b'\n_START_ARTICLE_\nN\xc3\xaemes\n_START_SECTION_\nTransport\n_START_PARAGRAPH_\nJest wa\xc5\xbcnym w\xc4\x99z\xc5\x82em kolejowym (TGV do Pary\xc5\xbca i Lyonu) i drogowym (autostrady do Lyonu, Marsylii, Montpelier, Nicei i Tuluzy). W pobli\xc5\xbcu miasta znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 4 mi\xc4\x99dzynarodowe porty lotnicze: N\xc3\xaemes (15 lot\xc3\xb3w tygodniowo) oraz porty w Marsylii, Montpelier i Awinionie. _NEWLINE_Miasto i przedmie\xc5\x9bcia posiadaj\xc4\x85 dobrze rozwini\xc4\x99t\xc4\x85 sie\xc4\x87 komunikacji autobusowej (linie miejskie, podmiejskie i mi\xc4\x99dzy przedmie\xc5\x9bciami \xe2\x80\x93 \xc5\x82\xc4\x85cznie ok. 40 linii).\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nN\xc3\xaemes ok. VI wieku p.n.e. by\xc5\x82o grodem celtyckiego plemienia Volcae Arecomici. W roku 120 p.n.e. miasto odda\xc5\x82o si\xc4\x99 pod panowanie Rzymu bez stawiania oporu._NEWLINE_Oktawian August nada\xc5\x82 miastu status kolonii. Pe\xc5\x82en rozkwit N\xc3\xaemes prze\xc5\xbcywa\xc5\x82o w II wieku n.e. Kolejne najazdy, a ostatecznie zaj\xc4\x99cie miasta w V wieku przez Wizygot\xc3\xb3w zako\xc5\x84czy\xc5\x82o okres prosperity._NEWLINE_W okresie \xc5\x9bredniowiecza mieszka\xc5\x84cy miasta przystosowali amfiteatr do potrzeb refugialnych, kt\xc3\xb3ry sta\xc5\x82 si\xc4\x99 fortec\xc4\x85. Rzymskie budowle by\xc5\x82y rozbierane, a uzyskany w ten spos\xc3\xb3b kamie\xc5\x84 u\xc5\xbcywany jako dodatkowy budulec. W 725 roku miasto zosta\xc5\x82o podbite przez Arab\xc3\xb3w, a w 737 roku wyzwolone przez Karola M\xc5\x82ota. Od X wieku znajdowa\xc5\x82o si\xc4\x99 pod panowaniem lokalnych hrabi\xc3\xb3w, a od 1185 hrabi\xc3\xb3w Tuluzy. Na pocz\xc4\x85tku XIII wieku N\xc3\xaemes bra\xc5\x82o udzia\xc5\x82 w krucjacie przeciwko albigensom. W 1226 zosta\xc5\x82o zaj\xc4\x99te przez Ludwika VIII, natomiast w 1258 przy\xc5\x82\xc4\x85czone do Korony francuskiej; podczas wojny stuletniej przechodzi\xc5\x82o kilkakrotnie z r\xc4\x85k do r\xc4\x85k. W owym czasie by\xc5\x82o o\xc5\x9brodkiem przemys\xc5\x82u sukienniczego, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej jedwabnego. _NEWLINE_W czasie wojen religijnych w XVI wieku N\xc3\xaemes zosta\xc5\x82o opanowane przez hugenot\xc3\xb3w, by\xc5\x82o ich wa\xc5\xbcnym o\xc5\x9brodkiem; po odwo\xc5\x82aniu edyktu nantejskiego w 1685 roku wielu protestant\xc3\xb3w opu\xc5\x9bci\xc5\x82o miasto; cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ych przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 do kamizard\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nLe Temple de Diane\n_START_PARAGRAPH_\nTzw. \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia Diany, w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie by\xc5\x82a po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona Oktawianowi Augustowi i jego rodzinie. Budowla przylega do innego budynku, kt\xc3\xb3ry prawdopodobnie pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 biblioteki.\n_START_SECTION_\nTour Magne\n_START_PARAGRAPH_\nRzymska wie\xc5\xbca obserwacyjna. Pierwotnie wchodzi\xc5\x82a w sk\xc5\x82ad umocnie\xc5\x84, g\xc3\xb3ruj\xc4\x85c nad miastem by\xc5\x82a jego najwy\xc5\xbcsz\xc4\x85 budowl\xc4\x85. Zbudowana na planie o\xc5\x9bmiok\xc4\x85ta, posiada\xc5\x82a trzy pi\xc4\x99tra. Dzi\xc5\x9b wie\xc5\xbca ma 32 m wysoko\xc5\x9bci (jej najwy\xc5\xbcsza kondygnacja uleg\xc5\x82a zniszczeniu). Na wie\xc5\xbcy znajduje si\xc4\x99 punk widokowy - opr\xc3\xb3cz panoramy miasta, widoczne s\xc4\x85 Mont Ventoux oraz pasmo g\xc3\xb3r Alpilles.\n_START_SECTION_\nBramy miejskie\n_START_PARAGRAPH_\nPorte Auguste (\xc5\x82ac. Porta Augusta) - najwa\xc5\xbcniejsza brama rzymskiego N\xc3\xaemes, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przechodzi\xc5\x82a Via Domitia przecinaj\xc4\x85ca miasto i prowadz\xc4\x85ca z Baucaire do Hiszpanii. Do dzi\xc5\x9b zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 dwie wi\xc4\x99ksze arkady (dla woz\xc3\xb3w) oraz dwie mniejsze (dla pieszych). Pierwotnie brama posiada\xc5\x82a dwie wie\xc5\xbce warowne. Brama znajduje si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny wsch\xc3\xb3d od centrum miasta._NEWLINE_Porte de France (\xc5\x82ac. Porta Hispania) - jednoarkadowa brama w po\xc5\x82udniowo-wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta. Pierwotnie posiada\xc5\x82a dwie p\xc3\xb3\xc5\x82koliste wie\xc5\xbce warowne.\n_START_SECTION_\nCastellum divisorium\n_START_PARAGRAPH_\nPozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci ko\xc5\x84cowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci akweduktu. Cylindryczna kamienna konstrukcja mia\xc5\x82a na celu rozdzielanie wody na obszar miasta, przy pomocy systemu rur. Jest to jedna z dw\xc3\xb3ch najlepiej zachowanych tego typu konstrukcji w Europie (druga znajduje si\xc4\x99 w Pompejach).\n_START_SECTION_\nKatedra\n_START_PARAGRAPH_\nKatedra Notre Dame et Saint Castor wzniesiona zosta\xc5\x82a w 1096 roku. By\xc5\x82a wielokrotnie przebudowywana na przestrzeni wiek\xc3\xb3w, lecz do dzi\xc5\x9b posiada przyk\xc5\x82ady roma\xc5\x84skich zdobie\xc5\x84 typowych dla po\xc5\x82udniowej Francji.'