b'\n_START_ARTICLE_\nSynagoga w Lun\xc3\xa9ville\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1785 kr\xc3\xb3l Francji Ludwik XVI zgodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na budow\xc4\x99 synagogi, co by\xc5\x82o pierwsz\xc4\x85 tak\xc4\x85 decyzj\xc4\x85 od XIII wieku - wcze\xc5\x9bniej \xc5\xbbydzi francuscy mogli w najlepszym razie wsp\xc3\xb3\xc5\x82u\xc5\xbcytkowa\xc4\x87 inne budynki. Pro\xc5\x9bb\xc4\x99 o zgod\xc4\x99 na budow\xc4\x99 z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 Abraham Izaak Brisac, stoj\xc4\x85cy na czele gminy \xc5\xbcydowskiej w Lun\xc3\xa9ville z\xc5\x82o\xc5\xbconej z ok. 30 rodzin._NEWLINE_Autorem projektu synagogi by\xc5\x82 Charles Augustin Piroux, kt\xc3\xb3ry przygotowywa\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc plan m\xc5\x82odszej o cztery lata synagogi w Nancy. W 1871, wobec nap\xc5\x82ywu \xc5\xbbyd\xc3\xb3w z Alzacji i Lotaryngii, istnia\xc5\x82 projekt rozbi\xc3\xb3rki budynku i wzniesienia wi\xc4\x99kszego, kt\xc3\xb3ry w ostatniej chwili zosta\xc5\x82 zarzucony ze wzgl\xc4\x99du na walory artystyczne synagogi, kt\xc3\xb3ra ostatecznie zosta\xc5\x82a tylko rozbudowana. W czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej sp\xc5\x82on\xc4\x85\xc5\x82 dom dziel\xc4\x85cy synagog\xc4\x99 od ulicy, jednak ona sama nie ucierpia\xc5\x82a. W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej hitlerowcy zamkn\xc4\x99li synagog\xc4\x99 i planowali jej spalenie, jednak nie zd\xc4\x85\xc5\xbcyli zrealizowa\xc4\x87 tego pomys\xc5\x82u przed wyzwoleniem miasta._NEWLINE_Od 1791 w Lun\xc3\xa9ville istnieje cmentarz \xc5\xbcydowski, kt\xc3\xb3ry w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 wszystkim niewielkim wsp\xc3\xb3lnotom wyznawc\xc3\xb3w judaizmu w departamencie Meurthe-et-Moselle.\n_START_SECTION_\nArchitektura\n_START_PARAGRAPH_\nZe wzgl\xc4\x99du na ograniczenia wobec \xc5\xbbyd\xc3\xb3w w przedrewolucyjnej Francji synagoga musia\xc5\x82a zosta\xc4\x87 zbudowana w podw\xc3\xb3rzu innej kamienicy, nie s\xc4\x85siaduj\xc4\x85c bezpo\xc5\x9brednio z ulic\xc4\x85. Obecnie budynek pierwotnie j\xc4\x85 przes\xc5\x82aniaj\xc4\x85cy ju\xc5\xbc nie istnieje._NEWLINE_Synagoga, wzniesiona na planie prostok\xc4\x85ta, celowo na\xc5\x9bladuje w swojej architekturze budownictwo pawilonowe okresu Ludwika XVI, co mia\xc5\x82o wyra\xc5\xbca\xc4\x87 wdzi\xc4\x99czno\xc5\x9b\xc4\x87 gminy \xc5\xbcydowskiej wobec kr\xc3\xb3la. Na fasadzie budynku brakuje typowych symboli \xc5\xbcydowskich, pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 natomiast motywy florystyczne oraz skromny portal, obramowania okien oraz charakterystyczne okno w mansardzie. Synagoga posiada odr\xc4\x99bne drzwi wej\xc5\x9bciowe dla m\xc4\x99\xc5\xbcczyzn (od frontu), kobiet i dzieci (drzwi boczne). Jest to jedyna francuska synagoga, w kt\xc3\xb3rej zastosowano takie rozwi\xc4\x85zanie. Motywy florystyczne pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na witra\xc5\xbcach.'