b'\n_START_ARTICLE_\nMorskie Oko\n_START_SECTION_\nCharakterystyka\n_START_PARAGRAPH_\nJest to jezioro pochodzenia polodowcowego o charakterze karowo-morenowym. Wype\xc5\x82nia wydr\xc4\x85\xc5\xbcon\xc4\x85 przez lodowce mis\xc4\x99 skaln\xc4\x85, zamkni\xc4\x99t\xc4\x85 od p\xc3\xb3\xc5\x82nocy ryglem, na kt\xc3\xb3rym le\xc5\xbcy wa\xc5\x82 moreny czo\xc5\x82owej. Morskie Oko ma powierzchni\xc4\x99 34,93\xc2\xa0ha, d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 862\xc2\xa0m, szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 568\xc2\xa0m, a w najg\xc5\x82\xc4\x99bszym miejscu osi\xc4\x85ga 50,8\xc2\xa0m (pomiary WIG z ko\xc5\x84ca kwietnia 1934 przy bardzo wysokim stanie wody w obliczeniach J\xc3\xb3zefa Szaflarskiego). Nowsze sondowanie przeprowadzone przez Adama Choi\xc5\x84skiego okre\xc5\x9bli\xc5\x82o g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 na 51,8\xc2\xa0m. Owalny kszta\xc5\x82t jeziora zaburzaj\xc4\x85 nieco sto\xc5\xbcki usypiskowe u wylotu wi\xc4\x99kszych \xc5\xbcleb\xc3\xb3w: Marchwicznego, \xc5\xbbabiego (Bia\xc5\x82y Piar\xc5\xbcek), a zw\xc5\x82aszcza Szerokiego \xc5\xbblebu (Ma\xc5\x82y Piar\xc5\xbcek, zwany cz\xc4\x99\xc5\x9bciej P\xc3\xb3\xc5\x82wyspem Mi\xc5\x82o\xc5\x9bci). Od po\xc5\x82udnia pod \xc5\x9bcianami Mi\xc4\x99guszowieckich Szczyt\xc3\xb3w i Cubryny pi\xc4\x99trz\xc4\x85 si\xc4\x99, cz\xc4\x99\xc5\x9bciowo poro\xc5\x9bni\xc4\x99te kosodrzewin\xc4\x85, masywne sto\xc5\xbcki piargowe nazywane \xc5\x82\xc4\x85cznie Wielkim Piargiem. Dno jeziora zas\xc5\x82ane jest przy brzegach g\xc5\x82azami, ni\xc5\xbcej \xc5\xbcwirem i piaskiem, a poni\xc5\xbcej oko\xc5\x82o 40 metr\xc3\xb3w warstw\xc4\x85 ciemnego mu\xc5\x82u, ze szcz\xc4\x85tkami ro\xc5\x9blinnymi i zwierz\xc4\x99cymi, o mi\xc4\x85\xc5\xbcszo\xc5\x9bci do kilkudziesi\xc4\x99ciu centymetr\xc3\xb3w. \xc5\x9arednie nachylenie stok\xc3\xb3w pod powierzchni\xc4\x85 wody wynosi 15\xc2\xb020\xe2\x80\xb2._NEWLINE_Woda ma barw\xc4\x99 zielon\xc4\x85 (IV stopie\xc5\x84 w skali Forela-Ulego), a jej przejrzysto\xc5\x9b\xc4\x87 oceniali badacze na 11 (J\xc3\xb3zef Szaflarski) do 14\xc2\xa0m (Ludomir Sawicki). Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wyra\xc5\xbanie oddzielone warstwy wody, tzw. termokliny. Pomiar przeprowadzony 2 sierpnia 1937\xc2\xa0r. wykaza\xc5\x82, \xc5\xbce dobrze wymieszana przez falowanie g\xc3\xb3rna warstwa wody mia\xc5\x82a grubo\xc5\x9b\xc4\x87 tylko 3\xc2\xa0m i temperatur\xc4\x99 12,1\xc2\xa0\xc2\xb0C. Do g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci 10\xc2\xa0m temperatura spada\xc5\x82a prawie o 1\xc2\xa0\xc2\xb0C/m, od 10 do 20\xc2\xa0m du\xc5\xbco mniej (ok. 0,25\xc2\xa0\xc2\xb0C/m). Poni\xc5\xbcej 20\xc2\xa0m, a\xc5\xbc do dna, temperatura by\xc5\x82a ju\xc5\xbc sta\xc5\x82a (ok. 4\xc2\xa0\xc2\xb0C). Jezioro zamarza zazwyczaj w listopadzie, taje w maju, jednak istniej\xc4\x85 du\xc5\xbce r\xc3\xb3\xc5\xbcnice w poszczeg\xc3\xb3lnych latach. Np. w zimie 1950/1951 Morskie Oko zamarz\xc5\x82o dopiero w styczniu, a staja\xc5\x82o ju\xc5\xbc w marcu. Od 1971 co roku prowadzone s\xc4\x85 pomiary pokrywy lodowej na jeziorze. Wynika z nich, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno d\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 okresu zalodzenia Morskiego Oka, jak i maksymalna grubo\xc5\x9b\xc4\x87 pokrywy lodowej wykazuj\xc4\x85 trend malej\xc4\x85cy. W latach 1971\xe2\x80\x931982 Morskie Oko by\xc5\x82o skute lodem \xc5\x9brednio przez 171 dni w roku, pojawia\xc5\x82 si\xc4\x99 przeci\xc4\x99tnie 20 listopada, zanika\xc5\x82 9 maja, a \xc5\x9brednia maksymalna grubo\xc5\x9b\xc4\x87 pokrywy lodowej wynosi\xc5\x82a 72\xc2\xa0cm. W okresie 1995\xe2\x80\x932007 l\xc3\xb3d utrzymywa\xc5\x82 si\xc4\x99 \xc5\x9brednio przez 157 dni, pojawia\xc5\x82 przeci\xc4\x99tnie 5 grudnia, zanika\xc5\x82 25 kwietnia, a jego \xc5\x9brednia maksymalna grubo\xc5\x9b\xc4\x87 wynosi\xc5\x82a 56 cm._NEWLINE_Nazwa \xe2\x80\x9eMorskie Oko\xe2\x80\x9d jest t\xc5\x82umaczeniem z j\xc4\x99zyka niemieckiego. Wcze\xc5\x9bniejsz\xc4\x85, u\xc5\xbcywan\xc4\x85 przez g\xc3\xb3rali nazw\xc4\x85, jest Bia\xc5\x82y Staw. Odnotowana zosta\xc5\x82a ona w 1650 roku. Natomiast \xe2\x80\x9emorskimi okami\xe2\x80\x9d (Meeraugen) nazywali tatrza\xc5\x84skie jeziora niemieccy osadnicy ze Spiszu._NEWLINE_Morskie Oko nazywano tak\xc5\xbce Rybim Jeziorem lub Rybim Stawem, gdy\xc5\xbc nale\xc5\xbcy do nielicznych zarybionych w spos\xc3\xb3b naturalny jezior tatrza\xc5\x84skich. Zasilane jest dwoma sta\xc5\x82ymi potokami: Czarnostawia\xc5\x84skim Potokiem, sp\xc5\x82ywaj\xc4\x85cym kaskadami Czarnostawia\xc5\x84skiej Siklawy, oraz Mnichowym Potokiem, tworz\xc4\x85cym Dwoist\xc4\x85 Siklaw\xc4\x99. Do jeziora wpada tak\xc5\xbce kilka ciek\xc3\xb3w okresowych, m.in. z Szerokiego i Marchwicznego \xc5\xbblebu. Ze stawu wyp\xc5\x82ywa Rybi Potok, rozlewaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w pocz\xc4\x85tkowym odcinku w kilka Rybich Stawk\xc3\xb3w: Ma\xc5\x82e Morskie Oko, \xc5\xbbabie Oko, Ma\xc5\x82e \xc5\xbbabie Oko.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\nWok\xc3\xb3\xc5\x82 jeziora ro\xc5\x9bnie kosodrzewina, a w niej okaza\xc5\x82e limby. Jest jednym z nielicznych jezior tatrza\xc5\x84skich, w kt\xc3\xb3rym wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w naturalny spos\xc3\xb3b pstr\xc4\x85gi (niekt\xc3\xb3re inne jeziora tatrza\xc5\x84skie zosta\xc5\x82y zarybione przez ludzi). Nad brzegami ro\xc5\x9bnie wiele rzadkich w Polsce gatunk\xc3\xb3w ro\xc5\x9blin: podej\xc5\xbarzon rutolistny, we\xc5\x82nianeczka alpejska, turzyca Lachenala, tojad kosmaty, turzyca sk\xc4\x85pokwiatowa, bylica skalna, jastrz\xc4\x99biec w\xc5\x82osisty, gnidosz Hacqueta, zimozi\xc3\xb3\xc5\x82 p\xc3\xb3\xc5\x82nocny, \xc5\x9bwietlik bezostny.\n_START_SECTION_\nObecno\xc5\x9b\xc4\x87 w kulturze\n_START_PARAGRAPH_\nZ Morskim Okiem wi\xc4\x85\xc5\xbce si\xc4\x99 wiele g\xc3\xb3ralskich poda\xc5\x84 i legend. Wed\xc5\x82ug jednej z nich nazwa \xe2\x80\x9ebezdennego\xe2\x80\x9d jeziora w Dolinie Rybiego Potoku wzi\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 st\xc4\x85d, \xc5\xbce ma ono jakoby podziemne po\xc5\x82\xc4\x85czenie z Adriatykiem. Dowodem na to by\xc5\x82o rzekomo wy\xc5\x82owienie z jego w\xc3\xb3d butelki i szkatu\xc5\x82ki z kosztowno\xc5\x9bciami, kt\xc3\xb3re razem ze statkiem posz\xc5\x82y na dno morza._NEWLINE_Urok Morskiego Oka inspirowa\xc5\x82 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9b\xc4\x87 wielu artyst\xc3\xb3w, zar\xc3\xb3wno malarzy (Walery Eljasz-Radzikowski, Leon Wycz\xc3\xb3\xc5\x82kowski, Stanis\xc5\x82aw Ga\xc5\x82ek), jak i poet\xc3\xb3w (Bogusz St\xc4\x99czy\xc5\x84ski, Wincenty Pol, Jadwiga \xc5\x81uszczewska, Adam Asnyk, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Franciszek Nowicki, Jan Kasprowicz) czy muzyk\xc3\xb3w (Zygmunt Noskowski)._NEWLINE_Bogusz St\xc4\x99czy\xc5\x84ski tak pisa\xc5\x82 o Morskim Oku w swym poemacie Tatry w dwudziestu czterech obrazach (\xe2\x80\xa6) w 1860 r. (XVII, 1-4, 15-18):_NEWLINE_Witaj nam po\xc5\xbc\xc4\x85dane, \xc5\x9bliczne Morskie-oko!_NEWLINE_Po\xc5\x82o\xc5\xbcone w kotlinie skalist\xc3\xa9j wysoko._NEWLINE_Zadziwiasz nas wielko\xc5\x9bci\xc4\x85 pysznego widoku,_NEWLINE_Poj\xc4\x85c oko i serce s\xc5\x82odycz\xc4\x85 uroku!_NEWLINE__NEWLINE_(\xe2\x80\xa6)_NEWLINE_Jezioro czarno-szare, l\xc5\x9bni\xc4\x85ce i g\xc5\x82\xc4\x99bokie,_NEWLINE_A nam ni\xc3\xa9m trzy tysi\xc4\x85ce st\xc3\xb3p ska\xc5\x82y wysokie_NEWLINE_Stoj\xc4\x85 dumnie, jak wierne jeziora stra\xc5\xbcnice,_NEWLINE_Odbijaj\xc4\x85ce w wodzie granitowe lice;_NEWLINE_a tak w do\xc5\x82\xc4\x85czonym do dzie\xc5\x82a przypisie (s. 97): Morskie-oko \xe2\x80\x93 powszechnie od g\xc3\xb3rali i od pogranicznych W\xc4\x99gr\xc3\xb3w Rybi\xc3\xa9m-jeziorem zwane, jest pod\xc5\x82ug pomiaru J\xc3\xb3zefa Zawadzkiego, 450 s\xc4\x85\xc5\xbcni d\xc5\x82ugie, 300 sz\xc3\xa9rokie i 37 s\xc4\x85\xc5\xbcni g\xc5\x82\xc4\x99bi maj\xc4\x85ce; po\xc5\x82o\xc5\xbcone o 4,500 st\xc3\xb3p nad powierzchni\xc4\x85 morza, otoczone ska\xc5\x82ami siwego granitu, przesz\xc5\x82o 3000 st\xc3\xb3p wysokiemi._NEWLINE_Wygrana w procesie o przyznanie Polsce Morskiego Oka zosta\xc5\x82a uczczona przez Ludwika Solskiego s\xc5\x82owami \xc5\x9bpiewanymi na melodi\xc4\x99 Mazurka D\xc4\x85browskiego:_NEWLINE_Jeszcze Polska nie zgin\xc4\x99\xc5\x82a,_NEWLINE_Wiwat Plemi\xc4\x99 lasze!_NEWLINE_S\xc5\x82uszna sprawa g\xc3\xb3r\xc4\x99 wzi\xc4\x99\xc5\x82a_NEWLINE_Morskie Oko nasze_NEWLINE_oraz przez Kazimierza Przerw\xc4\x99-Tetmajera, kt\xc3\xb3ry pisa\xc5\x82 w swym wierszu:_NEWLINE_Pogodne, ciche jak duch, co ton\xc4\x85c w marzeniu_NEWLINE_leci w sfery spokojne, burzliwe ominie:_NEWLINE_l\xc5\x9bni jezioro zamkni\xc4\x99te w granit\xc3\xb3w kotlinie,_NEWLINE_jak b\xc5\x82yszcz\xc4\x85cy dyjament w stalowym pier\xc5\x9bcieniu..._NEWLINE_W 2014 r. Morskie Oko zosta\xc5\x82o uznane przez The Wall Street Journal jednym z pi\xc4\x99ciu najpi\xc4\x99kniejszych jezior \xc5\x9bwiata, obok jeziora Powell (USA), jeziora Nakuru (Kenia), jezior Saimaa (Finlandia) oraz jeziora Czterech Kanton\xc3\xb3w w Lucernie (Szwajcaria).'