b'\n_START_ARTICLE_\nBartsch\n_START_PARAGRAPH_\nBartsch (Barcz, Barszcz, Wiewi\xc3\xb3rka, Luzytan) \xe2\x88\x92 polski herb szlachecki, u\xc5\xbcywany przez rodzin\xc4\x99 pochodz\xc4\x85c\xc4\x85 z Prus i Warmii, osiad\xc5\x82\xc4\x85 tak\xc5\xbce na Kaszubach. Wed\xc5\x82ug J\xc3\xb3zefa Szyma\xc5\x84skiego z nobilitacji. Mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce herb ten jest odmian\xc4\x85 herbu Achinger lub Ba\xc5\xbce\xc5\x84ski._NEWLINE_Istnia\xc5\x82y inne rodziny tego samego nazwiska, osiad\xc5\x82e w tym samym regionie, ale u\xc5\xbcywaj\xc4\x85ce innych herb\xc3\xb3w (Bartsch II, Bartsch III, Bartsch IV).\n_START_SECTION_\nOpis herbu\n_START_PARAGRAPH_\nIstnieje wiele rozbie\xc5\xbcnych opinii na temat wygl\xc4\x85du tego herbu, cz\xc4\x99sto w obr\xc4\x99bie jednaj publikacji._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug J\xc3\xb3zefa Szyma\xc5\x84skiego, herb powinien wygl\xc4\x85da\xc4\x87 nast\xc4\x99puj\xc4\x85co: W polu z\xc5\x82otym wiewi\xc3\xb3rka czerwona. Klejnot: samo god\xc5\x82o._NEWLINE_Taki wizerunek przytacza te\xc5\xbc Juliusz Karol Ostrowski (jako Bartsch II) oraz Mariusz Gizowski (Herby patrycjatu toru\xc5\x84skiego). Niekiedy wariant ten by\xc5\x82 przedstawiany z god\xc5\x82em i klejnotem w lewo. Tak jest w opisie u Ostrowskiego i w Encyklopedii Orgelbranda i u Emiliana Szeligi-\xc5\xbbernickiego (Der polnische Adel). Przemys\xc5\x82aw Pragert u\xc5\xbcywa na ten herb nazwy Barcz Ib._NEWLINE_Istnia\xc5\x82 te\xc5\xbc wariant powy\xc5\xbcszego herbu, w kt\xc3\xb3rym pole by\xc5\x82o b\xc5\x82\xc4\x99kitne. Wzmiankuj\xc4\x85 go Adam Boniecki, Ostrowski (jako Bartsch I) i Gizowski. Przemys\xc5\x82aw Pragert numeruje go jako Barcz Ia. W Tablicach odmian Chrz\xc4\x85\xc5\x84skiego wiewi\xc3\xb3rka jest w lewo, barwy naturalnej i siedzi na br\xc4\x85zowej ga\xc5\x82\xc4\x99zi._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug herbarza Dachnowskiego, herb przedstawia si\xc4\x99 nast\xc4\x99puj\xc4\x85co: W polu czerwonym wiewi\xc3\xb3rka szara, gryz\xc4\x85ca orzech, siedz\xc4\x85ca na murawie zielonej. Klejnot: Nad he\xc5\x82mem bez korony wiewi\xc3\xb3rka jak w godle. Labry: czerwone podbite z\xc5\x82otem._NEWLINE_Podobny wizerunek jest u Kaspra Niesieckiego, z tym, \xc5\xbce god\xc5\x82o i klejnot w lewo i brak barw. Przemys\xc5\x82aw Pragert klasyfikuje ten wariant jako podstawowy (Barcz I).\n_START_SECTION_\nNajwcze\xc5\x9bniejsze wzmianki\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug Opinii Ostrowskiego, herb powsta\xc5\x82 w XV wieku. J\xc3\xb3zef Szyma\xc5\x84ski pisze, \xc5\xbce jest to herb z nobilitacji, nadany 18 kwietnia 1589 Janowi i Piotrowi Bartschom z Braniewa, mieszczanom gda\xc5\x84skim.\n_START_SECTION_\nRodzina Bartsch\n_START_PARAGRAPH_\nJedna z dw\xc3\xb3ch rodzin o tym nazwisku, pochodz\xc4\x85ca z Warmii mia\xc5\x82a by\xc4\x87 ga\xc5\x82\xc4\x99zi\xc4\x85 rodu Ba\xc5\xbce\xc5\x84skich, chocia\xc5\xbc Seweryn Uruski twierdzi, \xc5\xbce zostali oni adoptowani do herbu przez Ba\xc5\xbce\xc5\x84skich. Barczowie nosili przydomek a Demuth. Wzmiankowani od XVI wieku, posiadali w\xc5\x82o\xc5\x9bci: Frankn\xc3\xb3w (Jan Bartsch, 1640), Sma\xc5\xbcyno, Skrzeszewo, Przyja\xc5\xba\xc5\x84 i Rychtowo (1682). Reinhold Bartsch by\xc5\x82 w 1662-1668 \xc5\x82awnikiem w Pucku. W XVIII wieku Bartschowie posiadali Sztembark i Stawiski. W roku 1700 \xc5\xbcy\xc5\x82 Jan Henryk Bartsch, podpu\xc5\x82kownik kr\xc3\xb3lewski (1707) i genera\xc5\x82 major wojsk koronnych (1711). Wed\xc5\x82ug opinii Ledebura r\xc3\xb3d wygas\xc5\x82 na prze\xc5\x82omie XVIII i XIX wieku. Dachnowski twierdzi, \xc5\xbce herb Barcz\xc3\xb3w by\xc5\x82 identyczny z herbem Ba\xc5\xbce\xc5\x84skich (Ba\xc5\xbce\xc5\x84ski).\n_START_SECTION_\nHerbowni\n_START_PARAGRAPH_\nBarcz (Bartsch, Barszcz, Bartels, Bartschen, Bartusch, Bartusz), Barwi\xc5\x84ski. B\xc5\x82\xc4\x99dnie - Baertschen, B\xc3\xa4tsch.'