b'\n_START_ARTICLE_\nKrzysztof Penderecki\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 23 listopada 1933 w D\xc4\x99bicy. Wychowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w rodzinie o ormia\xc5\x84skich korzeniach (Ormiank\xc4\x85 by\xc5\x82a Eugenia Szylkiewicz, babka ze strony ojca kompozytora) i wysokiej tradycji muzycznej (muzykami byli m.in. jego dziadek \xe2\x80\x93 dyrektor banku \xe2\x80\x93 oraz ojciec \xe2\x80\x93 adwokat). Pocz\xc4\x85tkowo uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 gra\xc4\x87 na fortepianie, nast\xc4\x99pnie na skrzypcach. Pobiera\xc5\x82 te\xc5\xbc lekcje kompozycji u Franciszka Sko\xc5\x82yszewskiego. Penderecki zacz\xc4\x85\xc5\x82 pisa\xc4\x87 swoje pierwsze kompozycje w wieku 8 lat (brak nut z etiudami skrzypcowymi spowodowany wojn\xc4\x85 zmusi\xc5\x82 kompozytora oraz jego nauczyciela do samodzielnego pisania \xc4\x87wicze\xc5\x84, kt\xc3\xb3re potem gra\xc5\x82). Nast\xc4\x99pnie w latach 1955\xe2\x80\x931958 studiowa\xc5\x82 kompozycj\xc4\x99 w Pa\xc5\x84stwowej Wy\xc5\xbcszej Szkole Muzycznej (obecnie Akademia Muzyczna) w Krakowie w klasie Artura Malawskiego. W 1959 za kompozycje: Strofy, Emanacje oraz Psalmy Dawida zdoby\xc5\x82 trzy pierwsze nagrody w konkursie Zwi\xc4\x85zku Kompozytor\xc3\xb3w Polskich._NEWLINE_Mi\xc4\x99dzynarodowy rozg\xc5\x82os przynios\xc5\x82y mu utwory o bardzo oryginalnej kolorystyce d\xc5\xbawi\xc4\x99kowej, cz\xc4\x99sto wykorzystuj\xc4\x85ce niekonwencjonalne techniki artykulacji (np. stukanie w denko instrument\xc3\xb3w smyczkowych). Taka technika kompozytorska otrzyma\xc5\x82a miano sonoryzmu, a reprezentuj\xc4\x85 j\xc4\x85 m.in. utwory takie jak Ofiarom Hiroszimy \xe2\x80\x93 tren, Polymorphia, De natura sonoris. W tym stylu skomponowana jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Pasja wed\xc5\x82ug \xc5\x9bw. \xc5\x81ukasza, chocia\xc5\xbc w utworze tym kontrastem wobec awangardowo skomponowanych, dramatycznych scen s\xc4\x85 epizody medytacyjne, nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce do tradycyjnej melodii i harmonii._NEWLINE_Nied\xc5\x82ugo po Pasji wed\xc5\x82ug \xc5\x9bw. \xc5\x81ukasza powsta\xc5\x82o pierwsze dzie\xc5\x82o operowe kompozytora Diab\xc5\x82y z Loudun, kt\xc3\xb3rego prawykonanie odby\xc5\x82o si\xc4\x99 20 czerwca 1969 roku w Operze Hamburskiej w re\xc5\xbcyserii Konrada Swinarskiego._NEWLINE_Kompozytor w niebanalny spos\xc3\xb3b realizowa\xc5\x82 postulaty \xc3\xb3wczesnej awangardy (jej zako\xc5\x84czeniem w tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci kompozytora by\xc5\x82a I Symfonia na orkiestr\xc4\x99). Jednym z nich by\xc5\x82 \xe2\x80\x9ealeatoryzm niezamierzony\xe2\x80\x9d, polegaj\xc4\x85cy na niedok\xc5\x82adnym zapisywaniu partytur. Wprawdzie ogromnie utrudnia\xc5\x82o to wykonania i z powodu protest\xc3\xb3w wykonawc\xc3\xb3w w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych wydaniach kompozytor zezwala\xc5\x82 na zapisywanie nut w konwencjonalny, precyzyjny spos\xc3\xb3b (uzmys\xc5\x82awia to pierwsze i p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze wydania Pasji wed\xc5\x82ug \xc5\x9bw. \xc5\x81ukasza), lecz sama koncepcja stanowi\xc5\x82a wyra\xc5\xbane usprawnienie procesu zapisywania z\xc5\x82o\xc5\xbconych partytur na ogromne obsady wokalno-instrumentalne i pozwala\xc5\x82a szybciej realizowa\xc4\x87 kolejne zam\xc3\xb3wienia._NEWLINE_U progu lat 70. XX w. kompozytor porzuci\xc5\x82 technik\xc4\x99 sonorystyczn\xc4\x85, coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej komponowa\xc5\x82 tonalnie, orkiestruj\xc4\x85c w stylu niemieckiej muzyki symfonicznej z ko\xc5\x84ca XIX stulecia (Symfonia wigilijna). Zarzucano mu wi\xc4\x99c, \xc5\xbce \xe2\x80\x9ezdradzi\xc5\x82 awangard\xc4\x99\xe2\x80\x9d, ale ten styl znalaz\xc5\x82 aprobat\xc4\x99 szerokiej publiczno\xc5\x9bci. W Polsce specjalne zainteresowanie budzi\xc5\x82y w latach osiemdziesi\xc4\x85tych utwory nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce do wydarze\xc5\x84 politycznych, np. Polskie Requiem, jeden z utwor\xc3\xb3w zaliczanych do tzw. socrealizmu liturgicznego._NEWLINE_Od 1973 Penderecki zajmuje si\xc4\x99 tak\xc5\xbce dyrygentur\xc4\x85, prowadz\xc4\x85c polskie oraz \xc5\x9bwiatowe zespo\xc5\x82y symfoniczne, wykonuj\xc4\x85ce m.in. utwory Beethovena, Schuberta, Mendelssohna, Szostakowicza oraz samego kompozytora._NEWLINE_Od 1978 jest cz\xc5\x82onkiem Spo\xc5\x82ecznego Komitetu Odnowy Zabytk\xc3\xb3w Krakowa (SKOZK)._NEWLINE_W 1996 roku Krzysztof Penderecki skomponowa\xc5\x82 symfoni\xc4\x99-oratorium Siedem bram Jerozolimy na zam\xc3\xb3wienie miasta Jerozolimy z okazji jubileuszu 3000 lat \xc5\x9awi\xc4\x99tego Miasta; prawykonanie mia\xc5\x82o miejsce w Jerozolimie 9 stycznia 1997 roku, a pierwsze wykonanie w Polsce odby\xc5\x82o si\xc4\x99 w Warszawie 14 marca 1997 roku._NEWLINE_Kompozytor w oryginalny spos\xc3\xb3b konstruuje swoje wielocz\xc4\x99\xc5\x9bciowe utwory. Najpierw powstaje jedna lub kilka cz\xc4\x99\xc5\x9bci, nast\xc4\x99pnie dopisywane s\xc4\x85 do nich nast\xc4\x99pne. Tym sposobem ka\xc5\xbcdy utw\xc3\xb3r mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wielokrotnie prezentowany w wersji premierowej, co ma niebagatelne znaczenie w praktyce koncertowej. Najd\xc5\x82u\xc5\xbcej powstawa\xc5\x82o w ten spos\xc3\xb3b Polskie Requiem, a obecnie w trakcie przed\xc5\x82u\xc5\xbcania jest VIII Symfonia, kt\xc3\xb3rej pocz\xc4\x85tkowa wersja zam\xc3\xb3wiona zosta\xc5\x82a na otwarcie Filharmonii w Luksemburgu i tam wykonana w 2005 roku._NEWLINE_Sk\xc5\x82onno\xc5\x9b\xc4\x87 do usprawniania procesu tw\xc3\xb3rczego, kt\xc3\xb3rej pierwszym przejawem by\xc5\x82 aleatoryzm niezamierzony, sk\xc5\x82oni\xc5\x82a Pendereckiego do przeniesienia do muzyki tradycji znanej w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci w \xc5\x9brodowisku malarzy, a polegaj\xc4\x85cej na tym, i\xc5\xbc mistrz przyjmuje zam\xc3\xb3wienia i koordynuje prac\xc4\x99, natomiast uczniowie wykonuj\xc4\x85 konkretne zadania, takie jak adaptacja utworu na kolejne obsady albo rozwini\xc4\x99cie pomys\xc5\x82\xc3\xb3w naszkicowanych przez mistrza._NEWLINE_Melancholijny charakter wielu epizod\xc3\xb3w w utworach z ostatnich lat wynika z faktu, i\xc5\xbc ulubionym interwa\xc5\x82em kompozytora jest seksta ma\xc5\x82a._NEWLINE_Fragmenty dzie\xc5\x82 Krzysztofa Pendereckiego wykorzysta\xc5\x82 Andrzej Wajda w filmie \xe2\x80\x9eKaty\xc5\x84\xe2\x80\x9d; opracowanie \xc5\x9bcie\xc5\xbcki d\xc5\xbawi\xc4\x99kowej przygotowa\xc5\x82 Stanis\xc5\x82aw Radwan, a wcze\xc5\x9bniej Stanley Kubrick w filmie L\xc5\x9bnienie._NEWLINE_Od 13 listopada 2007 jest cz\xc5\x82onkiem Honorowego Komitetu Rozwoju Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. \xc5\x9bw. Jana z Dukli._NEWLINE_Od 1976 mieszka w odrestaurowanym dworze w Lus\xc5\x82awicach. Za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 tu mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85 akademi\xc4\x99 muzyczn\xc4\x85 Europejskie Centrum Muzyki, otwart\xc4\x85 21 maja 2013._NEWLINE_Zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem honorowego komitetu poparcia Bronis\xc5\x82awa Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku.\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 pedagogiczna\n_START_PARAGRAPH_\nKrzysztof Penderecki wkr\xc3\xb3tce po uko\xc5\x84czeniu studi\xc3\xb3w podj\xc4\x85\xc5\x82 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 pedagogiczn\xc4\x85 na macierzystej uczelni. W\xc5\x9br\xc3\xb3d jego student\xc3\xb3w znale\xc5\xbali si\xc4\x99 m.in. Marek Stachowski, Abel Korzeniowski, Stanis\xc5\x82aw Radwan, Antoni Wit, Joanna Wnuk-Nazarowa czy Krzysztof Meyer; ten ostatni jednak wspomina, \xc5\xbce przez dwa lata studi\xc3\xb3w u Pendereckiego spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z nim \xe2\x80\x9edok\xc5\x82adnie siedem razy\xe2\x80\x9d, a prac\xc4\x99 dyplomow\xc4\x85 Penderecki jedynie przekartkowa\xc5\x82. W 1972 roku Penderecki, nie nale\xc5\xbc\xc4\x85c do PZPR, dzi\xc4\x99ki swojej renomie oraz interwencji w Ministerstwie Kultury grupy wyk\xc5\x82adowc\xc3\xb3w uczelni (m.in. Mieczys\xc5\x82awa Tomaszewskiego, Krzysztofa Meyera oraz partyjnego Krzysztofa Missony) zosta\xc5\x82 nominowany na rektora, zamiast wybranego przez w\xc5\x82adze Tadeusza Machla. Krakowska PWSM sta\xc5\x82a si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas jedyn\xc4\x85 uczelni\xc4\x85 o niepartyjnych w\xc5\x82adzach, samego Pendereckiego nazywano \xe2\x80\x9eparasolem\xe2\x80\x9d. Rektorat Pendereckiego trwa\xc5\x82 nieprzerwanie przez 15 lat.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbycie prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nM\xc4\x85\xc5\xbc El\xc5\xbcbiety Pendereckiej. Ma troje dzieci \xe2\x80\x93 z pierwszego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z Barbar\xc4\x85 Pendereck\xc4\x85: Beat\xc4\x99 (absolwentka Akademii Muzycznej, dziennikarka Polskiego Radia w Krakowie) oraz z ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z El\xc5\xbcbiet\xc4\x85 Pendereck\xc4\x85: \xc5\x81ukasza (uko\xc5\x84czy\xc5\x82 cztery kierunki studi\xc3\xb3w: medycyn\xc4\x99, psychologi\xc4\x99, zarz\xc4\x85dzanie i polonistyk\xc4\x99; praktykowa\xc5\x82 jako psychiatra) i Dominik\xc4\x99 (uko\xc5\x84czy\xc5\x82a filologi\xc4\x99 w\xc5\x82osk\xc4\x85).'