b'\n_START_ARTICLE_\nFinansowanie spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowe\n_START_PARAGRAPH_\nFinansowanie spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowe (ang.\xc2\xa0crowdfunding) \xe2\x80\x93 forma finansowania r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju projekt\xc3\xb3w przez spo\xc5\x82eczno\xc5\x9b\xc4\x87, kt\xc3\xb3ra jest lub zostanie wok\xc3\xb3\xc5\x82 tych projekt\xc3\xb3w zorganizowana. Przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cie jest w takim przypadku finansowane poprzez du\xc5\xbc\xc4\x85 liczb\xc4\x99 drobnych, jednorazowych wp\xc5\x82at dokonywanych przez osoby zainteresowane projektem. Upowszechnienie si\xc4\x99 Internetu pozwala na \xc5\x82atwe informowanie o projektach i tworzenie wok\xc3\xb3\xc5\x82 nich spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci, co przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do rozwoju zjawiska crowdfundingu. Okre\xc5\x9blenie to jest zwykle u\xc5\xbcywane w odniesieniu do zbi\xc3\xb3rek prowadzonych na stworzonych w tym celu platformach internetowych, rzadziej tak\xc5\xbce przy pomocy serwis\xc3\xb3w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowych lub blog\xc3\xb3w._NEWLINE_Zgodnie z przedstawion\xc4\x85 definicj\xc4\x85 przez K. Kr\xc3\xb3la w Finansowaniu spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowym jako \xc5\xbar\xc3\xb3dle finansowania przedsi\xc4\x99biorstw w Polsce \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9ecrowdfunding to rodzaj gromadzenia i alokacji kapita\xc5\x82u przekazywanego na rzecz rozwoju okre\xc5\x9blonego przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cia w zamian za okre\xc5\x9blone \xc5\x9bwiadczenie zwrotne, kt\xc3\xb3ry anga\xc5\xbcuje szerokie grono dawc\xc3\xb3w kapita\xc5\x82u, charakteryzuje si\xc4\x99 wykorzystaniem technologii teleinformatycznych oraz ni\xc5\xbcsz\xc4\x85 barier\xc4\x85 wej\xc5\x9bcia i lepszymi warunkami transakcyjnymi, ni\xc5\xbc og\xc3\xb3lnodost\xc4\x99pne na rynku\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W Polsce dzia\xc5\x82a Polskie Towarzystwo Crowdfundingu, kt\xc3\xb3re promuje okre\xc5\x9blenie \xe2\x80\x9efinansowanie spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowe\xe2\x80\x9d jako polsk\xc4\x85 nazw\xc4\x99 dla zjawiska crowdfundingu, oraz kt\xc3\xb3rego celem jest kszta\xc5\x82towanie otoczenia prawnego i gospodarczego tak, aby umo\xc5\xbcliwi\xc4\x87 powszechny dost\xc4\x99p do finansowania spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowego jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82a kapita\xc5\x82u w Polsce.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPrototypem crowdfundingu by\xc5\x82a subskrypcja, popularna w XVIII, a nawet jeszcze XIX wieku. Kompozytor proponowa\xc5\x82 zakup utworu zamo\xc5\xbcnym melomanom, i kiedy zgromadzi\xc5\x82 wystarczaj\xc4\x85c\xc4\x85 liczb\xc4\x99 subskrybent\xc3\xb3w, co dawa\xc5\x82o gwarancj\xc4\x99, \xc5\xbce utw\xc3\xb3r nie przyniesie strat, podejmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 druku. Dzi\xc4\x99ki subskrypcji ukazywa\xc5\x82y si\xc4\x99 najwcze\xc5\x9bniejsze utwory Beethovena. P\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze publikowa\xc5\x82 ju\xc5\xbc wydawca na w\xc5\x82asny koszt, p\xc5\x82ac\xc4\x85c kompozytorowi honorarium._NEWLINE_Za kolebk\xc4\x99 nowoczesnego crowdfundingu uznaje si\xc4\x99 Stany Zjednoczone Ameryki. W roku 1997 ameryka\xc5\x84scy fani brytyjskiej grupy rockowej Marillion w wyniku przeprowadzonej w internecie kampanii zebrali 60 tysi\xc4\x99cy dolar\xc3\xb3w na sfinansowanie trasy koncertowej tego\xc5\xbc zespo\xc5\x82u po Stanach Zjednoczonych. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Marillion wykorzysta\xc5\x82 t\xc4\x99 metod\xc4\x99 finansowania przy tworzeniu album\xc3\xb3w \xe2\x80\x9eAnoraknophobia\xe2\x80\x9d, \xe2\x80\x9eMarbles\xe2\x80\x9d i \xe2\x80\x9eHappiness Is the Road\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W roku 2000 powsta\xc5\x82 portal ArtistShare.net \xe2\x80\x93 pierwsza platforma internetowa umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ca muzykom finansowanie tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci poprzez internetow\xc4\x85 zbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 \xc5\x9brodk\xc3\xb3w od swoich fan\xc3\xb3w. Nast\xc4\x99pne tego typu platformy powstaj\xc4\x85 w 2006 i 2009 roku (Sellaband i Pledge Music). W roku 2008 powsta\xc5\x82 serwis Indiegogo, na kt\xc3\xb3rym mo\xc5\xbcliwe by\xc5\x82o ju\xc5\xbc finansowanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju projekt\xc3\xb3w, za\xc5\x9b w 2009 roku powsta\xc5\x82a platforma Kickstarter, najwi\xc4\x99kszy obecnie i najbardziej znany portal crowdfundingowy na \xc5\x9bwiecie. Od roku 2010 crowdfundingowe platformy internetowe zacz\xc4\x99\xc5\x82y powstawa\xc4\x87 tak\xc5\xbce w Europie.\n_START_SECTION_\nR\xc3\xb3\xc5\xbcnica mi\xc4\x99dzy crowdfundingiem a zbi\xc3\xb3rkami publicznymi\n_START_PARAGRAPH_\nMechanizm crowdfundingu zak\xc5\x82ada wynagrodzenie przez projektodawc\xc4\x99 os\xc3\xb3b wp\xc5\x82acaj\xc4\x85cych pieni\xc4\x85dze na rzecz projektu, w formie wcze\xc5\x9bniej ustalonej. W przypadku zbi\xc3\xb3rki publicznej wp\xc5\x82acaj\xc4\x85cy s\xc4\x85 darczy\xc5\x84cami i nie otrzymuj\xc4\x85 nic w zamian. Granica mi\xc4\x99dzy obiema formami finansowania jest do\xc5\x9b\xc4\x87 p\xc5\x82ynna. W crowdfundingu zdarzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 formy wynagrodzenia fundator\xc3\xb3w maj\xc4\x85ce charakter symboliczny. Z drugiej strony nietrudno sobie wyobrazi\xc4\x87 zbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 publiczn\xc4\x85 na cel spo\xc5\x82ecznie u\xc5\xbcyteczny, z kt\xc3\xb3rego korzy\xc5\x9bci b\xc4\x99d\xc4\x85 czerpa\xc4\x87 tak\xc5\xbce darczy\xc5\x84cy. 27 sierpnia 2013 Rada Ministr\xc3\xb3w zaakceptowa\xc5\x82a projekt ustawy o zbi\xc3\xb3rkach publicznych, kt\xc3\xb3ry przewiduje, i\xc5\xbc nie b\xc4\x99d\xc4\x85 wymaga\xc5\x82y one zezwolenia, a jedynie zg\xc5\x82oszenia na specjalnym portalu internetowym. Pierwszego kwietnia 2014 roku Prezydent Bronis\xc5\x82aw Komorowski podpisa\xc5\x82 ustaw\xc4\x99 o prowadzeniu zbi\xc3\xb3rek publicznych._NEWLINE_W \xc5\x9bwietle polskiego prawa crowdfunding mo\xc5\xbcna stosowa\xc4\x87 w formie opartej na darowiznach, przedsprzeda\xc5\xbcy, po\xc5\xbcyczkach, sprzeda\xc5\xbcy udzia\xc5\x82\xc3\xb3w w sp\xc3\xb3\xc5\x82kach z ograniczon\xc4\x85 odpowiedzialno\xc5\x9bci\xc4\x85 oraz oferty publicznej sprzeda\xc5\xbcy akcji sp\xc3\xb3\xc5\x82ek akcyjnych.\n_START_SECTION_\nFormy wynagrodzenia\n_START_PARAGRAPH_\nJedn\xc4\x85 z form wynagradzania spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci finansuj\xc4\x85cej projekt jest przysz\xc5\x82y udzia\xc5\x82 w zyskach z projektu, b\xc4\x85d\xc5\xba udzia\xc5\x82 (wsp\xc3\xb3\xc5\x82w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87) w samym projekcie. Ten rodzaj crowdfundingu, zwany te\xc5\xbc crowdfundingiem udzia\xc5\x82owym, jest coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej wykorzystywany do finansowania startup\xc3\xb3w i jest w tym przypadku form\xc4\x85 inwestycji. Drug\xc4\x85 form\xc4\x85 nagrody jest oferowanie wp\xc5\x82acaj\xc4\x85cym produktu, kt\xc3\xb3rego wyprodukowanie b\xc4\x99dzie mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki prowadzonej zbi\xc3\xb3rce, jest wi\xc4\x99c to forma przedsprzeda\xc5\xbcy. Mechanizm ten z powodzeniem wykorzystuj\xc4\x85 muzycy, pozyskuj\xc4\x85c w ten spos\xc3\xb3b \xc5\x9brodki na op\xc5\x82acenie studia nagraniowego i wydanie nowego albumu._NEWLINE_Projektodawca nie musi ogranicza\xc4\x87 si\xc4\x99 do wy\xc5\xbcej wymienionych form wynagrodzenia dla cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci finansuj\xc4\x85cej projekt. Mo\xc5\xbce ono przyjmowa\xc4\x87 form\xc4\x99 nagr\xc3\xb3d rzeczowych czy \xc5\x9bwiadczenia us\xc5\x82ugi na rzecz wp\xc5\x82acaj\xc4\x85cych lub innych form wynagrodze\xc5\x84. Przyk\xc5\x82adem jest spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowe finansowanie produkcji filmowych, gdzie zale\xc5\xbcnie od wysoko\xc5\x9bci wp\xc5\x82at nagrod\xc4\x85 mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wymienienie nazwiska w napisach ko\xc5\x84cowych, udzia\xc5\x82 w pokazie przedpremierowym, p\xc5\x82yta DVD z filmem, udzia\xc5\x82 w zdj\xc4\x99ciach w charakterze statysty, a\xc5\xbc po udzia\xc5\x82 w zyskach z dystrybucji filmu. Crowdfunding mo\xc5\xbce przybiera\xc4\x87 tak\xc5\xbce form\xc4\x99 po\xc5\xbcyczki spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bciowej. Wtedy to wynagrodzeniem spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci (po\xc5\xbcyczkodawc\xc3\xb3w) s\xc4\x85 okre\xc5\x9blone w umowie odsetki.\n_START_SECTION_\nRodzaje finansowanych projekt\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nProjektem mo\xc5\xbce by\xc4\x87 dowolne przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cie biznesowe, kulturalne, naukowe czy spo\xc5\x82eczne._NEWLINE_W biznesie b\xc4\x99dzie nim zar\xc3\xb3wno za\xc5\x82o\xc5\xbcenie nowej firmy, jak i rozwini\xc4\x99cie nowej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci w ramach ju\xc5\xbc istniej\xc4\x85cej, realizacja konkretnego zlecenia, odnowienie parku maszynowego czy wprowadzenie na rynek nowego produktu lub us\xc5\x82ugi._NEWLINE_Projektami finansowanymi przez spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci mog\xc4\x85 by\xc4\x87 tak\xc5\xbce produkcje filmowe i muzyczne, badania naukowe, tworzenie oprogramowania komputerowego b\xc4\x85d\xc5\xba serwis\xc3\xb3w internetowych, organizacja imprez masowych, budowy obiekt\xc3\xb3w u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci publicznej czy nawet kampanie wyborcze.\n_START_SECTION_\nSytuacja prawna\n_START_PARAGRAPH_\nCrowdfunding jest w wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci kraj\xc3\xb3w prawnie nieuregulowany. Pierwsz\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 prawnego uregulowania crowdfundingu podj\xc4\x85\xc5\x82 prezydent Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych Ameryki Barack Obama, podpisuj\xc4\x85c 5 kwietnia 2012 roku ustaw\xc4\x99 o nazwie "JOBS Act" i wchodz\xc4\x85c\xc4\x85 w jej sk\xc5\x82ad Crowdfunding Act. W Polsce prace nad odpowiednimi uregulowaniami prawnymi zapowiedzia\xc5\x82 Minister Administracji i Cyfryzacji Micha\xc5\x82 Boni. Poparcie dla rozwoju tego mechanizmu na terenie Unii Europejskiej zadeklarowa\xc5\x82 komisarz Michel Barnier.'