b'\n_START_ARTICLE_\nRatusz w Cieszynie\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPocz\xc4\x85tkowo, do 1496 cieszy\xc5\x84ski ratusz by\xc5\x82 zbudowany drewniany by\xc5\x82 usytuowany po\xc5\x9brodku starego rynku. Wraz z wytyczeniem rynku w 1496 r. wzniesiono w tym miejscu z polecenia ksi\xc4\x99cia Kazimierza II murowany ratusz z drewnian\xc4\x85 wie\xc5\xbc\xc4\x85. Ratusz ten sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 w 1552 r. Odbudowany, zosta\xc5\x82 uszkodzony w czasie wojny trzydziestoletniej. Odnowiony zosta\xc5\x82 w 1661 r. W 1667 r. Krzysztof Palm ozdobi\xc5\x82 elewacj\xc4\x99 ratusza bogat\xc4\x85 dekoracj\xc4\x85 malarsk\xc4\x85. Obejmowa\xc5\x82a ona m.in. obok postaci Matki Boskiej z Dzieci\xc4\x85tkiem i \xc5\x9bw. Wac\xc5\x82awa oraz herb\xc3\xb3w Ksi\xc4\x99stwa i miasta tak\xc5\xbce personifikacje Wiary, Nadziei, M\xc4\x85dro\xc5\x9bci i Sprawiedliwo\xc5\x9bci, oplecione wst\xc4\x99g\xc4\x85 z \xc5\x82aci\xc5\x84skim napisem: Haec domus odit, punit, conservat, honorat: nequitiam, pace, orimina, iura, probus (Ten dom nienawidzi niegodziwo\xc5\x9bci, kocha pok\xc3\xb3j, karze zbrodnie, utrzymuje prawych, czci godnych). Oko\xc5\x82o 1670 roku na miejscu drewnianej wie\xc5\xbcy wzniesiono now\xc4\x85, murowan\xc4\x85._NEWLINE_Ratusz ponownie zosta\xc5\x82 uszkodzony w wyniku po\xc5\xbcaru z 1720 roku. Kolejny budynek uko\xc5\x84czony zosta\xc5\x82 w 1788 roku dzi\xc4\x99ki inicjatywie ks. Leopolda Szersznika, a nast\xc4\x99pnie zniszczony kolejnym po\xc5\xbcarem 6 maja 1789 roku - najwi\xc4\x99kszym po\xc5\xbcarem w dziejach Cieszyna. Nowy, klasycystyczny, dwukondygnacyjny ratusz o siedmioosiowej fasadzie zaprojektowa\xc5\x82 Ignacy Chambrez. Budynek zosta\xc5\x82 uroczy\xc5\x9bcie oddany do u\xc5\xbcytku w 1800 r. Budowa wie\xc5\xbcy ratuszowej trwa\xc5\x82a od 10 marca do 1 wrze\xc5\x9bnia 1801 roku. Przy ratuszu znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 pi\xc4\x99trowy odwach z wysokim, mansardowym dachem. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci przylegaj\xc4\x85cej do ratusza znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 sklepiony pasa\xc5\xbc, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85cy Rynek z ul. Ratuszow\xc4\x85._NEWLINE_W 1818 roku architekt Florian Jilg dobudowa\xc5\x82 sal\xc4\x99 teatraln\xc4\x85. Ratusz cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo spali\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1836 roku. Wn\xc4\x99trza odbudowano w 1846 roku wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w J\xc3\xb3zefa Kornh\xc3\xa4usla, a fasad\xc4\x99 zaprojektowa\xc5\x82 Andrzej Kmenta. Sal\xc4\x99 posiedze\xc5\x84 Rady Miejskiej ozdobi\xc5\x82 fryz projektu Albina Prokopa, z\xc5\x82o\xc5\xbcony z tarcz herbowych szlachty cieszy\xc5\x84skiej oraz gode\xc5\x82 dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w mie\xc5\x9bcie cech\xc3\xb3w rzemie\xc5\x9blniczych. Uroczystego jej otwarcia dokona\xc5\x82 cesarz Franciszek J\xc3\xb3zef I. Do 2006 r. wisia\xc5\x82 tam jego portret, zast\xc4\x85piony za\xc5\x9b zosta\xc5\x82 XIX-wiecznym herbem Cieszyna._NEWLINE_Latem 1984 roku wyremontowano znajduj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 w z\xc5\x82ym stanie wie\xc5\xbc\xc4\x99 ratuszow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek ratusza by\xc5\x82 wielokrotnie odbudowywany i przerabiany, a jego obecny styl mo\xc5\xbcna okre\xc5\x9bli\xc4\x87 jako barokowo-klasycystyczny. Usytuowany w po\xc5\x82udniowej pierzei rynku, zosta\xc5\x82 wybudowany na planie prostok\xc4\x85ta z lekko wci\xc4\x99tym p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodnim naro\xc5\xbcnikiem. Ratusz jest trzykondygnacyjny z dominuj\xc4\x85ca wie\xc5\xbc\xc4\x85 zegarow\xc4\x85 wtopion\xc4\x85 centralnie w korpus budynku. Fasada wybudowana zosta\xc5\x82a wed\xc5\x82ug plan\xc3\xb3w Andrzeja Kmenta. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9brodkowej znajduje si\xc4\x99 6-osiowy ryzalit z balkonem wspartym na sze\xc5\x9bciu s\xc5\x82upach, zwie\xc5\x84czony tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnym przycz\xc3\xb3lkiem z herbem miasta Cieszyna i dekoracj\xc4\x85 ro\xc5\x9blinn\xc4\x85. Pionowe podzia\xc5\x82y fasady tworz\xc4\x85 boniowane lizeny, pomi\xc4\x99dzy kt\xc3\xb3rymi wstawiono okna w profilowanych obramieniach. Drugie pi\xc4\x99tro wydzielone zosta\xc5\x82o gzymsem_NEWLINE_Wie\xc5\xbca ratuszowa jest wzniesiona na rzucie kwadratu z zaokr\xc4\x85glonymi naro\xc5\xbcnikami, udekorowana korynckimi pilastrami, na kt\xc3\xb3rych wspiera si\xc4\x99 wydatny gzyms na kroksztynach i ganek z \xc5\xbcelazn\xc4\x85 balustrad\xc4\x85. Okna wie\xc5\xbcy w dolnej jej cz\xc4\x99\xc5\x9bci s\xc4\x85 zamkni\xc4\x99te \xc5\x82ukiem pe\xc5\x82nym, w g\xc3\xb3rnej s\xc4\x85 kwadratowe, wszystkie w profilowanych obramieniach. Wie\xc5\xbca przykryta blaszanym dachem namiotowym zwie\xc5\x84czonym czworoboczn\xc4\x85 latarni\xc4\x85 ze zdwojonymi kolumnami w naro\xc5\xbcach. Wej\xc5\x9bcie na wie\xc5\xbc\xc4\x99 poprzez dziewi\xc4\x99tnastowieczne listwowe drzwi z okuciami. Zegar wie\xc5\xbcowy zosta\xc5\x82 wyposa\xc5\xbcony w mechanizm, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 wykonany przez Jana Chrisa Boecka z Austrii w 1851 roku. W wie\xc5\xbcy zawieszone s\xc4\x85 dzwony z XVIII wieku; pierwszy z plakietk\xc4\x85 z przedstawieniem \xc5\x9bw. Micha\xc5\x82a; drugi wykonany przez Jana Grosmeina z Weiten._NEWLINE_Wn\xc4\x99trza rozplanowane s\xc4\x85 w uk\xc5\x82adzie trzytraktowym, korytarzowym. W piwnicy zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 pomieszczenia przykryte sklepieniami sklepieniami kolebkowymi na gurtach i \xc5\xbcaglastymi. Na parterze, w \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci budynku, znajduje si\xc4\x99 sie\xc5\x84 ze sklepieniem krzy\xc5\xbcowo-kolebkowym na gurtach wspartych na pilastrach i filarach przy\xc5\x9bciennych. Od strony ulicy Srebrnej znajduje si\xc4\x99 druga sie\xc5\x84, przykryta kolebk\xc4\x85 o \xc5\x82uku segmentowym, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo te\xc5\xbc sklepieniem \xc5\xbcaglastym, do\xc5\x9bwietlona \xc5\x9bwietlikiem z dwoma oknami. G\xc5\x82\xc3\xb3wna klatka schodowa posiada sklepienie kolebkowe o \xc5\x82uku segmentowym. Schody s\xc4\x85 tr\xc3\xb3jbiegowe, w centralnym biegu otwarte na wn\xc4\x99trze klatki schodowej trzema arkadami o wykroju \xc5\x82uku koszowego, wspartymi na filarach. \xc5\x9aciany korytarza ozdobione s\xc4\x85 przy\xc5\x9bciennymi filarami. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pomieszcze\xc5\x84 na parterze posiada sklepienia kolebkowe z lunetami, krzy\xc5\xbcowo-kolebkowe lub \xc5\xbcaglaste. Na pierwszym pi\xc4\x99trze wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia si\xc4\x99 sala z trzema polami sklepie\xc5\x84 \xc5\xbcaglastych na gurtach, znajduj\xc4\x85ca si\xc4\x99 w tylnym trakcie budynku, na drugim pi\xc4\x99trze - dwa pomieszczenia w trakcie frontowym, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 sklepione \xc5\xbcaglasto i \xc5\xbcaglasto na gurtach oraz reprezentacyjna sala posiedze\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nSala sesyjna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1906 roku przeniesiono S\xc4\x85d Obwodowy do budynku przy ul. Garncarskiej. Miejsce po nim wykorzystano na biura zarz\xc4\x85du miasta i sale posiedze\xc5\x84: mniejsz\xc4\x85 \xe2\x80\x94 na obrady komisji i wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 \xe2\x80\x94 na posiedzenia Rady Miejskiej. Nowa sali posiedze\xc5\x84 miejskiej rady zosta\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona w bogato zdobion\xc4\x85 d\xc4\x99bow\xc4\x85 boazeri\xc4\x99 i odrzwia, kt\xc3\xb3re sporz\xc4\x85dzi\xc5\x82 stolarz Maksymilian Schubert. W dw\xc3\xb3ch naro\xc5\xbcnikach sali umieszczono secesyjne piece \xe2\x80\x94 kominki z herbami Cieszyna, wykonane w \xe2\x80\x9eThonoffenfabrik" R. Weissa we Frydku. W trzecim rogu stan\xc4\x85\xc5\x82 zegar szafkowy, pochodz\xc4\x85cy z warsztatu cieszy\xc5\x84skiego zegarmistrza Franciszka Dibona. Ozdob\xc4\x99 sali stanowi\xc5\x82 herbowy fryz, umieszczony pod cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo wyz\xc5\x82acanym, stiukowym sufitem. Z\xc5\x82o\xc5\xbcony zosta\xc5\x82 z 24 p\xc5\x82askorze\xc5\xbabionych gode\xc5\x82 cieszy\xc5\x84skich cech\xc3\xb3w rzemie\xc5\x9blniczych, wykonanych przez rze\xc5\xbabiarza Franciszka Kargera wed\xc5\x82ug projektu Jerzego Frischa i Leonarda Hulki. Drug\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 fryzu wype\xc5\x82ni\xc5\x82o 39 herb\xc3\xb3w cieszy\xc5\x84skich ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85t, przedstawicieli cieszy\xc5\x84skiej szlachty, a tak\xc5\xbce herby \xc5\x9al\xc4\x85ska i miasta Cieszyna. Zosta\xc5\x82y one namalowane przez Maksymiliana Salomona. Sala posiedze\xc5\x84 zosta\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona w komplet mebli, z\xc5\x82o\xc5\xbcony z foteli, \xc5\x82aw i sto\xc5\x82\xc3\xb3w. Na frontowej \xc5\x9bcianie w ci\xc4\x85g boazerii wprawiono olejny portret cesarza Franciszka J\xc3\xb3zefa. Pomi\xc4\x99dzy oknami zawieszono siedem portret\xc3\xb3w pos\xc5\x82\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy 6 maja 1779 roku podpisali Pok\xc3\xb3j Cieszy\xc5\x84ski. zosta\xc5\x82y one wykonane przez austriackiego malarza Jana Daniela Donata. Po przeciwnej stronie znalaz\xc5\x82o swe miejsce tak\xc5\xbce siedem olejnych portret\xc3\xb3w Habsburg\xc3\xb3w b\xc4\x99d\xc4\x85cych jednocze\xc5\x9bnie ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99tami cieszy\xc5\x84skimi. Tyln\xc4\x85 \xc5\x9bcian\xc4\x99 ozdobi\xc5\x82y portrety za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli trzech miejskich fundacji \xe2\x80\x94 hr. Adama Wac\xc5\x82awa Paczy\xc5\x84skiego z Tenczyna, bar. Karola Cselesty i bar. Adama Borka. Autorem ideowej koncepcji sali posiedze\xc5\x84 i jej herbowego fryzu by\xc5\x82 radca budowlany Komory Cieszy\xc5\x84skiej Albin Teodor Prokop, kt\xc3\xb3ry pozostawi\xc5\x82 w r\xc4\x99kopisie jej opis wraz z histori\xc4\x85 powstania. Sala posiedze\xc5\x84 rady miejskiej zosta\xc5\x82a oddana do u\xc5\xbcytku 2IX 1906 roku, kiedy w ratuszu uroczy\xc5\x9bcie podejmowano cesarza Franciszka J\xc3\xb3zefa I w czasie jego wizyty w Cieszynie.\n_START_SECTION_\nCiekawostki\n_START_PARAGRAPH_\nOd 2014 roku historyczne wn\xc4\x99trza sali sesyjnej cieszy\xc5\x84skiego ratusza zosta\xc5\x82y udost\xc4\x99pnione na potrzeby ceremonii \xc5\x9blubnych._NEWLINE_W po\xc5\x82udnie z wie\xc5\xbcy ratusza rozlega si\xc4\x99 hejna\xc5\x82 skomponowany z okazji 1150-lecia legendarnego za\xc5\x82o\xc5\xbcenia Cieszyna, na melodi\xc4\x99 beskidzkiej piosenki \xe2\x80\x9eHelo...Helo...Helenko...jakus Ci sie pasie?\xe2\x80\x9d.'