b'\n_START_ARTICLE_\nW\xc5\x82odzimierz Krzy\xc5\xbcanowski\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nKrzy\xc5\xbcanowski urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w Ro\xc5\xbcnowie. Jego ojciec i dwaj wujowie walczyli o polsk\xc4\x85 niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 w wojsku napoleo\xc5\x84skim, a brat w powstaniu listopadowym w 1830 roku. Po \xc5\x9bmierci ojca rodzina popad\xc5\x82a w d\xc5\x82ugi i wyprowadzi\xc5\x82a si\xc4\x99 ze swojego maj\xc4\x85tku. W\xc5\x82odzimierz zosta\xc5\x82 przekazany przez matk\xc4\x99 pod opiek\xc4\x99 krewnym w Poznaniu, reszta rodziny wyjecha\xc5\x82a do Warszawy. Krzy\xc5\xbcanowski trafi\xc5\x82 do Gimnazjum \xc5\x9bw. Marii Magdaleny w Poznaniu, jednego z g\xc5\x82\xc3\xb3wnych ognisk polskiej konspiracji w zaborze pruskim. Wzi\xc4\x85\xc5\x82 czynny udzia\xc5\x82 w antypruskim powstaniu w 1846 roku. Po kl\xc4\x99sce wyemigrowa\xc5\x82 z Polski by unikn\xc4\x85\xc4\x87 aresztowania za dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 polityczn\xc4\x85. Uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Hamburga, sk\xc4\x85d pop\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 do Nowego Jorku. W USA uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 od podstaw j\xc4\x99zyka angielskiego i kontynuowa\xc5\x82 edukacj\xc4\x99._NEWLINE_Krzy\xc5\xbcanowski pracowa\xc5\x82 po zako\xc5\x84czeniu nauki jako in\xc5\xbcynier w Wirginii, bra\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w budowie kolei na zach\xc3\xb3d. Podczas pracy na kolei pozna\xc5\x82 genera\xc5\x82a Burnetta i o\xc5\xbceni\xc5\x82 si\xc4\x99 z jego c\xc3\xb3rk\xc4\x85, Caroline, z kt\xc3\xb3r\xc4\x85 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Waszyngtonu, by za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 firm\xc4\x99. Na tej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci zdo\xc5\x82a\xc5\x82 si\xc4\x99 wzbogaci\xc4\x87 i zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 po stronie Partii Republika\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\nWojna secesyjna\n_START_PARAGRAPH_\nW 1860 roku Krzy\xc5\xbcanowski wspar\xc5\x82 kandydatur\xc4\x99 Abrahama Lincolna na stanowisko prezydenta Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych. Jego zwyci\xc4\x99stwo w wyborach spowodowa\xc5\x82o wybuch wojny domowej. Krzy\xc5\xbcanowski zg\xc5\x82osi\xc5\x82 si\xc4\x99 do wojska jako szeregowy dwa dni po og\xc5\x82oszeniu mobilizacji, zorganizowa\xc5\x82 w Waszyngtonie oddzia\xc5\x82 imigrant\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ry obroni\xc5\x82 miasto przed pierwszymi atakami po\xc5\x82udniowc\xc3\xb3w. Za t\xc4\x99 akcj\xc4\x99 zosta\xc5\x82 mianowany kapitanem, a nast\xc4\x99pnie majorem. Zaraz potem w Nowym Jorku rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 kampani\xc4\x99 rekrutacyjn\xc4\x85 w\xc5\x9br\xc3\xb3d imigrant\xc3\xb3w z Europy, kt\xc3\xb3rzy sformowali 58. Ochotniczy Pu\xc5\x82k Piechoty Nowego Jorku, zwany \xe2\x80\x9ePolskim Legionem\xe2\x80\x9d. Awansowany do stopnia pu\xc5\x82kownika i zosta\xc5\x82 mianowany jego dow\xc3\xb3dc\xc4\x85._NEWLINE_Krzy\xc5\xbcanowski wzi\xc4\x85\xc5\x82 udzia\xc5\x82 w wojnie secesyjnej. Walczy\xc5\x82 w bitwach: pod Cross Keys w Dolinie Shenandoah, w II bitwie pod Bull Run, pod Chancellorsville, pod Gettysburgiem i pod Knoxville. Prezydent Lincoln awansowa\xc5\x82 go 2 marca 1865 roku na genera\xc5\x82a brygady; poprzednie tymczasowe nominacje w 1862 i w 1863, by\xc5\x82y odrzucone przez senat USA._NEWLINE_Po wojnie Krzy\xc5\xbcanowski \xe2\x80\x93 jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 oficer\xc3\xb3w ogromnej armii Unii \xe2\x80\x93 znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 bez \xc5\x9brodk\xc3\xb3w do \xc5\xbcycia i dopiero dzi\xc4\x99ki wstawiennictwu wp\xc5\x82ywowych koleg\xc3\xb3w z organizacji wetera\xc5\x84skiej Grand Army of the Republic (GAR) otrzyma\xc5\x82 stanowisko prze\xc5\x82o\xc5\xbconego urz\xc4\x99du podatkowego w Georgii i na Florydzie w okresie rekonstrukcji. W listopadzie 1871 roku utraci\xc5\x82 jednak to stanowisko oskar\xc5\xbcony o udzia\xc5\x82 w nadu\xc5\xbcyciach finansowych._NEWLINE_W rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej (11 listopada 1872 roku) zosta\xc5\x82 mianowany specjalnym agentem Departamentu Skarbu odpowiedzialnym za \xc5\x9bciganie przemytnik\xc3\xb3w i kontrol\xc4\x99 pracy funkcjonariuszy kom\xc3\xb3r celnych w rejonie Nowego Orleanu. Pracowa\xc5\x82 tak wydajnie i szybko, \xc5\xbce 9 czerwca 1873 roku \xe2\x80\x93 z rekomendacji Carla Schurza \xe2\x80\x93 zosta\xc5\x82 specjalnym agentem 15. Obszaru Celnego (Terytorium Waszyngton). Do s\xc5\x82u\xc5\xbcby zameldowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w Port Townsend nad Puget Sound (dzi\xc5\x9b dzielnica Seattle) 11 sierpnia. Po zapoznaniu si\xc4\x99 z rozleg\xc5\x82ym terytorium i kilku pierwszych dochodzeniach otrzyma\xc5\x82 zadanie sprawdzenia prawdziwo\xc5\x9bci doniesie\xc5\x84 o nielegalnych transakcjach na terytorium Alaski, kupionej od carskiej Rosji w roku 1867. Krzy\xc5\xbcanowski powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 z Alaski do Port Townsend 4 grudnia. Pomimo tego, \xc5\xbce pobyt Krzy\xc5\xbcanowskiego na Alasce by\xc5\x82 kr\xc3\xb3tki, w \xc5\x9brodowisku polonijnym popularna jest nieprawdziwa informacja, jakoby Krzy\xc5\xbcanowski mia\xc5\x82 by\xc4\x87 pierwszym ameryka\xc5\x84skim gubernatorem terytorium. 31 maja 1874 roku zosta\xc5\x82 \xe2\x80\x93 bez podania przyczyn \xe2\x80\x93 zwolniony ze s\xc5\x82u\xc5\xbcby._NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu pracy na Alasce osiad\xc5\x82 w San Francisco. W 1878 roku w Waszyngtonie zosta\xc5\x82 dyrektorem w Departamencie Skarbu. Pod koniec \xc5\xbcycia wr\xc3\xb3ci\xc5\x82 do Nowego Jorku, gdzie spisa\xc5\x82 swoje wojenne wspomnienia._NEWLINE_Zmar\xc5\x82 31 stycznia 1887 roku w Nowym Jorku. Zosta\xc5\x82 pochowany na cmentarzu Greenwood w Brooklynie. 13 pa\xc5\xbadziernika 1937, w 50. rocznic\xc4\x99 jego \xc5\x9bmierci, jego szcz\xc4\x85tki zosta\xc5\x82y przetransportowane z wojskowymi honorami na Narodowy Cmentarz w Arlington. Prezydent Franklin D. Roosevelt wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 mow\xc4\x99 ku jego pami\xc4\x99ci transmitowan\xc4\x85 przez radio, a prezydent Polski, Ignacy Mo\xc5\x9bcicki, wyg\xc5\x82osi\xc5\x82 swoje wyrazy szacunku w Warszawie.\n_START_SECTION_\nLegenda\n_START_PARAGRAPH_\nW 2002 roku, podczas uroczysto\xc5\x9bci wr\xc4\x99czenia odznaczenia gubernatorowi Alaski Frankowi Murkowskiemu na Kapitolu, ambasador Polski wywo\xc5\x82a\xc5\x82 kontrowersj\xc4\x99, twierdz\xc4\x85c, \xc5\xbce W\xc5\x82odzimierz Krzy\xc5\xbcanowski by\xc5\x82 pierwszym gubernatorem Alaski. Podczas gdy wielu historyk\xc3\xb3w polsko-ameryka\xc5\x84skich oraz polskich i polonijnych stron internetowych podaje t\xc4\x99 informacj\xc4\x99, nie ma ona potwierdzenia w \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82ach ameryka\xc5\x84skich i powsta\xc5\x82a najprawdopodobniej na skutek b\xc5\x82\xc4\x99dnego t\xc5\x82umaczenia pami\xc4\x99tnik\xc3\xb3w Krzy\xc5\xbcanowskiego. Rzecznik ambasady polskiej, Artur Michalski, przyzna\xc5\x82, \xc5\xbce ambasada pope\xc5\x82ni\xc5\x82a b\xc5\x82\xc4\x85d i sta\xc5\x82a si\xc4\x99 ofiar\xc4\x85 legendy. Nie ulega w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci, \xc5\xbce Krzy\xc5\xbcanowski by\xc5\x82 urz\xc4\x99dnikiem rz\xc4\x85du federalnego na terenie Alaski.'