b'\n_START_ARTICLE_\nActio de dolo\n_START_PARAGRAPH_\nActio de dolo (inaczej actio doli) \xe2\x80\x93 w prawie rzymskim pow\xc3\xb3dztwo penalne poszkodowanego przeciwko oszustowi. Jej tw\xc3\xb3rc\xc4\x85, w roku 66 p.n.e., by\xc5\x82 pretor Aquilius Gallus.\n_START_SECTION_\nCharakterystyka pow\xc3\xb3dztwa\n_START_PARAGRAPH_\nW wypadku dokonania, pod wp\xc5\x82ywem podst\xc4\x99pu (dolus), niekorzystnej czynno\xc5\x9bci prawnej, czynno\xc5\x9b\xc4\x87 ta pozostawa\xc5\x82a wa\xc5\xbcna, pretor m\xc3\xb3g\xc5\x82 udzieli\xc4\x87 poszkodowanemu skargi de doli. By\xc5\x82a ona udzielana subsydiarnie, je\xc5\xbceli poszkodowany nie mia\xc5\x82 innej procesowej mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci uzyskania odszkodowania._NEWLINE_Pozwanym mog\xc5\x82a by\xc4\x87 tylko osoba wymuszaj\xc4\x85ca czynno\xc5\x9b\xc4\x87 prawn\xc4\x85 podst\xc4\x99pem \xe2\x80\x93 pow\xc3\xb3dztwo mia\xc5\x82o wi\xc4\x99c charakter in personam. Za podst\xc4\x99pne dzia\xc5\x82ania os\xc3\xb3b alieni iuris odpowiada\xc5\x82 noksalnie pater familias (actio noxalis)._NEWLINE_W actio doli \xc5\xbc\xc4\x85danie powoda by\xc5\x82o skierowane na zap\xc5\x82acenie przez pozwanego grzywny (poena) w pojedynczej wysoko\xc5\x9bci szkody \xe2\x80\x93 pow\xc3\xb3dztwo by\xc5\x82o wi\xc4\x99c skarg\xc4\x85 reipersekutoryjn\xc4\x85. Oszacowanie wysoko\xc5\x9bci grzywny nale\xc5\xbca\xc5\x82o do powoda. Pow\xc3\xb3d m\xc3\xb3g\xc5\x82 oszacowa\xc4\x87 szkod\xc4\x99 na kwot\xc4\x99 wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 ni\xc5\xbc korzy\xc5\x9b\xc4\x87 uzyskana przez oszusta._NEWLINE_Actio de dolo nale\xc5\xbca\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc do actones arbitrariae, gdy\xc5\xbc s\xc4\x99dzia wzywa\xc5\x82 (arbitrium) pozwanego do zwr\xc3\xb3cenia rzeczy uzyskanej podst\xc4\x99pem albo wynagrodzenia szkody wyrz\xc4\x85dzonej dzia\xc5\x82aniem podst\xc4\x99pnym. Spe\xc5\x82niwszy to wezwanie, pozwany unika\xc5\x82 kondemnacji pieni\xc4\x99\xc5\xbcnej a ponadto infamii, gdy\xc5\xbc pow\xc3\xb3dztwo to nale\xc5\xbca\xc5\x82o do actiones famosae._NEWLINE_Roszczenie do wniesienia pow\xc3\xb3dztwa przedawnia\xc5\x82o si\xc4\x99 z up\xc5\x82ywem roku, gdy\xc5\xbc pow\xc3\xb3dztwo by\xc5\x82o skarg\xc4\x85 pretorsk\xc4\x85.'