b'\n_START_ARTICLE_\nJacht mieczowy\n_START_PARAGRAPH_\nJacht mieczowy \xe2\x80\x93 \xc5\x82\xc3\xb3d\xc5\xba \xc5\xbcaglowa wyposa\xc5\xbcona w miecz osadzony w skrzynce mieczowej. Jachty tego typu \xc5\xbcegluj\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie po wodach \xc5\x9br\xc3\xb3dl\xc4\x85dowych ze wzgl\xc4\x99du na ni\xc5\xbcsz\xc4\x85 dzielno\xc5\x9b\xc4\x87 oraz stateczno\xc5\x9b\xc4\x87 poprzeczn\xc4\x85 w por\xc3\xb3wnaniu z jachtami balastowymi lub balastowo-mieczowymi. Powszechnie uwa\xc5\xbca si\xc4\x99, \xc5\xbce jachty mieczowe s\xc4\x85 wywracalne, ale niezatapialne - co nie zawsze jest prawd\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nBudowa\n_START_PARAGRAPH_\nJako pierwsi p\xc5\x82etwy mieczowe zastosowali Inkowie w swoich tratwach. By\xc5\x82y to wsuwane mi\xc4\x99dzy belki miecze szybrowe. Zauwa\xc5\xbcyli oni, \xc5\xbce zwi\xc4\x99ksza to znacznie op\xc3\xb3r boczny, a wi\xc4\x99c i zmniejsza dryf, pozwalaj\xc4\x85c na skuteczn\xc4\x85 \xc5\xbceglug\xc4\x99 na kursach ostrych. Dodatkowo przesuwanie mieczy w kierunku dziobu lub rufy umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82o zmian\xc4\x99 po\xc5\x82o\xc5\xbcenia \xc5\x9brodka bocznego oporu i kontrol\xc4\x99 stateczno\xc5\x9bci kursowej. Na prze\xc5\x82omie XIII i XIV wieku w Chinach stosowano miecze burtowe. Mocowane by\xc5\x82y na zewn\xc4\x85trz kad\xc5\x82uba w centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci jednostki oraz umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82y ich p\xc5\x82ynne podnoszenie i opuszczanie. Podczas \xc5\xbceglugi zanurzony by\xc5\x82 jedynie miecz burty zawietrznej. T\xc4\x85 sam\xc4\x85 koncepcj\xc4\x99 zastosowali Holendrzy w XVI wieku staj\xc4\x85c si\xc4\x99 w ten spos\xc3\xb3b pierwszymi europejczykami, kt\xc3\xb3rzy wprowadzili do konstrukcji jacht\xc3\xb3w miecze. Szybko zauwa\xc5\xbcono, \xc5\xbce na kursach ostrych miecz jest niezb\xc4\x99dny, podczas gdy na kursach pe\xc5\x82nych stanowi dodatkowy, niepotrzebny op\xc3\xb3r. Zmusi\xc5\x82o to konstruktor\xc3\xb3w do projektowania nowych system\xc3\xb3w opuszczania oraz podnoszenia mieczy, tak aby by\xc5\x82y \xc5\x82atwe w obs\xc5\x82udze i jak najmniej zawodne. Pierwsza konstrukcj\xc4\x99 z mieczem szybrowym powsta\xc5\x82a w XVIII wieku. Skuteczno\xc5\x9b\xc4\x87 nowych rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 by\xc5\x82a tak du\xc5\xbca, \xc5\xbce Admiralicja brytyjska poleci\xc5\x82a budow\xc4\x99 jednostek wojennych wyposa\xc5\xbconych w miecze. Problemy z nieszczelno\xc5\x9bci\xc4\x85 skrzynek mieczowych spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce zrezygnowano z tego pomys\xc5\x82u na du\xc5\xbcych statkach. Za okres intensywnego rozwoju jednostek mieczowych przyjmuje si\xc4\x99 XIX wiek. W 1811 r. bracia Swain w USA opatentowali obrotowy miecz umieszczony w centralnej cz\xc4\x99\xc5\x9bci jachtu w skrzynce mieczowej. Jachty mieczowe nabra\xc5\x82y znacz\xc4\x85co popularno\xc5\x9bci po roku 1920, kiedy wprowadzono do regat olimpijskich bezpok\xc5\x82adowe \xc5\x82odzie mieczowe. Spowodowa\xc5\x82o to wzrost wsp\xc3\xb3\xc5\x82zawodnictwa oraz rozpowszechnienie tego typu jednostek na akwenach \xc5\x9br\xc3\xb3dl\xc4\x85dowych. Nied\xc5\x82ugo p\xc3\xb3\xc5\xbaniej konstrukcje mieczowe zdominowa\xc5\x82y jachty balastowe w regatach olimpijskich. Jedn\xc4\x85 z najpowszechniejszych klas mieczowych jest zaprojektowana przez U. van Essena konstrukcja Lataj\xc4\x85cy Holender._NEWLINE_Do grupy jacht\xc3\xb3w mieczowych zalicza si\xc4\x99 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\xbcagl\xc3\xb3wek powszechnie spotykanych na \xc5\x9br\xc3\xb3dl\xc4\x85dziu, jak np. klasa Omega. Spos\xc3\xb3b mocowania oraz system obs\xc5\x82ugi zale\xc5\xbcy od rodzaju miecza (np. szybrowy, obrotowy). Od kszta\xc5\x82tu miecza zale\xc5\xbcy hydrodynamiczna sprawno\xc5\x9b\xc4\x87 jednostki. Jachty mieczowe ze wzgl\xc4\x99du na brak balastu s\xc4\x85 znacznie l\xc5\xbcejsze od balastowych czy balastowo-mieczowych. Zazwyczaj wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 to z mniejszym zanurzeniem, ale i mniejsz\xc4\x85 stateczno\xc5\x9bci\xc4\x85 poprzeczn\xc4\x85. Spotyka si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jachty z dwoma mieczami przesuni\xc4\x99tymi symetrycznie od osi diametralnej w kierunku burt, a tak\xc5\xbce jachty z wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x85 mieczy (np. jacht Patricka Van Goda - Trismus posiada\xc5\x82 miecz rufowy, dziobowy i \xc5\x9brodkowy. Ze wzgl\xc4\x99du na sk\xc5\x82onno\xc5\x9b\xc4\x87 jacht\xc3\xb3w mieczowych do wywrotek podj\xc4\x99to pr\xc3\xb3by konstrukcji kad\xc5\x82ub\xc3\xb3w o specyficznym kszta\xc5\x82cie, podnosz\xc4\x85ce si\xc4\x99 z przechy\xc5\x82\xc3\xb3w rz\xc4\x99du 80-90 stopni. Jako przyk\xc5\x82ad takich rozwi\xc4\x85za\xc5\x84 pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 mo\xc5\xbce jacht Foka I oraz Foka II zaprojektowane w 1973 i 1975 roku przez J. Pie\xc5\x9bniewskiego.'