b'\n_START_ARTICLE_\nI-Juca-Pirama\n_START_PARAGRAPH_\nI-Juca-Pirama \xe2\x80\x93 poemat epicki brazylijskiego poety romantycznego Ant\xc3\xb4nia Gon\xc3\xa7alvesa Diasa, opublikowany w 1851. Tytu\xc5\x82 jest wyra\xc5\xbcony w j\xc4\x99zyku india\xc5\x84skim i znaczy: Ten, kt\xc3\xb3ry musi umrze\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nAutor\n_START_PARAGRAPH_\nAnt\xc3\xb4nio Gon\xc3\xa7alves Dias (1823-1864) by\xc5\x82 poet\xc4\x85 brazylijskim, synem Portugalczyka i Brazylijki pochodzenia afryka\xc5\x84sko-india\xc5\x84skiego. Z tego wzgl\xc4\x99du interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 kultur\xc4\x85 Indian i ich tradycyjnymi, przekazywanymi z pokolenia na pokolenie opowie\xc5\x9bciami. Tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Gon\xc3\xa7alvesa Diasa stanowi jedno z wa\xc5\xbcniejszych zjawisk brazylijskiego romantyzmu, a zarazem jest przyk\xc5\x82adem wykorzystania w portugalskoj\xc4\x99zycznej literaturze Brazylii poda\xc5\x84 rdzennych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w kontynentu po\xc5\x82udniowoameryka\xc5\x84skiego.\n_START_SECTION_\nForma\n_START_PARAGRAPH_\nPoemat sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z dziesi\xc4\x99ciu pie\xc5\x9bni i liczy 484 wersy. Utw\xc3\xb3r jest napisany przy u\xc5\xbcyciu r\xc3\xb3\xc5\xbcnych form wiersza i strof. Na przyk\xc5\x82ad w cz\xc4\x99\xc5\x9bci pierwszej strofy rymuj\xc4\x85 si\xc4\x99 aabccb, a w cz\xc4\x99\xc5\x9bci drugiej aabb._NEWLINE_No meio das tabas de amenos verdores,_NEWLINE_Cercadas de troncos \xe2\x80\x94 cobertos de flores,_NEWLINE_Alteiam-se os tetos d\xe2\x80\x99altiva na\xc3\xa7\xc3\xa3o;_NEWLINE_S\xc3\xa3o muitos seus filhos, nos \xc3\xa2nimos fortes,_NEWLINE_Tem\xc3\xadveis na guerra, que em densas coortes_NEWLINE_Assombram das matas a imensa extens\xc3\xa3o.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPoemat opowiada histori\xc4\x99 india\xc5\x84skiego wojownika z plemienia Tupi, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 wzi\xc4\x99ty do niewoli przez oddzia\xc5\x82 plemienia Timbira, praktykuj\xc4\x85cego kanibalizm, i mia\xc5\x82 by\xc4\x87 przez nich z\xc5\x82o\xc5\xbcony w ofierze. On jednak b\xc5\x82aga\xc5\x82 ich o pozostawienie go przy \xc5\xbcyciu, \xc5\xbceby m\xc3\xb3g\xc5\x82 wr\xc3\xb3ci\xc4\x87 do domu i zaj\xc4\x85\xc4\x87 si\xc4\x99 swoim starym i niewidomym ojcem. Timbirowie przystali na to. Ojciec bohatera nie wyrazi\xc5\x82 jednak rado\xc5\x9bci z jego powrotu i przekl\xc4\x85\xc5\x82 go jako tch\xc3\xb3rza, kt\xc3\xb3ry sprowadzi\xc5\x82 ha\xc5\x84b\xc4\x99 na ca\xc5\x82e plemi\xc4\x99. Wtedy wojownik odda\xc5\x82 si\xc4\x99 w r\xc4\x99ce Timbir\xc3\xb3w, \xc5\xbceby zgin\xc4\x85\xc4\x87 w ich obrz\xc4\x99dzie. Oni jednak nie byli zainteresowani po\xc5\x9bwi\xc4\x99ceniem na ofiar\xc4\x99 kogo\xc5\x9b uznanego za niehonorowego. Dlatego m\xc5\x82ody m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna rzuci\xc5\x82 si\xc4\x99 na nich, \xc5\xbceby udowodni\xc4\x87 swoje m\xc4\x99stwo.'