b'\n_START_ARTICLE_\nBlokada Berlina\n_START_PARAGRAPH_\nBlokada Berlina (Zachodniego) \xe2\x80\x93 jeden z pierwszych powa\xc5\xbcnych kryzys\xc3\xb3w zimnej wojny, maj\xc4\x85cy miejsce w latach 1948\xe2\x80\x931949 w Berlinie.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWraz z up\xc5\x82ywem czasu od zako\xc5\x84czenia II wojny \xc5\x9bwiatowej stosunki mi\xc4\x99dzy Zwi\xc4\x85zkiem Radzieckim a zachodnimi aliantami pogarsza\xc5\x82y si\xc4\x99, co znajdowa\xc5\x82o odzwierciedlenie w dyskusjach na temat przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci Niemiec. Bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 kryzysu by\xc5\x82a reforma walutowa, przeprowadzona bez uzgodnienia z ZSRR przez zachodnich aliant\xc3\xb3w w ich strefach okupacyjnych (ZSRR, zgodnie ze sw\xc4\x85 polityk\xc4\x85 utrzymywania Niemiec w os\xc5\x82abieniu, drukowa\xc5\x82 takie ilo\xc5\x9bci reichsmarek, \xc5\xbce zacz\xc4\x99to zamiast nich u\xc5\xbcywa\xc4\x87 papieros\xc3\xb3w, jako \xc5\x9brodka transakcji barterowych) \xe2\x80\x93 20 czerwca 1948 reichsmarka zosta\xc5\x82a zast\xc4\x85piona przez mark\xc4\x99 niemieck\xc4\x85._NEWLINE_Zwi\xc4\x85zek Radziecki obawia\xc5\x82 si\xc4\x99, \xc5\xbce straci gospodarcz\xc4\x85 kontrol\xc4\x99 nad swoj\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 Niemiec i w nocy z 23 na 24 czerwca okupacyjne w\xc5\x82adze strefy radzieckiej zarz\xc4\x85dzi\xc5\x82y blokad\xc4\x99 zachodnich sektor\xc3\xb3w Berlina oraz odci\xc4\x99\xc5\x82y dostawy energii elektrycznej. L\xc4\x85dowe szlaki komunikacyjne wiod\xc4\x85ce przez radzieck\xc4\x85 stref\xc4\x99 okupacyjn\xc4\x85 (ameryka\xc5\x84skie, brytyjskie i francuskie sektory Berlina stanowi\xc5\x82y enklaw\xc4\x99 na terytorium kontrolowanym przez Sowiet\xc3\xb3w) zosta\xc5\x82y zablokowane, w odpowiedzi na co mocarstwa zachodnie (USA i Wielka Brytania) rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y tworzenie mostu powietrznego. Amerykanie swoje dzia\xc5\x82ania okre\xc5\x9blili mianem operacji Vittles, Brytyjczycy \xe2\x80\x93 operacj\xc4\x85 Plainfare. Pocz\xc4\x85tki mostu powietrznego, na ma\xc5\x82\xc4\x85 skal\xc4\x99, dla w\xc5\x82asnych potrzeb, Amerykanie wdro\xc5\xbcyli ju\xc5\xbc 1 kwietnia 1948, a po nich Brytyjczycy. Natychmiast po wprowadzeniu pe\xc5\x82nej blokady, alianci zachodni rozpocz\xc4\x99li niemaj\xc4\x85c\xc4\x85 do tej pory precedensu akcj\xc4\x99 zaopatrywania ca\xc5\x82ego miasta mostem powietrznym._NEWLINE_Blokada trwa\xc5\x82a niemal 11 miesi\xc4\x99cy i zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 zwyci\xc4\x99stwem mocarstw zachodnich, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Lotnictwo tych pa\xc5\x84stw by\xc5\x82o w stanie dostarcza\xc4\x87 zaopatrzenie (w\xc4\x99giel, \xc5\xbcywno\xc5\x9b\xc4\x87) mieszka\xc5\x84com zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Berlina w wystarczaj\xc4\x85cej ilo\xc5\x9bci. W\xc5\x82adze radzieckie, wobec fiaska prowadzonej polityki, na pocz\xc4\x85tku maja 1949 podj\xc4\x99\xc5\x82y decyzj\xc4\x99 o zniesieniu blokady (wp\xc5\x82yw na t\xc4\x99 decyzj\xc4\x99 mia\xc5\x82o te\xc5\xbc utworzenie NATO, co by\xc5\x82o demonstracj\xc4\x85 si\xc5\x82y pa\xc5\x84stw zachodnich). Zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 ona 12 maja, cho\xc4\x87 loty w ramach mostu powietrznego odbywa\xc5\x82y si\xc4\x99 jeszcze przez kilka miesi\xc4\x99cy._NEWLINE_\xc5\x81\xc4\x85cznie w czasie trwania blokady w ramach mostu powietrznego odby\xc5\x82o si\xc4\x99 278 228 lot\xc3\xb3w, w kt\xc3\xb3rych przewieziono 2 326 406 ton zaopatrzenia (w tym 1 421 119 ton w\xc4\x99gla), a w wypadkach lotniczych zgin\xc4\x99\xc5\x82o 31 pilot\xc3\xb3w ameryka\xc5\x84skich i 41 brytyjskich. W tym brytyjski RAF dostarczy\xc5\x82 394\xc2\xa0509 ton zaopatrzenia w 65\xc2\xa0857 lotach. Po stronie brytyjskiej bra\xc5\x82o udzia\xc5\x82 tak\xc5\xbce 25 przewo\xc5\xbanik\xc3\xb3w cywilnych, kt\xc3\xb3rych samoloty by\xc5\x82y czarterowane. Pocz\xc4\x85tkowo ci\xc4\x99\xc5\xbcar spoczywa\xc5\x82 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na standardowych dwusilnikowych samolotach transportowych Douglas C-47 Skytrain (Dakota) z czas\xc3\xb3w wojny, stopniowo uzupe\xc5\x82nianych i zast\xc4\x99powanych przez ci\xc4\x99\xc5\xbcsze typy, jak Douglas C-54 Skymaster i Avro York. Po stronie brytyjskiej u\xc5\xbcywano nawet \xc5\x82odzi lataj\xc4\x85cych Short Sunderland._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku jesieni dostawy wynosi\xc5\x82y 5620 ton dziennie, a rekordowego 16 kwietnia 1949 dostarczono 13 tys. t \xc5\x82adunk\xc3\xb3w przy 1400 lotach._NEWLINE_Blokada Berlina, zwana tak\xc5\xbce pierwszym kryzysem berli\xc5\x84skim, przyspieszy\xc5\x82a proces podzia\xc5\x82u Niemiec na dwa kraje. Nast\xc4\x85pi\xc5\x82o tak\xc5\xbce rozdzielenie w\xc5\x82adz Berlina. W czerwcu 1948 mia\xc5\x82a miejsce narada w Londynie, podczas kt\xc3\xb3rej pa\xc5\x84stwa zachodnie odrzuci\xc5\x82y propozycj\xc4\x99 ZSRR, zmierzaj\xc4\x85c\xc4\x85 do utworzenia jednego rz\xc4\x85du og\xc3\xb3lnoniemieckiego. Sta\xc5\x82o si\xc4\x99 jasne, i\xc5\xbc Niemcy zostan\xc4\x85 podzielone na dwa odr\xc4\x99bne pa\xc5\x84stwa, kt\xc3\xb3re dostan\xc4\x85 si\xc4\x99 w r\xc3\xb3\xc5\xbcne strefy wp\xc5\x82yw\xc3\xb3w. Dosz\xc5\x82o wi\xc4\x99c do utworzenia dw\xc3\xb3ch pa\xc5\x84stw niemieckich: Republiki Federalnej Niemiec (23 maja 1949 wesz\xc5\x82a w \xc5\xbcycie nowa konstytucja) i Niemieckiej Republiki Demokratycznej (7 pa\xc5\xbadziernika 1949) oraz enklawy Berlina Zachodniego.'