b'\n_START_ARTICLE_\nBlokada przykr\xc4\x99gowa\n_START_PARAGRAPH_\nBlokada przykr\xc4\x99gowa, PVB (ang. paravertebral blockade) \xe2\x80\x93 podanie \xc5\x9brodka znieczulenia miejscowego w okolic\xc4\x99 uj\xc5\x9bcia nerw\xc3\xb3w wychodz\xc4\x85cych przez otwory mi\xc4\x99dzykr\xc4\x99gowe kr\xc4\x99gos\xc5\x82upa celem jednostronnego wy\xc5\x82\xc4\x85czenia transmisji impulsacji b\xc3\xb3lowej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPo raz pierwszy blokad\xc4\x99 przykr\xc4\x99gow\xc4\x85 wykona\xc5\x82 w 1905 roku doktor Hugo Sellheim z Lipska. Technika ta prze\xc5\xbcywa\xc5\x82a rozkwit w latach 1920 - 1930. W 1919 roku Kappis opisa\xc5\x82 PVB jako spos\xc3\xb3b znieczulenia i analgezji w operacjach jamy brzusznej. W roku 1933 Cleland opisa\xc5\x82 technik\xc4\x99 PVB na wysoko\xc5\x9bci Th11 i Th12 w celu zniesienia b\xc3\xb3l\xc3\xb3w porodowych. W 1947 roku Woolley i Roe donie\xc5\x9bli o trwa\xc5\x82ym uszkodzeniu nerw\xc3\xb3w po podpaj\xc4\x99czyn\xc3\xb3wkowym podaniu cynchokainy zanieczyszczonej fenolem u\xc5\xbcytym do sterylizacji szklanych ampu\xc5\x82ek, w kt\xc3\xb3rych znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 lek, co spowodowa\xc5\x82o ostudzenie zapa\xc5\x82u entuzjast\xc3\xb3w PVB. Blokada przykr\xc4\x99gowa zosta\xc5\x82a ponownie opisana w roku 1979 przez Easona i Wyatta.\n_START_SECTION_\nAnatomia przestrzeni przykr\xc4\x99gowej\n_START_PARAGRAPH_\nPrzestrze\xc5\x84 przykr\xc4\x99gowa w odcinku piersiowym ma kszta\xc5\x82t graniastos\xc5\x82upa o podstawie tr\xc3\xb3jk\xc4\x85ta, kt\xc3\xb3rego \xc5\x9bcian\xc4\x99 tyln\xc4\x85 stanowi wi\xc4\x99zad\xc5\x82o \xc5\xbcebrowo-poprzeczne g\xc3\xb3rne, \xc5\x9bcian\xc4\x99 przy\xc5\x9brodkow\xc4\x85 tworzy trzon kr\xc4\x99gu i otw\xc3\xb3r mi\xc4\x99dzykr\xc4\x99gowy, \xc5\x9bcian\xc4\x99 przednio-boczn\xc4\x85 za\xc5\x9b op\xc5\x82ucna \xc5\x9bcienna. Nie posiada \xc5\x9bciany g\xc3\xb3rnej i dolnej, bocznie na poszczeg\xc3\xb3lnych poziomach przechodzi w przestrzenie mi\xc4\x99dzy\xc5\xbcebrowe, przy\xc5\x9brodkowo poprzez otwory mi\xc4\x99dzykr\xc4\x99gowe \xc5\x82\xc4\x85czy si\xc4\x99 z przestrzeni\xc4\x85 zewn\xc4\x85trzoponow\xc4\x85. Zawiera ga\xc5\x82\xc4\x85\xc5\xba grzbietow\xc4\x85 i brzuszn\xc4\x85 nerwu rdzeniowego (nerw mi\xc4\x99dzy\xc5\xbcebrowy), ga\xc5\x82\xc4\x85zki \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ce (bia\xc5\x82e i szare) oraz pie\xc5\x84 wsp\xc3\xb3\xc5\x82czulny.\n_START_SECTION_\nTechniki wykonania blokady przykr\xc4\x99gowej w odcinku piersiowym kr\xc4\x99gos\xc5\x82upa\n_START_PARAGRAPH_\nOpisywane s\xc4\x85 r\xc3\xb3\xc5\xbcne techniki zak\xc5\x82adania cewnika przykr\xc4\x99gowego. Technika chirurgiczna polega na umiejscowieniu cewnika pod op\xc5\x82ucn\xc4\x85 \xc5\x9bcienn\xc4\x85 w okolicy trzon\xc3\xb3w kr\xc4\x99g\xc3\xb3w i wyprowadzeniu go na zewn\xc4\x85trz klatki piersiowej. W anestezjologii najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej stosowan\xc4\x85 technik\xc4\x85 identyfikacji przestrzeni przykr\xc4\x99gowej jest metoda spadku oporu. Pomocnym narz\xc4\x99dziem mo\xc5\xbce by\xc4\x87 aparat USG. Miejsce wk\xc5\x82ucia znajduje si\xc4\x99 2.5 \xe2\x80\x93 3 cm bocznie od linii po\xc5\x9brodkowej na poziomie g\xc3\xb3rnej kraw\xc4\x99dzi wyrostka kolczystego 4-6 kr\xc4\x99gu piersiowego. Ig\xc5\x82a Tuohy 18 G, wprowadzona prostopadle do sk\xc3\xb3ry, na g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 2-4 cm osi\xc4\x85ga wyrostek poprzeczny kr\xc4\x99gu po\xc5\x82o\xc5\xbconego poni\xc5\xbcej. Na tym etapie pod\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 nale\xc5\xbcy niskooporow\xc4\x85 strzykawk\xc4\x99 wype\xc5\x82nion\xc4\x85 sol\xc4\x85 fizjologiczn\xc4\x85. Po zmianie kierunku ig\xc5\x82y o 45\xcb\x9a dog\xc5\x82owowo lub doogonowo celem omini\xc4\x99cia wyrostka poprzecznego, dalsze wprowadzanie ig\xc5\x82y wykonuje si\xc4\x99 poszukuj\xc4\x85c spadku oporu t\xc5\x82oka strzykawki. Po przekroczeniu wi\xc4\x99zad\xc5\x82a \xc5\xbcebrowo-poprzecznego g\xc3\xb3rnego metod\xc4\x85 zawieszonej kropli oceniamy po\xc5\x82o\xc5\xbcenie ko\xc5\x84ca ig\xc5\x82y. Nag\xc5\x82e znikni\xc4\x99cie kropli \xc5\x9bwiadczy o punkcji jamy op\xc5\x82ucnej, w kt\xc3\xb3rej panuje ujemne ci\xc5\x9bnienie w stosunku do atmosferycznego. Hura G. i wsp. zaobserwowali wahania zawieszonej kropli zgodnie z ruchami oddechowymi kiedy koniec ig\xc5\x82y znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w przestrzeni przykr\xc4\x99gowej. Po zaimplantowaniu cewnika nale\xc5\xbcy wykona\xc4\x87 test aspiracji, a nast\xc4\x99pnie poda\xc4\x87 dawk\xc4\x99 pr\xc3\xb3bn\xc4\x85 4 ml 2% lidokainy i 20 \xce\xbcg adrenaliny.\n_START_SECTION_\nPrzeciwwskazania\n_START_PARAGRAPH_\nDo nielicznych przeciwwskaza\xc5\x84 do wykonania blokady przykr\xc4\x99gowej zaliczy\xc4\x87 mo\xc5\xbcna zaka\xc5\xbcenie miejsca wk\xc5\x82ucia, zar\xc3\xb3wno sk\xc3\xb3ry jak i op\xc5\x82ucnej (np. ropniak op\xc5\x82ucnej), guz przestrzeni przykr\xc4\x99gowej czy nadwra\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 na leki znieczulenia miejscowego. Zaburzenia krzepni\xc4\x99cia krwi s\xc4\x85 wzgl\xc4\x99dnym przeciwwskazaniem z uwagi na fakt, \xc5\xbce krwiak w przestrzeni przykr\xc4\x99gowej nie spowoduje ucisku na struktury rdzenia kr\xc4\x99gowego.\n_START_SECTION_\nZalety\n_START_PARAGRAPH_\nAktualnie znieczulenie zewn\xc4\x85trzoponowe w odcinku piersiowym jest z\xc5\x82otym standardem analgezji po zabiegach torakochirurgicznych. Jednak\xc5\xbce w badaniach por\xc3\xb3wnuj\xc4\x85cych znieczulenie przykr\xc4\x99gowe z zewn\xc4\x85trzoponowym nie wykazano statystycznie istotnych r\xc3\xb3\xc5\xbcnic w zakresie skuteczno\xc5\x9bci dzia\xc5\x82ania przeciwb\xc3\xb3lowego, cz\xc4\x99sto\xc5\x9bci wyst\xc4\x99powania depresji oddechowej, pooperacyjnego zu\xc5\xbcycia opioid\xc3\xb3w i czasu trwania hospitalizacji. W grupie pacjent\xc3\xb3w z PVB zaobserwowano znamiennie mniejsz\xc4\x85 cz\xc4\x99sto\xc5\x9b\xc4\x87 wyst\xc4\x99powania pooperacyjnych powik\xc5\x82a\xc5\x84 p\xc5\x82ucnych, hipotensji, zatrzymania moczu, nudno\xc5\x9bci i wymiot\xc3\xb3w. Chorzy otrzymuj\xc4\x85cy leki do przestrzeni przykr\xc4\x99gowej uzyskiwali lepsze wyniki test\xc3\xb3w spirometrycznych w okresie pooperacyjnym.\n_START_SECTION_\nPowik\xc5\x82ania\n_START_PARAGRAPH_\nPowik\xc5\x82ania blokady przykr\xc4\x99gowej to punkcja naczynia (6.8%), brak skutecznej blokady (6.1%), hipotensja (4%), zewn\xc4\x85trzoponowe rozprzestrzenianie anestetyku (1%), odma op\xc5\x82ucnowa (0.5%), zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Hornera, krwiak p\xc5\x82uca.'