b'\n_START_ARTICLE_\nTorfowiska Orawsko-Nowotarskie\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nKotlina Orawsko-Nowotarska powsta\xc5\x82a w neogenie w wyniku ugi\xc4\x99cia si\xc4\x99 obszaru pomi\xc4\x99dzy \xc5\x82a\xc5\x84cuchami g\xc3\xb3rskimi i pog\xc3\xb3rzami. Podczas ostatniego zlodowacenia (ok. 22-11 tys. lat temu) pokryta zosta\xc5\x82a warstw\xc4\x85 bardzo s\xc5\x82abo przepuszczalnej gliny o grubo\xc5\x9bci oko\xc5\x82o 2 m. Glina ta powstawa\xc5\x82a w wyniku deflacji z fliszu karpackiego buduj\xc4\x85cego otaczaj\xc4\x85ce kotlin\xc4\x99 Beskidy i Podhale. Po ust\xc4\x85pieniu lodowca teren kotliny pe\xc5\x82en by\xc5\x82 zag\xc5\x82\xc4\x99bie\xc5\x84 wype\xc5\x82nionych wod\xc4\x85 i tworz\xc4\x85cych m\xc5\x82aki i jeziora. Stopniowo zamulane by\xc5\x82y niesionymi przez wod\xc4\x99 osadami  tworz\xc4\x85cymi sto\xc5\xbcki nap\xc5\x82ywowe, r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie te\xc5\xbc podlega\xc5\x82y zarastaniu, w kt\xc3\xb3rym wielki udzia\xc5\x82 mia\xc5\x82 mech torfowiec. Z jego obumar\xc5\x82ych szcz\xc4\x85tk\xc3\xb3w tworzy\xc5\x82 si\xc4\x99 torf i powstawa\xc5\x82y torfowiska, przez okoliczn\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 nazywane pustaciami lub pu\xc5\x9bciznami. Klimat Kotliny Nowotarskiej wyj\xc4\x85tkowo sprzyja powstawaniu torfowisk. Wyst\xc4\x99puje bowiem nadwy\xc5\xbcka opad\xc3\xb3w nad parowaniem, du\xc5\xbce zasilanie wod\xc4\x85 sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85c\xc4\x85 z grubej warstwy topniej\xc4\x85cych \xc5\x9bnieg\xc3\xb3w na otaczaj\xc4\x85cych kotlin\xc4\x99 g\xc3\xb3rach. Nawet podczas d\xc5\x82ugotrwa\xc5\x82ej suszy w glebie znajduje si\xc4\x99 wystarczaj\xc4\x85ca ilo\xc5\x9b\xc4\x87 wody, co sprzyja powstawaniu torfowisk wysokich. Maj\xc4\x85 one posta\xc4\x87 kopulastych wzniesie\xc5\x84 terenu. Torfowiska te by\xc5\x82y przez okoliczn\xc4\x85 ludno\xc5\x9b\xc4\x87 eksploatowane jako \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o torfu. Pocz\xc4\x85tkowo wykorzystywano je po wysuszeniu g\xc5\x82\xc3\xb3wnie jako opa\xc5\x82, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako pod\xc5\x82o\xc5\xbce upraw w ogrodnictwie i le\xc5\x9bnictwie, oraz jako materia\xc5\x82 izolacyjny. Od po\xc5\x82owy XX wieku zacz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 eksploatowanie torfu na skal\xc4\x99 przemys\xc5\x82ow\xc4\x85. Doprowadzi\xc5\x82o to do znacznego zniszczenia torfowisk. W 1994 r. torf zosta\xc5\x82 uznany za kopalin\xc4\x99 i jego wydobycie dopuszczalne jest tylko po uzyskaniu koncesji. Obecnie legalnie wydobywa si\xc4\x99 w Kotlinie Nowotarskiej torf tylko w jednym miejscu \xe2\x80\x93 na torfowisku Pu\xc5\x9bcizna Wielka.'