b'\n_START_ARTICLE_\nPog\xc3\xb3rze Bukowskie\n_START_SECTION_\nMiejsca historyczne\n_START_PARAGRAPH_\nPog\xc3\xb3rze zasiedlone by\xc5\x82o ju\xc5\xbc od czas\xc3\xb3w staro\xc5\xbcytnych \xe2\x80\x93 wykopaliska archeologiczne potwierdzaj\xc4\x85 \xc5\x9blady kultury przeworskiej z II wieku n.e. Na terenie miejscowo\xc5\x9bci Prusiek odkryto pierwsze cmentarzysko kultury przeworskiej w Karpatach, datowane na drug\xc4\x85 po\xc5\x82ow\xc4\x99 II wieku n.e. Prace wykopaliskowe prowadzone od 2000 roku ujawni\xc5\x82y, \xc5\xbce ludno\xc5\x9b\xc4\x87, do kt\xc3\xb3rej nale\xc5\xbca\xc5\x82o cmentarzysko, posiada\xc5\x82a powi\xc4\x85zania z wschodni\xc4\x85 stref\xc4\x85 kultury przeworskiej. Chronologicznie znaleziska z Prusieka s\xc4\x85 zgodne z przekazem Klaudiusza Ptolemeusza, m\xc3\xb3wi\xc4\x85cym o przenikaniu pewnych grup Wandal\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Lakring\xc3\xb3w, Hasding\xc3\xb3w i Wiktofal\xc3\xb3w na po\xc5\x82udnie, na tereny dorzecza g\xc3\xb3rnej Cisy. Mo\xc5\xbcna przypuszcza\xc4\x87, \xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 ludno\xc5\x9bci kultury przeworskiej stanowili Wandalowie, kt\xc3\xb3rzy na pewien czas w drodze na po\xc5\x82udnie zasiedlali te tereny i za\xc5\x82o\xc5\xbcyli sw\xc4\x85 nekropoli\xc4\x99 w Prusieku, W miejscu najwi\xc4\x99kszego przew\xc4\x99\xc5\xbcania Sanu, gdzie krzy\xc5\xbcuj\xc4\x85 si\xc4\x99 granice Pog\xc3\xb3rza Bukowskiego i Kotliny Sanockiej, przy uj\xc5\x9bciu Sanoczka do Sanu, u podn\xc3\xb3\xc5\xbca G\xc3\xb3r S\xc5\x82onnych znajduje si\xc4\x99 drugie najstarsze wielokulturowe stanowisko archeologiczne w po\xc5\x82udniowo-wschodniej Polsce tzw. Horodyszcze._NEWLINE_Po dawnej architekturze obronnej historycznej ziemi sanockiej na tym terenie zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 \xc5\x9blady zamk\xc3\xb3w i dwor\xc3\xb3w obronnych m.in. Sobie\xc5\x84, Lesko, Sanok, Nowotaniec, P\xc5\x82onna i Zboiska._NEWLINE_W okresie I wojny \xc5\x9bwiatowej od 8 do 10 maja 1915 Pog\xc3\xb3rze by\xc5\x82o miejscem krwawych walk oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w, stron konfliktu. Rzeka Wis\xc5\x82ok w g\xc3\xb3rnym biegu na odcinku od Odrzechowej do Beska stanowi\xc5\x82a lini\xc4\x99 oporu wojsk rosyjskich (m.in. kozak\xc3\xb3w do\xc5\x84skich) przed nacieraj\xc4\x85cymi od zachodu pu\xc5\x82kami austriacko-niemieckimi. W nocy z 9 na 10 maja pu\xc5\x82ki bo\xc5\x9bniackie usi\xc5\x82owa\xc5\x82y kilkakrotnie sforsowa\xc4\x87 Wis\xc5\x82ok w Besku, w miejscu gdzie rzeka p\xc5\x82ynie g\xc5\x82\xc4\x99bokim jarem. Cmentarz i pomnik upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy ofiary wydarze\xc5\x84 z lat I wojny \xc5\x9bwiatowej znajduje si\xc4\x99 w Bukowsku._NEWLINE_We wrze\xc5\x9bniu 1944 podczas operacji dukielskiej na Pog\xc3\xb3rzu Bukowskim toczy\xc5\x82y si\xc4\x99 ci\xc4\x99\xc5\xbckie walki pomi\xc4\x99dzy niemieckimi 96 i 68 dywizjami piechoty XXIV korpusu pancernego a radzieckim 67 korpusem piechoty oraz 167 i 129 korpusem strzelc\xc3\xb3w 107 dywizji piechoty, nacieraj\xc4\x85cymi od wschodu. Dow\xc3\xb3dztwa zgrupowania wojsk niemieckich Generalleutnanta Richarda Wirtza znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 w Bukowsku, natomiast Generalleutnanta Paula Scheuerpfluga w Woli S\xc4\x99kowej. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82y tu te\xc5\xbc m.in. oddzia\xc5\x82y partyzanckie Adama Winogrodzkiego z Pora\xc5\xbca i Antoniego \xc5\xbbubryda z Niebieszczan.\n_START_SECTION_\nEtnografia Pog\xc3\xb3rza\n_START_PARAGRAPH_\nObok takich miejscowo\xc5\x9bci jak Bukowsko, Nowotaniec, Nag\xc3\xb3rzany czy Niebieszczany Pog\xc3\xb3rze do Operacji\xe2\x80\x9eWis\xc5\x82a\xe2\x80\x9d le\xc5\xbca\xc5\x82o na terenach po\xc5\x82udniowego pograniczna kulturowego poza zasi\xc4\x99giem zwartego osadnictwa polskiego (wyspa j\xc4\x99zykowa), otoczone wsiami z dominuj\xc4\x85c\xc4\x85 przewag\xc4\x85 ludno\xc5\x9bci rusi\xc5\x84skiej._NEWLINE_Ludno\xc5\x9b\xc4\x87 polska pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82a si\xc4\x99 dialektem sanockim, b\xc4\x99d\xc4\x85cym gwarowym wariantem dialektu ma\xc5\x82opolskiego._NEWLINE_Do 1946 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Pog\xc3\xb3rza zamieszkana by\xc5\x82a w przez rusi\xc5\x84skich \xc5\x81emk\xc3\xb3w. \xe2\x80\x9eGdzie ich nazywano (1851), albo Sanockimi G\xc3\xb3ralami, albo te\xc5\xbc Lemkami, od przys\xc5\x82\xc3\xb3wka Lem, kt\xc3\xb3ry u\xc5\xbcywaj\xc4\x85, a kt\xc3\xb3ry odpowiada co do znaczenia przys\xc5\x82\xc3\xb3wkowi \xe2\x80\x9etylko\xe2\x80\x9d. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie w\xc5\x9br\xc3\xb3d tych G\xc3\xb3rali Sanockich czyli jak ich zwa\xc4\x87 chc\xc4\x85 Lemk\xc3\xb3w, le\xc5\xbcy ponad Os\xc5\x82aw\xc4\x85 trzy wioski w niewielkiej odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci od siebie, gdzie w jednej m\xc3\xb3wi\xc4\x85 ludzie \xe2\x80\x9eLem\xe2\x80\x9d w drugiej \xe2\x80\x9eNem\xe2\x80\x9d w trzeciej \xe2\x80\x9e\xc5\x81e\xc5\xbc\xe2\x80\x9d, tem samym tedy prawem mo\xc5\xbcna by ich nazywa\xc4\x87 Lemkami, Memkami, i \xc5\x81e\xc5\xbckami\xe2\x80\x9d. Rozproszone enklawy tej grupy etnicznej pozosta\xc5\x82y w dorzeczu Os\xc5\x82awy m.in. w Mokrem, Szczawnem i Koma\xc5\x84czy._NEWLINE_Pog\xc3\xb3rze Bukowskie od po\xc5\x82owy XI wieku le\xc5\xbca\xc5\x82o na zachodnim pograniczu ziem Rusi Czerwonej, wraz z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 w 1340 zosta\xc5\x82o przy\xc5\x82\xc4\x85czone do Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego. Ziemie te po kolejnych najazdach tatarskich od XIII do XIV wieku pozostawa\xc5\x82y praktycznie niezamieszkane. Do ich kolonizacji na prawie wo\xc5\x82oskim oraz polskim, prowadzonej g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przez rody Bal\xc3\xb3w i Herburt\xc3\xb3w, dosz\xc5\x82o dopiero na prze\xc5\x82omie XIV i XV wieku. Osadnictwo wo\xc5\x82oskie da\xc5\x82o pocz\xc4\x85tek zamieszkuj\xc4\x85cym te tereny grupom etnicznym wschodnios\xc5\x82owia\xc5\x84skiej proweniencji: \xc5\x81emkom i Dolinianom obok kt\xc3\xb3rych ukszta\xc5\x82towa\xc5\x82a si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc grupa polskich Pog\xc3\xb3rzan, w dawnej literaturze zwana G\xc5\x82uchoniemcami_NEWLINE_W 1946 w okresie nasilonych walk ze zbrojn\xc4\x85 partyzantk\xc4\x85 ukrai\xc5\x84sk\xc4\x85 ca\xc5\x82kowitemu zniszczeniu uleg\xc5\x82o kilkana\xc5\x9bcie wsi polskich i ukrai\xc5\x84skich le\xc5\xbc\xc4\x85cych na obszarze Pog\xc3\xb3rza. W nocy z 4 na 5 kwietnia, sotnie UPA dokona\xc5\x82y najwi\xc4\x99kszego napadu na polskie miejscowo\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 Bukowsko oraz okoliczne wsie. Upowcy spalili w\xc3\xb3wczas wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 budynk\xc3\xb3w Bukowska, z kt\xc3\xb3rych ocala\xc5\x82 tylko ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 i kilka dom\xc3\xb3w mieszkalnych. Og\xc3\xb3\xc5\x82em banderowcy spalili tej nocy 420 zabudowa\xc5\x84 w Bukowsku, 125 dom\xc3\xb3w w s\xc4\x85siednim Nowota\xc5\x84cu i 110 budynk\xc3\xb3w mieszkalnych w Nag\xc3\xb3rzanach, dach nad g\xc5\x82ow\xc4\x85 straci\xc5\x82o w tym dniu ponad 3500 os\xc3\xb3b._NEWLINE_W roku 1947 w wyniku dzia\xc5\x82a\xc5\x84 podj\xc4\x99tych przez w\xc5\x82adze pa\xc5\x84stwowe w ramach Akcji \xe2\x80\x9eWis\xc5\x82a\xe2\x80\x9d opuszczonych zosta\xc5\x82o kilkana\xc5\x9bcie wsi ukrai\xc5\x84skich, \xc5\x82emkowskich i dolinia\xc5\x84skich, po kt\xc3\xb3ry pozosta\xc5\x82y do dzi\xc5\x9b \xc5\x9blady cmentarzy wiejskich, oraz cerkwiska. W latach 60. XX wieku wiele tych wsi np. Wola Piotrowa zosta\xc5\x82o ponownie zasiedlonych m.in. przez osadnik\xc3\xb3w ze \xc5\x9al\xc4\x85ska Cieszy\xc5\x84skiego.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nPozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci dawnej zabudowy dworskiej m.in.\xc2\xa0; murowane parterowe dwory z XIX wieku w miejscowo\xc5\x9bciach Tarnawa G\xc3\xb3rna, Markowce, Pora\xc5\xbc, Wola Posto\xc5\x82owa, Czaszyn (ruiny dworu zniszczonego w roku 1915), pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci park\xc3\xb3w dworskich w Woli S\xc4\x99kowej, Pisarowcach, Pielni, Pobiednie, Nadolanach i Zboiskach. Nad Sanem, na granicy Pog\xc3\xb3rza i G\xc3\xb3r S\xc5\x82onnych znajduje si\xc4\x99 zamczysko Sobie\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nHistoria gospodarki\n_START_PARAGRAPH_\nPog\xc3\xb3rze Bukowskie jest jednym z najstarszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w g\xc3\xb3rnictwa naftowego na \xc5\x9bwiecie, kopalnie ropy naftowej istnia\xc5\x82y w takich miejscowo\xc5\x9bciach jak Tokarnia, Moroch\xc3\xb3w czy Mokre przed rokiem 1884._NEWLINE_W roku 1874 zosta\xc5\x82a uko\xc5\x84czona linia kolejowa biegn\xc4\x85ca przez Pog\xc3\xb3rze od Prze\xc5\x82\xc4\x99czy \xc5\x81upkowskiej znana jako Pierwsza W\xc4\x99giersko-Galicyjska Kolej \xc5\xbbelazna. Stacje kolejowe znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w Koma\xc5\x84czy, Szczawnem, Mokrem i Czaszynie oraz stacja w\xc4\x99z\xc5\x82owa w Zag\xc3\xb3rzu. \xc5\x81\xc4\x85czy\xc5\x82a ona prowincje Austro-W\xc4\x99gier le\xc5\xbc\xc4\x85ce po dw\xc3\xb3ch stronach \xc5\x82a\xc5\x84cucha karpackiego \xe2\x80\x93 Galicj\xc4\x99 i W\xc4\x99gry. Linia pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82a jednotorowa (od 1896 r. \xe2\x80\x93 dwutorowa)._NEWLINE_W Zarszynie oraz wsi Odrzechowa rozwin\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 hodowla byd\xc5\x82a simentalskiego sprowadzonego ze Szwajcarii ponad 150 lat remu.\n_START_SECTION_\nKrajowa Wystawa Byd\xc5\x82a Simentalskiego oraz Regionalny Championat Konia Huculskiego\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99dzynarodowa impreza organizowana rokrocznie od roku 2000 w ramach cyklu \xe2\x80\x9ePo\xc5\xbcegnanie lata\xe2\x80\x9d. Miejsce wystawy znajduje si\xc4\x99 w dolinie Wis\xc5\x82oka, gdzie rzeka tworzy zakole pod wysokim urwiskiem, pomi\xc4\x99dzy wsiami Pastwiska i Pu\xc5\x82awy Dolne. Wystawcami zwierz\xc4\x85t s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie hodowcy z po\xc5\x82udniowych powiat\xc3\xb3w wojew\xc3\xb3dztwa podkarpackiego. W\xc5\x9br\xc3\xb3d odwiedzaj\xc4\x85cych najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 grup\xc4\x99 stanowi\xc4\x85 Niemcy, Czesi, S\xc5\x82owacy i W\xc4\x99grzy. Go\xc5\x9b\xc4\x87mi wystawy w roku 2008 byli m.in. pochodz\xc4\x85cy z Odrzechowej prezes Polskiego Zwi\xc4\x85zku Hodowc\xc3\xb3w Koni dr. in\xc5\xbc. W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Brejta oraz dr Josef Ko\xc4\x8dera \xe2\x80\x93 dyrektor Federacji Hodowc\xc3\xb3w Byd\xc5\x82a Simentalskiego w Republice Czeskiej, kt\xc3\xb3ry pe\xc5\x82ni\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc funkcj\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnego s\xc4\x99dziego zawod\xc3\xb3w; pose\xc5\x82 Jan Bury, Eugeniusz K\xc5\x82opotek, marsza\xc5\x82ek wojew\xc3\xb3dztwa podkarpackiego, sanocki starosta powiatowy oraz wojewoda podkarpacki i wielu innych. Wystawie towarzyszy pokaz najnowszych maszyn i urz\xc4\x85dze\xc5\x84 rolniczych.'