b'\n_START_ARTICLE_\nBlackburn Firebrand\n_START_SECTION_\nRozw\xc3\xb3j konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nFirebrand powsta\xc5\x82 wed\xc5\x82ug wymaga\xc5\x84 brytyjskiego Ministerstwa Lotniczego nr N.9/39 na jednomiejscowy pok\xc5\x82adowy samolot my\xc5\x9bliwski przeznaczony dla Fleet Air Arm. P\xc5\x82atowiec mia\xc5\x82 by\xc4\x87 nap\xc4\x99dzany silnikiem rz\xc4\x99dowym (w uk\xc5\x82adzie H) Napier Sabre III o mocy 2305 hp i uzbrojony w co najmniej cztery karabiny maszynowe. Po przedstawieniu projektu, Ministerstwo Produkcji Lotniczej zleci\xc5\x82o w grudniu 1940 roku wytw\xc3\xb3rni Blackburn budow\xc4\x99 trzech prototyp\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych pierwszy, nieuzbrojony, zosta\xc5\x82 oblatany 27 lutego 1942 roku. Oblot drugiego prototypu, uzbrojonego w cztery dzia\xc5\x82ka kal. 20 mm, odby\xc5\x82 si\xc4\x99 15 lipca tego\xc5\xbc roku. By\xc5\x82 on wzorcem do budowy seryjnych samolot\xc3\xb3w nazwanych Firebrand F.Mk I (F \xe2\x80\x93 fighter \xe2\x80\x93 my\xc5\x9bliwiec). W lutym 1943 przeprowadzono pierwsze pr\xc3\xb3by samolotu na pok\xc5\x82adzie lotniskowca HMS \xe2\x80\x9eIllustrious\xe2\x80\x9d. Ministerstwo Produkcji Lotniczej jednak spowodowa\xc5\x82o zaprzestanie rozwoju my\xc5\x9bliwskiej wersji Firebranda, gdy\xc5\xbc w silniki Napier Sabre by\xc5\x82y wyposa\xc5\xbcane my\xc5\x9bliwce Hawker Typhoon, kt\xc3\xb3rych budowa by\xc5\x82a priorytetem. Mimo to, nakazano dalszy rozw\xc3\xb3j samolotu jako my\xc5\x9bliwsko-bombowo-torpedowego._NEWLINE_Drugi prototyp Firebranda zosta\xc5\x82 nast\xc4\x99pnie przebudowany na prototyp wersji my\xc5\x9bliwsko\xe2\x80\x93torpedowej TF.Mk II (TF \xe2\x80\x93 torpedo fighter, uko\xc5\x84czony 31 marca 1943). Przebudowa polega\xc5\x82a na dostosowaniu samolotu do przenoszenia pod centrop\xc5\x82atem jednej torpedy lub alternatywnego \xc5\x82adunku bomb. Jednak, z powodu braku dost\xc4\x99pnych silnik\xc3\xb3w Sabre, wybudowano jedynie dziewi\xc4\x99\xc4\x87 egzemplarzy wersji Mk I i dwana\xc5\x9bcie egzemplarzy Mk II._NEWLINE_Kolejn\xc4\x85 wersj\xc4\x85 rozwojow\xc4\x85 by\xc5\x82 samolot Firebrand TF.Mk III nap\xc4\x99dzany mniej deficytowym silnikiem gwiazdowym Bristol Centaurus VII o mocy 2400 hp. Prototyp tej wersji zosta\xc5\x82 oblatany 21 grudnia 1943 roku. W zwi\xc4\x85zku z problemami ze sterowno\xc5\x9bci\xc4\x85 samolotu, zbudowano jedynie dwa prototypy (przebudowane z samolot\xc3\xb3w Mk I) i 27 egzemplarzy seryjnych tej wersji._NEWLINE_Aby wyeliminowa\xc4\x87 niedostatki wersji Mk III, konstruktorzy zaproponowali powi\xc4\x99kszenie powierzchni statecznika i steru kierunku oraz odchylenie ich nieco w praw\xc4\x85 stron\xc4\x99. Nowy samolot otrzyma\xc5\x82 tak\xc5\xbce mocniejszy silnik Bristol Centaurus IX oraz hamulce aerodynamiczne do bombardowania z lotu nurkowego. Pierwszy tak zmodyfikowany samolot zosta\xc5\x82 oblatany 17 maja 1945 roku. Dopiero ta wersja, nazwana Firebrand TF.Mk 4 (pocz\xc4\x85tkowo TF.Mk IV), zosta\xc5\x82a skierowana do produkcji seryjnej. Ostatni\xc4\x85 wersj\xc4\x85 rozwojow\xc4\x85 by\xc5\x82 Firebrand TF Mk 5, r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cy si\xc4\x99 od poprzedniej niewielkimi poprawkami aerodynamiki i mechaniki p\xc5\x82atowca. Wariant TF. Mk 5A mia\xc5\x82 dodatkowo hydrauliczne wspomaganie lotek. \xc5\x81\xc4\x85cznie wybudowano 102 samoloty Mk 4 i 68 Mk 5. Produkcj\xc4\x99 samolotu zako\xc5\x84czono w 1947 roku.\n_START_SECTION_\nU\xc5\xbcycie operacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nProdukcja Firebranda nigdy nie by\xc5\x82a priorytetem w wojennych warunkach Wielkiej Brytanii. Pierwsze samoloty Firebrand TF Mk II zosta\xc5\x82y dostarczone do 708 Dywizjonu FAA, stacjonuj\xc4\x85cego w Lee-on-the-Solent, pe\xc5\x82ni\xc4\x85cego funkcj\xc4\x99 jednostki do\xc5\x9bwiadczalnej. By\xc5\x82 to jedyny dywizjon FAA, wyposa\xc5\xbcony w Firebrandy przed zako\xc5\x84czeniem II wojny \xc5\x9bwiatowej. Pierwszym dywizjonem operacyjnym, kt\xc3\xb3ry otrzyma\xc5\x82 (1 wrze\xc5\x9bnia 1945 roku) samoloty Firebrand TF.4, by\xc5\x82 813 Dywizjon FAA w bazie Ford. Od grudnia 1947 stacjonowa\xc5\x82 na lotniskowcu HMS \xe2\x80\x9eIllustrious\xe2\x80\x9d, p\xc3\xb3\xc5\xbaniej HMS \xe2\x80\x9eImplacable\xe2\x80\x9d. Poza tym s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82y one jeszcze w 827. Dywizjonie FAA, sformowanym w grudniu 1950 i stacjonuj\xc4\x85cym na Malcie,  a nast\xc4\x99pnie na lotniskowcach \xe2\x80\x9eIllustrious\xe2\x80\x9d (od pa\xc5\xbadziernika 1951) i HMS \xe2\x80\x9eEagle\xe2\x80\x9d. W 1953 roku zosta\xc5\x82y ostatecznie zast\xc4\x85pione w obu jednostkach lotnictwa floty przez samoloty Westland Wyvern.\n_START_SECTION_\nOpis konstrukcji\n_START_PARAGRAPH_\nJednomiejscowy, jednosilnikowy dolnop\xc5\x82at konstrukcji ca\xc5\x82kowicie metalowej. Podwozie klasyczne z k\xc3\xb3\xc5\x82kiem ogonowym, chowane w locie. Nap\xc4\x99d, w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od wersji, stanowi\xc5\x82 silnik rz\xc4\x99dowy Napier Sabre III (F Mk I i TF Mk II) lub silnik gwiazdowy Bristol Centaurus. Uzbrojenie stanowi\xc5\x82y cztery dzia\xc5\x82ka lotnicze Hispano II kal. 20 mm. W wersji my\xc5\x9bliwsko \xe2\x80\x93 torpedowej samolot m\xc3\xb3g\xc5\x82 przenosi\xc4\x87 pod kad\xc5\x82ubem jedn\xc4\x85 torped\xc4\x99 o masie 839 kg lub bomby lotnicze o \xc5\x82\xc4\x85cznej masie do 908 kg na dw\xc3\xb3ch zaczepach podskrzyd\xc5\x82owych.'