b'\n_START_ARTICLE_\nOtw\xc3\xb3r kierunkowy\n_START_SECTION_\nPoj\xc4\x99cie otworu kierunkowego\n_START_PARAGRAPH_\nW praktyce wiertniczej nader cz\xc4\x99sto spotyka si\xc4\x99 zjawisko skrzywienia osi otworu. Mo\xc5\xbce mie\xc4\x87 ono charakter niezamierzony \xe2\x80\x93 b\xc4\x99dzie si\xc4\x99 wtedy m\xc3\xb3wi\xc4\x87 o samorzutnym skrzywieniu osi otworu, spowodowanym zmienno\xc5\x9bci\xc4\x85 fizyczno-mechanicznych i strukturalnych w\xc5\x82asno\xc5\x9bci ska\xc5\x82, czyli czynnikami geologicznymi, jak i czynnikami techniczno-technologicznymi. Zamierzonym skrzywieniem osi otworu nazywa si\xc4\x99 natomiast zmian\xc4\x99 po\xc5\x82o\xc5\xbcenia osi w przestrzeni, spowodowan\xc4\x85 stosowaniem przeznaczonych ku temu narz\xc4\x99dzi (kliny odchylaj\xc4\x85ce, \xc5\x82\xc4\x85czniki krzywe, turbowierty, wg\xc5\x82\xc4\x99bne silniki hydrauliczne), b\xc4\x85d\xc5\xba te\xc5\xbc zmian\xc4\x85 parametr\xc3\xb3w technologii wiercenia. G\xc5\x82\xc4\x99bienie otworu z wykorzystaniem wy\xc5\xbcej wymienionych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w w celu odchylenia jego osi nazwiemy wierceniem kierunkowym, a zatem pod poj\xc4\x99ciem otworu kierunkowego rozumie\xc4\x87 si\xc4\x99 b\xc4\x99dzie otw\xc3\xb3r wiertniczy, odchylony w przestrzeni od kierunku pionowego i azymutalnego, na skutek zamierzonej ingerencji cz\xc5\x82owieka.\n_START_SECTION_\nCel wiercenia otwor\xc3\xb3w kierunkowych\n_START_PARAGRAPH_\nPrzestrzenne rozpoznanie wg\xc5\x82\xc4\x99bnych struktur geologicznych, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc poszuki\xc2\xadwanie, opr\xc3\xb3bowanie i udost\xc4\x99pnianie do eksploatacji poziom\xc3\xb3w ropo- i gazono\xc5\x9bnych, wy\xc2\xadkonywane jest za pomoc\xc4\x85 otwor\xc3\xb3w pionowych i kierunkowych. Otwory kierunkowe wiercone s\xc4\x85 zar\xc3\xb3wno na l\xc4\x85dzie jak i pod dnem m\xc3\xb3rz i ocean\xc3\xb3w. W praktyce wiertniczej spotyka si\xc4\x99 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej nast\xc4\x99puj\xc4\x85ce zastosowania otwor\xc3\xb3w kierunkowych:\n_START_SECTION_\nWiercenie grupy otwor\xc3\xb3w z jednego stanowiska\n_START_PARAGRAPH_\nW wielu przypadkach bardziej ekonomiczne jest wykonanie grupy odwiert\xc3\xb3w z jednego stanowiska. Ma to miejsce szczeg\xc3\xb3lnie podczas eksploatacji podmorskich p\xc3\xb3l naftowych, gdzie poszczeg\xc3\xb3lne z\xc5\x82o\xc5\xbca s\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcone na tyle blisko siebie, \xc5\xbce wykonywanie pojedynczych otwor\xc3\xb3w z indywidualnych platform jest niepraktyczne i nie mia\xc5\x82oby ekonomicznego uzasadnienia. Takie rozwi\xc4\x85zanie pozwala r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc znacznie skr\xc3\xb3ci\xc4\x87 czas od wykonania pierwszego odwiertu, do oddania z\xc5\x82o\xc5\xbca do eksploatacji, bowiem unika si\xc4\x99 w ten spos\xc3\xb3b strat czasu zwi\xc4\x85zanych z przemieszczaniem platformy na nowe stanowisko.\n_START_SECTION_\nOdwierty ratunkowe\n_START_PARAGRAPH_\nW przypadku wyst\xc4\x85pienia niekontrolowanego przyp\xc5\x82ywu p\xc5\x82ynu z\xc5\x82o\xc5\xbcowego do otworu, po\xc5\x82\xc4\x85czonego z po\xc5\xbcarem na wiertni i niemo\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 opanowania zaistnia\xc5\x82ej sytuacji metodami konwencjonalnymi, w pobli\xc5\xbcu wykonuje si\xc4\x99 odwiert ratunkowy. Po odwierceniu odcinka pionowego, na wymaganej g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci nast\xc4\x99puje odej\xc5\x9bcie od pionu w kierunku otworu pierwszego (tzn. tego, na kt\xc3\xb3rym wyst\xc4\x85pi\xc5\x82a erupcja) w taki spos\xc3\xb3b, by nast\xc4\x85pi\xc5\x82o po\xc5\x82\xc4\x85czenie obu odwiert\xc3\xb3w. Umo\xc5\xbcliwia to zat\xc5\x82oczenie odpowiedniej ilo\xc5\x9bci obci\xc4\x85\xc5\xbconej p\xc5\x82uczki wiertniczej i tym samym zr\xc3\xb3wnowa\xc5\xbcenie ci\xc5\x9bnienia z\xc5\x82o\xc5\xbcowego, kt\xc3\xb3re wywo\xc5\x82a\xc5\x82o erupcj\xc4\x99.\n_START_SECTION_\n\xe2\x80\x9eProstowanie\xe2\x80\x9d otworu\n_START_PARAGRAPH_\nPodczas wiercenia otwor\xc3\xb3w pionowych zdarza si\xc4\x99 wielokrotnie, \xc5\xbce nast\xc4\x99puje niezamierzone odchylenie osi otworu od pionu. Mo\xc5\xbce by\xc4\x87 to zwi\xc4\x85zane ze zmian\xc4\x85 fizycznych w\xc5\x82asno\xc5\x9bci przewiercanych warstw skalnych, k\xc4\x85tem ich upadu, wyst\xc4\x99powaniem kawern, etc. W takich wypadkach koryguje si\xc4\x99 trajektori\xc4\x99 wierconego otworu z u\xc5\xbcyciem technologii identycznej ze stosowan\xc4\x85 do wiercenia odcink\xc3\xb3w krzywoliniowych.\n_START_SECTION_\nOdchylanie osi otworu od istniej\xc4\x85cego odcinka\n_START_PARAGRAPH_\nW trakcie wiercenia otworu cz\xc4\x99sto natrafia si\xc4\x99 na strefy katastrofalnych ucieczek p\xc5\x82uczki, zaciskania \xc5\x9bcian i przechwyce\xc5\x84 przewodu wiertniczego, b\xc4\x85d\xc5\xba innych komplikacji, spowodowanych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bciami przewiercanych ska\xc5\x82. W takich przypadkach mo\xc5\xbce si\xc4\x99 okaza\xc4\x87 konieczne odwiercenie nowego odcinka z miejsca, le\xc5\xbc\xc4\x85cego powy\xc5\xbcej ju\xc5\xbc istniej\xc4\x85cego fragmentu otworu, w celu omini\xc4\x99cia strefy, kt\xc3\xb3rej przewiercanie skutkuje wy\xc5\xbcej wymienionymi zagro\xc5\xbceniami. Nale\xc5\xbcy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wymieni\xc4\x87 przypadek, gdy wykonane w trakcie prowadzonych prac badania geofizyczne wyka\xc5\xbc\xc4\x85 prawdopodobie\xc5\x84stwo istnienia innego poziomu perspektywicznego, le\xc5\xbc\xc4\x85cego w pobli\xc5\xbcu. W tym wypadku czynniki ekonomiczne decyduj\xc4\x85 o odwierceniu z istniej\xc4\x85cego otworu kolejnego, odchylonego odcinka.\n_START_SECTION_\nBadanie struktur niedost\xc4\x99pnych wierceniem otworu pionowego\n_START_PARAGRAPH_\nWiercenie otwor\xc3\xb3w pionowych jest cz\xc4\x99sto niemo\xc5\xbcliwe, z powodu istnienia przeszk\xc3\xb3d pochodzenia naturalnego (g\xc3\xb3ry, zbiorniki wodne) lub stworzonych przez cz\xc5\x82owieka (obszary zabudowy miejskiej, drogi, itd.). Znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 pod takimi miejscami poziomy ropo i gazono\xc5\x9bne udost\xc4\x99pnia si\xc4\x99 za pomoc\xc4\x85 odwiert\xc3\xb3w kierunkowych.\n_START_SECTION_\nOdwierty wykonywane w s\xc4\x85siedztwie uskok\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nObszary znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w pobli\xc5\xbcu uskok\xc3\xb3w s\xc4\x85 cz\xc4\x99stym miejscem wyst\xc4\x99powania z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc w\xc4\x99glowodor\xc3\xb3w. Niestety, wiercenie otworu pionowego napotyka w takim przypadku na szereg trudno\xc5\x9bci i najlepszym rozwi\xc4\x85zaniem w takich przypadkach jest wykonanie otworu kierunkowego.\n_START_SECTION_\nBadanie struktur po\xc5\x82o\xc5\xbconych pod nawisem wysad\xc3\xb3w solnych\n_START_PARAGRAPH_\nWiercenia kierunkowe stosuje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w przypadku dowiercania struktur, po\xc5\x82o\xc5\xbconych pod nawisem wysad\xc3\xb3w solnych. Udost\xc4\x99pnienie wy\xc5\xbcej wymienionych za pomoc\xc4\x85 pionowego odwiertu wi\xc4\x85za\xc5\x82oby si\xc4\x99 z napotkaniem szeregu trudno\xc5\x9bci i dodatkowych koszt\xc3\xb3w podczas wiercenia w warstwie soli.\n_START_SECTION_\nUdost\xc4\x99pnianie z l\xc4\x85du z\xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbc podmorskich\n_START_PARAGRAPH_\nW przypadku, gdy z\xc5\x82o\xc5\xbce w\xc4\x99glowodor\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 pod dnem morza, ale nieopodal linii brzegowej, wtedy bardziej op\xc5\x82acalne jest wykonanie odwiertu (b\xc4\x85d\xc5\xba ich grupy) z urz\xc4\x85dzenia znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 na l\xc4\x85dzie. Bierze si\xc4\x99 to st\xc4\x85d, \xc5\xbce koszt eksploatacji morskiej platformy wiertniczej znacznie przewy\xc5\xbcsza wydatki, jakie trzeba by ponie\xc5\x9b\xc4\x87 w przypadku wiercenia z l\xc4\x85du, nawet po uwzgl\xc4\x99dnieniu dodatkowych koszt\xc3\xb3w wiercenia kierunkowego.'