b'\n_START_ARTICLE_\nElizabeth Gaskell\n_START_SECTION_\nWczesne lata\n_START_PARAGRAPH_\nElizabeth Stevenson urodzi\xc5\x82a si\xc4\x99 w 1810 roku w domu o numerze 93 przy Cheyne Walk w Chelsea, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82o wtedy przedmie\xc5\x9bciem Londynu. Jej matka, Elizabeth Holland, pochodzi\xc5\x82a z wp\xc5\x82ywowej rodziny ze \xc5\x9brodkowej Anglii. Zmar\xc5\x82a w 1812 roku, gdy Elizabeth by\xc5\x82a jeszcze dzieckiem. Elizabeth by\xc5\x82a jedn\xc4\x85 z o\xc5\x9bmiorga dzieci, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych tylko ona i jej brat John (urodzony w 1806) prze\xc5\xbcyli dzieci\xc5\x84stwo. John, p\xc5\x82ywaj\xc4\x85c w Marynarce Handlowej, zagin\xc4\x85\xc5\x82 w 1827 roku w drodze do Indii._NEWLINE_Ojciec Elizabeth, William Stevenson, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 pastorem ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a unitaria\xc5\x84skiego i pisarzem, o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 ponownie po \xc5\x9bmierci \xc5\xbcony._NEWLINE_Elizabeth wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 dzieci\xc5\x84stwa sp\xc4\x99dzi\xc5\x82a w Cheshire, gdzie mieszka\xc5\x82a z ciotk\xc4\x85, Hannah Lumb, w Knutsford, miejscowo\xc5\x9bci b\xc4\x99d\xc4\x85cej pierwowzorem Cranford z powie\xc5\x9bci pod tym samym tytu\xc5\x82em._NEWLINE_Sp\xc4\x99dzi\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc troch\xc4\x99 czasu w Newcastle upon Tyne (z wielebnym Williamem Turnerem) i w Edynburgu. Jej macocha by\xc5\x82a siostr\xc4\x85 szkockiego artysty, Williama Johna Thomsona, kt\xc3\xb3ry specjalizowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w miniaturach i w 1832 namalowa\xc5\x82 portret Elizabeth. W tym samym roku Elizabeth po\xc5\x9blubi\xc5\x82a Williama Gaskella, pastora kaplicy unitaria\xc5\x84skiej przy Cross Street w Manchesterze, kt\xc3\xb3ry robi\xc5\x82 karier\xc4\x99 jako pisarz. Miesi\xc4\x85c miodowy sp\xc4\x99dzili w P\xc3\xb3\xc5\x82nocnej Walii, zatrzymali si\xc4\x99 u wuja Elizabeth, Samuela Hollanda, mieszkaj\xc4\x85cego blisko Porthmadog.\n_START_SECTION_\nMa\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84skie \xc5\xbcycie w Plymouth Grove\n_START_PARAGRAPH_\nGaskellowie zamieszkali w Manchesterze, mie\xc5\x9bcie przemys\xc5\x82owym, kt\xc3\xb3re sta\xc5\x82o si\xc4\x99 inspiracj\xc4\x85 do pisania powie\xc5\x9bci. Mieli kilkoro dzieci: c\xc3\xb3rk\xc4\x99, urodzon\xc4\x85 martw\xc4\x85 w 1833 roku, nast\xc4\x99pnie by\xc5\x82a Marianne (1834), Margaret Emily (1837), znan\xc4\x85 jako Meta, Florence Elizabeth (1842), Williama (1844-1845) i Juli\xc4\x99 Bradford (1846). P\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w 1862 roku, Florence po\xc5\x9blubi\xc5\x82a adwokata Charlesa Cromptona._NEWLINE_Po publikacji pierwszej ksi\xc4\x85\xc5\xbcki w 1850 roku wynaj\xc4\x99li will\xc4\x99 w Plymouth Grove, gdzie Gaskell mieszka\xc5\x82a przez 15 lat \xe2\x80\x93 a\xc5\xbc do \xc5\x9bmierci. Opr\xc3\xb3cz jednej, wszystkie ksi\xc4\x85\xc5\xbcki napisa\xc5\x82a w Plymouth Grove. Kr\xc4\x99gi, w jakich obracali si\xc4\x99 Gaskellowie, obejmowa\xc5\x82y wielkich pisarzy, innowierc\xc3\xb3w i reformator\xc3\xb3w spo\xc5\x82ecznych, takich jak William i Mary Howitt. Dom przy Plymouth Grove odwiedzali Charles Dickens, John Ruskin, Harriet Beecher Stowe czy ameryka\xc5\x84ski pisarz Charles Eliot Norton, za\xc5\x9b dyrygent Charles Hall\xc3\xa9 mieszka\xc5\x82 blisko i uczy\xc5\x82 jedn\xc4\x85 z c\xc3\xb3rek Gaskell gry na pianinie. Charlotte Bront\xc3\xab, bliska przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ka Gaskell, odwiedzi\xc5\x82a j\xc4\x85 trzy razy, za\xc5\x9b raz schowa\xc5\x82a si\xc4\x99 za zas\xc5\x82on\xc4\x85 w pokoju go\xc5\x9bcinnym, gdy\xc5\xbc by\xc5\x82a zbyt nie\xc5\x9bmia\xc5\x82a, by spotka\xc4\x87 si\xc4\x99 z innymi go\xc5\x9b\xc4\x87mi Gaskell._NEWLINE_Elisabeth Gaskell zmar\xc5\x82a w Holybourne w Hampshire w 1865 roku w wieku 55 lat. Dom przy Plymouth Grove, znany jako Gaskell House, by\xc5\x82 w posiadaniu rodziny Gaskell\xc3\xb3w do 1913 roku.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsza powie\xc5\x9b\xc4\x87 Gaskell, Mary Barton, zosta\xc5\x82a anonimowo opublikowana w 1848 roku. Najbardziej znanymi powie\xc5\x9bciami s\xc4\x85 Cranford (1853), North and South (1854) i Wives and Daughters (1865). Sta\xc5\x82a si\xc4\x99 popularna g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dzi\xc4\x99ki historiom o duchach, w kt\xc3\xb3rych pisaniu wspiera\xc5\x82 j\xc4\x85 Charles Dickens i kt\xc3\xb3ry publikowa\xc5\x82 je w magazynie \xe2\x80\x9eHousehold Words\xe2\x80\x9d. Styl tych opowiada\xc5\x84, zaliczanych do fikcji gotyckiej, by\xc5\x82 zupe\xc5\x82nie inny od stylu, kt\xc3\xb3ry stosowa\xc5\x82a w powie\xc5\x9bciach._NEWLINE_Gaskell ponadto napisa\xc5\x82a pierwsz\xc4\x85 biografi\xc4\x99 Charlotte Bront\xc3\xab, kt\xc3\xb3ra odegra\xc5\x82a znaczn\xc4\x85 rol\xc4\x99 w odbiorze tej pisarki.'