b'\n_START_ARTICLE_\nGierczyn (wojew\xc3\xb3dztwo dolno\xc5\x9bl\xc4\x85skie)\n_START_SECTION_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcenie\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest na \xc5\x9al\xc4\x85sku (Dolnym \xc5\x9al\xc4\x85sku), w G\xc3\xb3rach Izerskich, na p\xc3\xb3\xc5\x82nocnym zboczu Grzbietu Kamienickiego oraz na Pog\xc3\xb3rzu Izerskim (w Kotlinie Mirskiej), w dolinie Czarnotki. Umiejscowiona przy dawnym handlowym Trakcie \xc5\xbbytawsko-Jeleniog\xc3\xb3rskim, kt\xc3\xb3ry przecina w po\xc5\x82owie jej lu\xc5\xban\xc4\x85 zabudow\xc4\x99 \xc5\x82a\xc5\x84cuchow\xc4\x85. Przez Gierczyn wiedzie zielony szlak turystyczny \xc5\x9awierad\xc3\xb3w-Zdr\xc3\xb3j \xe2\x80\x93 Mirsk.\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nW kronice \xc5\x82aci\xc5\x84skiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Ksi\xc4\x99ga uposa\xc5\xbce\xc5\x84 biskupstwa wroc\xc5\x82awskiego) spisanej za czas\xc3\xb3w biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295\xe2\x80\x931305 miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 wymieniona jest w zlatynizowanej formie Ger._NEWLINE_Wie\xc5\x9b wzmiankowana jest w roku 1385 jako Geran, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej tak\xc5\xbce Giehren i Kierz (przez kilka lat po II wojnie \xc5\x9bwiatowej \xe2\x80\x93 Gerbichy)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWie\xc5\x9b stanowi\xc5\x82a w \xc5\x9bredniowieczu w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 trzech rod\xc3\xb3w rycerskich. W roku 1570 Hans Schoff sprzeda\xc5\x82 wie\xc5\x9b rodzinie Zeydlitz\xc3\xb3w, prowadz\xc4\x85cej tu prace g\xc3\xb3rnicze._NEWLINE_Odkryte w pobli\xc5\xbcu, na pograniczu z wsi\xc4\x85 Kotlina (prawdopodobnie jeszcze w XIV wieku) niewielkie z\xc5\x82o\xc5\xbce kasyterytu (ruda cyny) w postaci wst\xc4\x99g wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cych w \xc5\x82upkach \xc5\x82yszczykowych z kwarcem i granatami, zosta\xc5\x82o dok\xc5\x82adniej rozpoznane przez g\xc3\xb3rnik\xc3\xb3w czeskich Hansa Wiese i Mateusza Sohnela z Jachymowa oko\xc5\x82o roku 1512 lub 1517. Z inicjatywy Hansa Schoffa za Wiesem i Sohnelem przyby\xc5\x82o tu 400 ich rodak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy eksploatowali z\xc5\x82o\xc5\xbce tak intensywnie, \xc5\xbce wyczerpa\xc5\x82o si\xc4\x99 ju\xc5\xbc pod koniec wieku XVI. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie jednak znaleziono kilka innych z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc, po\xc5\x82o\xc5\xbconych nieco dalej na zach\xc3\xb3d, w okolicach Krobicy, a tak\xc5\xbce \xe2\x80\x93 na zboczu wschodnim, bli\xc5\xbcej R\xc4\x99biszowa i Przecznicy \xe2\x80\x93 kobaltu. Warunki wydobycia w tej podg\xc3\xb3rskiej okolicy by\xc5\x82y bardzo trudne, sztolnie by\xc5\x82y stale zalewane przez wod\xc4\x99. Rozw\xc3\xb3j g\xc3\xb3rnictwa w rejonie Gierczyna (m.in. w kopalniach nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do rodziny von Schaffgotsch\xc3\xb3w) spowodowa\xc5\x82, \xc5\xbce w roku 1572 Urz\xc4\x85d G\xc3\xb3rniczy we Wroc\xc5\x82awiu poleci\xc5\x82 Janowi Bronnerowi ze \xc5\x9awidnicy przeprowadzi\xc4\x87 badania probiercze. Z p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych sprawozda\xc5\x84 wynika\xc5\x82o, \xc5\xbce sama dziesi\xc4\x99cina od wydobytej rudy wynosi\xc5\x82a 7 t urobku rocznie. W roku 1578 utworzono tu samodzielny Urz\xc4\x85d G\xc3\xb3rniczy nadzoruj\xc4\x85cy prace w poszczeg\xc3\xb3lnych gwarectwach. W roku 1616 urz\xc4\x85d ten wyda\xc5\x82 gwarkowi Beierowi z Norymbergi przywilej na wydobycie miedzi, ale wojna trzydziestoletnia (1618\xe2\x80\x931648) przerwa\xc5\x82a prace g\xc3\xb3rnicze, kt\xc3\xb3re wznowiono dopiero po roku 1727. Znaczenie g\xc3\xb3rnicze okolic Gierczyna wzros\xc5\x82o jeszcze po przej\xc4\x99ciu \xc5\x9al\xc4\x85ska przez Prusy, po roku 1742. Wydobycia cyny w tym regionie jednak nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 efektywnie wznowi\xc4\x87, tak\xc5\xbce z powodu b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w organizacyjnych i zwyk\xc5\x82ych oszustw, bowiem spad\xc5\x82o ono z 20 t w wieku XVII do 3 t rocznie w XVIII; pr\xc3\xb3by wznowienia wydobycia w XIX wieku i potem w roku 1938 nie r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powiod\xc5\x82y si\xc4\x99, a badania przeprowadzone po II wojnie \xc5\x9bwiatowej (m.in. w latach 70. i 80. XX wieku) potwierdzi\xc5\x82y, \xc5\xbce pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc (oko\xc5\x82o 2,7 mln ton rudy o zawarto\xc5\x9bci 0,48% Sn) w tej okolicy s\xc4\x85 ju\xc5\xbc z punktu widzenia przemys\xc5\x82owego bez warto\xc5\x9bci, z uwagi na rozproszenie kasyterytu, jego niewielkie rozmiary i wyst\xc4\x99powanie w postaci drobnych wrost\xc3\xb3w we wszystkich minera\xc5\x82\xc3\xb3w ska\xc5\x82otw\xc3\xb3rczych. Do najbogatszych i najd\xc5\x82u\xc5\xbcej czynnych nale\xc5\xbca\xc5\x82y kopalnie: \xe2\x80\x9eReicher Trost\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eHundsr\xc3\xbccken\xe2\x80\x9d, po\xc5\x82\xc4\x85czone oko\xc5\x82o roku 1960 w jedn\xc4\x85 kopalni\xc4\x99 \xe2\x80\x9eGierczyn\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Do dzi\xc5\x9b zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy Gierczynem a Kotlin\xc4\x85 \xc5\x9blady g\xc3\xb3rniczej przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci wsi, w postaci sztolni i zaro\xc5\x9bni\xc4\x99tych kamiennych ha\xc5\x82d. Tu\xc5\xbc na wsch\xc3\xb3d od wsi Gierczyn znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 wyrobiska kopalni \xe2\x80\x9eMorgenr\xc3\xb6the\xe2\x80\x9d. Wylot sztolni tej kopalni le\xc5\xbcy na po\xc5\x82udnie od drogi biegn\xc4\x85cej z Gierczyna w kierunku na przysi\xc3\xb3\xc5\x82ek Lasek. Eksploatowano tu rudy cyny o zawarto\xc5\x9bci 0,78% Sn, przy czym najwi\xc4\x99ksze nasilenie wydobycia przypada na lata 1773\xe2\x80\x931780. W tym samym miejscu w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie znajdowa\xc5\x82a si\xc4\x99 kopalnia \xe2\x80\x9eS\xc3\xbcsette\xe2\x80\x9d eksploatuj\xc4\x85ca rudy kobaltu. By\xc5\x82y to prawdopodobnie te same wyrobiska g\xc3\xb3rnicze, nosz\xc4\x85ce w r\xc3\xb3\xc5\xbcnym czasie r\xc3\xb3\xc5\xbcne nazwy.'