b'\n_START_ARTICLE_\nInterferony\n_START_SECTION_\nDzia\xc5\x82anie\n_START_PARAGRAPH_\nWszystkie interferony maj\xc4\x85 podobne dzia\xc5\x82anie: s\xc4\x85 \xc5\x9brodkami antywirusowymi oraz mog\xc4\x85 zwalcza\xc4\x87 zmiany nowotworowe._NEWLINE_Kiedy umiera kom\xc3\xb3rka zainfekowana wirusem litycznym, uwalniane zostaj\xc4\x85 nowe kopie wirusa, kt\xc3\xb3re atakuj\xc4\x85 zdrowe kom\xc3\xb3rki znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w pobli\xc5\xbcu. Czasem jednak zara\xc5\xbcona kom\xc3\xb3rka ostrzega s\xc4\x85siednie o obecno\xc5\x9bci wirusa poprzez wydzielenie interferonu. S\xc4\x85siaduj\xc4\x85ce kom\xc3\xb3rki w odpowiedzi na obecno\xc5\x9b\xc4\x87 interferonu produkuj\xc4\x85 du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci enzymu \xe2\x80\x93 kinazy bia\xc5\x82kowej R (PKR). Enzym ten fosforyluje bia\xc5\x82ko eIF-2. Skutkuje to ograniczeniem syntezy bia\xc5\x82ek wewn\xc4\x85trz kom\xc3\xb3rki. Ponadto PKR aktywuje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inny enzym RNAz\xc4\x99 L, kt\xc3\xb3ry niszczy RNA wewn\xc4\x85trz kom\xc3\xb3rki, aby zapobiec ewentualnej syntezie bia\xc5\x82ek przez wirusa. W praktyce wstrzymana synteza bia\xc5\x82ek wyniszcza zar\xc3\xb3wno wirusa, jak i zainfekowane kom\xc3\xb3rki. Dodatkowo interferony zapocz\xc4\x85tkowuj\xc4\x85 produkcj\xc4\x99 setek innych bia\xc5\x82ek odgrywaj\xc4\x85cych wa\xc5\xbcn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w walce organizmu z wirusem, zwanych og\xc3\xb3lnie ISG (z ang. interferon-stimulated genes)._NEWLINE_Enzymy te hamuj\xc4\x85 rozprzestrzenianie si\xc4\x99 wirus\xc3\xb3w poprzez zwi\xc4\x99kszenie aktywno\xc5\x9bci bia\xc5\x82ka p53, kt\xc3\xb3re zabija zainfekowane kom\xc3\xb3rki zapocz\xc4\x85tkowuj\xc4\x85c mechanizm apoptozy, poprzez zwi\xc4\x99kszenie aktywno\xc5\x9bci proteasomu oraz za pomoc\xc4\x85 MHC. Podwy\xc5\xbcszony poziom MHC I zwi\xc4\x99ksza wykrywalno\xc5\x9b\xc4\x87 wirusowych bia\xc5\x82ek przez cytotoksyczne limfocyty T oraz kom\xc3\xb3rki NK, a proteasomy przyspieszaj\xc4\x85 t\xc4\x99 reakcj\xc4\x99. Natomiast podwy\xc5\xbcszony poziom MHC II wp\xc5\x82ywa na wykrywanie wirusowych bia\xc5\x82ek przez limfocyty Th, kt\xc3\xb3re z kolei uwalniaj\xc4\x85 cytokiny (np. interleukiny lub dodatkowe ilo\xc5\x9bci interferonu), co pobudza do dzia\xc5\x82ania inne kom\xc3\xb3rki odporno\xc5\x9bciowe._NEWLINE_Bia\xc5\x82ko p53 dzia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ochronnie przed niekt\xc3\xb3rymi nowotworami._NEWLINE_Interferony takie jak IFN-\xce\xb3 pobudzaj\xc4\x85 bezpo\xc5\x9brednio kom\xc3\xb3rki uk\xc5\x82adu immunologicznego, jak makrofagi oraz kom\xc3\xb3rki NK._NEWLINE_Interferony mog\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc spowodowa\xc4\x87 reakcj\xc4\x99 zapaln\xc4\x85 j\xc4\x99zyka, co skutkuje zaburzeniami smaku, a nawet ca\xc5\x82kowit\xc4\x85 \xc5\x9bmierci\xc4\x85 kubk\xc3\xb3w smakowych.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1957 r. dw\xc3\xb3ch naukowc\xc3\xb3w Brytyjczyk Alick Isaacs i Szwajcar Jean Lindenmann_NEWLINE_prowadz\xc4\x85c badania nad zjawiskiem interferencji wirusowej w National Institute_NEWLINE_for Medical Research w Londynie, odkryli substancj\xc4\x99 wytwarzan\xc4\x85 przez kom\xc3\xb3rki \xc5\x82o\xc5\xbcyska kurzych embrion\xc3\xb3w po ekspozycji na unieczynniony wirus grypy_NEWLINE_._NEWLINE_Ta substancja przeciwdzia\xc5\x82a\xc5\x82a rozwojowi i rozprzestrzenianiu si\xc4\x99 infekcji_NEWLINE_wirusowej w organizmie przy ponownym kontakcie z wirusem. Badacze nadali temu_NEWLINE_przeciwwirusowemu czynnikowi nazw\xc4\x99 interferon od angielskiego czasownika interfere, co znaczy przeciwdzia\xc5\x82a\xc4\x87.'