b'\n_START_ARTICLE_\nPapuga maurytyjska\n_START_SECTION_\nTaksonomia\n_START_PARAGRAPH_\nNajstarsze znane opisy papug maurytyjskich wysz\xc5\x82y spod pi\xc3\xb3ra niderlandzkich podr\xc3\xb3\xc5\xbcnik\xc3\xb3w uczestnicz\xc4\x85cych w 1598 w wyprawie do Indonezji pod dow\xc3\xb3dztwem Jacoba von Necka. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w raporcie opublikowanym w 1601, kt\xc3\xb3ry zawiera\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pierwsz\xc4\x85 ilustracj\xc4\x99 z wizerunkiem tej papugi, razem z pierwszym wizerunkiem dodo. \xc5\xbbeglarze, kt\xc3\xb3rzy odwiedzali Mauritius, klasyfikowali papugi maurytyjskie poza grup\xc4\x85 papug i nazywali je Indische ravens, t\xc5\x82umaczone zar\xc3\xb3wno jako \xe2\x80\x9eindyjskie kruki\xe2\x80\x9d, jak i \xe2\x80\x9eindyjskie wrony\xe2\x80\x9d. Przy tym nie podawali u\xc5\xbcytecznych informacji, co utrudnia\xc5\x82o badanie zawarto\xc5\x9bci ich dziennik\xc3\xb3w._NEWLINE_Angielski przyrodnik Hugh Edwin Strickland w 1848 przypisa\xc5\x82 indyjskiego kruka do rodzaju dzioboro\xc5\xbcc\xc3\xb3w Buceros, uznaj\xc4\x85c wyrostek na czole widoczny na rysunku z 1601 za r\xc3\xb3g. Holendrzy i Francuzi w XVII wieku okre\xc5\x9blali r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc po\xc5\x82udniowoameryka\xc5\x84skie ary jako \xe2\x80\x9eindyjskie kruki/wrony\xe2\x80\x9c, natomiast w Indiach Wschodnich osoby pos\xc5\x82uguj\xc4\x85ce si\xc4\x99 j\xc4\x99zykami: niderlandzkim, francuskim i angielskim nazywa\xc5\x82y tak dzioboro\xc5\xbcce. Thomas Herbert w 1634 odni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do papug maurytyjskich jako do \xe2\x80\x9ecacatoes\xe2\x80\x9d (kakadu), pisz\xc4\x85c o nich jako o ptakach podobnych do papag [oryg. b\xc5\x82. \xe2\x80\x9eParrats\xe2\x80\x9d], dzikich i nieustraszonych, jednak\xc5\xbce przyrodnicy nie wiedzieli, \xc5\xbce chodzi\xc5\x82o mu o te same ptaki. Nawet po odnalezieniu szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w subfosylnych francuski zoolog Emile Oustalet twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce \xe2\x80\x9eindyjskie kruki/wrony\xe2\x80\x9d to dzioboro\xc5\xbcce, kt\xc3\xb3rych szcz\xc4\x85tki czekaj\xc4\x85 na odkrycie. Maurytyjski ornitolog przychyla\xc5\x82 si\xc4\x99 do tej koncepcji jeszcze w 1993. Na Mauritiusie nigdy nie odnaleziono szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w dzioboro\xc5\xbcc\xc3\xb3w i \xe2\x80\x93 z wyj\xc4\x85tkiem wymar\xc5\x82ego gatunku z Nowej Kaledonii \xe2\x80\x93 nie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na oceanicznych wyspach._NEWLINE_Pierwszym fizycznym \xc5\x9bladem istnienia papug maurytyjskich by\xc5\x82a subfosylna \xc5\xbcuchwa zebrana wraz z pierwszymi ko\xc5\x9b\xc4\x87mi dodo na bagnie Mare aux Songes. Angielski biolog  Richard Owen opisa\xc5\x82 t\xc4\x99 \xc5\xbcuchw\xc4\x99 w 1866 i okre\xc5\x9bli\xc5\x82, \xc5\xbce nale\xc5\xbca\xc5\x82a do du\xc5\xbcej papugi, dla kt\xc3\xb3rej uku\xc5\x82 nazw\xc4\x99 Psittacus mauritianus i nazw\xc4\x99 zwyczajow\xc4\x85 \xe2\x80\x9ebroad-billed parrot\xe2\x80\x9d. Ten holotyp zagin\xc4\x85\xc5\x82. Kr\xc3\xb3tko po odkryciu dziennika pok\xc5\x82adowego okr\xc4\x99tu "Gelderland" Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej w 1868 niemiecki ornitolog Hermann Schlegel zbada\xc5\x82 zawarty w nim niepodpisany szkic. Zdawszy sobie spraw\xc4\x99, \xc5\xbce rysunek \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3rego autorstwo przypisuje si\xc4\x99 Jorisowi Joostenszowi Laerle \xe2\x80\x93 przedstawia papug\xc4\x99 opisan\xc4\x85 przez Owena, Schlegel po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 wizerunek ptaka z opisami ze starego dziennika. Jako \xc5\xbce ko\xc5\x9bci i czub tych papug odstawa\xc5\x82y znacz\xc4\x85co od znanych papug Psittacus, w 1875 angielski zoolog Alfred Newton utworzy\xc5\x82 dla papugi maurytyjskiej nowy, monotypowy rodzaj \xe2\x80\x93 Lophopsittacus. Lophos z greckiego oznacza \xe2\x80\x9eczub\xe2\x80\x9d, u tej papugi obecny na czole, a psittakos \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9epapug\xc4\x99\xe2\x80\x9c._NEWLINE_W 1973 angielski ornitolog Daniel T. Holyoak, opieraj\xc4\x85c si\xc4\x99 o szcz\xc4\x85tki pozyskane przez Louisa Etienne Thirioux na pocz\xc4\x85tku XX wieku, umie\xc5\x9bci\xc5\x82 w rodzaju Lophopsttscus niewielk\xc4\x85 papug\xc4\x99 znan\xc4\x85 ze szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w subfosylnych, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 nazwa\xc5\x82 Lophopsittacus bensoni. W 2007 w oparciu o por\xc3\xb3wnanie szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w subfosylnych i po\xc5\x82\xc4\x85czenie uzyskanych informacji z XVII- i XVIII-wiecznymi opisami ma\xc5\x82ych szarych papug Julian Pender Hume przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 ten takson do rodzaju Psittacula i nazwa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eThirioux\'s grey parrot\xe2\x80\x9d (aleksandretta szara, P. bensoni). W 1967 James Greenway spekulowa\xc5\x82, czy opisy szarych maurytyjskich papug mog\xc4\x85 odnosi\xc4\x87 si\xc4\x99 do papug maurytyjskich.\n_START_SECTION_\nEwolucja\n_START_PARAGRAPH_\nPokrewie\xc5\x84stwo papugi maurytyjskiej z innymi taksonami jest nieznane. Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 du\xc5\xbcy dzi\xc3\xb3b i inne cechy osteologiczne, Edward Newton i Hans Gadow w 1893 uznali t\xc4\x99 papug\xc4\x99 za blisko spokrewnion\xc4\x85 z papug\xc4\x85 rodriguesk\xc4\x85 (Necropsittacus rodricanus). Nie byli w stanie ustali\xc4\x87, czy papugi przynale\xc5\xbca\xc5\x82y do tego samego rodzaju, jako \xc5\xbce czub wyst\xc4\x99powa\xc5\x82 z pewno\xc5\x9bci\xc4\x85 tylko u papug maurytyjskich. W 1987 brytyjski ornitolog Graham S. Cowles okre\xc5\x9bli\xc5\x82 ich czaszki jako zbyt odmienne, by zachodzi\xc5\x82o bliskie pokrewie\xc5\x84stwo mi\xc4\x99dzy tymi gatunkami._NEWLINE_Wiele maskare\xc5\x84skich ptak\xc3\xb3w, w tym dodo, wywodzi si\xc4\x99 od po\xc5\x82udniowoazjatyckich przodk\xc3\xb3w, tote\xc5\xbc Julian Hume zaproponowa\xc5\x82 takie za\xc5\x82o\xc5\xbcenie dla wszystkich papug. Poziom wody w ocenie w plejstocenie by\xc5\x82 ni\xc5\xbcszy ni\xc5\xbc w holocenie, st\xc4\x85d zwierz\xc4\x99ta mog\xc5\x82y kolonizowa\xc4\x87 \xc3\xb3wcze\xc5\x9bnie mniej odizolowane wyspy. Mimo \xc5\xbce wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 wymar\xc5\x82ych maskare\xc5\x84skich papug jest s\xc5\x82abo znana, szcz\xc4\x85tki subfosylne wskazuj\xc4\x85 na podobie\xc5\x84stwa mi\xc4\x99dzy nimi, jak stosunkowo du\xc5\xbce g\xc5\x82owy i dzioby, zredukowane ko\xc5\x9bci obr\xc4\x99czy ko\xc5\x84czyny g\xc3\xb3rnej i mocna budowa ko\xc5\x9bci ko\xc5\x84czyn dolnych. Hume sugerowa\xc5\x82, \xc5\xbce mog\xc4\x85 pochodzi\xc4\x87 z tej samej radiacji w obr\xc4\x99bie plemienia Psittaculini. Przypuszczenia opar\xc5\x82 o teorie zwi\xc4\x85zane z cechami morfologicznymi i fakt, \xc5\xbce papugi Psittacula skolonizowa\xc5\x82y wiele innych wysp Oceanu Indyjskiego. Papugi Psittaculini mog\xc5\x82y kolonizowa\xc4\x87 te tereny kilkukrotnie, albowiem wiele z gatunk\xc3\xb3w jest tak wyspecjalizowanych, \xc5\xbce mog\xc5\x82y ewoluowa\xc4\x87 ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej na wyspach powstaj\xc4\x85cych w obr\xc4\x99bie plam gor\xc4\x85ca.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\xbcywienie\n_START_PARAGRAPH_\nInformacji o ekologii papug maurytyjskich dostarczy\xc4\x87 mo\xc5\xbce badanie morfologicznie zbli\xc5\xbconych ptak\xc3\xb3w, jak modroary hiacyntowe (Anodorhynchus hyacinthinus) i kakadu palmowe. Ary z rodzaju Anodorhynchus, przewa\xc5\xbcnie przebywaj\xc4\x85ce na ziemi, \xc5\xbcywi\xc4\x85 si\xc4\x99 bardzo twardymi orzechami palmowymi. Carlos Yamashita zasugerowa\xc5\x82, \xc5\xbce ary te mog\xc5\x82y polega\xc4\x87 na wymar\xc5\x82ej ju\xc5\xbc po\xc5\x82udniowoameryka\xc5\x84skiej megafaunie, kt\xc3\xb3rej przedstawiciele zjadali owoce i wydalali nasiona, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej za\xc5\x9b na udomowionym bydle. Podobnie w Australazji kakadu palmowe zjadaj\xc4\x85 niestrawione nasiona z odchod\xc3\xb3w kazuar\xc3\xb3w. Wed\xc5\x82ug Yamashity na Mauritiusie t\xc4\x99 sam\xc4\x85 funkcj\xc4\x99 spe\xc5\x82nia\xc5\x82y \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82wie Cylindraspis  i dodo, a papugi maurytyjskie pozyskiwa\xc5\x82y od nich oczyszczone w procesie trawienia nasiona. Wiele palm (arekowc\xc3\xb3w) i podobnych do nich maurytyjskich ro\xc5\x9blin wytwarza twarde nasiona mog\xc4\x85ce niegdy\xc5\x9b by\xc4\x87 pokarmem papug, mi\xc4\x99dzy innymi Latania loddigesii, Mimusops maxima, Sideroxylon grandiflorum, Diospyros egrettorium i Pandanus utilis._NEWLINE_ _NEWLINE_D. T. Holyoak na podstawie zdj\xc4\x99\xc4\x87 rentgenowskich wywnioskowa\xc5\x82, \xc5\xbce \xc5\xbcuchwa papug maurytyjskich by\xc5\x82a s\xc5\x82abo zbudowana i po\xc5\xbcywieniem tych papug by\xc5\x82y raczej mi\xc4\x99kkie owoce. Jako dow\xc3\xb3d wskaza\xc5\x82 szeroko rozmieszczone beleczki kostne, szerok\xc4\x85 g\xc3\xb3rn\xc4\x85 szcz\xc4\x99k\xc4\x99 przy w\xc4\x85skich ko\xc5\x9bciach podniebiennych i brak zachowania si\xc4\x99 g\xc3\xb3rnej szcz\xc4\x99ki, co wskazuje na jej delikatn\xc4\x85 budow\xc4\x99. G. A. Smith zaznaczy\xc5\x82 jednak, \xc5\xbce cztery rodzaje papug uznane przez Holyoaka za maj\xc4\x85ce mocne dzioby na podstawie zdj\xc4\x99\xc4\x87 rentgenowskich w rzeczywisto\xc5\x9bci maj\xc4\x85 s\xc5\x82abe dzioby (Cyanorhamphus, Melopsittacus, Neophema i Psephotus), a wskazane przez niego elementy budowy nie wi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x85 si\xc4\x99 z si\xc5\x82\xc4\x85 szcz\xc4\x99k. Hume wskaza\xc5\x82, \xc5\xbce anatomia \xc5\xbcuchwy papug maurytyjskich by\xc5\x82a podobna do anatomii \xc5\xbcuchwy najwi\xc4\x99kszych \xc5\xbcyj\xc4\x85cych papug, modroar hiacyntowych, kt\xc3\xb3re \xc5\xbcywi\xc4\x85 si\xc4\x99 twardymi orzechami \xe2\x80\x93 i zapewne tak samo post\xc4\x99powa\xc5\x82y papugi maurytyjskie.\n_START_SECTION_\nWymarcie\n_START_PARAGRAPH_\nCho\xc4\x87 Mauritius by\xc5\x82 odwiedzany w \xc5\x9bredniowieczu przez arabskie okr\xc4\x99ty, a w 1507 i 1513 \xe2\x80\x93 przez portugalskie, pozostawa\xc5\x82 jeszcze wtedy bezludny. W 1598 Mauritius zosta\xc5\x82 w\xc5\x82\xc4\x85czony w holenderskie imperium kolonialne i przemianowany na obecnie znan\xc4\x85 nazw\xc4\x99 na cze\xc5\x9b\xc4\x87 Maurycego Ora\xc5\x84skiego. S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 jako punkt zaopatrzenia dla okr\xc4\x99t\xc3\xb3w Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Dla holenderskich \xc5\xbceglarzy, kt\xc3\xb3rzy od 1598 odwiedzali wysp\xc4\x99, lokalna fauna mia\xc5\x82a znaczenie g\xc5\x82\xc3\xb3wnie kulinarne. Z o\xc5\x9bmiu znanych endemicznych papug Mauritiusu wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesno\xc5\x9bci dotrwa\xc5\x82a tylko aleksandretta kr\xc3\xb3tkosterna (Psittacula echo). Pozosta\xc5\x82e wymar\xc5\x82y najprawdopodobniej wskutek nadmiernego od\xc5\x82owu i wycinki las\xc3\xb3w._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na nik\xc5\x82\xc4\x85 zdolno\xc5\x9b\xc4\x87 lotu, du\xc5\xbcy rozmiar i prawdopodobn\xc4\x85 niep\xc5\x82ochliwo\xc5\x9b\xc4\x87 charakterystyczn\xc4\x85 dla zwierz\xc4\x85t zamieszkuj\xc4\x85cych wyspy (ang. island tameness) papugi maurytyjskie by\xc5\x82y zapewne \xc5\x82atw\xc4\x85 zdobycz\xc4\x85 dla \xc5\xbceglarzy odwiedzaj\xc4\x85cych Mauritius. Do pl\xc4\x85drowania gniazd przyczynia\xc4\x87 si\xc4\x99 mog\xc5\x82y wprowadzone makaki krabo\xc5\xbcerne i szczury. R\xc3\xb3\xc5\xbcne \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a wspominaj\xc4\x85 o agresji tych papug, kt\xc3\xb3ra mo\xc5\xbce t\xc5\x82umaczy\xc4\x87 ich stosunkowo d\xc5\x82ugi op\xc3\xb3r wzgl\xc4\x99dem obcych dla wyspy zwierz\xc4\x85t. Najpewniej papugi maurytyjskie wymar\xc5\x82y do lat 80. XVII wieku, kiedy stanowi\xc4\x85ce \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o ich pokarmu palmy zosta\xc5\x82y na du\xc5\xbc\xc4\x85 skal\xc4\x99 wyci\xc4\x99te. Inaczej ni\xc5\xbc w przypadku pozosta\xc5\x82ych ptak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re nierzadko by\xc5\x82y zabierane przez \xc5\xbceglarzy jako zwierz\xc4\x99ta towarzysz\xc4\x85ce, nie ma dowod\xc3\xb3w, by papugi maurytyjskie transportowano poza Mauritius (\xc5\xbcywe czy spreparowane), by\xc4\x87 mo\xc5\xbce ze wzgl\xc4\x99du na spo\xc5\x82eczne przekonania dotycz\xc4\x85ce kruk\xc3\xb3w. Zwa\xc5\xbcywszy na to, \xc5\xbce papugi te nie chcia\xc5\x82y je\xc5\x9b\xc4\x87 czegokolwiek poza ziarnami, nie prze\xc5\xbcy\xc5\x82yby podr\xc3\xb3\xc5\xbcy.'