b'\n_START_ARTICLE_\nManta (str\xc3\xb3j ludowy)\n_START_PARAGRAPH_\nManta \xe2\x80\x93 noszony przez m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn typ sukiennej, bawe\xc5\x82nianej lub p\xc5\x82\xc3\xb3ciennej chusty naramiennej, okre\xc5\x9blany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako pled, koc lub du\xc5\xbcy szal, b\xc4\x99d\xc4\x85cy elementem hiszpa\xc5\x84skiego i portugalskiego stroju ludowego.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nUbi\xc3\xb3r do dzisiaj zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w niekt\xc3\xb3rych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Hiszpanii, m.in. Galicji, Murcji, Walencji czy Starej i Nowej Kastylii, gdzie jest wa\xc5\xbcn\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 stroju regionalnego. W formie kolorowego, pasiastego szala zako\xc5\x84czonego fr\xc4\x99dzlami sta\xc5\x82 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc charakterystycznym elementem wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnego stroju tancerzy wykonuj\xc4\x85cych andaluzyjskie flamenco i arago\xc5\x84sk\xc4\x85 jot\xc4\x99. Kostiumy te s\xc4\x85 jednak dostosowan\xc4\x85 do warunk\xc3\xb3w scenicznych dowoln\xc4\x85 przer\xc3\xb3bk\xc4\x85 dawnych form ubioru wy\xc5\xbcszych warstw spo\xc5\x82ecznych, bez powi\xc4\x85zania z autentycznymi strojami ludowymi Andaluzji i Aragonii. W niekt\xc3\xb3rych miejscowo\xc5\x9bciach nadmorskich Portugalii do dzisiaj przerzucone przez rami\xc4\x99 pledy s\xc4\x85 tradycyjnym elementem stroju w\xc4\x99drownych handlarzy.\n_START_SECTION_\nKr\xc3\xb3j i spos\xc3\xb3b noszenia\n_START_PARAGRAPH_\nWykonany z tkaniny samodzia\xc5\x82owej, obszerny i d\xc5\x82ugi pled manta by\xc5\x82 istotnym, wielofunkcyjnym i wyj\xc4\x85tkowo starym elementem odzie\xc5\xbcy m\xc4\x99skiej, prawdopodobnie przej\xc4\x99tym od zamieszkuj\xc4\x85cych P\xc3\xb3\xc5\x82wysep Pirenejski Wizygot\xc3\xb3w. Okrywano nim plecy, zarzucano na g\xc5\x82ow\xc4\x99, noszono przerzucony przez jedno rami\xc4\x99, z\xc5\x82o\xc5\xbcony po przek\xc4\x85tnej zarzucano na oba ramiona. Zeszyty naro\xc5\xbcnik chusty s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 jako kiesze\xc5\x84 czy nawet torba lub worek, ale by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wykorzystywany jako kaptur. Do wyrobu tego elementu odzie\xc5\xbcy u\xc5\xbcywano kwadratowego lub zbli\xc5\xbconego do kwadratu p\xc5\x82atu tkaniny, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zeszyty, tworz\xc4\x85c rodzaj szerokiego na metr szala o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci dochodz\xc4\x85cej do trzech metr\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nKolorystyka i rodzaj zdobienia tkanin\n_START_PARAGRAPH_\nW zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od regionu manta mia\xc5\x82a odmienn\xc4\x85 kolorystyk\xc4\x99 i typ zdobienia. Wyrabiano j\xc4\x85 z tkanin g\xc5\x82adkich, w kolorowe pasy lub w krat\xc4\x99. Ko\xc5\x84ce szala ozdabiano pasmanteri\xc4\x85, z regu\xc5\x82y fr\xc4\x99dzlami, niekiedy skr\xc4\x99conymi albo zako\xc5\x84czonymi pomponami. Jasne lub nasycone barwy cieszy\xc5\x82y si\xc4\x99 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 we wschodnich i po\xc5\x82udniowych rejonach P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Iberyjskiego, natomiast tkaniny w odcieniach szaro\xc5\x9bci czy b\xc5\x82\xc4\x99kitu oraz w kolorze brunatnym by\xc5\x82y noszone na ziemiach p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i \xc5\x9brodkowej Hiszpanii. W Murcji u\xc5\xbcywano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc czarnych tkanin w bia\xc5\x82e pasy, natomiast w Nawarrze pasterze preferowali ca\xc5\x82kowicie czarne, obszerne manty, kt\xc3\xb3rymi w razie niepogody mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o otuli\xc4\x87 ca\xc5\x82\xc4\x85 sylwetk\xc4\x99. Pasterze portugalscy z Bou\xc3\xa7a w okolicach Mirandeli okrywali si\xc4\x99 mantami w kolorze kasztanowym, przy czym wyj\xc4\x85tkowo nosili je nie tylko m\xc4\x99\xc5\xbcczy\xc5\xbani, ale r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kobiety, natomiast w innych rejonach kraju wykonywano je z niefarbowanych materia\xc5\x82\xc3\xb3w.'