b'\n_START_ARTICLE_\nCollegium Maius Uniwersytetu Miko\xc5\x82aja Kopernika w Toruniu\n_START_SECTION_\nLokalizacja\n_START_PARAGRAPH_\nBudynek znajduje si\xc4\x99 w p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodnim naro\xc5\xbcu zespo\xc5\x82u staromiejskiego, w kwartale zabudowy wydzielonym ulicami Fosa Staromiejska, Wa\xc5\x82y Genera\xc5\x82a W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Sikorskiego oraz Wilama Horzycy, przy ul. Fosa Staromiejska 3. W pobli\xc5\xbcu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99: ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 NMP, Areszt \xc5\x9aledczy, Teatr im. Wilama Horzycy oraz Centrum Sztuki Wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej.\n_START_SECTION_\nLata 1905\xe2\x80\x931945\n_START_PARAGRAPH_\nW ostatnich dekadach XIX wieku rozpocz\xc4\x99to rozbi\xc3\xb3rk\xc4\x99 p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego odcinka mur\xc3\xb3w miejskich wraz z poprzedzaj\xc4\x85c\xc4\x85 je fos\xc4\x85. Na uzyskanym w ten spos\xc3\xb3b terenie wybudowano liczne obiekty u\xc5\xbcyteczno\xc5\x9bci publicznej, m.in. landratur\xc4\x99, czy Teatr Miejski. Na miejscu odcinka mur\xc3\xb3w pomi\xc4\x99dzy naro\xc5\xbcn\xc4\x85 bastej\xc4\x85 Koci Ogon, a wylotem ulicy Franciszka\xc5\x84skiej w 1905 roku rozpocz\xc4\x99to trwaj\xc4\x85c\xc4\x85 dwa lata budow\xc4\x99 siedziby Szko\xc5\x82y Przemys\xc5\x82owej (Gewerbeschule). _NEWLINE_Wed\xc5\x82ug projektu miejskiego radcy budowlanego G. Colleya powsta\xc5\x82 25-osiowy neogotycki gmach z czerwonej ceg\xc5\x82y, na planie zbli\xc5\xbconym do litery L. Od strony ulicy Wa\xc5\x82y Sikorskiego (wcze\xc5\x9bniej Wallstrasse) fasada ozdobiona jest przez dwa trzyosiowe ryzality ze schodkowymi szczytami. Od strony Starego Miasta wschodnie skrzyd\xc5\x82o wraz z wysuni\xc4\x99tym g\xc5\x82\xc3\xb3wnym wej\xc5\x9bciem utworzy\xc5\x82o niewielki dziedziniec. Przy budowie p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego Collegium Maius wyburzono baszt\xc4\x99 nosz\xc4\x85c\xc4\x85 umowny numer 27. Budynek szkolny zosta\xc5\x82 wzniesiony  w stylu neogotyckim. Wn\xc4\x99trze do\xc5\x9bwietlaj\xc4\x85 ostro\xc5\x82ukowe okna z maswerkami, a elewacje dodatkowo urozmaicone s\xc4\x85 blendami i fryzami. G\xc5\x82\xc3\xb3wna klatka schodowa, o reprezentacyjnym charakterze, zosta\xc5\x82a wsparta na masywnych kamiennych kolumnach. Wewn\xc4\x85trz zastosowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc m.in. sklepienia krzy\xc5\xbcowe._NEWLINE_Podczas prowadzonych w latach 2007\xe2\x80\x932008 prac konserwatorskich w dawnej auli (obecnie sala im. Ludwika Kolankowskiego) odkryto 14 warstw malarskich, z kt\xc3\xb3rych trzy by\xc5\x82y warto\xc5\x9bciowe artystycznie. Pierwsza warstwa, pochodz\xc4\x85ca z czas\xc3\xb3w budowy gmachu (pocz\xc4\x85tek XX w.) to neogotyckie, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo z\xc5\x82ocone wimpergi, wype\xc5\x82nione ornamentem ro\xc5\x9blinnym o cechach secesyjnych oraz flankowane pinaklami. Dwie kolejne warstwy pochodz\xc4\x85 z okresu mi\xc4\x99dzywojennego. Starsza z nich przedstawia motywy heraldyczne - herby Pomorza oraz dawnego wojew\xc3\xb3dztwa che\xc5\x82mi\xc5\x84skiego.\n_START_SECTION_\nLata 1914\xe2\x80\x931939\n_START_PARAGRAPH_\nPo wybuchu I wojny \xc5\x9bwiatowej gmach szko\xc5\x82y zamieniono w lazaret. Po zaj\xc4\x99ciu Torunia przez wojska polskie, w budynku dawnej Szko\xc5\x82y Przemys\xc5\x82owej ulokowano pomorski Urz\xc4\x85d Wojew\xc3\xb3dzki. Cho\xc4\x87 pocz\xc4\x85tkowo wydawa\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce b\xc4\x99dzie to siedziba tymczasowa, to jednak pozosta\xc5\x82 ni\xc4\x85 do 1939 roku. Na \xc5\x9bcianach g\xc5\x82\xc3\xb3wnej sali namalowano przestrzenn\xc4\x85 ramowo-p\xc5\x82ycinow\xc4\x85 dekoracj\xc4\x99 imituj\xc4\x85c\xc4\x85 boazeri\xc4\x99. W wy\xc5\xbcszych partiach ods\xc5\x82oni\xc4\x99to dwa szeregi herb\xc3\xb3w (naprzemiennie u\xc5\x82o\xc5\xbcone: pomorski czerwony gryf oraz orze\xc5\x82 mieczowy, herb wojew\xc3\xb3dztwa che\xc5\x82mi\xc5\x84skiego), a tak\xc5\xbce wi\xc4\x99ksze herby wojew\xc3\xb3dztwa i kraju. Opr\xc3\xb3cz nich, na \xc5\x9bcianach znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 malowid\xc5\x82a przedstawiaj\xc4\x85ce kobiet\xc4\x99 trzymaj\xc4\x85c\xc4\x85 dwie ryby oraz budow\xc4\x99 mostu przez rzek\xc4\x99. W 1925 roku przy zachodniej elewacji ustawiono pomnik Stefana \xc5\x81aszewskiego, pierwszego wojewody pomorskiego.\n_START_SECTION_\nLata 1939\xe2\x80\x931945\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie okupacji niemieckiej, w by\xc5\x82ej siedzibie wojewody urz\xc4\x85dzono dyrekcj\xc4\x99 Policji, a w 1944 roku tak\xc5\xbce posterunek SS. Aul\xc4\x99 przemalowano nanosz\xc4\x85c na \xc5\x9bciany herby miast okr\xc4\x99gu Gda\xc5\x84sk-Prusy Zachodnie: Torunia, Bydgoszczy, a tak\xc5\xbce prawdopodobnie Chojnic i Gda\xc5\x84ska. Obok nich znalaz\xc5\x82y si\xc4\x99 elementy stylistyki faszystowskiej: god\xc5\x82o III Rzeszy, swastyki oraz god\xc5\x82a SS.\n_START_SECTION_\nPo 1945\n_START_PARAGRAPH_\nWe wrze\xc5\x9bniu 1945 roku powo\xc5\x82ano do \xc5\xbcycia Uniwersytet Miko\xc5\x82aja Kopernika, do kt\xc3\xb3rego dyspozycji przekazano gmach dawnej Szko\xc5\x82y Przemys\xc5\x82owej. Budynek znany odt\xc4\x85d jako Collegium Maius UMK do dzi\xc5\x9b nale\xc5\xbcy do uczelni, a w 1945 roku sta\xc5\x82 si\xc4\x99 pierwsz\xc4\x85 siedzib\xc4\x85 jej rektora. Funkcj\xc4\x99 t\xc4\x99 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 a\xc5\xbc do 1973 roku, kiedy to uko\xc5\x84czono pierwszy etap budowy campusu uniwersyteckiego na Bielanach (wzniesiono m.in. rektorat). Przez wiele lat Collegium Maius by\xc5\x82o siedzib\xc4\x85 Wydzia\xc5\x82u Humanistycznego, z od 1999 roku mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 tu wydzielony w\xc3\xb3wczas z Wydzia\xc5\x82u Humanistycznego Wydzia\xc5\x82 Filologiczny._NEWLINE_W 1997 roku ods\xc5\x82oni\xc4\x99to odbudowany pomnik Stefana \xc5\x81aszewskiego (zniszczony w trakcie wojny), za\xc5\x9b w 2008 roku na murze okalaj\xc4\x85cym wydzia\xc5\x82 umieszczono tablic\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85 po\xc5\x9bwi\xc4\x99con\xc4\x85 Zbigniewowi Herbertowi, kt\xc3\xb3ry studiowa\xc5\x82 tam w latach 1947\xe2\x80\x931951._NEWLINE_W 2005 roku budynek zosta\xc5\x82 wpisany do rejestru zabytk\xc3\xb3w.'