b'\n_START_ARTICLE_\nKilonowa\n_START_PARAGRAPH_\nKilonowa (ang. kilonova) \xe2\x80\x93 zjawisko astronomiczne polegaj\xc4\x85ce na zderzeniu dw\xc3\xb3ch gwiazd zdegenerowanych (np. gwiazd neutronowych) lub gwiazdy neutronowej i czarnej dziury, kt\xc3\xb3re jest najprawdopodobniej odpowiedzialne za bardzo kr\xc3\xb3tkie rozb\xc5\x82yski gamma. W wybuchach typu kilonowa wytwarzane s\xc4\x85 bardzo du\xc5\xbce ilo\xc5\x9bci ci\xc4\x99\xc5\xbckich metali w ramach procesu r._NEWLINE_Nazwa zjawiska pochodzi od po\xc5\x82\xc4\x85czenia dw\xc3\xb3ch s\xc5\x82\xc3\xb3w kilo (tysi\xc4\x85c) i nowa i oznacza, \xc5\xbce typowa kilonowa wybucha z moc\xc4\x85 tysi\xc4\x99cy zwyk\xc5\x82ych nowych klasycznych._NEWLINE_Zderzenia tego typu obiekt\xc3\xb3w by\xc5\x82y badane mi\xc4\x99dzy innymi przez polskiego astronoma Bohdana Paczy\xc5\x84skiego, kt\xc3\xb3ry wraz z Li-Xin Li opracowa\xc5\x82 pierwsze teoretyczne modele takich zderze\xc5\x84._NEWLINE_Pierwszym odkrytym tego typu zjawiskiem jest prawdopodobnie rozb\xc5\x82ysk gamma GRB 130603B._NEWLINE_12 marca 2018 ponad 30 radioteleskop\xc3\xb3w zbada\xc5\x82o kilonow\xc4\x85 SSS17a, powsta\xc5\x82\xc4\x85 w wyniku po\xc5\x82\xc4\x85czenia dw\xc3\xb3ch gwiazd neutronowych w galaktyce NGC 4993. Zjawisku towarzyszy\xc5\x82a emisja fal grawitacyjnych (sygna\xc5\x82 GW170817), zarejestrowana 17 sierpnia 2017 roku.'