b'\n_START_ARTICLE_\nWietnamczycy w Polsce\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPierwszymi Wietnamczykami na ziemiach polskich byli studenci pobieraj\xc4\x85cy nauk\xc4\x99 na wy\xc5\xbcszych uczelniach. Najwcze\xc5\x9bniejsze dane rejestruj\xc4\x85 ich w roku akademickim 1957/1958. Do po\xc5\x82owy lat 60. XX w. rocznie w Polsce przebywa\xc5\x82o oko\xc5\x82o 40 Wietnamczyk\xc3\xb3w. W rekordowych latach 1971/1972 i 1972/1973 uczy\xc5\x82o si\xc4\x99 w Polsce ponad 800 Wietnamczyk\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 wi\xc4\x85za\xc5\x82o si\xc4\x99 to z trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 wojn\xc4\x85 wietnamsk\xc4\x85, gdy pa\xc5\x84stwa bloku radzieckiego w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82ania pomocowe. Osadnictwo wzros\xc5\x82o po 1989 roku, kiedy to w zwi\xc4\x85zku z otwarciem granic Niemieckiej Republiki Demokratycznej do Polski nap\xc5\x82yn\xc4\x99\xc5\x82a z zachodu fala migracji Wietnamczyk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy przebywali tam jako robotnicy kontraktowi w\xc5\x82adz komunistycznych. Dzi\xc5\x9b Polska jest trzecim, po Francji (500 tys.) i Niemczech (100 tys.) centrum imigracji wietnamskiej w Europie. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 traktuje Polsk\xc4\x99 jako kraj tranzytowy, jednak sporo z nich zostaje na sta\xc5\x82e.\n_START_SECTION_\nStatystyka\n_START_PARAGRAPH_\nNikt nie jest w stanie dok\xc5\x82adnie ustali\xc4\x87 liczby Wietnamczyk\xc3\xb3w w Polsce. Badacze, np. dr Teresa Halik, oceniaj\xc4\x85 j\xc4\x85 na 20\xe2\x80\x9330 tysi\xc4\x99cy. Urz\xc4\x85d ds. Repatriacji i Cudzoziemc\xc3\xb3w sygnalizowa\xc5\x82 w 2001 r., \xc5\xbce liczba Wietnamczyk\xc3\xb3w mo\xc5\xbce przekracza\xc4\x87 40 tysi\xc4\x99cy. Wietnamczycy s\xc4\x85 jedn\xc4\x85 z wi\xc4\x99kszych grup cudzoziemc\xc3\xb3w zainteresowanych pozostaniem w Polsce. Ust\xc4\x99puj\xc4\x85 im Ormianie, kt\xc3\xb3rych jest w Polsce ok. 20 tysi\xc4\x99cy._NEWLINE_Wydana Wietnamczykom liczba pozwole\xc5\x84 na zamieszkanie w Rzeczypospolitej Polskiej na czas okre\xc5\x9blony lub zezwole\xc5\x84 na osiedlenie si\xc4\x99 nie oddaje stanu populacji wietnamskiej w Polsce. Z kart\xc4\x85 sta\xc5\x82ego pobytu szacuje si\xc4\x99 ich liczb\xc4\x99 na oko\xc5\x82o 20 tysi\xc4\x99cy. Teresa Halik, wietnamolog, doktor z Zak\xc5\x82adu Kraj\xc3\xb3w Pozaeuropejskich PAN, ocenia ich liczb\xc4\x99 na 40 tysi\xc4\x99cy. Ksi\xc4\x85dz Edward Osiecki, werbista, duszpasterz wietnamskich katolik\xc3\xb3w szacuje ich liczb\xc4\x99 na 60 tysi\xc4\x99cy. Wietnamczycy osiedlaj\xc4\x85 si\xc4\x99 przewa\xc5\xbcnie w Warszawie, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Szczecinie, \xc5\x81odzi, Poznaniu, Krakowie i Katowicach.\n_START_SECTION_\nAsymilacja\n_START_PARAGRAPH_\nSzybszej asymilacji podlegaj\xc4\x85 Wietnamczycy wykszta\xc5\x82ceni \xe2\x80\x93 absolwenci i studenci polskich szk\xc3\xb3\xc5\x82 tworz\xc4\x85cy w swoich \xc5\x9brodowiskach elit\xc4\x99 kulturalno-spo\xc5\x82eczn\xc4\x85, cz\xc4\x99sto tak\xc5\xbce i ekonomiczn\xc4\x85. Przebywaj\xc4\x85 w Polsce najd\xc5\x82u\xc5\xbcej, znaj\xc4\x85 j\xc4\x99zyk polski i polskie realia, posiadaj\xc4\x85 polskie obywatelstwo lub kart\xc4\x99 sta\xc5\x82ego pobytu oraz s\xc4\x85 na og\xc3\xb3\xc5\x82 dobrze zintegrowani z polskim spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwem. Do\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99sto zdarza si\xc4\x99, \xc5\xbce ich ma\xc5\x82\xc5\xbconkowie to Polacy.\n_START_SECTION_\nOrganizacje\n_START_PARAGRAPH_\nWietnamczycy s\xc4\x85 w Polsce dobrze zorganizowani; maj\xc4\x85 swoje organizacje polityczne, stowarzyszenia, gazety, uruchomili szko\xc5\x82y, przedszkola, przymierzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 do budowy swojej pagody, cho\xc4\x87 wielu z nich przesz\xc5\x82o na katolicyzm. W Polsce dzia\xc5\x82aj\xc4\x85 te\xc5\xbc 2 grupy wietnamskoj\xc4\x99zyczne \xc5\x9awiadk\xc3\xb3w Jehowy w Warszawie i Szczecinie, kt\xc3\xb3re w Salach Kr\xc3\xb3lestwa przeprowadzaj\xc4\x85 zebrania zborowe w j\xc4\x99zyku wietnamskim._NEWLINE_Najstarsz\xc4\x85 organizacj\xc4\x85 wietnamsk\xc4\x85 w Polsce jest Towarzystwo Spo\xc5\x82eczno-Kulturalne Wietnamczyk\xc3\xb3w, powsta\xc5\x82e w 1986 r. Obecnie skupia ono oko\xc5\x82o 200\xe2\x80\x93300 wietnamskich cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, nie licz\xc4\x85c ich rodzin. Jego oddzia\xc5\x82y s\xc4\x85 w Warszawie, Krakowie, Gda\xc5\x84sku, Bydgoszczy, Lublinie i Przemy\xc5\x9blu. Za\xc5\x82o\xc5\xbcyli je absolwenci polskich uczelni. TSKW zajmuje si\xc4\x99 integrowaniem elity wietnamskiej, podtrzymywaniem kultury wietnamskiej (organizuje kursy wietnamskiego dla dzieci z mieszanych ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stw, obchody wietnamskiego Nowego Roku, Dnia Dziecka), promowaniem jej w\xc5\x9br\xc3\xb3d Polak\xc3\xb3w (pokazy sztuki walk, dni kultury Wietnamu, organizacja wystaw, prelekcji, spotka\xc5\x84) oraz reprezentowaniem wietnamskiego \xc5\x9brodowiska w Polsce._NEWLINE_W 1999 roku za\xc5\x82o\xc5\xbcono Stowarzyszenie Wietnamczyk\xc3\xb3w w Polsce "Solidarno\xc5\x9b\xc4\x87 i Przyja\xc5\xba\xc5\x84" (prezes dr hab. in\xc5\xbc. Nguy\xe1\xbb\x85n V\xc4\x83n Th\xc3\xa1i), kt\xc3\xb3re skupia oko\xc5\x82o 800 rodzin. Prym wiod\xc4\x85 tu byli studenci, sprawuj\xc4\x85c funkcj\xc4\x99 reprezentant\xc3\xb3w wietnamskich migrant\xc3\xb3w pracuj\xc4\x85cych w Polsce. To licz\xc4\x85ce nawet kilka tysi\xc4\x99cy os\xc3\xb3b stowarzyszenie zajmuje si\xc4\x99 organizowaniem i integrowaniem spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci wietnamskiej w Polsce. Zapewnia Wietnamczykom wsparcie oraz pomoc: organizacyjn\xc4\x85, prawn\xc4\x85, finansow\xc4\x85._NEWLINE_Opozycyjne wobec rz\xc4\x85du wietnamskiego jest Stowarzyszenie na rzecz Demokracji i Pluralizmu w Wietnamie, za\xc5\x82o\xc5\xbcone we Francji przez Nguy\xe1\xbb\x85n Gia Ki\xe1\xbb\x83ng, uwa\xc5\xbcanego za wroga komunist\xc3\xb3w wietnamskich. Skupia mi\xc4\x99dzy innymi by\xc5\x82ych przedstawicieli rz\xc4\x85d\xc3\xb3w po\xc5\x82udniowowietnamskich. Dzia\xc5\x82a na rzecz wprowadzenia w Wietnamie demokracji.\n_START_SECTION_\nMedia\n_START_PARAGRAPH_\nWietnamczycy wydaj\xc4\x85 kilkana\xc5\x9bcie gazet. Najregularniej ukazuje si\xc4\x99 sze\xc5\x9b\xc4\x87 \xe2\x80\x93 wszystkie w Warszawie. Mo\xc5\xbcna je kupi\xc4\x87 w centrach handlowych w W\xc3\xb3lce Kosowskiej pod Jankami. Tytu\xc5\x82 "Qu\xc3\xaa Vi\xe1\xbb\x87t", wydawane przez Stowarzyszenie Wietnamczyk\xc3\xb3w w Polsce "Solidarno\xc5\x9b\xc4\x87 i Przyja\xc5\xba\xc5\x84", zamieszczaj\xc4\x85 praktyczne informacje o \xc5\xbcyciu w Polsce, o statusie prawnym cudzoziemc\xc3\xb3w. "Qu\xc3\xaa Vi\xe1\xbb\x87t" ma nak\xc5\x82ad oko\xc5\x82o tysi\xc4\x85ca egzemplarzy. "Ph\xc6\xb0\xc6\xa1ng \xc4\x90\xc3\xb4ng" to najstarsza gazeta wietnamskich migrant\xc3\xb3w, niegdy\xc5\x9b wydawana przez Towarzystwo Spo\xc5\x82eczno-Kulturalne Wietnamczyk\xc3\xb3w w Polsce (kilkaset egzemplarzy). "C\xe1\xba\xa7u V\xe1\xbb\x93ng" (T\xc4\x99cza), by\xc5\x82y to nieregularne zeszyty spo\xc5\x82eczno-edukacyjne, kulturalne, z praktycznymi poradami, jak sobie radzi\xc4\x87 w obcym kraju. Po p\xc3\xb3\xc5\x82tora roku, w 2005 r. przesta\xc5\x82y si\xc4\x99 ukazywa\xc4\x87. Wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 odgrywa miesi\xc4\x99cznik "\xc4\x90\xc3\xa0n Chim Vi\xe1\xbb\x87t" (Stada wietnamskich ptak\xc3\xb3w), kolportowany te\xc5\xbc w innych krajach i por\xc3\xb3wnywany do paryskiej "Kultury". Ta prywatna antyrz\xc4\x85dowa gazeta Wietnamczyk\xc3\xb3w od lat mieszkaj\xc4\x85cych w Polsce mia\xc5\x82a nak\xc5\x82ad 500-2000 egzemplarzy, obecnie wydawana jest tylko w wersji internetowej jako portal "danchimviet.info". Kolejny tytu\xc5\x82 to "N\xe1\xbb\x91i V\xc3\xb2ng Tay L\xe1\xbb\x9bn" \xe2\x80\x93 wydawana przez dom kultury w Warszawie, stroni od polityki, zajmuje si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie kultur\xc4\x85. Istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc "Qu\xc3\xaa H\xc6\xb0\xc6\xa1ng" - gazetka ambasady wietnamskiej w Polsce. Od 17 kwietnia 2009 r. dzia\xc5\x82a najwi\xc4\x99ksza internetowa gazeta skierowana do wszystkich Wietnamczyk\xc3\xb3w w Unii Europejskiej "Vietinfo.eu".'