b"\n_START_ARTICLE_\nRomani ite domum\n_START_PARAGRAPH_\nRomani ite domum (pol.\xc2\xa0\xe2\x80\x9eRzymianie do domu\xe2\x80\x9d, dos\xc5\x82ownie \xe2\x80\x9eRzymianie id\xc5\xbacie do domu\xe2\x80\x9d) \xe2\x80\x93 \xc5\x82aci\xc5\x84skie graffito odgrywaj\xc4\x85ce kluczow\xc4\x85 rol\xc4\x99 w jednej ze scen filmu \xc5\xbbywot Briana grupy Monty Python. Od pierwotnej, b\xc5\x82\xc4\x99dnej wersji inskrypcji scena ta jest znana r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc jako Romanes eunt domus._NEWLINE_W scenie tej Brian Cohen, g\xc5\x82\xc3\xb3wny bohater filmu, maluje na murze wywrotowe has\xc5\x82o, jednak zostaje z\xc5\x82apany przez przechodz\xc4\x85cego obok centuriona. Ten, zamiast aresztowa\xc4\x87 Briana, zmusza go do poprawienia napisanego z b\xc5\x82\xc4\x99dami sloganu, a nast\xc4\x99pnie do napisania go sto razy, by utrwali\xc5\x82 sobie znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 \xc5\x82aci\xc5\x84skich deklinacji i koniugacji._NEWLINE_Skecz stanowi\xc4\x85cy podstaw\xc4\x99 sceny pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 w filmie z 1979 roku, a w 2001 zosta\xc5\x82 opublikowany w wydaniu ksi\xc4\x85\xc5\xbckowym scenariusza.\n_START_SECTION_\nTre\xc5\x9b\xc4\x87 sceny i zawarty w niej komizm\n_START_PARAGRAPH_\nW scenie wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 John Cleese w roli rzymskiego centuriona oraz Graham Chapman jako Brian Cohen, aspiruj\xc4\x85cy cz\xc5\x82onek organizacji Ludowy Front Wyzwolenia Judei. By dowie\xc5\x9b\xc4\x87, \xc5\xbce jest do\xc5\x9b\xc4\x87 odwa\xc5\xbcny by do\xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 do organizacji, Brian ma pod os\xc5\x82on\xc4\x85 nocy nabazgra\xc4\x87 antyrzymski napis na murze pa\xc5\x82acu rzymskiego namiestnika Poncjusza Pi\xc5\x82ata w Jeruzalem. \xc5\x81aman\xc4\x85 \xc5\x82acin\xc4\x85 pisze s\xc5\x82owa \xe2\x80\x9eRomanes eunt domus\xe2\x80\x9d maj\xc4\x85ce w jego mniemaniu znaczy\xc4\x87 \xe2\x80\x9eRzymianie, wracajcie sk\xc4\x85d przyszli\xc5\x9bcie\xe2\x80\x9d, lecz natychmiast zostaje z\xc5\x82apany przez przechodz\xc4\x85cego centuriona. Brian spodziewa si\xc4\x99, \xc5\xbce zostanie na miejscu zabity lub przynajmniej aresztowany, jednak grany przez Cleese'a centurion przypomina wybuchowego nauczyciela \xc5\x82aciny raczej ni\xc5\xbc z\xc5\x82ego policjanta, i koncentruje si\xc4\x99 na formie komunikatu, a nie przekazywanej przeze\xc5\x84 wywrotowej tre\xc5\x9bci. Ci\xc4\x85gn\xc4\x85c Briana za uszy, gro\xc5\xbc\xc4\x85c mu mieczem i naprowadzaj\xc4\x85c go na w\xc5\x82a\xc5\x9bciwe odpowiedzi zmusza go do poprawienia b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w w gramatyce \xc5\x82aci\xc5\x84skiej._NEWLINE_\xe2\x80\x9eCo to ma znaczy\xc4\x87? Romanes eunt domus? Ludzie Romanes id\xc4\x85 dom?!\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 piekli si\xc4\x99 centurion i zmusza Briana do przypomnienia sobie w\xc5\x82a\xc5\x9bciwych deklinacji i koniugacji \xc5\x82aci\xc5\x84skich, s\xc5\x82owo po s\xc5\x82owie, jakby ten by\xc5\x82 opornym uczniem. Gdy z mozo\xc5\x82em Brian odnajduje poprawn\xc4\x85 liczb\xc4\x99 mnog\xc4\x85 s\xc5\x82owa Romanus, poprawnie odmienia czasownik ire, znajduje dla niego w\xc5\x82a\xc5\x9bciw\xc4\x85 form\xc4\x99 trybu rozkazuj\xc4\x85cego, a dla rzeczownika domus przypomina sobie form\xc4\x99 miejscownikow\xc4\x85, centurion wreszcie jest usatysfakcjonowany. \xe2\x80\x9eNo, to teraz napisz to sto razy. Jak nie sko\xc5\x84czysz przed wschodem s\xc5\x82o\xc5\x84ca, utn\xc4\x99 ci jaja\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 m\xc3\xb3wi do Briana i odchodzi. Ten faktycznie wypisuje poprawion\xc4\x85 sentencj\xc4\x99 sto razy na murze pa\xc5\x82acu i zostaje uznany za bohatera. W kolejnych scenach filmu w tle pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 rzymscy \xc5\xbco\xc5\x82nierze pr\xc3\xb3buj\xc4\x85cy zamalowa\xc4\x87 wywrotowy napis._NEWLINE_Komizm sytuacji pot\xc4\x99guje gra aktorska Cleese'a, kt\xc3\xb3rego centurion, zamiast spodziewanego przez widz\xc3\xb3w tonu wojskowego s\xc5\x82u\xc5\xbcbisty, operuje tonem, gestykulacj\xc4\x85 i doborem \xc5\x9brodk\xc3\xb3w leksykalnych typowych dla nauczyciela. Znaczenie ma tak\xc5\xbce fakt, \xc5\xbce grany przez Chapmana Brian instynktownie wchodzi w rol\xc4\x99 karconego ucznia, zwraca si\xc4\x99 do centuriona z pe\xc5\x82nym szacunkiem, podczas gdy ten m\xc3\xb3wi do niego \xe2\x80\x9ech\xc5\x82opcze\xe2\x80\x9d. W eseju The Church of England's \xc2\xabLife of Python\xc2\xbb - or 'What the Bishop Saw (pol.\xc2\xa0\xe2\x80\x9e\xc5\xbbywot Pytona\xe2\x80\x9d ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a anglika\xc5\x84skiego, albo \xe2\x80\x9eCo te\xc5\xbc biskup widzia\xc5\x82\xe2\x80\x9d) na temat recepcji \xc5\xbbywota Briana przez hierarch\xc3\xb3w ko\xc5\x9bcielnych i osoby wierz\xc4\x85ce Richard Burridge, profesor King\xe2\x80\x99s College i cz\xc5\x82onek Synodu Generalnego Ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a Anglii zauwa\xc5\xbca, \xc5\xbce humor zawarty w scenie z Romanes eunt domus by\xc5\x82 o wiele \xc5\x82atwiej zrozumia\xc5\x82y w latach 70. XX wieku. Jego zdaniem du\xc5\xbce znaczenie dla zrozumienia humoru sytuacyjnego zawartego w dialogu mi\xc4\x99dzy centurionem a Brianem ma fakt, \xc5\xbce w latach 70. o wiele wi\xc4\x99kszy odsetek Brytyjczyk\xc3\xb3w uczy\xc5\x82 si\xc4\x99 \xc5\x82aciny w szkole, powszechniejsza by\xc5\x82a tak\xc5\xbce znajomo\xc5\x9b\xc4\x87 historii antycznej.\n_START_SECTION_\nDeklinacja i koniugacja\n_START_PARAGRAPH_\nPojawiaj\xc4\x85cy si\xc4\x99 w scenie wyw\xc3\xb3d gramatyczny dotycz\xc4\x85cy podstaw \xc5\x82aciny klasycznej jest w pe\xc5\x82ni poprawny, z wyj\xc4\x85tkiem kwestii, w kt\xc3\xb3rej centurion przekonuje Briana, \xc5\xbce s\xc5\x82owo \xe2\x80\x9edom\xe2\x80\x9d powinno wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w miejscowniku. W rzeczywisto\xc5\x9bci w \xc5\x82acinie narz\xc4\x99dnik i miejscownik zanik\xc5\x82y, a ich funkcje przej\xc4\x99\xc5\x82y inne przypadki. W tym konkretnie przypadku znaczenie \xe2\x80\x9edo domu\xe2\x80\x9d wyra\xc5\xbca accusativus i brak przyimka._NEWLINE_Co ciekawe, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w pope\xc5\x82nionych przez Briana faktycznie by\xc5\x82a rozpowszechniona w staro\xc5\xbcytno\xc5\x9bci. Na murach Pompej\xc3\xb3w zachowa\xc5\x82 si\xc4\x99 napis, kt\xc3\xb3rego anonimowy autor u\xc5\xbcywa ablatywu domi (dos\xc5\x82. \xe2\x80\x9ew domu\xe2\x80\x9d) w miejsce poprawnego dla \xc5\x82aciny wysokiej biernika domum. Jak twierdzi Peter Kruschwitz jest mo\xc5\xbcliwe, \xc5\xbce takie u\xc5\xbcycie by\xc5\x82o powszechne w\xc5\x9br\xc3\xb3d pos\xc5\x82uguj\xc4\x85cych si\xc4\x99 \xc5\x82acin\xc4\x85 potoczn\xc4\x85."