b'\n_START_ARTICLE_\nWskrzeszenie \xc5\x81azarza (obraz Carla Fabritiusa)\n_START_SECTION_\nGeneza i opis obrazu\n_START_PARAGRAPH_\nTematem obrazu jest historia opisana Nowym Testamencie, w Ewangelii Jana, w kt\xc3\xb3rej Jezus wskrzesza \xc5\x81azarza. Jest to przedstawienie udramatyzowane._NEWLINE_Kompozycj\xc4\x99 obrazu Fabrititus zaczerpn\xc4\x85 z dzie\xc5\x82a swojego mistrza Rembrandta o tym samym tytule Wskrzeszenie \xc5\x81azarza. Scena rozgrywa si\xc4\x99 we wn\xc4\x99trzu grobowca, kt\xc3\xb3rego wej\xc5\x9bcie widoczne jest w g\xc5\x82\xc4\x99bi, po prawej stronie. Po\xc5\x9brodku obrazu znajduje si\xc4\x99 sarkofag, z kt\xc3\xb3rego wynurza si\xc4\x99 wskrzeszony \xc5\x81azarz. Nad nim g\xc3\xb3ruje majestatyczna posta\xc4\x87 Chrystusa z lew\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x85 opart\xc4\x85 o biodro i z podniesion\xc4\x85 praw\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x85 nakazuj\xc4\x85c zmar\xc5\x82emu powstanie. Wok\xc3\xb3\xc5\x82 sarkofagu malarz umie\xc5\x9bci\xc5\x82 szereg postaci skupionych na Jezusowym cudzie, przedstawiaj\xc4\x85c ich w orientalnych strojach lub w XVII wiecznych szatach. Ka\xc5\xbcda z postaci swoimi gestami wyra\xc5\xbca r\xc3\xb3\xc5\xbcne stany duchowo\xc5\x9bci, jedni s\xc4\x85 pe\xc5\x82ni podziwu, drudzy zatrwo\xc5\xbceni a jeszcze inni prze\xc5\xbcywaj\xc4\x85 wstrz\xc4\x85s na widok dokonywanego cudu. T\xc5\x82um mo\xc5\xbcna podzieli\xc4\x87 na dwie cz\xc4\x99\xc5\x9bci. Po lewej stronie zgrupowano postacie zwi\xc4\x85zane z rodzin\xc4\x85 \xc5\x81azarza. Na pierwszym planie siedzi kobieta w \xc5\x9brednim wieku. Prawdopodobnie jest to siostra \xc5\x81azarza, Marta. Jej twarz wyra\xc5\xbca l\xc4\x99k, jej d\xc5\x82onie z\xc5\x82o\xc5\xbcone a cia\xc5\x82o odchylone jest do ty\xc5\x82u, jakby odsuwa\xc5\x82o si\xc4\x99 od zw\xc5\x82ok.  Za ni\xc4\x85 znajduje si\xc4\x99 druga kobieta, tym razem wyra\xc5\xbanie przej\xc4\x99ta obserwowanymi wydarzeniami. Prawdopodobnie jest to druga siostra Maria. Za dziewczyn\xc4\x85 wida\xc4\x87 posta\xc4\x87 czarnosk\xc3\xb3rego m\xc4\x99\xc5\xbcczyzny a nad ni\xc4\x85 pochyla si\xc4\x99 starzec w bogatym stroju z p\xc5\x82aszczem narzuconym na ramiona. W grupie znajduje si\xc4\x99 ponadto m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna w turbanie i staruszka wsparta o sarkofag._NEWLINE_Po prawej stronie ukazano grup\xc4\x99 \xc5\xbcyd\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy z niedowierzaniem obserwuj\xc4\x85 dokonuj\xc4\x85cy si\xc4\x99 cud. Na pierwszym planie znajduje si\xc4\x99 m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna kl\xc4\x99cz\xc4\x85cy na prawym kolanie. Na sobie ma d\xc5\x82ugi str\xc3\xb3j przepasany, z mieczem i torb\xc4\x85 u boku. Nad nim Fabritus umie\xc5\x9bci\xc5\x82 kolejne dwie postacie, ubrane w r\xc3\xb3wnie bogate stroje. U do\xc5\x82u po prawej stronie mo\xc5\xbcna rozpozna\xc4\x87 ma\xc5\x82e dziecko pe\xc5\x82zaj\xc4\x85ce po ziemi, a po\xc5\x9brodku le\xc5\xbcy narz\xc4\x99dzie w kszta\xc5\x82cie r\xc4\x99cznej d\xc5\xbawigni, kt\xc3\xb3re pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o do otwarcia grobowca._NEWLINE_Dzie\xc5\x82o jest sygnowane Car. Fabr na sarkofagu \xc5\x81azarza.\n_START_SECTION_\nInterpretacja\n_START_PARAGRAPH_\nKompozycja obrazu skupia si\xc4\x99 na postaciach zebranych wok\xc3\xb3\xc5\x82 sarkofagu. Kierunek pionowy jaki nadaje posta\xc4\x87 Chrystusa jest przeciwstawiony poziomemu uk\xc5\x82adzie jaki tworzy gr\xc3\xb3b i dwie postacie na pierwszym planie. Dwie przeciwstawne sobie grupy umieszczone s\xc4\x85 w dw\xc3\xb3ch p\xc3\xb3\xc5\x82kolach przy sarkofagu. Linia horyzontu umieszczona jest nisko na wysoko\xc5\x9bci g\xc3\xb3rnego brzegu krypty, co mo\xc5\xbce wskazywa\xc4\x87, i\xc5\xbc pierwotnie obraz mia\xc5\x82 by\xc4\x87 umieszczony na podwy\xc5\xbcszeniu. \xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82o g\xc5\x82\xc3\xb3wnego \xc5\x9bwiat\xc5\x82a jest niewidoczne, pada z boku, z lewej strony. Jest to \xc5\x9bwiat\xc5\x82o naturalne o\xc5\x9bwietlaj\xc4\x85ce mrok krypty, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie twarze zebranych. Fabrititus, jako ucze\xc5\x84 Renbrandta, bardzo dobrze zaznajomi\xc5\x82 si\xc4\x99 ze sztuk\xc4\x85 stosowania \xc5\x9bwiat\xc5\x82ocieni. Blada posta\xc4\x87 \xc5\x81azarza w bia\xc5\x82ej szacie dodatkowo emanuje blaskiem i kontrastuje z otoczeniem._NEWLINE_Fabrititus by\xc5\x82 zwi\xc4\x85zany z Rembrandtem nie tylko poprzez pracownie ale i \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82y go dobre stosunki na p\xc5\x82aszczy\xc5\xbanie prywatnej. Wskrzeszenie \xc5\x81azarza pos\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82o mu do z\xc5\x82o\xc5\xbcenia ho\xc5\x82du mistrzowi i jego rodzinie: m\xc4\x99\xc5\xbcczyzna w turbanie za sarkofagiem ma rysy samego Rembrandta, kt\xc3\xb3re mo\xc5\xbcna por\xc3\xb3wna\xc4\x87 do niekt\xc3\xb3rych jego autoportret\xc3\xb3w powsta\xc5\x82ych w latach 1640-1643. Kl\xc4\x99cz\xc4\x85ca staruszka wygl\xc4\x85daj\xc4\x85ca zza grobowca ma rysy podobne do matki Rembrandta zmar\xc5\x82ej w 1639 roku. Nad ni\xc4\x85 m\xc5\x82oda kobieta ze z\xc5\x82o\xc5\xbconymi d\xc5\x82o\xc5\x84mi przypominaj\xc4\x85ca zmar\xc5\x82\xc4\x85 w 1642 roku \xc5\xbcon\xc4\x99 mistrza Saski\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nHistoria obrazu\n_START_PARAGRAPH_\nObraz przez wiele lat by\xc5\x82 zapomniany. Zosta\xc5\x82 ponownie \xe2\x80\x9eodkryty\xe2\x80\x9d w 1935 roku przez profesora Jana Rutkowskiego, kierownikowi Pa\xc5\x84stwowej Pracowni Konserwatorskiej, przy okazji prac konserwacyjnych zleconych przez ksi\xc4\x99dza Infu\xc5\x82ata Euzebiusza Brzeziewicza.     _NEWLINE_Obraz do Warszawy, do jednego z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82\xc3\xb3w parafii soleckiej, trafi\xc5\x82 pod koniec XVII lub w XVIII wieku jako obraz o\xc5\x82tarzowy. Pod koniec XVIII i na pocz\xc4\x85tku XIX wieku znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w drewnianym ko\xc5\x9bciele ujazdowskim pod wezwaniem \xc5\x9bw. Anny. Wed\xc5\x82ug polskiego historyka sztuki Juliusza Starzy\xc5\x84skiego obraz znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 tam prawdopodobnie dzi\xc4\x99ki fundatorom i opiekunom ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a m.in. Stanis\xc5\x82awa Lubomirskiego. M\xc3\xb3g\xc5\x82 te\xc5\xbc znajdowa\xc4\x87 si\xc4\x99 pierwotnie w ko\xc5\x9bciele \xc5\x9awi\xc4\x99tej Tr\xc3\xb3jcy na Solcu, kt\xc3\xb3ry mia\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc wielu mo\xc5\xbcnych opiekun\xc3\xb3w, jak Maria Kazimiera Sobieska, wojewoda inflancki Otto Fryderyk Felkerzamb, oraz kr\xc3\xb3l August II Mocny._NEWLINE_W po\xc5\x82owie XIX wieku wisia\xc5\x82 w jednym z bocznych o\xc5\x82tarzy ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Aleksandra w Warszawie. W 1893 roku by\xc5\x82 wymieniany w przewodnikach jako dzie\xc5\x82o niemieckiego artysty, na\xc5\x9bladowcy Rembrandta, Christiana Dietricha.  Na pocz\xc4\x85tku XX wieku, dzie\xc5\x82o z powodu zanieczyszcze\xc5\x84 i pogarszaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 stanu, zosta\xc5\x82o przeniesione do pomieszczenia nad zakrysti\xc4\x85. Tam przele\xc5\xbca\xc5\x82o ponad trzydzie\xc5\x9bci lat do chwili poddania go konserwacji. Po zako\xc5\x84czeniu wojny w 1945 roku, znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 w Muzeum Narodowym w Warszawie.\n_START_SECTION_\nPrace konserwacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nOdnaleziony obraz pokryty by\xc5\x82 grub\xc4\x85 warstw\xc4\x85 kurzu i brudu. Prac konserwacyjnych podj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 profesor Jan Rutkowski. W pierwszej kolejno\xc5\x9bci zdj\xc4\x99to warstw\xc4\x99 zanieczyszcze\xc5\x84. Odkryto fakt dwukrotnego przemalowania. Jedno zosta\xc5\x82o wykonane pod koniec XVIII wieku a drugie na pocz\xc4\x85tku XIX po przeniesieniu obrazu do ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a \xc5\x9bw. Aleksandra. Po zdj\xc4\x99ciu przemalowa\xc5\x84 stwierdzono, i\xc5\xbc ich wykonawcy zupe\xc5\x82nie zmienili t\xc5\x82o obrazu. Scena rozgrywana oryginalnie w ciemnym grobowcu zosta\xc5\x82a uj\xc4\x99ta na tle nieba i g\xc3\xb3r; rysy postaci zosta\xc5\x82y zniekszta\xc5\x82cone a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82\xc3\xb3w i postaci w tle zupe\xc5\x82nie zamalowanych. Dzi\xc4\x99ki zachowaniu si\xc4\x99 starego werniksu w niewielkim stopniu zniszczonego uda\xc5\x82o si\xc4\x99 odtworzy\xc4\x87 pierwotny wygl\xc4\x85d dzie\xc5\x82a, nadaj\xc4\x85c mu ponownie g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci tonu i pierwotne barwy. Prace konserwatorskie trwa\xc5\x82y nieca\xc5\x82e dwa miesi\xc4\x85ce.'