b'\n_START_ARTICLE_\nMosuo\n_START_PARAGRAPH_\nMosuo (chi\xc5\x84.: \xe6\x91\xa9\xe6\xa2\xad, pinyin: M\xc3\xb3su\xc5\x8d) \xe2\x80\x93 grupa etniczna w Chinach, zamieszkuj\xc4\x85ca w prowincjach Junnan i Syczuan. Mosuo nie s\xc4\x85 uznawani przez w\xc5\x82adze ChRL za odr\xc4\x99bn\xc4\x85 mniejszo\xc5\x9b\xc4\x87 narodow\xc4\x85 i pomimo istotnych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic kulturowych s\xc4\x85 zaliczani do Naxi. Pos\xc5\x82uguj\xc4\x85 si\xc4\x99 dialektem na, blisko spokrewnionym z j\xc4\x99zykiem naxi, nie maj\xc4\x85 jednak w\xc5\x82asnego pisma. Kultura ta jest znana od ok. IV w n.e. Liczba ludno\xc5\x9bci Mosuo wynosi oko\xc5\x82o 40 000, z czego 30 000 \xc5\xbcyje w prowincji Junnan w miejscach takich jak okolice jeziora Lugu Hu, Yongning, Labo, Yanokuba i Xinyingpan, pozosta\xc5\x82e 10 000 mieszka w prowincji Syczuan .\n_START_SECTION_\nZwyczaje\n_START_PARAGRAPH_\nW odr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniu od Naxi, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa Mosuo charakteryzuje matrylinearny system pokrewie\xc5\x84stwa i dziedziczenia. 60% Mosuo \xc5\xbcyje w matrylinearnych gospodarstwach domowych yidu, pozosta\xc5\x82e 40% \xc5\xbcyje w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciach mieszanych, matrylinearno-patrylinearnych lub ca\xc5\x82kowicie patrylinearnych.\n_START_SECTION_\nKlan\n_START_PARAGRAPH_\nGospodarstwa domowe yidu wywodz\xc4\x85 si\xc4\x99 z ju\xc5\xbc nie istniej\xc4\x85cych, ale wci\xc4\x85\xc5\xbc pami\xc4\x99tanych, podklan\xc3\xb3w zwanych siri (te z kolei wywodz\xc4\x85 si\xc4\x99 z klan\xc3\xb3w er). Rodziny pami\xc4\x99taj\xc4\x85 swoje siri, co ma znaczenie w obchodach \xc5\x9bwi\xc4\x85t \xe2\x80\x94 rodziny z tego samego siri razem obchodz\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x99ta po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone przodkom, maj\xc4\x85 te\xc5\xbc wsp\xc3\xb3lny cmentarz. Na czele matrylinearnego gospodarstwa domowego \xe2\x80\x94 yidu, stoi dabu \xe2\x80\x94 matka lub inna kobieta z rodziny, wybrana ze wzgl\xc4\x99du na wykszta\xc5\x82cenie i zdolno\xc5\x9bci. Dabu jest odpowiedzialna za zapewnienie rodzinie wy\xc5\xbcywienia i innych zasob\xc3\xb3w oraz za podejmowanie decyzji w wa\xc5\xbcnych sprawach rodzinnych. Ka\xc5\xbcde gospodarstwo domowe ma od oko\xc5\x82o 8 do 20-30 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w. Wszyscy mieszkaj\xc4\x85 razem, w jednym, du\xc5\xbcym domu. Opr\xc3\xb3cz matki \xe2\x80\x94 dabu dom zamieszkuj\xc4\x85: jej rodze\xc5\x84stwo (zar\xc3\xb3wno bracia, jak i siostry), jej c\xc3\xb3rki i synowie oraz dzieci c\xc3\xb3rek, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc babcia \xe2\x80\x94 \xc5\x82\xc4\x85cznie 3 do 4 pokole\xc5\x84. Cz\xc5\x82onkowie rodziny nigdy, poza trzema rzadkimi wyj\xc4\x85tkami, nie wyprowadzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z domu rodzinnego. Te wyj\xc4\x85tki to: za\xc5\x82o\xc5\xbcenie przez c\xc3\xb3rk\xc4\x99 nowego domu, gdy rodzina jest zbyt du\xc5\xbca; wyprowadzenie si\xc4\x99 c\xc3\xb3rki do rodziny, w kt\xc3\xb3rej brak\xc5\x82o kobiet; wyprowadzenie si\xc4\x99 syna do rodziny, w kt\xc3\xb3rej brak\xc5\x82o m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn.\n_START_SECTION_\nPodzia\xc5\x82 r\xc3\xb3l\n_START_PARAGRAPH_\nW matrylinarnej spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci Mosuo panuje \xc5\x9bcis\xc5\x82y podzia\xc5\x82 r\xc3\xb3l na kobiece i m\xc4\x99skie. Kobiety odpowiedzialne s\xc4\x85 prowadzenie domu (dabu) oraz wszelkie prace domowe. M\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani wykonuj\xc4\x85 ci\xc4\x99\xc5\xbcsze prace i pracuj\xc4\x85 zarobkowo oraz s\xc4\x85 odpowiedzialni za wszystkie sprawy zwi\xc4\x85zane z pogrzebami. Bracia matki odpowiedzialni za \xc5\xbcycie religijne i obchody \xc5\x9bwi\xc4\x85t. Wszystkie siostry pe\xc5\x82ni\xc4\x85 rol\xc4\x99 matek dzieci swoich i swoich si\xc3\xb3str. Kobieta zapytana, ile ma dzieci zawsze odpowie liczb\xc4\x85 odpowiadaj\xc4\x85c\xc4\x85 liczbie dzieci swoich i wszystkich jej si\xc3\xb3str. Niepe\xc5\x82nosprawni s\xc4\x85 uwa\xc5\xbcani za wys\xc5\x82annik\xc3\xb3w boga i maj\xc4\x85 swoje specjalne miejsce w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci Mosuo. Wszystkie dobra materialne, w tym pieni\xc4\x85dze zarobione przez m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn, s\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 ca\xc5\x82ego klanu. Ka\xc5\xbcdy z jego cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w wnosi wk\xc5\x82ad pracy stosownie do swoich umiej\xc4\x99tno\xc5\x9bci i korzysta z d\xc3\xb3br odpowiednio do swoich potrzeb. W ten spos\xc3\xb3b r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc osoby chore czy za stare, by pracowa\xc4\x87, maj\xc4\x85 zapewnion\xc4\x85 opiek\xc4\x99 i wy\xc5\xbcywienie.\n_START_SECTION_\nObyczaje pogrzebowe\n_START_PARAGRAPH_\nKa\xc5\xbcda rodzina ma miejsce na cmentarzu swojego siri. Mosuo pal\xc4\x85 swoich zmar\xc5\x82ych, po czym umieszczaj\xc4\x85 prochy w woreczkach z konopi i zakopuj\xc4\x85 odzwierciedlaj\xc4\x85c miejsce siedzenia zmar\xc5\x82ej lub zmar\xc5\x82ego w sercu domu, kiedy jeszcze \xc5\xbcyli. Starsi cz\xc5\x82onkowie klanu s\xc4\x85 umieszczani w g\xc3\xb3rnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci, m\xc5\x82odsza generacja w dolnej, przy czym kobiety umieszcza si\xc4\x99 po prawej a m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn po lewej.\n_START_SECTION_\nMa\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nNajbardziej niezwyk\xc5\x82ym aspektem kultury Mosuo jest praktyka tzw. \xe2\x80\x9echodzonego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa\xe2\x80\x9c (chi\xc5\x84. \xe8\xb5\xb0\xe5\xa9\x9a zou hun), kt\xc3\xb3ry jest dominuj\xc4\x85cym systemem ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skim w\xc5\x9br\xc3\xb3d Mosuo \xc5\xbcyj\xc4\x85cych w okolicach jeziora Lugu Hu a tak\xc5\xbce w Syczuanie w okolicy Zuosuo i Yonging. Zwi\xc4\x85zek ten polega na tym, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna, jak i kobieta na sta\xc5\x82e mieszkaj\xc4\x85 w swoich domach rodzinnych, a m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna zaakceptowany przez kobiet\xc4\x99 odwiedza j\xc4\x85 po kolacji i zostaje u niej na noc, po czym wraca do swojego domu rano. Dzieci powsta\xc5\x82e z takiego zwi\xc4\x85zku s\xc4\x85 dzie\xc4\x87mi kobiety i s\xc4\x85 wychowywane przez jej rodzin\xc4\x99, a wi\xc4\x99c przez jej siostry, braci i innych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w domu, rozstanie si\xc4\x99 kochank\xc3\xb3w nie ma wi\xc4\x99c wp\xc5\x82ywu na ich sytuacj\xc4\x99. Para nie jest z\xc5\x82\xc4\x85czona \xc5\xbcadnymi wi\xc4\x99zami ekonomicznymi. \xe2\x80\x9eChodzone ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo\xe2\x80\x9d oparte jest wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na mi\xc5\x82o\xc5\x9bci i wzajemnej atrakcyjno\xc5\x9bci.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\nObecnie wielu Mosuo praktykuje buddyzm tybeta\xc5\x84ski, lecz istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc tradycyjna religia Daba.'