b'\n_START_ARTICLE_\nRynek pieni\xc4\x99\xc5\xbcny\n_START_PARAGRAPH_\nRynek pieni\xc4\x99\xc5\xbcny \xe2\x80\x93 segment rynku finansowego, na kt\xc3\xb3rym dokonuje si\xc4\x99 obrotu kr\xc3\xb3tkoterminowymi instrumentami finansowymi o pierwotnym terminie wykupu poni\xc5\xbcej 1\xc2\xa0roku. Przedmiotem obrotu s\xc4\x85 kr\xc3\xb3tkoterminowe kredyty i lokaty mi\xc4\x99dzybankowe oraz papiery d\xc5\x82u\xc5\xbcne o terminie zapadalno\xc5\x9bci kr\xc3\xb3tszym ni\xc5\xbc rok._NEWLINE_Celem prowadzenia transakcji na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym jest kszta\xc5\x82towanie p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci finansowej du\xc5\xbcych podmiot\xc3\xb3w gospodarczych \xe2\x80\x93 bank\xc3\xb3w, ubezpieczycieli, przedsi\xc4\x99biorstw i pa\xc5\x84stwa._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na wysokie nomina\xc5\x82y pojedynczych instrument\xc3\xb3w uczestnikami rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnego s\xc4\x85 banki, niebankowe instytucje finansowe (np. fundusze inwestycyjne, towarzystwa ubezpieczeniowe, towarzystwa budowlane, fundusze powiernictwa lokalnego, kasy oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bciowe i\xc2\xa0fundusze emerytalne), przedsi\xc4\x99biorstwa mi\xc4\x99dzynarodowe oraz w\xc5\x82adze lokalne. Inwestorzy indywidualni mog\xc4\x85 inwestowa\xc4\x87 na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym kupuj\xc4\x85c jednostki funduszy inwestycyjnych._NEWLINE_Do najwa\xc5\xbcniejszych funkcji rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnego nale\xc5\xbcy wyr\xc3\xb3wnanie niedobor\xc3\xb3w lub nadwy\xc5\xbcek p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci bank\xc3\xb3w, okre\xc5\x9blenie wysoko\xc5\x9bci stopy procentowej w kr\xc3\xb3tkim i \xc5\x9brednim okresie oraz stworzenie bankowi centralnemu mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci realizowania polityki monetarnej._NEWLINE_Rynek pieni\xc4\x99\xc5\xbcny dostarcza kr\xc3\xb3tkoterminowego kapita\xc5\x82u na finansowanie dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci bie\xc5\xbc\xc4\x85cej bank\xc3\xb3w oraz przedsi\xc4\x99biorstw, pozwala te\xc5\xbc zyskownie lokowa\xc4\x87 nadwy\xc5\xbcki p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci. Jest miejscem, gdzie podmioty posiadaj\xc4\x85ce nadmiar kapita\xc5\x82u oferuj\xc4\x85 go tym, kt\xc3\xb3rzy zg\xc5\x82aszaj\xc4\x85 zapotrzebowanie na towar, jakim jest pieni\xc4\x85dz.\n_START_SECTION_\nUczestnicy rynku\n_START_PARAGRAPH_\nPodmiotami przeprowadzaj\xc4\x85cymi transakcje na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym mog\xc4\x85 by\xc4\x87 zar\xc3\xb3wno banki czy pa\xc5\x84stwo, jak i instytucje ubezpieczeniowe, przedsi\xc4\x99biorstwa, czy te\xc5\xbc samorz\xc4\x85dy terytorialne. Kluczowe znaczenie maj\xc4\x85 jednak banki komercyjne, w praktyce tworz\xc4\x85ce ten rynek oraz bank centralny, kt\xc3\xb3ry poprzez prowadzon\xc4\x85 polityk\xc4\x99 pieni\xc4\x99\xc5\xbcn\xc4\x85 wp\xc5\x82ywa na wielko\xc5\x9b\xc4\x87 poda\xc5\xbcy pieni\xc4\x85dza i cen\xc4\x99 kredytu, czyli najistotniejsze uwarunkowania sytuacji na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym._NEWLINE_Dla bank\xc3\xb3w komercyjnych rynek pieni\xc4\x99\xc5\xbcny jest miejscem lokowania nadwy\xc5\xbcek pieni\xc4\x99\xc5\xbcnych w instrumenty o relatywnie niskiej stopie ryzyka. Daje mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9bci zdobycia brakuj\xc4\x85cych funduszy na bie\xc5\xbc\xc4\x85c\xc4\x85 dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 transakcji stanowi\xc4\x85 depozyty mi\xc4\x99dzybankowe, czyli lokaty \xc5\x9brodk\xc3\xb3w jednego banku komercyjnego w innym. Banki handluj\xc4\x85 tak\xc5\xbce bonami skarbowymi, pieni\xc4\x99\xc5\xbcnymi i papierami komercyjnymi._NEWLINE_Instytucje wsp\xc3\xb3lnego inwestowania, jak fundusze inwestycyjne i emerytalne, a tak\xc5\xbce firmy ubezpieczeniowe korzystaj\xc4\x85 z rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnego jako miejsca lokowania swoich \xc5\x9brodk\xc3\xb3w w\xc2\xa0instrumenty cechuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 nisk\xc4\x85 stop\xc4\x85 ryzyka i du\xc5\xbc\xc4\x85 p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci\xc4\x85. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wi\xc4\x99c g\xc5\x82\xc3\xb3wnie po stronie popytowej rynku._NEWLINE_Inne podmioty gospodarcze wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 jako inwestorzy oraz kredytobiorcy. Rynek pieni\xc4\x99\xc5\xbcny s\xc5\x82u\xc5\xbcy im do lokowania nadwy\xc5\xbcek finansowych w zarz\xc4\x85dzaniu p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci\xc4\x85 przedsi\xc4\x99biorstw, mog\xc4\x85 te\xc5\xbc wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w roli emitent\xc3\xb3w papier\xc3\xb3w d\xc5\x82u\xc5\xbcnych, b\xc4\x99d\xc4\x85cych \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82em kapita\xc5\x82u kr\xc3\xb3tkoterminowego. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 operacji odbywa si\xc4\x99 za po\xc5\x9brednictwem bank\xc3\xb3w._NEWLINE_Osoby fizyczne mog\xc4\x85 inwestowa\xc4\x87 na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym, jednak wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 to z konieczno\xc5\x9bci\xc4\x85 posiadania poka\xc5\xbanych zasob\xc3\xb3w kapita\xc5\x82u oraz korzystania z kosztownego po\xc5\x9brednictwa bankowego.\n_START_SECTION_\nRola rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnego\n_START_PARAGRAPH_\nSkarb pa\xc5\x84stwa wyst\xc4\x99puje na rynku pieni\xc4\x99\xc5\xbcnym jako emitent bon\xc3\xb3w skarbowych, s\xc5\x82u\xc5\xbc\xc4\x85cych zdobywaniu \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na finansowanie mo\xc5\xbcliwego przej\xc5\x9bciowego niedoboru w kasie pa\xc5\x84stwowej. Uzyskiwane na cotygodniowych przetargach tych papier\xc3\xb3w rentowno\xc5\x9bci s\xc4\x85 wa\xc5\xbcnymi wyznacznikami dla ca\xc5\x82ego rynku finansowego, rentowno\xc5\x9b\xc4\x87 bon\xc3\xb3w 52-tygodniowych cz\xc4\x99sto uznawana za znan\xc4\x85 z teorii tzw. stop\xc4\x99 woln\xc4\x85 od ryzyka._NEWLINE_Rola banku centralnego polega na dbaniu o utrzymywanie po\xc5\xbc\xc4\x85danego poziomu p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci sektora bankowego. Instrumenty Narodowego Banku Polskiego obejmuj\xc4\x85 operacje otwartego rynku, operacje depozytowo-kredytowe i rezerw\xc4\x99 obowi\xc4\x85zkow\xc4\x85._NEWLINE_Operacje otwartego rynku to transakcje prowadzone przez bank centralny z bankami komercyjnymi, dokonywane z inicjatywy banku centralnego. W zakres operacji otwartego rynku wchodz\xc4\x85: warunkowa sprzeda\xc5\xbc lub kupno papier\xc3\xb3w warto\xc5\x9bciowych, walut lub innych instrument\xc3\xb3w finansowych (najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej s\xc4\x85 to SPW, czyli skarbowe papiery warto\xc5\x9bciowe); bezwarunkowa sprzeda\xc5\xbc lub kupno instrument\xc3\xb3w finansowych, najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej SPW; przetarg sprzeda\xc5\xbcy papier\xc3\xb3w warto\xc5\x9bciowych banku centralnego emitowanych na w\xc5\x82asny rachunek lub rachunek rz\xc4\x85du. Minimaln\xc4\x85 rentowno\xc5\x9b\xc4\x87 kr\xc3\xb3tkookresowych, 28-dniowych operacji otwartego rynku okre\xc5\x9bla stopa referencyjna._NEWLINE_Rezerwa obowi\xc4\x85zkowa to \xc5\x9brodki pieni\xc4\x99\xc5\xbcne, kt\xc3\xb3re banki s\xc4\x85 zobowi\xc4\x85zane utrzyma\xc4\x87 na rachunkach w banku centralnym (lub te\xc5\xbc w postaci innych, \xc5\x9bci\xc5\x9ble okre\xc5\x9blonych aktyw\xc3\xb3w, jak np. got\xc3\xb3wka w kasach bank\xc3\xb3w) w wysoko\xc5\x9bci nie ni\xc5\xbcszej ni\xc5\xbc okre\xc5\x9blony odsetek (stopa rezerwy) bilansowych zwrotnych zobowi\xc4\x85za\xc5\x84 (bie\xc5\xbc\xc4\x85cych i terminowych) bank\xc3\xb3w wobec sektora niefinansowego._NEWLINE_Rezerwa jest instrumentem, kt\xc3\xb3ry bezpo\xc5\x9brednio oddzia\xc5\x82uje na koszt pieni\xc4\x85dza w sektorze bankowym. Zmiany stopy rezerwy wp\xc5\x82ywaj\xc4\x85 na wysoko\xc5\x9b\xc4\x87 oprocentowania kredyt\xc3\xb3w udzielanych przez banki, poniewa\xc5\xbc po\xc5\x9brednio zmieniaj\xc4\x85 koszt pozyskania \xc5\x9brodk\xc3\xb3w._NEWLINE_Operacje kredytowo-depozytowe (standing facilities) to transakcje zawierane z bankiem centralnym bezpo\xc5\x9brednio z inicjatywy bank\xc3\xb3w, jednak\xc5\xbce w ramach limit\xc3\xb3w i na warunkach oferowanych przez bank centralny. W wielu krajach instrumentem umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85cym dost\xc4\x99p do refinansowania w razie zagro\xc5\xbcenia bie\xc5\xbc\xc4\x85cej p\xc5\x82ynno\xc5\x9bci banku jest kredyt lombardowy, tj. kr\xc3\xb3tkoterminowy kredyt udzielany przez bank centralny pod zastaw wybranych rodzaj\xc3\xb3w papier\xc3\xb3w warto\xc5\x9bciowych. Kredyt lombardowy jest udzielany z regu\xc5\x82y na 1 dzie\xc5\x84. W ramach operacji depozytowych banki maj\xc4\x85 mo\xc5\xbcliwo\xc5\x9b\xc4\x87 ulokowania \xc5\x9brodk\xc3\xb3w w banku centralnym wed\xc5\x82ug sta\xc5\x82ej stopy procentowej (stopy depozytowej). Depozyt na koniec dnia przyjmowany jest na 1 dzie\xc5\x84.'