b'\n_START_ARTICLE_\nGeografia Aruby\n_START_SECTION_\nUkszta\xc5\x82towanie poziome\n_START_PARAGRAPH_\nAruba jest pod\xc5\x82u\xc5\xbcn\xc4\x85 wysp\xc4\x85, d\xc5\x82ug\xc4\x85 na 30 i szerok\xc4\x85 na mniej wi\xc4\x99cej 10 km, u\xc5\x82o\xc5\xbcona w kierunkach p\xc3\xb3\xc5\x82nocny zach\xc3\xb3d-po\xc5\x82udniowy wsch\xc3\xb3d. Aruba charakteryzuje si\xc4\x99 s\xc5\x82abo rozwini\xc4\x99t\xc4\x85 lini\xc4\x85 brzegow\xc4\x85 d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 68 km, pozbawion\xc4\x85 wi\xc4\x99kszych zatok i p\xc3\xb3\xc5\x82wysp\xc3\xb3w. Terytorium sk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 z jednej wyspy nie posiada \xc5\xbcadnych innych mniejszych wysp i wysepek. Wybrze\xc5\xbce jest niskie, na zachodzie i p\xc3\xb3\xc5\x82nocy maj\xc4\x85ce posta\xc4\x87 piaszczystych pla\xc5\xbc, na wschodzie i po\xc5\x82udniu wyst\xc4\x99puje znaczny udzia\xc5\x82 wybrze\xc5\xbca skalistego.\n_START_SECTION_\nBudowa geologiczna i rze\xc5\xbaba\n_START_PARAGRAPH_\nAruba le\xc5\xbcy niemal na granicy p\xc5\x82yt: karaibskiej i po\xc5\x82udniowoameryka\xc5\x84skiej i nale\xc5\xbcy do struktury \xc5\x82uku antylskiego. Tym samym Aruba jest zaliczana do regionu Ameryki P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej, pod wzgl\xc4\x99dem tektonicznym wyspa jest jednak zwi\xc4\x85zana z fa\xc5\x82dowymi \xc5\x82a\xc5\x84cuchami Ameryki Po\xc5\x82udniowej. Wyspa zbudowana jest ze ska\xc5\x82 zasadowych i ultrazasadowych pochodz\xc4\x85cych z kredy. W budowie geologicznej bior\xc4\x85 tak\xc5\xbce udzia\xc5\x82 intruzywne ska\xc5\x82y kredowe, oraz osadowe sekwencje mioce\xc5\x84sko-plioce\xc5\x84skie._NEWLINE_Aruba jest wysp\xc4\x85 wybitnie nizinn\xc4\x85, gdzie \xc5\x9brednie wysoko\xc5\x9bci wynosz\xc4\x85 30-40 m n.p.m. Pomimo wybitnie nizinnego charakteru Aruba cechuje si\xc4\x99 nieco urozmaicon\xc4\x85 rze\xc5\xbab\xc4\x85 terenu, gdzie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wzg\xc3\xb3rza i zag\xc5\x82\xc4\x99bienia. Najwy\xc5\xbcsze wzniesienie wyspy - Jamanota ma 188 m n.p.m., a drugie co do wielko\xc5\x9bci - Arikok na 185 m n.p.m.\n_START_SECTION_\nKlimat\n_START_PARAGRAPH_\nAruba le\xc5\xbcy w strefie klimatu podr\xc3\xb3wnikowego, kt\xc3\xb3ry cechuje si\xc4\x99 dosy\xc4\x87 such\xc4\x85 odmian\xc4\x85, gdzie pora sucha jest wyra\xc5\xbanie zaznaczona w p\xc3\xb3\xc5\x82roczu letnim, a najwi\xc4\x99ksze opady wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 nie latem, a od po\xc5\x82owy listopada do po\xc5\x82owy lutego. Klimat wyspy kszta\xc5\x82tuje p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodni pasat, kt\xc3\xb3ry do Aruby dociera jako suchy wiatr. Temperatury s\xc4\x85 wysokie, gdzie \xc5\x9brednia roczna wynosi 27 \xc2\xb0C. Nie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wi\xc4\x99ksze wahania rocznych temperatur, gdzie \xc5\x9brednie warto\xc5\x9bci wahaj\xc4\x85 si\xc4\x99 od 27 \xc2\xb0C do 29 \xc2\xb0C. Dobowe amplitudy nie przekraczaj\xc4\x85 10 \xc2\xb0C. Opady bardzo niskie, \xc5\x9brednia roczna wynosi 500 mm.\n_START_SECTION_\nWody\n_START_PARAGRAPH_\nSie\xc4\x87 rzeczna jest bardzo uboga, a na wyspie nie ma wi\xc4\x99kszych rzek i jezior. Przyczyna jest wielko\xc5\x9b\xc4\x87 samej wyspy uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ca rozw\xc3\xb3j sieci hydrograficznej, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci niewielkie opady deszczu.\n_START_SECTION_\nGleby\n_START_PARAGRAPH_\nAruba nale\xc5\xbcy do karaibskiej krainy glebowej. Powszechne s\xc4\x85 czerwonobr\xc4\x85zowe gleby sawannowe.\n_START_SECTION_\nFlora i fauna\n_START_PARAGRAPH_\nRo\xc5\x9blinna jest bardzo uboga. Naturaln\xc4\x85 formacj\xc4\x99 ro\xc5\x9blinn\xc4\x85 wyspy stanowi\xc5\x82y sawanny, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y zdegradowane przez dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc5\x82owieka. Miejscami zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 formy ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci sucholubnej, jak kserofityczne zaro\xc5\x9bla i kaktusy. Charakterystycznym drzewem opr\xc3\xb3cz palmy jest drzewo divi-divi, kt\xc3\xb3re jest symbolem Aruby. Drzewa te w wyniku dzia\xc5\x82ania wiatr\xc3\xb3w cz\xc4\x99sto przybieraj\xc4\x85 niezwyk\xc5\x82e formy._NEWLINE_Fauna na Arubie jest prawie wyniszczona, brak jest du\xc5\xbcych ssak\xc3\xb3w. Powszechne jest jedynie ptactwo morskie. Na l\xc4\x85dzie do\xc5\x9b\xc4\x87 liczne s\xc4\x85 jedynie takie zwierz\xc4\x99ta jak w\xc4\x99\xc5\xbce, jaszczurki i r\xc3\xb3\xc5\xbcne gatunki owad\xc3\xb3w. Aruba nale\xc5\xbcy do antylskiej krainy neotropikalnej. W wodach okalaj\xc4\x85cych wysp\xc4\x99 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne gatunki ryb i innych zwierz\xc4\x85t morskich.'