b'\n_START_ARTICLE_\nLimassol\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed nasz\xc4\x85 er\xc4\x85 miasto praktycznie nie istnia\xc5\x82o. Na terenie, na kt\xc3\xb3rym dzisiaj wznosi si\xc4\x99 Limassol, zosta\xc5\x82y jednak\xc5\xbce odnalezione staro\xc5\xbcytne groby, si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce 2000 p.n.e. Kilka grob\xc3\xb3w pochodzi z VIII i IV w. p.n.e. \xc5\x9awiadczy to o pr\xc3\xb3bach kolonizacji, kt\xc3\xb3re jednak nie rozwin\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 w \xc5\xbcadne wi\xc4\x99ksze skupiska ludno\xc5\x9bci. Pisarze staro\xc5\xbcytni nie wspominaj\xc4\x85 o za\xc5\x82o\xc5\xbceniu miasta.\n_START_SECTION_\nCzasy Bizancjum\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug akt Soboru Chalcedo\xc5\x84skiego z 451 w za\xc5\x82o\xc5\xbceniu Limassolu obok biskup\xc3\xb3w miast Amathus oraz Arsinoe zaanga\xc5\xbcowany by\xc5\x82 biskup z Theodossiani o imieniu Sotir. Theodossiani uznawane jest za kolebk\xc4\x99 Limassolu, kt\xc3\xb3re z czasem sta\xc5\x82o si\xc4\x99 znane jako Neapolis. Biskup Leontios z Neapolis by\xc5\x82 znanym pisarzem chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skim z VII wieku. Akta Drugiego Soboru Nicejskiego z 787 wymieniaj\xc4\x85 go jako biskupa maj\xc4\x85cego swoj\xc4\x85 siedzib\xc4\x99 biskupi\xc4\x85 w staro\xc5\xbcytnym Neapolis, a wi\xc4\x99c Limassolu. Miasto by\xc5\x82o znane jako Nemesos w X wieku. Konstantyn Porfirogeneta w jednym ze swoich dzie\xc5\x82 wymienia miasto o tej nazwie.\n_START_SECTION_\nW dobie wypraw krzy\xc5\xbcowych\n_START_PARAGRAPH_\nZnanymi z historii s\xc4\x85 wydarzenia, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y miejsce na Cyprze w 1191. Po\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y one definitywny kres bizantyjskiej dominacji na wyspie. Kr\xc3\xb3l angielski, Ryszard Lwie Serce, podr\xc3\xb3\xc5\xbcowa\xc5\x82 z cal\xc4\x85 flotyll\xc4\x85 w kierunku Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej. Na jednym ze statk\xc3\xb3w p\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a jego narzeczona Berengaria oraz rodzona siostra Joanna, kr\xc3\xb3lowa Sycylii. Z powodu z\xc5\x82ej pogody statek z Berengari\xc4\x85 mia\xc5\x82 zawin\xc4\x85\xc4\x87 do portu w Limassolu. W\xc5\x82adca wyspy Izaak Komnen, niech\xc4\x99tny \xc5\x82acinnikom z zachodu, zaprosi\xc5\x82 szlachcianki do zej\xc5\x9bcia na brzeg, by p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wy\xc5\x82udzi\xc4\x87 na Ryszardzie okup. Joanna i Berengaria nie zdecydowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na zej\xc5\x9bcie. W nast\xc4\x99pstwie tego Komnen odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 przys\xc5\x82ania s\xc5\x82odkiej wody. Gdy pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 statek Ryszarda, Izaak zaprosi\xc5\x82 go do odwiedzenia Limassolu. Kr\xc3\xb3l spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z nieprzychylnym Cypryjczykiem i poprosi\xc5\x82 go o pomoc w uwalnianiu Ziemi \xc5\x9awi\xc4\x99tej z r\xc4\x85k muzu\xc5\x82man\xc3\xb3w. Chocia\xc5\xbc Izaak pocz\xc4\x85tkowo obieca\xc5\x82 przys\xc5\x82a\xc4\x87 pomoc, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jednak tego nie uczyni\xc5\x82._NEWLINE_Ryszard \xc5\x9bciga\xc5\x82 Komnena i zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82. Cypr dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 w r\xc4\x99ce Anglik\xc3\xb3w. Kr\xc3\xb3l po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Berengari\xc4\x99 na zamku w Limassolu, kt\xc3\xb3ra tam r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zosta\xc5\x82a koronowana. Wojska angielskie zburzy\xc5\x82y Amathous, a jego mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w przesiedlono do Limassolu._NEWLINE_Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej wyspa zosta\xc5\x82a sprzedana rycerskiemu Zakonowi Ubogich Rycerzy Chrystusa i \xc5\x9awi\xc4\x85tyni Salomona, czyli Templariuszom. Zakonnicy ci trudnili si\xc4\x99 ochron\xc4\x85 Bazyliki Bo\xc5\xbcego Grobu w Jerozolimie. Nowi panowie na\xc5\x82o\xc5\xbcyli olbrzymie podatki na mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wyspy, chc\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b szybko odzyska\xc4\x87 wy\xc5\x82o\xc5\xbcone za zakup pieni\xc4\x85dze. Polityka ta doprowadzi\xc5\x82a do rewolty. Cypryjczycy za\xc5\xbc\xc4\x85dali od Ryszarda anulowania traktat\xc3\xb3w. Kr\xc3\xb3l przysta\xc5\x82 na ich petycj\xc4\x99. Nowym w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem zosta\xc5\x82 Gwidon de Lusignan, Francuz i by\xc5\x82y kr\xc3\xb3l Jerozolimy. Od tej pory na Cyprze panowali przez blisko trzysta lat francuscy kr\xc3\xb3lowie z dynastii Lusignan\xc3\xb3w._NEWLINE_W latach 1192-1489 istnia\xc5\x82o zatem na wyspie, za\xc5\x82o\xc5\xbcone przez krzy\xc5\xbcowc\xc3\xb3w, Kr\xc3\xb3lestwo Cypru. To \xc5\x9bredniowieczne pa\xc5\x84stwo feudalne ciszy\xc5\x82o si\xc4\x99 dobrobytem. Za\xc5\x82o\xc5\xbconych zosta\xc5\x82o wiele biskupstw \xc5\x82aci\xc5\x84skich. Sytuacja trwa\xc5\x82a a\xc5\xbc do podboju wyspy przez Turk\xc3\xb3w Osma\xc5\x84skich w 1570. W Limassolu stacjonowa\xc5\x82y w\xc3\xb3wczas wojska \xc5\x82aci\xc5\x84skie._NEWLINE_W XIII wieku na Cyprze, a szczeg\xc3\xb3lnie w Limassolu, osiedlali si\xc4\x99 kupcy, co przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do wzrostu zamo\xc5\xbcno\xc5\x9bci mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w miasta. Istnienie portu wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82o na szybki rozw\xc3\xb3j gospodarczy.\n_START_SECTION_\nPr\xc3\xb3by dominacji niemieckiej\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1228 kr\xc3\xb3l niemiecki Fryderyk II Hohenstauf, przynaglany przez templariuszy z Cypru, przyby\xc5\x82 do Limassolu. Wezwa\xc5\x82 do siebie Jana Ibelina, by om\xc3\xb3wi\xc4\x87 sprawy zwi\xc4\x85zane z wojn\xc4\x85 z muzu\xc5\x82manami. Jan stawi\xc5\x82 si\xc4\x99 na rozkaz. W radzie uczestniczyli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc templariusze cypryjscy. Jan odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 udzia\xc5\x82u w wojnie. Fryderyk przej\xc4\x85\xc5\x82 kontrol\xc4\x99 nad Limassolem i innymi grodami. Wyznaczy\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc gubernator\xc3\xb3w, ale ostatecznie opu\xc5\x9bci\xc5\x82 wysp\xc4\x99. Wojska niemieckie zosta\xc5\x82y nast\xc4\x99pnie pokonane w bitwie pod Agirt\xc4\x85 w pobli\xc5\xbcu Kyrenii na p\xc3\xb3\xc5\x82nocy Cypru w 1229. Wojskami cypryjskimi dowodzi\xc5\x82 Jan Ibelin.\n_START_SECTION_\nPr\xc3\xb3by dominacji egipskiej\n_START_PARAGRAPH_\nMiasto Limassol by\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc \xc5\x9bwiadkiem atak\xc3\xb3w mameluk\xc3\xb3w z Egiptu. W XV wieku tutejszy port sta\xc5\x82 si\xc4\x99 schronieniem dla pirat\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy dominowali we wschodnim basenie Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. Panowie cypryjscy bogacili si\xc4\x99, udzielaj\xc4\x85c im go\xc5\x9bciny. W zwi\xc4\x85zku z t\xc4\x85 sytuacj\xc4\x85 w 1424 w\xc5\x82adcy egipscy wys\xc5\x82ali wojska, kt\xc3\xb3re zdoby\xc5\x82y i podpali\xc5\x82y Limassol. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Egipcjanie ponownie nadci\xc4\x85gn\xc4\x99li i uderzyli z jeszcze wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85. Z\xc5\x82upili Famagust\xc4\x99 i Larnak\xc4\x99. W Limassolu zdobyli zamek, podpalili liczne budowle, po czym odp\xc5\x82yn\xc4\x99li w kierunku Aleksandrii. Wojska mameluk\xc3\xb3w najecha\xc5\x82y Limassol jeszcze raz w 1426. W\xc3\xb3wczas dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do niewoli muzu\xc5\x82ma\xc5\x84skiej i zosta\xc5\x82 wywieziony do Kairu kr\xc3\xb3l Janus Cypryjski. Przegrana bitwa mia\xc5\x82a miejsce pod Chirokiti\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nWenecjanie\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1489 kr\xc3\xb3lowa cypryjska Katarzyna Cornaro sprzeda\xc5\x82a Cypr Republice Weneckiej. Nowych w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli interesowa\xc5\x82y tylko podatki i eksport d\xc3\xb3br naturalnych. Sami zburzyli zamek w Limassolu. Odwiedzaj\xc4\x85cy Cypr w okresie dominacji weneckiej opisywali op\xc5\x82akany stan miast na wyspie i bied\xc4\x99 jej mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Cypryjczycy traktowani byli jak niewolnicy. P\xc5\x82acili wysokie podatki od wszystkiego, co uda\xc5\x82o im si\xc4\x99 wyhodowa\xc4\x87 lub wyprodukowa\xc4\x87 (m\xc4\x85ka, wino, oliwa, rogacizna).\n_START_SECTION_\nPod panowaniem brytyjskim\n_START_PARAGRAPH_\nBrytyjczycy zdobyli Cypr w 1878. Pierwszym angielskim gubernatorem wyspy zosta\xc5\x82 pu\xc5\x82kownik Warren. Wykaza\xc5\x82 on szczeg\xc3\xb3lne zainteresowanie Limassolem, co przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do rozkwitu miasta. Ju\xc5\xbc w pierwszych dniach oczyszczono i naprawiono drogi, usuni\xc4\x99to zwierz\xc4\x99ta z centrum miasta oraz zasadzono drzewa. W 1880 ustawiono latarnie miejskie, kt\xc3\xb3re w 1912 zast\xc4\x85pione zosta\xc5\x82y elektrycznymi._NEWLINE_Brytyjczycy wybudowali urz\xc4\x85d pocztowy z telegrafem oraz szpital. W 1880 zacz\xc4\x99\xc5\x82a dzia\xc5\x82a\xc4\x87 pierwsza drukarnia. To w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w tej drukarni wydano pierwsze numery gazet \xc2\xabAlithia\xc2\xbb oraz \xc2\xabAnagennisis\xc2\xbb w 1897. W tych latach zacz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ukazywa\xc4\x87 \xc2\xabSalpinx\xc2\xbb. Pod koniec XIX wieku powsta\xc5\x82y pierwsze hotele \xc2\xabEurope\xc2\xbb i \xc2\xabAmathus\xc2\xbb._NEWLINE_Ulepszenia wprowadzane przez Brytyjczyk\xc3\xb3w przyczyni\xc5\x82y si\xc4\x99 do rozwoju intelektualnego i artystycznego miasta. Szko\xc5\x82y, teatry, kluby, galerie sztuki, kluby sportowe, przede wszystkim pi\xc5\x82karskie to zdobycze nowoczesnego miasta, kt\xc3\xb3re Limassol zawdzi\xc4\x99cza Brytyjczykom. Cypryjczycy znajdowali w Limassolu prac\xc4\x99 w przemy\xc5\x9ble ceramicznym i przy produkcji wina. Z czasem rozbudowano port i zacz\xc4\x99to inwestowa\xc4\x87 w turystyk\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82adze miasta\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze ugrupowania marksistowskie formowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w Limassolu we wczesnych latach 20. minionego wieku. W 1926 powsta\xc5\x82a w Limassolu Komunistyczna Partia Cypru. Jej nast\xc4\x99pczyni Post\xc4\x99powa Partia Ludzi Pracy (gr. \xce\x91\xce\xbd\xce\xbf\xcf\x81\xce\xb8\xcf\x89\xcf\x84\xce\xb9\xce\xba\xcf\x8c \xce\x9a\xcf\x8c\xce\xbc\xce\xbc\xce\xb1 \xce\x95\xcf\x81\xce\xb3\xce\xb1\xce\xb6\xcf\x8c\xce\xbc\xce\xb5\xce\xbd\xce\xbf\xcf\x85 \xce\x9b\xce\xb1\xce\xbf\xcf\x8d) zdominowa\xc5\x82a wybory do rady miejskiej, od czasu gdy w pierwszych wolnych wyborach w 1943 wygra\xc5\x82 Ploutis Servas._NEWLINE_Obecnym burmistrzem Limassolu jest Andreas Christou z Post\xc4\x99powej Partii Ludzi Pracy. Zosta\xc5\x82 wybrany na to stanowisko w grudniu 2006; kadencja trwa pi\xc4\x99\xc4\x87 lat.\n_START_SECTION_\nGospodarka i turystyka\n_START_PARAGRAPH_\nLimassol sta\xc5\x82 si\xc4\x99 najwa\xc5\xbcniejszym miastem portowym Cypru po inwazji tureckiej w 1974. Przed tym rokiem rol\xc4\x99 t\xc4\x99 spe\xc5\x82nia\xc5\x82a Famagusta, kt\xc3\xb3ra obecnie znajduje si\xc4\x99 w cz\xc4\x99\xc5\x9bci okupowanej przez Turcj\xc4\x99._NEWLINE_W mie\xc5\x9bcie ma swoje siedziby wiele firm winiarskich, kt\xc3\xb3re obs\xc5\x82uguj\xc4\x85 winnice zlokalizowane na po\xc5\x82udniowych stokach masywu Tr\xc3\xb3\xc3\xb6dhos. Jednym z najs\xc5\x82awniejszych win produkowanych w tym regionie jest Commandaria. Prosperuj\xc4\x85ce firmy winiarskie to KEO, LOEL, SODAP oraz ETKO. Wina i koniaki produkowane w Limassolu z winogron, kt\xc3\xb3re rosn\xc4\x85 w tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Cypru s\xc4\x85 znakomitej jako\xc5\x9bci. By\xc5\x82y nagradzane na mi\xc4\x99dzynarodowych targach winiarskich. Wina te s\xc4\x85 konsumowane w du\xc5\xbcej ilo\xc5\x9bci przez samych Cypryjczyk\xc3\xb3w, jak i przez przybywaj\xc4\x85cych tutaj turyst\xc3\xb3w. Du\xc5\xbc\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 cypryjskiego wina eksportuje si\xc4\x99 do Europy._NEWLINE_Limassol jest najwi\xc4\x99kszym centrum przemys\xc5\x82owym w prowincji. Znajduje si\xc4\x99 tutaj ponad 350 zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych. Produkuje si\xc4\x99 tekstylia, meble, buty, napoje, produkty spo\xc5\xbcywcze, stal, sprz\xc4\x99t elektryczny i inne._NEWLINE_Miasto jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wa\xc5\xbcnym centrum handlowym na wyspie. Ma na to wp\xc5\x82yw obecno\xc5\x9b\xc4\x87 brytyjskiej bazy wojskowej w Episkopi i Akrotiri oraz nag\xc5\x82y wzrost liczby ludno\xc5\x9bci po inwazji tureckiej w 1974. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 sklep\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 w centrum Limassolu oraz wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbca, od starego portu w kierunku Amathus. W tej przeznaczonej dla turyst\xc3\xb3w cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 hotele, restauracje, dyskoteki i miejsca zwi\xc4\x85zane z czynnym wypoczynkiem._NEWLINE_W Limassolu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwa porty, popularnie nazywane \xe2\x80\x9estarym\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9enowym portem\xe2\x80\x9d. Nowy port jest najwi\xc4\x99kszym w wolnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci wyspy. To tutaj skupia si\xc4\x99 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cypryjskiego prze\xc5\x82adunku. Falochron starego portu ma d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 250 metr\xc3\xb3w i mo\xc5\xbce przyj\xc4\x85\xc4\x87 jednocze\xc5\x9bnie trzy ma\xc5\x82e statki. Zwykle u\xc5\xbcywany jest przez rybak\xc3\xb3w. D\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 falochronu nowego portu to 1300 metr\xc3\xb3w. Mo\xc5\xbce w nim by\xc4\x87 przyj\xc4\x99tych jednocze\xc5\x9bnie dziesi\xc4\x99\xc4\x87 statk\xc3\xb3w, w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od ich d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci. Z Cypru eksportuje si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie winogrona, wina, chleb \xc5\x9bwi\xc4\x99toja\xc5\x84ski, cytrusy. Na wysp\xc4\x99 importowane s\xc4\x85 produkty zbo\xc5\xbcowe, samochody, maszyny, ubrania, lekarstwa, nawozy i \xc5\xbcelazo._NEWLINE_R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc walory turystyczne Limassolu zosta\xc5\x82y docenione po inwazji tureckiej w 1974. Wcze\xc5\x9bniej wa\xc5\xbcnymi centrami turystycznymi by\xc5\x82y Famagusta i Kyrenia. W Limassolu znajduje si\xc4\x99 kilka wspania\xc5\x82ych pla\xc5\xbc, bogatych w piasek i dogodnych dla chc\xc4\x85cych za\xc5\xbcy\xc4\x87 k\xc4\x85pieli s\xc5\x82onecznych lub wyk\xc4\x85pa\xc4\x87 si\xc4\x99 w morzu. Pla\xc5\xbc\xc4\x85 w okolicy \xc2\xabDasoudi\xc2\xbb opiekuje si\xc4\x99 \xc2\xabCyprus Tourism Organisation\xc2\xbb (pl. Cypryjska Organizacja Turystyczna \xe2\x80\x93 CTO).\n_START_SECTION_\nDemografia\n_START_PARAGRAPH_\nWewn\xc4\x99trzna emigracja od lat 60. XX wieku oraz nap\xc5\x82yw ludno\xc5\x9bci po 1974 znacz\xc4\x85co wp\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82y na wzrost liczby ludno\xc5\x9bci w Limassolu i jego okolicy. Na Limassol sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 dzisiaj nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce gminy: Limassol, Agia Fyla, Polemidhia, Mesa Geitonia, Agios Athanasios oraz Germasogeia._NEWLINE_Miasto zawsze posiada\xc5\x82o ludno\xc5\x9b\xc4\x87 mieszan\xc4\x85, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 z Grek\xc3\xb3w i Turk\xc3\xb3w cypryjskich. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 cypryjskich Turk\xc3\xb3w wyemigrowa\xc5\x82a na p\xc3\xb3\xc5\x82noc w 1974. Wtedy wielu Grek\xc3\xb3w z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy wyspy przyby\xc5\x82o i osiedli\xc5\x82o si\xc4\x99 w Limassolu. W latach 90. znaczna liczba cypryjskich Rom\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy zgodnie z konstytucj\xc4\x85 uwa\xc5\xbcani s\xc4\x85 za cypryjskich Turk\xc3\xb3w, wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a z p\xc3\xb3\xc5\x82nocy i osiedli\xc5\x82a si\xc4\x99 w tureckiej dzielnicy Limassolu._NEWLINE_W Limassolu \xc5\xbcyje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niewielka liczba \xc5\xbbyd\xc3\xb3w. W mie\xc5\x9bcie maj\xc4\x85 swoj\xc4\x85 synagog\xc4\x99._NEWLINE_Liczba narodzin wzros\xc5\x82a w latach 1878-1960 o 70%. W 1881 Limassol zamieszkiwa\xc5\x82o 6131 os\xc3\xb3b. W 1960 liczba ta wynosi\xc5\x82a ju\xc5\xbc 43.593. W mie\xc5\x9bcie \xc5\xbcy\xc5\x82o w\xc3\xb3wczas w przybli\xc5\xbceniu 37\xc2\xa0478 Grek\xc3\xb3w oraz 6115 Turk\xc3\xb3w. W 2005 w Limassolu mieszka\xc5\x82o 94\xc2\xa0250.'