b'\n_START_ARTICLE_\nMonstrancja\n_START_PARAGRAPH_\nMonstrancja (z \xc5\x82ac. monstrare \xe2\x88\x92 pokazywa\xc4\x87) \xe2\x88\x92 naczynie liturgiczne s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85ce w liturgii katolickiej do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na o\xc5\x82tarz podczas nabo\xc5\xbce\xc5\x84stw, adoracji, b\xc5\x82ogos\xc5\x82awie\xc5\x84stwa Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszym Sakramentem oraz w czasie procesji teoforycznej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nMonstrancja jako naczynie liturgiczne pe\xc5\x82ni w Ko\xc5\x9bciele bardzo wa\xc5\xbcn\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 prezentowania i procesyjnego obnoszenia \xc5\x9bwi\xc4\x99tej hostii, uobecniaj\xc4\x85cej w ko\xc5\x9bciele katolickim osob\xc4\x99 Jezusa Chrystusa w celu jego adoracji. Ma ona d\xc5\x82ug\xc4\x85, wielowiekow\xc4\x85 tradycj\xc4\x99, si\xc4\x99gaj\xc4\x85c\xc4\x85 XIII wieku oraz belgijskiej miejscowo\xc5\x9bci Li\xc3\xa8ge. Nast\xc4\x99pnie, tradycja umieszczania hostii w monstrancji przesz\xc5\x82a do diecezji niemieckich. Kiedy to 11 sierpnia 1264 papie\xc5\xbc Urban IV wprowadzi\xc5\x82 \xc5\x9bwi\xc4\x99to Bo\xc5\xbcego Cia\xc5\x82a, monstrancja zacz\xc4\x99\xc5\x82a pe\xc5\x82ni\xc4\x87 kluczow\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 w liturgii tej uroczysto\xc5\x9bci oraz rozpowszechni\xc5\x82a si\xc4\x99 w ca\xc5\x82ym ko\xc5\x9bciele. Pocz\xc4\x85tkowo w celu prezentowania Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Sakramentu pos\xc5\x82ugiwano si\xc4\x99 prze\xc5\xbaroczystymi, osadzonymi na metalowej stopie, kryszta\xc5\x82owymi puszkami tzw. Ostensoriami (\xc5\x82ac. Ostendere - \xe2\x80\x9epatrze\xc4\x87\xe2\x80\x9d). Nast\xc4\x99pnie puszki te zacz\xc4\x99to zwie\xc5\x84cza\xc4\x87 metalowymi, pojedynczymi gotyckimi wie\xc5\xbcyczkami, kt\xc3\xb3re od XIV wieku coraz bardziej rozbudowywano, upodabniaj\xc4\x85c je w swoich pomys\xc5\x82ach do budowy gotyckich katedr. W XV wieku by\xc5\x82y to ju\xc5\xbc poka\xc5\xbanych rozmiar\xc3\xb3w skomplikowane kompozycje artystyczne z bogat\xc4\x85 ikonografi\xc4\x85 i zdobnictwem, z licznymi szkarpami i pinaklami. W okresie baroku wprowadzono nowy typ monstrancji, a mianowicie prezentowanie hostii w promienistej glorii w kszta\xc5\x82cie s\xc5\x82o\xc5\x84ca. Typ ten w sztuce nazywany jest Monstrancjami promienistymi. W \xc5\x9blad za form\xc4\x85 artystyczn\xc4\x85 monstrancji, o bogatych z\xc5\x82oceniach i wysadzanych kamieniami szlachetnymi, rozrasta\xc5\x82y si\xc4\x99 one do niemal gigantycznych rozmiar\xc3\xb3w. Za prekursor\xc3\xb3w gigantycznych monstrancji zalicza si\xc4\x99 Hiszpani\xc4\x99 (3 metrowej wysoko\xc5\x9bci monstrancja katedry w Toledo, wa\xc5\xbc\xc4\x85ca 200\xc2\xa0kg, czy te\xc5\xbc monstrancje z Kordoby, \xc3\x81vili i Walencji). W Polsce za jedne z najwi\xc4\x99kszych uwa\xc5\xbca si\xc4\x99 monstrancje m.in. ojca Kordeckiego z Jasnej G\xc3\xb3ry czy wawelsk\xc4\x85 z Krakowa.\n_START_SECTION_\nBudowa monstrancji\n_START_PARAGRAPH_\nMonstrancja sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z stopy, trzonu z nodusem oraz otoczonego tzw. glori\xc4\x85 reservaculum (repozytorium na hosti\xc4\x99) z melchizedekiem. Na zwie\xc5\x84czeniu znajduje si\xc4\x99 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej krzy\xc5\xbc. \xc5\x9aw. Karol Boromeusz zaleca\xc5\x82 umieszczanie figury Chrystusa Zmartwychwsta\xc5\x82ego._NEWLINE_W wierze katolickiej konsekrowana hostia jest uobecnieniem Jezusa Chrystusa, Boga-Cz\xc5\x82owieka. Wraz z rozpowszechnieniem kultu Bo\xc5\xbcego Cia\xc5\x82a ukszta\xc5\x82towa\xc5\x82a si\xc4\x99 forma naczynia do prezentacji Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszego Sakramentu. Monstrancje wykonywano ze z\xc5\x82ota (lub poz\xc5\x82acane) lub innych cennych surowc\xc3\xb3w, cz\xc4\x99sto s\xc4\x85 dzie\xc5\x82ami z\xc5\x82otnictwa._NEWLINE_W dobie p\xc3\xb3\xc5\xbanego \xc5\x9bredniowiecza monstrancje przybiera\xc5\x82y form\xc4\x99 stylizowanej, wie\xc5\xbcowej kapliczki b\xc4\x99d\xc4\x85cej swego rodzaju \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x85 Chrystusa (wtedy hosti\xc4\x99 umieszcza si\xc4\x99 cz\xc4\x99sto w miejscu serca), w nowo\xc5\xbcytno\xc5\x9bci rozpowszechni\xc5\x82a si\xc4\x99 forma solaryczna \xe2\x80\x93 w formie promienistej glorii, w kt\xc3\xb3rego centrum umieszczona jest hostia.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie monstrancji\n_START_PARAGRAPH_\nNa pocz\xc4\x85tku adoracji duchowny wyjmuje z tabernakulum kustodi\xc4\x99 z hosti\xc4\x85 i umieszcza j\xc4\x85 za pomoc\xc4\x85 specjalnego uchwytu zwanego melchizedekiem w monstrancji. Gdy adoracja si\xc4\x99 ko\xc5\x84czy, celebrans (kap\xc5\x82an lub diakon) b\xc5\x82ogos\xc5\x82awi wiernych i po zako\xc5\x84czeniu adoracji wykonuje te same czynno\xc5\x9bci chowaj\xc4\x85c Naj\xc5\x9bwi\xc4\x99tszy Sakrament do tabernakulum.'