b'\n_START_ARTICLE_\nBristol F.2 Fighter\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1916 roku brytyjski Royal Flying Corps zam\xc3\xb3wi\xc5\x82 w kilku firmach lotniczych dwumiejscowy samolot my\xc5\x9bliwski, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3g\xc5\x82by si\xc4\x99 sam obroni\xc4\x87 przed atakami samolot\xc3\xb3w przeciwnika. Mia\xc5\x82 si\xc4\x99 do tego przyczyni\xc4\x87 strzelec w drugiej kabinie obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cy zamocowany na obrotnicy ruchomy karabin maszynowy._NEWLINE_Budowy takiego samolotu podj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 firma Bristol, a na pocz\xc4\x85tku 1916 roku in\xc5\xbc. Frank Bornwell konstruktor firmy zaprojektowa\xc5\x82 samolot w uk\xc5\x82adzie dwup\xc5\x82ata, o kad\xc5\x82ubie zawieszonym mi\xc4\x99dzy p\xc5\x82atami i o bardzo ma\xc5\x82ej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci kabin odkrytych pilota i strzelca, aby \xc5\x82atwo mogli si\xc4\x99 porozumiewa\xc4\x87._NEWLINE_Prototyp samolotu nap\xc4\x99dzany silnikiem widlastym typu Rolls-Royce Falcon, oznaczono jako Bristol F.2A i oblatano 9 wrze\xc5\x9bnia 1916 roku. Podczas pr\xc3\xb3b w locie prototyp potwierdzi\xc5\x82 dobre w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci pilota\xc5\xbcowe i za\xc5\x82o\xc5\xbcone osi\xc4\x85gi. Zam\xc3\xb3wiono wtedy 50 sztuk tych samolot\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3re wyposa\xc5\xbcono dwa dywizjony Royal Flying Corps._NEWLINE_Po wprowadzeniu kilku zmian konstrukcyjnych przyst\xc4\x85piono do produkcji seryjnej odmiany samolotu oznaczonej jako Bristol F.2B Fighter. Opr\xc3\xb3cz zam\xc3\xb3wie\xc5\x84 lotnictwa brytyjskiego do wytw\xc3\xb3rni wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y tak\xc5\xbce zam\xc3\xb3wienia z innych pa\xc5\x84stw._NEWLINE_Samolot mia\xc5\x82 (jako my\xc5\x9bliwiec dwumiejscowy) bardzo dobre osi\xc4\x85gi, dobr\xc4\x85 wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 i sztywno\xc5\x9b\xc4\x87 konstrukcji (zmierzona pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 maksymalna w nurkowaniu wynios\xc5\x82a 390 km/h i by\xc5\x82a najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 w okresie I wojny \xc5\x9bwiatowej), pilota\xc5\xbc by\xc5\x82 \xc5\x82atwy, sterowno\xc5\x9b\xc4\x87 dobra, dobre w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci w akrobacji i walce powietrznej._NEWLINE_Og\xc3\xb3\xc5\x82em od 1916 roku do ko\xc5\x84ca I wojny \xc5\x9bwiatowej wyprodukowano 3101 samolot\xc3\xb3w Bristol F.2B Fighter, a po jej zako\xc5\x84czeniu dalszych 378 samolot\xc3\xb3w dla lotnictwa brytyjskiego i 49 dla zagranicy. Produkowano je tak\xc5\xbce na licencji w USA (oficjalnie jako samolot obserwacyjny USAO-1, produkowany z modyfikacjami jako Curtiss Bristol i USXB-1A 26+55 sztuk) i Belgii \xe2\x80\x93 40 sztuk.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie bojowe\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy samoloty Bristol F.2B w liczbie 6 sztuk z 40 Dywizjonu stoczy\xc5\x82y walk\xc4\x99 powietrzn\xc4\x85 5 kwietnia 1917 roku nad Arras we Francji z 5 samolotami my\xc5\x9bliwskimi z eskadry Richthofena. Piloci niemieccy zestrzelili wtedy 4 samoloty angielskie, nie ponosz\xc4\x85c strat._NEWLINE_Dopiero zmiana taktyki stosowania tych samolot\xc3\xb3w z defensywnej na ofensywn\xc4\x85 wykaza\xc5\x82a ich zalety i piloci na tych samolotach odnie\xc5\x9bli szereg zwyci\xc4\x99stw. 20 Dywizjon RFC wyposa\xc5\xbcony w samoloty Bristol F.2B Fighter zestrzeli\xc5\x82 \xc5\x82\xc4\x85cznie 613 samolot\xc3\xb3w wroga. Indywidualnie najwi\xc4\x99cej zwyci\xc4\x99stw na samolotach tego typu odnios\xc5\x82a za\xc5\x82oga kanadyjska: mjr pil. A. Mac Keever i strzelec L. F. Powell, pierwszy z nich w ci\xc4\x85gu p\xc3\xb3\xc5\x82 roku zestrzeli\xc5\x82 30, a drugi 6 samolot\xc3\xb3w niemieckich._NEWLINE_Zalety tego samolotu jakie potwierdzi\xc5\x82y si\xc4\x99 w trakcie walk w I wojnie \xc5\x9bwiatowej spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce w lotnictwie brytyjskim u\xc5\xbcywany by\xc5\x82 on a\xc5\xbc do 1932 roku. Do po\xc5\x82owy lat trzydziestych u\xc5\xbcywany by\xc5\x82 tak\xc5\xbce w lotnictwie m.in Belgii, Republiki Chi\xc5\x84skiej, Hiszpanii, Irlandii i Meksyku.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie w lotnictwie polskim\n_START_PARAGRAPH_\nW lotnictwie polskim samoloty Bristol F.2B Fighter by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane w liczbie 107 sztuk (wed\xc5\x82ug innych publikacji, 106). Pierwsze dwa samoloty (z silnikami Rolls-Royce Falcon III) przywieziono do test\xc3\xb3w w styczniu 1920, podczas tocz\xc4\x85cej si\xc4\x99 wojny polsko-bolszewickiej. W efekcie, 10 czerwca podpisano umow\xc4\x99 na dostarczenie 75 samolot\xc3\xb3w z silnikami Hispano-Suiza 300 KM, a 14 sierpnia jeszcze 30 samolot\xc3\xb3w. W lipcu 1920 Polska ponadto odkupi\xc5\x82a dwa egzemplarze pr\xc3\xb3bne, kt\xc3\xb3re otrzyma\xc5\x82y numery 20.1 i 20.2 i w dniach 5 i 6 sierpnia jako pierwsze zosta\xc5\x82y u\xc5\xbcyte do lot\xc3\xb3w rozpoznawczych i ostrzeliwania wojsk radzieckich. Jeden z nich zosta\xc5\x82 jednak rozbity 6 sierpnia, a drugi 7 sierpnia._NEWLINE_W lipcu dostarczono do Polski pierwsz\xc4\x85 parti\xc4\x99 zam\xc3\xb3wionych samolot\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re po zmontowaniu przydzielono do 1, 9 i 10 eskadry wywiadowczej. 10 eskadra wesz\xc5\x82a do walk 7 sierpnia, a pozosta\xc5\x82e dwie eskadry od 14 sierpnia. Samoloty te, z uwagi na charakter dzia\xc5\x82a\xc5\x84 na froncie, u\xc5\xbcywane by\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do atakowania si\xc5\x82y \xc5\xbcywej wroga oraz rozpoznania, natomiast nie dochodzi\xc5\x82o do walk powietrznych. \xc5\x81\xc4\x85cznie podczas dzia\xc5\x82a\xc5\x84 wojennych lotnictwo polskie dysponowa\xc5\x82o 40 samolotami Bristol F.2B, z kt\xc3\xb3rych 2 zosta\xc5\x82y zestrzelone przez obron\xc4\x99 przeciwlotnicz\xc4\x85 (17 i 18 sierpnia 1920), a jeden po awarii silnika i przymusowym l\xc4\x85dowaniu zosta\xc5\x82 zdobyty 15 pa\xc5\xbadziernika przez Rosjan. Kilka dalszych samolot\xc3\xb3w uleg\xc5\x82o jednak katastrofom (trzy wypadki \xc5\x9bmiertelne w trakcie trwania dzia\xc5\x82a\xc5\x84, 12 og\xc3\xb3\xc5\x82em podczas s\xc5\x82u\xc5\xbcby w lotnictwie polskim)._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 1920 samoloty F.2B otrzyma\xc5\x82a tak\xc5\xbce 5 eskadra wywiadowcza, a w pa\xc5\xbadzierniku 2 eskadra wywiadowcza, lecz nie zd\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82y wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82u w dzia\xc5\x82aniach wojennych. Po wojnie samoloty by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane przez 1, 5 i 10 eskadr\xc4\x99 VII dywizjonu wywiadowczego 3 pu\xc5\x82ku lotniczego w Poznaniu. Jako samoloty bojowe u\xc5\xbcywano ich do po\xc5\x82owy lat 20. W eskadrach treningowych pu\xc5\x82k\xc3\xb3w i w szko\xc5\x82ach lotniczych stosowano je do 1932 roku.\n_START_SECTION_\nOpis techniczny\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot Bristol F.2B Fighter by\xc5\x82 dwumiejscowym samolotem my\xc5\x9bliwskim i obserwacyjnym, dwup\xc5\x82atem o konstrukcji mieszanej z klasycznym podwoziem sta\xc5\x82ym z p\xc5\x82oz\xc4\x85 ogonow\xc4\x85. Nap\xc4\x99d stanowi\xc5\x82 silnik widlasty typu Rolls-Royce Falcon z dwup\xc5\x82atowy, drewnianym \xc5\x9bmig\xc5\x82em._NEWLINE_Uzbrojenie stanowi\xc5\x82y trzy karabiny maszynowe -  jeden km Vickers kal. 7,7 mm (sta\xc5\x82y, zsynchronizowane w g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba \xe2\x80\x93 pilota) i dwa km Lewis kal. 7,7 mm na obrotnicy Scarffa.'