b'\n_START_ARTICLE_\nRafi Etan\n_START_SECTION_\nM\xc5\x82odo\xc5\x9b\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 na terytorium Brytyjskiego Mandatu Palesty\xc5\x84skiego w kibucu En Charod Me\xe2\x80\x99uchad. Jego rodzice byli syjonistycznymi imigrantami z Rosji i jednymi z za\xc5\x82o\xc5\xbcycieli kibucu. Jego ojciec, No\xe2\x80\x99ach Hantman by\xc5\x82 rolnikiem, aktywnym cz\xc5\x82onkiem ruchu Mapai, a tak\xc5\xbce poet\xc4\x85. Jego matka Jehudit Wolowelski r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc by\xc5\x82a cz\xc5\x82onkini\xc4\x85 Mapai. Razem z czw\xc3\xb3rk\xc4\x85 dzieci, Rafim, Odedem, Rin\xc4\x85 i Jechiam mieszkali w Ramat ha-Szaron od 1928. Rafi Etan uko\xc5\x84czy\xc5\x82 szko\xc5\x82\xc4\x99 \xc5\x9bredni\xc4\x85 Szko\xc5\x82\xc4\x99 Rolnicz\xc4\x85 w Giwat HaSchloshah w 1940, a potem dosta\xc5\x82 si\xc4\x99 na presti\xc5\xbcow\xc4\x85 London School of Economics, na kt\xc3\xb3rej uko\xc5\x84czy\xc5\x82 ekonomi\xc4\x99._NEWLINE_W wieku 12 lat przy\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 do podziemnej organizacji \xc5\xbcydowskiej, Hagany, a nast\xc4\x99pnie do Palmachu, jej elitarnych jednostek. Wszystko to dzia\xc5\x82o si\xc4\x99 do czasu uko\xc5\x84czenia przez niego szko\xc5\x82y \xc5\x9bredniej w 1944. Pomaga\xc5\x82 m.in. imigrantom przybywaj\xc4\x85cym z Europy opanowanej przez nazist\xc3\xb3w. Jego najbardziej spektakularn\xc4\x85 akcj\xc4\x85 by\xc5\x82o wysadzenie w powietrze brytyjskiego radaru na G\xc3\xb3rze Karmel, niedaleko Hajfy. Aby dotrze\xc4\x87 do tej instalacji, Etan musia\xc5\x82 czo\xc5\x82ga\xc4\x87 si\xc4\x99 w kana\xc5\x82ach, czemu p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zawdzi\xc4\x99cza\xc5\x82 sw\xc3\xb3j przydomek \xe2\x80\x93 \xe2\x80\x9eCuchn\xc4\x85cy Rafi\xe2\x80\x9d, kt\xc3\xb3ry odr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82 go od innego izraelskiego polityka, \xc5\xbco\xc5\x82nierza, szefa sztabu, Refa\xe2\x80\x99ela Etana. W tym okresie swojego \xc5\xbcycia Etan spotka\xc5\x82 po raz pierwszy p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszego premiera Izraela, Icchaka Rabina.\n_START_SECTION_\nPraca w wywiadzie\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie wojny wyzwole\xc5\x84czej (1948\xe2\x80\x931949), s\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w wywiadzie wojskowym, co zaowocowa\xc5\x82o p\xc3\xb3\xc5\xbaniej zatrudnieniem go w nowo utworzonym izraelskim wywiadzie, Mosadzie. Wkr\xc3\xb3tce jednak przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do s\xc5\x82u\xc5\xbcby bezpiecze\xc5\x84stwa wewn\xc4\x99trznego Szin Bet, gdzie by\xc5\x82 szefem operacji. W 1960 dowodzi\xc5\x82 akcj\xc4\x85 porwania z Argentyny ukrywaj\xc4\x85cego si\xc4\x99 tam nazistowskiego zbrodniarza, Adolfa Eichmanna, kt\xc3\xb3ry zosta\xc5\x82 przewieziony do Izraela, os\xc4\x85dzony i stracony._NEWLINE_W 1963 zosta\xc5\x82 przeniesiony do Mosadu, gdzie zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 m.in. spraw\xc4\x85 bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w egipskim programie zbroje\xc5\x84 rakietowych naukowc\xc3\xb3w niemieckich. On sam utrzymywa\xc5\x82, \xc5\xbce w tym czasie nawi\xc4\x85za\xc5\x82 pierwsze kontakty z \xc3\xb3wczesnym prezydentem Egiptu, Gamalem Abdelem Naserem, a w latach 70. XX w. sta\xc5\x82 na czele tzw. batalionu zemsty (lub szwadronu \xc5\x9bmierci), kt\xc3\xb3ry tropi\xc5\x82 i likwidowa\xc5\x82 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w palesty\xc5\x84skiej organizacji terrorystycznej Czarny Wrzesie\xc5\x84, odpowiedzialnej za masakr\xc4\x99 sportowc\xc3\xb3w izraelskich podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972._NEWLINE_W latach 1964\xe2\x80\x931966 zajmowa\xc5\x82 si\xc4\x99 spraw\xc4\x85 sprzeda\xc5\xbcy broni Egiptowi przez Niemcy. Zaanga\xc5\xbcowany by\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w operacj\xc4\x99 zniszczenia irackiego reaktora atomowego w Osirak w czerwcu 1981 \xe2\x80\x93 wydarzeniu krytykowanym w\xc3\xb3wczas przez wiele kraj\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nP\xc3\xb3\xc5\xbaniejsze lata\n_START_PARAGRAPH_\nPracowa\xc5\x82 w wywiadzie do 1972, potem zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 interesami prywatnymi, m.in. hodowl\xc4\x85 ryb tropikalnych. Jednak w 1978 premier Menachem Begin zatrudni\xc5\x82 go jako doradc\xc4\x99 ds. terroryzmu. W 1981 zosta\xc5\x82 szefem Biura \xc5\x81\xc4\x85cznikowego ds. Naukowych (Lakam) Ministerstwa Obrony, tajnej agencji wywiadu technicznego niezale\xc5\xbcnej od Amanu i innych agencji wywiadu izraelskiego._NEWLINE_W 1984 kontakt z Lakam nawi\xc4\x85za\xc5\x82 pracownik Centrum Gotowo\xc5\x9bci Antyterrorystycznej S\xc5\x82u\xc5\xbcby \xc5\x9aledczej Marynarki Wojennej Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych Jonathan Pollard, kt\xc3\xb3ry zaproponowa\xc5\x82 Izraelowi sprzeda\xc5\xbc tajemnic wojskowych. W 1984 Etan podejmowa\xc5\x82 wystawnie Pollarda i jego narzeczon\xc4\x85 Anne Henderson w Pary\xc5\xbcu. W styczniu nast\xc4\x99pnego roku obaj spotkali si\xc4\x99 z nim w Izraelu. Niewykluczone, \xc5\xbce zainteresowanie Etana Pollardem wynika\xc5\x82o z ch\xc4\x99ci udowodnienia wy\xc5\xbcszo\xc5\x9bci Lakamu nad Mossadem. Skandal wywo\xc5\x82any ujawnieniem przez Departament Stanu powi\xc4\x85za\xc5\x84 aresztowanego 21 listopada 1985 Polarda z Etanem doprowadzi\xc5\x82 do likwidacji Lakamu w roku nast\xc4\x99pnym. Etan otrzyma\xc5\x82 stanowisko prezesa pa\xc5\x84stwowej firmy chemicznej. Mimo pora\xc5\xbcki w sprawie Pollarda, uwa\xc5\xbcany jest powszechnie w Izraelu za bohatera wywiadu, co przyznaj\xc4\x85 nawet jego liczni krytycy._NEWLINE_W starszym wieku zaj\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce sztuk\xc4\x85, by\xc5\x82 tw\xc3\xb3rc\xc4\x85 ponad 100 rze\xc5\xbab.\n_START_SECTION_\nInteresy na Kubie\n_START_PARAGRAPH_\nW 1992 zosta\xc5\x82 nak\xc5\x82oniony przez brazylijskiego biznesmena, Irvinga Semmela do startowania w przetargu o kontrakt na Kubie, obejmuj\xc4\x85cy m.in. dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 rekultywacji gleb. Wraz z czterema wsp\xc3\xb3lnikami za\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82 na Kubie firm\xc4\x99 GBM (Grupo BM) i reprezentowa\xc5\x82 firm\xc4\x99 w Izraelu pod nazw\xc4\x85 \xe2\x80\x9eReesimex\xe2\x80\x9d. GBM wybudowa\xc5\x82o m.in. centrum handlowe w Hawanie i pomnik holocaustu. GBM zosta\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oznaczone medalem za prac\xc4\x99 rolnicz\xc4\x85 przez kuba\xc5\x84ski rz\xc4\x85d. W p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym czasie GBM rozszerzy\xc5\x82o swoj\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na reszt\xc4\x99 Ameryki \xc5\x81aci\xc5\x84skiej.\n_START_SECTION_\n\xc5\x9amier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nZmar\xc5\x82 23 marca 2019 w Tel Awiwie w wieku 92 lat'