b'\n_START_ARTICLE_\nNiemiecka Republika Demokratyczna\n_START_SECTION_\nProklamacja i pierwsze lata\n_START_PARAGRAPH_\nW 1945 roku Niemcy podzielono na cztery strefy okupacyjne. Wschodnia cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 pod kontrol\xc4\x85 Zwi\xc4\x85zku Radzieckiego. 7 wrze\xc5\x9bnia 1949 roku strefy kontrolowane przez Wielk\xc4\x85 Brytani\xc4\x99, Francj\xc4\x99 i Stany Zjednoczone po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y si\xc4\x99 w RFN. 7 pa\xc5\xbadziernika powsta\xc5\x82a Niemiecka Republika Demokratyczna we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci kraju, z radzieckiej strefy okupacyjnej. W\xc5\x82adz\xc4\x99 w NRD od 21 kwietnia 1946 sprawowa\xc5\x82a Socjalistyczna Partia Jedno\xc5\x9bci Niemiec (SED). SED powsta\xc5\x82a po po\xc5\x82\xc4\x85czeniu Komunistycznej Partii Niemiec i Socjalistycznej Partii Niemiec. Pozosta\xc5\x82e parti\xc4\x99 musia\xc5\x82y albo po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 si\xc4\x99 z SED albo znikn\xc4\x85\xc4\x87 z \xc5\xbcycia politycznego. W latach 1946\xe2\x80\x931948 SED ugruntowa\xc5\x82a swoj\xc4\x85 pozycj\xc4\x99 polityczn\xc4\x85 i zdominowa\xc5\x82a organy w\xc5\x82adzy w radzieckiej strefie okupacyjnej. Program SED opiera\xc5\x82 si\xc4\x99 na odbudowanie zjednoczonych Niemiec jako antyfaszystowskiej, parlamentarno-demokratycznej republiki oraz na wprowadzeniu socjalizmu. Partia ta w marcu 1948 roku powo\xc5\x82a\xc5\x82a Niemieck\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Ludow\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra 7 pa\xc5\xbadziernika 1949 roku przekszta\xc5\x82ci\xc5\x82a si\xc4\x99 w Tymczasow\xc4\x85 Izb\xc4\x99 Ludow\xc4\x85, przyj\xc4\x99\xc5\x82a konstytucj\xc4\x99 i proklamowa\xc5\x82a powstanie nowego pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_W\xc5\x82adz\xc4\x99 obj\xc4\x99\xc5\x82a SED. Jej kierownictwo by\xc5\x82o zdominowane przez dzia\xc5\x82aczy prokomunistycznych, b\xc4\x99d\xc4\x85cych wcze\xc5\x9bniej cz\xc5\x82onkami Komitetu Narodowego \xe2\x80\x9eWolne Niemcy\xe2\x80\x9d. Pierwszymi przyw\xc3\xb3dcami partii byli Otto Grotewohl oraz Wilhelm Pieck, kt\xc3\xb3rzy pe\xc5\x82nili funkcje wsp\xc3\xb3\xc5\x82przewodnicz\xc4\x85cych. Pierwszym prezydentem NRD zosta\xc5\x82 Johannes Dieckmann, kt\xc3\xb3ry sw\xc3\xb3j urz\xc4\x85d pe\xc5\x82ni\xc5\x82 przez cztery dni, po czym zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony przez Wilhelma Piecka (w zamian za to Dieckmann obj\xc4\x85\xc5\x82 urz\xc4\x85d przewodnicz\xc4\x85cego Izby Ludowej). 12 pa\xc5\xbadziernika na urz\xc4\x85d premiera wybrano Otto Grotewohla; tego samego dnia Izba Ludowa przyj\xc4\x99\xc5\x82a konstytucj\xc4\x99. Konstytucja gwarantowa\xc5\x82a SED kierownicz\xc4\x85 rol\xc4\x99 w pa\xc5\x84stwie i wprowadza\xc5\x82a gospodark\xc4\x99 planow\xc4\x85. SED pod nadzorem radzieckich w\xc5\x82adz okupacyjnych \xe2\x80\x93 Radzieckiej Administracji Wojskowej w Niemczech SMAD (1945-1949), nast\xc4\x99pnie Radzieckiej Komisji Kontroli w Niemczech (1949-1953) i aparatu Wysokiego Komisarza ZSRR w Niemczech (1953-1955), przeprowadzi\xc5\x82a mi\xc4\x99dzy innymi cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo reform\xc4\x99 roln\xc4\x85, nacjonalizacj\xc4\x99 przemys\xc5\x82u, \xc5\x9brodk\xc3\xb3w transportu, bank\xc3\xb3w, denazyfikacj\xc4\x99 i demilitaryzacj\xc4\x99. Reformy zatwierdzi\xc5\x82 III Zjazd SED na kt\xc3\xb3rym sekretarzem generalnym partii wybrany zosta\xc5\x82 Walter Ulbricht._NEWLINE_Pa\xc5\x84stwo by\xc5\x82o rz\xc4\x85dzone totalitarnie, a SED sprawowa\xc5\x82a kontrol\xc4\x99 nad wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci\xc4\x85 dziedzin \xc5\xbcycia. Wyj\xc4\x85tkowo rozbudowany by\xc5\x82 aparat policji politycznej Ministerstwa Bezpiecze\xc5\x84stwa Pa\xc5\x84stwowego (niem. Ministerium f\xc3\xbcr Staatssicherheit, znani jako Stasi). Wed\xc5\x82ug konstytucji kierownicz\xc4\x85 rol\xc4\x99 w pa\xc5\x84stwie sprawowa\xc5\x82a SED. Zachowano fasadowy system wielopartyjny oraz zakazano dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci opozycyjnej._NEWLINE_W latach 1946\xe2\x80\x931948 przeprowadzono nacjonalizacj\xc4\x99 przemys\xc5\x82u i kolektywizacj\xc4\x99 rolnictwa. 30 maja 1949 roku trzeci Kongres Ludowy przyj\xc4\x85\xc5\x82 now\xc4\x85 konstytucj\xc4\x99. NRD od 1950 roku by\xc5\x82a cz\xc5\x82onkiem RWPG. W latach 1951\xe2\x80\x931955 wykonywano pierwszy plan gospodarczy. W 1952 roku przeprowadzono reform\xc4\x99 administracyjn\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nLata 1953\xe2\x80\x931961\n_START_PARAGRAPH_\nW 1954 roku ZSRR przyzna\xc5\x82 ograniczon\xc4\x85 suwerenno\xc5\x9b\xc4\x87 NRD. Pe\xc5\x82n\xc4\x85 suwerenno\xc5\x9b\xc4\x87 pa\xc5\x84stwo dosta\xc5\x82o 20 listopada 1955 roku. 28 stycznia 1956 roku NRD przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do Uk\xc5\x82adu Warszawskiego. Pod wp\xc5\x82ywem Pozna\xc5\x84skiego Czerwca w 1956 roku w\xc5\x82adze NRD podnios\xc5\x82y p\xc5\x82ace oraz uzyska\xc5\x82y nowy kredyt od Moskwy na zakup dostaw \xc5\xbcywno\xc5\x9bci. Poprawa warunk\xc3\xb3w \xc5\xbcycia wynika z obaw w\xc5\x82adz o wybuch kolejnego du\xc5\xbcego powstania robotniczego._NEWLINE_W styczniu 1957 roku uchwalono dyrektyw\xc4\x99 o kolektywizacji rolnictwa, zrealizowan\xc4\x85 w 1960 r. Powsta\xc5\x82y pa\xc5\x84stwowe gospodarstwa rolne (Volkseigenes Gut) i sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielcze (Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft)._NEWLINE_27 listopada 1958 roku Kreml przedstawi\xc5\x82 krajom zachodnim ultimatum, domagaj\xc4\x85c si\xc4\x99 przyznania Berlinowi statusu wolnego, zdemilitaryzowanego miasta w ci\xc4\x85gu najbli\xc5\xbcszych sze\xc5\x9bciu miesi\xc4\x99cy, jednocze\xc5\x9bnie gro\xc5\xbc\xc4\x85c, \xc5\xbce w przypadku odrzucenia pomys\xc5\x82u NRD podejmie samodzielnie dzia\xc5\x82anie. Zach\xc3\xb3d ultimatum odrzuci\xc5\x82. Na pocz\xc4\x85tku 1959 roku Nikita Chruszczow zaproponowa\xc5\x82 projekt pokojowego traktatu, kt\xc3\xb3ry da\xc5\x82by Berlinowi status zdemilitaryzowanego miasta (co de facto oznacza\xc5\x82oby obj\xc4\x99cie ca\xc5\x82ego miasta przez ZSRR) oraz zagrozi\xc5\x82, \xc5\xbce brak porozumienia przyczyni si\xc4\x99 do podpisania z NRD separatystycznego pokoju._NEWLINE_W 1960 roku Ulbricht zosta\xc5\x82 przewodnicz\xc4\x85cym Rady Pa\xc5\x84stwa NRD.\n_START_SECTION_\nLata 1961\xe2\x80\x931988\n_START_PARAGRAPH_\nNa VI Kongresie partii w 1963 roku zdecydowano o wprowadzeniu nowego planu reform gospodarczych, kt\xc3\xb3re mia\xc5\x82y zapewni\xc4\x87 dynamik\xc4\x99 rozwojowi gospodarczemu kraju. Nowa polityka z\xc5\x82ama\xc5\x82a podwaliny starego systemu stalinowskiego, a nawet wprowadzi\xc5\x82a pewne elementy kapitalizmu. 9 maja 1968 uchwalono now\xc4\x85 konstytucj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra za najwa\xc5\xbcniejsze zadanie uzna\xc5\x82a rozw\xc3\xb3j wszechstronnej wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy i trwa\xc5\x82ej przyja\xc5\xbani z ZSRR. W tym samym roku planowano wys\xc5\x82a\xc4\x87 wojska NRD do Czechos\xc5\x82owacji w celu pacyfikacji Praskiej Wiosny wsp\xc3\xb3lnie z wojskami innych pa\xc5\x84stw Uk\xc5\x82adu Warszawskiego. Wojska wschodnioniemieckie zatrzyma\xc5\x82y si\xc4\x99 jednak na granicy, postawione w stan gotowo\xc5\x9bci bojowej, a do kraju tego wkroczy\xc5\x82o jedynie ok. 30 \xc5\xbco\xc5\x82nierzy w sztabie wojsk interwencyjnych w Milovicach._NEWLINE_W 1964 roku Niemiecka Republika Demokratyczna podpisa\xc5\x82a uk\xc5\x82ad o przyja\xc5\xbani, pomocy wzajemnej i wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy ze Zwi\xc4\x85zkiem Radzieckim. W 1967 roku podobny uk\xc5\x82ad podpisa\xc5\x82a z Polsk\xc4\x85 Ludow\xc4\x85. W 1968 roku uchwalono now\xc4\x85 socjalistyczn\xc4\x85 konstytucj\xc4\x99._NEWLINE_W latach zimnowojennych NRD prowadzi\xc5\x82a polityk\xc4\x99 wsparcia dla zagranicznych partii komunistycznych, szczeg\xc3\xb3lnie w krajach Trzeciego \xc5\x9awiata oraz dla ruch\xc3\xb3w antykolonialnych czy niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bciowych. 20 sierpnia 1968 roku wojska NRD-owskie, radzieckie, polskie, w\xc4\x99gierskie i bu\xc5\x82garskie rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y inwazj\xc4\x99 na Czechos\xc5\x82owacj\xc4\x99._NEWLINE_W 1970 roku NRD podpisa\xc5\x82a z RFN uk\xc5\x82ad normuj\xc4\x85cy podstawy stosunk\xc3\xb3w dwustronnych (uk\xc5\x82ad wszed\xc5\x82 w \xc5\xbcycie w 1973 roku). W 1971 roku Walter Ulbricht zrezygnowa\xc5\x82 z funkcji I sekretarza SED. Na stanowisku zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go Erich Honecker. Honecker doprowadzi\xc5\x82 do dalszej poprawy relacji z RFN i wzajemnego uznania. 21 grudnia 1972 roku Republika Federalna Niemiec i Niemiecka Republika Demokratyczna podpisa\xc5\x82y tzw. \xe2\x80\x9eUk\xc5\x82ad NRD-RFN\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry znormalizowa\xc5\x82 ich wzajemne stosunki. Umowa wesz\xc5\x82a w \xc5\xbcycie 21 czerwca 1973 roku. Dzi\xc4\x99ki poprawie stosunk\xc3\xb3w RFN i NRD oba pa\xc5\x84stwa przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do ONZ w 1973 roku._NEWLINE_W 1972 roku Polska i Niemiecka Republika Demokratyczna wprowadzi\xc5\x82y ruch bezpaszportowy i bezwizowy pomi\xc4\x99dzy pa\xc5\x84stwami. W samym 1972 roku granic\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy NRD a PRL przekroczy\xc5\x82o kilka milion\xc3\xb3w os\xc3\xb3b (g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ludno\xc5\x9b\xc4\x87 miejska)._NEWLINE_W 1974 roku Honecker wdro\xc5\xbcy\xc5\x82 reform\xc4\x99 konstytucji, kt\xc3\xb3ra ustanawia\xc5\x82a SED kierownicz\xc4\x85 parti\xc4\x85. Wok\xc3\xb3\xc5\x82 Honeckera roztoczono kult jednostki. W latach 70. i 80. SED liczy\xc5\x82a ok. 2 mln cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, za\xc5\x9b sama partia sta\xc5\x82a si\xc4\x99 jedn\xc4\x85 najbardziej dogmatycznych rz\xc4\x85dz\xc4\x85cych partii komunistycznych w Europie (podobna sytuacja by\xc5\x82a w Albanii)._NEWLINE_W sierpniu 1976 roku pastor Oskar Br\xc3\xbcsewitz dokona\xc5\x82 aktu samospalenia. W tym samym roku wybuch\xc5\x82y protesty w zwi\xc4\x85zku pozbawienia barda Wolfa Biermanna prawa powrotu do domu. W pa\xc5\xbadzierniku 1977 roku wybuch\xc5\x82y zamieszki w Berlinie skierowane przeciwko w\xc5\x82adzy. Protesty z lat 1976\xe2\x80\x931977 by\xc5\x82y odosobnionymi przypadkami \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 Stasi zapobiega\xc5\x82a powstaniu dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci opozycyjnej. Jedyn\xc4\x85 form\xc4\x85 wyra\xc5\xbcania swojego niezadowolenia do SED by\xc5\x82y uporczywe ucieczki z kraju._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 80. w NRD zacz\xc4\x99\xc5\x82y kszta\xc5\x82towa\xc4\x87 si\xc4\x99 niezale\xc5\xbcne ruchy pokojowe i ekologiczne, kt\xc3\xb3re znalaz\xc5\x82y oparcie w niekt\xc3\xb3rych strukturach ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a ewangelickiego. Stopniowo pojawia\xc5\x82y si\xc4\x99 tak\xc5\xbce pisma wydawane w drugim obiegu. W grudniu 1985 roku powo\xc5\x82ano \xe2\x80\x9eInicjatyw\xc4\x99 na rzecz pokoju i praw cz\xc5\x82owieka\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ra sta\xc5\x82a si\xc4\x99 g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x85 opozycji. Wielu mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w NRD wi\xc4\x85za\xc5\x82o nadzieje z polityk\xc4\x85 Michai\xc5\x82a Gorbaczowa. Po doj\xc5\x9bciu do w\xc5\x82adzy Gorbaczowa w\xc5\x82adze NRD zakaza\xc5\x82y rozpowszechnienia niekt\xc3\xb3rych czasopism z ZSRR, za\xc5\x9b Socjalistyczna Partia Jedno\xc5\x9bci Niemiec odrzuci\xc5\x82a pierestrojk\xc4\x99 i g\xc5\x82asnost.\n_START_SECTION_\nStasi\n_START_PARAGRAPH_\nKontrol\xc4\x99 polityczn\xc4\x85 nad mieszka\xc5\x84cami NRD mia\xc5\x82o Stasi (Ministerstwo Bezpiecze\xc5\x84stwa Pa\xc5\x84stwowego \xe2\x80\x93 niem. Ministerium f\xc3\xbcr Staatssicherheit). Stasi powsta\xc5\x82o w 1950 roku i dzia\xc5\x82a\xc5\x82o do 1990 roku. Naczelny organ bezpiecze\xc5\x84stwa NRD podlega\xc5\x82 min. bezpiecze\xc5\x84stwa pa\xc5\x84stwa. Kierownikami Stasi byli m.in.: Wilhelm Zaisser, Ernst Wollweber oraz Erich Mielke (w latach 1957\xe2\x80\x931989). W 1989 roku organ liczy\xc5\x82 ok. 91 tys. funkcjonariuszy i ok. 173 tys. konfident\xc3\xb3w. Stasi posiada\xc5\x82a najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 (w stosunku do liczby mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w) liczb\xc4\x99 funkcjonariuszy i tajnych wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracownik\xc3\xb3w spo\xc5\x9br\xc3\xb3d pa\xc5\x84stw bloku wschodniego. Kierowana przez biuro polityczne SED nie podlega\xc5\x82a kontroli parlamentarnej. Stasi inwigilowa\xc5\x82a wszystkie dziedziny \xc5\xbcycia obywateli. Ponadto prowadzi\xc5\x82a \xc5\x9bledztwa w sprawach o zbrodnie przeciwko pa\xc5\x84stwu, wojenne i nazistowskie. Poza granicami NRD organ ten zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 dzia\xc5\x82aniami szpiegowskimi i dywersyjnymi. Stasi zapewnia\xc5\x82a pa\xc5\x84stwu znaczne dochody, pochodz\xc4\x85ce z \xe2\x80\x9eeksportu\xe2\x80\x9d wi\xc4\x99\xc5\xbani\xc3\xb3w politycznych, kt\xc3\xb3rych wykupywa\xc5\x82a RFN. Po Stasi pozosta\xc5\x82y akta dotycz\xc4\x85ce ponad 1 mln obywateli NRD. Dokumenty udost\xc4\x99pnia tzw. Urz\xc4\x85d Gaucka.\n_START_SECTION_\nReligia\n_START_PARAGRAPH_\nW NRD najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 grup\xc4\x85 wyznaniow\xc4\x85 stanowili wyznawcy Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Ewangelickiego. Konstytucja Niemieckiej Republiki Demokratycznej z 1949 roku zagwarantowa\xc5\x82a ko\xc5\x9bcio\xc5\x82om prawa, kt\xc3\xb3re w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym okresie cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo respektowano. W 1954 roku wprowadzono Jugendweihe b\xc4\x99d\xc4\x85cy komunistycznym obyczajem wprowadzonym jako odpowiednik protestanckiej konfirmacji. W 1957 roku utworzono urz\xc4\x85d sekretarza stanu do spraw ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. W 1963 roku ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y ewangelickie opublikowa\xc5\x82y Dziesi\xc4\x99\xc4\x87 artyku\xc5\x82\xc3\xb3w o wolno\xc5\x9bci i s\xc5\x82u\xc5\xbcbie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a. Nowa konstytucja Niemieckiej Republiki Demokratycznej z 6 kwietnia 1968 roku zagwarantowa\xc5\x82a swobod\xc4\x99 sumienia i wiary (art. 39). 10 wrze\xc5\x9bnia 1969 roku w Poczdamie zebra\xc5\x82 si\xc4\x99 pierwszy synod Federacji Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w Ewangelickich w NRD, kt\xc3\xb3ry usankcjonowa\xc5\x82 podzia\xc5\x82 Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a ewangelickiego w nast\xc4\x99pstwie podzia\xc5\x82u Niemiec. Dzia\xc5\x82aj\xc4\x85ce na terenie Wschodnich Niemczech i Berlina Wschodniego osiem ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w nale\xc5\xbc\xc4\x85cych do Ewangelickiego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Niemiec (niem. Evangelische Kirche in Deutschland, EKD) za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82o odr\xc4\x99bn\xc4\x85 federacj\xc4\x99 i wyst\xc4\x85pi\xc5\x82o do EKD. Do nowo powsta\xc5\x82ej Federacji Ewangelickich Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w w NRD nale\xc5\xbca\xc5\x82y: Anhalt, Berlin-Brandenburgia, Zgorzelec, Greifswald, Meklemburgia, prowincja ko\xc5\x9bcielna Saksonia oraz Saksonia i Turyngia. W 1983 roku z okazji 500. rocznicy urodzin Marcina Lutra Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 (z poparciem pa\xc5\x84stwa) zorganizowa\xc5\x82 obchody \xe2\x80\x9eRoku Lutra\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku lat 70. Federacja Ewangelickich Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w w NRD wprowadzi\xc5\x82a do swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci formu\xc5\x82\xc4\x99 \xe2\x80\x9eKo\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 w socjalizmie\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ra okre\xc5\x9bla\xc5\x82a postaw\xc4\x99 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w ewangelickich w pa\xc5\x84stwie. Porozumienie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a i w\xc5\x82adzy wykorzysta\xc5\x82a SED w propagandzie, twierdz\xc4\x85c, \xc5\xbce Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 ewangelicki jest najwi\xc4\x99ksz\xc4\x85 niekomunistyczn\xc4\x85 organizacj\xc4\x85 popieraj\xc4\x85c\xc4\x85 NRD. W zamian za ust\xc4\x99pstwa Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 otrzyma\xc5\x82 pewn\xc4\x85 niezale\xc5\xbcno\xc5\x9b\xc4\x87 na swoim terytorium \xe2\x80\x93 w\xc5\x82adze nie mog\xc5\x82y zakazywa\xc4\x87 organizowania ko\xc5\x9bcielnych imprez czy te\xc5\xbc aresztowa\xc4\x87 os\xc3\xb3b na terenie ko\xc5\x9bcielnym. W latach 70. dosz\xc5\x82o do niewielkiego odpr\xc4\x99\xc5\xbcenia w stosunkach mi\xc4\x99dzy pa\xc5\x84stwem a Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em ewangelickim. Podczas spotkania Ericha Honeckera i biskupa Albrechta Sch\xc3\xb6nherra 6 marca 1978 roku pa\xc5\x84stwo zgodzi\xc5\x82o si\xc4\x99 na popraw\xc4\x99 warunk\xc3\xb3w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci ko\xc5\x9bcielnej._NEWLINE_Problemy Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a ewangelickiego wysz\xc5\x82y na jaw po publicznym samospaleniu Oskara Br\xc3\xbcsewitza w 1976 roku. Wzrost napi\xc4\x99cia w stosunkach pa\xc5\x84stwo\xe2\x80\x93Ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w 1988 roku. Uzyskanie azylu na terenie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a pozwoli\xc5\x82a cz\xc5\x82onkom opozycji na uformowanie si\xc4\x99 ruchu spo\xc5\x82ecznego oporu. Pod koniec lat 80. ok. 3 tys. os\xc3\xb3b korzysta\xc5\x82o z prawa zakazuj\xc4\x85cego w\xc5\x82adzom aresztowania os\xc3\xb3b na terenie ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a._NEWLINE_Stosunki pomi\xc4\x99dzy EKD a Federacj\xc4\x85 Ewangelickich Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w w NRD nie by\xc5\x82y wolne od napi\xc4\x99\xc4\x87. Na pocz\xc4\x85tku lat 80. XX w. Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y NRD by\xc5\x82y potrzebne pa\xc5\x84stwu do wspierania jego \xe2\x80\x9epokojowej polityki\xe2\x80\x9d, lecz nie mia\xc5\x82y mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci wp\xc5\x82ywania na decyzje k\xc3\xb3\xc5\x82 polityczno-wojskowych. Na tej postanie NRD formu\xc5\x82owano stwierdzenia, kt\xc3\xb3re odrzuca\xc5\x82 EKD. W 1985 roku EKD w memoriale popar\xc5\x82 demokratyczn\xc4\x85 form\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa, traktowan\xc4\x85 jako konsekwencj\xc4\x99 wiary chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej. Memoria\xc5\x82 spotka\xc5\x82 si\xc4\x99 z brakiem zrozumienia w Federacji Ewangelickich Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w. Zjednoczenia ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w ewangelickich og\xc5\x82oszono 17 stycznia 1990 roku w Deklaracj\xc4\x99 z Loccum. Ustaw\xc4\x99 reguluj\xc4\x85c\xc4\x85 kwesti\xc4\x99 zjednoczenia przyj\xc4\x99to w lutym 1991 roku. W czerwcu 1991 roku EKD ukonstytuowa\xc5\x82a si\xc4\x99 jako instytucja og\xc3\xb3lnoniemiecka do kt\xc3\xb3rej nale\xc5\xbc\xc4\x85 24 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82y._NEWLINE_W latach 80. do Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a katolickiego nale\xc5\xbca\xc5\x82o ok. 7% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Po podziale Niemiec nie zmieniono granic diecezji odpowiednio do przebiegu granic pa\xc5\x84stwowych (przez co du\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9bci terytorium NRD nale\xc5\xbca\xc5\x82o do diecezji w RFN). W 1973 roku wschodnie cz\xc4\x99\xc5\x9bci diecezji zachodnioniemieckich otrzyma\xc5\x82y w\xc5\x82asnych administrator\xc3\xb3w apostolskich. W 1976 roku dla biskup\xc3\xb3w Niemieckiej Republiki Demokratycznej utworzono odr\xc4\x99bn\xc4\x85 Berli\xc5\x84sk\xc4\x85 Konferencj\xc4\x99 Episkopatu. W 1987 roku w Dre\xc5\xbanie odby\xc5\x82o si\xc4\x99 spotkanie katolik\xc3\xb3w. Zjazd zosta\xc5\x82 odebrany jako pewne otwarcie Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a katolickiego na spo\xc5\x82eczne problemy Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Berli\xc5\x84ska Konferencj\xc4\x99 Episkopatu rozwi\xc4\x85zano pod koniec 1990 roku._NEWLINE_W 2012 roku ponad 52% Niemc\xc3\xb3w z dawnej NRD przyznawa\xc5\x82o, \xc5\xbce nie wierzy w Boga (podczas gdy w zachodnich Niemczech tak\xc4\x85 deklaracj\xc4\x99 sk\xc5\x82ada\xc5\x82o 10% zapytanych).\n_START_SECTION_\nR\xc3\xb3\xc5\xbcnice pomi\xc4\x99dzy zachodnimi a wschodnimi landami\n_START_PARAGRAPH_\nPo zjednoczeniu Niemiec zachodnie landy przeznaczy\xc5\x82y wiele miliard\xc3\xb3w marek (od 2002 euro) na rozw\xc3\xb3j wschodnich land\xc3\xb3w. Pomimo du\xc5\xbcych nak\xc5\x82ad\xc3\xb3w finansowych do dzisiaj wschodnie landy rozwijaj\xc4\x85 si\xc4\x99 wolniej od zachodnich. W latach 1991\xe2\x80\x932013 z obszar\xc3\xb3w dawnego NRD uciek\xc5\x82o do zachodnich land\xc3\xb3w 3 mln 300 tys. os\xc3\xb3b. 2 mln 100 tys. mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w zachodnich land\xc3\xb3w przeprowadzi\xc5\x82o si\xc4\x99 do NRD w celu zamieszkania z rodzin\xc4\x85 lub za\xc5\x82o\xc5\xbcenia biznesu. W latach 1989\xe2\x80\x932009 do nowych land\xc3\xb3w RFN trafi\xc5\x82o 1,2 biliona euro._NEWLINE_W 1990 roku doch\xc3\xb3d narodowy wschodnich Niemiec spad\xc5\x82 o 15%, a ponad 33% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w nie pracowa\xc5\x82a lub by\xc5\x82a zatrudniona kr\xc3\xb3tkoterminowo. Nasilaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 kryzys gospodarczy wywo\xc5\x82a\xc5\x82 antykohlowskie manifestacje inspirowane przez neonazist\xc3\xb3w we wschodnich miastach._NEWLINE_W lipcu 2009 roku instytut Forsa zapyta\xc5\x82 1002 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w Niemiec czy chcieliby powrotu muru berli\xc5\x84skiego i podzia\xc5\x82u pa\xc5\x84stwa. 16% przebadanych Niemc\xc3\xb3w z zachodnich land\xc3\xb3w oraz 10% ze wschodnich opowiedzia\xc5\x82o si\xc4\x99 za powrotem muru. Niezadowolenie mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w z zachodu wynika przede wszystkim z konieczno\xc5\x9bci p\xc5\x82acenia \xe2\x80\x9epodatku solidarno\xc5\x9bciowego\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry przeznaczono na odbudow\xc4\x99 by\xc5\x82ej NRD. Z kolei niezadowolenie mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w wschodu wynika z rozczarowania \xe2\x80\x93 pensje na wschodzie s\xc4\x85 ni\xc5\xbcsze ni\xc5\xbc w zachodnich landach, a wysokie bezrobocie doprowadzi\xc5\x82o do wyludnienia niekt\xc3\xb3rych obszar\xc3\xb3w. Przeprowadzone przez instytut Forsa badania z 2004 roku wykaza\xc5\x82y, \xc5\xbce powrotu do podzia\xc5\x82u Niemiec pragn\xc4\x99\xc5\x82o 25% mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w zachodnich land\xc3\xb3w oraz 12% wschodnich.'