b'\n_START_ARTICLE_\n(136472) Makemake\n_START_SECTION_\nOdkrycie\n_START_PARAGRAPH_\nMakemake, pierwotnie oznaczony jako 2005 FY\xe2\x82\x89 (nieformalnie zwany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Easterbunny, czyli \xe2\x80\x9eWielkanocny zaj\xc4\x85czek\xe2\x80\x9d), zosta\xc5\x82 odkryty w Obserwatorium Palomar 31 marca 2005, lecz o odkryciu tego cia\xc5\x82a poinformowano 29 lipca 2005 \xe2\x80\x93 w tym samym dniu \xc5\x9bwiat dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99 o istnieniu jeszcze dw\xc3\xb3ch innych obiekt\xc3\xb3w transneptunowych: Eris, kt\xc3\xb3ra pocz\xc4\x85tkowo wydawa\xc5\x82a si\xc4\x99 wi\xc4\x99ksza od uznawanego w\xc3\xb3wczas za planet\xc4\x99 Plutona i nieco mniejszej Haumei._NEWLINE_11 lipca 2008 obiekt otrzyma\xc5\x82 nazw\xc4\x99 \xe2\x80\x9eMakemake\xe2\x80\x9d i zosta\xc5\x82 zakwalifikowany jako planeta kar\xc5\x82owata i plutoid. Nazwa pochodzi od Make-make, boga \xe2\x80\x93 stw\xc3\xb3rcy ludzko\xc5\x9bci w wierzeniach mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Wyspy Wielkanocnej.\n_START_SECTION_\nOrbita\n_START_PARAGRAPH_\nOrbita Makemake nachylona jest do p\xc5\x82aszczyzny ekliptyki pod k\xc4\x85tem 29\xc2\xb0 i umiarkowanie eliptyczna (e~0,158). Na jeden obieg wok\xc3\xb3\xc5\x82 S\xc5\x82o\xc5\x84ca cia\xc5\x82o to potrzebuje prawie 308 lat. Obecnie oddalone jest o ponad 52 au od S\xc5\x82o\xc5\x84ca (w 2018 roku oko\xc5\x82o 52,5 au), zbli\xc5\xbcaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do aphelium orbity (aphelium minie ok. 2033 roku).\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci fizyczne\n_START_PARAGRAPH_\nMakemake jest bardzo du\xc5\xbcym obiektem w\xc5\x9br\xc3\xb3d transneptun\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 ma ok. 1500\xc2\xa0km \xc5\x9brednicy r\xc3\xb3wnikowej. Ma wysokie albedo, si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce ok. 0,8. Jest trzecim co do wielko\xc5\x9bci i jasno\xc5\x9bci obiektem transneptunowym. Jest wystarczaj\xc4\x85co jasny, by by\xc5\x82 widoczny przez du\xc5\xbce teleskopy amatorskie. Jego jasno\xc5\x9b\xc4\x87 absolutna to ok. \xe2\x80\x930,2._NEWLINE_Jest planet\xc4\x85 kar\xc5\x82owat\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra by\xc4\x87 mo\xc5\xbce bardzo szybko obraca si\xc4\x99 wok\xc3\xb3\xc5\x82 w\xc5\x82asnej osi \xe2\x80\x93 w ci\xc4\x85gu 7,77 godziny, cho\xc4\x87 podawany jest tak\xc5\xbce okres obrotu 22,48 godziny. Temperatura powierzchni tego cia\xc5\x82a to obecnie ok. 29\xc2\xa0K, w miar\xc4\x99 zbli\xc5\xbcania si\xc4\x99 do peryhelium mo\xc5\xbce wzrosn\xc4\x85\xc4\x87 do 34\xc2\xa0K. Analizy widmowe powierzchni wykaza\xc5\x82y obecno\xc5\x9b\xc4\x87 ziaren metanu o rozmiarach oko\xc5\x82o 1\xc2\xa0cm. W przeciwie\xc5\x84stwie do Plutona czy Eris, na powierzchni Makemake wyst\xc4\x99puje ma\xc5\x82o azotu. Przyczyna tego jest dot\xc4\x85d nieznana._NEWLINE_13 kwietnia 2012 mia\xc5\x82a miejsce okultacja gwiazdy NOMAD 1181-0235723 przez Makemake. Pozwoli\xc5\x82a ona stwierdzi\xc4\x87, \xc5\xbce Makemake nie posiada globalnej atmosfery, a co najwy\xc5\xbcej lokalne chmury gazu przy powierzchni. Dzi\xc4\x99ki temu zjawisku mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o tak\xc5\xbce dok\xc5\x82adnie wyznaczy\xc4\x87 rozmiary obiektu. Makemake ma kszta\xc5\x82t sp\xc5\x82aszczonej elipsoidy obrotowej, o d\xc5\x82ugiej osi d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 1502 \xc2\xb1 45\xc2\xa0km i kr\xc3\xb3tkiej osi (mi\xc4\x99dzy biegunami) d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 1430 \xc2\xb1 9\xc2\xa0km.\n_START_SECTION_\nKsi\xc4\x99\xc5\xbcyce\n_START_PARAGRAPH_\n26 kwietnia 2016 poinformowano o odkryciu w danych z Kosmicznego Teleskopu Hubble\xe2\x80\x99a pierwszego ksi\xc4\x99\xc5\xbcyca kr\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85cego wok\xc3\xb3\xc5\x82 Makemake. Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyc, kt\xc3\xb3ry uzyska\xc5\x82 oznaczenie S/2015 (136472) 1 (a nieformalnie nazywany jest przez naukowc\xc3\xb3w MK 2), zosta\xc5\x82 dostrze\xc5\xbcony w odleg\xc5\x82o\xc5\x9bci ok. 20\xc2\xa0000 km od Makemake, a wst\xc4\x99pnie jego \xc5\x9brednic\xc4\x99 oszacowano na 180 km. Je\xc5\xbceli obiekt ten znajduje si\xc4\x99 na orbicie ko\xc5\x82owej, to okres orbitalny wynosi co najmniej 12 dni.'