b'\n_START_ARTICLE_\nKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 \xc5\x9bw. Katarzyny w Oppenheim\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nPo\xc5\x82o\xc5\xbcone nad Renem miasteczko, od XIII do XVI stulecia Wolne Miasto Rzeszy, znane jest z d\xc5\x82ugiej tradycji uprawy winoro\xc5\x9bli oraz handlu winem. Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 powsta\xc5\x82 na terenie za\xc5\x82o\xc5\xbconego w 1234 Nowego Miasta, s\xc4\x85siaduj\xc4\x85cego z najstarsz\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 miasta skupion\xc4\x85 wok\xc3\xb3\xc5\x82 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Sebastiana. Poniewa\xc5\xbc o w\xc5\x82adz\xc4\x99 \xc5\x9bwieck\xc4\x85 w Oppenheim ubiegali zar\xc3\xb3wno jak biskupi Wormacji, jak arcybiskupi Moguncji wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to sp\xc3\xb3r. Interweniowa\xc5\x82 Ryszard z Kornwalii, kt\xc3\xb3ry w 1256 podzieli\xc5\x82 Oppenheim pomi\xc4\x99dzy zwa\xc5\x9bnionymi biskupstwami. Nowe Miasto otrzyma\xc5\x82 Zygfryd III z Eppsteinu. Nie korzy\xc5\x9bci gospodarcze, silne aspiracje miasta, wzrost ludno\xc5\x9bci a ambitne aspiracje arcybiskupa mogunckiego by\xc5\x82y powodami aby zrealizowa\xc4\x87, jak si\xc4\x99 okaza\xc5\x82o, jedn\xc4\x85 z najwi\xc4\x99kszych inwestycji w okresie gotyku na terenie arcybiskupstwa mogunckiego. To wielkie przedsi\xc4\x99wzi\xc4\x99cie wymaga\xc5\x82o zdolnych architekt\xc3\xb3w, kamieniarzy oraz strzechy budowlanej._NEWLINE_Budow\xc4\x99 rozpocz\xc4\x99to w pierwszej po\xc5\x82owie XIII w., od wzniesienia nawy z dwuwie\xc5\xbcow\xc4\x85 fasad\xc4\x85. Od 1262 rozpocz\xc4\x99to budow\xc4\x99 wschodniego ch\xc3\xb3ru. Na pocz\xc4\x85tek XIV wieku przypada gruntowna rozbudowa korpusu nawowego, 20 lat wymaga\xc5\x82a budowa i dekoracja nawy po\xc5\x82udniowej (1317- ok. 1340). Oko\xc5\x82o 1350 wzniesiono transept. W latach 1414-1439 wzniesiono ch\xc3\xb3r zachodni. W wyniku walki Ludwika XIV o palatynat ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 poni\xc3\xb3s\xc5\x82 powa\xc5\xbcne zniszczenia._NEWLINE_A\xc5\xbc do XIX wieku ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w stanie ruiny. Po odbudowie i gruntownej renowacji po\xc5\x82\xc4\x85czonej z regotyzacj\xc4\x85 wn\xc4\x99trza przywr\xc3\xb3cono kolegiacie dawn\xc4\x85 \xc5\x9bwietno\xc5\x9b\xc4\x87.\n_START_SECTION_\nStruktura ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nStoj\xc4\x85cy na plateau g\xc3\xb3ry poro\xc5\x9bni\xc4\x99tej winem zbudowany z czerwonego piaskowca ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 jest wa\xc5\xbcnym przyk\xc5\x82adem dojrza\xc5\x82ego gotyku katedralnego. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z dw\xc3\xb3ch cz\xc4\x99\xc5\x9bci, starszej \xe2\x80\x93 kt\xc3\xb3r\xc4\x85 stanowi tr\xc3\xb3jnawowa bazylika z transeptem, czteroprz\xc4\x99s\xc5\x82owym korpusem nawowym zamkni\xc4\x99tym od zachodu dwuwie\xc5\xbcow\xc4\x85 fasad\xc4\x85, oraz m\xc5\x82odszej \xe2\x80\x93 jest ni\xc4\x85 ch\xc3\xb3r zachodni, dwuprz\xc4\x99s\xc5\x82owy, zamkni\xc4\x99ty wielobocznie. Starsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 budowana na planie krzy\xc5\xbca \xc5\x82aci\xc5\x84skiego, do naw bocznych przylegaj\xc4\x85 kaplice, o niewielkiej wysoko\xc5\x9bci. Na skrzy\xc5\xbcowaniu naw wznosi si\xc4\x99 wysoka zbudowana na planie oktogonu wie\xc5\xbca. Ch\xc3\xb3r zachodni jest wy\xc5\xbcszy od cz\xc4\x99\xc5\x9bci wschodniej. Do p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej elewacji ch\xc3\xb3ru przylegaj\xc4\x85 kaplice.\n_START_SECTION_\nArchitektura wn\xc4\x99trza\n_START_PARAGRAPH_\nNawy i ch\xc3\xb3r zachodni nakryte s\xc4\x85 sklepieniem krzy\xc5\xbcowo-\xc5\xbcebrowym, kt\xc3\xb3re d\xc5\xbawigaj\xc4\x85 smuk\xc5\x82e w kszta\xc5\x82cie gotyckich kolumienek s\xc5\x82u\xc5\xbcki przylegaj\xc4\x85cych do \xc5\x9bcian (prezbiterium, transept) i rombowych filar\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re s\xc4\x85 zdobione kapitelami (korpus nawowy). Olbrzymie okna wype\xc5\x82niaj\xc4\x85 niemal w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci (szczeg\xc3\xb3lnie w korpusie nawowym) \xc5\x9bciany elewacji, posiadaj\xc4\x85 bardzo wyszukan\xc4\x85 dekoracj\xc4\x99 maswerkow\xc4\x85. Maswerki od strony zewn\xc4\x99trznej s\xc4\x85 zaakcentowane wypuk\xc5\x82ym profilowaniem. Podobnie jak zewn\xc4\x85trz, widoczne s\xc4\x85 tu odmienne formy architektoniczne kt\xc3\xb3re sugeruj\xc4\x85 kilkuetapow\xc4\x85 budow\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a._NEWLINE_Architektur\xc4\x99 wn\xc4\x99trza poszczeg\xc3\xb3lnych partii cechuje klarowna artykulacja \xc5\x9bcian za pomoc\xc4\x85 filar\xc3\xb3w i s\xc5\x82u\xc5\xbcek, za\xc5\x9b w korpusie nawowym zosta\xc5\x82 tutaj mocno podkre\xc5\x9blony rytm arkad mi\xc4\x99dzynawowych. Stosunkowo niskie dwuprz\xc4\x99s\xc5\x82owe kaplice oddzielone s\xc4\x85 od nawy bocznej parzystymi arkadami. Wysoki, XV-wieczny ch\xc3\xb3r zachodni cechuje znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc3\xb3wczesnego kunsztu architektonicznego, nakryty jest sklepieniem sieciowym.\n_START_SECTION_\nElewacje zewn\xc4\x99trzne\n_START_PARAGRAPH_\nBardzo przejrzysta artykulacja \xc5\x9bcian we wn\xc4\x99trzu kontrastuje z architektur\xc4\x85 elewacji zewn\xc4\x99trznych. Mnogo\xc5\x9b\xc4\x87 wyszukanych \xc5\x9brodk\xc3\xb3w wyrazu, detalu architektonicznego, plastyczno\xc5\x9b\xc4\x87 elewacji jest po\xc5\x82\xc4\x85czona z elementami konstrukcyjnymi jednolit\xc4\x85 materi\xc4\x85, czerwonym piaskowcem. Na zewn\xc4\x85trz \xc5\x9bciany naw i prezbiterium s\xc4\x85 oszkarpowane, ponadto nawa g\xc5\x82\xc3\xb3wna jest wsparta \xc5\x82\xc4\x99kami oporowymi spojonymi z monumentalnymi przyporami naw bocznych, z wysokimi aediculami zwie\xc5\x84czonymi graniastymi sterczynami. W przeciwie\xc5\x84stwie do masywnych, skromniej dekorowanych elewacji prezbiterium, transeptu (\xc5\x9bciany czo\xc5\x82owe s\xc4\x85 jedynie ozdobione schodkowymi szczytami oraz maswerkami okien) i zachodniego ch\xc3\xb3ru elewacje korpusu posiadaj\xc4\x85 bardzo wyszukan\xc4\x85 dekoracj\xc4\x99 kt\xc3\xb3r\xc4\x85 tworz\xc4\x85 takie elementy jak maswerki (niekt\xc3\xb3re ze stylizowanym motywem rozety) bogato profilowane laskowania, niemal ca\xc5\x82kowicie wype\xc5\x82niaj\xc4\x85ce lica \xc5\x9bcian, przyp\xc3\xb3r itp. Okna nawy g\xc5\x82\xc3\xb3wnej s\xc4\x85 zwie\xc5\x84czone strzelistymi wimpergami. Nale\xc5\xbcy wskaza\xc4\x87, i\xc5\xbc dekoracja korpusu nawowego sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 niemal ca\xc5\x82kowicie z element\xc3\xb3w architektonicznych, za\xc5\x9b dekoracje rze\xc5\xbabiarskie s\xc4\x85 niewidoczne.\n_START_SECTION_\nWn\xc4\x99trze\n_START_PARAGRAPH_\nWn\xc4\x99trze jest nader skromne, je\xc5\xbceli chodzi o stan wyposa\xc5\xbcenia. W celu ods\xc5\x82oni\xc4\x99cia gotyckiej architektury, dawne, pochodz\xc4\x85ce z doby baroku wyposa\xc5\xbcenie zosta\xc5\x82o usuni\xc4\x99te.\n_START_SECTION_\nRze\xc5\xbaba architektoniczna\n_START_PARAGRAPH_\nNa dekoracj\xc4\x99 rze\xc5\xbabiarsk\xc4\x85 sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 przede wszystkim kapitele filar\xc3\xb3w i s\xc5\x82u\xc5\xbcek, wsporniki oraz zworniki. Kapitele zdobi ornamentyka ro\xc5\x9blinna, przede wszystkim li\xc5\x9bcie winoro\xc5\x9bli, a tak\xc5\xbce winogrona nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85ce do tradycji winobrania w mie\xc5\x9bcie. Z kolei zworniki posiadaj\xc4\x85 rze\xc5\xbabione maski, g\xc5\x82\xc3\xb3wki starc\xc3\xb3w i m\xc5\x82odzie\xc5\x84c\xc3\xb3w o bardzo naturalistycznych twarzach, niekt\xc3\xb3re g\xc5\x82\xc3\xb3wki s\xc4\x85 u\xc5\x82o\xc5\xbcone w formie czworoli\xc5\x9bcia._NEWLINE_W ch\xc3\xb3rze zachodnim jest widoczne g\xc5\x82\xc3\xb3wne wej\xc5\x9bcie do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Jest to ostro\xc5\x82ukowy portal z dwoma o\xc5\x9bcie\xc5\xbcami, o dekorowanych motywem li\xc5\x9bcia winnej latoro\xc5\x9bli archiwoltach. Portal flankuj\xc4\x85 filary, za\xc5\x9b na zwie\xc5\x84czeniu w\xc5\x9br\xc3\xb3d laskowa\xc5\x84 dostrzegamy scen\xc4\x99 Zwiastowania na naro\xc5\xbcach p\xc5\x82askorze\xc5\xbaby Marii i Archanio\xc5\x82a Gabriela.\n_START_SECTION_\nRze\xc5\xbaba sepulkralna\n_START_PARAGRAPH_\nBogaty i zr\xc3\xb3\xc5\xbcnicowany repertuar plastyki kamiennej prezentuje du\xc5\xbcy zesp\xc3\xb3\xc5\x82 p\xc5\x82yt nagrobnych, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie z XIV i XV wieku. W\xc5\x9br\xc3\xb3d nich wyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85 si\xc4\x99: nagrobek Anny von Dalburg (+1410) jest, p\xc5\x82askorze\xc5\xbabionym, ca\xc5\x82opostaciowym przedstawieniem zmar\xc5\x82ej w pozie modlitewnej, o pogodnej, u\xc5\x9bmiechni\xc4\x99tej twarzy. Ponadto posiada bogata dekoracj\xc4\x99 architektoniczn\xc4\x85, na kt\xc3\xb3r\xc4\x85 sk\xc5\x82adaj\xc4\x85 si\xc4\x99 filary z herbami zwie\xc5\x84czone fialami, oraz baldachim. Podobny kszta\xc5\x82t ma XV-wieczny nagrobek Thana Knebela von Katzenelnbogen (+1401), oraz nagrobek Johana von Dahlberga (+1415) i jego ma\xc5\x82\xc5\xbconki Anny. Postaci zmar\xc5\x82ych odzianych w dworskie stroje depcz\xc4\x85 lwy, ponad par\xc4\x85 ozdobny baldachim z programem heraldycznym. Rze\xc5\xbabiony w formie p\xc5\x82askiego reliefu p\xc5\x82yta nagrobna Johannesa von Drocka (+1425) przedstawia wizerunek \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Jana Ewangelisty, pisana minusku\xc5\x82\xc4\x85 inskrypcja znajduje si\xc4\x99 na bordiurze. Podobn\xc4\x85 form\xc4\x99 posiada wcze\xc5\x9bniejsza p\xc5\x82yta nagrobna upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85ca Philippa von Wannenberg (+1362) ukazuj\xc4\x85cego zmar\xc5\x82ego w zbroi.'