b'\n_START_ARTICLE_\nGran Cocl\xc3\xa9\n_START_PARAGRAPH_\nGran Cocl\xc3\xa9 \xe2\x80\x93 nazwa regionu kulturowego na pacyficznym wybrze\xc5\xbcu Ameryki \xc5\x9arodkowej, w \xc5\x9brodkowej Panamie (prowincje Cocl\xc3\xa9, Los Santos, Veraguas i Col\xc3\xb3n), oraz fazy kulturowej, rozwijaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 od ok. 250 p.n.e. do ok. 1550 n.e. w tym regionie. Region kulturowy Gran Cocl\xc3\xa9 jest jednym z trzech, wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnionych przez archeolog\xc3\xb3w, region\xc3\xb3w kulturowych na obszarze Panamy, obok Gran Chiriqu\xc3\xad i Gran Dari\xc3\xa9n.\n_START_SECTION_\nObr\xc3\xb3bka metali\n_START_PARAGRAPH_\nRegion ten uwa\xc5\xbcany jest za g\xc5\x82\xc3\xb3wny o\xc5\x9brodek rozwoju obr\xc3\xb3bki metalu w Panamie przed przybyciem Hiszpan\xc3\xb3w. Podstawowym surowcem by\xc5\x82o z\xc5\x82oto czyste lub tumbaga, a z technik obr\xc3\xb3bki metalu najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej stosowano odlew na wosk tracony. Sporz\xc4\x85dzano r\xc3\xb3\xc5\xbcne ozdoby nosa i uszu, dzwonki, wisiorki oraz charakterystyczne z\xc5\x82ote he\xc5\x82my, zdobione podobnie jak i p\xc5\x82ytki naszywane na ubraniu, wzorami wyt\xc5\x82aczanymi, wyobra\xc5\xbcaj\xc4\x85cymi cz\xc4\x99sto kajmana uwa\xc5\xbcanego za lokalne b\xc3\xb3stwo. W wielu ozdobach z\xc5\x82oto \xc5\x82\xc4\x85czono z kamieniami lub ko\xc5\x9bci\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nSpo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo\n_START_PARAGRAPH_\nPodstaw\xc4\x85 utrzymania ludno\xc5\x9bci by\xc5\x82o rolnictwo, my\xc5\x9blistwo i rybactwo oraz rzemios\xc5\x82o. Handel mia\xc5\x82 zasi\xc4\x99g lokalny, cho\xc4\x87 mog\xc5\x82a istnie\xc4\x87 wymiana handlowa z terenami obecnej Kolumbii, szczeg\xc3\xb3lnie w zakresie cennych towar\xc3\xb3w, jak przedmioty ze z\xc5\x82ota i tumbaga.\n_START_SECTION_\nSystem w\xc5\x82adzy\n_START_PARAGRAPH_\nSpo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo regionu kulturalnego Gran Cocl\xc3\xa9 cechowa\xc5\x82a, przynajmniej od VIII wieku n.e., hierarchia w\xc5\x82adzy i rozwarstwienie spo\xc5\x82eczne, co potwierdza analiza grob\xc3\xb3w i opisy z XVI wieku, pozostawione przez hiszpa\xc5\x84skich odkrywc\xc3\xb3w i zdobywc\xc3\xb3w. W tym okresie na czele prowincji sta\xc5\x82 quev\xc3\xad (w\xc3\xb3dz), kt\xc3\xb3remu podlegali sacos \xe2\x80\x93 bracia wodza lub podlegli kacykowie, kt\xc3\xb3rzy zarz\xc4\x85dzali dolinami i r\xc3\xb3wninami. Na ni\xc5\xbcszym poziomie systemu w\xc5\x82adzy znajdowali si\xc4\x99 cabra, wojownicy lub osoby, kt\xc3\xb3re uzyska\xc5\x82y ten urz\xc4\x85d w wyniku zas\xc5\x82ug osobistych. Szamani, zwani tecuira lub tequina, pe\xc5\x82nili w\xc5\x82adz\xc4\x99 religijn\xc4\x85 i cieszyli si\xc4\x99 pewn\xc4\x85 niezale\xc5\xbcno\xc5\x9bci\xc4\x85 od quev\xc3\xad.'