b'\n_START_ARTICLE_\nFizykochemia powierzchni\n_START_PARAGRAPH_\nFizykochemia powierzchni \xe2\x80\x93 interdyscyplinarny dzia\xc5\x82 z pogranicza fizyki i chemii, kt\xc3\xb3ry bada zjawiska fizykochemiczne zachodz\xc4\x85ce na granicy faz cia\xc5\x82a sta\xc5\x82ego, cieczy oraz gaz\xc3\xb3w. Wyniki tych bada\xc5\x84 znajduj\xc4\x85 szereg zastosowa\xc5\x84, stanowi\xc4\x85c baz\xc4\x99 teoretyczn\xc4\x85 dla katalizy heterogenicznej, produkcji uk\xc5\x82ad\xc3\xb3w scalonych na powierzchni p\xc5\x82ytek krzemowych, ogniw paliwowych, opracowywanie \xc5\x9brodk\xc3\xb3w powierzchniowo czynnych (farb, lakier\xc3\xb3w, klej\xc3\xb3w), ma te\xc5\xbc kluczowe znaczenie przy zapobieganiu korozji. Fizykochemia powierzchni jest tak\xc5\xbce silnie powi\xc4\x85zana z badaniami materia\xc5\x82owymi._NEWLINE_Fizykochemia powierzchni zajmuje si\xc4\x99 badaniem reakcji chemicznych zachodz\xc4\x85cych na granicy faz. Mechanizm samych reakcji jest taki sam, niezale\xc5\xbcnie od tego czy zachodz\xc4\x85 one na powierzchni, czy te\xc5\xbc wewn\xc4\x85trz substancji, jednak\xc5\xbce silny wp\xc5\x82yw maj\xc4\x85 na nie rozmaite zjawiska powierzchniowe, takie jak adsorpcja, adhezja, kohezja, desorpcja, gromadzenie si\xc4\x99 powierzchniowego \xc5\x82adunku elektrycznego, a tak\xc5\xbce zjawiska zachodz\xc4\x85ce tu\xc5\xbc przy powierzchni, takie jak dyfuzja i przep\xc5\x82yw. Na te zjawiska z kolei silny wp\xc5\x82yw ma sama struktura powierzchni. St\xc4\x85d fizykochemia powierzchni zawiera w sobie zar\xc3\xb3wno elementy fizyki cia\xc5\x82a sta\xc5\x82ego jak i chemii fizycznej.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nReakcje chemiczne zachodz\xc4\x85ce na powierzchniach, ze wzgl\xc4\x99du na trudno\xc5\x9bci w ich badaniu, by\xc5\x82y przez wiele lat ignorowane przez badaczy. Nabra\xc5\x82y one jedna znaczenia w zwi\xc4\x85zku z zastosowaniem katalizy heterogenicznej w przemy\xc5\x9ble, kt\xc3\xb3re by\xc5\x82y mo\xc5\xbcliwe dzi\xc4\x99ki badaniom Paula Sabatiera, Fritza Habbera i Carla Bosha, noblistom z roku 1919, kt\xc3\xb3rzy opracowali metod\xc4\x99 otrzymywania amoniaku bezpo\xc5\x9brednio z azotu i wodoru na pocz\xc4\x85tku XX wieku._NEWLINE_Irving Langmuir, noblista z roku 1932, by\xc5\x82 tak\xc5\xbce jednym z \xe2\x80\x9eojc\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d fizykochemii powierzchni. R\xc3\xb3wnanie zwane izoterm\xc4\x85 Langmuira by\xc5\x82o jednym z pierwszych opis\xc3\xb3w matematycznych zjawiska adsorpcji chemicznej, powoduj\xc4\x85cej osadzanie si\xc4\x99 monowarstw na powierzchni cia\xc5\x82 sta\xc5\x82ych. Badania zjawisk adsorpcji zapocz\xc4\x85tkowane przez Langmuira mia\xc5\x82y decyduj\xc4\x85ce znaczenie dla wyja\xc5\x9bnienia takich zjawisk jak zaparowywanie szyb, czy te\xc5\xbc powstawanie filmu farby w trakcie malowania, a tak\xc5\xbce proces\xc3\xb3w klejenia._NEWLINE_Gerhard Ertl, noblista z 2007 r., w 1974 r. zbada\xc5\x82 i udowodni\xc5\x82 po raz pierwszy dok\xc5\x82adny przebieg adsorpcji wodoru na powierzchni palladu za pomoc\xc4\x85 techniki LEED. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej przeprowadzono podobne badania na powierzchni platyny, niklu. Badania te rozwin\xc4\x99\xc5\x82y znacznie zrozumienie zjawisk katalizy heterogenicznych, umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c opracowanie nowych generacji uk\xc5\x82ad\xc3\xb3w katalitycznych stosowanych w przemy\xc5\x9ble \xe2\x80\x93 a tak\xc5\xbce w katalizatorach samochodowych.'