b'\n_START_ARTICLE_\nMonety ameryka\xc5\x84skie\n_START_SECTION_\n1/2 centa\n_START_PARAGRAPH_\nWprowadzenie monet p\xc3\xb3\xc5\x82centowych by\xc5\x82o podyktowane potrzeb\xc4\x85 wydawania reszty z p\xc5\x82atno\xc5\x9bci dokonywanych przy u\xc5\xbcyciu b\xc4\x99d\xc4\x85cych w\xc3\xb3wczas w obiegu w Stanach Zjednoczonych hiszpa\xc5\x84skich reali, kt\xc3\xb3rych kurs ustalono na 12,5 centa._NEWLINE_Miedziane:_NEWLINE_1793 - Liberty cap, g\xc5\x82owa w lewo _NEWLINE_1794-1797 - Liberty cap, g\xc5\x82owa w prawo _NEWLINE_1800-1808 - Draped bust _NEWLINE_1809-1835 - Classic head _NEWLINE_1849-1857 - Braided hair _NEWLINE_Monety te by\xc5\x82y rzadko zamawiane przez banki i niech\xc4\x99tnie przyjmowane przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87. W zwi\xc4\x85zku z zapasami monet tego nomina\xc5\x82u zalegaj\xc4\x85cymi w mennicy, w latach 1840-1849 bito tylko niewielkie ilo\xc5\x9bci do cel\xc3\xb3w prezentacyjnych i kolekcjonerskich. Po 1850, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 nowo emitowanych monet trafi\xc5\x82o do urz\xc4\x99d\xc3\xb3w pocztowych._NEWLINE_W latach pi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych, sze\xc5\x9b\xc4\x87dziesi\xc4\x85tych i siedemdziesi\xc4\x85tych XIX wieku wykonano odbitki rocznik\xc3\xb3w 1840-1849 i 1852 z oryginalnych stempli.\n_START_SECTION_\n1 cent\n_START_PARAGRAPH_\nMiedziane: _NEWLINE_1793 - Flowing hair, chain reverse (\xc5\x82a\xc5\x84cuch na rewersie) _NEWLINE_1793 - Flowing hair, wreath reverse (wieniec na rewersie) _NEWLINE_1793-1796 - Liberty cap _NEWLINE_1796-1807 - Draped bust _NEWLINE_1808-1814 - Classic head _NEWLINE_1816-1836 - Coronet _NEWLINE_1837-1857 - Braided hair _NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe:_NEWLINE_1857-1858 - Flying eagle _NEWLINE_1859 - Indian head, bez tarczy na rewersie _NEWLINE_1860-1864 - Indian head, z tarcz\xc4\x85 na rewersie _NEWLINE__NEWLINE_Br\xc4\x85zowe:_NEWLINE_1864-1909 - Indian head, z tarcz\xc4\x85 na rewersie _NEWLINE_1909-1942, 1944-1958 - Lincoln, wheat reverse (k\xc5\x82osy pszenicy na rewersie) _NEWLINE_1959-1982 - Lincoln, memorial reverse (Mauzoleum Abrahama Lincolna na rewersie) _NEWLINE__NEWLINE_Stalowe (pokryte cynkiem):_NEWLINE_1943 - Lincoln, wheat reverse (k\xc5\x82osy pszenicy na rewersie) _NEWLINE__NEWLINE_Cynkowe (pokryte miedzi\xc4\x85):_NEWLINE_1982-2008 - Lincoln, memorial reverse (Mauzoleum Abrahama Lincolna na rewersie) _NEWLINE_2009 - Emisja okoliczno\xc5\x9bciowa z okazji 200 rocznicy urodzin Lincolna, Lincoln Bicentennial, 4 r\xc3\xb3\xc5\xbcne rewersy _NEWLINE__NEWLINE_Od 2010 - Lincoln, shield reverse (tarcza na rewersie)._NEWLINE_Monety jednocentowe do emisji typu braided hair w\xc5\x82\xc4\x85cznie, ze wzgl\xc4\x99du na wielko\xc5\x9b\xc4\x87, zwane s\xc4\x85 large cents; pozosta\xc5\x82e (nowsze) - small cents._NEWLINE_W czasie II wojny \xc5\x9bwiatowej, br\xc4\x85zowe jednocent\xc3\xb3wki zosta\xc5\x82y zast\xc4\x85pione stalowymi, ze wzgl\xc4\x99du na niedob\xc3\xb3r miedzi, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a przekazywana na potrzeby artylerii.\n_START_SECTION_\n2 centy\n_START_PARAGRAPH_\nWprowadzenie dwucent\xc3\xb3wek mia\xc5\x82o na celu przeciwdzia\xc5\x82anie niedoborowi got\xc3\xb3wki w obiegu, kt\xc3\xb3ry pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 wskutek wojny._NEWLINE_1864-1873 - Shield _NEWLINE_Po zako\xc5\x84czeniu wojny, pozosta\xc5\x82e nomina\xc5\x82y ponownie zacz\xc4\x99\xc5\x82y pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w obiegu, w zwi\xc4\x85zku z czym popyt na dwucent\xc3\xb3wki systematycznie mala\xc5\x82. Z ka\xc5\xbcdym rokiem, nak\xc5\x82ad tych monet by\xc5\x82 coraz ni\xc5\xbcszy.\n_START_SECTION_\n3 centy\n_START_PARAGRAPH_\nMonety trzycentowe zosta\xc5\x82y wprowadzone do obiegu w 1851 jako po\xc5\x9bredni nomina\xc5\x82 mi\xc4\x99dzy centem a monet\xc4\x85 pi\xc4\x99ciocentow\xc4\x85 (half dime) celem u\xc5\x82atwienia wydawania reszty przy dokonywaniu p\xc5\x82atno\xc5\x9bci zagranicznymi monetami, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y prawnym \xc5\x9brodkiem p\xc5\x82atniczym w Stanach Zjednoczonych do 1857. W latach 1851-1883, stawka podstawowej op\xc5\x82aty pocztowej wynosi\xc5\x82a 3 centy, co r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc5\x82o jedn\xc4\x85 z przyczyn, dla kt\xc3\xb3rych istnia\xc5\x82a potrzeba emitowania monet o tym nominale._NEWLINE_Srebrne: _NEWLINE_1851-1853 - Silver three cents, typ I_NEWLINE_1854-1858 - Silver three cents, typ II_NEWLINE_1859-1872 - Silver three cents, typ III_NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe: _NEWLINE_1865-1889 - Nickel three cents, three-cent nickel _NEWLINE_Srebrne trzycent\xc3\xb3wki wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w trzech wersjach. Typ pierwszy posiada mniejsz\xc4\x85 gwiazd\xc4\x99 na awersie (bez obw\xc3\xb3dki), typ drugi - wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 gwiazd\xc4\x99 z trzema liniami, typ trzeci - wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 gwiazd\xc4\x99 z dwoma liniami. Monety pierwszego typu by\xc5\x82y bite ze srebra pr\xc3\xb3by 750, natomiast drugiego i trzeciego typu, jak wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 srebrnych monet ameryka\xc5\x84skich, ze srebra pr\xc3\xb3by 900._NEWLINE_W zwi\xc4\x85zku z gromadzeniem monet z metali szlachetnych przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 w okresie wojny secesyjnej i konieczno\xc5\x9bci\xc4\x85 wymiany bon\xc3\xb3w zdawkowych fractional currency, wprowadzono miedzionklowe trzycent\xc3\xb3wki. Pocz\xc4\x85tkowo by\xc5\x82y one bite r\xc3\xb3wnocze\xc5\x9bnie ze srebrnymi monetami o tym nominale. Jednak\xc5\xbce z czasem monety srebrne zacz\xc4\x99\xc5\x82y ponownie pojawia\xc4\x87 si\xc4\x99 w obiegu, ilo\xc5\x9b\xc4\x87 wymienianych bon\xc3\xb3w zdawkowych mala\xc5\x82a, a w 1883 stawka podstawowej op\xc5\x82aty pocztowej zosta\xc5\x82a obni\xc5\xbcona do 2 cent\xc3\xb3w. Czynniki te, wraz z du\xc5\xbcymi zapasami monet jedno- i pi\xc4\x99ciocentowych doprowadzi\xc5\x82y do zako\xc5\x84czenia bicia monet o tym nominale._NEWLINE_Miedzioniklowe trzycent\xc3\xb3wki popularnie zwane s\xc4\x85 "niklowymi" jedynie ze wzgl\xc4\x99du na sw\xc3\xb3j kolor.\n_START_SECTION_\n5 cent\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nSrebrne: _NEWLINE_1794-1795 - Flowing hair _NEWLINE_1796-1797 - Draped bust, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu) _NEWLINE_1800-1805 - Draped bust, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85) _NEWLINE_1829-1837 - Liberty cap _NEWLINE_1837-1838 - Seated Liberty, bez gwiazd i legendy na awersie _NEWLINE_1838-1840 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie _NEWLINE_1840-1853 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem _NEWLINE_1853-1855 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem, strza\xc5\x82ki przy dacie _NEWLINE_1856-1859 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem _NEWLINE_1860-1873 - Seated Liberty, legenda na awersie _NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe: _NEWLINE_1866-1867 - Shield nickel, z promieniami mi\xc4\x99dzy gwiazdami na rewersie _NEWLINE_1867-1883 - Shield nickel, bez promieni mi\xc4\x99dzy gwiazdami na rewersie _NEWLINE_1883-1912 - Liberty nickel lub V nickel, bez s\xc5\x82owa "cents" w legendzie, tzw. racketeer nickel _NEWLINE_1883-1912 - Liberty nickel lub V nickel _NEWLINE_1913 - Buffalo (bizon), typ I _NEWLINE_1913-1938 - Buffalo (bizon), typ II _NEWLINE_1938-1942, 1946-2003 - Jefferson _NEWLINE_2004-2005 Emisja okoliczno\xc5\x9bciowa Westward Journey, 4 r\xc3\xb3\xc5\xbcne rewersy _NEWLINE__NEWLINE_Od 2006 - Jefferson, awers zmodyfikowany _NEWLINE__NEWLINE_Srebrne (stop srebra, miedzi i manganu): _NEWLINE_1942-1945 - Jefferson, du\xc5\xbcy znak menniczy na rewersie._NEWLINE_W latach 1837-1873, nomina\xc5\x82 na srebrnych monetach pi\xc4\x99ciocentowych oznaczony by\xc5\x82 jako half dime._NEWLINE_Monety z 1883 nieposiadaj\xc4\x85ce wyra\xc5\xbanie wskazanego nomina\xc5\x82u, popularnie zwane s\xc4\x85 racketeer nickels (pi\xc4\x99ciocent\xc3\xb3wki oszust\xc3\xb3w, kanciarzy), gdy\xc5\xbc mia\xc5\x82y by\xc4\x87 pokrywane z\xc5\x82otem i puszczane w obieg jako pi\xc4\x99ciodolar\xc3\xb3wki, maj\xc4\x85c podobn\xc4\x85 \xc5\x9brednic\xc4\x99. Historia ta nie zosta\xc5\x82a potwierdzona._NEWLINE_Pi\xc4\x99ciocent\xc3\xb3wki z 1913 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w dw\xc3\xb3ch typach: na pierwszym nomina\xc5\x82 jest umieszczony na gruncie, na kt\xc3\xb3rym stoi bizon, na drugim - grunt ten jest przedstawiony w postaci linii, a nomina\xc5\x82 znajduje si\xc4\x99 pod ni\xc4\x85. Zmiana mia\xc5\x82a na celu zapobiegni\xc4\x99cie szybkiemu wycieraniu si\xc4\x99 oznaczenia nomina\xc5\x82u.\n_START_SECTION_\n20 cent\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nCelem ochrony interes\xc3\xb3w w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli kopalni srebra, kt\xc3\xb3rzy skar\xc5\xbcyli si\xc4\x99 na spadek popytu na wydobywany przez siebie kruszec w nast\xc4\x99pstwie zako\xc5\x84czenia emisji srebrnych trzycent\xc3\xb3wek, pi\xc4\x99ciocent\xc3\xb3wek oraz dolar\xc3\xb3w, podj\xc4\x99to decyzj\xc4\x99 o rozpocz\xc4\x99ciu bicia monet dwudziestocentowych w srebrze. By\xc5\x82a to decyzja o charakterze politycznym, kt\xc3\xb3ra mia\xc5\x82a by\xc4\x87 odpowiedzi\xc4\x85 na niedob\xc3\xb3r drobnej monety wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cy w\xc3\xb3wczas g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na zachodzie Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych._NEWLINE_Srebrne: _NEWLINE_1875-1878 - Seated Liberty _NEWLINE_Monety obiegowe wyemitowane zosta\xc5\x82y jedynie w dw\xc3\xb3ch pierwszych latach. W 1877 i 1878, wydano tylko monety wybite stemplem lustrzanym._NEWLINE_Monety tego nomina\xc5\x82u nie cieszy\xc5\x82y si\xc4\x99 popularno\xc5\x9bci\xc4\x85 w\xc5\x9br\xc3\xb3d ludno\xc5\x9bci ze wzgl\xc4\x99du na fakt, \xc5\xbce \xc5\x82atwo by\xc5\x82o pomyli\xc4\x87 je z \xc4\x87wier\xc4\x87dolar\xc3\xb3wkami, jako \xc5\xbce posiada\xc5\x82y podobn\xc4\x85 wielko\xc5\x9b\xc4\x87 i stylistyk\xc4\x99.\n_START_SECTION_\n25 cent\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nSrebrne: _NEWLINE_1796 - Draped bust, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu) _NEWLINE_1804-1807 - Draped bust, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85) _NEWLINE_1815-1828 - Liberty cap, du\xc5\xbca data _NEWLINE_1831-1838 - Liberty cap, ma\xc5\x82a data _NEWLINE_1838-1840 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie _NEWLINE_1840-1853 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem _NEWLINE_1853 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem, strza\xc5\x82ki przy dacie, promienie dooko\xc5\x82a or\xc5\x82a _NEWLINE_1854-1855 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, draperia pod \xc5\x82okciem, strza\xc5\x82ki przy dacie, bez promieni _NEWLINE_1856-1866 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, bez strza\xc5\x82ek, bez motto _NEWLINE_1866-1873 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, bez strza\xc5\x82ek, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1873-1874 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, strza\xc5\x82ki przy dacie, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1875-1891 - Seated Liberty, gwiazdy na awersie, bez strza\xc5\x82ek, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1892-1916 - Barber _NEWLINE_1916-1917 - Standing Liberty, typ I _NEWLINE_1917-1930 - Standing Liberty, typ II _NEWLINE_1932-1964 - Washington _NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe: _NEWLINE_1965-1974, 1977-1998 - Washington _NEWLINE_1976 - Colonial drummer lub Drummer boy bicentennial design (emisja okoliczno\xc5\x9bciowa) _NEWLINE_1999-2008 - 50 State Quarters, 50 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych rewers\xc3\xb3w, po jednym reprezentuj\xc4\x85cym ka\xc5\xbcdy stan _NEWLINE_2009 - District of Columbia and United States Territories Quarters, 6 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych rewers\xc3\xb3w _NEWLINE__NEWLINE_Od 2010 - America the Beautiful Quarters, 56 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych rewers\xc3\xb3w (emisja planowana do 2021)._NEWLINE_Ponadto istnieje okoliczno\xc5\x9bciowa moneta o tym nominale wyemitowana z okazji wystawy \xc5\x9bwiatowej w Chicago w 1893 przedstawiaj\xc4\x85ca Izabel\xc4\x99 I Kastylijsk\xc4\x85, tzw. Isabella quarter.\n_START_SECTION_\n50 cent\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nSrebrne: _NEWLINE_1794-1795 - Flowing hair _NEWLINE_1796-1797 - Draped bust, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu)_NEWLINE_1801-1807 - Draped bust, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85)_NEWLINE_1807-1836 - Capped bust, nomina\xc5\x82 50 C. _NEWLINE_1836-1837 - Capped bust, nomina\xc5\x82 50 CENTS _NEWLINE_1838-1839 - Capped bust, nomina\xc5\x82 HALF DOL. _NEWLINE_1839-1853 - Seated Liberty, bez motto, ma\xc5\x82a data _NEWLINE_1853 - Seated Liberty, bez motto, strza\xc5\x82ki przy dacie, promienie dooko\xc5\x82a or\xc5\x82a _NEWLINE_1854-1855 - Seated Liberty, bez motto, strza\xc5\x82ki przy dacie, bez promieni _NEWLINE_1856-1866 - Seated Liberty, bez motto, du\xc5\xbca data _NEWLINE_1866-1873 - Seated Liberty, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1873-1874 - Seated Liberty, motto nad or\xc5\x82em, strza\xc5\x82ki przy dacie _NEWLINE_1875-1891 - Seated Liberty, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1892-1915 - Barber _NEWLINE_1916-1947 - Walking Liberty _NEWLINE_1948-1963 - Franklin _NEWLINE_1964-1970 - Kennedy _NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe: _NEWLINE_1971-1974 i od 1977 - Kennedy _NEWLINE_1976 - Kennedy, bicentennial design (emisja okoliczno\xc5\x9bciowa) _NEWLINE_Monety typu Kennedy z roku 1964 bite by\xc5\x82y, podobnie jak wcze\xc5\x9bniejsze roczniki, ze srebra pr\xc3\xb3by 900, natomiast te z lat 1965-1970 - ze srebra pr\xc3\xb3by 400._NEWLINE_Ponadto istnieje szereg okoliczno\xc5\x9bciowych srebrnych monet p\xc3\xb3\xc5\x82dolarowych wydawanych w latach 1892-1954. Niekt\xc3\xb3re z nich by\xc5\x82y wydawane przez wiele lat, jak na przyk\xc5\x82ad Oregon Trail Memorial (1926, 1928, 1933-1934, 1936-1939), Texas Centennial (1934-1938), Booker T. Washington (1946-1951), Washington and Carver (1951-1954).\n_START_SECTION_\n1 dolar\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1849-1854 - Liberty head _NEWLINE_1854-1856 - Indian head, mniejszy portret _NEWLINE_1856-1889 - Indian head, wi\xc4\x99kszy portret _NEWLINE__NEWLINE_Srebrne: _NEWLINE_1794-1795 - Flowing hair _NEWLINE_1795-1798 - Draped bust, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu)_NEWLINE_1798-1804 - Draped bust, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85)_NEWLINE_1840-1866 - Seated Liberty, bez motto _NEWLINE_1866-1873 - Seated Liberty, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1873-1885 - Trade dollar _NEWLINE_1878-1904 i 1921 - Morgan _NEWLINE_1921-1928 i 1934-1935 - Peace _NEWLINE__NEWLINE_Miedzioniklowe: _NEWLINE_1971-1974 i 1977-1978 - Eisenhower _NEWLINE_1976 - Eisenhower, bicentennial design (emisja okoliczno\xc5\x9bciowa) _NEWLINE_1979-1981 i 1999 - Anthony _NEWLINE__NEWLINE_Mied\xc5\xba platerowana mosi\xc4\x85dzem (tzw.golden dollars): _NEWLINE_2000-2008 - Sacagawea, orze\xc5\x82 w locie na rewersie_NEWLINE__NEWLINE_Od 2009 - Sacagawea, r\xc3\xb3\xc5\xbcne rewersy (co roku wydawana jest moneta z innym rewersem) _NEWLINE_2007-2016 - Presidential dollars, 39 r\xc3\xb3\xc5\xbcnych awers\xc3\xb3w._NEWLINE_Wyemitowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc sze\xc5\x9b\xc4\x87 typ\xc3\xb3w z\xc5\x82otych okoliczno\xc5\x9bciowych dolar\xc3\xb3w. Wybite zosta\xc5\x82y w latach: 1903 (Louisiana Purchase Expo z wizerunkiem Thomasa Jeffersona, Louisiana Purchase Expo z wizerunkiem Williama McKinleya), 1904-1905 (Lewis and Clark Expo), 1915 (Panama Pacific Expo), 1916-1917 (McKinley memorial) i 1922 (Grant memorial).\n_START_SECTION_\n2 1/2 dolara\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1796-1807 - Liberty cap _NEWLINE_1808 - Turban head, gwiazdy na awersie po obu stronach g\xc5\x82owy _NEWLINE_1821, 1824-1827 - Turban head, gwiazdy na awersie dooko\xc5\x82a g\xc5\x82owy, \xc5\x9brednica monety 18,5 mm _NEWLINE_1829-1834 - Turban head, gwiazdy na awersie dooko\xc5\x82a g\xc5\x82owy, \xc5\x9brednica monety 18,2 mm _NEWLINE_1834-1839 - Classic head _NEWLINE_1840-1907 - Coronet _NEWLINE_1908-1915, 1925-1929 - Indian head_NEWLINE_Ponadto istniej\xc4\x85 dwie okoliczno\xc5\x9bciowe monety o tym nominale, z lat 1915 (Panama Pacific Expo) i 1926 (600-lecie Filadelfii).\n_START_SECTION_\n3 dolary\n_START_PARAGRAPH_\nMonety trzydolarowe mia\xc5\x82y w zamy\xc5\x9ble by\xc4\x87 u\xc5\xbcywane do dokonywania zakup\xc3\xb3w arkuszy stu znaczk\xc3\xb3w pocztowych, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc u\xc5\x82atwi\xc4\x87 zakup wi\xc4\x99kszych ilo\xc5\x9bci wprowadzonych trzy lata wcze\xc5\x9bniej monet trzycentowych. Mimo, \xc5\xbce trzydolar\xc3\xb3wki by\xc5\x82y emitowane przez 35 lat, nigdy zyska\xc5\x82y zak\xc5\x82adanej popularno\xc5\x9bci._NEWLINE_Z\xc5\x82ote: _NEWLINE_1854-1889 - Indian head lub Indian Princess\n_START_SECTION_\n4 dolary\n_START_PARAGRAPH_\nBicie z\xc5\x82otych monet czterodolarowych zosta\xc5\x82o zaproponowane ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce mog\xc5\x82yby by\xc4\x87 one \xc5\x82atwo wymieniane na z\xc5\x82ote monety o zbli\xc5\xbconej warto\xc5\x9bci emitowane w innych pa\xc5\x84stwach (jak np. 20 frank\xc3\xb3w francuskich, 20 lir\xc3\xb3w w\xc5\x82oskich, 20 peset hiszpa\xc5\x84skich) i w zwi\xc4\x85zku z tym znajdowa\xc4\x87 zastosowanie w handlu mi\xc4\x99dzynarodowym._NEWLINE_Monety te nigdy nie wesz\xc5\x82y do obiegu. W latach 1879-1880 wydano cztery pr\xc3\xb3bne emisje w dw\xc3\xb3ch wersjach (flowing hair i coiled hair). Dok\xc5\x82adny nak\xc5\x82ad nie jest znany. Najwi\xc4\x99cej, ponad 400 egzemplarzy, wybito w odmianie flowing hair z dat\xc4\x85 1879, jednak\xc5\xbce wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 z nich to p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze odbitki._NEWLINE_Mimo, \xc5\xbce s\xc4\x85 to monety pr\xc3\xb3bne, we wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnej numizmatyce uznaje si\xc4\x99 je za cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 regularnych emisji Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych.\n_START_SECTION_\n5 dolar\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1795-1798 - Liberty cap, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu) _NEWLINE_1798-1807 - Liberty cap, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85) _NEWLINE_1807-1812 - Turban head, gwiazdy na awersie po obu stronach g\xc5\x82owy _NEWLINE_1813-1834 - Turban head, gwiazdy na awersie dooko\xc5\x82a g\xc5\x82owy _NEWLINE_1834-1838 - Classid head _NEWLINE_1839-1866 - Coronet, bez motto _NEWLINE_1866-1908 - Coronet, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1908-1916, 1929 - Indian head\n_START_SECTION_\n10 dolar\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1795-1797 - Liberty cap, small eagle (orze\xc5\x82 w wie\xc5\x84cu) _NEWLINE_1797-1804 - Liberty cap, heraldic eagle (orze\xc5\x82 z tarcz\xc4\x85) _NEWLINE_1838-1839 - Coronet, bez motto _NEWLINE_1839-1866 - Coronet, bez motto, awers zmodyfikowany _NEWLINE_1866-1907 - Coronet, motto nad or\xc5\x82em_NEWLINE_1907-1908 - Indian head, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1908-1916, 1920, 1926, 1930, 1932-1933 - Indian head, motto nad i przed or\xc5\x82em\n_START_SECTION_\n20 dolar\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1849-1866 - Coronet, bez motto _NEWLINE_1862 - Coronet, bez motto, wy\xc5\xbcsze i w\xc4\x99\xc5\xbcsze litery legendy na rewersie _NEWLINE_1866-1876 - Coronet, motto nad or\xc5\x82em _NEWLINE_1877-1907 - Coronet, motto nad or\xc5\x82em, nomina\xc5\x82 bez skr\xc3\xb3tu _NEWLINE_1907 - Saint Gaudens, wysoki relief, data cyframi rzymskimi, bez motto _NEWLINE_1907-1908 - Saint Gaudens, data cyframi arabskimi, bez motto _NEWLINE_1908-1916, 1920-1933 - Saint Gaudens, data cyframi arabskimi, motto poni\xc5\xbcej or\xc5\x82a\n_START_SECTION_\n50 dolar\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nZ\xc5\x82ote: _NEWLINE_1915 - Panama Pacific Expo (emisja okoliczno\xc5\x9bciowa), monety istniej\xc4\x85 w dw\xc3\xb3ch odmianach - okr\xc4\x85g\xc5\x82e i o\xc5\x9bmiok\xc4\x85tne. Wszystkie zosta\xc5\x82y wybite w mennicy w San Francisco._NEWLINE_W 1915 roku wyprodukowano 1509 sztuk monet o\xc5\x9bmiok\xc4\x85tnych i 1510 sztuk okr\xc4\x85g\xc5\x82ych. Ze wzgl\xc4\x99du na wysokie ceny, do listopada 1916 sprzedano jedynie 645 egzemplarzy o\xc5\x9bmiok\xc4\x85tnych i 483 monety w wersji okr\xc4\x85g\xc5\x82ej. Pozosta\xc5\x82e zosta\xc5\x82y przetopione._NEWLINE_Pi\xc4\x99\xc4\x87dziesi\xc4\x99ciodolar\xc3\xb3wki by\xc5\x82y sprzedawane zar\xc3\xb3wno pojedynczo, jak i w zestawach wraz z pozosta\xc5\x82ymi monetami okoliczno\xc5\x9bciowymi wydanymi z okazji wystawy.\n_START_SECTION_\nWsp\xc3\xb3\xc5\x82czesne monety kolekcjonerskie\n_START_PARAGRAPH_\nObecnie wydawane s\xc4\x85 okoliczno\xc5\x9bciowe srebrne p\xc3\xb3\xc5\x82dolar\xc3\xb3wki (od 1982) i jednodolar\xc3\xb3wki (od 1983) oraz z\xc5\x82ote pi\xc4\x99ciodolar\xc3\xb3wki (od 1986). Ponadto, wyemitowano z\xc5\x82ote dziesi\xc4\x99ciodolar\xc3\xb3wki (1984, 2000, 2003) oraz z\xc5\x82ote dwudziestodolar\xc3\xb3wki (2009). Bite s\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kolekcjonerskie p\xc3\xb3\xc5\x82dolar\xc3\xb3wki o obiegowym wzorze w srebrze (od 1992).\n_START_SECTION_\nEmisje prywatne\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed 1864, prawo federalne Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych zabrania\xc5\x82o wprawdzie emitowania pieni\xc4\x99dzy stanom, jednak\xc5\xbce nie odmawia\xc5\x82o wprost tego prawa jednostkom, o ile emisje prywatne nie by\xc5\x82y podobne do tych oficjalnych._NEWLINE_Prywatni przedsi\xc4\x99biorcy emitowali w\xc5\x82asne z\xc5\x82ote monety w stanach Kalifornia, Kolorado, Georgia, Karolina P\xc5\x82n., Oregon, Utah. P\xc3\xb3\xc5\x82oficjalny charakter mia\xc5\x82y jedynie monety wydane przez Urz\xc4\x85d Probierczy Z\xc5\x82ota Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych (United States Assay Office of Gold)._NEWLINE_W Kalifornii emitowano prywatne z\xc5\x82ote monety niewielkich rozmiar\xc3\xb3w (1/4, 1/2 i 1 dolar), okr\xc4\x85g\xc5\x82e lub o\xc5\x9bmiok\xc4\x85tne, w wielu wersjach. Datowane s\xc4\x85 na lata 1852-82. Jedynie emisje z pierwszych pi\xc4\x99ciu lat najprawdopodobniej by\xc5\x82y w obiegu w zwi\xc4\x85zku z wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cym w\xc3\xb3wczas w tym stanie brakiem wystarczaj\xc4\x85cej liczby monet srebrnych. Kolejne emisje, do 1871, wydawane zar\xc3\xb3wno w Kalifornii, jak i w innych stanach, mog\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc4\x87 od czasu do czasu u\xc5\xbcywane. P\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze wydania maj\xc4\x85 charakter wy\xc5\x82\xc4\x85cznie pami\xc4\x85tkowy. Egzemplarze wydawane od 1883 do pocz\xc4\x85tku XX wieku zazwyczaj nie posiada\xc5\x82y nomina\xc5\x82u lub by\xc5\x82y datowane wstecznie. Istnieje wiele p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszych odbitek, wsp\xc3\xb3\xc5\x82czesnych kopii i wyda\xc5\x84 fantazyjnych.'