b'\n_START_ARTICLE_\nT-84\n_START_SECTION_\nPowstanie czo\xc5\x82gu T-84\n_START_PARAGRAPH_\nW czasach Zwi\xc4\x85zku Socjalistycznych Republik Radzieckich Chark\xc3\xb3w by\xc5\x82 jednym z najwi\xc4\x99kszych i najwa\xc5\xbcniejszych o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w zbrojeniowych w Uk\xc5\x82adzie Warszawskim. W\xc5\x82a\xc5\x9bnie na Ukrainie powsta\xc5\x82y czo\xc5\x82gi T-34,T-44, T-54, T-55 oraz T-64. Rozw\xc3\xb3j kolejnych wersji tego ostatniego wozu by\xc5\x82a zadaniem Charkowskiego Biura Konstrukcyjnego Morozowa (ChKBM) natomiast produkcja Charkowskich Zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w im. Ma\xc5\x82yszewa. W po\xc5\x82owie lat 80. czo\xc5\x82gowy o\xc5\x9brodek na Ukrainie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 produkcj\xc4\x99 najnowocze\xc5\x9bniejszych \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie czo\xc5\x82g\xc3\xb3w sowieckich T-80. _NEWLINE_Po upadku ZSRR, Ukraina dynamicznie w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 do walki o \xc5\x9bwiatowe rynki. Jeszcze w 1993 roku w ChKBM zapad\xc5\x82a decyzja o kontynuowaniu rozwoju T-80. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej sko\xc5\x84czono kompletowanie pierwszego prototypu czo\xc5\x82gu T-84. W jego nazwie mo\xc5\xbcna upatrywa\xc4\x87 nawi\xc4\x85zania do s\xc5\x82ynnego charkowskiego T-64 z czas\xc3\xb3w \xc5\x9bwietno\xc5\x9bci Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego.\n_START_SECTION_\nPrototyp\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza wersja czo\xc5\x82gu T-84 r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc5\x82a si\xc4\x99 od swojego pierwowzoru (czo\xc5\x82gu T-80) nowym systemem kierowania ogniem, wymieniono nocny system celowniczy dzia\xc5\x82onowego, zamontowano drugi \xc5\x9blepy obiektyw - wy\xc5\x9bwietlacz danych komputera balistycznego. Wprowadzone ulepszenia znacznie zwi\xc4\x99kszy\xc5\x82y mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci zwalczania cel\xc3\xb3w, tak\xc5\xbce ruchomych, przy wykorzystaniu nocnego systemu celowniczego. Zmiany w konfiguracji opancerzenia ograniczy\xc5\x82y si\xc4\x99 do zast\xc4\x85pienia oryginalnego pancerza reaktywnego Kontakt-5 lokalnym odpowiednikiem. Na bokach i ty\xc5\x82u wie\xc5\xbcy umieszczono nowe charakterystyczne zasobniki.  W czo\xc5\x82gu tym zamontowano nowy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 nap\xc4\x99dowy z 1200-konnym silnikiem 6TD-2. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym celem tych wszystkich zmian by\xc5\x82o zast\xc4\x85pienie oryginalnych, rosyjskich cz\xc4\x99\xc5\x9bci lokalnymi ukrai\xc5\x84skimi. Wed\xc5\x82ug producenta 98% tego czo\xc5\x82gu by\xc5\x82o rodzimej produkcji. Tak wyposa\xc5\xbcony czo\xc5\x82g zadebiutowa\xc5\x82 w 1995 roku na salonie IDEX w Abu Zabi.\n_START_SECTION_\nT-84M Op\xc5\x82ot\n_START_PARAGRAPH_\nW 1998 roku prototypowa wersja T-84 stan\xc4\x99\xc5\x82a do przetargu na nowy czo\xc5\x82g podstawowy dla Grecji. W przetargu tym wygra\xc5\x82 czo\xc5\x82g Leopard 2A6, pokonuj\xc4\x85c opr\xc3\xb3cz T-84 tak\xc5\xbce francuskiego Leclerca, brytyjskiego Challengera, ameryka\xc5\x84skiego Abramsa i rosyjskiego T-80U._NEWLINE_Czo\xc5\x82g T-84 ust\xc4\x99powa\xc5\x82 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci przeciwnik\xc3\xb3w pod wzgl\xc4\x99dem wyposa\xc5\xbcenia elektronicznego. Stosunkowo wysoko za to oceniono mobilno\xc5\x9b\xc4\x87 czo\xc5\x82gu._NEWLINE_Po\xc5\x9brednim rezultatem wniosk\xc3\xb3w z greckiej lekcji by\xc5\x82o opracowanie nowej wersji. W\xc3\xb3z zosta\xc5\x82 zaprezentowany w 1999 roku w Abu Zabi. Celem g\xc5\x82\xc3\xb3wnym charkowskich konstruktor\xc3\xb3w by\xc5\x82a dalsza ukrainizacja wozu._NEWLINE_Wykorzystano ca\xc5\x82kowicie now\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x99, spawan\xc4\x85 z p\xc5\x82yt walcowanych. Zastosowanie stali pancernej o wysokich parametrach oraz zwi\xc4\x99kszenie grubo\xc5\x9bci sprowadzonej os\xc5\x82ony czo\xc5\x82owej wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o na wyra\xc5\xbany wzrost odporno\xc5\x9bci. Zamontowano nowy, produkowany na Ukrainie pancerz reaktywny N\xc3\xb3\xc5\xbc, boki kad\xc5\x82uba i uk\xc5\x82ad jezdny os\xc5\x82oni\xc4\x99to fartuchami o zwi\xc4\x99kszonej powierzchni. Zmodyfikowano przyrz\xc4\x85dy kierowania ogniem. Pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc uk\xc5\x82ad zgrywaj\xc4\x85cy o\xc5\x9b armaty z osi\xc4\x85 optyczn\xc4\x85 celownika. Zamontowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nowy celownik termowizyjny. Uzbrojenie pozosta\xc5\x82o bez zmian - 125\xc2\xa0mm armata KBA-3. Masa nowej wersji wozu wzros\xc5\x82a z 46 ton do 48,5 tony._NEWLINE_Jeszcze w 1999 roku nowa wersja T-84 wesz\xc5\x82a na uzbrojenie Si\xc5\x82 Zbrojnych Ukrainy\n_START_SECTION_\nT-84 Jatagan\n_START_PARAGRAPH_\nDysponuj\xc4\x85c nowym, udoskonalonym czo\xc5\x82giem Ukraina ponownie w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 do rywalizacji na \xc5\x9bwiatowym rynku pancernym. By\xc5\x82y ku temu dwie okazje, pierwsza w Malezji (gdzie T-84 przegra\xc5\x82 z polskim PT-91M) i druga przetarg w Turcji. W Azji Mniejszej szlaki Ukrainie przeciera\xc5\x82 T-84M, lecz docelowo ewentualny sukces mia\xc5\x82 zale\xc5\xbce\xc4\x87 od nowszej maszyny. _NEWLINE_W 2000 roku zako\xc5\x84czono prace nad prototypem T-84-120. Pierwsz\xc4\x85 zasadnicz\xc4\x85 zmian\xc4\x85 w stosunku do modeli poprzednich by\xc5\x82o uzbrojenie go w armat\xc4\x99 KBM-2 kalibru 120mm z luf\xc4\x85 50 kalibr\xc3\xb3w. Uzbrojenie dostosowano do NATOwskich wymog\xc3\xb3w i standard\xc3\xb3w. _NEWLINE_Drug\xc4\x85 cech\xc4\x85 odr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85c\xc4\x85 od Op\xc5\x82ata by\xc5\x82o zastosowanie nowego zmechanizowanego uk\xc5\x82adu \xc5\x82adowania._NEWLINE_Tak przystosowany do tureckich i NATOwskich wymog\xc3\xb3w T-84-120 pod nowa nazw\xc4\x85 Jatagan przyst\xc4\x85pi\xc5\x82 do przetargu kt\xc3\xb3ry jednak nie zosta\xc5\x82 rozstrzygni\xc4\x99ty. Turcy zrezygnowali z zakupu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w zagranic\xc4\x85 i zdecydowali si\xc4\x99 stworzy\xc4\x87 w\xc5\x82asny czo\xc5\x82g podstawowy.'