b'\n_START_ARTICLE_\nPomnik ofiar katastrofy smole\xc5\x84skiej na Cmentarzu Wojskowym na Pow\xc4\x85zkach w Warszawie\n_START_SECTION_\nLokalizacja i forma pomnika\n_START_PARAGRAPH_\nPomnik znajduje si\xc4\x99 w tzw. Kwaterze Smole\xc5\x84skiej Cmentarza Wojskowego na Pow\xc4\x85zkach, u wylotu alei Profesorskiej. G\xc5\x82\xc3\xb3wny element monumentu to dwa \xc5\xbcelbetowe prostopad\xc5\x82o\xc5\x9bciany z ok\xc5\x82adzinami z bia\xc5\x82ego kamienia; maj\xc4\x85 one wymiary 12 \xc3\x97 4 \xc3\x97 1 m, oraz 10 \xc3\x97 4 \xc3\x97 1 m. Oba prostopad\xc5\x82o\xc5\x9bciany s\xc4\x85 umieszczone wzgl\xc4\x99dem siebie w spos\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3ry sugeruje prze\xc5\x82amanie jednej bry\xc5\x82y, zapadaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w ziemi\xc4\x99. W miejscu \xe2\x80\x9eprze\xc5\x82amania\xe2\x80\x9d, na bocznej \xc5\x9bcianie jednego z prostopad\xc5\x82o\xc5\x9bcian\xc3\xb3w, znajduje si\xc4\x99 lista 96 ofiar katastrofy w Smole\xc5\x84sku, a po przeciwnej stronie, na bocznej \xc5\x9bcianie drugiego prostopad\xc5\x82o\xc5\x9bcianu, napis: \xe2\x80\x9ePAMI\xc4\x98CI 96 OFIAR KATASTROFY LOTNICZEJ POD SMOLE\xc5\x83SKIEM 10 KWIETNIA 2010 ODDALI \xc5\xbbYCIE W S\xc5\x81U\xc5\xbbBIE OJCZYZNY W DRODZE NA OBCHODY 70 ROCZNICY ZBRODNI KATY\xc5\x83SKIEJ\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Integraln\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 pomnika s\xc4\x85 nagrobki 28 ofiar katastrofy pochowanych w Kwaterze Smole\xc5\x84skiej. S\xc4\x85 to: gen. Andrzej B\xc5\x82asik, gen. Franciszek G\xc4\x85gor, Gra\xc5\xbcyna G\xc4\x99sicka, gen. Kazimierz Gilarski, Przemys\xc5\x82aw Gosiewski, pp\xc5\x82k Robert Grzywna, Mariusz Handzlik, ks. Roman Indrzejczyk, kpt. Pawe\xc5\x82 Janeczek, Dariusz Jankowski, Natalia Januszko, Mariusz Kazana, Janusz Krupski, Wojciech Lubi\xc5\x84ski, Barbara Maciejczyk, Barbara Mami\xc5\x84ska, Stefan Melak, ppor. Andrzej Michalak, mjr Dariusz Micha\xc5\x82owski, Stanis\xc5\x82aw Mikke, por. Piotr Nosek, Andrzej Przewo\xc5\xbanik, S\xc5\x82awomir Skrzypek, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Stasiak, ppor. Jacek Sur\xc3\xb3wka, Aleksander Szczyg\xc5\x82o, Jolanta Szymanek-Deresz, Izabela Tomaszewska._NEWLINE_Pod przewieszeniem jednej z centralnych bry\xc5\x82 monumentu znajduje si\xc4\x99 czarna kamienna tablica z reliefem krzy\xc5\xbca, przykrywaj\xc4\x85ca urny z prochami os\xc3\xb3b, kt\xc3\xb3re pochowano w Kwaterze Smole\xc5\x84skiej 10 maja 2010 roku, po zako\xc5\x84czeniu indywidualnych pogrzeb\xc3\xb3w ofiar (spopielone szcz\xc4\x85tki 11 zidentyfikowanych os\xc3\xb3b i 1 osoby niezidentyfikowanej)._NEWLINE_Bia\xc5\x82y kamie\xc5\x84 u\xc5\xbcyty do budowy pomnika to tzw. \xe2\x80\x9egranit white imperial\xe2\x80\x9d, czyli prekambryjski gnejs pochodz\xc4\x85cy z Indii. Z kamienia tego wykonano nagrobki 4 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w za\xc5\x82ogi samolotu Tu-154M pochowanych w Kwaterze Smole\xc5\x84skiej \xe2\x80\x93 pp\xc5\x82k Roberta Grzywny, ppor. Andrzeja Michalaka, Natalii Januszko i Barbary Maciejczyk; nagrobki pozosta\xc5\x82ych ofiar katastrofy s\xc4\x85 czarne lub grafitowe, wykonane z tzw. \xe2\x80\x9eszwedzkiego granitu\xe2\x80\x9d, czyli dolerytu (ska\xc5\x82y magmowej z grupy gabra) ze Skanii w Szwecji. Kwater\xc4\x99 wybrukowano czarn\xc4\x85 bazaltow\xc4\x85 kostk\xc4\x85 sprowadzon\xc4\x85 z Ukrainy.\n_START_SECTION_\nHistoria i uroczysto\xc5\x9bci\n_START_PARAGRAPH_\nKonkurs na projekt pomnika zorganizowa\xc5\x82o Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urz\xc4\x99du m.st. Warszawy. Oceni\xc5\x82o ono projekty architektoniczno-rze\xc5\xbabiarskie 4 zaproszonych artyst\xc3\xb3w: Antoniny Wysockiej-Jo\xc5\x84czak, Marka Moderaua, Dariusza Kowalskiego i Andrzeja So\xc5\x82ygi; wybrano do realizacji projekt autorstwa Marka Moderaua. Projekt konsultowa\xc5\x82a Rada Ochrony Pami\xc4\x99ci Walk i M\xc4\x99cze\xc5\x84stwa wraz z jej sekretarzem, Andrzejem Krzysztofem Kunertem. Budow\xc4\x99 pomnika rozpocz\xc4\x99to w sierpniu 2010 roku i zako\xc5\x84czono pod koniec pa\xc5\xbadziernika 2010 roku. Koszt inwestycji wyni\xc3\xb3s\xc5\x82 ok. 2 mln z\xc5\x82otych. Wykonawc\xc4\x85 by\xc5\x82o Miejskie Przedsi\xc4\x99biorstwo Us\xc5\x82ug Komunalnych w Warszawie._NEWLINE_28 pa\xc5\xbadziernika 2010 roku w Kwaterze Smole\xc5\x84skiej Dow\xc3\xb3dca Si\xc5\x82 Powietrznych RP gen. broni pil. Lech Majewski wraz z delegacj\xc4\x85 Dow\xc3\xb3dztwa Si\xc5\x82 Powietrznych oraz 36. Specjalnego Pu\xc5\x82ku Lotnictwa Transportowego w asy\xc5\x9bcie posterunk\xc3\xb3w honorowych oraz sygnalisty odda\xc5\x82 ho\xc5\x82d lotnikom poleg\xc5\x82ym w katastrofie w Smole\xc5\x84sku._NEWLINE_Pomnik ods\xc5\x82oni\xc4\x99to w dniu 10 listopada 2010 roku z udzia\xc5\x82em prezydenta RP Bronis\xc5\x82awa Komorowskiego z ma\xc5\x82\xc5\xbconk\xc4\x85, marsza\xc5\x82ka Sejmu Grzegorza Schetyny, premiera Donalda Tuska i cz\xc4\x99\xc5\x9bci rodzin ofiar; po\xc5\x9bwi\xc4\x99cenia dokona\xc5\x82 metropolita warszawski arcybiskup Kazimierz Nycz. Okoliczno\xc5\x9bciowe przem\xc3\xb3wienia wyg\xc5\x82osili Joanna Racewicz, wdowa po Pawle Janeczku, oficerze Biura Ochrony Rz\xc4\x85du, kt\xc3\xb3ry zgin\xc4\x85\xc5\x82 w katastrofie, oraz Bronis\xc5\x82aw Komorowski i prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz._NEWLINE_W ods\xc5\x82oni\xc4\x99ciu pomnika nie uczestniczy\xc5\x82 Jaros\xc5\x82aw Kaczy\xc5\x84ski, kt\xc3\xb3ry w tym czasie z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 kwiaty pod Pa\xc5\x82acem Prezydenckim w Warszawie i przyby\xc5\x82 na Pow\xc4\x85zki wraz z kilkoma wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownikami dopiero po zako\xc5\x84czeniu oficjalnej uroczysto\xc5\x9bci; na fakt nieobecno\xc5\x9bci Jaros\xc5\x82awa Kaczy\xc5\x84skiego na uroczysto\xc5\x9bci ods\xc5\x82oni\xc4\x99cia pomnika zwraca\xc5\x82y uwag\xc4\x99 zagraniczne media.\n_START_SECTION_\nKontrowersje\n_START_PARAGRAPH_\nPomnik wzbudzi\xc5\x82 kontrowersje przed jego ods\xc5\x82oni\xc4\x99ciem; cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 rodzin ofiar katastrofy uzna\xc5\x82a go za pozbawiony walor\xc3\xb3w estetycznych i niepotrzebny. Beata Gosiewska, wdowa po Przemys\xc5\x82awie Gosiewskim, pochowanym w Kwaterze Smole\xc5\x84skiej Cmentarza Wojskowego na Pow\xc4\x85zkach, stwierdzi\xc5\x82a, i\xc5\xbc to pomnik w\xc5\x82adz, a nie ofiar katastrofy; zwraca\xc5\x82a ona uwag\xc4\x99, \xc5\xbce projekt nie by\xc5\x82 konsultowany z rodzinami ofiar. W listopadzie 2010 roku fakt nieumieszczenia na pomniku symboli religijnych i pa\xc5\x84stwowych (krzy\xc5\xbc, god\xc5\x82o pa\xc5\x84stwowe) sta\xc5\x82 si\xc4\x99 \xe2\x80\x93 obok sprawy pomnika nagrobnego \xc5\xbco\xc5\x82nierzy bolszewickich w Ossowie \xe2\x80\x93 jedn\xc4\x85 z podstaw wniosku Wojew\xc3\xb3dzkiego Komitetu Ochrony Pami\xc4\x99ci Walk i M\xc4\x99cze\xc5\x84stwa w Krakowie do ministra kultury i dziedzictwa narodowego o pilne odwo\xc5\x82anie Andrzeja Krzysztofa Kunerta ze stanowiska sekretarza Rady Ochrony Pami\xc4\x99ci Walk i M\xc4\x99cze\xc5\x84stwa.'