b'\n_START_ARTICLE_\nKatastrofa kolejowa pod Ot\xc5\x82oczynem\n_START_SECTION_\nMiejsce zderzenia poci\xc4\x85g\xc3\xb3w i panuj\xc4\x85ce warunki\n_START_PARAGRAPH_\nDwutorowa, w\xc3\xb3wczas niezelektryfikowana linia kolejowa nr 18 z Kutna do Pi\xc5\x82y, szlak z Aleksandrowa Kujawskiego do Torunia, odst\xc4\x99p z Ot\xc5\x82oczyna do Brzozy Toru\xc5\x84skiej._NEWLINE_19 sierpnia 1980 w dniu katastrofy kolejowej wsch\xc3\xb3d S\xc5\x82o\xc5\x84ca nast\xc4\x85pi\xc5\x82 o godzinie 5:33, temperatura powietrza wynosi\xc5\x82a oko\xc5\x82o 11 \xc2\xb0C, w niekt\xc3\xb3rych miejscach zalega\xc5\x82a lekka mg\xc5\x82a, a widoczno\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a dobra.\n_START_SECTION_\nPrzebieg zdarzenia\n_START_PARAGRAPH_\nO godzinie 4:18 ze stacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny odjecha\xc5\x82 op\xc3\xb3\xc5\xbaniony (planowy odjazd mia\xc5\x82 nast\xc4\x85pi\xc4\x87 o godzinie 3:47) poci\xc4\x85g osobowy nr 5130 do \xc5\x81odzi Kaliskiej. Op\xc3\xb3\xc5\xbanienie wynika\xc5\x82o z faktu doczepiania w Toruniu dw\xc3\xb3ch wagon\xc3\xb3w z miejscami do le\xc5\xbcenia, przechodz\xc4\x85cych z poci\xc4\x85gu z Ko\xc5\x82obrzegu. Najbli\xc5\xbcsze zatrzymanie tego poci\xc4\x85gu by\xc5\x82o przewidziane na stacji Aleksandr\xc3\xb3w Kujawski, a rozk\xc5\x82adowa pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 \xe2\x80\x93 do 90 km/h. Poci\xc4\x85g zgodnie z rozk\xc5\x82adem jecha\xc5\x82 torem szlakowym nr 2 \xe2\x80\x93 w\xc5\x82a\xc5\x9bciwym dla swojego kierunku jazdy._NEWLINE_Oko\xc5\x82o godziny 4:20 ze stacji kolejowej Ot\xc5\x82oczyn bez zezwolenia i po nieprzygotowanej dla niego drodze przebiegu odjecha\xc5\x82 poci\xc4\x85g towarowy nr 11599. Maszynista poci\xc4\x85gu towarowego \xe2\x80\x93 Mieczys\xc5\x82aw Roschek uruchomi\xc5\x82 poci\xc4\x85g, min\xc4\x85\xc5\x82 sygna\xc5\x82 Sr 1 St\xc3\xb3j na semaforze wyjazdowym ze stacji w kierunku Torunia G\xc5\x82\xc3\xb3wnego i wskutek rozprucia rozjazdu krzy\xc5\xbcowego nr 10 wyjecha\xc5\x82 na szlak, na tor nr 2 \xe2\x80\x93 niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwy, tj. przeciwny do zasadniczego kierunku ruchu._NEWLINE_Rozprucie rozjazdu oznacza przejazd taboru kolejowego przez rozjazd w kierunku \xe2\x80\x9ez ostrza\xe2\x80\x9d, przy nieodpowiednim dla jego jazdy ustawieniu iglic zwrotnicy tego rozjazdu. Wskutek nacisku obrze\xc5\xbcy k\xc3\xb3\xc5\x82 taboru nast\xc4\x99puje si\xc5\x82owe odsuni\xc4\x99cie iglic. Jazda taka pozostawia trwa\xc5\x82e i \xc5\x82atwe do zidentyfikowania \xc5\x9blady rozprucia, a gdy rozjazd jest nieprzystosowany do rozpruwania (nierozpruwalny) powoduje trwa\xc5\x82e uszkodzenie zwrotnicy. Ponadto ka\xc5\xbcde rozprucie rozjazdu, kt\xc3\xb3rego zwrotnica jest sterowana zdalnie \xe2\x80\x93 z nastawni, jest na tej nastawni sygnalizowane w urz\xc4\x85dzeniach sterowania ruchem kolejowym._NEWLINE_Wyjazd bez zezwolenia poci\xc4\x85gu towarowego nr 11599 zosta\xc5\x82 zasygnalizowany w urz\xc4\x85dzeniach sterowania ruchem kolejowym na nastawni wykonawczej Oc1 stacji Ot\xc5\x82oczyn. Pe\xc5\x82ni\xc4\x85ca s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 nastawniczej Zofia Wr\xc3\xb3blewska, zawiadomi\xc5\x82a o tym fakcie dy\xc5\xbcurnego ruchu dysponuj\xc4\x85cego stacji Ot\xc5\x82oczyn \xe2\x80\x93 Jana Wo\xc5\xbaniaka._NEWLINE_Dy\xc5\xbcurny dysponuj\xc4\x85cy stacji Ot\xc5\x82oczyn bezzw\xc5\x82ocznie skontaktowa\xc5\x82 si\xc4\x99 z posterunkiem odst\xc4\x99powym Brzoza Toru\xc5\x84ska w celu poinformowania, \xc5\xbce ze stacji Ot\xc5\x82oczyn, bez zezwolenia, po torze niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym (\xe2\x80\x9epod pr\xc4\x85d\xe2\x80\x9d) odjecha\xc5\x82 poci\xc4\x85g towarowy i w celu uzgodnienia dzia\xc5\x82a\xc5\x84 w zwi\xc4\x85zku z powa\xc5\xbcnym zagro\xc5\xbceniem bezpiecze\xc5\x84stwa ruchu kolejowego._NEWLINE_W czasie rozmowy dy\xc5\xbcurny dysponuj\xc4\x85cy stacji Ot\xc5\x82oczyn zosta\xc5\x82 poinformowany przez pe\xc5\x82ni\xc4\x85c\xc4\x85 s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 w Brzozie Toru\xc5\x84skiej dy\xc5\xbcurn\xc4\x85 ruchu odst\xc4\x99pow\xc4\x85, i\xc5\xbc semafor z sygna\xc5\x82em Sr 2 Wolna droga na jej posterunku min\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82a\xc5\x9bnie poci\xc4\x85g osobowy nr 5130 zmierzaj\xc4\x85cy torem nr 2 do Ot\xc5\x82oczyna. Jakiekolwiek dzia\xc5\x82ania w celu powiadamiania maszynist\xc3\xb3w b\xc4\x85d\xc5\xba zatrzymania poci\xc4\x85g\xc3\xb3w by\xc5\x82y niewykonalne z braku \xc5\x9brodk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re by to umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y._NEWLINE_Po oko\xc5\x82o sze\xc5\x9bciu minutach jazdy poci\xc4\x85gu towarowego i oko\xc5\x82o dw\xc3\xb3ch minutach od mini\xc4\x99cia przez poci\xc4\x85g osobowy Brzozy Toru\xc5\x84skiej, oko\xc5\x82o godziny 4:30 w kilometrze 99,312 linii kolejowej nr 18 nast\xc4\x85pi\xc5\x82o czo\xc5\x82owe zderzenie poci\xc4\x85gu osobowego nr 5130 z poci\xc4\x85giem towarowym nr 11599. Pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 poci\xc4\x85gu osobowego w momencie zderzenia wynosi\xc5\x82a oko\xc5\x82o 85 km/h, a towarowego oko\xc5\x82o 33\xc2\xa0km/h. W wyniku zderzenia obie lokomotywy, trzy wagony poci\xc4\x85gu osobowego i trzy wagony poci\xc4\x85gu towarowego zosta\xc5\x82y zniszczone w stopniu kwalifikuj\xc4\x85cym je do kasacji._NEWLINE_Maszynista poci\xc4\x85gu towarowego poni\xc3\xb3s\xc5\x82 \xc5\x9bmier\xc4\x87 na miejscu, a pomocnik maszynisty zmar\xc5\x82 w szpitalu, za\xc5\x9b w poci\xc4\x85gu osobowym maszynista odni\xc3\xb3s\xc5\x82 ci\xc4\x99\xc5\xbckie obra\xc5\xbcenia, ale prze\xc5\xbcy\xc5\x82, natomiast pomocnik maszynisty zmar\xc5\x82. W wypadku poni\xc3\xb3s\xc5\x82 tak\xc5\xbce \xc5\x9bmier\xc4\x87 kierownik poci\xc4\x85gu osobowego._NEWLINE_W wyniku zakleszczenia taboru zatarasowane i uszkodzone zosta\xc5\x82y oba tory.\n_START_SECTION_\nAkcja ratunkowa\n_START_PARAGRAPH_\nOrgana Milicji Obywatelskiej zosta\xc5\x82y powiadomione o katastrofie oko\xc5\x82o godziny 4:45. Ze wzgl\xc4\x99du na rozmiar katastrofy i spodziewan\xc4\x85 liczb\xc4\x99 poszkodowanych na miejsce skierowano oddzia\xc5\x82y stra\xc5\xbcy po\xc5\xbcarnej, karetki pogotowia z Torunia, Aleksandrowa Kujawskiego i W\xc5\x82oc\xc5\x82awka, a tak\xc5\xbce oddzia\xc5\x82y Ludowego Wojska Polskiego i dwa poci\xc4\x85gi ratunkowe._NEWLINE_Akcj\xc4\x85 ratowania poszkodowanych dowodzi\xc5\x82 p\xc5\x82k Karol Krajniak \xe2\x80\x93 komendant wojew\xc3\xb3dzki stra\xc5\xbcy po\xc5\xbcarnej w Toruniu._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na ci\xc4\x99\xc5\xbckie uszkodzenia taboru osobowego \xe2\x80\x93 pierwszy wagon zosta\xc5\x82 ca\xc5\x82kowicie rozbity, dwa kolejne ci\xc4\x99\xc5\xbcko uszkodzone i poprzewracane \xe2\x80\x93 wielogodzinna akcja ratowania poszkodowanych by\xc5\x82a bardzo trudna. Ranni byli uwi\xc4\x99zieni w zakleszczonych i zgniecionych wagonach. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w ponios\xc5\x82a natychmiastow\xc4\x85 \xc5\x9bmier\xc4\x87 w momencie zderzenia, ale wielu rannych zmar\xc5\x82o w trakcie akcji ratunkowej, poniewa\xc5\xbc nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 do nich dotrze\xc4\x87 na czas. U\xc5\xbcywanie narz\xc4\x99dzi do ci\xc4\x99cia metalu by\xc5\x82o wykluczone z powodu rozlania oleju nap\xc4\x99dowego ze zbiornik\xc3\xb3w lokomotyw i niebezpiecze\xc5\x84stwa po\xc5\xbcaru b\xc4\x85d\xc5\xba eksplozji. Ranni byli rozwo\xc5\xbceni do szpitali w Toruniu, Aleksandrowie Kujawskim i W\xc5\x82oc\xc5\x82awku. Zw\xc5\x82oki sk\xc5\x82adano w prowizorycznie urz\xc4\x85dzonej kostnicy, w miejscu, gdzie dzi\xc5\x9b stoi pomnik. Po godzinie 8:00 stwierdzono ponad 30 zabitych os\xc3\xb3b. Identyfikacja zabitych by\xc5\x82a utrudniona z powodu powa\xc5\xbcnych obra\xc5\xbce\xc5\x84 cia\xc5\x82 i zniszczenia dokument\xc3\xb3w._NEWLINE_Na miejscu akcji ratunkowej nie urz\xc4\x85dzono szpitala polowego, poniewa\xc5\xbc nie by\xc5\x82o organizacyjnego przygotowania do tego. Lekarze ratowali \xc5\xbcycie tym, kt\xc3\xb3rzy mieli szans\xc4\x99 prze\xc5\xbcycia._NEWLINE_Oko\xc5\x82o godziny 8:30 z rozbitej lokomotywy SP45-160 wydobyto ci\xc4\x99\xc5\xbcko rannego maszynist\xc4\x99 poci\xc4\x85gu osobowego Gerarda Przyjemskiego._NEWLINE_Na miejsce katastrofy oko\xc5\x82o godziny 11 przyby\xc5\x82 \xc3\xb3wczesny I sekretarz Komitetu Centralnego PZPR Edward Gierek oraz \xc3\xb3wczesny premier Edward Babiuch. Wizyta wi\xc4\x85za\xc5\x82a si\xc4\x99 z propagand\xc4\x85 polityczn\xc4\x85, ale skutkowa\xc5\x82a tak\xc5\xbce wymiern\xc4\x85 pomoc\xc4\x85 w sprz\xc4\x99cie i lekach._NEWLINE_Koordynuj\xc4\x85cy akcj\xc4\x99 lekarz i najbardziej w niej zas\xc5\x82u\xc5\xbcony \xe2\x80\x93 dr Kazimierz Grzebie\xc5\x84 otrzyma\xc5\x82 Krzy\xc5\xbc Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski._NEWLINE_Do zbadania przyczyn i okoliczno\xc5\x9bci katastrofy powo\xc5\x82ano dwie niezale\xc5\xbcne komisje dochodzeniowe \xe2\x80\x93 komisj\xc4\x99 PKP i komisj\xc4\x99 rz\xc4\x85dow\xc4\x85. Opr\xc3\xb3cz tych komisji dochodzenie prowadzi\xc5\x82a Prokuratura Wojew\xc3\xb3dzka w Toruniu.\n_START_SECTION_\nDochodzenie i ustalenie przyczyny wypadku\n_START_PARAGRAPH_\nW celu ustalenia okoliczno\xc5\x9bci i przyczyn tej katastrofy przeprowadzono wnikliwe post\xc4\x99powanie, z zastosowaniem eksperymentalnych jazd poci\xc4\x85g\xc3\xb3w w\xc5\x82\xc4\x85cznie.\n_START_SECTION_\nRozpocz\xc4\x99cie s\xc5\x82u\xc5\xbcby Mieczys\xc5\x82awa Roschka w dniu 18 sierpnia 1980\n_START_PARAGRAPH_\nDochodzenie dowiod\xc5\x82o, \xc5\xbce Mieczys\xc5\x82aw Roschek 18 sierpnia 1980 o godzinie 4:00, po 55 godzinach wolnych od s\xc5\x82u\xc5\xbcby, zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 do planowej s\xc5\x82u\xc5\xbcby. Obj\xc4\x85\xc4\x87 mia\xc5\x82 lokomotyw\xc4\x99 ST44-436, ale w zwi\xc4\x85zku z jej defektem ostatecznie obj\xc4\x85\xc5\x82 lokomotyw\xc4\x99 ST44-607. O godzinie 5:00 rano Roschek wraz z pomocnikiem maszynisty Benedyktem Jeli\xc5\x84skim przeprowadzi\xc5\x82 lokomotyw\xc4\x99 luzem do stacji Rac\xc5\x82awki, sk\xc4\x85d po podj\xc4\x99ciu oczekuj\xc4\x85cego na tej stacji sk\xc5\x82adu poci\xc4\x85gu towarowego poprowadzi\xc5\x82 go z powrotem do Chojnic. Nast\xc4\x99pnie Roschek poprowadzi\xc5\x82 kolejny poci\xc4\x85g towarowy na trasie Chojnice \xe2\x80\x93 Z\xc5\x82ot\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Pi\xc5\x82a G\xc5\x82\xc3\xb3wna, do kt\xc3\xb3rej przyjecha\xc5\x82 o godzinie 12:05._NEWLINE_W Pile Mieczys\xc5\x82aw Roschek mia\xc5\x82 przerw\xc4\x99 w pracy, ale nie skorzysta\xc5\x82 z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci odpoczynku i uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do miasta, sk\xc4\x85d powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 oko\xc5\x82o godziny 16:50. O godzinie 17:05 Roschek wraz z Benedyktem Jeli\xc5\x84skim rozpocz\xc4\x99li prowadzenie poci\xc4\x85gu z Pi\xc5\x82y G\xc5\x82\xc3\xb3wnej do Bydgoszczy G\xc5\x82\xc3\xb3wnej, a nast\xc4\x99pnie do Torunia G\xc5\x82\xc3\xb3wnego, dok\xc4\x85d przybyli o godzinie 23:55.\n_START_SECTION_\nPrzybycie do stacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny i sfa\xc5\x82szowanie dokumentacji\n_START_PARAGRAPH_\nNa stacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny, u dyspozytora lokomotywowni, Mieczys\xc5\x82aw Roschek o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82, i\xc5\xbc prac\xc4\x99 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 w tym dniu (18 sierpnia) o godzinie 20:30 i lokomotyw\xc4\x99 przej\xc4\x85\xc5\x82 w Bydgoszczy, natomiast w Toruniu nast\xc4\x85pi\xc4\x87 ma jedynie zmiana pomocnika maszynisty. Jednocze\xc5\x9bnie okaza\xc5\x82 po\xc5\x9bwiadczony przez stacj\xc4\x99 Bydgoszcz G\xc5\x82\xc3\xb3wna i punkt kontrolny stacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny dokument potwierdzaj\xc4\x85cy przedstawione przez niego fakty._NEWLINE_Mieczys\xc5\x82aw Roschek pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99 w tym celu formularzem wykazu pracy pojazd\xc3\xb3w i dru\xc5\xbcyn trakcyjnych wydanym mu w Chojnicach r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie z poleceniem obj\xc4\x99cia s\xc5\x82u\xc5\xbcby na lokomotywie ST44-436, do czego faktycznie nie dosz\xc5\x82o z powodu defektu tej\xc5\xbce lokomotywy, a kt\xc3\xb3ry to wykaz zacz\xc4\x85\xc5\x82 prowadzi\xc4\x87 od Bydgoszczy r\xc3\xb3wnolegle z w\xc5\x82a\xc5\x9bciwym wykazem pracy, rzeczywi\xc5\x9bcie przez niego wykonywanej na lokomotywie ST44-607. Nale\xc5\xbcy nadmieni\xc4\x87, \xc5\xbce obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy w\xc3\xb3wczas na PKP system wynagrodze\xc5\x84 uzale\xc5\xbcnia\xc5\x82 wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 wynagradzania maszynisty od liczby przepracowanych godzin w danym miesi\xc4\x85cu. Czas ten by\xc5\x82 obliczany na podstawie wy\xc5\xbcej wymienionych wykaz\xc3\xb3w._NEWLINE_W Toruniu nast\xc4\x85pi\xc5\x82a zmiana pomocnika maszynisty. Dyspozytor lokomotywowni przekonany okazan\xc4\x85 przez Roschka sfa\xc5\x82szowan\xc4\x85 dokumentacj\xc4\x85 zarz\xc4\x85dzi\xc5\x82 wymian\xc4\x99 pomocnika maszynisty Benedykta Jeli\xc5\x84skiego na Andrzeja Bogusza uznaj\xc4\x85c, \xc5\xbce Mieczys\xc5\x82aw Roschek nie wyczerpa\xc5\x82 dopuszczalnego limitu czasu pracy w wysoko\xc5\x9bci dwunastu godzin i zadysponowa\xc5\x82 obs\xc5\x82ugiwan\xc4\x85 przez Roschka lokomotyw\xc4\x99 ST44-607 do przeprowadzenia poci\xc4\x85gu towarowego ze stacji Ot\xc5\x82oczyn do stacji Wrocki. Dyspozycja ta nie spotka\xc5\x82a si\xc4\x99 ze sprzeciwem ze strony Mieczys\xc5\x82awa Roschka._NEWLINE_W rzeczywisto\xc5\x9bci Mieczys\xc5\x82aw Roschek mia\xc5\x82 ju\xc5\xbc w tym momencie przepracowane ponad 20 godzin.\n_START_SECTION_\nObj\xc4\x99cie poci\xc4\x85gu towarowego 11599 na stacji Ot\xc5\x82oczyn\n_START_PARAGRAPH_\nMieczys\xc5\x82aw Roschek wraz z Andrzejem Boguszem przybyli do Ot\xc5\x82oczyna 19 sierpnia 1980 o godzinie 2:10 i po po\xc5\x82\xc4\x85czeniu lokomotywy ST44-607 ze stoj\xc4\x85cym tam sk\xc5\x82adem poci\xc4\x85gu towarowego (16 pr\xc3\xb3\xc5\xbcnych w\xc4\x99glarek) oczekiwali na otrzymanie sygna\xc5\x82u zezwalaj\xc4\x85cego na jazd\xc4\x99 w kierunku Torunia. Oko\xc5\x82o godziny 4:20 Mieczys\xc5\x82aw Roschek bez zezwolenia uruchomi\xc5\x82 poci\xc4\x85g nr 11599, pomin\xc4\x85\xc5\x82 sygna\xc5\x82 \xe2\x80\x9eSt\xc3\xb3j\xe2\x80\x9d na semaforze wyjazdowym w kierunku Torunia, wyjecha\xc5\x82 na szlak, na tor niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwy bez dodatkowego do tego zezwolenia w postaci rozkazu szczeg\xc3\xb3lnego i spowodowa\xc5\x82 tym samym powa\xc5\xbcne zagro\xc5\xbcenie bezpiecze\xc5\x84stwa ruchu kolejowego.\n_START_SECTION_\nOdjazd z Ot\xc5\x82oczyna i spos\xc3\xb3b prowadzenia poci\xc4\x85gu towarowego\n_START_PARAGRAPH_\nPo odje\xc5\xbadzie z Ot\xc5\x82oczyna poci\xc4\x85g towarowy nr 11599 prowadzony by\xc5\x82 w spos\xc3\xb3b \xc5\x9bwiadomy, z pe\xc5\x82nym rozmys\xc5\x82em. Na ta\xc5\x9bmie pr\xc4\x99dko\xc5\x9bciomierza rejestruj\xc4\x85cego parametry techniczno-eksploatacyjne zarejestrowane zosta\xc5\x82o zwi\xc4\x99kszenie pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci poci\xc4\x85gu od 0 do 42\xc2\xa0km/h na odcinku oko\xc5\x82o 1800\xc2\xa0m, nast\xc4\x99pnie na odcinku oko\xc5\x82o 900 metr\xc3\xb3w utrzymywana by\xc5\x82a w granicach 40\xc2\xa0km/h, a na odcinku oko\xc5\x82o 150 metr\xc3\xb3w przed miejscem czo\xc5\x82owego zderzenia pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 zmala\xc5\x82a do 33\xc2\xa0km/h. Przy tej pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci poci\xc4\x85g towarowy 11599 zderzy\xc5\x82 si\xc4\x99 czo\xc5\x82owo z poci\xc4\x85giem osobowym nr 5130. Taki spos\xc3\xb3b prowadzenia poci\xc4\x85gu wymaga\xc5\x82 \xc5\x9bwiadomego operowania nastawnikiem jazdy i w\xc5\x82a\xc5\x9bciwego regulowania moc\xc4\x85 lokomotywy dla odpowiedniego jej zmniejszenia po osi\xc4\x85gni\xc4\x99ciu zaplanowanej pr\xc4\x99dko\xc5\x9bci._NEWLINE_Mieczys\xc5\x82aw Roschek po odje\xc5\xbadzie z Ot\xc5\x82oczyna sze\xc5\x9bciokrotnie kasowa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eczuwak\xe2\x80\x9d, tj. urz\xc4\x85dzenie maj\xc4\x85ce utrzymywa\xc4\x87 maszynist\xc4\x99 w stanie pe\xc5\x82nej gotowo\xc5\x9bci psychicznej do prawid\xc5\x82owego wykonywania czynno\xc5\x9bci zapewniaj\xc4\x85cych bezpiecze\xc5\x84stwo ruchu kolejowego, w tym po raz ostatni na oko\xc5\x82o 30 sekund przed zderzeniem._NEWLINE_Operowanie przyrz\xc4\x85dami rozmieszczonymi w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych miejscach kabiny w obr\xc4\x99bie stanowiska maszynisty lokomotywy spalinowej ST44, w spos\xc3\xb3b odzwierciedlony w zarejestrowanych parametrach jazdy poci\xc4\x85gu nr 11599, na odcinku od ruszenia ze stacji Ot\xc5\x82oczyn do momentu czo\xc5\x82owego zderzenia mo\xc5\xbcliwe jest do wykonania jedynie przez cz\xc5\x82owieka w pe\xc5\x82ni zorientowanego w czasie i przestrzeni, i wykwalifikowanego w wykonywaniu takich czynno\xc5\x9bci._NEWLINE_23 sierpnia 1980 przeprowadzono eksperyment \xc5\x9bledczy polegaj\xc4\x85cy na przeprowadzeniu stosownej analizy teoretyczno-matematycznej, jak i jazdy eksperymentalnej wykonanej na tym samym odcinku, takim samym sk\xc5\x82adem poci\xc4\x85gu, kt\xc3\xb3ry potwierdzi\xc5\x82 takie w\xc5\x82a\xc5\x9bnie ustalenia.\n_START_SECTION_\nEkspertyzy w zakresie b\xc5\x82\xc4\x99dnej interpretacji sygna\xc5\x82\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nPrzeprowadzono ekspertyzy b\xc5\x82\xc4\x99kitno-fioletowego szk\xc5\x82a z sygna\xc5\x82u \xc5\x9bwietlnego tarczy manewrowej Tm4 oraz poczyniono podczas eksperyment\xc3\xb3w przeprowadzonych w porze nocnej 23 sierpnia 1980 i 9 wrze\xc5\x9bnia 1980 obserwacje sygna\xc5\x82\xc3\xb3w \xc5\x9bwietlnych owej tarczy i semafora F2 usytuowanego przy torze nr 4 stacji Ot\xc5\x82oczyn._NEWLINE_Ekspertyzy te wykluczy\xc5\x82y wyst\xc4\x99powanie jakiejkolwiek mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci b\xc5\x82\xc4\x99dnej interpretacji sygna\xc5\x82\xc3\xb3w spowodowanych ewentualnymi usterkami technicznymi w sposobie zamontowania przys\xc5\x82on latarniowych i lamp o\xc5\x9bwietleniowych. Wykluczono mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 pomylenia widocznych \xc5\x9bwiate\xc5\x82: czerwonego i b\xc5\x82\xc4\x99kitno-fioletowego i uznania, i\xc5\xbc na semaforze wyjazdowym wy\xc5\x9bwietlone s\xc4\x85 \xc5\x9bwiat\xc5\x82a: zielone i pomara\xc5\x84czowe.\n_START_SECTION_\nMo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 orientacji co do faktu jazdy torem niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym\n_START_PARAGRAPH_\nNa drodze post\xc4\x99powania wyja\xc5\x9bniaj\xc4\x85cego wykluczono r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 dezorientacji Mieczys\xc5\x82awa Roschka powodowanej wyjazdem ze stacji Ot\xc5\x82oczyn bez przepisowo o\xc5\x9bwietlonego \xe2\x80\x93 przy u\xc5\xbcyciu trzech projektor\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 czo\xc5\x82a lokomotywy ST44-607. Zeznania trzech maszynist\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy 19 sierpnia 1980 pomi\xc4\x99dzy godzin\xc4\x85 2:00 a 4:30 prowadzili poci\xc4\x85gi z kierunku Torunia w kierunku Aleksandrowa Kujawskiego i w Ot\xc5\x82oczynie mijali poci\xc4\x85g nr 11599, a tak\xc5\xbce zeznanie z\xc5\x82o\xc5\xbcone przez Gerarda Przyjemskiego \xe2\x80\x93 maszynist\xc4\x99, kt\xc3\xb3ry prowadzi\xc5\x82 poci\xc4\x85g osobowy 5130 i prze\xc5\xbcy\xc5\x82 czo\xc5\x82owe zderzenie \xe2\x80\x93 wskazuj\xc4\x85 jednoznacznie, \xc5\xbce poci\xc4\x85g nr 11599 prowadzony by\xc5\x82 z o\xc5\x9bwietlonym w pe\xc5\x82ni czo\xc5\x82em lokomotywy. Zaobserwowanie ze stanowiska maszynisty lokomotywy spalinowej serii ST44 faktu jazdy po lewym \xe2\x80\x93 a wi\xc4\x99c na linii dwutorowej niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym \xe2\x80\x93 torze, przy w\xc5\x82\xc4\x85czonych wszystkich trzech projektorach czo\xc5\x82owych tego pojazdu, nie mog\xc5\x82o stanowi\xc4\x87 dla Mieczys\xc5\x82awa Roschka \xc5\xbcadnych trudno\xc5\x9bci._NEWLINE_W pe\xc5\x82ni \xc5\x9bwiadome prowadzenie poci\xc4\x85gu potwierdzi\xc5\x82 tak\xc5\xbce fakt, i\xc5\xbc na kr\xc3\xb3tkim, wynosz\xc4\x85cym oko\xc5\x82o 150 metr\xc3\xb3w odcinku drogi poprzedzaj\xc4\x85cym bezpo\xc5\x9brednio zderzenie nast\xc4\x85pi\xc5\x82 nag\xc5\x82y spadek szybko\xc5\x9bci b\xc4\x99d\xc4\x85cy nast\xc4\x99pstwem nag\xc5\x82ego hamowania. Uwzgl\xc4\x99dniaj\xc4\x85c cechy konstrukcyjne i techniczno-eksploatacyjne lokomotywy serii ST44 ustalono, i\xc5\xbc podj\xc4\x99cie i urzeczywistnienie decyzji o hamowaniu nast\xc4\x85pi\xc5\x82o ju\xc5\xbc w momencie spostrze\xc5\xbcenia \xc5\x9bwiate\xc5\x82 poci\xc4\x85gu osobowego jad\xc4\x85cego z przeciwnej strony, a wi\xc4\x99c kiedy nie by\xc5\x82o jeszcze innych \xe2\x80\x93 poza nag\xc5\x82ym stwierdzeniem faktu jazdy po torze niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym \xe2\x80\x93 obiektywnych przes\xc5\x82anek do podj\xc4\x99cia tego rodzaju decyzji._NEWLINE_9 wrze\xc5\x9bnia 1980 przeprowadzono kolejny eksperyment, kt\xc3\xb3rego wyniki korespondowa\xc5\x82y z zapisami na ta\xc5\x9bmach rejestruj\xc4\x85cych parametry ruchu obu poci\xc4\x85g\xc3\xb3w. Dowiedziono, i\xc5\xbc mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 lokalizacji przez maszynist\xc3\xb3w obydwu poci\xc4\x85g\xc3\xb3w ich po\xc5\x82o\xc5\xbcenia na jednym torze \xe2\x80\x93 z za\xc5\x82o\xc5\xbceniem, i\xc5\xbc jest to po\xc5\x82o\xc5\xbcenie nie budz\xc4\x85ce \xc5\xbcadnych w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a przy zbli\xc5\xbceniu si\xc4\x99 obu lokomotyw do siebie na odleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 oko\xc5\x82o 150 metr\xc3\xb3w, co mia\xc5\x82o miejsce ok. 4 sekund przed zderzeniem. Ustalono te\xc5\xbc, \xc5\xbce na takim odcinku i w takim czasie nie by\xc5\x82oby mo\xc5\xbcliwe tak wyra\xc5\xbane, jak to stwierdzono na ta\xc5\x9bmie pr\xc4\x99dko\xc5\x9bciomierza lokomotywy ST44-607, zarejestrowanie nag\xc5\x82ego hamowania. Oznacza to, \xc5\xbce Mieczys\xc5\x82aw Roschek podj\xc4\x85\xc5\x82 hamowanie natychmiast po zauwa\xc5\xbceniu \xc5\x9bwiate\xc5\x82 poci\xc4\x85gu jad\xc4\x85cego z przeciwnego kierunku, jeszcze przed miejscem, kt\xc3\xb3re nie pozostawia w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci, i\xc5\xbc jad\xc4\x85ce poci\xc4\x85gi znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 na tym samym torze i zmierzaj\xc4\x85 na czo\xc5\x82owe zderzenie._NEWLINE_Dochodzenie dowiod\xc5\x82o tak\xc5\xbce, i\xc5\xbc Mieczys\xc5\x82aw Roschek mia\xc5\x82 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 zorientowania si\xc4\x99, \xc5\xbce prowadzony przez niego poci\xc4\x85g towarowy porusza si\xc4\x99 po torze niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym ze wzgl\xc4\x99du na widoczno\xc5\x9b\xc4\x87 sygna\xc5\x82\xc3\xb3w kontrolnych usytuowanego z lewej strony toru nr 2 kszta\xc5\x82towego semafora wjazdowego stacji Ot\xc5\x82oczyn z kierunku Torunia, a nast\xc4\x99pnie tak\xc5\xbce poprzedzaj\xc4\x85cej go kszta\xc5\x82towej tarczy ostrzegawczej. Niestwierdzenie tego faktu przez Mieczys\xc5\x82awa Roschka pozostawa\xc5\x82o w ra\xc5\xbc\xc4\x85cej sprzeczno\xc5\x9bci z podstawowymi zasadami bezpiecze\xc5\x84stwa ruchu poci\xc4\x85g\xc3\xb3w na liniach dwutorowych, stanowi\xc4\x85cymi, \xc5\xbce jazda torem niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym (lewym dla danego kierunku) jest dopuszczalna tylko na podstawie pisemnego rozkazu szczeg\xc3\xb3lnego, dor\xc4\x99czonego maszyni\xc5\x9bcie za pokwitowaniem, kt\xc3\xb3rego wydanie 19 sierpnia 1980 \xe2\x80\x93 w odniesieniu do poci\xc4\x85gu nr 11599 \xe2\x80\x93 nie nast\xc4\x85pi\xc5\x82o.\n_START_SECTION_\nAnaliza przyczyn \xc5\x9bmierci i stanu fizycznego pracownik\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9amier\xc4\x87 Mieczys\xc5\x82awa Roschka nast\xc4\x85pi\xc5\x82a w wyniku rozleg\xc5\x82ych obra\xc5\xbce\xc5\x84 cia\xc5\x82a odniesionych w momencie zderzenia poci\xc4\x85g\xc3\xb3w. Mieczys\xc5\x82aw Roschek w chwili zderzenia pozostawa\xc5\x82 na miejscu maszynisty, za nastawnikiem jazdy. Ci\xc4\x99\xc5\xbcko ranny pomocnik maszynisty Andrzej Bogusz zosta\xc5\x82 wydobyty z rozbitej lokomotywy ST44-607 w pocz\xc4\x85tkowej fazie akcji ratunkowej przez uczestnicz\xc4\x85cych w akcji \xc5\xbco\xc5\x82nierzy LWP. Miejsce odnalezienia Bogusza znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 poza obr\xc4\x99bem ca\xc5\x82kowicie zniszczonej si\xc5\x82\xc4\x85 zderzenia kabiny maszynisty. Fakt ten wskazywa\xc5\x82, i\xc5\xbc Andrzej Bogusz w momencie zderzenia znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 poza kabin\xc4\x85, ale ustalenie, czy w krytycznym momencie opuszcza\xc5\x82 on stanowisko pomocnika maszynisty powodowany naturalnym odruchem obronnym, czy te\xc5\xbc wchodzi\xc5\x82 do kabiny z przedzia\xc5\x82u maszynowego, w kt\xc3\xb3rym m\xc3\xb3g\xc5\x82 przebywa\xc4\x87 w momencie wyjazdu poci\xc4\x85gu ze stacji Ot\xc5\x82oczyn by\xc5\x82o niemo\xc5\xbcliwe._NEWLINE_Pomocnik maszynisty obowi\xc4\x85zany jest podczas jazdy poci\xc4\x85gu do przebywania w kabinie maszynisty i r\xc3\xb3wnoczesnego z maszynist\xc4\x85 obserwowania wskaza\xc5\x84 sygna\xc5\x82\xc3\xb3w i wska\xc5\xbanik\xc3\xb3w na trasie przejazdu. Nie mo\xc5\xbcna wykluczy\xc4\x87, i\xc5\xbc Andrzej Bogusz w tej konkretnej sytuacji nie zosta\xc5\x82 zawiadomiony o rozpoczynaniu jazdy i w por\xc4\x99 wezwany do zaj\xc4\x99cia miejsca w kabinie maszynisty, przy takim za\xc5\x82o\xc5\xbceniu, zmierza\xc5\x82by on z maszynowni do kabiny, zaniepokojony jazd\xc4\x85 poci\xc4\x85gu._NEWLINE_Andrzej Bogusz nie odzyska\xc5\x82 przytomno\xc5\x9bci od momentu odnalezienia go we wraku lokomotywy i zmar\xc5\x82 w szpitalu w nast\xc4\x99pstwie odniesionych obra\xc5\xbce\xc5\x84 24 sierpnia 1980._NEWLINE_Sekcja zw\xc5\x82ok Mieczys\xc5\x82awa Roschka nie ujawni\xc5\x82a na jego ciele innych obra\xc5\xbce\xc5\x84 \xe2\x80\x93 mog\xc4\x85cych wskazywa\xc4\x87 na dzia\xc5\x82anie os\xc3\xb3b trzecich \xe2\x80\x93 poza odniesionymi w wyniku zderzenia poci\xc4\x85g\xc3\xb3w i zgniecenia kabiny maszynisty. Przeprowadzone w Instytucie Analiz S\xc4\x85dowych w Krakowie badania chemiczne i toksykologiczne pobranych w czasie sekcji narz\xc4\x85d\xc3\xb3w wykluczy\xc5\x82y mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 pozostawania przez Mieczys\xc5\x82awa Roschka pod wp\xc5\x82ywem alkoholu b\xc4\x85d\xc5\xba innego \xc5\x9brodka odurzaj\xc4\x85cego albo truj\xc4\x85cego._NEWLINE_R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc badanie krwi ci\xc4\x99\xc5\xbcko rannego pomocnika maszynisty wykaza\xc5\x82o, i\xc5\xbc w momencie zderzenia nie pozostawa\xc5\x82 on pod dzia\xc5\x82aniem alkoholu._NEWLINE_Wszyscy pracownicy pe\xc5\x82ni\xc4\x85cy s\xc5\x82u\xc5\xbcb\xc4\x99 tego dnia i maj\xc4\x85cy bezpo\xc5\x9bredni udzia\xc5\x82 w prowadzeniu i zapewnieniu bezpiecze\xc5\x84stwa ruchu kolejowego zwi\xc4\x85zani z wypadkiem byli trze\xc5\xbawi i w stanie psychofizycznym umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cym wykonywanie powierzonych im obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nDokumentacja jazdy poci\xc4\x85gu towarowego\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc5\x9br\xc3\xb3d dokument\xc3\xb3w znalezionych w rozbitej kabinie lokomotywy ST44-607 zabezpieczono tak\xc5\xbce raport z jazdy poci\xc4\x85gu nr 11599, w kt\xc3\xb3rym w rubryce dotycz\xc4\x85cej czasu odjazdu poci\xc4\x85gu ze stacji Ot\xc5\x82oczyn wpisano godzin\xc4\x99 4 minut 20. Zapis ten odpowiada\xc5\x82 odczytowi wskaza\xc5\x84 zegara wbudowanego w pr\xc4\x99dko\xc5\x9bciomierz lokomotywy ST44-607._NEWLINE_Fakt odnotowania godziny odjazdu w dokumentach poci\xc4\x85gu przemawia\xc5\x82 te\xc5\xbc za tym, \xc5\xbce uruchamiaj\xc4\x85c poci\xc4\x85g, prowadz\xc4\x85cy lokomotyw\xc4\x99 maszynista by\xc5\x82 subiektywnie przekonany, i\xc5\xbc otrzyma\xc5\x82 sygna\xc5\x82 zezwalaj\xc4\x85cy na jazd\xc4\x99._NEWLINE_Poczynione w ten spos\xc3\xb3b ustalenia pozwala\xc5\x82y stwierdzi\xc4\x87, i\xc5\xbc w momencie wyjazdu poci\xc4\x85gu nr 11599 ze stacji Ot\xc5\x82oczyn, co nast\xc4\x85pi\xc5\x82o oko\xc5\x82o godziny 4:20, Mieczys\xc5\x82aw Roschek rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 dwudziest\xc4\x85 pi\xc4\x85t\xc4\x85 godzin\xc4\x99 nieprzerwanej pracy. Zm\xc4\x99czenie maszynisty niew\xc4\x85tpliwie mia\xc5\x82o wp\xc5\x82yw na obni\xc5\xbcenie jego sprawno\xc5\x9bci psychofizycznej._NEWLINE_Stan ten zosta\xc5\x82 spowodowany jego w\xc5\x82asnym, \xc5\x9bwiadomym dzia\xc5\x82aniem, kt\xc3\xb3re prowadz\xc4\x85cy dochodzenie w tej sytuacji uznali za pozostaj\xc4\x85ce w bezpo\xc5\x9brednim zwi\xc4\x85zku z zaistnia\xc5\x82\xc4\x85 katastrof\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nBadanie urz\xc4\x85dze\xc5\x84 sterowania ruchem kolejowym\n_START_PARAGRAPH_\nAnaliza stanu urz\xc4\x85dze\xc5\x84 sterowania ruchem kolejowym wykluczy\xc5\x82a mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 ingerencji w nie os\xc3\xb3b do tego nieuprawnionych i podanie przez te osoby dla poci\xc4\x85gu towarowego nr 11599 fa\xc5\x82szywego sygna\xc5\x82u zezwalaj\xc4\x85cego na jazd\xc4\x99._NEWLINE_Nie stwierdzono tak\xc5\xbce jakichkolwiek przes\xc5\x82anek pozwalaj\xc4\x85cych przyj\xc4\x85\xc4\x87, i\xc5\xbc impulsem dla wyjazdu poci\xc4\x85gu towarowego 11599 po torze niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym ze stacji Ot\xc5\x82oczyn by\xc5\x82 sygna\xc5\x82 odjazdu podany na urz\xc4\x85dzeniach sygnalizacyjnych stacji celowo b\xc4\x85d\xc5\xba omy\xc5\x82kowo przez obs\xc5\x82ug\xc4\x99 stacji lub osoby trzecie, przy czym obs\xc5\x82uga stacji nie mia\xc5\x82a tak\xc5\xbce w powsta\xc5\x82ej sytuacji obiektywnych mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci skutecznego zapobie\xc5\xbcenia zaistnieniu katastrofy.\n_START_SECTION_\nOrzeczenie o sprawstwie katastrofy\n_START_PARAGRAPH_\nPrzeprowadzone \xc5\x9bledztwo wykaza\xc5\x82o, i\xc5\xbc bezpo\xc5\x9bredni\xc4\x85 przyczyn\xc4\x85 katastrofy by\xc5\x82a jazda poci\xc4\x85gu towarowego nr 11599, prowadzonego lokomotyw\xc4\x85 spalinow\xc4\x85 ST44-607 po torze niew\xc5\x82a\xc5\x9bciwym, przy czym wyjazd tego poci\xc4\x85gu ze stacji Ot\xc5\x82oczyn nast\xc4\x85pi\xc5\x82 bez podania przez obs\xc5\x82ug\xc4\x99 tej stacji sygna\xc5\x82u Sr 3 Wolna droga ze zmniejszon\xc4\x85 szybko\xc5\x9bci\xc4\x85 na semaforze F2 i przy nieu\xc5\x82o\xc5\xbconej dla wyjazdu tego poci\xc4\x85gu drodze przebiegu._NEWLINE_Dzia\xc5\x82anie Mieczys\xc5\x82awa Roschka zosta\xc5\x82o ocenione jako co najmniej lekkomy\xc5\x9blne, a poniewa\xc5\xbc pozostawa\xc5\x82o ono w bezpo\xc5\x9brednim zwi\xc4\x85zku przyczynowym z zaistnia\xc5\x82\xc4\x85 katastrof\xc4\x85 kolejow\xc4\x85, w konsekwencji uznano go sprawc\xc4\x85 tej katastrofy._NEWLINE_W toku prowadzonego post\xc4\x99powania nie ujawniono \xc5\xbcadnych uchybie\xc5\x84 w sposobie odprawienia ze stacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny poci\xc4\x85gu osobowego nr 5130 relacji Toru\xc5\x84 G\xc5\x82\xc3\xb3wny \xe2\x80\x93 \xc5\x81\xc3\xb3d\xc5\xba Kaliska i jego prowadzenia od tej stacji do miejsca katastrofy przez dru\xc5\xbcyn\xc4\x99 lokomotywy spalinowej SP45-160.'