b'\n_START_ARTICLE_\nLerka\n_START_SECTION_\nCechy gatunku\n_START_PARAGRAPH_\nLerka jest najmniejszym polskim skowronkiem, znanym bardziej z g\xc5\x82osu ni\xc5\xbc wygl\xc4\x85du. Mniejsza od skowronka, o upierzeniu nieco bardziej urozmaiconym. Sylwetka bardziej kr\xc4\x99pa. Obie p\xc5\x82ci ubarwione jednakowo. Upierzenie br\xc4\x85zowe lub brudno\xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82te z intensywnym, ciemniejszym kreskowaniem. Sp\xc3\xb3d brudnobia\xc5\x82y, na piersi br\xc4\x85zowo kreskowany, ni\xc5\xbcej jednolity. Na g\xc5\x82owie male\xc5\x84ki zaokr\xc4\x85glony czubek i ciemne pokrywy uszne zbiegaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na karku. Policzki szarobr\xc4\x85zowe lub rudawe, jasno obramowane, brwi bia\xc5\x82e schodz\xc4\x85 si\xc4\x99 na karku w kszta\xc5\x82t litery V. Pokrywy uszne s\xc4\x85 czerwono-br\xc4\x85zowe. Na brzegach szerokich i zaostrzonych na ko\xc5\x84cu skrzyde\xc5\x82 wida\xc4\x87 czarno-bia\xc5\x82y rysunek, ale bez bia\xc5\x82ej kraw\xc4\x99dzi. Na kr\xc3\xb3tkim, intensywnie br\xc4\x85zowym ogonie znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 bia\xc5\x82e plamy (zw\xc5\x82aszcza na ko\xc5\x84cu), kt\xc3\xb3re wida\xc4\x87 w locie. Nogi s\xc4\x85 pomara\xc5\x84czowe._NEWLINE_Jest du\xc5\xbco mniej znanym ptakiem ni\xc5\xbc spokrewniony z ni\xc4\x85 skowronek polny. Oba s\xc4\x85 niepozornie ubarwione, ale lerka rzadko \xc5\xbceruje na polach, ma kr\xc3\xb3tszy ogon i cz\xc4\x99sto rdzawy odcie\xc5\x84 upierzenia. Pod wzgl\xc4\x99dem wielko\xc5\x9bci jest mniejsza i smuklejsza od wr\xc3\xb3bla. Wzd\xc5\x82u\xc5\xbc grubszych ga\xc5\x82\xc4\x99zi szybko biega. Utrudnieniem w rozr\xc3\xb3\xc5\xbcnieniem lerki od skowronka lub dzierlatki jest identyczny kszta\xc5\x82t dzioba, kt\xc3\xb3ry przystosowany jest do \xc5\x82owienia owad\xc3\xb3w i zbierania nasion. Zar\xc3\xb3wno lerka i skowronek w przypadku zaniepokojenia strosz\xc4\x85 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcone pi\xc3\xb3ra na ciemieniu, a dzierlatka ma czubek wystawiony praktycznie zawsze. Charakterystyczny u lerki jest wyra\xc5\xbany jasny pr\xc4\x85\xc5\xbcek nad okiem.\n_START_SECTION_\nMasa cia\xc5\x82a\n_START_PARAGRAPH_\nok. 25 g\n_START_SECTION_\nG\xc5\x82os\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9apiew samca od wiek\xc3\xb3w zachwyca\xc5\x82 i urzeka\xc5\x82 cz\xc5\x82owieka, tote\xc5\xbc ptak ten, podobnie jak s\xc5\x82owik, by\xc5\x82 przez niego poszukiwany w celach hodowlanych. Wiosn\xc4\x85 jego trele s\xc5\x82ycha\xc4\x87 ca\xc5\x82y dzie\xc5\x84, nawet w jasne noce. To fletowe \xe2\x80\x9etuling\xe2\x80\x9d trwaj\xc4\x85ce ca\xc5\x82\xc4\x85 minut\xc4\x99 lub nawet d\xc5\x82u\xc5\xbcej. Jest zatem jednym z niewielu europejskich \xc5\x9bpiewak\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re odzywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w nocnej ciszy, podczas gdy pozosta\xc5\x82e \xc5\x9bpi\xc4\x85. Podobnie jak skowronki, samce lerki \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85 w dzie\xc5\x84 w locie, ale w nocy tylko na ziemi lub ga\xc5\x82\xc4\x99zi. Jego melodia to powtarzane kilkakrotnie mi\xc4\x99kkie d\xc5\xbawi\xc4\x99ki.\n_START_SECTION_\nBiotop\n_START_PARAGRAPH_\nMiejsca o silnym nas\xc5\x82onecznieniu przypominaj\xc4\x85ce step o lu\xc5\xbanej glebie i sk\xc4\x85pej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci \xe2\x80\x93 obrze\xc5\xbca suchych prze\xc5\x9bwietlonych bor\xc3\xb3w, drzewostan\xc3\xb3w sosnowych, zr\xc4\x99by, ugory w pobli\xc5\xbcu teren\xc3\xb3w otwartych \xe2\x80\x93 kompleks\xc3\xb3w le\xc5\x9bnych, zgrupowa\xc5\x84 wysokich drzew, \xc5\x9br\xc3\xb3dle\xc5\x9bnych polan, wrzosowisk, nas\xc5\x82onecznionych zr\xc4\x99b\xc3\xb3w, suchych \xc5\x82\xc4\x85k i upraw le\xc5\x9bnych. Spotykana na terenach piaszczystych i \xc5\xbcwirowych, w okolicach opuszczonych domostw, na zarastaj\xc4\x85cych drzewami \xc5\x82\xc4\x85kach z kr\xc3\xb3tk\xc4\x85 traw\xc4\x85 u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85c\xc4\x85 zdobywanie pokarmu. Lu\xc5\xbano rosn\xc4\x85ce drzewa wykorzystuje do obserwowania okolicy, a noc\xc4\x85 do \xc5\x9bpiewu. Chroni si\xc4\x99 w zag\xc5\x82\xc4\x99bieniach gruntu. Unika intensywnie zagospodarowanych krajobraz\xc3\xb3w rolniczych, zwartych drzewostan\xc3\xb3w i g\xc4\x99stych zagajnik\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nToki\n_START_PARAGRAPH_\nSkowronki borowe na miejsca l\xc4\x99gowe przylatuj\xc4\x85 w marcu. Samce lerki co roku zajmuj\xc4\x85 to samo terytorium, ale przyst\xc4\x99puj\xc4\x85 do l\xc4\x99g\xc3\xb3w z innymi samicami ni\xc5\xbc rok wcze\xc5\x9bniej. Zachowania godowe s\xc4\x85 charakterystyczne. Ptak siedz\xc4\x85c na krzaku, czubku drzewa lub linii wysokiego napi\xc4\x99cia \xc5\x9bpiewa, po czym w locie godowym wznosi si\xc4\x99 100 m prawie pionowo w g\xc3\xb3r\xc4\x99 i w powietrzu wykonuj\xc4\x85c sw\xc4\x85 pie\xc5\x9b\xc5\x84 godow\xc4\x85 ruchem spiralnym wzbija si\xc4\x99 nad miejscem gniazdowania w g\xc3\xb3r\xc4\x99. Opada na ziemi\xc4\x99 uko\xc5\x9bnie lub pionowo ze z\xc5\x82o\xc5\xbconymi skrzyd\xc5\x82ami na ziemi\xc4\x99 lub wierzcho\xc5\x82ek tego samego lub innego drzewa. Dopiero gdy jest nisko nad ziemi\xc4\x85 i przy l\xc4\x85dowaniu milknie. Oko\xc5\x82o po\xc5\x82owa \xc5\x9bpiew\xc3\xb3w samca w maju jest wykonywana w locie.\n_START_SECTION_\nGniazdo\n_START_PARAGRAPH_\nNa ziemi w p\xc5\x82ytkim zag\xc5\x82\xc4\x99bieniu lub nisko nad ni\xc4\x85 w miejscu dobrze nas\xc5\x82onecznionym, ukryte w suchym miejscu po\xc5\x9br\xc3\xb3d niezbyt g\xc4\x99stej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci zielnej, lecz dobrze os\xc5\x82oni\xc4\x99te. Ma kszta\xc5\x82t czarki zbudowanej z suchych traw, korzeni i wy\xc5\x9bcielonej w\xc5\x82osiem, li\xc5\x9b\xc4\x87mi, ig\xc5\x82ami sosnowymi, mchem, porostami i traw\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nJaja\n_START_PARAGRAPH_\nDwa \xe2\x80\x93 trzy l\xc4\x99gi w roku: w po\xc5\x82owie kwietnia i w czerwcu. W zniesieniu 3\xe2\x80\x935 jaj o \xc5\x9brednich wymiarach 21x16 mm, z t\xc5\x82em bia\xc5\x82ym lub szarawym z g\xc4\x99stymi i drobnymi plamkami w kolorze szaro-br\xc4\x85zowym. Odwrotnie jak u innych wr\xc3\xb3blowatych, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze l\xc4\x99gi s\xc4\x85 liczniejsze w jaja.\n_START_SECTION_\nWysiadywanie i piskl\xc4\x99ta\n_START_PARAGRAPH_\nOd z\xc5\x82o\xc5\xbcenia ostatniego jaja trwa 13\xe2\x80\x9315 dni. Piskl\xc4\x99ta wykluwaj\xc4\x85 si\xc4\x99 nagie i \xc5\x9blepe. Karmione s\xc4\x85 przez rodzic\xc3\xb3w 2 tygodnie. Gdy s\xc4\x85 \xc5\x9bwie\xc5\xbco opierzone mo\xc5\xbcna je rozpozna\xc4\x87 po wyra\xc5\xbanym wzorze we wn\xc4\x99trzu \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82tej paszczy. Na bokach i ko\xc5\x84cu j\xc4\x99zyka dostrzec mo\xc5\xbcna du\xc5\xbce, czarne plamy. Rosn\xc4\x85 bardzo szybko i opuszczaj\xc4\x85 gniazdo po 14-15 dniach, rozchodz\xc4\x85c si\xc4\x99 po okolicy. Nie potrafi\xc4\x85 jednak wtedy jeszcze lata\xc4\x87 (dopiero umiej\xc4\x99tno\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc4\x99 zdobywaj\xc4\x85 po paru dniach). Opuszczanie gniazda przez nielotne m\xc5\x82ode jest typowym zachowaniem u gatunk\xc3\xb3w l\xc4\x99gn\xc4\x85cych si\xc4\x99 na ziemi. Gdy wyczuj\xc4\x85 zagro\xc5\xbcenie rozpierzchaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na wszystkie strony i ukrywaj\xc4\x85 pojedynczo. Ewolucyjne znaczenie tego zachowania polega na tym, \xc5\xbce ewentualny drapie\xc5\xbcnik dopadnie jedno piskl\xc4\x99, a pozosta\xc5\x82e prze\xc5\xbcyj\xc4\x85. Gdyby nie uciek\xc5\x82y z gniazda i skupi\xc5\x82y si\xc4\x99 razem to wszystkie by zgin\xc4\x99\xc5\x82y. We wrze\xc5\x9bniu i pa\xc5\xbadzierniku lerki odlatuj\xc4\x85 do zimowisk nad Morzem \xc5\x9ar\xc3\xb3dziemnym i tylko nieliczne osobniki pozostaj\xc4\x85 na terenach legowych.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\xbcywienie\n_START_PARAGRAPH_\nG\xc5\x82\xc3\xb3wnie drobne owady, paj\xc4\x85ki i inne bezkr\xc4\x99gowce, a tylko wyj\xc4\x85tkowo (w czasie migracji) nasiona traw i chwast\xc3\xb3w. Zbiera je z ziemi i niskiej ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci. Pokarm ro\xc5\x9blinny pojawia si\xc4\x99 w diecie w ch\xc5\x82odnych porach roku \xe2\x80\x93 jesieni\xc4\x85 i zim\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nOchrona\n_START_PARAGRAPH_\nNa terenie Polski gatunek ten jest obj\xc4\x99ty \xc5\x9bcis\xc5\x82\xc4\x85 ochron\xc4\x85 gatunkow\xc4\x85._NEWLINE_Zagro\xc5\xbcenie dla populacji lerki stanowi niszczenie naturalnych siedlisk poprzez zalesianie otwartych teren\xc3\xb3w \xc5\x9br\xc3\xb3dle\xc5\x9bnych.'