b'\n_START_ARTICLE_\nCykl Q\n_START_PARAGRAPH_\nCykl Q \xe2\x80\x93 seria reakcji biochemicznych, kt\xc3\xb3rych przebieg jako pierwszy opisa\xc5\x82 Peter D. Mitchell w 1977 roku. Kolejne reakcje utleniania i redukcji przeno\xc5\x9bnika elektron\xc3\xb3w znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 w b\xc5\x82onach bia\xc5\x82kowo-lipidowych, ubichinonu (znanego r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako koenzym Q), prowadz\xc4\x85 do przenoszenia proton\xc3\xb3w przez dwuwarstw\xc4\x99 lipidow\xc4\x85. Zmodyfikowana wersja schematu zaproponowanego przez Mitchella t\xc5\x82umaczy w jaki spos\xc3\xb3b kompleks III obecny w b\xc5\x82onie mitochondrialnej przenosi protony z macierzy mitochondrialnej (matrix) do przestrzeni mi\xc4\x99dzyb\xc5\x82onowej (perymitochondrialnej) (powsta\xc5\x82y w poprzek b\xc5\x82ony gradient elektrochemiczny umo\xc5\xbcliwia syntez\xc4\x99 ATP kompleksowi syntazy ATP obecnej w b\xc5\x82onach mitochondri\xc3\xb3w i chloroplast\xc3\xb3w)._NEWLINE_Dzia\xc5\x82anie cyklu Q polega na zredukowaniu cytochromu c (mitochondria) lub plastocyjaniny (chloroplasty) z jednoczesnym utlenieniem ubichinonu (mitochondria) lub plastochinonu (chloroplasty).\n_START_SECTION_\nPrzebieg cyklu Q w mitochondriach\n_START_PARAGRAPH_\nCykl Q w mitochondriach zachodzi na kompleksie III okre\xc5\x9blanym jako reduktaza ubichinol-cytochrom c (EC 1.10.2.2)._NEWLINE_Zredukowana forma ubichononu-ubichinolu QH\xe2\x82\x82 przy\xc5\x82\xc4\x85czana jest do histydyny 182 bia\xc5\x82ka zawieraj\xc4\x85cego \xc5\xbcelazo i siark\xc4\x99 \xe2\x80\x93 tzw. bia\xc5\x82ko Rieskiego oraz do glutaminianu 272 cytochromu b. Jeden z elektron\xc3\xb3w z cz\xc4\x85steczki ubichinonu przekazywany jest na bia\xc5\x82ko Rieskiego, redukuj\xc4\x85c znajduj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w bia\xc5\x82ku \xc5\xbcelazo z +3 na +2 stopie\xc5\x84 utlenienia, a nast\xc4\x99pnie na cytochrom c1, redukuj\xc4\x85c \xc5\xbcelazo w uk\xc5\x82adzie hemowym. Elektron ten trafia kolejno na cz\xc4\x85steczk\xc4\x99 cytochromu c niezwi\xc4\x85zan\xc4\x85 z kompleksem III mitochondri\xc3\xb3w. Pozbawiony elektronu wod\xc3\xb3r z histydyny 181 uwalniany jest do przestrzeni mi\xc4\x99dzyb\xc5\x82onowej._NEWLINE_Drugi elektron z ubichinonu przenoszony jest na \xc5\xbcelazo hemowe niskopotencja\xc5\x82owej formy cytochromu bL, po czym trafia na wysokopotencja\xc5\x82ow\xc4\x85 form\xc4\x99 cytochromu bH. Nast\xc4\x99pnie elektron redukuje cz\xc4\x85steczk\xc4\x99 ubichinonu przy\xc5\x82\xc4\x85czon\xc4\x85 w specyficznym miejscu na kompleksie bc\xe2\x82\x81. Cz\xc4\x85steczka ubichinonu przy\xc5\x82\xc4\x85cza za po\xc5\x9brednictwem glutaminianu 272 proton pobrany z macierzy mitochondrialnej. Ubichinon po przy\xc5\x82\xc4\x85czeniu protonu staje si\xc4\x99 semichinonem, a po dostarczeniu drugiego elektronu przechodzi w ubichinol i odrywa si\xc4\x99 z miejsca redukcji ubichinonu. Powsta\xc5\x82y ubichinol mo\xc5\xbce przekaza\xc4\x87 swoje elektrony w miejscu utlenienia ubichinonu na kompleksie III._NEWLINE_W efekcie utlenienia dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x85steczek ubichinonu dwa elektrony przekazywane s\xc4\x85 na cytochrom c, cztery protony uwalniane do przestrzeni mi\xc4\x99dzyb\xc5\x82onowej, dwa protony pobrane s\xc4\x85 z macierzy mitochondrialnej oraz powstaje jedna cz\xc4\x85steczka ubichinolu mog\xc4\x85ca bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w cyklu Q.\n_START_SECTION_\nPrzebieg cyklu Q w chloroplastach\n_START_PARAGRAPH_\nNiemal identyczny mechanizm przenoszenia proton\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puje u ro\xc5\x9blin w chloroplastach podczas wytwarzania gradientu protonowego w poprzek b\xc5\x82ony tylakoid\xc3\xb3w. W chloroplastach za katalizowanie reakcji utleniania plastochinolu i redukcj\xc4\x99 plastocyjaniny odpowiedzialny jest kompleks cytochromowy b\xe2\x82\x86f \xe2\x80\x93 reduktaza plastochinol-plastocyjanina (EC 1.10.99.1) obecny w b\xc5\x82onie tylakoid\xc3\xb3w. Plastochinol przy\xc5\x82\xc4\x85cza si\xc4\x99 do miejsca redukcji i tak jak w mitochondriach jeden z elektron\xc3\xb3w przenoszony jest na bia\xc5\x82ko Rieskiego, a drugi trafia na niskopotencja\xc5\x82owy cytochrom bL. Elektron z bia\xc5\x82ka Rieskiego poprzez cytochrom f przenoszony jest na plastocyjanin\xc4\x99, a elektron z niskopotencja\xc5\x82owego cytochromu bL poprzez wysokopotencja\xc5\x82owy cytochrom bH trafia do miejsca redukcji plastochinonu. Po otrzymaniu dw\xc3\xb3ch elektron\xc3\xb3w cz\xc4\x85steczka plastochinonu w miejscu redukcji pobiera dwa protony ze stromy chloroplastu i powraca do puli plastochinonu obecnej w b\xc5\x82onie tylakoid\xc3\xb3w._NEWLINE_Podobnie jak w mitochondriach, w efekcie utlenienia dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x85steczek plastochinolu dwa elektrony przekazywane s\xc4\x85 na plastocyjanin\xc4\x99, cztery protony uwalniane do wn\xc4\x99trza tylakoidu, dwa protony zostaj\xc4\x85 pobrane ze stromy oraz powstaje jedna cz\xc4\x85steczka plastochinolu mog\xc4\x85ca bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w kolejnym Q cyklu.'