b'\n_START_ARTICLE_\nPierre-Jean de B\xc3\xa9ranger\n_START_PARAGRAPH_\nPierre-Jean de B\xc3\xa9ranger (ur. 19 sierpnia 1780 w Pary\xc5\xbcu, zm. 16 lipca 1857 tam\xc5\xbce) \xe2\x80\x93 francuski poeta i autor piosenek, zwany klasykiem piosenki.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nBy\xc5\x82 synem przedsi\xc4\x99biorcy, kt\xc3\xb3remu pocz\xc4\x85tkowo pomaga\xc5\x82, zanim przedsi\xc4\x99biorstwo ojca upad\xc5\x82o. Od 1809 pracowa\xc5\x82 jako referent na Uniwersytecie Paryskim. \xc5\xbby\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas na marginesie, \xc5\x9bpi\xc4\x85c w mansardzie i tworz\xc4\x85c w wolnym czasie literack\xc4\x85 cha\xc5\x82tur\xc4\x99. Po upadku Napoleona komponowa\xc5\x82 piosenki i poematy bardzo krytyczne wobec rz\xc4\x85du w okresie restauracji Burbon\xc3\xb3w. Jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 przynios\xc5\x82a mu s\xc5\x82aw\xc4\x99, jednak przyczyni\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1821 do zwolnienia go z pracy i uwi\xc4\x99zienia na 3 miesi\xc4\x85ce. Pisa\xc5\x82 liryczne, rzewne piosenki wys\xc5\x82awiaj\xc4\x85ce rewolucj\xc4\x99 i minion\xc4\x85 epok\xc4\x99 napoleo\xc5\x84sk\xc4\x85 i wy\xc5\x9bmiewaj\xc4\x85ce monarchi\xc4\x99 i reakcyjny kler w prostym, czystym, atrakcyjnym stylu; g\xc5\x82osi\xc5\x82 w nich idee liberalne i antyklerykalne. Zar\xc3\xb3wno piosenki, jak i satyra, uczyni\xc5\x82y go znanym zar\xc3\xb3wno w\xc5\x9br\xc3\xb3d wiejskiego ludu, jak i liberalnych kr\xc4\x99gach literackich Pary\xc5\xbca, dzi\xc4\x99ki czemu sta\xc5\x82 si\xc4\x99 szanowan\xc4\x85 i wp\xc5\x82ywow\xc4\x85 osob\xc4\x85. By\xc5\x82 w stanie utrzyma\xc4\x87 si\xc4\x99 z samej swojej tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci i odmawia\xc5\x82 oficjalnych honor\xc3\xb3w, nawet przyj\xc4\x99cia do Akademii Francuskiej. Po rewolucji 1848 zosta\xc5\x82 cz\xc5\x82onkiem nowo wybranego parlamentu. By\xc5\x82 znany z \xc5\xbcyczliwo\xc5\x9bci i hojno\xc5\x9bci._NEWLINE_Zdaniem Mariana Skrzypka B\xc3\xa9ranger by\xc5\x82 jednym z pisarzy, kt\xc3\xb3rzy w najwi\xc4\x99kszym stopniu przyczynili si\xc4\x99 do idealizacji Napoleona i stworzenia jego legendy.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nJego najbardziej znane poematy to Le Roi d\xe2\x80\x99Yvetot (1813), Le Dieu des pauvres gens, Le Sacre de Charles le Simple, La Grand-M\xc3\xa8re i Le Vieux Sergent. Zbi\xc3\xb3r jego piosenek zosta\xc5\x82 wydany w 1834 (wyd. pol. 1859 pt. Piosenki).'