b'\n_START_ARTICLE_\nOp\xc3\xb3\xc5\xbanienie Shapiro\n_START_PARAGRAPH_\nOp\xc3\xb3\xc5\xbanienie Shapiro (efekt Shapiro) \xe2\x80\x93 op\xc3\xb3\xc5\xbanienie sygna\xc5\x82u radiowego pod wp\xc5\x82ywem grawitacji._NEWLINE_W oryginalnym eksperymencie zaproponowanym przez Irwina Shapiro do potwierdzenia og\xc3\xb3lnej teorii wzgl\xc4\x99dno\xc5\x9bci wys\xc5\x82any zosta\xc5\x82 sygna\xc5\x82 radiowy z Ziemi w kierunku znajduj\xc4\x85cej si\xc4\x99 po drugiej stronie S\xc5\x82o\xc5\x84ca Wenus, z powodu obecno\xc5\x9bci S\xc5\x82o\xc5\x84ca zniekszta\xc5\x82caj\xc4\x85cego przestrze\xc5\x84 sygna\xc5\x82 musi przeby\xc4\x87 nieco d\xc5\x82u\xc5\xbcsz\xc4\x85 drog\xc4\x99.  Shapiro wyliczy\xc5\x82, \xc5\xbce op\xc3\xb3\xc5\xbanienie sygna\xc5\x82u w takiej sytuacji wynosi\xc5\x82oby ok. 200 mikrosekund co mie\xc5\x9bci\xc5\x82o si\xc4\x99 w granicach pomiarowych urz\xc4\x85dze\xc5\x84 lat 60. Pierwsze testy wykonane w 1966 i 1967 z Haystack Observatory nale\xc5\xbc\xc4\x85cego do Massachusetts Institute of Technology potwierdzi\xc5\x82y teoretyczne wyliczenia Shapiro, w p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie eksperyment by\xc5\x82 wielokrotnie powtarzany z coraz wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 dok\xc5\x82adno\xc5\x9bci\xc4\x85 pomiarow\xc4\x85_NEWLINE_Op\xc3\xb3\xc5\xbanienie Shapiro musi by\xc4\x87 brane pod uwag\xc4\x99, wraz z innymi istotnymi informacjami, przy obliczaniu dok\xc5\x82adnego po\xc5\x82o\xc5\xbcenia sond takich jak Voyager czy Pioneer.'