b'\n_START_ARTICLE_\nCmentarz parafii \xc5\x9bw. Wojciecha w Poznaniu\n_START_SECTION_\nRok 1805\n_START_PARAGRAPH_\nW kwietniu 1805 roku parafia \xc5\x9bw. Wojciecha zakupi\xc5\x82a teren pod przysz\xc5\x82y cmentarz na terenie wsi Bonin. W 1828 roku zapad\xc5\x82a decyzja o budowie twierdzy na Wzg\xc3\xb3rzu Winiarskim. Teren pod cmentarz zosta\xc5\x82 zaj\xc4\x99ty przez Komisj\xc4\x99 Fortyfikacyjn\xc4\x85. Prace przy budowie twierdzy obj\xc4\x99\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wzg\xc3\xb3rze \xc5\x9bw. Wojciecha. Wzg\xc3\xb3rze zosta\xc5\x82o cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo niwelowane, co spowodowa\xc5\x82o znaczne okrojenie cmentarza przyko\xc5\x9bcielnego._NEWLINE_W listopadzie 1833 zosta\xc5\x82a podpisana ugoda pomi\xc4\x99dzy Komisj\xc4\x85 Fortyfikacyjn\xc4\x85 a parafi\xc4\x85 \xc5\x9aw. Wojciecha. W ramach rekompensaty, parafii wydzielono prostok\xc4\x85tn\xc4\x85 dzia\xc5\x82k\xc4\x99 na zboczu_NEWLINE_Wzg\xc3\xb3rza Winiarskiego, w pobli\xc5\xbcu Cytadeli. Dzia\xc5\x82ka by\xc5\x82a d\xc5\x82uga na 39 pr\xc4\x99t\xc3\xb3w i 2 stopy pruskie, oraz szeroka na 19 pr\xc4\x99t\xc3\xb3w i 9 st\xc3\xb3p pruskich, co dawa\xc5\x82o powierzchni\xc4\x99 4 m\xc3\xb3rg i 41 pr\xc4\x99t\xc3\xb3w kwadratowych; p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-zachodni naro\xc5\xbcnik prostok\xc4\x85ta zosta\xc5\x82 \xc5\x9bci\xc4\x99ty, aby nie kolidowa\xc4\x87 z forteczn\xc4\x85 drog\xc4\x85 kryt\xc4\x85, przebiegaj\xc4\x85c\xc4\x85 nad cmentarzem \xe2\x80\x93 wzd\xc5\x82u\xc5\xbc fosy. Na wsch\xc3\xb3d od cmentarza zosta\xc5\x82 przewidziany teren pod cmentarz garnizonowy. Cmentarz w kr\xc3\xb3tkim czasie zacz\xc4\x85\xc5\x82 pe\xc5\x82ni\xc4\x87 swoje funkcje. Co do pocz\xc4\x85tkowego okresu dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci cmentarza brak jakichkolwiek \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82.\n_START_SECTION_\nRok 1846\n_START_PARAGRAPH_\n3 marca 1846 roku na terenie cmentarza zebrali si\xc4\x99 konspiratorzy, czekaj\xc4\x85c na dow\xc3\xb3z broni, by zaatakowa\xc4\x87 Cytadel\xc4\x99. Zebra\xc5\x82o si\xc4\x99 oko\xc5\x82o 200 ludzi pod dow\xc3\xb3dztwem Aleksandra Neymana._NEWLINE_Liczono na element zaskoczenia, oraz na otwarcie bramy przez ppor. Wilhelma Mackiewicza._NEWLINE_Niestety o godz.21.15 Prusacy og\xc5\x82osili w mie\xc5\x9bcie alarm. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w zosta\xc5\x82a wy\xc5\x82apana i aresztowana.\n_START_SECTION_\nII po\xc5\x82owa XIX w\n_START_PARAGRAPH_\nW tym czasie ze wzgl\xc4\x99du na przepisy forteczne nie wolno by\xc5\x82o stawia\xc4\x87 kamiennych nagrobk\xc3\xb3w. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc ze wzgl\xc4\x99du na niewielk\xc4\x85 powierzchni\xc4\x99 groby by\xc5\x82y wcze\xc5\x9bnie skopywane pod nast\xc4\x99pne poch\xc3\xb3wki. Pierwsze grobowce pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 dopiero w latach 1889-1889, kiedy przepisy forteczne zosta\xc5\x82y z\xc5\x82agodzone._NEWLINE_W 1888 roku parafia \xc5\x9bw. Wojciecha zakupi\xc5\x82a od os\xc3\xb3b prywatnych grunt pod nowy cmentarz. Znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 on kilkaset metr\xc3\xb3w na zach\xc3\xb3d od dotychczasowego cmentarza, po drugiej stronie obecnej ulicy Winogrady.\n_START_SECTION_\n1918 \xe2\x80\x93 1939\n_START_PARAGRAPH_\nW 1938 roku, staraniem pozna\xc5\x84skiego architekta, Stefana Cybichowskiego i dyr. Zieleni Miejskiej W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Marci\xc5\x84ca, cmentarz zosta\xc5\x82 uporz\xc4\x85dkowany. Zrewitalizowano ziele\xc5\x84, wybudowano now\xc4\x85 bram\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nRok 1945\n_START_PARAGRAPH_\nW lutym 1945 roku rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 walki Cytadel\xc4\x99. Na terenie cmentarza atakowa\xc5\x82 242 Gwardyjski Pu\xc5\x82k Piechoty p\xc5\x82ka Noskowa. Atak rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 18 lutego. Zaci\xc4\x99te walki trwa\xc5\x82y dwa dni. W ich wyniku cmentarz uleg\xc5\x82 znacznej dewastacji.\n_START_SECTION_\nPo wojnie\n_START_PARAGRAPH_\nPo wojnie teren Wzg\xc3\xb3rza Winiarskiego zosta\xc5\x82 przej\xc4\x99ty przez wojsko. Na starym cmentarzu poza kilkoma wyj\xc4\x85tkami nie zezwalano na poch\xc3\xb3wki._NEWLINE_W 2009 wskutek orzeczenia Komisji Maj\xc4\x85tkowej przekazano parafii \xc5\x9bw. Wojciecha grunty zlikwidowanego nowego cmentarza. Stary cmentarz w 2010 roku zosta\xc5\x82 przekazany miastu.\n_START_SECTION_\nZabytki\n_START_PARAGRAPH_\nNieliczne zabytki przetrwa\xc5\x82y do naszych czas\xc3\xb3w._NEWLINE_W roku 2003 zosta\xc5\x82 odnowiony pomnik nagrobny radcy miejskiego Andrzeja Ka\xc5\xbamierczaka. Pomnik wykonany z piaskowca. Figura Pielgrzyma, wie\xc5\x84cz\xc4\x85ca nagrobek, wykonana jest ze sztucznego kamienia. Jest to kopia dzie\xc5\x82a W\xc5\x82adys\xc5\x82awa Marcinkowskiego znajduj\xc4\x85cego si\xc4\x99 na cmentarzu w Uzarzewie.'