b'\n_START_ARTICLE_\nTingatinga\n_START_PARAGRAPH_\nTingatinga \xe2\x80\x93 pochodz\xc4\x85cy z lat 60. XX w. styl malarski Tanzanii. Nazwa wywodzi si\xc4\x99 od nazwiska Edwarda Saidiego Tingatingi.\n_START_SECTION_\nTw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Edwarda Saidiego Tingatingi\n_START_PARAGRAPH_\nE. S. Tingatinga by\xc5\x82 samoukiem, rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 karier\xc4\x99 w 1968 r. w Dar es Salaam. Pochodzi\xc5\x82 z grupy Makua z po\xc5\x82udniowo-wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Tanzanii, co nie jest bez znaczenia dla jego tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci. W swoich obrazach Tingatinga si\xc4\x99ga\xc5\x82 do inspiracji z dzieci\xc5\x84stwa, ze \xc5\x9brodowiska naturalnego, w kt\xc3\xb3rym si\xc4\x99 wychowa\xc5\x82. Wykorzysta\xc5\x82 proste motywy zwierz\xc4\x85t, kt\xc3\xb3re przypad\xc5\x82y do gustu szczeg\xc3\xb3lnie europejskim rezydentom i turystom. Pocz\xc4\x85tkowo sprzedawa\xc5\x82 swoje prace pod supermarketem, z czasem rozkr\xc4\x99ci\xc5\x82 biznes rodzinny. Krewniacy pomagali mu nie tylko w sprzeda\xc5\xbcy i promocji, ale tak\xc5\xbce w malowaniu obraz\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y sygnowane nazwiskiem uznanego Tingatingi \xe2\x80\x93 tak ukonstytuowa\xc5\x82a si\xc4\x99 szko\xc5\x82a malarstwa tingatinga. Po tragicznej \xc5\x9bmierci jej za\xc5\x82o\xc5\xbcyciela w 1972 r., sched\xc4\x99 po mistrzu przej\xc4\x99li jego uczniowie i krewniacy.\n_START_SECTION_\nInspiracje i cechy malarstwa\n_START_PARAGRAPH_\nE.S. Tingating\xc4\x99 i jego na\xc5\x9bladowc\xc3\xb3w inspirowa\xc5\x82a fauna Afryki Wschodniej, szczeg\xc3\xb3lnie tzw. wielka pi\xc4\x85tka: s\xc5\x82o\xc5\x84, hipopotam, \xc5\xbcyrafa, lew, antylopa i ptak. Pierwsze przedstawienia tych zwierz\xc4\x85t przypominaj\xc4\x85 wizerunki sztuki naskalnej. Przypuszcza si\xc4\x99, \xc5\xbce wp\xc5\x82yw na tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 Tingatingi mog\xc5\x82y mie\xc4\x87 piktogramy pozostawione przez ludno\xc5\x9b\xc4\x87 Sandawe i Hadza. O s\xc5\x82uszno\xc5\x9bci tej teorii, mo\xc5\xbce \xc5\x9bwiadczy\xc4\x87 wyst\xc4\x99powanie podobnych malunk\xc3\xb3w na \xc5\x9bcianach domostw na p\xc5\x82askowy\xc5\xbcu Makonde. Obrazy tingatinga w swojej prostocie nawi\xc4\x85zuj\xc4\x85 do tych przedstawie\xc5\x84.\n_START_SECTION_\nTechnika\n_START_PARAGRAPH_\nE.S. Tingatinga malowa\xc5\x82 na p\xc5\x82ytach pil\xc5\x9bniowych o wymiarach 60x60 cm. Najpierw przygotowywa\xc5\x82 podobrazie z mieszanki wody, m\xc4\x85ki i kleju drzewnego. Tak przygotowany podk\xc5\x82ad rozprowadza\xc5\x82 na p\xc5\x82ycie, suszy\xc5\x82 i zabezpiecza\xc5\x82 przeciwrdzewnym podk\xc5\x82adem samochodowym. Nast\xc4\x99pnie nak\xc5\x82ada\xc5\x82 t\xc5\x82o, szkicowa\xc5\x82 sylwetki i wype\xc5\x82nia\xc5\x82 je kolorem, czasem deseniem, postaci wyka\xc5\x84cza\xc5\x82 czarnym lub bia\xc5\x82ym konturem. U\xc5\xbcywa\xc5\x82 po\xc5\x82yskowych emalii s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych do malowania rower\xc3\xb3w. Ze wzgl\xc4\x99du na koszty i czas schni\xc4\x99cia, gotowe obrazy by\xc5\x82y rzadko pokrywane werniksem.\n_START_SECTION_\nEwolucja stylu\n_START_PARAGRAPH_\nZ czasem nast\xc4\x99pcy Tingatingi zmienili za\xc5\x82o\xc5\xbcenia jakie leg\xc5\x82y u podstaw szko\xc5\x82y. Zacz\xc4\x99li u\xc5\xbcywa\xc4\x87 p\xc5\x82\xc3\xb3tna w miejsce p\xc5\x82yt, co wi\xc4\x99cej zacz\xc4\x99li malowa\xc4\x87 obrazy o rozmaitych rozmiarach, cz\xc4\x99sto wyd\xc5\x82u\xc5\xbconych. Zwierz\xc4\x99cymi motywami tingatinga pokrywa si\xc4\x99 dzi\xc5\x9b przedmioty codziennego u\xc5\xbcytku \xe2\x80\x93 kubki, talerze, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc koszulki._NEWLINE_Styl malarski nabra\xc5\x82 wi\xc4\x99cej dynamiki, zwierz\xc4\x99ta zacz\xc4\x99\xc5\x82y przybiera\xc4\x87 finezyjne pozy, pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 skomplikowane kompozycje w tle \xe2\x80\x93 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej krajobraz sawanny i Kilimand\xc5\xbcaro. Wype\xc5\x82nienie obrazu cz\xc4\x99sto nabiera manierystycznych cech ze wzgl\xc4\x99du na liczne elementy dekoracyjne \xe2\x80\x93 ornamenty, popl\xc4\x85tane ga\xc5\x82\xc4\x99zie, wzory geometryczne, kt\xc3\xb3re wype\xc5\x82niaj\xc4\x85 ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 t\xc5\x82a. Rozszerzeniu uleg\xc5\x82 tak\xc5\xbce katalog temat\xc3\xb3w, coraz cz\xc4\x99\xc5\x9bciej pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 scenki rodzajowe, motyw targowiska, duchy, satyryczne przedstawienia. R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc paleta barw uleg\xc5\x82a wzbogaceniu \xe2\x80\x93 szczeg\xc3\xb3lnie o jaskrawe kolory.\n_START_SECTION_\nSzko\xc5\x82a Tingatinga\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze lata po \xc5\x9bmierci mistrza, to okres na\xc5\x9bladownictwa stylu E.S. Tingatingi, sukcesywnie m\xc5\x82odzi arty\xc5\x9bci uwalniali si\xc4\x99 jednak spod jego wp\xc5\x82ywu, styl podlega\xc5\x82 modernizacji._NEWLINE_W 1977 r. powsta\xc5\x82o The Tinga Tinga Partnership, kt\xc3\xb3re w 1990 r. zosta\xc5\x82o przekszta\xc5\x82cone w sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni\xc4\x99 spo\xc5\x82eczn\xc4\x85: The Tingatinga Arts Cooperative Society (TACS)._NEWLINE_Obecnie g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi o\xc5\x9brodkami tingatinga s\xc4\x85 Dar es Salaam, Arusza, Bagamoyo oraz Zanzibar. Styl ulega pluralizacji, coraz wi\xc4\x99cej artyst\xc3\xb3w tworzy w oderwaniu od g\xc5\x82\xc3\xb3wnego nurtu zwi\xc4\x85zanego ze szko\xc5\x82\xc4\x85 tingatinga i sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni\xc4\x85 (TACS) z Dar es Salaam.'