku James Bradley i James Pound zaobserwowali, \xc5\xbce Kastor nie jest gwiazd\xc4\x85 pojedyncz\xc4\x85, a w 1803 roku William Herschel og\xc5\x82osi\xc5\x82, \xc5\xbce dwa widoczne przez teleskop optyczny sk\xc5\x82adniki tworz\xc4\x85 uk\xc5\x82ad fizycznie podw\xc3\xb3jny. W 1896 roku Aristarch Bie\xc5\x82opolski odkry\xc5\x82, \xc5\xbce sk\xc5\x82adnik B to gwiazda spektroskopowo podw\xc3\xb3jna, a w 1904 Heber Curtis stwierdzi\xc5\x82 to samo w przypadku sk\xc5\x82adnika A. W 1916 roku Walter Sydney Adams i Alfred Joy odkryli \xc5\xbce sk\xc5\x82adnik C, znany te\xc5\xbc jako YY Geminorum, jest trzeci\xc4\x85 gwiazd\xc4\x85 spektroskopowo podw\xc3\xb3jn\xc4\x85 w systemie, za\xc5\x9b w 1926 Hendrik van Gent zauwa\xc5\xbcy\xc5\x82, \xc5\xbce jest to tak\xc5\xbce gwiazda zmienna za\xc4\x87mieniowa. Okaza\xc5\x82o si\xc4\x99 zatem, \xc5\xbce Kastor to gwiazda sze\xc5\x9bciokrotna.\n_START_SECTION_\nKastor A\n_START_PARAGRAPH_\nKastor A to uk\xc5\x82ad podw\xc3\xb3jny o okresie obiegu 9,21 d. Sk\xc5\x82adniki dzieli w przestrzeni odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 0,125 \xc2\xb1 0,018 au, orbita sk\xc5\x82adnika Ab wok\xc3\xb3\xc5\x82 Aa jest nachylona pod k\xc4\x85tem 39\xc2\xb0 \xc2\xb1 12\xc2\xb0 do kierunku obserwacji. Oba sk\xc5\x82adniki s\xc4\x85 gwiazdami ci\xc4\x85gu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego, cho\xc4\x87 niekt\xc3\xb3rzy autorzy stwierdzili, \xc5\xbce sk\xc5\x82adnik Aa to ju\xc5\xbc podolbrzym. Jasna, widoczna gwiazda ma temperatur\xc4\x99 ok. 9500 K i jasno\xc5\x9b\xc4\x87 37 razy wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 ni\xc5\xbc S\xc5\x82o\xc5\x84ce. Jej masa to oko\xc5\x82o 2,7 M\xe2\x98\x89, za\xc5\x9b jej s\xc5\x82aby towarzysz Ab to czerwony karze\xc5\x82 o masie nieca\xc5\x82ych 0,4 masy S\xc5\x82o\xc5\x84ca.\n_START_SECTION_\nKastor B\n_START_PARAGRAPH_\nKastor B to uk\xc5\x82ad podw\xc3\xb3jny o okresie obiegu 2,93 d. Sk\xc5\x82adniki dzieli w przestrzeni odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 0,0564 \xc2\xb1 0,0079 au, orbita sk\xc5\x82adnika Ab wok\xc3\xb3\xc5\x82 Aa jest nachylona pod k\xc4\x85tem 53\xc2\xb0 \xc2\xb1 15\xc2\xb0 do kierunku obserwacji. Oba sk\xc5\x82adniki s\xc4\x85 gwiazdami ci\xc4\x85gu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego, przy czym klasyfikacj\xc4\x99 widmow\xc4\x85 sk\xc5\x82adnika Ba utrudniaj\xc4\x85 silne linie metali. Jasny sk\xc5\x82adnik Ba ma temperatur\xc4\x99 ok. 8300 K i jasno\xc5\x9b\xc4\x87 13 razy wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 ni\xc5\xbc S\xc5\x82o\xc5\x84ce. Jego masa to oko\xc5\x82o 2,3 M\xe2\x98\x89, a s\xc5\x82abszy towarzysz Bb to czerwony karze\xc5\x82 o masie ponad 0,5 masy S\xc5\x82o\xc5\x84ca.'