b'\n_START_ARTICLE_\nStanis\xc5\x82aw Stuch\xc5\x82y\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nAbsolwent Uniwersytetu Lwowskiego, asystent prof. Ludwika Rydygiera. Cz\xc5\x82onek Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego \xe2\x80\x9eSok\xc3\xb3\xc5\x82\xe2\x80\x9d i Polskiej Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowej Organizacji Wojskowej, nast\xc4\x99pnie \xc5\xbco\xc5\x82nierz armii austriackiej, a od 1918 \xc5\xbco\xc5\x82nierz Wojska Polskiego. Uczestnik obrony Lwowa, razem z przysz\xc5\x82\xc4\x85 \xc5\xbcon\xc4\x85, Helen\xc4\x85. Helena Stuch\xc5\x82owa z domu Miszel (Mischel) mia\xc5\x82a tytu\xc5\x82 doktora wszechnauk medycznych (taki tytu\xc5\x82 otrzymywali w\xc3\xb3wczas absolwenci medycyny). By\xc5\x82a \xc5\xbbyd\xc3\xb3wk\xc4\x85 \xe2\x80\x93 polsk\xc4\x85 patriotk\xc4\x85. Tak jak m\xc4\x85\xc5\xbc, uko\xc5\x84czy\xc5\x82a Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie. Specjalizowa\xc5\x82a si\xc4\x99 w okulistyce._NEWLINE_Od 1919 pracowa\xc5\x82 kolejno w szpitalu w Przemy\xc5\x9blu, Stryju, we Lwowie i w \xc5\xbb\xc3\xb3\xc5\x82kwi, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na stanowiskach ordynatorskich i kierowniczych. Z wojska odszed\xc5\x82 w 1921 w stopniu majora. Zweryfikowany ze starsze\xc5\x84stwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficer\xc3\xb3w rezerwy sanitarnych. W 1928 osiad\xc5\x82 w Nowym S\xc4\x85czu. Do 1944 by\xc5\x82 dyrektorem tamtejszego Szpitala Powszechnego. Oboje z \xc5\xbcon\xc4\x85 byli zas\xc5\x82u\xc5\xbceni dla plac\xc3\xb3wki: on jako chirurg i ginekolog-po\xc5\x82o\xc5\xbcnik, ona jako okulistka. Zmar\xc5\x82y w grudniu 2010 prof. Jan S\xc5\x82owikowski, wyk\xc5\x82adowca wroc\xc5\x82awskiej Akademii Medycznej wspomina\xc5\x82, \xc5\xbce szpital cieszy\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d pacjent\xc3\xb3w bardzo dobr\xc4\x85 opini\xc4\x85. Zdaniem profesora S\xc5\x82owikowskiego dyrektor mia\xc5\x82 nienagann\xc4\x85 opini\xc4\x99 jako sumienny cz\xc5\x82owiek, dba\xc5\x82y o chorych, wspaniale og\xc3\xb3lnie wykszta\xc5\x82cony lekarz, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci wybitnie utalentowany chirurg o ogromnym do\xc5\x9bwiadczeniu._NEWLINE_Wykonywa\xc5\x82 niemal wszystkie operacje chirurgiczne (poza resekcj\xc4\x85 \xc5\xbco\xc5\x82\xc4\x85dka i torakochirurgi\xc4\x85). Prowadzi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oddzia\xc5\x82 ginekologiczno-po\xc5\x82o\xc5\xbcniczy. Tak samo byli kszta\xc5\x82ceni przez dyrektora pozostali lekarze wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownicy, kt\xc3\xb3rzy asystowali dyrektorowi do zabieg\xc3\xb3w chirurgicznych. Jako piel\xc4\x99gniarki pracowa\xc5\x82y tutaj wy\xc5\x82\xc4\x85cznie siostry mi\xc5\x82osierdzia, czyli szarytki, na czele z s. Jadwig\xc4\x85 \xe2\x80\x93 J\xc3\xb3zef\xc4\x85 Borowsk\xc4\x85. Szpital w latach trzydziestych zosta\xc5\x82 rozbudowany i mia\xc5\x82 cztery oddzia\xc5\x82y: chirurgiczny, wewn\xc4\x99trzny, po\xc5\x82o\xc5\xbcniczy i zaka\xc5\xbany. Przed wybuchem II wojny \xc5\x9bwiatowej liczy\xc5\x82 180 \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcek, przy \xc5\x9brednim rocznym ob\xc5\x82o\xc5\xbceniu 133 \xc5\x82\xc3\xb3\xc5\xbcek. Odgrywa\xc5\x82 znacz\xc4\x85c\xc4\x85 rol\xc4\x99 w rozwoju s\xc4\x85deckiego lecznictwa. Dyrektor Stuch\xc5\x82y by\xc5\x82 ponadto autorem prac naukowych, publikowanych w prasie medycznej.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nW 1939 wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w obronie Polski. Dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 do niewoli sowieckiej, z kt\xc3\xb3rej uciek\xc5\x82. Wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Nowego S\xc4\x85cza zaj\xc4\x99tego ju\xc5\xbc przez Niemc\xc3\xb3w. Zachowa\xc5\x82 posad\xc4\x99 dyrektora, prawdopodobnie ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce biegle zna\xc5\x82 j\xc4\x99zyk niemiecki. Od pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82 zaanga\xc5\xbcowany w s\xc4\x85deck\xc4\x85 konspiracj\xc4\x99. Zar\xc3\xb3wno on, jak jego \xc5\xbcona udzielali pomocy medycznej polskim partyzantom, jednorazowej, jak i formie hospitalizacji. W cz\xc4\x99\xc5\x9bci szpitala zamieszkanej przez szarytki by\xc5\x82a druga, tajna sala operacyjna. Tam operowa\xc5\x82 nocami cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w polskiego podziemia, postrzelonych przez Niemc\xc3\xb3w. W lipcu 1940 roku do szpitala tego zosta\xc5\x82 przywieziony przez Niemc\xc3\xb3w tajny kurier Jan Karski, schwytany przez Gestapo na s\xc5\x82owackiej granicy. Ranny po nieudanej pr\xc3\xb3bie samob\xc3\xb3jczej, dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 pod opiek\xc4\x99 lekarza i zakonspirowanego cz\xc5\x82onka podziemia, dra Jana S\xc5\x82owikowskiego. By\xc5\x82 ca\xc5\x82y czas pilnowany przez Niemc\xc3\xb3w, mimo to zosta\xc5\x82 uwolniony ze \xe2\x80\x9eszpitalnego aresztu\xe2\x80\x9d przez grup\xc4\x99 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Zwi\xc4\x85zku Walki Zbrojnej. Jan S\xc5\x82owikowski wspomina\xc5\x82, \xc5\xbce 9 miesi\xc4\x99cy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej doktor Stuch\xc5\x82y ostrzeg\xc5\x82 go przed gro\xc5\xbc\xc4\x85cym aresztowaniem przez Gestapo i poleci\xc5\x82 ukry\xc4\x87 si\xc4\x99. Uratowa\xc5\x82 mu w ten spos\xc3\xb3b \xc5\xbcycie. 21 sierpnia 1941 w Biegonicach, w odwecie za uwolnienie Karskiego Niemcy rozstrzelali z karabinu maszynowego 32 zak\xc5\x82adnik\xc3\xb3w, w tym Teodora, brata profesora Jana S\xc5\x82owikowskiego. Wielu uczestnik\xc3\xb3w akcji w szpitalu zgin\xc4\x99\xc5\x82o zam\xc4\x99czonych w wi\xc4\x99zieniach i obozach koncentracyjnych._NEWLINE_W latach 1943-1944 w jego prywatnym domu przy ul. Jagiello\xc5\x84skiej 34 istnia\xc5\x82 zak\xc5\x82ad zegarmistrzowski, nale\xc5\xbc\xc4\x85cy do Antoniego Barbackiego. Dzia\xc5\x82a\xc5\x82a w nim skrzynka kontaktowa Armii Krajowej. Przekazy ustne s\xc4\x85deczan \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85 o tym, \xc5\xbce dr Stuch\xc5\x82y wstawia\xc5\x82 si\xc4\x99 za represjonowanymi mieszka\xc5\x84cami Nowego S\xc4\x85cza u Heinricha Hamanna, lokalnego dow\xc3\xb3dcy Gestapo. W opinii \xc5\x9bwiadk\xc3\xb3w Hamann mia\xc5\x82 si\xc4\x99 bardzo liczy\xc4\x87 z dyrektorem Stuch\xc5\x82ym jako wybitnym chirurgiem, z kt\xc3\xb3rego wiedzy i do\xc5\x9bwiadczenia korzysta\xc5\x82 on, jak i inni Niemcy. W tym czasie - od 1941 roku \xc5\xbcona doktora Stuchlego, Helena, przebywa\xc5\x82a w ukryciu z racji semickiego pochodzenia. Najpierw prawdopodobnie ukrywa\xc5\x82a si\xc4\x99 u si\xc3\xb3str niepokalanek z Bia\xc5\x82ego Klasztoru, potem u siostry swojego m\xc4\x99\xc5\xbca, w Warszawie. W jej ratowaniu brali udzia\xc5\x82 s\xc4\x85deccy jezuici z o. Antonim Ku\xc5\x9bmierzem na czele, siostry mi\xc5\x82osierdzia oraz w\xc5\x82a\xc5\x9bnie niepokalanki. Prze\xc5\xbcy\xc5\x82a wojn\xc4\x99, wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do domu wiosn\xc4\x85 1945._NEWLINE_By\xc5\x82 bratem Zbigniewa Stuchlego, profesora Akademii Medycznej we Wroc\xc5\x82awiu. _NEWLINE_Zmar\xc5\x82 16 wrze\xc5\x9bnia 1944 roku, w wyniku komplikacji zwi\xc4\x85zanych z chorob\xc4\x85 wrzodow\xc4\x85 \xc5\xbco\xc5\x82\xc4\x85dka. Zostawi\xc5\x82 dw\xc3\xb3ch syn\xc3\xb3w. Jest pochowany, wraz z \xc5\xbcon\xc4\x85, na cmentarzu komunalnym w Nowym S\xc4\x85czu. Na grobie tym znajduje si\xc4\x99 tablica pami\xc4\x85tkowa jego starszego syna, Stanis\xc5\x82awa Szcz\xc4\x99snego, zmar\xc5\x82ego i pochowanego w 2003 roku w Kanadzie.'