b"\n_START_ARTICLE_\nLewant\n_START_PARAGRAPH_\nLewant (od w\xc5\x82. levante \xe2\x80\x93 wsch\xc3\xb3d) \xe2\x80\x93 pochodz\xc4\x85ce z j\xc4\x99zyka w\xc5\x82oskiego okre\xc5\x9blenie pa\xc5\x84stw le\xc5\xbc\xc4\x85cych na wschodnim, azjatyckim wybrze\xc5\xbcu Morza \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnego. Granice wyznaczaj\xc4\x85: Morze \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemne, Taurus, Mezopotamia, pustynie P\xc3\xb3\xc5\x82wyspu Arabskiego i Morze Czerwone. Obszar ten obejmuje dzisiejsze pa\xc5\x84stwa: Syri\xc4\x99, Jordani\xc4\x99, Liban oraz Izrael. W szerszym znaczeniu do Lewantu zalicza si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc Azj\xc4\x99 Mniejsz\xc4\x85 (Turcja) i Egipt.\n_START_SECTION_\nPrehistoria Lewantu\n_START_PARAGRAPH_\nDowody archeologiczne sugeruj\xc4\x85, \xc5\xbce Homo sapiens i inne gatunki hominid\xc3\xb3w pochodz\xc4\x85 z Afryki. W trakcie wczesnych migracji tych\xc5\xbce gatunk\xc3\xb3w na tereny Eurazji jedna z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych tras prowadzi\xc5\x82a przez Synaj i tereny Lewantu. Z tego wzgl\xc4\x99du tereny odgrywaj\xc4\x85 znaczn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w badaniach prehistorycznego osadnictwa cz\xc5\x82owieka, jak i r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc innych gatunk\xc3\xb3w z rodzaju Homo. Tereny Lewantu znane s\xc4\x85 jako centrum rozwoju rolnictwa.\n_START_SECTION_\nKultury\n_START_PARAGRAPH_\nNajwcze\xc5\x9bniejsze \xc5\x9blady ludzkiej obecno\xc5\x9bci datowane s\xc4\x85 na wczesny okres paleolityczny oko\xc5\x82o 1,4 miliona lat temu i zlokalizowane s\xc4\x85 na terenach Ubeidiya Izraela w dolinie Jordanu. Kamienne szcz\xc4\x85tki przypisane s\xc4\x85 do wczesnej kultury aszelskiej. P\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze Aszelskie wykopaliska to Gesher Benot Ya\xe2\x80\x99akov, Jaskinia Pieca kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 datowane na okres pomi\xc4\x99dzy 1 400 000 a 250 000 lat temu. Gdzie widoczne s\xc4\x85 pierwsze \xc5\x9blady wskazuj\xc4\x85ce na udomowienie ps\xc3\xb3w, jak i na kontrolowane u\xc5\xbcycie ognia. Wczesne wykopaliska szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w cz\xc5\x82ekokszta\xc5\x82tnych z po\xc5\x82udniowego Lewnatu s\xc4\x85 nieliczne. Znaleziska s\xc4\x85 ograniczone do pojedynczych z\xc4\x99b\xc3\xb3w z 'Ubeidiya, pod\xc5\x82u\xc5\xbcnych fragment\xc3\xb3w ko\xc5\x9bci z Gesher Benot Ya\xe2\x80\x99akov i fragment\xc3\xb3w czaszki z jaskini Zuttiyeh (cz\xc5\x82owiek z Galilei)._NEWLINE_Okres \xc5\x9brodkowego paleolitu (oko\xc5\x82o 250 000\xe2\x80\x9348 000 p.n.e.) w Lewancie jest reprezentowany przez kultur\xc4\x99 mustiersk\xc4\x85. Odkrywki archeologiczne z tego okresu s\xc4\x85 bardziej liczne zar\xc3\xb3wno w jaskiniach, jak i na otwartej przestrzeni. Znaleziska tego okres zawieraj\xc4\x85 zar\xc3\xb3wno szcz\xc4\x85tki Neandertalczyk\xc3\xb3w (Jaskina Kebara, Jaskinia w Amud i Jaskinia Pieca), jak i anatomicznie nowoczesnego cz\xc5\x82owieka (Jebel Qafzeh i Jaskinia Es Skhul)._NEWLINE_G\xc3\xb3rny paleolit w Lewancie mia\xc5\x82 miejsce w latach ok. 48 000\xe2\x80\x9320 000 p.n.e._NEWLINE_Epi paleolit (schy\xc5\x82ek g\xc3\xb3rnego paleolitu 20 000\xe2\x80\x939500 p.n.e.) cechuje znaczna r\xc3\xb3\xc5\xbcnorodno\xc5\x9b\xc4\x87 kulturowa i szeroko powszechne technologie mikrolityczne. W okresie 18 000 do 12 500 p.n.e. z kultur\xc4\x85 Keberanu pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 takie narz\xc4\x99dzia jak \xc5\x82uki i strza\xc5\x82y. Kebran wskazuje na powi\xc4\x85zania z wczesn\xc4\x85 faz\xc4\x85 Helwan w egipskim Fayym i mo\xc5\xbce by\xc4\x87 powi\xc4\x85zane z migracj\xc4\x85 przez Synaj w okresie zmian klimatycznych (ociepleniem po p\xc3\xb3\xc5\xbanym maksimum lodowcowym 20 000 p.n.e.). Ludy tej kultury dotar\xc5\x82y a\xc5\xbc po regiony po\xc5\x82udniowej Turcji. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie ok. 12 500\xe2\x80\x939500 p.n.e. to czas rozkwitu kultury Natufijskiej i rozw\xc3\xb3j osadniczego stylu \xc5\xbcycia w\xc5\x9br\xc3\xb3d lud\xc3\xb3w zbieracko-\xc5\x82owieckich\n_START_SECTION_\nLewant w Turcji\n_START_PARAGRAPH_\nTerminem levanten w Turcji okre\xc5\x9bla si\xc4\x99 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 pochodzenia w\xc5\x82oskiego (zw\xc5\x82aszcza Wenecjan i Genue\xc5\x84czyk\xc3\xb3w), francuskiego oraz euro-\xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskiego, kt\xc3\xb3ra mieszka\xc5\x82a w Turcji lub na wybrze\xc5\xbcu \xc5\x9br\xc3\xb3dziemnomorskim od epoki krucjat, Bizancjum i Imperium osma\xc5\x84skiego. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich to potomkowie kupc\xc3\xb3w przyby\xc5\x82ych z Republiki Weneckiej, Genui, Republiki Dubrownickiej czy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w pa\xc5\x84stw za\xc5\x82o\xc5\xbconych przez krzy\xc5\xbcowc\xc3\xb3w. Mieszkaj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w Stambule (dystrykty Galata, Beyo\xc4\x9flu i Ni\xc5\x9fanta\xc5\x9f\xc4\xb1) i Izmirze (dystrykty Bornova i Buca)."