b'\n_START_ARTICLE_\n\xc5\x9api\xc4\x85ca armia\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9api\xc4\x85ca armia (niem. Das schlafende Heer) \xe2\x80\x93 jedna z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych powie\xc5\x9bci ksenofobicznego nurtu Ostmarkenliteratur autorstwa niemieckiej pisarki Clary Viebig, wydana w 1904.\n_START_SECTION_\nCharakter\n_START_PARAGRAPH_\nViebig w spos\xc3\xb3b stronniczy i stereotypowy opisa\xc5\x82a kolonizacj\xc4\x99 Prowincji Pozna\xc5\x84skiej, gdzie Polacy, zgodnie z kanonami nurtu zostali zobrazowani jako nielojalni i pozbawieni kultury, zdaniem autorki stanowi\xc4\x85c zagro\xc5\xbcenie dla Cesarstwa Niemieckiego. Wymagali asymilacji oraz represji, by ich skutecznie kontrolowa\xc4\x87._NEWLINE_Powie\xc5\x9b\xc4\x87, jako jedna z nielicznych przedstawicieli nurtu Ostmarkenliteratur, nie by\xc5\x82a bliska literaturze trywialnej i adresowana by\xc5\x82a do bardziej wyrobionego kulturalnie odbiorcy. Ze wzgl\xc4\x99du na prowadzon\xc4\x85 przez Viebig krytyk\xc4\x99 nieskuteczno\xc5\x9bci cz\xc4\x99\xc5\x9bci dzia\xc5\x82a\xc5\x84 kolonizacyjnych, pozycja ta nie znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 na li\xc5\x9bcie lektur dla czytelni sporz\xc4\x85dzonej przez Bibliotek\xc4\x99 Cesarsk\xc4\x85 w Poznaniu (ksi\xc4\x85\xc5\xbcka ukaza\xc5\x82a si\xc4\x99 przed sporz\xc4\x85dzeniem listy).\n_START_SECTION_\nStereotypowy obraz Polak\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nAkcja rozgrywa si\xc4\x99 w Przyborowie, wsi typowej dla Prowincji Pozna\xc5\x84skiej, opisanej zgodnie z kanonami tzw. Polnische Wirtschaft. Jedn\xc4\x85 z opisywanych postaci jest polski nauczyciel Ignaz Ruda, kt\xc3\xb3ry w my\xc5\x9bl pruskich ustaw mia\xc5\x82 naucza\xc4\x87 polskie dzieci w lokalnej szkole w j\xc4\x99zyku niemieckim. Ukazany jest jako osoba wiecznie si\xc4\x99 wahaj\xc4\x85ca i niezdecydowana. Chcia\xc5\x82by uczy\xc4\x87 po polsku, jednak chce te\xc5\xbc dobrze s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc4\x87 prze\xc5\x82o\xc5\xbconym. Na pewno, tak, chcia\xc5\x82 uczy\xc4\x87 po polsku, ale przecie\xc5\xbc w pierwszej \xc5\x82awce siedzia\xc5\x82y trzy ma\xc5\x82e c\xc3\xb3reczki osadnik\xc3\xb3w i patrza\xc5\x82y na niego swymi niebieskimi oczyma nic nie rozumiej\xc4\x85c, a za nimi zdawa\xc5\x82 si\xc4\x99 wynurza\xc4\x87 jak olbrzym ich ojciec i grozi\xc5\x82 pi\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85: nale\xc5\xbcy uczy\xc4\x87 po niemiecku, i wsz\xc4\x99dzie tam, gdzie tylko kierowa\xc5\x82 wzrok, wyrasta\xc5\x82 przed nim duch wskazuj\xc4\x85cy palcem w g\xc3\xb3r\xc4\x99: w\xc5\x82adza. Nauczyciel pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 prowadzi\xc4\x87 zaj\xc4\x99cia w obu j\xc4\x99zykach, ale wywo\xc5\x82ywa\xc5\x82o to tylko zam\xc4\x99t i chaos. Niezdecydowany pedagog straci\xc5\x82 wszelki autorytet we wsi, s\xc4\x85siedzi wybijali mu szyby, a jedyn\xc4\x85 pociech\xc4\x99 znajdowa\xc5\x82 we wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z polskim klerem katolickim._NEWLINE_Na drugim planie autorka opisuje losy dw\xc3\xb3ch ksi\xc4\x99\xc5\xbcy: proboszcza Piotra Stachowiaka i wikariusza Xaveriusa G\xc3\xb3rki, b\xc4\x99d\xc4\x85cych stereotypowymi dla nurtu przedstawicielami polskiego kleru katolickiego. Stachowiak ma wszystkie cechy z\xc5\x82ego polskiego ch\xc5\x82opa, ma czerwon\xc4\x85 ch\xc5\x82opsk\xc4\x85 twarz, pije nadmiernie alkohol, gra nami\xc4\x99tnie w karty, jest leniwy i niesamodzielny, a nawet sprawy narodowe s\xc4\x85 mu w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie oboj\xc4\x99tne (co jest wyj\xc4\x85tkiem od regu\xc5\x82 nurtu). G\xc3\xb3rka natomiast to krewny kardyna\xc5\x82a, nienawidz\xc4\x85cy niemczyzny w ka\xc5\xbcdej postaci, kt\xc3\xb3ry odziedziczy\xc5\x82 tylko s\xc5\x82ynne polskie nazwisko, bo ca\xc5\x82y maj\xc4\x85tek rodzina wcze\xc5\x9bniej przehula\xc5\x82a. Reprezentuje on styl typowego polskiego kleru, kt\xc3\xb3ry wszystkich buntuje, dla kt\xc3\xb3rego Niemcy to pluskwy pe\xc5\x82zaj\xc4\x85ce po wszystkich polskich dworach szlacheckich. Jest przekonany, \xc5\xbce B\xc3\xb3g stoi wy\xc5\x82\xc4\x85cznie po polskiej stronie. G\xc5\x82osi emocjonalne, patriotyczne kazania, w kt\xc3\xb3rych zwalcza lokalnego Niemca, Doleschala, nazywanego hakatyst\xc4\x85. Zyskuje tym przychylno\xc5\x9b\xc4\x87 miejscowej szlachty (Garczy\xc5\x84skich), ufaj\xc4\x85 mu te\xc5\xbc ch\xc5\x82opi, zrywaj\xc4\x85cy plakaty wyborcze Doleschala, w kt\xc3\xb3rych miejsce umieszczaj\xc4\x85 te lepsze, te prawdziwe, jedynie s\xc5\x82uszne, o kt\xc3\xb3rych m\xc3\xb3wi\xc5\x82 ksi\xc4\x85dz wikary. Wikariusz zosta\xc5\x82 ostatecznie \xe2\x80\x9esprawiedliwie\xe2\x80\x9d, czyli po prusku, ukarany i odsuni\xc4\x99ty od funkcji, kt\xc3\xb3re pe\xc5\x82ni\xc5\x82._NEWLINE_G\xc3\xb3rka nam\xc3\xb3wi\xc5\x82 te\xc5\xbc Niemca, Valentina Br\xc3\xa4uera do ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa z Polk\xc4\x85, Stasi\xc4\x85 Frelikowsk\xc4\x85, ale jego celem by\xc5\x82a jedynie polonizacja Niemca, poniewa\xc5\xbc wiedzia\xc5\x82 on, \xc5\xbce Polka jest osob\xc4\x85 niemoraln\xc4\x85 i nieodpowiedni\xc4\x85 na \xc5\xbcon\xc4\x99. Stasia faktycznie kocha\xc5\x82a si\xc4\x99 tylko w inspektorze Schultzu, a Br\xc3\xa4uer to jedynie ein Schwab. Naiwny, dobry Niemiec jest przez \xc5\xbcon\xc4\x99 publicznie wy\xc5\x9bmiewany i l\xc5\xbcony, w zwi\xc4\x85zku z czym pope\xc5\x82nia samob\xc3\xb3jstwo, za kt\xc3\xb3re win\xc4\x99 ponosi ta polska czarownica._NEWLINE_Szlachcic Aleksander Garczy\xc5\x84ski to elegancki, ale znudzony przedstawiciel typowej polskiej szlachty, lekkomy\xc5\x9blnej i trwoni\xc4\x85cej maj\xc4\x85tki. Chce sprzeda\xc4\x87 swoje dobra Komisji Kolonizacyjnej, poniewa\xc5\xbc po wygraniu wybor\xc3\xb3w zamierza przeprowadzi\xc4\x87 si\xc4\x99 do Berlina, \xc5\xbcy\xc4\x87 tam weso\xc5\x82o i bawi\xc4\x87 si\xc4\x99 na balach. HaKaTa jest przedstawiona przez Viebig jako swoista deska ratunku dla zad\xc5\x82u\xc5\xbconej i zubo\xc5\xbca\xc5\x82ej polskiej szlachty. \xc5\xbbona Garczy\xc5\x84skiego, Jadwiga, to z kolei typowa Polka, elegancka, wystrojona, jednak pusta, egoistyczna, wybredna, zm\xc4\x99czona, chora, lekkomy\xc5\x9blna, ci\xc4\x85gle niezadowolona i (co rzadkie u pisarzy nurtu) pozbawiona narodowej dumy. O nasza biedna Polsko! Codziennie \xc5\x9blubuj\xc4\x99 Matce Bo\xc5\xbcej. \xc5\xbbadnej sukni z Berlina \xe2\x80\x93 \xc5\xbcadnego kapelusza z Wiednia \xe2\x80\x93 ani z Wiesbaden, ani Hamburg w przysz\xc5\x82ym roku, ani nawet niemiecka cukiernia w Poznaniu! Ach, gdybym by\xc5\x82a nie wysz\xc5\x82a za m\xc4\x85\xc5\xbc! Ju\xc5\xbc lepiej \xc5\xbcy\xc4\x87 w\xc5\x9br\xc3\xb3d Rosjan ni\xc5\xbc na tym nudnym pustkowiu!. Usycham tutaj. Gdyby\xc5\x9bmy chocia\xc5\xbc byli w Poznaniu albo lepiej jeszcze w Warszawie, a najlepiej w Pary\xc5\xbcu. Tu\xc5\xbc przed sprzeda\xc5\xbc\xc4\x85 maj\xc4\x85tku ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo zaprasza na obiad przedstawicieli HaKaTy, na Barschtsch und Entenpotrawka und viel alter Ungar. Absolutnie nie \xc5\xbca\xc5\x82uj\xc4\x85 sprzeda\xc5\xbcy maj\xc4\x85tku.'