b'\n_START_ARTICLE_\nWarszawska Kolej Dojazdowa\n_START_SECTION_\nGeneza i pocz\xc4\x85tki dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci (1918\xe2\x80\x931939)\n_START_PARAGRAPH_\nW za\xc5\x82o\xc5\xbceniach dzisiejsza WKD mia\xc5\x82a by\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 systemu kolei podmiejskich, kt\xc3\xb3rego budow\xc4\x99 planowano przed pierwsz\xc4\x85 wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 z uwagi na wy\xc5\xbcsze, ni\xc5\xbc w innych miastach europejskich, zag\xc4\x99szczenie ludno\xc5\x9bci. Po uruchomieniu w 1908 tramwaj\xc3\xb3w elektrycznych w Warszawie w\xc5\x9br\xc3\xb3d w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli kolejek w\xc4\x85skotorowych o nap\xc4\x99dzie parowym, kt\xc3\xb3re obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82y miasto, powsta\xc5\x82 pomys\xc5\x82 wykorzystania trakcji elektrycznej w nowym systemie kolejek podmiejskich, sk\xc5\x82adaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 z siedmiu linii, w tym jednej prowadz\xc4\x85cej przez Raszyn do Grodziska Mazowieckiego. Z uwagi na problemy administracyjne pomys\xc5\x82 ten nie doszed\xc5\x82 do skutku._NEWLINE_5 grudnia 1918 roku powsta\xc5\x82a sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Si\xc5\x82a i \xc5\x9awiat\xc5\x82o z wiod\xc4\x85cym angielskim kapita\xc5\x82em, kt\xc3\xb3re pocz\xc4\x85tkowo zaj\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 elektryfikacj\xc4\x85 kraju. Zakupiona przez sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 elektrownia w Pruszkowie zaopatrzy\xc5\x82a kolejk\xc4\x99 w energi\xc4\x99 od jej uruchomienia do zniszczenia podczas wojny. W 1922 przedsi\xc4\x99biorstwo powo\xc5\x82a\xc5\x82o sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 Elektryczne Koleje Dojazdowe, kt\xc3\xb3rej pierwszym prezesem zosta\xc5\x82 Tadeusz Su\xc5\x82owski. W latach 1925\xe2\x80\x931927 dzi\xc4\x99ki wsparciu kapita\xc5\x82u angielskiego wybudowana zosta\xc5\x82a zarz\xc4\x85dzana przez przewo\xc5\xbanika linia z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego na podstawie koncesji na odcinek z Warszawy do \xc5\xbbyrardowa wydanej dla \xc5\x82\xc3\xb3dzkich przemys\xc5\x82owc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy \xe2\x80\x93 zainteresowani projektem \xe2\x80\x93 zrzekli si\xc4\x99 jej na rzecz EKD. By\xc5\x82a to pierwsza w Polsce normalnotorowa i zelektryfikowana (o napi\xc4\x99ciu 650 V) linia kolejowa, aczkolwiek na odcinku mi\xc4\x99dzy Podkow\xc4\x85 Le\xc5\x9bn\xc4\x85 a Grodziskiem Mazowieckim ma tylko jeden tor \xe2\x80\x93 pomimo rezerwacji miejsca na drugi jego budowa nie dosz\xc5\x82a do skutku. Na odcinku od granic Warszawy do Podkowy Le\xc5\x9bnej zamontowano nowoczesn\xc4\x85 sygnalizacj\xc4\x99 automatyczn\xc4\x85, nie stosowan\xc4\x85 dotychczas na polskiej kolei._NEWLINE_Inauguracja przewoz\xc3\xb3w mia\xc5\x82a miejsce 11 grudnia 1927, a pierwszy rozk\xc5\x82ad sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z sze\xc5\x9bciu kurs\xc3\xb3w dziennie. W roku 1929 mia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 dobudowana odnoga kolejki do Nadarzyna, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ca Komor\xc3\xb3w pod Pruszkowem z Nadarzynem \xe2\x80\x93 mia\xc5\x82a ona biec wzd\xc5\x82u\xc5\xbc obecnej ul. Nadarzy\xc5\x84skiej i Spacerowej w Komorowie. W latach 1932 i 1936 linia zosta\xc5\x82a dodatkowo rozbudowana o odnogi do W\xc5\x82och i Milan\xc3\xb3wka. W 1939 poci\xc4\x85gi przewioz\xc5\x82y ponad 4 mln pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w. Pod koniec lat 30. rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 odnogi z Komorowa do Mszczonowa. Wykupiono teren pod przebieg linii i wykonano (rozebrane w 2016 r. podczas modernizacji trasy S8) nasypy i wykopy w miejscowo\xc5\x9bciach Kostowiec, J\xc3\xb3zefina oraz (zachowane) we wsiach Przeszkoda, Radziejowice i Radziejowice Parcel. Wykonano tak\xc5\xbce, zachowane do dzi\xc5\x9b, \xc5\xbcelbetowe wi\xc4\x85zary wiaduktu nad rzeczk\xc4\x85 Mrowna we wsi Przeszkoda, \xc5\xbcelbetowy przepust na rzeczce W\xc4\x99\xc5\xbcyk, oraz \xc5\xbcelbetowy, o ciekawej formie, wiadukt na rzece Pisia G\xc4\x85golina w Radziejowicach. Kontynuacj\xc4\x99 budowy przerwa\xc5\x82 wybuch II Wojny \xc5\x9awiatowej.\n_START_SECTION_\nOkres wojny i odbudowy po niej (1939\xe2\x80\x931947)\n_START_PARAGRAPH_\nDzia\xc5\x82ania wojenne we wrze\xc5\x9bniu 1939 spowodowa\xc5\x82y zniszczenia infrastruktury i taboru EKD \xe2\x80\x93 wagon\xc3\xb3w u\xc5\xbcywano m.in. do budowy barykad w Warszawie. Pracownicy przedsi\xc4\x99biorstwa pomagali w budowaniu barykad oraz bronili stolicy. Organizowano kom\xc3\xb3rki ruchu oporu, kt\xc3\xb3re prowadzi\xc5\x82y przerzut broni, wywiad i kontrwywiad. Dzi\xc4\x99ki ich dzia\xc5\x82aniom r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w listopadzie 1939 przywr\xc3\xb3cono ruch EKD na odcinku warszawskim._NEWLINE_W czasie okupacji przymusowo wyznaczony zosta\xc5\x82 zarz\xc4\x85dca z kolei niemieckich, ale kierownictwo wykonawcze pozosta\xc5\x82o w r\xc4\x99kach polskich, co pozwoli\xc5\x82o m.in. na zatrudnianie ukrywaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 os\xc3\xb3b. Personel EKD liczy\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas trzy razy wi\xc4\x99cej os\xc3\xb3b ni\xc5\xbc wynika\xc5\x82o to z zapotrzebowania, a umundurowanie kolejarskie chroni\xc5\x82o przed zatrzymaniami i wywozem. Pracownicy chronili ponadto pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w ostrzegaj\xc4\x85c ich przed rewizjami b\xc4\x85d\xc5\xba \xc5\x82apankami w poci\xc4\x85gach._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie lat 1940 i 1941 rozpocz\xc4\x99to rozbudow\xc4\x99 zaplecza technicznego, a w 1942 powo\xc5\x82any zosta\xc5\x82 nowy okupacyjny zarz\xc4\x85dca kolei dojazdowych w Warszawie, kt\xc3\xb3ry zacz\xc4\x85\xc5\x82 wprowadza\xc4\x87 usprawnienia typowe dla niemieckiego systemu gospodarowania. 1 sierpnia 1944, przed rozpocz\xc4\x99ciem powstania warszawskiego, EKD przerwa\xc5\x82y \xc5\x82\xc4\x85czno\xc5\x9b\xc4\x87 ze stolic\xc4\x85 ograniczaj\xc4\x85c przewozy tylko do odcinka z Grodziska do Podkowy Le\xc5\x9bnej. Podczas akcji masowego wywo\xc5\xbcenia mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Warszawy poci\xc4\x85gami EKD ewakuowano do obozu przej\xc5\x9bciowego w Pruszkowie spor\xc4\x85 grup\xc4\x99 os\xc3\xb3b._NEWLINE_Pod koniec 1944 Niemcy rozpocz\xc4\x99li niszczenie mienia EKD. Dzi\xc4\x99ki sabota\xc5\xbcowi pracownik\xc3\xb3w przedsi\xc4\x99biorstwa maj\xc4\x85tek zosta\xc5\x82 wywieziony tylko w niewielkiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Ze wzgl\xc4\x99du na szybki odwr\xc3\xb3t wojsk nie zniszczono ca\xc5\x82ej linii. Dzie\xc5\x84 przed wyzwoleniem Warszawy EKD ca\xc5\x82kowicie wstrzyma\xc5\x82y ruch poci\xc4\x85g\xc3\xb3w z uwagi na wysadzenie przez Niemc\xc3\xb3w elektrowni w Pruszkowie._NEWLINE_W 1944 Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego okre\xc5\x9bli\xc5\x82, \xc5\xbce wszystkie koleje u\xc5\xbcytku publicznego b\xc4\x99d\xc4\x85ce w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 prywatn\xc4\x85 zostan\xc4\x85 przej\xc4\x99te przez pa\xc5\x84stwo. Pod koniec stycznia 1945 Ministerstwo Komunikacji powo\xc5\x82a\xc5\x82o Tymczasowy Zarz\xc4\x85d Pa\xc5\x84stwowy, w kt\xc3\xb3rego sk\xc5\x82ad weszli przedstawiciele EKD._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na brak energii elektrycznej do zasilania sieci EKD, przewo\xc5\xbanik otrzyma\xc5\x82 3 parowozy. 14 lutego 1945 roku dzi\xc4\x99ki nim wznowiono ruch z Grodziska do Opaczy, natomiast do centrum Warszawy przewozy realizowano furmankami. 19 maja 1945 przywr\xc3\xb3cono regularny ruch poci\xc4\x85g\xc3\xb3w EKD na ca\xc5\x82ej trasie z wykorzystaniem trakcji elektrycznej. By\xc5\x82 to pierwszy po wojnie \xc5\x9brodek transportu publicznego w Warszawie._NEWLINE_Dyrekcja EKD, by sprosta\xc4\x87 rosn\xc4\x85cym po wojnie potrzebom przewozowym, w 1946 roku wypo\xc5\xbcyczy\xc5\x82a od MZK Warszawa 6 tramwaj\xc3\xb3w typu K oraz kolejne 3 tramwaje ze Szczecina. W 1947 w zak\xc5\x82adach Konstal zam\xc3\xb3wiono 12 wagon\xc3\xb3w doczepnych, kt\xc3\xb3re zosta\xc5\x82y wykonane wed\xc5\x82ug dokumentacji angielskiej i nie odbiega\xc5\x82y od dotychczas eksploatowanego taboru.\n_START_SECTION_\nOkres przedsi\xc4\x99biorstwa pa\xc5\x84stwowego (1947\xe2\x80\x932000)\n_START_PARAGRAPH_\nMi\xc4\x99dzy 30 marca 1946 a po\xc5\x82ow\xc4\x85 1948 celem lepszego dojazdu pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w do linii WKD istnia\xc5\x82y linie autobusowe mi\xc4\x99dzy innymi do Sochaczewa i Mszczonowa._NEWLINE_6 pa\xc5\xbadziernika 1947 Elektryczne Koleje Dojazdowe zosta\xc5\x82y upa\xc5\x84stwowione. Linia zosta\xc5\x82a przej\xc4\x99ta przez PKP. Wkr\xc3\xb3tce cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kolejowa sp\xc3\xb3\xc5\x82ki zosta\xc5\x82a w\xc5\x82\xc4\x85czona do Zarz\xc4\x85du Warszawskich Kolei Dojazdowych, kt\xc3\xb3ry zarz\xc4\x85dza\xc5\x82 kolejami w\xc4\x85skotorowymi, za\xc5\x9b cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 autobusowa sta\xc5\x82a si\xc4\x99 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 PKS. 15 kwietnia 1951 lini\xc4\x99 oddzielono od kolei w\xc4\x85skotorowych i podporz\xc4\x85dkowano j\xc4\x85 Dyrekcji Okr\xc4\x99gowej Kolei Pa\xc5\x84stwowych w Warszawie. R\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie nazwa przedsi\xc4\x99biorstwa zosta\xc5\x82a zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa W 1966 zlikwidowano odcinek miejski w Grodzisku Mazowieckim, w 1971 odcinek do W\xc5\x82och, a w 1972 skr\xc3\xb3cono lini\xc4\x99 w Milan\xc3\xb3wku. W 1975 zmieniono tras\xc4\x99 z dotychczasowej (Nowogrodzka \xe2\x80\x93 Tarczy\xc5\x84ska \xe2\x80\x93 Niemcewicza \xe2\x80\x93 Szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwicka \xe2\x80\x93 Drawska) na tras\xc4\x99 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc linii \xc5\x9brednicowej. Tym samym zlikwidowano stacje Warszawa Cha\xc5\x82ubi\xc5\x84skiego, Warszawa Plac Zawiszy, Warszawa Gr\xc3\xb3jecka, Warszawa Zachodnia WKD (przesuni\xc4\x99cie), Warszawa Szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwicka, Warszawa Opaczewska i Warszawa Szcz\xc4\x99\xc5\x9bliwice oraz otwarto stacje Warszawa \xc5\x9ar\xc3\xb3dmie\xc5\x9bcie WKD, Warszawa Ochota WKD i Warszawa Aleje Jerozolimskie. Wszystkie zmiany spowodowane by\xc5\x82y zwi\xc4\x99kszeniem si\xc4\x99 nat\xc4\x99\xc5\xbcenia ruchu ko\xc5\x82owego._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie lat 60. i 70. dokonano wielu remont\xc3\xb3w na linii WKD \xe2\x80\x93 przebudowano perony, zmodernizowano torowisko i zbudowano nowe podstacje trakcyjne. Te wszystkie zmiany mia\xc5\x82y na celu przygotowanie linii na nowe sk\xc5\x82ady typu 101N, kt\xc3\xb3re dociera\xc5\x82y do Grodziska mi\xc4\x99dzy 1969 a 1972 i mog\xc5\x82y zabiera\xc4\x87 ponad dwa razy wi\xc4\x99cej pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w od sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w EN80._NEWLINE_1 lutego 1989 WKD zrezygnowa\xc5\x82a z obs\xc5\x82ugi konduktorskiej poci\xc4\x85g\xc3\xb3w na linii, co w parze z nisk\xc4\x85 dba\xc5\x82o\xc5\x9bci\xc4\x85 o kontrol\xc4\x99 bilet\xc3\xb3w spowodowa\xc5\x82o wyra\xc5\xbany spadek przychod\xc3\xb3w z tytu\xc5\x82u op\xc5\x82at za przejazdy._NEWLINE_W po\xc5\x82owie lat 90. XX w. PKP postanowi\xc5\x82y wyodr\xc4\x99bni\xc4\x87 WKD ze swoich struktur i 1 lutego 1994 utworzony zosta\xc5\x82 Zak\xc5\x82ad Eksploatacji Linii WKD w Grodzisku Mazowieckim. W tym czasie dokonano restrukturyzacji zatrudnienia.\n_START_SECTION_\nOkres sp\xc3\xb3\xc5\x82ki (od 2000)\n_START_PARAGRAPH_\n8 wrze\xc5\x9bnia 2000 na mocy ustawy zdecydowano o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP, kt\xc3\xb3rych zarz\xc4\x85d 16 listopada zdecydowa\xc5\x82 o przekszta\xc5\x82ceniu WKD w sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99-c\xc3\xb3rk\xc4\x99 zale\xc5\xbcn\xc4\x85 PKP. 22 grudnia 2000 zosta\xc5\x82a utworzona sp\xc3\xb3\xc5\x82ka z ograniczon\xc4\x85 odpowiedzialno\xc5\x9bci\xc4\x85 o nazwie PKP Warszawska Kolej Dojazdowa z w\xc5\x82asnym zarz\xc4\x85dem i bud\xc5\xbcetem, kt\xc3\xb3ra rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 1 lipca 2001. 1 lutego 2002 wprowadzono istniej\xc4\x85cy do dzi\xc5\x9b podzia\xc5\x82 na strefy biletowe._NEWLINE_W 2004, chc\xc4\x85c wzmocni\xc4\x87 pozycj\xc4\x99 samorz\xc4\x85d\xc3\xb3w w prowadzonych negocjacjach dotycz\xc4\x85cych przej\xc4\x99cia WKD od PKP przez podmiot zewn\xc4\x99trzny Urz\xc4\x85d Marsza\xc5\x82kowski Wojew\xc3\xb3dztwa Mazowieckiego przekaza\xc5\x82 kolejce sk\xc5\x82ad serii EN95._NEWLINE_27 wrze\xc5\x9bnia 2007 udzia\xc5\x82y sp\xc3\xb3\xc5\x82ki WKD zosta\xc5\x82y podzielone mi\xc4\x99dzy samorz\xc4\x85d wojew\xc3\xb3dztwa mazowieckiego i 6 gmin, przez kt\xc3\xb3rych teren przebiega linia zarz\xc4\x85dzana przez przewo\xc5\xbanika. 13 sierpnia 2008 roku nazwy przedsi\xc4\x99biorstwa zosta\xc5\x82a zmieniona na Warszawska Kolej Dojazdowa._NEWLINE_28 maja 2016 po wcze\xc5\x9bniejszych pracach przygotowawczych zmieniono napi\xc4\x99cie w sieci trakcyjnej z \xe2\x80\x9etramwajowego\xe2\x80\x9d 600\xc2\xa0V na \xe2\x80\x9ekolejowe\xe2\x80\x9d 3000\xc2\xa0V. Wymusi\xc5\x82o to wycofanie taboru serii EN94._NEWLINE_W latach 2010\xe2\x80\x932016 park taborowy, z\xc5\x82o\xc5\xbcony dotychczas z serii EN94 i jednego sk\xc5\x82adu EN95, wymieniono na jednostki serii EN97 i EN100\n_START_SECTION_\nLinie kolejowe\n_START_PARAGRAPH_\nSie\xc4\x87 WKD po\xc5\x82o\xc5\xbcona jest w po\xc5\x82udniowo-zachodnim pa\xc5\x9bmie osadniczym aglomeracji warszawskiej oraz przebiega przez dwie dzielnice miasta (Ochot\xc4\x99 i W\xc5\x82ochy) i sze\xc5\x9b\xc4\x87 gmin (Micha\xc5\x82owice, Pruszk\xc3\xb3w, Brwin\xc3\xb3w, Podkowa Le\xc5\x9bna, Milan\xc3\xb3wek i Grodzisk Mazowiecki). Sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na ni\xc4\x85 dwie linie kolejowe, na kt\xc3\xb3rych \xc5\x82\xc4\x85cznie ulokowano 24 przystanki i 4 stacje. Linie te s\xc4\x85 ca\xc5\x82kowicie zelektryfikowane na odcinkach pasa\xc5\xbcerskich i wyodr\xc4\x99bnione od og\xc3\xb3lnopolskiej sieci kolejowej, a ich po\xc5\x82\xc4\x85czenie z t\xc4\x85 sieci\xc4\x85 stanowi trzecia linia b\xc4\x99d\xc4\x85ca \xc5\x82\xc4\x85cznic\xc4\x85 technologiczn\xc4\x85._NEWLINE_Linia kolejowa nr 47 relacji Warszawa \xc5\x9ar\xc3\xb3dmie\xc5\x9bcie WKD \xe2\x80\x93 Grodzisk Mazowiecki Rado\xc5\x84ska ma \xc5\x82\xc4\x85czn\xc4\x85 d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 32,614 km. Na odcinku z Warszawy do stacji Podkowa Le\xc5\x9bna G\xc5\x82\xc3\xb3wna o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 25,070\xc2\xa0km jest to linia dwutotorowa, natomiast od Podkowy Le\xc5\x9bnej do Grodziska Mazowieckiego jednotorowa._NEWLINE_Linia kolejowa nr 48 relacji Podkowa Le\xc5\x9bna G\xc5\x82\xc3\xb3wna \xe2\x80\x93 Milan\xc3\xb3wek Grud\xc3\xb3w ma jeden tor o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 2,896\xc2\xa0km._NEWLINE_Linia kolejowa nr 512 relacji Pruszk\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Komor\xc3\xb3w to \xc5\x82\xc4\x85cznica technologiczna sieci WKD z sieci\xc4\x85 kolejow\xc4\x85 PKP PLK. Ma jeden niezelektryfikowany tor o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 3,411\xc2\xa0km._NEWLINE_Na liniach WKD znajduje si\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85cznie 38 przejazd\xc3\xb3w kolejowych, z kt\xc3\xb3rych 10 jest kategorii C, a pozosta\xc5\x82e 28 kategorii D.\n_START_SECTION_\nSiedziba i zaplecze techniczne\n_START_PARAGRAPH_\nSiedziba sp\xc3\xb3\xc5\x82ki mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w Grodzisku Mazowieckim przy ul. Batorego 23, nieopodal ko\xc5\x84cowej stacji Grodzisk Mazowiecki Rado\xc5\x84ska. Na terenie siedziby mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 tak\xc5\xbce Izba Tradycji EKD/WKD oraz zaplecze przegl\xc4\x85dowo-techniczne utrzymania taboru kolejowego. Zaplecze to umo\xc5\xbcliwia wykonywanie we w\xc5\x82asnym zakresie przegl\xc4\x85d\xc3\xb3w i napraw taboru._NEWLINE_Przy stacji Komor\xc3\xb3w znajduje si\xc4\x99 ponadto zaplecze techniczne utrzymania infrastruktury kolejowej. Umo\xc5\xbcliwia ono wykonywanie obowi\xc4\x85zk\xc3\xb3w zwi\xc4\x85zanych z realizacj\xc4\x85 funkcji zarz\xc4\x85dcy infrastruktury kolejowej, kt\xc3\xb3re obejmuj\xc4\x85 m.in. utrzymanie nawierzchni torowej, sieci trakcyjnej i urz\xc4\x85dze\xc5\x84 sterowania ruchem kolejowym.'