b'\n_START_ARTICLE_\nRyszard Bojar\n_START_SECTION_\nWykszta\xc5\x82cenie\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1949\xe2\x80\x931951 kszta\xc5\x82ci\xc5\x82 si\xc4\x99 w liceum plastycznym wchodz\xc4\x85cym w sk\xc5\x82ad Zespo\xc5\x82u Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Plastycznych im. Stanis\xc5\x82awa Kopysty\xc5\x84skiego we Wroc\xc5\x82awiu. Po jego uko\xc5\x84czeniu studiowa\xc5\x82 w Pa\xc5\x84stwowej Wy\xc5\xbcszej Szkole Sztuk Plastycznych we Wroc\xc5\x82awiu, a od 1952 na Wydziale Architektury Wn\xc4\x99trz Akademii Sztuk Pi\xc4\x99knych w Warszawie. W 1956 uzyska\xc5\x82 absolutorium i rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 praktyk\xc4\x99 dyplomow\xc4\x85 w zakresie projektowania form przemys\xc5\x82owych u prof. Zdenka Kovara na UMPRUM w Pradze, sk\xc4\x85d powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. W 1958 z wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniem obroni\xc5\x82 dyplom w pracowni prof. Jerzego So\xc5\x82tana. Od 1960 do 1961 odbywa\xc5\x82 stypendium UNESCO w School of Design na Illinois Institute of Technology w Chicago oraz w Hochschule f\xc3\xbcr Gestaltung w Ulm.\n_START_SECTION_\nKariera zawodowa\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1956\xe2\x80\x931958 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z Zak\xc5\x82adem Artystyczno-Badawczym warszawskiej ASP, natomiast od 1958 do 1960 by\xc5\x82 asystentem projektanta w pracowni Borawski-Nowak. W latach 1960\xe2\x80\x931963 pracowa\xc5\x82 jako projektant w Zak\xc5\x82adzie Wn\xc4\x99trz Instytutu Wzornictwa Przemys\xc5\x82owego, gdzie wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z zespo\xc5\x82em antropolog\xc3\xb3w nad normami pozwalaj\xc4\x85cymi zapewni\xc4\x87 funkcjonalno\xc5\x9b\xc4\x87 wn\xc4\x99trz i przedmiot\xc3\xb3w u\xc5\xbcytkowych. Od 1960 do 1969 wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 z miesi\xc4\x99cznikiem \xe2\x80\x9eProjekt\xe2\x80\x9d, w kt\xc3\xb3rym publikowa\xc5\x82 swoje artyku\xc5\x82y. W 1961 wraz z innymi 15 projektantami za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Stowarzyszenie Projektant\xc3\xb3w Form Przemys\xc5\x82owych. W okresie 1961\xe2\x80\x931963 by\xc5\x82 konsultantem do spraw wzornictwa przemys\xc5\x82u obrabiarek i narz\xc4\x99dzi oraz kierownikiem pracowni wzornictwa Centralnego Biura Konstrukcyjnego Obrabiarek w Pruszkowie, po czym do 1965 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 starszego inspektora do spraw wzornictwa w Ministerstwie Przemys\xc5\x82u Ci\xc4\x99\xc5\xbckiego, a nast\xc4\x99pnie do 1968 by\xc5\x82 starszym radc\xc4\x85 w Sekretariacie Rady Wzornictwa i Estetyki Produkcji Przemys\xc5\x82owej przy Prezesie Rady Ministr\xc3\xb3w. W 1965 zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem International Council of Societies of Industrial Design, a rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem zarz\xc4\x85du SPFP. Od 1968 do 1970 by\xc5\x82 starszym radc\xc4\x85 w Sekretariacie Rady Wzornictwa Centralnego Urz\xc4\x99du Jako\xc5\x9bci i Miar, natomiast od 1970 do 1971 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 kierownika Dzia\xc5\x82u Wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z Przemys\xc5\x82em w IWP. W latach 1971\xe2\x80\x931977 by\xc5\x82 kierownikiem o\xc5\x9brodka wzornictwa i ergonomii w Bumar-PIMB. W 1975 zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem sekcji J Stowarzyszenia Autor\xc3\xb3w ZAiKS zrzeszaj\xc4\x85cej autor\xc3\xb3w dzie\xc5\x82 plastycznych. W tym samym roku obj\xc4\x85\xc5\x82 stanowisko prezesa SPFP, na kt\xc3\xb3rym pozosta\xc5\x82 do 1983, za\xc5\x9b w latach 1977\xe2\x80\x931981 sprawowa\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 wiceprezesa ICSID. Od 1978 do 1990 by\xc5\x82 kierownikiem bran\xc5\xbcowego o\xc5\x9brodka wzornictwa i ergonomii w O\xc5\x9brodku Badawczo-Rozwojowym Predomu._NEWLINE_W 1990 za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 w\xc5\x82asne studio projektowe Studio Concept, kt\xc3\xb3re w 1993 zmieni\xc5\x82o nazw\xc4\x99 na Design Studio Color Koncept. W\xc3\xb3wczas zosta\xc5\x82o ono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jedynym w Polsce przedstawicielem szwedzkiego przedsi\xc4\x99biorstwa NCS Colour AB, kt\xc3\xb3re opracowa\xc5\x82o Natural Colour System._NEWLINE_Ponadto by\xc5\x82 wyk\xc5\x82adowc\xc4\x85 wzornictwa i barwy na wy\xc5\xbcszych uczelniach plastycznych oraz autorem licznych publikacji o tej tematyce. Bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wystawach i warsztatach. Posiada\xc5\x82 tytu\xc5\x82 cz\xc5\x82onka honorowego SPFP oraz nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Okr\xc4\x99gu Warszawskiego Zwi\xc4\x85zku Polskich Artyst\xc3\xb3w Plastyk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nRyszard Bojar urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 20 lipca 1932 w M\xc5\x82awie, a po II wojnie \xc5\x9bwiatowej zamieszka\xc5\x82 we Wroc\xc5\x82awiu. Mia\xc5\x82 rodzin\xc4\x99 w okolicach Warszawy, dlatego od lat 50. XX wieku bywa\xc5\x82 i pomieszkiwa\xc5\x82 w \xc5\x81omiankach. W 1988 ostatecznie przeprowadzi si\xc4\x99 do \xc5\x81omianek-D\xc4\x85browy, gdzie prowadzi\xc5\x82 pracowni\xc4\x99 projektow\xc4\x85 zlokalizowan\xc4\x85 przy ul. Zachodniej 17._NEWLINE_By\xc5\x82 m\xc4\x99\xc5\xbcem Danuty Czosnykowskiej. Jego c\xc3\xb3rk\xc4\x85 jest urodzona w 1967 Joanna Bojar-Antoniuk \xe2\x80\x93 plastyk z wykszta\xc5\x82cenia, \xc5\xbcona plastyka Andrzeja Antoniuka._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 23 lutego 2017 w Warszawie. 2 marca zosta\xc5\x82 pochowany na Cmentarzu P\xc3\xb3\xc5\x82nocnym w Warszawie (kwatera U-IV-1, rz\xc4\x85d 1, gr\xc3\xb3b 3).\n_START_SECTION_\nSp\xc3\xb3r z Metrem Warszawskim\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 80. Ryszard Bojar i Roman Duszek opracowali system informacji pasa\xc5\xbcerskiej dla warszawskiego metra, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 pierwszym w kraju kompleksowym opracowaniem dotycz\xc4\x85cym transportu pubicznego. W trakcie jego tworzenia konsultowano si\xc4\x99 z architektami stacji pierwszego odcinka I linii, dzi\xc4\x99ki czemu powsta\xc5\x82 sp\xc3\xb3jny system oznacze\xc5\x84, kt\xc3\xb3ry z biegiem czasu by\xc5\x82 rozszerzany na kolejne stacje. W okresie PRL-u nie przywi\xc4\x85zywano jednak wagi do kwestii praw autorskich, dlatego te\xc5\xbc ich pe\xc5\x82nia pozosta\xc5\x82a przy tw\xc3\xb3rcach, przez co ka\xc5\xbcda aktualizacja by\xc5\x82a czasoch\xc5\x82onna i kosztowna. W zwi\xc4\x85zku z tym Metro Warszawskie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o negocjacje z Bojarem._NEWLINE_Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka twierdzi\xc5\x82a, \xc5\xbce zaproponowa\xc5\x82a przej\xc4\x99cie przez ni\xc4\x85 praw do systemu w celu jego dalszego rozwoju na II linii. W\xc3\xb3wczas Bojar poda\xc5\x82 cen\xc4\x99 900\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 podczas negocjacji uda\xc5\x82o si\xc4\x99 zmniejszy\xc4\x87 200\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82 netto. Wtedy jednak artysta uzna\xc5\x82, \xc5\xbce w kwocie tej nie b\xc4\x99dzie zawiera\xc4\x87 si\xc4\x99 prawo do kolorystyki, co dla metra oznacza\xc5\x82oby dalsze koszty zwi\xc4\x85zane z rozwijaniem systemu i zakupem wzorc\xc3\xb3w odcieni NCS. Z tego powodu tocz\xc4\x85ce si\xc4\x99 na pocz\xc4\x85tku 2012 rozmowy przerwano. Przy okazji przedsi\xc4\x99biorstwo wytkn\xc4\x99\xc5\x82o dzie\xc5\x82u Bojara kilka wad. System uznano za archaiczny i niesp\xc3\xb3jny z systemem informacyjnym miasta, ponadto wskazano brak wersji angloj\xc4\x99zycznej napis\xc3\xb3w i b\xc5\x82\xc4\x99dy widniej\xc4\x85ce na mapach od samego pocz\xc4\x85tku._NEWLINE_Ryszard Bojar by\xc5\x82 zdania, \xc5\xbce wersja przedstawiona przez metro to nieprawda i pom\xc3\xb3wienia. Artysta twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce wielokrotnie proponowa\xc5\x82 rozszerzenie systemu w\xc5\x82asnego projektu na II lini\xc4\x99 i \xc5\xbce ju\xc5\xbc w grudniu 2007 dysponowa\xc5\x82 wst\xc4\x99pnym opracowaniem uwzgl\xc4\x99dniaj\xc4\x85cym 7 stacji centralnego odcinka II linii, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82o zam\xc3\xb3wione przez Andrzeja Cho\xc5\x82dzy\xc5\x84skiego. Podczas rozm\xc3\xb3w z metrem ustalono, \xc5\xbce przewo\xc5\xbanik zaproponuje honorarium wynikaj\xc4\x85ce z wylicze\xc5\x84 wszystkich przysz\xc5\x82ych linii i stacji. Kwota ta wynios\xc5\x82a 900\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82 i by\xc5\x82a nie do przyj\xc4\x99cia dla sp\xc3\xb3\xc5\x82ki, dlatego w kolejnym podej\xc5\x9bciu metro zaproponowa\xc5\x82o 100\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82, a artysta, ze wzgl\xc4\x99du na konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 aktualizacji oznacze\xc5\x84 na I nitce i wykonania nowych dla kolejnych linii, chcia\xc5\x82 podwy\xc5\xbcszenia tej kwoty do 200\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82, w kt\xc3\xb3rej mia\xc5\x82y zawiera\xc4\x87 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc prawa do kolorystyki. Ponadto Bojar twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci kilka razy proponowa\xc5\x82 aktualizacj\xc4\x99 no\xc5\x9bnik\xc3\xb3w, ale otrzymywa\xc5\x82 odpowiedzi negatywne. Uwa\xc5\xbca\xc5\x82 on tak\xc5\xbce, \xc5\xbce napisy w dw\xc3\xb3ch j\xc4\x99zykach s\xc4\x85 rzadko spotykane w systemach metra na \xc5\x9bwiecie, ale istnieje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 wdro\xc5\xbcenia wersji angloj\xc4\x99zycznej w dotychczasowym systemie informacji. Po tym wszystkim sp\xc3\xb3\xc5\x82ka przerwa\xc5\x82a rozmowy nie informuj\xc4\x85c o tym zainteresowanego. Artysta domaga\xc5\x82 si\xc4\x99 od Metra Warszawskiego sprostowania i przeprosin oraz podsumowuj\xc4\x85c ca\xc5\x82\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9ewprowadzenie innej informacji na kolejnej linii metra oceni historia\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Metro nie skomentowa\xc5\x82o wypowiedzi artysty podtrzymuj\xc4\x85c swoje stanowisko, a plastyk nie odni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do wcze\xc5\x9bniejszych fakt\xc3\xb3w i informacji, kt\xc3\xb3rym nie zaprzeczy\xc5\x82. Ostatecznie postanowiono zerwa\xc4\x87 z dotychczasowymi oznaczeniami w warszawskim metrze i przewo\xc5\xbanik pod koniec marca 2012 z polecenia Zarz\xc4\x85du Transportu Miejskiego og\xc5\x82osi\xc5\x82 przetarg na opracowanie nowego katalogu systemu informacji pasa\xc5\xbcerskiej dla budowanej II linii. Mia\xc5\x82 on nawi\xc4\x85zywa\xc4\x87 do oznacze\xc5\x84 na I linii, ale jednocze\xc5\x9bnie nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 narusza\xc4\x87 praw autorskich ich tw\xc3\xb3rc\xc3\xb3w, a dodatkowo musia\xc5\x82 by\xc4\x87 zgodny z oznaczeniami Miejskiego Systemu Informacji. Wymagano tak\xc5\xbce wykonania tablic w j\xc4\x99zyku angielskim i przekazania praw autorskich Metru Warszawskiemu. Post\xc4\x99powanie spotka\xc5\x82o si\xc4\x99 z krytyk\xc4\x85 \xc5\x9brodowisk tw\xc3\xb3rczych, kt\xc3\xb3rych przedstawiciele podkre\xc5\x9blali dobre funkcjonowanie dotychczasowego intuicyjnego systemu oraz brak funkcjonalnego, estetycznego, praktycznego i ekonomicznego uzasadnienia dla wdra\xc5\xbcania nowych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84. Domagano si\xc4\x99 uniewa\xc5\xbcnienia przetargu, ale ostatecznie pod koniec kwietnia 2012 wybrana zosta\xc5\x82a oferta ILF Consulting Engineers Polska. Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka za opracowanie nowego systemu informacji otrzyma\xc5\x82a kwot\xc4\x99 147,6\xc2\xa0tys.\xc2\xa0z\xc5\x82, czyli mniej od wcze\xc5\x9bniejszych oczekiwa\xc5\x84 Bojara. Metro by\xc5\x82o zdania, \xc5\xbce artysta, tak jak inne podmioty, m\xc3\xb3g\xc5\x82 wystartowa\xc4\x87 w przetargu, na co projektant odpar\xc5\x82, \xc5\xbce taki ruch by\xc5\x82by zaprzeczeniem jego kilkunastoletniej pracy. Na pocz\xc4\x85tku 2013 nowy system, w kt\xc3\xb3rego tworzenie zaanga\xc5\xbcowana by\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc agencja reklamowa Crex, zosta\xc5\x82 zaakceptowany przez ZTM. Ostatecznie jednak operator na etapie realizacji dokona\xc5\x82 zmian w projekcie, o czym autor\xc3\xb3w nie poinformowano.'