b'\n_START_ARTICLE_\nSzyfr Beale\'a\n_START_PARAGRAPH_\nSzyfry Beale\'a  to zestaw trzech szyfrogram\xc3\xb3w, z kt\xc3\xb3rych pierwszy (nierozwi\xc4\x85zany) rzekomo opisuje po\xc5\x82o\xc5\xbcenie zakopanego skarbu w postaci z\xc5\x82ota, srebra i klejnot\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych warto\xc5\x9b\xc4\x87 szacuje si\xc4\x99 na 63 miliony dolar\xc3\xb3w (stan z wrze\xc5\x9bnia 2011 roku). Drugi (rozwi\xc4\x85zany) szyfrogram opisuje zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 skarbu, a trzeci (nierozwi\xc4\x85zany) to lista nazwisk posiadaczy skarbu i ich najbli\xc5\xbcszych krewnych._NEWLINE_Historia trzech szyfrogram\xc3\xb3w znana jest z broszury z 1885 roku, kt\xc3\xb3ra wyszczeg\xc3\xb3lnia, \xc5\xbce skarb zosta\xc5\x82 zakopany przez cz\xc5\x82owieka imieniem Thomas J. Beale w nieznanym miejscu w  hrabstwie Bedford (Wirginia), w latach 20. XIX wieku. Beale powierzy\xc5\x82 paczk\xc4\x99 z szyfrogramami lokalnemu karczmarzowi, Robertowi Morrissowi, a potem znikn\xc4\x85\xc5\x82, by nigdy si\xc4\x99 nie pojawi\xc4\x87. Wed\xc5\x82ug tej historii, karczmarz otworzy\xc5\x82 paczk\xc4\x99 23 lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, a po kilku dekadach, przed \xc5\x9bmierci\xc4\x85, przekaza\xc5\x82 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 przyjacielowi. Ten po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc5\x82 20 lat na pr\xc3\xb3by odszyfrowania wiadomo\xc5\x9bci, ale odczyta\xc5\x82 tylko jedn\xc4\x85 (opisuj\xc4\x85c\xc4\x85 skarb). \xc3\x93w anonimowy przyjaciel opublikowa\xc5\x82 wszystkie trzy teksty w broszurze, kt\xc3\xb3ra trafi\xc5\x82a do sprzeda\xc5\xbcy w latach 80. XIX wieku._NEWLINE_Od czasu jej publikacji podejmowano wiele pr\xc3\xb3b rozszyfrowania pozosta\xc5\x82ych dw\xc3\xb3ch szyfrogram\xc3\xb3w i znalezienia skarbu, ale wszystkie ko\xc5\x84czy\xc5\x82y si\xc4\x99 pora\xc5\xbck\xc4\x85._NEWLINE_Istnieje wiele przekonuj\xc4\x85cych argument\xc3\xb3w, \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85cych o tym, ze ca\xc5\x82a historia jest mistyfikacj\xc4\x85, mi\xc4\x99dzy innymi artyku\xc5\x82  "A Dissenting Opinion", kt\xc3\xb3rego autorem jest kryptolog Jim Gillogly, a w 1982 Joe Nickell opublikowa\xc5\x82 naukow\xc4\x85 analiz\xc4\x99 tekst\xc3\xb3w i ich historii, u\xc5\xbcywaj\xc4\x85c danych historycznych, kt\xc3\xb3re podaj\xc4\x85 w w\xc4\x85tpliwo\xc5\x9b\xc4\x87 istnienie Thomasa J. Beale\'a. Nickell przedstawia te\xc5\xbc lingwistyczne dowody, wskazuj\xc4\x85ce, ze dokumenty nie mog\xc5\x82y powsta\xc4\x87 w odpowiednim czasie (s\xc5\x82owa takie jak "stampeding" powsta\xc5\x82y p\xc3\xb3\xc5\xbaniej). Analiza stylistyczna tekstu wskazuje na to, \xc5\xbce rzekomym Bealem prawie na pewno by\xc5\x82 James B. Ward, dzi\xc4\x99ki kt\xc3\xb3remu broszura zosta\xc5\x82a wydana w 1885. Nickell twierdzi, ze w zwi\xc4\x85zku z tym historia jest fikcyjna, a "tajny skarbiec" jest alegori\xc4\x85 wolnomularstwa (Ward by\xc5\x82 masonem)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nAmerykanin znany jako Thomas J. Beale mia\xc5\x82 zdoby\xc4\x87 na pocz\xc4\x85tku XIX wieku skarb z kopalni na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Santa Fe (w\xc3\xb3wczas by\xc5\x82a to hiszpa\xc5\x84ska prowincja, obecnie jest to w Kolorado). Wed\xc5\x82ug broszury, Beale zosta\xc5\x82 wybrany na przyw\xc3\xb3dc\xc4\x99 grupy 30 poszukiwaczy przyg\xc3\xb3d, kt\xc3\xb3rzy podczas polowania odkryli kopalni\xc4\x99 pe\xc5\x82n\xc4\x85 z\xc5\x82ota i srebra. Przez 18 miesi\xc4\x99cy wydobywali tysi\xc4\x85ce funt\xc3\xb3w tych metali, a potem Beale przetransportowa\xc5\x82 skarb do Wirginii, ukry\xc5\x82 go w nieznanym miejscu, a potem zaszyfrowa\xc5\x82 trzy wiadomo\xc5\x9bci zawieraj\xc4\x85ce po\xc5\x82o\xc5\xbcenie skarbu, jego opis i nazwiska w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli i ich krewnych._NEWLINE_Beale umie\xc5\x9bci\xc5\x82 szyfrogramy i inne dokumenty w \xc5\xbcelaznym kufrze, kt\xc3\xb3ry przekaza\xc5\x82 w 1822 zaufanemu karczmarzowi z Lynchburga - Robertowi Morrisowi. Skarb mia\xc5\x82 by\xc4\x87 pochowany w okolicy Montvale w Bedford County, Virginia. Beale poprosi\xc5\x82 Morrissa \xc5\xbceby nie otwiera\xc5\x82 kufra, chyba \xc5\xbce przez najbli\xc5\xbcsze 10 lat Beale lub jego ludzie nie wr\xc3\xb3c\xc4\x85.  Kilka miesi\xc4\x99cy p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, Beale obieca\xc5\x82 Morrisowi w li\xc5\x9bcie z St. Louis \xc5\xbce przyjaciel z St. Louis przy\xc5\x9ble klucz do szyfrogram\xc3\xb3w, ale nigdy on nie dotar\xc5\x82. 23 lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, w 1845, Morriss otwar\xc5\x82 kufer, i znalaz\xc5\x82 dwa listy tekstem jawnym od Beale\'a i kilka stron szyfrogramu podzielonych na dokumenty "1", "2" i "3" Morriss nie mia\xc5\x82 szcz\xc4\x99\xc5\x9bcia w \xc5\x82amaniu szyfru, a po kilku dekadach zostawi\xc5\x82 kufer i zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 anonimowemu przyjacielowi._NEWLINE_Historia opowiada, jak, korzystaj\xc4\x85c z Deklaracji Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych jako klucza szyfru ksi\xc4\x85\xc5\xbckowego, przyjaciel rozszyfrowa\xc5\x82 drugi szyfrogram, opisuj\xc4\x85cy zakopany skarb. Nie mog\xc4\x85c rozwi\xc4\x85za\xc4\x87 pozosta\xc5\x82ych szyfrogram\xc3\xb3w, przyjaciel opublikowa\xc5\x82 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 kufra w broszurze  The Beale Papers, wydanej przez jego przyjaciela, Jamesa B. Warda, w 1885._NEWLINE_Ward nie jest wi\xc4\x99c "przyjacielem". Ward jest nie do odnalezienia w lokalnych zapisach, opr\xc3\xb3cz tego, \xc5\xbce cz\xc5\x82owiek o tym nazwisku posiada\xc5\x82 dom, w kt\xc3\xb3rym Sarah Morriss, zidentyfikowana jako ma\xc5\x82\xc5\xbconka Roberta Morrissa, umar\xc5\x82a w wieku 77 lat (Lynchburg Virginian newspaper, May 21, 1865). Istniej\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc zapisy, \xc5\xbce w 1863 zosta\xc5\x82 on mistrzem maso\xc5\x84skim.\n_START_SECTION_\nRozmiar skarbu\n_START_PARAGRAPH_\nSkarb opisany w drugim szyfrogramie przelicza si\xc4\x99 do oko\xc5\x82o 35,052 uncji troja\xc5\x84skich z\xc5\x82ota (63 miliony USD we wrze\xc5\x9bniu 2011), 61,200 uncji troja\xc5\x84skich srebra (oko\xc5\x82o 1 milion USD w 2010) i klejnoty warte USD 13,000 w 1818 (oko\xc5\x82o 180,000 USD w 2010). Skarb mia\xc5\x82 wa\xc5\xbcy\xc4\x87 trzy tony.\n_START_SECTION_\nCzy Thomas J. Beale istnia\xc5\x82?\n_START_PARAGRAPH_\nSpis ludno\xc5\x9bci Stan\xc3\xb3w Zjednoczonych z 1810 wskazuje na dwie osoby o imieniu Thomas Beale, w Connecticut i New Hampshire. Jednak\xc5\xbce, spis ten nie uwzgl\xc4\x99dnia siedmiu stan\xc3\xb3w, jednego terytorium, Dystryktu Kolumbii i 18 hrabstw w Wirginii. Spis z 1820  wymienia dw\xc3\xb3ch Thomas\xc3\xb3w Beale\'\xc3\xb3w, w stanach Louisiana i Tennessee, i Thomasa K. Beale w Wirginii, ale brakuje w nim trzech stan\xc3\xb3w i jednego terytorium_NEWLINE_Przed 1850 spis ludno\xc5\x9bci zapisywa\xc5\x82 tylko imiona i nazwiska gospodarzy; reszt\xc4\x99 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w tylko liczono. Beale, jesli istnia\xc5\x82, m\xc3\xb3g\xc5\x82 \xc5\xbcy\xc4\x87 w domu kogo\xc5\x9b innego._NEWLINE_W dodatku, cz\xc5\x82owiek imieniem "Thomas Beall" figuruje w li\xc5\x9bcie klient\xc3\xb3w poczty St. Louis z 1820. Wed\xc5\x82ug broszury Beale wys\xc5\x82a\xc5\x82 list z St. Louis w 1822._NEWLINE_W dodatku istnieje te\xc5\xbc czeje\xc5\x84ska legenda o z\xc5\x82ocie i srebrze zabranym z Zachodu zakopanym w g\xc3\xb3rach Wschodu i jest ona datowana na okolice 1820 roku.\n_START_SECTION_\nRzekome autorstwo Edgara Allana Poe\n_START_PARAGRAPH_\nEdgar Allan Poe by\xc5\x82 podejrzewany o autorstwo broszury. Interesowa\xc5\x82 si\xc4\x99 kryptografi\xc4\x85 i u\xc5\xbcywa\xc5\x82 jej jako elementu fabu\xc5\x82y w kilku pracach, mi\xc4\x99dzy innymi w noweli "Z\xc5\x82oty \xc5\xbbuk". \xc5\xbby\xc5\x82 on w okolicy, kiedy Beale mia\xc5\x82 spotka\xc4\x87 Morrissa; w latach 20. XIX wieku studiowa\xc5\x82 na University of Virginia w Charlottesville._NEWLINE_Jednakowo\xc5\xbc, Poe zmar\xc5\x82 w 1849, na d\xc5\x82ugo przed publikacj\xc4\x85 broszury. Odniesienia historii z broszury do wojny secesyjnej w latach 60.,r\xc3\xb3\xc5\x93nie\xc5\xbc podwa\xc5\xbcaj\xc4\x85 twierdzenie. Przeprowadzona przez Williama Poundstone\'a analiza stylometryczna w ksi\xc4\x85\xc5\xbcce Biggest Secrets wskaza\xc5\x82a na r\xc3\xb3\xc5\xbcnice pi\xc3\xb3ra Poe i autora broszury.\n_START_SECTION_\nPoszukiwania skarb\xc3\xb3w w Bedford County\n_START_PARAGRAPH_\nW\xc4\x85tpliwo\xc5\x9bci nie zniech\xc4\x99ci\xc5\x82y wielu poszukiwaczy skarbu. Informacje z broszury sta\xc5\x82y si\xc4\x99 pretekstem dla wielu ekspedycji. Przez ponad 100 lat aresztowano ludzi za wkraczanie na tereny prywatne i nieuprawnione kopanie. Niekt\xc3\xb3rzy byli w grupach, tak jak ludzie z Pensylwanii w latach 90. XX wieku._NEWLINE_Uko\xc5\x84czono kilka wykopk\xc3\xb3w na szczycie Porter\'s Mountain, jedne w p\xc3\xb3\xc5\xbanych latach 1980ych z pozwoleniem w\xc5\x82a\xc5\x9bciciela gruntu pod warunkiem, \xc5\xbce dostanie po\xc5\x82ow\xc4\x99 wszystkich znalezionych skarb\xc3\xb3w. Jednak poszukwacze znale\xc5\xbali tylko artefakty z czas\xc3\xb3w wojny secesyjnej, kt\xc3\xb3rych warto\xc5\x9b\xc4\x87 pozwoli\xc5\x82a zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 koszty czasu i ekwipunku.\n_START_SECTION_\nSzyfr w mediach\n_START_PARAGRAPH_\nHistoria ta sta\xc5\x82a si\xc4\x99 tematem wielu program\xc3\xb3w dokumentalnych, takich jak brytyjski serial Mysteries, lub odcinek z 2011 roku Declaration of Independence z serialu Brad Meltzer\'s Decoded. Istnieje r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc kilka ksi\xc4\x85\xc5\xbcek i po\xc5\x9bwi\xc4\x99cone szyfrowi strony w internecie_NEWLINE_W 2014 serial National Geographic "The Numbers Game" opisa\xc5\x82 szyfr Beale\'a jako jedno z najsilniejszych hase\xc5\x82, jakie powsta\xc5\x82y._NEWLINE_W 2010 powsta\xc5\x82a po\xc5\x9bwi\xc4\x99cona im nagradzana kr\xc3\xb3tkometra\xc5\xbcowa animacja o nazwie "The Thomas Beale Cipher".'