b'\n_START_ARTICLE_\nHerbert Czaja\n_START_PARAGRAPH_\nHerbert Czaja (ur. 5 listopada 1914 w Cieszynie, zm. 18 kwietnia 1997 w Stuttgarcie) \xe2\x80\x93 niemiecki polityk chadecki, reprezentant niemieckich wyp\xc4\x99dzonych. By\xc5\x82 pos\xc5\x82em do zachodnioniemieckiego Bundestagu w latach 1953\xe2\x80\x931990, wieloletnim cz\xc5\x82onkiem Centralnego Komitetu Niemieckich Katolik\xc3\xb3w i prezesem Zwi\xc4\x85zku Wyp\xc4\x99dzonych w latach 1970\xe2\x80\x931974.\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nCzaja urodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 w niemieckoj\xc4\x99zycznej, katolickiej rodzinie w wielokulturowym Cieszynie, znajduj\xc4\x85cym si\xc4\x99 w\xc3\xb3wczas w granicach monarchii austro-w\xc4\x99gierskiej. Po podziale \xc5\x9al\xc4\x85ska Cieszy\xc5\x84skiego i samego Cieszyna, w roku 1920, jego rodzina znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w polskiej cz\xc4\x99\xc5\x9bci miasta i przyj\xc4\x99\xc5\x82a polskie obywatelstwo._NEWLINE_Studiowa\xc5\x82 germanistyk\xc4\x99, histori\xc4\x99 i filozofi\xc4\x99 na uniwersytetach w Krakowie i Wiedniu. W latach 30. dzia\xc5\x82a\xc5\x82 w niemieckich organizacjach studenckich, b\xc4\x99d\xc4\x85c cz\xc5\x82onkiem Niemieckiej Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84skiej Partii Ludowej (Deutsche Christliche Volkspartei). Pracowa\xc5\x82 te\xc5\xbc jako nauczyciel we wschodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci G\xc3\xb3rnego \xc5\x9al\xc4\x85ska. W 1939 r., na kr\xc3\xb3tko przed wybuchem wojny, zdoby\xc5\x82 doktorat na Uniwersytecie Jagiello\xc5\x84skim. M\xc3\xb3wi\xc5\x82 biegle po niemiecku i po polsku._NEWLINE_Po zaj\xc4\x99ciu wschodniego \xc5\x9al\xc4\x85ska przez III Rzesz\xc4\x99 jako etniczny Niemiec otrzyma\xc5\x82 z urz\xc4\x99du obywatelstwo niemieckie. Odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 wst\xc4\x85pienia do NSDAP, przez co straci\xc5\x82 dotychczasow\xc4\x85 posad\xc4\x99 nauczyciela i asystenta na (wkr\xc3\xb3tce zamkni\xc4\x99tym) UJ. Od pa\xc5\xbadziernika 1940 do marca 1941 pracowa\xc5\x82 jako dyrektor liceum w Zakopanem, a nast\xc4\x99pnie do maja 1942 przebywa\xc5\x82 w Przemy\xc5\x9blu. W 1941 wbrew wcze\xc5\x9bniejszym pogl\xc4\x85dom wst\xc4\x85pi\xc5\x82 do nazistowskiej organizacji Wsp\xc3\xb3lnota Niemiecka (Deutsche Gemeinschaft). S\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 w Wehrmachcie od maja 1942 i na pocz\xc4\x85tku 1945 zosta\xc5\x82 ranny._NEWLINE_Po wojnie przez polskie w\xc5\x82adze komunistyczne zosta\xc5\x82 oskar\xc5\xbcony o zdrad\xc4\x99 pa\xc5\x84stwa i w 1946 przymusowo wysiedlony. Zamieszka\xc5\x82 w Stuttgarcie w ameryka\xc5\x84skiej strefie okupacyjnej._NEWLINE_W latach 1953\xe2\x80\x931990 Czaja by\xc5\x82 deputowanym zachodnioniemieckiego Bundestagu z ramienia Unii Chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84sko-Demokratycznej. Od 1969 pe\xc5\x82ni\xc5\x82 funkcj\xc4\x99 rzecznika Ziomkostwa G\xc3\xb3rno\xc5\x9bl\xc4\x85zak\xc3\xb3w, a w latach 1970\xe2\x80\x931974 by\xc5\x82 prezesem Zwi\xc4\x85zku Wyp\xc4\x99dzonych. Ponadto od 1948 nale\xc5\xbca\xc5\x82 do Centralnego Komitetu Niemieckich Katolik\xc3\xb3w. W latach 70. i 80. konsekwentnie sprzeciwia\xc5\x82 si\xc4\x99 uznaniu polsko-niemieckiej granicy na Odrze i Nysie. W 1990 wyrazi\xc5\x82 pogl\xc4\x85d, \xc5\xbce nie mo\xc5\xbcna uzna\xc4\x87 zjednoczenia Niemiec za pe\xc5\x82ne, gdy\xc5\xbc nie bra\xc5\x82y w nim udzia\xc5\x82 wschodnie prowincje z 1937. Zaproponowa\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas utworzenie z zachodniej Polski obszaru autonomicznego pod kontrol\xc4\x85 mi\xc4\x99dzynarodow\xc4\x85._NEWLINE_Po 1990 zaanga\xc5\xbcowa\xc5\x82 si\xc4\x99 w dzia\xc5\x82alno\xc5\x9b\xc4\x87 na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. Pojawia\xc5\x82 si\xc4\x99 na G\xc3\xb3rnym \xc5\x9al\xc4\x85sku, pracuj\xc4\x85c dla w\xc5\x82adz wojew\xc3\xb3dztwa opolskiego. Popiera\xc5\x82 ide\xc4\x99 Centrum przeciwko Wyp\xc4\x99dzeniom jako symbolu pojednania i pokojowego wsp\xc3\xb3\xc5\x82\xc5\xbcycia Polak\xc3\xb3w, Niemc\xc3\xb3w i Czech\xc3\xb3w. Jednocze\xc5\x9bnie kontrowersje wywo\xc5\x82a\xc5\x82y zawarte w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Unterwegs zum kleinsten Deutschland? stwierdzenia, \xc5\xbce \xe2\x80\x9ez prawnego punktu widzenia historyczne wschodnie prowincje Niemiec mog\xc5\x82yby ponownie zosta\xc4\x87 po\xc5\x82\xc4\x85czone z pa\xc5\x84stwem niemieckim\xe2\x80\x9d oraz \xc5\xbce \xe2\x80\x9ew przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci miliony Polak\xc3\xb3w \xc5\xbcy\xc5\x82y w niemieckim pa\xc5\x84stwie i mo\xc5\xbce tak sta\xc4\x87 si\xc4\x99 znowu, je\xc5\xbceli te ziemie zjednocz\xc4\x85 si\xc4\x99 z Niemcami\xe2\x80\x9d._NEWLINE_Czaja zmar\xc5\x82 w 1997 w Stuttgarcie, pozostawiaj\xc4\x85c \xc5\xbcon\xc4\x99 Ev\xc4\x99-Mari\xc4\x99 Reinhardt i dziesi\xc4\x99cioro dzieci. W tym samym roku jedn\xc4\x85 ze stuttgarckich ulic nazwano Dr.-Herbert-Czaja-Weg. Jego najstarsza c\xc3\xb3rka, Christine, jest obecnie wiceprezesem Ziomkostwa \xc5\x9al\xc4\x85sk, a w 2003 opublikowa\xc5\x82a biografi\xc4\x99 ojca.'