b'\n_START_ARTICLE_\nRz\xc4\x85d Quislinga\n_START_PARAGRAPH_\nRe\xc5\xbcim Quislinga lub rz\xc4\x85d Quislinga s\xc4\x85 pospolitymi nazwami odnosz\xc4\x85cymi si\xc4\x99 do faszystowskiego rz\xc4\x85du kolaboracyjnego kierowanego przez Vidkuna Quislinga w okupowanej przez Niemc\xc3\xb3w Norwegii podczas drugiej wojny \xc5\x9bwiatowej. Oficjalna nazwa re\xc5\xbcimu od 1 lutego 1942 r. do jego rozwi\xc4\x85zania w maju 1945 r. brzmia\xc5\x82a Nasjonale regjering (angielski: rz\xc4\x85d narodowy). Rzeczywist\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99 wykonawcz\xc4\x85 sprawowa\xc5\x82 Komisariat Rzeszy w Norwegii, kierowany przez Josefa Terbovena. _NEWLINE__NEWLINE_Bior\xc4\x85c pod uwag\xc4\x99 u\xc5\xbcycie terminu quisling, nazwa re\xc5\xbcimu Quislinga mo\xc5\xbce by\xc4\x87 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc u\xc5\xbcywana jako obra\xc5\xbaliwe okre\xc5\x9blenie odnosz\xc4\x85ce si\xc4\x99 do re\xc5\xbcim\xc3\xb3w politycznych postrzeganych jako zdradzieckie rz\xc4\x85dy marionetkowe narzucone przez okupant\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nPrzewr\xc3\xb3t w 1940 roku\n_START_PARAGRAPH_\nVidkun Quisling, przyw\xc3\xb3dca (F\xc3\xb8rer) partii Nasjonal Samling, po raz pierwszy pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 przeprowadzi\xc4\x87 zamach stanu na rz\xc4\x85d norweski w dniu 9 kwietnia 1940 r., w dniu niemieckiej inwazji na Norwegi\xc4\x99. O 7:32 Quisling odwiedzi\xc5\x82 pracownie Norweskiej Korporacji Nadawczej i przeprowadzi\xc5\x82 audycj\xc4\x99 radiow\xc4\x85, og\xc5\x82aszaj\xc4\x85c si\xc4\x99 premierem. Powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce on i Nasjonal Samling przejmuj\xc4\x85 w\xc5\x82adz\xc4\x99 dzi\xc4\x99ki gabinetowi Nygaardsvolda, kt\xc3\xb3ry \xe2\x80\x9epodni\xc3\xb3s\xc5\x82 op\xc3\xb3r zbrojny i szybko uciek\xc5\x82\xe2\x80\x9d. Dalej o\xc5\x9bwiadczy\xc5\x82, \xc5\xbce w obecnej sytuacji \xe2\x80\x9eobowi\xc4\x85zkiem i prawem ruchu Nasjonal Samling jest przej\xc4\x99cie w\xc5\x82adzy rz\xc4\x85dowej\xe2\x80\x9d. Quisling twierdzi\xc5\x82, \xc5\xbce gabinet Nygaardsvolda zrezygnowa\xc5\x82 z w\xc5\x82adzy, mimo \xc5\xbce przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 tylko do Elverum, oddalonego o oko\xc5\x82o 50 km od Oslo, i prowadzi\xc5\x82 negocjacje z Niemcami._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnego dnia niemiecki ambasador Curt Br\xc3\xa4uer uda\xc5\x82 si\xc4\x99 do Elverum i za\xc5\xbc\xc4\x85da\xc5\x82 powrotu kr\xc3\xb3la Haakona VII do Oslo i formalnego mianowania Quislinga na premiera. W\xc5\x82adca wyra\xc5\xbanie z tym zwleka\xc5\x82 m\xc3\xb3wi\xc4\x85c ambasadorowi, \xc5\xbce kr\xc3\xb3lowie norwescy nie mog\xc4\x85 podejmowa\xc4\x87 decyzji politycznych na w\xc5\x82asn\xc4\x85 r\xc4\x99k\xc4\x99. Na spotkaniu gabinetu, kt\xc3\xb3re odby\xc5\x82o si\xc4\x99 w nocy, Haakon powiedzia\xc5\x82, \xc5\xbce nie mo\xc5\xbce z czystym sumieniem mianowa\xc4\x87 Quislinga premierem, poniewa\xc5\xbc wiedzia\xc5\x82 on, \xc5\xbce ani ludzie, ani Storting nie maj\xc4\x85 do niego zaufania. Haakon stwierdzi\xc5\x82 ponadto, \xc5\xbce pr\xc4\x99dzej abdykuje ni\xc5\xbc powo\xc5\x82a rz\xc4\x85d na czele kt\xc3\xb3rego sta\xc5\x82by Quisling. W tym czasie wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 o pr\xc3\xb3bie dokonania zamachu stanu przez Quislinga dotar\xc5\x82a do Elverum. Negocjacje szybko si\xc4\x99 za\xc5\x82ama\xc5\x82y, a rz\xc4\x85d jednomy\xc5\x9blnie zaleci\xc5\x82 Haakonowi, aby nie mianowa\xc5\x82 Quislinga na premiera._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnie Quisling pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82 aresztowa\xc4\x87 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w gabinetu Nygaardsvolda, ale oficer, kt\xc3\xb3remu poleci\xc5\x82 to zrobi\xc4\x87, zignorowa\xc5\x82 nakaz. Pr\xc3\xb3by przej\xc4\x99cia kontroli nad si\xc5\x82ami policyjnymi w Oslo poprzez wydawanie rozkaz\xc3\xb3w szefowi policji Kristianowi Welhavenowi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nie powiod\xc5\x82y si\xc4\x99. Pr\xc3\xb3by przej\xc4\x99cia w\xc5\x82adzy zako\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 fiaskiem, pomimo niemieckiego wsparcia przez pierwsze trzy dni, a Quisling musia\xc5\x82 ust\xc4\x85pi\xc4\x87. Nied\xc5\x82ugo p\xc3\xb3\xc5\xbaniej w okupowanych cz\xc4\x99\xc5\x9bciach Norwegii w\xc5\x82adz\xc4\x99 przej\xc4\x99\xc5\x82a Rada Administracyjna (Administrasjonsr\xc3\xa5det), kt\xc3\xb3ra zosta\xc5\x82a utworzona 15 kwietnia przez cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w S\xc4\x85du Najwy\xc5\xbcszego i by\xc5\x82a wspierana przez norweskich lider\xc3\xb3w biznesu, a tak\xc5\xbce Br\xc3\xa4uera jako alternatywa dla Nasjonal Samling Quislinga na terenach okupowanych.\n_START_SECTION_\nTymczasowi radni stanu\n_START_PARAGRAPH_\n25 wrze\xc5\x9bnia 1940 r. Niemiecki Komisarz Rzeszy Josef Terboven, kt\xc3\xb3ry 24 kwietnia 1940 r. zast\xc4\x85pi\xc5\x82 Curta Br\xc3\xa4uera na stanowisku najwy\xc5\xbcszego dow\xc3\xb3dcy cywilnego w Norwegii, og\xc5\x82osi\xc5\x82 z\xc5\x82o\xc5\xbcenie urz\xc4\x99du przez kr\xc3\xb3la Haakona VII i rozwi\xc4\x85zanie gabinetu Nygaardsvolda, zakazuj\xc4\x85c zar\xc3\xb3wno tworzenia jak i istnienia wszystkich partii politycznych opr\xc3\xb3cz Nasjonal Samling. Terboven nast\xc4\x99pnie powo\xc5\x82a\xc5\x82 grup\xc4\x99 11 tymczasowych radnych stanu z Nasjonal Samling, aby pom\xc3\xb3c im w zarz\xc4\x85dzaniu Norwegi\xc4\x85. Chocia\xc5\xbc tymczasowi radni stanu nie utworzyli rz\xc4\x85du, zamiarem Niemc\xc3\xb3w by\xc5\x82o wykorzystanie ich do przej\xc4\x99cia w\xc5\x82adzy przez Nasjonal Samling w przysz\xc5\x82o\xc5\x9bci. Vidkun Quisling zosta\xc5\x82 politycznym szefem radnych i wszyscy cz\xc5\x82onkowie Nasjonal Samling musieli z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc4\x87 mu osobist\xc4\x85 przysi\xc4\x99g\xc4\x99. Wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 radnych pracowa\xc5\x82a pilnie nad wprowadzeniem idea\xc5\x82\xc3\xb3w i polityki Nasjonal Samling. W\xc5\x9br\xc3\xb3d planowanych reform by\xc5\x82o wprowadzenie obowi\xc4\x85zku pracy, zmian na rynku pracy, kodeksu karnego i systemu sprawiedliwo\xc5\x9bci, reorganizacja policji i wprowadzenia narodowych idea\xc5\x82\xc3\xb3w socjalistycznych na norweskiej scenie kulturalnej. Radni stanu mieli by\xc4\x87 pierwotnie tylko tymczasowym rozwi\xc4\x85zaniem, podczas gdy partia Nasjonal Samling organizowa\xc5\x82a si\xc4\x99, i przygotowywa\xc5\x82a do przej\xc4\x99cia pe\xc5\x82ni uprawnie\xc5\x84 rz\xc4\x85dowych. 25 wrze\xc5\x9bnia 1941 r., w rocznic\xc4\x99 powo\xc5\x82ania Rady, Terboven nada\xc5\x82 jej cz\xc5\x82onkom tytu\xc5\x82y \xe2\x80\x9eministr\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d.\n_START_SECTION_\nRz\xc4\x85d\n_START_PARAGRAPH_\nWraz z utworzeniem rz\xc4\x85du narodowego Quislinga Quisling, jako minister-prezydent, tymczasowo przej\xc4\x85\xc5\x82 w\xc5\x82adz\xc4\x99 zar\xc3\xb3wno kr\xc3\xb3la, jak i parlamentu._NEWLINE_W 1942 r., po dw\xc3\xb3ch latach prowadzenia bezpo\xc5\x9bredniej administracji cywilnej przez Niemc\xc3\xb3w (co trwa\xc5\x82o de facto a\xc5\xbc do 1945 r.), ostatecznie powsta\xc5\x82 rz\xc4\x85d kolaboracyjny, oficjalnie proklamowany 1 lutego 1942 r. Oficjalna nazwa rz\xc4\x85du brzmia\xc5\x82a \xe2\x80\x9eDen nasjonale regjering \xe2\x80\x9d (rz\xc4\x85d krajowy).\n_START_SECTION_\n\xc5\xb9r\xc3\xb3d\xc5\x82a i linki zewn\xc4\x99trzne\n_START_PARAGRAPH_\nhttps://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2010113005006_NEWLINE_https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/nou-1997-22/id141043/_NEWLINE_https://web.archive.org/web/20110719152510/http://www.apollon.uio.no/vis/art/2000/2/prosjektarbeidet_NEWLINE_https://books.google.pl/books?id=GaR-7WVcVjgC&printsec=frontcover&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false_NEWLINE_https://web.archive.org/web/20080807060306/http://mediabase1.uib.no/krigslex/a/a1.html_NEWLINE_https://www.kongehuset.no/artikkel.html?tid=29435&sek=26974_NEWLINE_https://www.regjeringen.no/no/om-regjeringa/tidligere-regjeringer-og-historie/historiske-artikler/ministerier_regjeringer/norge-i-krig/departementene-1940-1945---under-tysk-ok/id438672/_NEWLINE_https://books.google.pl/books?ei=AHW8TIqVOtGhOqfbgdYM&ct=result&id=wxcvAAAAIAAJ&dq=quisling+kola&q=kola&redir_esc=y_NEWLINE_https://books.google.pl/books?ei=nwCgTqjxPIqLswb1iPjeAg&ct=result&hl=fi&id=H7rwAAAAMAAJ&dq=quisling+inari&q=austrveg&redir_esc=y#search_anchor_NEWLINE_https://books.google.pl/books?id=eT3zAAAAMAAJ&redir_esc=y_NEWLINE_https://books.google.pl/books?id=IB7uAAAAMAAJ&q=german+invasion+of+sweden&dq=german+invasion+of+sweden&hl=nl&ei=k3m8TPj_FIHtOcKZhNkM&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y_NEWLINE_https://books.google.pl/books?ei=ycwFTdSBGcrrsgax9YT-CQ&ct=result&hl=fi&id=C0blAAAAMAAJ&dq=quisling+j%C3%A4mtland&q=jamtland&redir_esc=y#search_anchor_NEWLINE_https://books.google.pl/books?id=gc0PAQAAIAAJ&q=quisling+kola&dq=quisling+kola&hl=nl&ei=AHW8TIqVOtGhOqfbgdYM&sa=X&oi=book_result&ct=result&redir_esc=y_NEWLINE_https://web.archive.org/web/20070928051733/http://skarstein.no/buskoHistorie.pdf_NEWLINE_https://books.google.pl/books?id=KkoEAAAAMBAJ&redir_esc=y_NEWLINE_https://books.google.pl/books?ei=ydMFTbvXPMXHswbD_LyACg&ct=result&hl=fi&id=78whAQAAIAAJ&dq=quisling+hebrides&q=hebrides&redir_esc=y#search_anchor'