b'\n_START_ARTICLE_\nPotez XV\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1923 roku francuski konstruktor in\xc5\xbc. Henri Potez we w\xc5\x82asnej wytw\xc3\xb3rni skonstruowa\xc5\x82 i zbudowa\xc5\x82 prototyp samolotu liniowego - rozpoznawczo-bombowego, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 oznaczony jako Potez XV. Koncepcja samolotu opiera\xc5\x82a si\xc4\x99 na francuskiej szkole konstrukcyjnej samolotu liniowego (taka nazwa by\xc5\x82a stosowana w Lotnictwie Polskim). By\xc5\x82 to z za\xc5\x82o\xc5\xbcenia samolot rozpoznawczy, z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 bombardowania wykrytych cel\xc3\xb3w taktycznych i bliskich interwencji bombardierskich na polu walki._NEWLINE_Samolot zosta\xc5\x82 skonstruowany w uk\xc5\x82adzie dwup\xc5\x82ata z dwud\xc5\xbawigarowymi drewnianymi skrzyd\xc5\x82ami. P\xc5\x82aty pokryte by\xc5\x82y do pierwszego d\xc5\xbawigara sklejk\xc4\x85, a pozosta\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc5\x82\xc3\xb3tnem. Mia\xc5\x82y obrys prostok\xc4\x85tny i by\xc5\x82y usztywnione oprofilowanymi st\xc3\xb3jkami wykonanymi z rur duralowych oraz \xc5\x9bci\xc4\x99gnami ta\xc5\x9bmowymi. Lotki na g\xc3\xb3rnym p\xc5\x82acie wychodzi\xc5\x82y nieco poza jego obrys. Kad\xc5\x82ub samolotu mia\xc5\x82 konstrukcj\xc4\x99 kratownicow\xc4\x85, drewnian\xc4\x85 i by\xc5\x82 cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo oprofilowany. W przedniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba umieszczony by\xc5\x82 silnik i ta cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pokryta by\xc5\x82a blach\xc4\x85, \xc5\x9brodkowa cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 za silnikiem a\xc5\xbc do ko\xc5\x84ca drugiej kabiny pokryta by\xc5\x82a sklejk\xc4\x85, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 tylna kad\xc5\x82uba pokryta by\xc5\x82a p\xc5\x82\xc3\xb3tnem. W \xc5\x9brodkowej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba usytuowano dwie odkryte kabiny \xe2\x80\x93 jedna za drug\xc4\x85 \xe2\x80\x93 pierwsza pilota, druga obserwatora (b\xc4\x99d\xc4\x85cego te\xc5\xbc strzelcem pok\xc5\x82adowym). Do tylnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kad\xc5\x82uba zamocowano usterzenie klasyczne drewniane, podparte zastrza\xc5\x82ami i kryte p\xc5\x82\xc3\xb3tnem. Z przodu przed silnikiem umieszczono dwie ch\xc5\x82odnice Lamblina. Za silnikiem w kad\xc5\x82ubie zamontowano dwa zbiorniki paliwa pokryte warstw\xc4\x85 gumy samouszczelniaj\xc4\x85cej w nich otwory po ewentualnych przestrzelinach._NEWLINE_Po przeprowadzeniu wymaganych pr\xc3\xb3b w locie, kt\xc3\xb3re potwierdzi\xc5\x82y jego dobrych w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci pilota\xc5\xbcowe, w po\xc5\x82owie 1923 roku rozpocz\xc4\x99to produkcj\xc4\x99 seryjn\xc4\x85 samolot\xc3\xb3w w dw\xc3\xb3ch niewiele r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cych si\xc4\x99 wersjach: rozpoznawczej oznaczonej jako Potez XVA2 i bombowej \xe2\x80\x93 Potez XVB2. W 1924 roku opracowano i zbudowano tak\xc5\xbce prototyp wodnosamolotu oznaczonego jako Potez XV HO2 \xe2\x80\x93 lecz nie by\xc5\x82 on produkowany._NEWLINE_Samoloty Potez XV produkowano we Francji do 1931 roku, \xc5\x82\xc4\x85cznie zbudowano ich 545 sztuk w obu wersjach. Ponadto w latach 1924 \xe2\x80\x93 1926 produkowane by\xc5\x82y na podstawie licencji w Polsce, gdzie zbudowano ich 135 sztuk._NEWLINE_W Polsce 8 kwietnia 1924 roku G\xc5\x82\xc3\xb3wny Zarz\xc4\x85d Zaopatrzenia Armii polskiego Ministerstwa Spraw Wojskowych podpisa\xc5\x82 umow\xc4\x99 z Podlask\xc4\x85 Wytw\xc3\xb3rni\xc4\x85 Samolot\xc3\xb3w (PWS) w Bia\xc5\x82ej Podlaskiej na produkcj\xc4\x99 50 samolot\xc3\xb3w Potez XVA2, a 24 kwietnia 1924 roku z firm\xc4\x85 Zak\xc5\x82ady Mechaniczne Plage i La\xc5\x9bkiewicz w Lublinie na produkcj\xc4\x99 100 samolot\xc3\xb3w tego typu. Pierwszy samolot licencyjny zosta\xc5\x82 zbudowany w 1925 roku w Bia\xc5\x82ej Podlaskiej. \xc5\x81\xc4\x85cznie w obu wytw\xc3\xb3rniach wyprodukowano 135 samolot\xc3\xb3w._NEWLINE_Polsk\xc4\x85 wersj\xc4\x85 maszyny wywodz\xc4\x85cej si\xc4\x99 z Poteza XV by\xc5\x82 Potez XXVII. Posiada\xc5\x82 on p\xc5\x82atowiec z Poteza XXV z kad\xc5\x82ubem i silnikiem Poteza XV. Wersja ta by\xc5\x82a produkowana wy\xc5\x82\xc4\x85cznie w Polsce.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie w lotnictwie\n_START_PARAGRAPH_\nSamoloty Potez XV od 1923 roku by\xc5\x82y wprowadzane do lotnictwa francuskiego. Samoloty te zosta\xc5\x82y zakupione przez lotnictwo m.in. Rumunii (120 sztuk), Hiszpanii (100 sztuk), Bu\xc5\x82garii (w wersji eksportowej pod oznaczeniem Potez XVII) i Danii, oraz kilka pa\xc5\x84stw w Ameryce i Azji.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie w lotnictwie polskim\n_START_PARAGRAPH_\nSamoloty Potez XV zosta\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zakupione przez Polsk\xc4\x99. W 1923 roku podpisano umow\xc4\x99 z firm\xc4\x85 Potez na dostaw\xc4\x99 samolot\xc3\xb3w do Polski oraz zakupiono licencj\xc4\x99 na produkcj\xc4\x99 wersji rozpoznawczej. Pierwsze samoloty zosta\xc5\x82y sprowadzone drog\xc4\x85 lotnicz\xc4\x85 w 1924 roku. \xc5\x81\xc4\x85cznie we Francji zakupiono 110 samolot\xc3\xb3w Potez XVA2 i B2. Ponadto do lotnictwa dostarczono 135 samolot\xc3\xb3w Potez XVA2 wyprodukowanych na licencji w Polsce (100 z zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w Plage i La\xc5\x9bkiewicz, 35 z zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w PWS)._NEWLINE_Pierwsze samoloty otrzyma\xc5\x82y eskadry z 2 pu\xc5\x82ku lotniczego w Krakowie jesieni\xc4\x85 1924 roku, a w nast\xc4\x99pnym roku otrzyma\xc5\x82y je eskadry pozosta\xc5\x82ych pu\xc5\x82k\xc3\xb3w lotniczych. W sumie w lotnictwie polskim znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 245 samolot\xc3\xb3w Potez XV obu wersji._NEWLINE_Samoloty tego typu znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 w wyposa\xc5\xbceniu polskiego lotnictwa wojskowego w eskadrach bojowych do 1927 roku, a nast\xc4\x99pnie zosta\xc5\x82y wycofane do szk\xc3\xb3\xc5\x82 lotniczych i rezerwy. W szko\xc5\x82ach lotniczych by\xc5\x82y u\xc5\xbcywane do po\xc5\x82owy lat trzydziestych XX wieku. Jeden z tych samolot\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 po wycofaniu z lotnictwa wojskowego przebudowany na pierwszy w Polsce samolot rolniczy._NEWLINE_Potez XV by\xc5\x82 nast\xc4\x99pc\xc4\x85 Ansaldo A.300. Mia\xc5\x82 dobre w\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci pilota\xc5\xbcowe i w przeciwie\xc5\x84stwie do Ansaldo mia\xc5\x82 dobr\xc4\x85 wytrzyma\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 konstrukcji - by\xc5\x82 maszyn\xc4\x85 bezpieczniejsz\xc4\x85 dla za\xc5\x82ogi._NEWLINE_Rozwini\xc4\x99ciem koncepcji samolotu \xe2\x80\x9eliniowego\xe2\x80\x9d (taka nazwa by\xc5\x82a stosowana w Lotnictwie Polskim) by\xc5\x82 model po\xc5\x9bredni Potez XXVII, Potez XXV jak i samoloty liniowe (rozpoznawcze, z mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci\xc4\x85 bombardowania wykrytych cel\xc3\xb3w taktycznych) polskiej konstrukcji \xe2\x80\x93 PZL.23 Kara\xc5\x9b i PZL.46 Sum.\n_START_SECTION_\nOpis konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot Potez XVA2 by\xc5\x82 dwumiejscowym samolotem, dwup\xc5\x82atem o konstrukcji drewnianej. Samolot mia\xc5\x82 podwozie klasyczne \xe2\x80\x93 sta\xc5\x82e, niehamowane. Nap\xc4\x99d stanowi\xc5\x82 silnik rz\xc4\x99dowy typu Lorraine-Dietrich 12DB, z dwup\xc5\x82atowym, drewnianym \xc5\x9bmig\xc5\x82em.'