b'\n_START_ARTICLE_\nS\xc4\x85dy podziemne\n_START_PARAGRAPH_\nS\xc4\x85dy podziemne - cywilne i wojskowe s\xc4\x85dy specjalne dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce w okupowanej Polsce 1940-1945 jako s\xc4\x85dy pa\xc5\x84stwowe.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPodstaw\xc4\x99 do powo\xc5\x82ania s\xc4\x85d\xc3\xb3w podziemnych stanowi\xc5\x82a uchwa\xc5\x82a Komitetu Ministr\xc3\xb3w dla Spraw Kraju z 16 kwietnia 1940, kt\xc3\xb3ra stanowi\xc5\x82a: Wydawanie wyrok\xc3\xb3w \xc5\x9bmierci na prze\xc5\x9bladowc\xc3\xb3w, zdrajc\xc3\xb3w, szpieg\xc3\xb3w i prowokator\xc3\xb3w nale\xc5\xbcy do kompetencji specjalnych s\xc4\x85d\xc3\xb3w... W wykonaniu uchwa\xc5\x82y zosta\xc5\x82a opracowana w maju 1940, przez rz\xc4\x85d w Londynie, ustawa o ich ustroju (kodeks) - okre\xc5\x9blaj\xc4\x85ca sk\xc5\x82ad s\xc4\x85du, procedur\xc4\x99 i "tryb" wykonywania wyrok\xc3\xb3w. Komplet s\xc4\x85dz\xc4\x85cy sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z trzech s\xc4\x99dzi\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych co najmniej jeden powinien by\xc4\x87 s\xc4\x99dzi\xc4\x85, adwokatem a w ostateczno\xc5\x9bci mie\xc4\x87 wykszta\xc5\x82cenie prawnicze. Rozprawy by\xc5\x82y tajne. O wezwaniu lub doprowadzeniu oskar\xc5\xbconego decydowa\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cy, jednak pod warunkiem, \xc5\xbce nie grozi\xc5\x82o to dekonspiracj\xc4\x85. Nieobecnego oskar\xc5\xbconego broni\xc5\x82 adwokat "z urz\xc4\x99du". Od wyroku s\xc4\x85du nie przys\xc5\x82ugiwa\xc5\x82o odwo\xc5\x82anie, jednak musia\xc5\x82 by\xc4\x87 on zatwierdzony przez delegata rz\xc4\x85du. S\xc4\x85dy orzeka\xc5\x82y kar\xc4\x99 \xc5\x9bmierci za przest\xc4\x99pstwa opisane w art. 99 - 113 polskiego Kodeksu Karnego z 1932, w ustawach o szpiegostwo i w przywo\xc5\x82anym wy\xc5\xbcej kodeksie z maja 1940: Kto dopuszcza si\xc4\x99 zbrodni zdrady, szpiegostwa, prowokacji, denuncjacji lub nieludzkiego prze\xc5\x9bladowania i krzywdzenia ludno\xc5\x9bci polskiej - podlega karze \xc5\x9bmierci.\n_START_SECTION_\nWykonywanie wyrok\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nWyroki by\xc5\x82y wykonywane przez egzekutyw\xc4\x99 Kierownictwa Walki Cywilnej (KWC), przez specjalne grupy wyznaczone przez jednostki Armii Krajowej jak Referat 993/W, a tak\xc5\xbce inne organizacje wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracuj\xc4\x85ce z KWC. W ich sk\xc5\x82ad nie mogli wchodzi\xc4\x87 harcerze i nieletnia m\xc5\x82odzie\xc5\xbc._NEWLINE_Pierwsze wyroki \xc5\x9bmierci wykonano 3 lub 4 marca 1943 na Romanie Leonie \xc5\x9awi\xc4\x99cickim za czynny udzia\xc5\x82 w \xc5\x82apankach i prac\xc4\x99 w s\xc4\x85dach niemieckich oraz na Izydorze Ossowskim, szczeg\xc3\xb3lnie gorliwym urz\xc4\x99dniku niemieckiego urz\xc4\x99du pracy (Arbeitsamtu). O wykonaniu wyroku powiadomiono spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo przez radio i podziemn\xc4\x85 pras\xc4\x99, a tak\xc5\xbce rozkolportowano w Warszawie 3000 czerwonych plakat\xc3\xb3w informacyjnych._NEWLINE_W 1940 utworzono S\xc4\x85dy Kapturowe ZWZ, przemianowane w 1941 na Wojskowe S\xc4\x85dy Specjalne, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85dzi\xc5\x82y na podstawie kodeksu opracowanego w kraju, zawieraj\xc4\x85cego wytyczne proceduralne i okre\xc5\x9blaj\xc4\x85ce stosowanie prawa materialnego (s\xc4\x85dzi\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w przypadkach zdrady, szpiegostwa, denuncjacji)._NEWLINE_W 1942 utworzono Cywilne S\xc4\x85dy Specjalne (s\xc4\x85dzi\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie za zbrodnie przeciw narodowi i pa\xc5\x84stwu polskiemu, kolaboracj\xc4\x99 z okupantem, bandytyzm)._NEWLINE_Do s\xc4\x85dzenia spraw mniejszej wagi utworzono Komisje S\xc4\x85dz\xc4\x85ce Walki Podziemnej (orzeka\xc5\x82y kar\xc4\x99 infamii, nagany i upomnienia).'