b'\n_START_ARTICLE_\nDolomity\n_START_SECTION_\nTopografia\n_START_PARAGRAPH_\nDolomity le\xc5\xbc\xc4\x85 we w\xc5\x82oskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Alp Wschodnich, w regionach Trydent-G\xc3\xb3rna Adyga i Wenecja Euganejska.\n_START_SECTION_\nGrupy g\xc3\xb3rskie\n_START_PARAGRAPH_\nDolomity nie stanowi\xc4\x85 wyra\xc5\xbanego \xc5\x82a\xc5\x84cucha g\xc3\xb3rskiego.  Sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z grup skalnych oddzielonych g\xc5\x82\xc4\x99bokimi dolinami i wysokimi, lecz na og\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x82atwo dost\xc4\x99pnymi prze\xc5\x82\xc4\x99czami.  Najwa\xc5\xbcniejsze grupy: Pale di San Martino, Marmarole, Puez, Fanes, Sassolungo (niem. Langkofel),  Marmolada, Sella, Puez/Ci\xc3\xabr,  Catinaccio (niem. Rosengarten), Civetta, Pelmo, Tofany, Cristallo, Antelao, Sorapiss, Dolomiti di Sesto (niem. Sextner Dolomiten), Sciliar/Schlern, Dolomiti di Braies/Pragser Dolomiten.  Najwa\xc5\xbcniejsze grupy o podobnej budowie geologicznej, lecz geograficznie nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do innych grup g\xc3\xb3rskich to Dolomiti di Brenta, Piccole Dolomiti  i Dolomity Lienzkie.\n_START_SECTION_\nBudowa geologiczna\n_START_PARAGRAPH_\nDolomity w du\xc5\xbcej cz\xc4\x99\xc5\x9bci sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z odkrytych ska\xc5\x82 - wapieni i dolomit\xc3\xb3w oraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo - riolit\xc3\xb3w.  W dolinach lasy szpilkowe.   Dolomity charakteryzuje si\xc4\x99 bardzo malownicz\xc4\x85 rze\xc5\xbab\xc4\x85 terenu spowodowan\xc4\x85 ich erozj\xc4\x85.  Pod wzgl\xc4\x99dem geologicznym Dolomity stanowi\xc4\x85 fragment Po\xc5\x82udniowych Alp Wapiennych.  Sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 z p\xc5\x82aszczowin wchodz\xc4\x85cych w sk\xc5\x82ad tzw. Jednostek Austryjskich sfa\xc5\x82dowanych po raz pierwszy w fazie austryjskiej orogenezy alpejskiej, na prze\xc5\x82omie wczesnej i p\xc3\xb3\xc5\xbanej kredy), ale g\xc5\x82\xc3\xb3wna faza fa\xc5\x82dowa\xc5\x84, tworzenia p\xc5\x82aszczowin i wypi\xc4\x99trzenia przypad\xc5\x82a na schy\xc5\x82ek miocenu (Stupnicka, 1978).  Osady jurajskie i kredowe tych jednostek zosta\xc5\x82y niemal ca\xc5\x82kowicie zerodowane; istniej\xc4\x85ce dolomity i wapienie uformowane zasta\xc5\x82y w triasie.  Osady triasowe le\xc5\xbc\xc4\x85 na formacjach permskich, pod kt\xc3\xb3rymi znajduje si\xc4\x99 gruba warstwa kwa\xc5\x9bnych ska\xc5\x82 wylewnych (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie riolity), le\xc5\xbc\xc4\x85cych bezpo\xc5\x9brednio na silnie zmetamorfizowanym starszym pod\xc5\x82o\xc5\xbcu.  W niekt\xc3\xb3rych miejscach riolity ukazuj\xc4\x85 si\xc4\x99 bezpo\xc5\x9brednio na powierzchni.\n_START_SECTION_\nRdzenna ludno\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nRdzenna, zanikaj\xc4\x85ca ju\xc5\xbc ludno\xc5\x9b\xc4\x87 Dolomit\xc3\xb3w to Ladynowie, posiadaj\xc4\x85cy w\xc5\x82asn\xc4\x85 kultur\xc4\x99 i j\xc4\x99zyk lady\xc5\x84ski, kt\xc3\xb3rym pos\xc5\x82uguje si\xc4\x99 jeszcze niewielka cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (ok. 30 000). Gromadzeniem informacji o kulturze lady\xc5\x84skiej zajmuj\xc4\x85 si\xc4\x99 Institut Ladin Micur\xc3\xa1 de R\xc3\xbc w San Martino (Alta Badia) oraz muzeum etnograficzne w Vigo di Fassa.\n_START_SECTION_\nTurystyka\n_START_PARAGRAPH_\nDolomity stanowi\xc4\x85 bardzo atrakcyjny rejon i s\xc4\x85 licznie odwiedzane przez turyst\xc3\xb3w. Du\xc5\xbca ilo\xc5\x9b\xc4\x87 poszarpanych grani, turni i baszt skalnych, bardzo stromych stok\xc3\xb3w, urwisk oraz wielkich kilkusetmetrowych pionowych \xc5\x9bcian skalnych, g\xc5\x82\xc4\x99bokich dolin i zjawisk krasowych tworzy bardzo spektakularny krajobraz. Zim\xc4\x85 Dolomity s\xc4\x85 popularnym o\xc5\x9brodkiem narciarskim, a latem oferuj\xc4\x85 olbrzymi\xc4\x85 ilo\xc5\x9b\xc4\x87 szlak\xc3\xb3w g\xc3\xb3rskich, via ferrat oraz szlak\xc3\xb3w rowerowych. _NEWLINE_Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d wielu o\xc5\x9brodk\xc3\xb3w sport\xc3\xb3w zimowych w Dolomitach najbardziej znana za spraw\xc4\x85 Olimpiady Zimowej z 1956 roku jest Cortina d\xe2\x80\x99Ampezzo oraz rejony Val Gh\xc3\xabrdina/Gr\xc3\xb6dental/Val Gardena,  Alta Badia, Canazei, Reba/Arabba, Madonna di Campiglio, gdzie odbywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 regularnie zawody o Puchar \xc5\x9awiata. Dolomity posiadaj\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wiele letnich stacji klimatyczno-wypoczynkowych. Nale\xc5\xbc\xc4\x85 do nich mi\xc4\x99dzy innymi: Sesto, San Candido, Corvara, Ortisei, Selva Val Gh\xc3\xabrdina/Wolkenstein, Predazzo, Cavalese, Alleghe, San Martino di Castrozza. _NEWLINE_\xc2\xa0'