b'\n_START_ARTICLE_\nMost Powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w \xc5\x9al\xc4\x85skich w Krakowie\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nPomimo nadania mu w 1918 roku nazwy mostu Krakusa, krakowianie w dwudziestoleciu mi\xc4\x99dzywojennym i po wojnie u\xc5\xbcywali nadal nazwy III most._NEWLINE_Po remoncie w 1971 roku ZBOWiD wyst\xc4\x85pi\xc5\x82 z propozycj\xc4\x85 nadania mostowi imienia Powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w \xc5\x9al\xc4\x85skich uzasadniaj\xc4\x85c to faktem, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eoddanie mostu zbieg\xc5\x82o si\xc4\x99 z 50 rocznic\xc4\x85 wybuchu III Powstania \xc5\x9bl\xc4\x85skiego\xe2\x80\x9d. Po podj\xc4\x99ciu decyzji przez Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa 12 pa\xc5\xbadziernika 1971 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82o nadanie nazwy mostowi, powi\xc4\x85zane z ods\xc5\x82oni\xc4\x99ciem na wschodnim przycz\xc3\xb3\xc5\x82ku mostu tablicy upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cej to wydarzenie.\n_START_SECTION_\nRozpocz\xc4\x99cie budowy\n_START_PARAGRAPH_\nDzisiejszy most nie jest pierwszym mostem, jaki sta\xc5\x82 w tym miejscu. W latach 1908\xe2\x80\x931913 wybudowano tu most Krakusa (fotografia) \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy ul. Starowi\xc5\x9bln\xc4\x85 z ulic\xc4\x85 Juliusza S\xc5\x82owackiego na Podg\xc3\xb3rzu. Zosta\xc5\x82 on zaprojektowany przez wiede\xc5\x84skiego budowniczego Edwarda Zittera, a konstrukcje \xc5\xbcelazne wykona\xc5\x82y zak\xc5\x82ady Zieleniewskiego. Prace rozpocz\xc4\x99to w 1908 roku. Wykonawc\xc4\x85 by\xc5\x82a lwowska firma Sosnowski i Zacharysiewicz, a pracami kierowa\xc5\x82 Walerian Marzec, potem in\xc5\xbc. Hajduk . Nadz\xc3\xb3r ze strony namiestnictwa pe\xc5\x82ni\xc5\x82 in\xc5\xbc. Warcha\xc5\x82owski, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej in\xc5\xbc. Adolf Schneider.\n_START_SECTION_\nZawalenie si\xc4\x99 w 1911 roku\n_START_PARAGRAPH_\n18 lutego 1911 roku 52 metrowa konstrukcja \xc5\xbcelazna budowanego mostu run\xc4\x99\xc5\x82a do wody. Przyczyn\xc4\x85 by\xc5\x82o nag\xc5\x82e ruszenie lod\xc3\xb3w i niedostateczne zabezpieczenie konstrukcji. Run\xc4\x99\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x9brodkowa i fragment od strony Podg\xc3\xb3rza. Ocala\xc5\x82y filary i przycz\xc3\xb3\xc5\x82ki. W kwietniu 1911 roku rozpocz\xc4\x99to prace przy wydobywaniu zatopionej konstrukcji. Prowadzi\xc5\x82a je krakowska firma Zieleniewskiego.\n_START_SECTION_\nOddanie do eksploatacji\n_START_PARAGRAPH_\nMost zosta\xc5\x82 oddany do u\xc5\xbcytku 20 stycznia 1913. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie otwarto now\xc4\x85 normalnotorow\xc4\x85 lini\xc4\x99 tramwajow\xc4\x85 prowadz\xc4\x85c\xc4\x85 od III mostu do Salwatora. Linia mia\xc5\x82a dwa tory i prowadzi\xc5\x82a ulic\xc4\x85 Wawrzy\xc5\x84ca, Dajw\xc3\xb3r, Starowi\xc5\x9bln\xc4\x85, przez plac Dominika\xc5\x84ski i ulic\xc4\x99 Zwierzynieck\xc4\x85._NEWLINE_By\xc5\x82 to most \xc5\xbcelazny, kratownicowy, z\xc5\x82o\xc5\xbcony z 3 prz\xc4\x99se\xc5\x82 swym kszta\xc5\x82tem nasuwa\xc5\x82 skojarzenia np. z mostami budapeszte\xc5\x84skimi. Na mo\xc5\x9bcie tym 4 lipca 1915 mia\xc5\x82o miejsce uroczyste po\xc5\x82\xc4\x85czenie Krakowa z Podg\xc3\xb3rzem, w kt\xc3\xb3rym wzi\xc4\x99li udzia\xc5\x82 prezydent Krakowa Juliusz Leo i ostatni burmistrz Podg\xc3\xb3rza Franciszek Maryewski._NEWLINE_W lutym 1917 roku przez most przeprowadzono lini\xc4\x99 tramwajow\xc4\x85, wyd\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85c istniej\xc4\x85c\xc4\x85 lini\xc4\x99 do Rynku Podg\xc3\xb3rskiego. Po odzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci na pocz\xc4\x85tku grudnia 1918 roku zdj\xc4\x99to umieszczone na \xc5\xbcelaznej konstrukcji austriackie, a umieszczono polskie srebrne or\xc5\x82y.\n_START_SECTION_\nOdbudowa w 1945 roku\n_START_PARAGRAPH_\nMost (podobnie jak inne mosty Krakowa) zosta\xc5\x82 wysadzony przez wycofuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 wojska niemieckie w styczniu 1945 roku. Ju\xc5\xbc w lutym tego samego roku rozpocz\xc4\x99to jego odbudow\xc4\x99. Powsta\xc5\x82 Komitet Odbudowy Most\xc3\xb3w na Wi\xc5\x9ble w Krakowie. Jako pierwsze zosta\xc5\x82y odbudowane: Most D\xc4\x99bnicki i III Most. Prace wykona\xc5\x82y Oddzia\xc5\x82y Techniczne Armi Czerwonej, mieszka\xc5\x84cy Krakowa i firma Zieleniewski. 23 lutego 1945 roku odby\xc5\x82o si\xc4\x99 uroczyste otwarcie obu most\xc3\xb3w zako\xc5\x84czone defilad\xc4\x85 wojskow\xc4\x85 i odegraniem przez orkiestr\xc4\x99 obu hymn\xc3\xb3w: polskiego i radzieckiego.\n_START_SECTION_\nRemont w 1971 roku\n_START_PARAGRAPH_\nProjektantem przebudowy by\xc5\x82 J\xc3\xb3zef Szulc z krakowskiego \xe2\x80\x9eMostostalu\xe2\x80\x9d. Obok ci\xc4\x85gle otwartego III mostu zbudowano nowy. 19 marca w nocy zamkni\xc4\x99to ruch i zdemontowano jezdni\xc4\x99 starego mostu, aby rano ustawi\xc4\x87 nowy w ci\xc4\x85gu kilku godzin na starych filarach. 20 lipca 1971 roku remont zosta\xc5\x82 uko\xc5\x84czony. Wykonawca remontu - krakowski Mostostal zosta\xc5\x82 z tej okazji decyzj\xc4\x85 Prezydium Rady Narodowej m. Krakowa odznaczony z\xc5\x82ot\xc4\x85 odznak\xc4\x85 \xe2\x80\x9eza prac\xc4\x99 spo\xc5\x82eczna dla miasta Krakowa\xe2\x80\x9d. Stara konstrukcja III mostu zosta\xc5\x82a zdemontowana i barkami przewieziona do portu w Nowej Hucie, sk\xc4\x85d mia\xc5\x82a by\xc4\x87 przewieziona do Le\xc5\xbcajska._NEWLINE_W 1978 roku doko\xc5\x84czono remont uruchamiaj\xc4\x85c dojazd do mostu od strony Zab\xc5\x82ocia ul. Na Zje\xc5\xbadzie.\n_START_SECTION_\nDane techniczne\n_START_PARAGRAPH_\nMost ma 148 metr\xc3\xb3w d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci i 19 metr\xc3\xb3w szeroko\xc5\x9bci. Jest konstrukcj\xc4\x85 stalow\xc4\x85, pow\xc5\x82okow\xc4\x85 z p\xc5\x82yt\xc4\x85 ortotropow\xc4\x85. Podparty jest na 4 filarach, dw\xc3\xb3ch rzecznych i dw\xc3\xb3ch nabrze\xc5\xbcnych. Podczas przebudowy w 1971 roku pozostawiono oryginalne filary z 1913 roku. Na mo\xc5\x9bcie w ka\xc5\xbcdym kierunku prowadz\xc4\x85 po 1 pasie ruchu samochodowego rozdzielone torowiskiem tramwajowym, a po bokach znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 chodniki dla pieszych.'