b"\n_START_ARTICLE_\nKrzy\xc5\xbc z Cong\n_START_PARAGRAPH_\nKrzy\xc5\xbc z Cong (irl. An Bacall Bu\xc3\xad) \xe2\x80\x93 \xc5\x9bredniowieczny krzy\xc5\xbc procesyjny pe\xc5\x82ni\xc4\x85cy tak\xc5\xbce funkcj\xc4\x99 relikwiarza na relikwie \xc5\x9awietego Krzy\xc5\xbca. Wykonany zosta\xc5\x82 na zlecenie Tairdelbacha Ua Chonchobaira (Turlough O'Conor), w\xc5\x82adcy Connachtu i wielkiego kr\xc3\xb3la Irlandii. Krzy\xc5\xbc pocz\xc4\x85tkowo znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Tuam, a nast\xc4\x99pnie trafi\xc5\x82 do opactwa w Cong, od kt\xc3\xb3rego wzi\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 jego nazwa. Obecnie przechowywany jest w Muzeum Narodowym w Dublinie. Ze wzgl\xc4\x99du na kunsztowne wykonanie oraz bogate zdobienia uznawany jest za jeden z najpi\xc4\x99kniejszych zabytk\xc3\xb3w \xc5\x9bredniowiecznej sztuki sakralnej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nWed\xc5\x82ug irlandzkich rocznik\xc3\xb3w oraz inskrypcji znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 na krzy\xc5\xbcu, powsta\xc5\x82 on w hrabstwie Roscommon na zlecenie kr\xc3\xb3la Tairdelbacha Ua Chonchobaira, mi\xc4\x99dzy 1123 a 1127 rokiem. Mo\xc5\xbcliwe jednak, \xc5\xbce by\xc5\x82a to wsp\xc3\xb3lna inicjatywa w\xc5\x82adcy oraz ko\xc5\x9bcielnych hierarch\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych nazwiska r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc widniej\xc4\x85 w inskrypcji. W rocznikach nazywany jest \xe2\x80\x9ean Bacall Buidhe\xe2\x80\x9d, co stanowi odniesienie do jego z\xc5\x82otego koloru. Tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 krzy\xc5\xbca by\xc5\x82 rzemie\xc5\x9blnik M\xc3\xa1el \xc3\x8dsu, kt\xc3\xb3ry wykona\xc5\x82 te\xc5\xbc prawdopodobnie relikwiarz \xc5\x9bw. Manchana i pastora\xc5\x82 z katedry w Aghadoe._NEWLINE_W 1123 roku sprowadzono z Rzymu ma\xc5\x82y fragment \xc5\x9awi\xc4\x99tego Krzy\xc5\xbca i umieszczono w relikwiarzu, kt\xc3\xb3ry nast\xc4\x99pnie przekazano diecezji w Tuam. Prawdopodobnie w po\xc5\x82owie XII wieku krzy\xc5\xbc przeniesiono do opactwa Cong, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 przez kilka nast\xc4\x99pnych stuleci. Z uwagi na szczeg\xc3\xb3lne znaczenie by\xc5\x82 wystawiany na o\xc5\x82tarzu tylko podczas wyj\xc4\x85tkowych okazji. Od XVI wieku, kiedy dosz\xc5\x82o do niepokoj\xc3\xb3w religijnych, miejsce jego przechowywania jest niepewne, ale podejrzewa si\xc4\x99, \xc5\xbce w czasie prze\xc5\x9bladowa\xc5\x84 katolik\xc3\xb3w w Irlandii m\xc3\xb3g\xc5\x82 by\xc4\x87 ukrywany r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w domach miejscowej ludno\xc5\x9bci._NEWLINE_W 1680 roku historyk z hrabstwa Galway, Ruaidhr\xc3\xad \xc3\x93 Flaithbheartaigh podczas wizyty w opactwie widzia\xc5\x82 krzy\xc5\xbc, kt\xc3\xb3ry nazwa\xc5\x82 \xe2\x80\x9eKrzy\xc5\xbcem opata z Cong\xe2\x80\x9d i skopiowa\xc5\x82 jego inskrypcj\xc4\x99. Fakt ten odnotowa\xc5\x82 jego przyjaciel Edward Lhuyd w Archaeologia Britannica z 1707 roku._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku XIX wieku irlandzki antykwariusz George Petrie natrafi\xc5\x82 w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Lhuyda na wzmiank\xc4\x99 o krzy\xc5\xbcu. W 1822 roku uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do opactwa, by zobaczy\xc4\x87 go osobi\xc5\x9bcie. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej poinformowa\xc5\x82 o nim swojego przyjaciela profesora Jamesa MacCullagha z Trinity College w Dublinie. MacCullagh zainteresowany historyczn\xc4\x85 warto\xc5\x9bci\xc4\x85 zabytku przyjecha\xc5\x82 do Cong i odkupi\xc5\x82 go od ojca Michaela Waldrona, kt\xc3\xb3ry by\xc5\x82 nast\xc4\x99pc\xc4\x85 zmar\xc5\x82ego w 1829 roku ojca Patricka Prendergasta. By\xc5\x82 on ostatnim augusty\xc5\x84skim opatem w Cong. Po jego \xc5\x9bmierci ksi\xc4\x85dz Waldron odziedziczy\xc5\x82 dom i wszystkie rzeczy, w\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych znalaz\xc5\x82 krzy\xc5\xbc. Wcze\xc5\x9bniej ojciec Prendergast odnalaz\xc5\x82 go w starej d\xc4\x99bowej skrzyni w jednym z miejscowych dom\xc3\xb3w. Mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce krzy\xc5\xbc znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 tam od po\xc5\x82owy XVII wieku, czyli od czasu podboju Irlandii przez Cromwella. Po odkryciu zabytku ojciec Prendergast przechowywa\xc5\x82 go w swoim domu w okolicach Ballymagibbon, niedaleko Cong._NEWLINE_W 1839 roku MacCullagh przekaza\xc5\x82 krzy\xc5\xbc do Royal Irish Academy, gdzie znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 przez kolejnych kilka dekad. Oko\xc5\x82o 1890 roku zosta\xc5\x82 przeniesiony do Narodowego Muzeum Nauki i Sztuki w Dublinie, kt\xc3\xb3re obecnie jest Muzeum Narodowym Irlandii."