b'\n_START_ARTICLE_\nBoeing\n_START_SECTION_\nPocz\xc4\x85tki\n_START_PARAGRAPH_\nFirma zosta\xc5\x82a za\xc5\x82o\xc5\xbcona w 1916 w Seattle pod nazw\xc4\x85 \xe2\x80\x9ePacific Aero Products Co\xe2\x80\x9d. Nadana rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej nazwa \xe2\x80\x9eBoeing Airplane Company\xe2\x80\x9d pochodzi od nazwiska wsp\xc3\xb3\xc5\x82za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela \xe2\x80\x93 Williama E. Boeinga. Pierwszym samolotem wyprodukowanym przez firm\xc4\x99 by\xc5\x82 wodnosamolot Boeing Model 1, znany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod oznaczeniem B & W Seaplane. Samolot zosta\xc5\x82 zaprojektowany wsp\xc3\xb3lnie przez Boeinga i oficera US Navy Conrada Westervelta. Pierwszym samolotem sygnowanym nazw\xc4\x85 Boeinga by\xc5\x82 wodnosamolot Boeing Model 2, znany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod oznaczeniem Boeing Model C. Maszyna w 1917 zosta\xc5\x82a zakupiona przez ameryka\xc5\x84sk\xc4\x85 marynark\xc4\x99 w liczbie 50 sztuk. Po zako\xc5\x84czeniu I wojny \xc5\x9bwiatowej, Boeing konstruowa\xc5\x82 nowe samoloty, m.in. \xc5\x82odzie lataj\xc4\x85ce, samoloty pocztowe, samoloty treningowe, my\xc5\x9bliwskie, kt\xc3\xb3re eksportowa\xc5\x82 m.in. do Kanady. Pierwszym samolotem wytw\xc3\xb3rni powsta\xc5\x82ym z my\xc5\x9bl\xc4\x85 o przewozach pasa\xc5\xbcerskich by\xc5\x82 Boeing Model 6, znany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod oznaczeniem B-1. Maszyna mog\xc5\x82a przewozi\xc4\x87 pilota, dw\xc3\xb3ch pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w i \xc5\x82adunek poczty. Coraz wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 wag\xc4\x99 przyk\xc5\x82adano do transportu cywilnego. W 1927 Boeing za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 linie lotnicze nazwane Boeing Air Transport, kt\xc3\xb3re uruchomi\xc5\x82y regularne po\xc5\x82\xc4\x85czenie Chicago \xe2\x80\x93 San Francisco. By\xc5\x82y to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pierwsze linie lotnicze, kt\xc3\xb3re na pok\xc5\x82adach swoich samolot\xc3\xb3w obok pilot\xc3\xb3w zatrudni\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc personel pok\xc5\x82adowy \xe2\x80\x93 stewardesy._NEWLINE_Firma nabywa\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne firmy z bran\xc5\xbcy lotniczej. W 1929 Boeing kupi\xc5\x82 Pratt and Whitney (w\xc3\xb3wczas by\xc5\x82 to producent samolot\xc3\xb3w). Powsta\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas koncern United Aircraft and Transport. Ustawa antytrustowa z czerwca 1934 zakaza\xc5\x82a jednak dzia\xc5\x82ania takich korporacji i koncern podzielono na trzy dzia\xc5\x82y, w tym: Boeing Airplane Company oraz United Airlines. Za\xc5\x82o\xc5\xbcyciel firmy za\xc5\x82amany tym faktem postanowi\xc5\x82 sprzeda\xc4\x87 swoje udzia\xc5\x82y i wycofa\xc5\x82 si\xc4\x99 z biznesu lotniczego._NEWLINE_5 sierpnia 1934 akcje Boeinga zadebiutowa\xc5\x82y na gie\xc5\x82dzie. Firma inwestowa\xc5\x82a w nowe technologie, jako pierwsza na ameryka\xc5\x84skim rynku producent\xc3\xb3w lotniczych zastosowa\xc5\x82a w swoich samolotach konstrukcje ze spawanych stalowych ram, kt\xc3\xb3re w latach 30. zast\xc4\x85piono profilowanymi elementami metalowymi. W 1930 powsta\xc5\x82y pierwsze jednop\xc5\x82atowe samoloty Boeinga: Boeing Monomail, przeznaczony do przewozu towar\xc3\xb3w i poczty, my\xc5\x9bliwski P-26 Peashooter, rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej pierwszy bombowiec B-9. W 1934 rozpocz\xc4\x99to prac\xc4\x99 nad czterosilnikowym bombowcem XB-15, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Modelem 299, pierwowzorem p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego B-17 Flying Fortress. Wykorzystuj\xc4\x85c do\xc5\x9bwiadczenia zdobyte przy konstrukcji du\xc5\xbcych samolot\xc3\xb3w, na zam\xc3\xb3wienie linii lotniczych Pan Am zbudowano \xc5\x82\xc3\xb3d\xc5\xba lataj\xc4\x85c\xc4\x85 zdoln\xc4\x85 pokonywa\xc4\x87 trasy transatlantyckie. Boeing 314 Clipper, najwi\xc4\x99kszy samolot pasa\xc5\xbcerski swoich czas\xc3\xb3w, mog\xc4\x85cy zabra\xc4\x87 na pok\xc5\x82ad 90 pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, odby\xc5\x82 pierwszy lot w czerwcu 1938.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej zak\xc5\x82ady produkowa\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnie samoloty bombowe: B-17 i Boeing B-29 Superfortress. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 zatrudnionych stanowi\xc5\x82y kobiety. Zaprojektowane przez Boeinga bombowce powstawa\xc5\x82y, w ramach wojennej kooperacji, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w innych wytw\xc3\xb3rniach, m.in.: Lockheeda, Douglasa, Bella. Jeszcze podczas wojny, w 1943, rozpocz\xc4\x99to projekt, kt\xc3\xb3rego rezultatem by\xc5\x82a budowa bombowca Boeing B-47 Stratojet. Pod koniec wojny macierzyste zak\xc5\x82ady Boeinga zatrudnia\xc5\x82y 45 000 ludzi.\n_START_SECTION_\nOkres powojenny\n_START_PARAGRAPH_\nPo zako\xc5\x84czeniu wojny i spadku zapotrzebowania na samoloty bombowe firma zmuszona by\xc5\x82a ograniczy\xc4\x87 zatrudnienie i zwolni\xc4\x87 ok. 70 000 pracownik\xc3\xb3w. Luksusowy samolot pasa\xc5\xbcerski Boeing 377 Stratocruiser, zbudowany w oparciu o transportowego Stratofreightera, zbudowany w ponad 50 egzemplarzach, nie spe\xc5\x82ni\xc5\x82 oczekiwa\xc5\x84 finansowych firmy. Sytuacj\xc4\x99 ratowa\xc5\x82a sprzeda\xc5\xbc bombowc\xc3\xb3w lub samolot\xc3\xb3w z nich si\xc4\x99 wywodz\xc4\x85cych, przerobionych na samoloty transportowe i lataj\xc4\x85ce cysterny (KC-97 Stratotanker)._NEWLINE_W drugiej po\xc5\x82owie lat 40. firma zacz\xc4\x99\xc5\x82a wkracza\xc4\x87 w er\xc4\x99 samolot\xc3\xb3w odrzutowych. Wa\xc5\xbcn\xc4\x85 konstrukcj\xc4\x85 by\xc5\x82 B-47 Stratojet, zbudowany w oparciu o niemieckie do\xc5\x9bwiadczenia z okresu II wojny \xc5\x9bwiatowej. Pomi\xc4\x99dzy 1947 a 1956 wyprodukowano ponad 2 000 egzemplarzy tego wielosilnikowego bombowca. Jego nast\xc4\x99pc\xc4\x85 sta\xc5\x82 si\xc4\x99 B-52 Stratofortress, oblatany w 1952, u\xc5\xbcywany w ameryka\xc5\x84skim lotnictwie do dzi\xc5\x9b. W latach 60., dzi\xc4\x99ki zakupowi firmy Vertol, Boeing sta\xc5\x82 si\xc4\x99 producentem helikopter\xc3\xb3w: CH-47 Chinook i CH-46 Sea Knight, u\xc5\xbcywanych przez oddzia\xc5\x82y armii, marynarki i marines. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w 1952 zaprojektowano Model 367-80 (Dash 80), kt\xc3\xb3rego rozwini\xc4\x99ciem sta\xc5\x82y si\xc4\x99 samoloty KC-135 Stratotanker \xe2\x80\x93 pierwszy powietrzny zbiornikowiec o nap\xc4\x99dzie odrzutowym, oraz Boeing 707, pierwszy dalekodystansowy samolot pasa\xc5\xbcerski wyprodukowany przez firm\xc4\x99. Dzi\xc4\x99ki tej czterosilnikowej maszynie, zdolnej przewie\xc5\xba\xc4\x87 156 pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, Stany Zjednoczone sta\xc5\x82y si\xc4\x99 potentatem w produkcji samolot\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich. Jego nast\xc4\x99pcami by\xc5\x82y: B720 i B727. B727, trzysilnikowa maszyna przeznaczona do lot\xc3\xb3w \xc5\x9bredniodystansowych, produkowany by\xc5\x82 do 1984 i zdoby\xc5\x82 uznanie pilot\xc3\xb3w i pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w (do dzi\xc5\x9b lata ich oko\xc5\x82o 1 300). W 1967 Boeing zbudowa\xc5\x82 kolejny samolot pasa\xc5\xbcerski, kr\xc3\xb3tko- i \xc5\x9bredniodystansowy \xe2\x80\x93 dwusilnikowy B737, produkowany (z licznymi modyfikacjami) do dzi\xc5\x9b._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu II wojny \xc5\x9bwiatowej firma prowadzi\xc5\x82a badania nad nap\xc4\x99dem rakietowym i rakietami bojowymi. Owocem pr\xc3\xb3b sta\xc5\x82 si\xc4\x99 nadd\xc5\xbawi\xc4\x99kowy pocisk przeciwlotniczy IM-99 Bomarc z 1955, wyprodukowany w liczbie 700 sztuk. Kolejnym by\xc5\x82 mi\xc4\x99dzykontynentalny pocisk balistyczny LGM-30 Minuteman, przyj\xc4\x99ty na uzbrojenie w pa\xc5\xbadzierniku 1962. Boeing w\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 w podb\xc3\xb3j przestrzeni kosmicznej, czego efektem by\xc5\x82y: Lunar Orbiter, kt\xc3\xb3ry przes\xc5\x82a\xc5\x82 zdj\xc4\x99cia 99% powierzchni Ksi\xc4\x99\xc5\xbcyca (1966), pierwszy cz\xc5\x82on rakiety Saturn V (S-IC), Lunar Roving Vehicle \xe2\x80\x93 pojazd wykorzystany podczas trzech ostatnich misji programu Apollo i inne._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 70. sytuacja firmy pogorszy\xc5\x82a si\xc4\x99. Zwi\xc4\x85zane to by\xc5\x82o z ograniczeniem programu lot\xc3\xb3w kosmicznych i zawieszeniem przez rz\xc4\x85d ameryka\xc5\x84ski finansowego wsparcia nadd\xc5\xbawi\xc4\x99kowego odrzutowca pasa\xc5\xbcerskiego, oznaczonego jako SST (Supersonic Transport), kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 by\xc4\x87 odpowiedzi\xc4\x85 na francusko-brytyjski projekt Concorde\xe2\x80\x99a. Du\xc5\xbcym problemem by\xc5\x82 kryzys na rynku samolot\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich, a tak\xc5\xbce op\xc3\xb3\xc5\xbanienie i wi\xc4\x99ksze od za\xc5\x82o\xc5\xbconych koszty produkcji nowego modelu B747 Jumbo Jet. Firma zwolni\xc5\x82a prawie po\xc5\x82ow\xc4\x99 z 80 000 swoich pracownik\xc3\xb3w, pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82a inwestycji w r\xc3\xb3\xc5\xbcnych, nieraz odleg\xc5\x82ych od lotnictwa dzia\xc5\x82ach gospodarki. Pojawienie si\xc4\x99 Jumbo Jeta (wej\xc5\x9bcie do s\xc5\x82u\xc5\xbcby w 1970) zrewolucjonizowa\xc5\x82o wr\xc4\x99cz rynek przewoz\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich. Ten gigantyczny samolot produkowany jest do dzi\xc5\x9b, najnowsza wersja \xe2\x80\x93 B747-8 \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82a oblatana w 2010._NEWLINE_W pierwszej po\xc5\x82owie lat 80. sytuacja ekonomiczna zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 poprawia\xc4\x87. Samoloty produkowane przez Boeinga, a tak\xc5\xbce ich militarne wersje, sta\xc5\x82y si\xc4\x99 podstawowym wyposa\xc5\xbceniem wielu linii lotniczych i si\xc5\x82 zbrojnych. Wzrasta\xc5\x82a liczba pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, linie zg\xc5\x82asza\xc5\x82y zapotrzebowanie na coraz to wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 liczb\xc4\x99 maszyn. Pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 jednak konkurencja w postaci europejskiego konsorcjum Airbusa, za\xc5\x82o\xc5\xbconego w 1970 po znakomitych efektach programu Concorde. Boeing wprowadzi\xc5\x82 w tym czasie nowe modele samolot\xc3\xb3w pasa\xc5\xbcerskich: \xc5\x9bredniodystansowego B757, oraz jego szerokokad\xc5\x82ubowego krewniaka B767 oraz zmodyfikowan\xc4\x85 wersj\xc4\x99 B737._NEWLINE_Boeing, wykorzystuj\xc4\x85c do\xc5\x9bwiadczenia z okresu programu Apollo, wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracowa\xc5\x82 przy budowie prom\xc3\xb3w kosmicznych i Mi\xc4\x99dzynarodowej Stacji Kosmicznej. To i nast\xc4\x99pne dziesi\xc4\x99ciolecie przynios\xc5\x82o rozw\xc3\xb3j produkcji wojskowej koncernu, opracowywano (r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w kooperacji) m.in.: V-22 Osprey, b\xc4\x99d\xc4\x85cego krzy\xc5\xbc\xc3\xb3wk\xc4\x85 samolotu i \xc5\x9bmig\xc5\x82owca, bombowiec typu \xe2\x80\x9estealth\xe2\x80\x9d B-2, my\xc5\x9bliwiec F/A-22 Raptor, \xc5\x9bmig\xc5\x82owiec RAH-66 Comanche, system obrony przeciwlotniczej bliskiego zasi\xc4\x99gu Avanger, system antyrakietowy Roland i inne. Pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zam\xc3\xb3wienia na remonty i modernizacj\xc4\x99 dotychczas u\xc5\xbcywanego wyposa\xc5\xbcenia wojskowego, m.in. B-52 i KC-135._NEWLINE_W 1994 firma wprowadzi\xc5\x82a na rynek dwusilnikowy B777. Ten bardzo nowoczesny, zaprojektowany przy u\xc5\xbcyciu wy\xc5\x82\xc4\x85cznie komputer\xc3\xb3w samolot pasa\xc5\xbcerski uzupe\xc5\x82ni\xc5\x82 luk\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy modelami B767 i B747. Kolejna, udoskonalona wersja B737 pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 w po\xc5\x82owie lat 90._NEWLINE_W 1996 Boeing dokona\xc5\x82 fuzji z dzia\xc5\x82em lotniczym i obronnym firmy Rockwell International Corporation, za\xc5\x9b w sierpniu 1997 z McDonnell Douglas Corporation, w 2000 z Hughes Electronics Corporation, producentem m.in. satelit\xc3\xb3w, Jeppesen Sanderson Inc. i Hawker de Havilland. Efektem po\xc5\x82\xc4\x85czenia z McDonnell Douglasem by\xc5\x82o wprowadzenie do produkcji B717 (1998), zaprojektowanego jeszcze jako MD-95, kr\xc3\xb3tkodystansowego samolotu pasa\xc5\xbcerskiego dla ok. 100 pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w, odznaczaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 niskimi kosztami u\xc5\xbcytkowania, niskim poziomem ha\xc5\x82asu i du\xc5\xbcym komfortem podr\xc3\xb3\xc5\xbcowania._NEWLINE_Kolejne lata nie by\xc5\x82y ju\xc5\xbc tak udane dla koncernu. We znaki dawa\xc5\x82a si\xc4\x99 konkurencja ze strony Airbusa, kt\xc3\xb3ry sukcesywnie wprowadza\xc5\x82 nowe typy samolot\xc3\xb3w, wypieraj\xc4\x85c Boeinga z rynk\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3rych by\xc5\x82 on praktycznie monopolist\xc4\x85. Nadziej\xc4\x85 jest nowy samolot \xc5\x9bredniodystansowy B787 Dreamliner, znany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako B7E7, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 wej\xc5\x9b\xc4\x87 do u\xc5\xbcytku w 2008. Jednak z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych powod\xc3\xb3w jego pierwszy lot testowy odby\xc5\x82 si\xc4\x99 dopiero 15 grudnia 2009. Firma twierdzi, \xc5\xbce jeszcze przed oblataniem mia\xc5\x82a zam\xc3\xb3wienia na 850 maszyn, z kt\xc3\xb3rych ka\xc5\xbcda sprzedana b\xc4\x99dzie za oko\xc5\x82o 150 mln dolar\xc3\xb3w. Du\xc5\xbc\xc4\x85 pora\xc5\xbck\xc4\x85 dla firmy, nie tylko finansow\xc4\x85, ale i presti\xc5\xbcow\xc4\x85, by\xc5\x82a przegrana jej projektu X-32 w konkursie na nowy samolot bojowy (Joint Strike Fighter), nast\xc4\x99pc\xc4\x99 wys\xc5\x82u\xc5\xbconych ju\xc5\xbc ameryka\xc5\x84skich maszyn. Boeing zosta\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oskar\xc5\xbcony o szpiegostwo przemys\xc5\x82owe przez konkurencyjny koncern Lockheed Martin. Kar\xc4\x85 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 anulowanie przez Pentagon kontrakt\xc3\xb3w o miliardowej warto\xc5\x9bci._NEWLINE_Wed\xc5\x82ug badania waszyngto\xc5\x84skiej organizacji Good Jobs First koncern Boeing otrzyma\xc5\x82 ok. 13,2 mld dolar\xc3\xb3w dotacji z program\xc3\xb3w federalnych i stanowych w okresie 2010-2013 \xe2\x80\x93 najwi\xc4\x99cej spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wszystkich zbadanych firm w USA._NEWLINE_W ramach prowadzonego przez NASA programu Commercial Crew Program Boeing wraz z Bigelow Aerospace pracuje nad koncepcyjnym pojazdem orbitalnym CST-100.'