b'\n_START_ARTICLE_\nOlimpia (Grecja)\n_START_SECTION_\nGeografia\n_START_PARAGRAPH_\nStaro\xc5\xbcytna Olimpia po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest na zachodnim Peloponezie, ok. 16 km od Morza Jo\xc5\x84skiego i 60 km od Elidy, pomi\xc4\x99dzy zbiegaj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 dwoma rzekami: Alfiosem (Alfejos) i Kladeosem, u st\xc3\xb3p wzg\xc3\xb3rza Kronos (122,7 m).\n_START_SECTION_\nHistoria odkrycia Olimpii\n_START_PARAGRAPH_\nW 1516 roku miejsce zbiegu rzek Alfios i Kladeos zosta\xc5\x82o oznaczone na mapie weneckiej jako Andilalo. Pod koniec wojny trzydziestoletniej, szwedzki dyplomata Matthias  Palbitzki (1623\xe2\x80\x931677), podr\xc3\xb3\xc5\xbcuj\xc4\x85cy po Grecji w latach 1645\xe2\x80\x931648, by\xc5\x82 najprawdopodobniej pierwszym zachodnim Europejczykiem, kt\xc3\xb3ry dotar\xc5\x82 do Olimpii w 1647 roku. W 1723 roku, w li\xc5\x9bcie do arcybiskupa Korfu, benedykty\xc5\x84ski mnich i francuski paleograf Bernard de Montfaucon (1655\xe2\x80\x931741) wysun\xc4\x85\xc5\x82 propozycj\xc4\x99 odnalezienia Olimpii i przeprowadzenia prac wykopaliskowych. Pomys\xc5\x82 ten nigdy jednak nie zosta\xc5\x82 zrealizowany. W latach 1728\xe2\x80\x931731, prace wykopaliskowe w Grecji prowadzi\xc5\x82 na zlecenie kr\xc3\xb3la Francji Ludwika XV francuski antykwariusz Michel Fourmont (1690\xe2\x80\x931746), kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 odwo\xc5\x82any do Pary\xc5\xbca zanim rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 prace na granicy Arkadii i Elidy. Kolejnym uczonym z zamiarem odkrycia Olimpii by\xc5\x82 niemiecki historyk sztuki i archeolog Johann Joachim Winckelmann (1717\xe2\x80\x931768), kt\xc3\xb3rego plany przekre\xc5\x9bli\xc5\x82a jego nag\xc5\x82a \xc5\x9bmier\xc4\x87 z r\xc4\x85k mordercy. Kolejne wyprawy do Grecji zorganizowa\xc5\x82o w latach 60. XVIII w. brytyjskie Towarzystwo Dyletant\xc3\xb3w (ang. Society of Dilettanti). Pierwsza wyprawa, pod kierownictwem angielskiego antykwariusza Richarda Chandlera (1737\xe2\x80\x931810), odby\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1764 roku, po kt\xc3\xb3rej nast\xc4\x85pi\xc5\x82a druga w 1766 roku. Podczas drugiej wyprawy, bazuj\xc4\x85c na opisie Pauzaniasza, poszukiwania Olimpii zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 sukcesem. Sanktuarium zosta\xc5\x82o odkryto ponownie w 1766 roku a zidentyfikowa\xc5\x82 je Richard Chandler, kt\xc3\xb3ry odkry\xc5\x82 ruiny \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni Zeusa Olimpijskiego \xe2\x80\x93 pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci naosu i dorycki kapitel.   _NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc antyczna Olimpia by\xc5\x82a w ruinie, pierwsze nowo\xc5\xbcytne igrzyska olimpijskie zorganizowano w 1896 roku w Atenach.\n_START_SECTION_\nTradycje olimpijskie\n_START_PARAGRAPH_\nOd 1936 roku p\xc5\x82omie\xc5\x84 olimpijski, kt\xc3\xb3ry p\xc5\x82onie podczas nowo\xc5\xbcytnych igrzysk olimpijskich, zapalany jest za pomoc\xc4\x85 promieni s\xc5\x82onecznych skupionych przez paraboliczne zwierciad\xc5\x82o na stadionie w Olimpii. Stamt\xc4\x85d jest on przenoszony przez olimpijsk\xc4\x85 sztafet\xc4\x99 do miejsca rozgrywania igrzysk w danym roku. Zwyczaj ten zosta\xc5\x82 zapocz\xc4\x85tkowany przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Berlinie w 1936 roku z inicjatywy niemieckiego dzia\xc5\x82acza sportowego Carla Diema (1882\xe2\x80\x931962).'