b'\n_START_ARTICLE_\nBilcze Z\xc5\x82ote\n_START_SECTION_\nHistoria bada\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nJaskini\xc4\x99 odkryto przypadkowo w 1822. Ziemie wok\xc3\xb3\xc5\x82 Bilcza Z\xc5\x82otego i sama jaskinia nale\xc5\xbca\xc5\x82y przez pewen czas do ksi\xc4\x99cia Adama Sapiehy, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej do jego syna \xe2\x80\x93 Leona. Pierwszym archeologiem, kt\xc3\xb3ry z polecenia Komisji Archeologicznej Akademii Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci przeprowadzi\xc5\x82 w latach 1876\xe2\x80\x93 1878 badania w jaskini by\xc5\x82 Adam Honory Kirkor. Natomiast pierwsze \xc5\x9blady osady znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 na terenie parku dworskiego odkryto przypadkowo w 1884. Pierwsze prace wykopaliskowe w tym miejscu, na pro\xc5\x9bb\xc4\x99 ksi\xc4\x99cia Leona Sapiehy, przeprowadzi\xc5\x82 w 1889 kustosz Muzeum im. Lubomirskich we Lwowie, Paw\xc5\x82owicz. W listopadzie 1890 dalsze prace w tym miejscu podj\xc4\x85\xc5\x82 Gotfryd Ossowski, kustosz Muzeum Archeologicznego w Krakowie. Odkry\xc5\x82 ponad dwadzie\xc5\x9bcia, jak w\xc3\xb3wczas s\xc4\x85dzi\xc5\x82, grob\xc3\xb3w cia\xc5\x82opalnych. Ossowski zainteresowa\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jaskini\xc4\x85 Werteba i zleci\xc5\x82 wykonanie dok\xc5\x82adnego jej planu. Dalsze badania w jaskini w latach 1898, 1904 i 1907, a tak\xc5\xbce niewielkie prace w parku prowadzi\xc5\x82 W\xc5\x82odzimierz Demetrykiewicz. Demetrykiewicz zapocz\xc4\x85tkowa\xc5\x82 naukowe opracowanie zbior\xc3\xb3w bilcza\xc5\x84skich. Na podstawie wynik\xc3\xb3w bada\xc5\x84 sprostowa\xc5\x82 on myln\xc4\x85 hipotez\xc4\x99 Ossowskiego uznaj\xc4\x85c znalezione w parku obiekty za \xc5\x9blady konstrukcji mieszkalnych, nie za\xc5\x9b za cia\xc5\x82opalne groby ceg\xc5\x82owe jak s\xc4\x85dzi\xc5\x82 jego poprzednik. Po roku 1907 nie prowadzono ju\xc5\xbc wi\xc4\x99kszych prac w Bilczu Z\xc5\x82otym.\n_START_SECTION_\nKolekcja zabytk\xc3\xb3w bilcza\xc5\x84skich w Krakowie\n_START_PARAGRAPH_\nW listopadzie 1904 ksi\xc4\x99\xc5\xbcna Teresa Sapieha, wdowa po ksi\xc4\x99ciu Leonie, podpisa\xc5\x82a z Akademi\xc4\x85 Umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci w Krakowie umow\xc4\x99, na mocy kt\xc3\xb3rej Akademia zobowi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 skatalogowa\xc4\x87, uporz\xc4\x85dkowa\xc4\x87 i konserwowa\xc4\x87 zabytki z Bilcza Z\xc5\x82otego, pokaza\xc4\x87 je na wystawie jako \xe2\x80\x9eZbi\xc3\xb3r wykopalisk z Bilcza Z\xc5\x82otego imienia Ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t Leona i Teresy Sapieh\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d, a tak\xc5\xbce w ci\xc4\x85gu dwu lat po z\xc5\x82o\xc5\xbceniu zbior\xc3\xb3w w krakowskim Muzeum og\xc5\x82osi\xc4\x87 drukiem naukowe ich opracowanie. Nast\xc4\x85pi\xc5\x82o to jednak ju\xc5\xbc po niewyja\xc5\x9bnionej kradzie\xc5\xbcy cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 materia\xc5\x82\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a miejsce w Bilczu w tym samym roku. Niekt\xc3\xb3re ze skradzionych zabytk\xc3\xb3w odnalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej i przechowywane by\xc5\x82y w zbiorach Muzeum Przyrodniczego im. Dzieduszyckich we Lwowie. Natomiast \xe2\x80\x9eZbi\xc3\xb3r wykopalisk...\xe2\x80\x9d pozostaje do dzisiaj trzonem kolekcji Muzeum Archeologicznego w Krakowie.'