b'\n_START_ARTICLE_\nPomnik Fryderyka Chopina w Warszawie\n_START_SECTION_\nProjekt i pierwsza realizacja\n_START_PARAGRAPH_\nPomys\xc5\x82 upami\xc4\x99tnienia Fryderyka Chopina pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego w 1876, ale w \xc3\xb3wczesnych warunkach politycznych nie m\xc3\xb3g\xc5\x82 zosta\xc4\x87 urzeczywistniony. Sytuacja uleg\xc5\x82a zmianie w 1901, gdy polska \xc5\x9bpiewaczka operowa Adelajda Bolska uzyska\xc5\x82a ustn\xc4\x85 zgod\xc4\x99 cara Miko\xc5\x82aja II na wzniesienie monumentu, a genera\xc5\x82 gubernator warszawski wyda\xc5\x82 zgod\xc4\x99 na utworzenie z dniem 1 stycznia 1902 Komitetu Budowy Pomnika Chopina w Warszawie._NEWLINE_W 1908 rozpisano konkurs na projekt monumentu, rozstrzygni\xc4\x99ty w maju 1909. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d os\xc3\xb3b kultury i sztuki w jury konkursowym zasiadali m.in. Antoine Bourdelle, J\xc3\xb3zef Pius Dzieko\xc5\x84ski i Leopold M\xc3\xa9yet. Wskazan\xc4\x85 lokalizacj\xc4\x85 monumentu by\xc5\x82 plac Warecki (obecnie plac Powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w Warszawy), a w konkursie mogli bra\xc4\x87 udzia\xc5\x82 wy\xc5\x82\xc4\x85cznie arty\xc5\x9bci polscy. Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d 66 prac wybrano projekt Wac\xc5\x82awa Szymanowskiego (rze\xc5\xbaba) i Franciszka M\xc4\x85czy\xc5\x84skiego (opracowanie architektoniczne). Monument przedstawia\xc5\x82 posta\xc4\x87 siedz\xc4\x85cego Fryderyka Chopina zas\xc5\x82uchanego w szum wierzby. Zwyci\xc4\x99ski projekt by\xc5\x82 jednak niezgodny z lokalizacj\xc4\x85 pomnika na placu Wareckim._NEWLINE_Wyniki konkursu wywo\xc5\x82a\xc5\x82y publiczn\xc4\x85 dyskusj\xc4\x99 i spotka\xc5\x82y si\xc4\x99 z krytyk\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci prasy. Wybrana w konkursie praca musia\xc5\x82a tak\xc5\xbce zosta\xc4\x87 zatwierdzona przez Cesarsk\xc4\x85 Akademi\xc4\x99 Sztuk Pi\xc4\x99knych w Petersburgu, kt\xc3\xb3ra orzek\xc5\x82a, \xc5\xbce (..) Projekt ten skomponowany jest niezadowalaj\xc4\x85co i wywo\xc5\x82uje antyartystyczne wra\xc5\xbcenie, a w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci drzewo i drobne figurki wok\xc3\xb3\xc5\x82 basenu. _NEWLINE_Po tym jak rosyjskie Ministerstwo Spraw Wewn\xc4\x99trznych odm\xc3\xb3wi\xc5\x82o \xe2\x80\x93 powo\xc5\x82uj\xc4\x85c si\xc4\x99 na opini\xc4\x99 Akademii \xe2\x80\x93 wydania zgody na budow\xc4\x99 monumentu, Oskar Sosnowski opracowa\xc5\x82 na nowo otoczenie pomnika zmieniaj\xc4\x85c kszta\xc5\x82t coko\xc5\x82u i sadzawki z pierwotnego projektu. Usun\xc4\x85\xc5\x82 on tak\xc5\xbce wielkie rze\xc5\xbaby \xc5\xbcab siedz\xc4\x85cych po obu jej stronach, kt\xc3\xb3re ju\xc5\xbc wcze\xc5\x9bniej budzi\xc5\x82y w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci natury estetycznej. Z kolei Szymanowski wprowadzi\xc5\x82 poprawki do kszta\xc5\x82tu wierzby. Projekt ponownie przedstawiono do zatwierdzenia. Zniecierpliwiony przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85c\xc4\x85 si\xc4\x99 wymian\xc4\x85 pism pomi\xc4\x99dzy Akademi\xc4\x85, Ministerstwem a Komitetem rze\xc5\xbabiarz uda\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce osobi\xc5\x9bcie do Petersburga, gdzie uzyska\xc5\x82 audiencj\xc4\x99 u wielkiej ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej Marii Paw\xc5\x82ownej, ciotki cara Miko\xc5\x82aja II, kt\xc3\xb3ra obieca\xc5\x82a poparcie projektu przez Akademi\xc4\x99. Ostatecznie zgod\xc4\x99 na wzniesienie pomnika Chopina w Warszawie \xe2\x80\x93 po bezpo\xc5\x9bredniej interwencji ksi\xc4\x99\xc5\xbcnej \xe2\x80\x93 podpisa\xc5\x82 sam Miko\xc5\x82aj II._NEWLINE_Wac\xc5\x82aw Szymanowski pracowa\xc5\x82 nad pi\xc4\x99ciometrowym pos\xc4\x85giem Chopina i siedmiometrow\xc4\x85 wierzb\xc4\x85 w swojej pracowni w Krakowie. Prace zako\xc5\x84czy\xc5\x82 we wrze\xc5\x9bniu 1912. W maju 1914 zawarto umow\xc4\x99 na wykonanie monumentu z francusk\xc4\x85 firm\xc4\x85 Ancciennes Fonderies Thiebaut Fr\xc3\xa9res nale\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 do Ren\xc3\xa8 Fulda. Wys\xc5\x82any z Krakowa model dotar\xc5\x82 do Francji na kr\xc3\xb3tko przed wybuchem I wojny \xc5\x9bwiatowej, a wkr\xc3\xb3tce potem odlewnia Fulda zbankrutowa\xc5\x82a._NEWLINE_Do projektu budowy pomnika Chopina powr\xc3\xb3cono po odzyskaniu niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Odlew wykona\xc5\x82a francuska sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Barbedienne w Pary\xc5\xbcu, po czym, po przewiezieniu do Polski, ustawiono go w warszawskich \xc5\x81azienkach. _NEWLINE_Pomnik zosta\xc5\x82 ods\xc5\x82oni\xc4\x99ty 14 listopada 1926. Jego otoczenie \xe2\x80\x93 cok\xc3\xb3\xc5\x82 oraz basen \xe2\x80\x93 zaprojektowa\xc5\x82 Oskar Sosnowski, a prace kamieniarskie wykona\xc5\x82a firma \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego przedsi\xc4\x99biorcy Antoniego Urbanowskiego.\n_START_SECTION_\nZniszczenie w 1940\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie okupacji 31 maja 1940 na polecenie gubernatora Hansa Franka pomnik Chopina zosta\xc5\x82 przez Niemc\xc3\xb3w wysadzony w powietrze i poci\xc4\x99ty palnikami na mniejsze cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Pozyskany w ten spos\xc3\xb3b z\xc5\x82om zosta\xc5\x82 u\xc5\xbcyty jako surowiec do produkcji przemys\xc5\x82owej. Niemcy usi\xc5\x82owali tak\xc5\xbce zniszczy\xc4\x87 wszystkie kopie pomnika przechowywane w polskich muzeach. Jednemu z pracownik\xc3\xb3w Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu uda\xc5\x82o si\xc4\x99 ukry\xc4\x87 w piwnicy kopie g\xc5\x82owy pomnika. Niemcy zniszczyli jednak wszystkie gipsowe repliki oraz drewnian\xc4\x85 kopi\xc4\x99 rze\xc5\xbaby w skali 1:2, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 do pozna\xc5\x84skiego muzeum przekaza\xc5\x82 sam autor._NEWLINE_Pomnik Chopina by\xc5\x82 pierwszym (wed\xc5\x82ug innych \xc5\xbar\xc3\xb3de\xc5\x82 drugim, po pomniku Ignacego Mo\xc5\x9bcickiego) monumentem zniszczonym przez Niemc\xc3\xb3w w okupowanej Warszawie. Opr\xc3\xb3cz negatywnego stosunku do tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci kompozytora, innymi prawdopodobnymi przyczynami zniszczenia monumentu by\xc5\x82a jego lokalizacja w dzielnicy niemieckiej, usytuowanie w pobli\xc5\xbcu Belwederu (oficjalnej rezydencji Hansa Franka w czasie jego wizyt w Warszawie) oraz rozpocz\xc4\x99ta w tym czasie akcja zbi\xc3\xb3rki z\xc5\x82omu  na potrzeby przemys\xc5\x82u zbrojeniowego III Rzeszy. Zgodnie z informacjami uzyskanymi przez polskich pracownik\xc3\xb3w Zarz\xc4\x85du Miejskiego od w\xc5\x82adz niemieckich na decyzj\xc4\x99 o zniszczeniu mia\xc5\x82a wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc4\x87 rzekoma brzydota pomnika.'