b'\n_START_ARTICLE_\nAkcja \xe2\x80\x9eZach\xc3\xb3d\xe2\x80\x9d\n_START_PARAGRAPH_\nAkcja Zach\xc3\xb3d \xe2\x80\x93 operacja wysiedlenia ukrai\xc5\x84skich rodzin podejrzewanych o wsp\xc3\xb3\xc5\x82prac\xc4\x99 z OUN lub UPA na mocy decyzji Rady Ministr\xc3\xb3w ZSRR nr 3214-1050 z 10 wrze\xc5\x9bnia 1947. Akcj\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to w obwodach: r\xc3\xb3wie\xc5\x84skim, wo\xc5\x82y\xc5\x84skim, lwowskim, drohobyckim, stanis\xc5\x82awowskim i tarnopolskim 21 pa\xc5\xbadziernika 1947 o godz. 6.00 i w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 tego samego dnia (ostatnie osoby wywieziono 23 pa\xc5\xbadziernika). W sumie wywieziono 76 192 osoby, kt\xc3\xb3re osiedlano w niesprzyjaj\xc4\x85cych warunkach na terenach Kazachskiej SRR, na P\xc3\xb3\xc5\x82nocy i na Syberii. Zdolni do pracy zmuszeni zostali do ci\xc4\x99\xc5\xbckiej pracy w kopalniach, a te rodziny, w kt\xc3\xb3rych brak by\xc5\x82o os\xc3\xb3b zdolnych do pracy, znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 w n\xc4\x99dzy.\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o wydarze\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1944 Sowieci, wkraczaj\xc4\x85c na okupowane tereny II RP, musieli si\xc4\x99 zmierzy\xc4\x87 z ukrai\xc5\x84sk\xc4\x85 nacjonalistyczn\xc4\x85 partyzantk\xc4\x85 \xe2\x80\x93 UPA oraz z dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci\xc4\x85 OUN-B. Cele obu stron nie by\xc5\x82y do pogodzenia: nacjonali\xc5\x9bci walczyli o utworzenia w\xc5\x82asnego pa\xc5\x84stwa na terenach po\xc5\x82udniowo-wschodnich II Rzeczypospolitej, ZSRR zamierza\xc5\x82o natomiast dokona\xc4\x87 zupe\xc5\x82nej sowietyzacji tych ziem i w\xc5\x82\xc4\x85czenia ich do USRR. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 to mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki ustaleniom poczynionym na konferencjach: tehera\xc5\x84skiej i ja\xc5\x82ta\xc5\x84skiej. W 1944 powr\xc3\xb3cono do podzia\xc5\x82u terytorialnego z czasu okupacji radzieckiej tych ziem w latach 1939\xe2\x80\x931941 \xe2\x80\x93 utworzono obwody: r\xc3\xb3wie\xc5\x84ski, wo\xc5\x82y\xc5\x84ski, lwowski, drohobycki, stanis\xc5\x82awowski i tarnopolski._NEWLINE_Po fali przymusowych wysiedle\xc5\x84 Polak\xc3\xb3w pozosta\xc5\x82ych na tych ziemiach po czystce etnicznej dokonanej przez OUN-UPA jedynym przeciwnikiem w\xc5\x82adzy sowieckiej pozostali nacjonali\xc5\x9bci ukrai\xc5\x84scy. W trakcie ich zwalczania, w\xc5\x82adze opr\xc3\xb3cz militarnych dzia\xc5\x82a\xc5\x84 antypartyzanckich, przeprowadza\xc5\x82y deportacje ludno\xc5\x9bci podejrzewanej o sprzyjanie OUN.\n_START_SECTION_\nPowody akcji\n_START_PARAGRAPH_\nRezygnacja z dalszych wysiedle\xc5\x84 wobec sukces\xc3\xb3w dzia\xc5\x82a\xc5\x84 antypartyzanckich NKWD spotka\xc5\x82a si\xc4\x99 z niezadowoleniem lokalnego aparatu partyjnego. We wrze\xc5\x9bniu 1946 r. sekretarz drohobyckiego komitetu obwodowego (obkomu) O\xc5\x82eksenko prosi\xc5\x82 Chruszczowa o zgod\xc4\x99 na wysiedlenie na prze\xc5\x82omie 1946/1947 rodzin zdemaskowanych cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w OUN. Na pocz\xc4\x85tku 1947 powsta\xc5\x82 plan przygotowa\xc5\x84 do masowej akcji wysiedle\xc5\x84czej, kt\xc3\xb3ra obj\xc4\x99\xc5\x82aby wszystkie obwody zachodniej USRR._NEWLINE_Istniej\xc4\x85 przes\xc5\x82anki do twierdzenia, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eakcja Zach\xc3\xb3d\xe2\x80\x9d by\xc5\x82a szerszym, skoordynowanym planem represji wobec Ukrai\xc5\x84c\xc3\xb3w za dzia\xc5\x82ania OUN i UPA. W Polsce bowiem od ko\xc5\x84ca kwietnia do lipca 1947 przeprowadzono akcj\xc4\x99 \xe2\x80\x9eWis\xc5\x82a\xe2\x80\x9d. Pocz\xc4\x85tkowo nosi\xc5\x82a ona kryptonim \xe2\x80\x9eWsch\xc3\xb3d\xe2\x80\x9d. Cho\xc4\x87 nie odnaleziono do tej pory stosownych dokument\xc3\xb3w, uzale\xc5\xbcniona od ZSRR Polska musia\xc5\x82a uzyska\xc4\x87 zgod\xc4\x99 Moskwy na przeprowadzenie takiej operacji.\n_START_SECTION_\nPrzebieg\n_START_PARAGRAPH_\nAkcj\xc4\x99 Zach\xc3\xb3d rozpocz\xc4\x99to 21 pa\xc5\xbadziernika 1947 o godz. 6.00. W wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci obwod\xc3\xb3w zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 ona tego samego dnia (jedynie w obwodzie czerniowieckim przed\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82a si\xc4\x99 do 23 pa\xc5\xbadziernika). Deportowani przewa\xc5\xbcnie nie stawiali oporu. Gdzieniegdzie plotki o wysiedleniu, pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 wcze\xc5\x9bniej, pozwoli\xc5\x82y niekt\xc3\xb3rym rodzinom na ucieczk\xc4\x99 (np. w obwodzie stanis\xc5\x82awowskim 2831 os\xc3\xb3b zdo\xc5\x82a\xc5\x82o si\xc4\x99 ukry\xc4\x87). W takich sytuacjach wysiedlano dodatkowe osoby wzi\xc4\x99te z list rezerwowych. Mienie wysiedlonych konfiskowano._NEWLINE_W\xc5\x82adze sowieckie zadba\xc5\x82y o opraw\xc4\x99 propagandow\xc4\x85 operacji, specjalne grupy w dniach od 21 do 25 pa\xc5\xbadziernika przeprowadza\xc5\x82y zebrania i t\xc5\x82umaczy\xc5\x82y sens deportacji. Reakcja spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa by\xc5\x82a r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodna. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 Ukrai\xc5\x84c\xc3\xb3w wyra\xc5\xbca\xc5\x82a rado\xc5\x9b\xc4\x87 z deportacji i oczekiwa\xc5\x82a dalszych wysiedle\xc5\x84. Te osoby najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wywodzi\xc5\x82y si\xc4\x99 z aktywu komunistycznego i z tych rodzin, kt\xc3\xb3rych bliscy zostali zamordowani przez nacjonalist\xc3\xb3w. Du\xc5\xbca cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa, przera\xc5\xbcona wysiedleniami, zacz\xc4\x99\xc5\x82a wst\xc4\x99powa\xc4\x87 do ko\xc5\x82choz\xc3\xb3w i oddawa\xc4\x87 zaleg\xc5\x82e kontyngenty. UPA nie podj\xc4\x99\xc5\x82a pr\xc3\xb3b obrony wysiedlanych.\n_START_SECTION_\nSkutki\n_START_PARAGRAPH_\nW trakcie operacji wysiedlono 26 644 rodziny, w sumie 76 192 osoby, w tym: 18 866 m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn, 35 152 kobiety, 22 174 dzieci. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 wywiezionych zatrudniono w kopalniach w\xc4\x99gla m.in. w Kubaniu, Czelabi\xc5\x84sku, Krasnojarsku._NEWLINE_Efektem akcji by\xc5\x82o zastraszenie ludno\xc5\x9bci ukrai\xc5\x84skiej co spowodowa\xc5\x82o niech\xc4\x99\xc4\x87 i zw\xc4\x85tpienie wobec dalszej walki podziemia. Cz\xc4\x99\xc5\x9bciej zdarza\xc5\x82y si\xc4\x99 wypadki odmowy pomocy partyzantom. Odczu\xc5\x82a to zw\xc5\x82aszcza UPA, kt\xc3\xb3rej liczba oddzia\xc5\x82\xc3\xb3w znacznie zmala\xc5\x82a na pocz\xc4\x85tku 1948 r. Akcja Zach\xc3\xb3d by\xc5\x82a dla ruchu oporu ciosem, kt\xc3\xb3ry przyspieszy\xc5\x82 likwidacj\xc4\x99 nacjonalistycznego podziemia.'