b'\n_START_ARTICLE_\nSaab 32 Lansen\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 1945 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 jasne, \xc5\xbce przysz\xc5\x82e samoloty bojowe musz\xc4\x85 by\xc4\x87 nap\xc4\x99dzane silnikami odrzutowymi. Od 1946 na wyposa\xc5\xbceniu Szwecji pozostawa\xc5\x82y brytyjskie samoloty my\xc5\x9bliwskie de Havilland Vampire, ale nie by\xc5\x82o nast\xc4\x99pcy dla bombowca Saab 18. W 1946 rozpocz\xc4\x99to prace nad projektem nowego samolotu, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 zast\xc4\x85pi\xc4\x87 wys\xc5\x82u\xc5\xbcony bombowiec. Pocz\xc4\x85tkowo planowano zbudowa\xc4\x87 samolot z dwoma silnikami de Havilland Ghost w konfiguracji lataj\xc4\x85cego skrzyd\xc5\x82a, ale po serii katastrof podobnych maszyn budowanych w innych krajach zarzucono t\xc4\x99 koncepcj\xc4\x99._NEWLINE_Koncepcja dotycz\xc4\x85ca uzbrojenia zak\xc5\x82ada\xc5\x82a zastosowanie czterech 20 mm dzia\xc5\x82ek, wewn\xc4\x99trznej wyrzutni pocisk\xc3\xb3w rakietowych kalibru 15-18 cm. Ponadto zak\xc5\x82adano mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 przenoszenia 500 kg bomb lub rakiet podwieszonych pod kad\xc5\x82ubem._NEWLINE_W 1948 roku zwyci\xc4\x99\xc5\xbcy\xc5\x82a jednak koncepcja l\xc5\xbcejszego, nap\xc4\x99dzanego jednym silnikiem samolotu. Wymagania postawione projektowanej maszynie oznaczonej jako projekt 1150, zak\xc5\x82ada\xc5\x82y, \xc5\xbce ma on by\xc4\x87 w stanie przenie\xc5\x9b\xc4\x87 z centralnie po\xc5\x82o\xc5\xbconego lotniska, uzbrojenie strzeleckie, rakiety oraz bomby w dowolne miejsce ci\xc4\x85gn\xc4\x85cej si\xc4\x99 przez 2000 km szwedzkiej linii brzegowej w czasie kr\xc3\xb3tszym ni\xc5\xbc godzina w ka\xc5\xbcdych warunkach pogodowych, a tak\xc5\xbce w nocy. W 1949 roku wybrano zwyci\xc4\x99ski projekt oznaczony jako typ 32 nadaj\xc4\x85c mu nazw\xc4\x99 Lansen._NEWLINE_Lansen by\xc5\x82 pierwszym samolotem zaprojektowanym w Szwecji, do obliczenia kt\xc3\xb3rego zastosowano maszyny matematyczne, protoplast\xc3\xb3w dzisiejszych komputer\xc3\xb3w. Maszyna mia\xc5\x82a lata\xc4\x87 z przyspieszeniami od -3G do +8G, ale mog\xc5\x82a wytrzyma\xc4\x87 przeci\xc4\x85\xc5\xbcenia od -8G do +12G._NEWLINE_Planowano, \xc5\xbce jednostk\xc4\x85 nap\xc4\x99dow\xc4\x85 samolotu b\xc4\x99dzie szwedzki silnik STAL Dovern (RM 4), ale do prototyp\xc3\xb3w u\xc5\xbcywano silnik\xc3\xb3w zagranicznych ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce silnik krajowy nie by\xc5\x82 w tym czasie jeszcze dopracowany. Ostatecznie, z r\xc3\xb3\xc5\xbcnych wzgl\xc4\x99d\xc3\xb3w, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w egzemplarzach seryjnych u\xc5\xbcywano budowanych na licencji przez Svenska Flygmotor silnik\xc3\xb3w Rolls-Royce Avon wyposa\xc5\xbconych w dopalacz szwedzkiej produkcji._NEWLINE_Pierwszy prototyp wzbi\xc5\x82 si\xc4\x99 w powietrze 3 listopada 1952 roku.\n_START_SECTION_\nA 32A\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot szturmowy przystosowany do atakowania cel\xc3\xb3w naziemnych i morskich. Nast\xc4\x99pca samolotu bombowego Saab B 18, kt\xc3\xb3ry z kolei zosta\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zast\xc4\x85piony przez samolot Saab Viggen._NEWLINE__NEWLINE_Zbudowano 287 egzemplarzy tej wersji w latach 1955-58. Ostatni A32A zosta\xc5\x82 wycofany ze s\xc5\x82u\xc5\xbcby w 1978 roku._NEWLINE_Uzbrojenie strzeleckie stanowi\xc5\x82y 4 dzia\xc5\x82ka Bofors kalibru 20 mm (licencyjna wersja dzia\xc5\x82ka Hispano-Suiza Mk V) zamontowane w dziobie maszyny. Wyloty luf by\xc5\x82y zamykane pokrywami otwieranymi po odbezpieczeniu broni. Ponadto A 32A m\xc3\xb3g\xc5\x82 przenosi\xc4\x87 dwa przeciwokr\xc4\x99towe pociski rakietowe Saab 304 o zasi\xc4\x99gu 20 km lub zasobniki z niekierowanymi pociskami rakietowymi._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie elektroniczne stanowi\xc5\x82 produkowany na licencji w Szwecji francuski radar PS-431/A. Poniewa\xc5\xbc jednak samoloty te dzia\xc5\x82a\xc5\x82y zazwyczaj w grupach, z powod\xc3\xb3w ekonomicznych tylko co czwarty samolot by\xc5\x82 wyposa\xc5\xbcony w ten radar, reszta maszyn by\xc5\x82a naprowadzana przez nawigatora z kabiny samolotu z radarem. W pozosta\xc5\x82ych samolotach za\xc5\x82og\xc4\x99 stanowi\xc5\x82 tylko jeden pilot._NEWLINE_Maszyna by\xc5\x82a nap\xc4\x99dzana silnikiem RM 5A2 (Rolls-Royce Avon Mk 21/21A) ze szwedzkim dopalaczem.\n_START_SECTION_\nS 32C\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot rozpoznawczy, kt\xc3\xb3ry zast\xc4\x85pi\xc5\x82 maszyn\xc4\x99 Saab S 18 w roli samolotu rozpoznania morskiego. Wykonywa\xc5\x82 tak\xc5\xbce misje rozpoznania fotograficznego, w kt\xc3\xb3rej to roli zast\xc4\x85pi\xc5\x82 go p\xc3\xb3\xc5\xbaniej Saab Viggen._NEWLINE__NEWLINE_Zbudowano 44 maszyny tego typu w latach 1958-59, kt\xc3\xb3rych u\xc5\xbcywano do roku 1978. Konstrukcyjnie by\xc5\x82a to maszyna identyczna z wersj\xc4\x85 A32A, z kt\xc3\xb3rej si\xc4\x99 wywodzi\xc5\x82a._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie elektroniczne stanowi\xc5\x82 ten sam radar, co w wersji A 32A, ale o wyd\xc5\x82u\xc5\xbconym do 100 km w prz\xc3\xb3d i 50 km na boki zasi\xc4\x99gu, oznaczony jako PS-432/A. Umo\xc5\xbcliwia\xc5\x82 on tak\xc5\xbce wykonywanie zdj\xc4\x99\xc4\x87 obrazu radarowego w celu p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszej analizy._NEWLINE_Lanseny zosta\xc5\x82y zast\xc4\x85pione w misjach tego typu najpierw przez samoloty Saab S 29C Tunnan, a p\xc3\xb3\xc5\xbaniej przez Saab S 35E Draken._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie fotograficzne stanowi\xc5\x82y cztery brytyjskie kamery, dwie szerokok\xc4\x85tne SKa 17 (SKa - SpaningsKamera - kamera rozpoznawcza) o ogniskowej 130 mm do zdj\xc4\x99\xc4\x87 z niskiego pu\xc5\x82apu i dwie SKa 18 o ogniskowej 920 mm do wi\xc4\x99kszych wysoko\xc5\x9bci powy\xc5\xbcej 1000 m. Wszystkie kamery by\xc5\x82y przystosowane do robienia zdj\xc4\x99\xc4\x87 nocnych. W celu do\xc5\x9bwietlenia fotografowanego obiektu samolot m\xc3\xb3g\xc5\x82 przenosi\xc4\x87 do 12 specjalnych bomb b\xc5\x82yskowych o masie 75 kg ka\xc5\xbcda._NEWLINE__NEWLINE_P\xc3\xb3\xc5\xbanej stosowano tak\xc5\xbce inne typy kamer, umieszczonych w gondoli pod dziobem samolotu.\n_START_SECTION_\nJ 32B\n_START_PARAGRAPH_\nWersja my\xc5\x9bliwska przystosowana do lot\xc3\xb3w w ka\xc5\xbcdych warunkach pogodowych. Pocz\xc4\x85tkowo u\xc5\xbcywany tylko do misji nocnych i podczas z\xc5\x82ej pogody, ze wzgl\xc4\x99du na to, \xc5\xbce pozosta\xc5\x82e szwedzkie my\xc5\x9bliwce nadawa\xc5\x82y si\xc4\x99 tylko do lot\xc3\xb3w w dzie\xc5\x84._NEWLINE__NEWLINE_Zbudowano 118 egzemplarzy tej wersji w latach 1958-60, u\xc5\xbcywanych do 1973 roku._NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc pocz\xc4\x85tkowo samolot ten by\xc5\x82 projektowany jako bombowo-szturmowy, nie przewidziano uzbrojenia go w 20 mm dzia\xc5\x82ka. Zamiast tego zamontowano 4 dzia\xc5\x82ka ADEN kalibru 30 mm w dziobie maszyny, ale bez pokryw wylot\xc3\xb3w luf jak w wersji A 32A. Po zako\xc5\x84czonym locie dzia\xc5\x82ka te musia\xc5\x82y by\xc4\x87 przep\xc5\x82ukane p\xc5\x82ynem z detergentami ze wzgl\xc4\x99du na silne korozyjne dzia\xc5\x82anie prochu._NEWLINE__NEWLINE_Uzbrojenie rakietowe stanowi\xc5\x82y pociski klasy powietrze-powietrze Rb-24 b\xc4\x99d\xc4\x85ce produkowan\xc4\x85 w Szwecji wersj\xc4\x85 pocisk\xc3\xb3w Sidewinder, oraz pociski rakietowe naprowadzane przy pomocy radaru. Mo\xc5\xbcliwe by\xc5\x82o montowanie tak\xc5\xbce zasobnik\xc3\xb3w z niekierowanymi pociskami rakietowymi kalibru 75 mm._NEWLINE_Wyposa\xc5\xbcenie elektroniczne stanowi\xc5\x82 radar, kt\xc3\xb3rego wy\xc5\x9bwietlacz by\xc5\x82 dost\xc4\x99pny tak\xc5\xbce dla pilota, a nie tylko nawigatora jak w innych wersjach Lansen\xc3\xb3w. Ponadto zamontowano celownik refleksyjny Sikte 6A, do naprowadzania broni na cele naziemne i powietrzne, na kt\xc3\xb3rym wy\xc5\x9bwietlano informacje z sensor\xc3\xb3w podczerwieni umieszczonych pod lewym skrzyd\xc5\x82em, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c przeprowadzenie ataku bez kontaktu optycznego z celem._NEWLINE_Poniewa\xc5\xbc by\xc5\x82 to samolot my\xc5\x9bliwski wyposa\xc5\xbcono go w mocniejsze silniki Svenska Flygmotor RM 6A (Rolls-Royce Avon Mk 47A), ni\xc5\xbc w innych wersjach, a co za tym idzie konieczne by\xc5\x82o powi\xc4\x99kszenie wlot\xc3\xb3w powietrza i zastosowanie innej dyszy wylotowej.\n_START_SECTION_\nJ 32D\n_START_PARAGRAPH_\nWersja przystosowana do holowania cel\xc3\xb3w powietrznych u\xc5\xbcywana do 1997 roku. Do tej wersji zmodyfikowano 6 egzemplarzy samolotu J 32B.\n_START_SECTION_\nJ 32E\n_START_PARAGRAPH_\nSamolot przeciwdzia\xc5\x82ania radioelektronicznego (ECM) i szkolenia w zakresie ECM, u\xc5\xbcywany do 1997 roku. Zmodyfikowano do tej wersji 15 egzemplarzy J 32B._NEWLINE__NEWLINE_Modyfikacja polega\xc5\x82a na zast\xc4\x85pieniu radaru w dziobie samolotu urz\xc4\x85dzeniami zak\xc5\x82\xc3\xb3caj\xc4\x85cymi G 24 w jednej z trzech wersji na pasma L, S lub C, stosowanymi do walki elektronicznej z radarami naziemnymi i na jednostkach p\xc5\x82ywaj\xc4\x85cych. Ponadto stosowano zasobniki podwieszane Adrian (pracuj\xc4\x85cy w pasmach S i C) i Pertus na pasmo X przeciw radarom lotniczym.\n_START_SECTION_\nJ 32AD\n_START_PARAGRAPH_\nW 1953 planowano skonstruowanie dziennego my\xc5\x9bliwca maj\xc4\x85cego zast\xc4\x85pi\xc4\x87 samolot J 29 Tunnan zanim zostanie wprowadzony J 35 Draken. Planowana wersja, oznaczona jako J 32AD (Dag - dzienny), mia\xc5\x82a by\xc4\x87 l\xc5\xbcejsza, jednomiejscowa wyposa\xc5\xbcona w 4 dzia\xc5\x82ka kalibru 20 mm i jedno 30 mm dzia\xc5\x82ko na dziobie. Radar nie by\xc5\x82 przewidziany. Przewidziano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zastosowanie r\xc3\xb3\xc5\xbcnego rodzaju pocisk\xc3\xb3w rakietowych._NEWLINE_Nigdy nie zbudowano samolot\xc3\xb3w w tej wersji, a zamiast nich zakupiono 120 egzemplarzy samolot\xc3\xb3w Hawker Hunter.\n_START_SECTION_\nJ 32U\n_START_PARAGRAPH_\nKolejna wersja my\xc5\x9bliwska o znacznie lepszych osi\xc4\x85gach, ni\xc5\xbc J 32B, planowana w 1954 roku. Oznaczony jako J 32U (U - Utveckling, rozwojowy) samolot wyposa\xc5\xbcono w mocniejsze silniki Rolls-Royce RA 19R. W celu zapewnienia wi\xc4\x99kszej zwrotno\xc5\x9bci przy pr\xc4\x99dko\xc5\x9bciach nadd\xc5\xbawi\xc4\x99kowych zastosowano cie\xc5\x84sze o 6% skrzyd\xc5\x82a i powierzchnie sterowe. Zmieniono te\xc5\xbc skos skrzyde\xc5\x82 z 35 na 40\xc2\xb0. Rozwa\xc5\xbcano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zastosowanie dodatkowego silnika rakietowego.'