b'\n_START_ARTICLE_\nCentrum Galaktyki\n_START_PARAGRAPH_\nCentrum Galaktyki \xe2\x80\x93 dynamiczne centrum, wok\xc3\xb3\xc5\x82 kt\xc3\xb3rego wiruje Droga Mleczna. Centrum Galaktyki znajduje si\xc4\x99 w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci 8,54 kpc (27\xc2\xa0900 lat \xc5\x9bwietlnych) od Ziemi w gwiazdozbiorze Strzelca. Znajduje si\xc4\x99 tam supermasywna czarna dziura, znaczne ilo\xc5\x9bci gazu i py\xc5\x82u oraz gwiazd.\n_START_SECTION_\nSupermasywna czarna dziura\n_START_PARAGRAPH_\nBadanie ruchu gwiazd pozwoli\xc5\x82o na wyznaczenie masy centralnej czarnej dziury. Warto\xc5\x9b\xc4\x87 masy otrzymana na podstawie ruchu gwiazdy S0-2, kt\xc3\xb3ra wykona\xc5\x82a ju\xc5\xbc niemal kompletny obieg wok\xc3\xb3\xc5\x82 Sgr A*, wynosi 4,33\xc2\xb10,06 milion\xc3\xb3w mas S\xc5\x82o\xc5\x84ca, natomiast analiza w oparciu o ruch tej i dodatkowo 27 innych gwiazd daje warto\xc5\x9b\xc4\x87 4,31\xc2\xb10,06 milion\xc3\xb3w mas S\xc5\x82o\xc5\x84ca. B\xc5\x82\xc4\x85d pomiaru mo\xc5\xbce by\xc4\x87 jednak wi\xc4\x99kszy ze wzgl\xc4\x99du na systematyczny b\xc5\x82\xc4\x85d wyznaczenia odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci do centrum Galaktyki.\n_START_SECTION_\nGwiazdy\n_START_PARAGRAPH_\nOtoczenie Sgr A* to liczne m\xc5\x82ode gwiazdy ci\xc4\x85gu g\xc5\x82\xc3\xb3wnego typu O lub B. Te w\xc5\x82a\xc5\x9bnie jasne gwiazdy, kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85ce blisko Sgr A* pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y do wyznaczenia masy centralnej czarnej dziury. Opr\xc3\xb3cz nich istniej\xc4\x85 liczne znacznie starsze gwiazdy, a ocena ich wieku wskazuje na szereg okres\xc3\xb3w wzmo\xc5\xbconej formacji gwiazd. Dla ponad 6000 gwiazd zawartych w promieniu 1 pc zbadano ruch w\xc5\x82asny. Obserwacje utrudnia ogromne zag\xc4\x99szczenie gwiazd i niezb\xc4\x99dne jest wykorzystanie optyki aktywnej. Pewna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 masy gwiazd jest te\xc5\xbc prawdopodobnie zawarta w formie nie\xc5\x9bwiec\xc4\x85cych pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci po ewolucji gwiazdowej, takich jak czarne dziury, gwiazdy neutronowe lub bia\xc5\x82e kar\xc5\x82y._NEWLINE_Zagadk\xc4\x99 stanowi pochodzenie m\xc5\x82odych gwiazd. Badanie ich dynamiki pokaza\xc5\x82o, \xc5\xbce nie kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 one przypadkowo wok\xc3\xb3\xc5\x82 Sgr A*, ale tworz\xc4\x85 dwa pier\xc5\x9bcienie, co sugeruje wsp\xc3\xb3lne pochodzenie gwiazd z pierwotnych gazowych pier\xc5\x9bcieni. Z drugiej jednak strony utworzenie gwiazd w takim pier\xc5\x9bcieniu wydaje si\xc4\x99 nieprawdopodobne ze wzgl\xc4\x99du na silne si\xc5\x82y p\xc5\x82ywowe, pochodz\xc4\x85ce od centralnej czarnej dziury. Dlatego zagadnienie to jest nadal intensywnie badane._NEWLINE_W odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci do 120 lat \xc5\x9bwietlnych od centrum Galaktyki znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 dwie zwarte, m\xc5\x82ode gromady gwiazd: Arches i Quintuplet.\n_START_SECTION_\nPier\xc5\x9bcie\xc5\x84\n_START_PARAGRAPH_\nW centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci poprzeczki Drogi Mlecznej, dzi\xc4\x99ki obserwacjom wykonanym przez Obserwatorium Herschela w 2011 roku, zaobserwowano te\xc5\xbc pier\xc5\x9bcie\xc5\x84 przypominaj\xc4\x85cy kszta\xc5\x82tem symbol niesko\xc5\x84czono\xc5\x9bci z dwoma p\xc5\x82atami skierowanymi na boki. Te dwa p\xc5\x82aty s\xc4\x85 dowodem, i\xc5\xbc ta nieznana wcze\xc5\x9bniej struktura jest wyra\xc5\xbanie skr\xc4\x99cona. Pier\xc5\x9bcie\xc5\x84 rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 na przestrzeni 600 lat \xc5\x9bwietlnych. Z obserwacji wynika, \xc5\xbce \xc5\x9brodek skr\xc4\x99conego pier\xc5\x9bcienia jest przesuni\xc4\x99ty wzgl\xc4\x99dem centrum Galaktyki i nie pokrywa si\xc4\x99 z nim.'