b'\n_START_ARTICLE_\nOfiarowanie (film)\n_START_SECTION_\nTytu\xc5\x82 i dedykacja\n_START_PARAGRAPH_\nSk\xc5\x82adaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na tytu\xc5\x82 dwa rzeczowniki \xe2\x80\x93 szwedzki oraz \xc5\x82aci\xc5\x84ski \xe2\x80\x93 znacz\xc4\x85, ka\xc5\xbcdy, to samo: ofiarowanie. Tarkowski celowo powi\xc4\x85za\xc5\x82 s\xc5\x82owo szwedzkie z katolickim terminem liturgicznym._NEWLINE_Sacrificatio oznacza po \xc5\x82acinie ofiar\xc4\x99 w rozumieniu sk\xc5\x82adanie ofiary, czyli ofiarowanie. S\xc5\x82owo to ukazuje ofiar\xc4\x99 jako podstaw\xc4\x99 pobo\xc5\xbcno\xc5\x9bci, a w liturgii katolickiej dotyczy przeistoczenia daru chleba i krwi w Eucharysti\xc4\x99, czyli rzeczywiste cia\xc5\x82o i krew Chrystusa, kt\xc3\xb3rego odkupie\xc5\x84cz\xc4\x85 ofiar\xc4\x99 na krzy\xc5\xbcu msza \xc5\x9bwi\xc4\x99ta ponawia. Tarkowski odwo\xc5\x82uje si\xc4\x99 do biblijnej idei "ofiary duchowej" jako podstawy wi\xc4\x99zi cz\xc5\x82owieka z Bogiem, wskazuj\xc4\x85c liturgi\xc4\x99 chrze\xc5\x9bcija\xc5\x84sk\xc4\x85, w kt\xc3\xb3rej to si\xc4\x99 dokonuje (cho\xc4\x87 sam prawos\xc5\x82awny, Tarkowski si\xc4\x99gn\xc4\x85\xc5\x82 po termin zachodni, \xc5\x82aci\xc5\x84ski)._NEWLINE_Tytu\xc5\x82 zapowiada wi\xc4\x99c film, kt\xc3\xb3rego fabu\xc5\x82a b\xc4\x99dzie mia\xc5\x82a symboliczne, sakralne znaczenie._NEWLINE_Film nosi dedykacj\xc4\x99 "Dla Andriuszy" \xe2\x80\x93 syna re\xc5\xbcysera.\n_START_SECTION_\nFabu\xc5\x82a, styl, znaczenia\n_START_PARAGRAPH_\nAleksander, 50-letni aktor/psycholog/pisarz ateista (Erland Josephson), kt\xc3\xb3ry ma m\xc5\x82odsz\xc4\x85 od siebie \xc5\xbcon\xc4\x99 aktork\xc4\x99, nastoletni\xc4\x85 c\xc3\xb3rk\xc4\x99 i ma\xc5\x82ego synka (ten ostatni nazywany jest "Male\xc5\x84stwem, Ma\xc5\x82ym Cz\xc5\x82owiekiem" i nie wypowiada ani s\xc5\x82owa a\xc5\xbc do ostatnich scen) jest \xc5\x9bwiadkiem pocz\xc4\x85tk\xc3\xb3w nuklearnego konfliktu zwiastuj\xc4\x85cych bliski koniec planety. W rozpaczy bohater przyrzeka Bogu po\xc5\x9bwi\xc4\x99ci\xc4\x87 wszystko, co kocha (w modlitwie nie jest jasne, co ma na my\xc5\x9bli, na ko\xc5\x84cu filmu nast\xc4\x99puje niespodzianka), gdyby tylko mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o wymaza\xc4\x87 te ponure wydarzenia. W tym celu \xc5\x9bpi z miejscow\xc4\x85 kobiet\xc4\x85 (Mari\xc4\x85), uwa\xc5\xbcan\xc4\x85 za "czarownic\xc4\x99". Kiedy budzi si\xc4\x99 nast\xc4\x99pnego ranka, wszystko wydaje si\xc4\x99 "normalne", ale do ko\xc5\x84ca nie wiadomo, czy Aleksandrowi tylko przy\xc5\x9bni\xc5\x82a si\xc4\x99 ca\xc5\x82a ta historia. Niemniej jednak bohater porzuca wszystko, co kocha i posiada, pal\xc4\x85c sw\xc3\xb3j dom, i zostaje odwieziony do zak\xc5\x82adu psychiatrycznego. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce postanawia oszale\xc4\x87, by wcze\xc5\x9bniejsze sceny wojny m\xc3\xb3c uzna\xc4\x87 za swoje zwidy, a nie rzeczywisto\xc5\x9b\xc4\x87. Rezygnuje wi\xc4\x99c ze zdrowia psychicznego, aby ocali\xc4\x87 \xc5\x9bwiat przed nuklearn\xc4\x85 zag\xc5\x82ad\xc4\x85. W ostatnim uj\xc4\x99ciu odzywa si\xc4\x99 po raz pierwszy ch\xc5\x82opiec: "Na pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82o s\xc5\x82owo... Dlaczego, tato?"_NEWLINE_W toku harmonijnej wsp\xc3\xb3\xc5\x82pracy z operatorem Svenem Nykvistem Tarkowski wypracowa\xc5\x82 wysmakowany styl filmu. Tworz\xc4\x85 go: "malarsko" skomponowane kadry (bogate kolorystycznie, ale przy celowym stosowaniu redukcji barw), niespieszny monta\xc5\xbc, liczne uj\xc4\x99cia w planie og\xc3\xb3lnym, cytaty kulturowe (ulubione przez Tarkowskiego sekwencje, kiedy kamera \xc5\x9bledzi, "studiuje" reprodukcj\xc4\x99 dzie\xc5\x82a malarskiego), synteza obrazu i s\xc5\x82owa (przy wykorzystaniu wyrafinowanej muzyki). Tak kszta\xc5\x82towany utw\xc3\xb3r nabiera cech poematu filmowego._NEWLINE_Ofiara Aleksandra, by ocali\xc4\x87 \xc5\x9bwiat i uzdrowi\xc4\x87 syna, ma cechy chrystotypiczne jako wyraz mi\xc5\x82o\xc5\x9bci, kt\xc3\xb3ra ocala. Ob\xc5\x82\xc4\x99d bohatera jest jego wyborem, by wyniszczy\xc4\x87 si\xc4\x99, otwieraj\xc4\x85c na Boga, co nadaje tej decyzji wymiar mistyczny. Tarkowski nawi\xc4\x85zuje tu do prawos\xc5\x82awnej koncepcji ob\xc5\x82\xc4\x99du, wed\xc5\x82ug kt\xc3\xb3rej jurodiwy (ros. szaleniec) pozostaje w bliskiej wi\xc4\x99zi z Bogiem. Fina\xc5\x82owe s\xc5\x82owa uzdrowionego Male\xc5\x84stwa s\xc4\x85 cytatem pierwszych s\xc5\x82\xc3\xb3w prologu Ewangelii \xc5\x9bw. Jana i stanowi\xc4\x85 wyraz nadziei re\xc5\xbcysera na ocalenie dobra i mi\xc5\x82o\xc5\x9bci w \xc5\x9bwiecie._NEWLINE_Tarkowski zawar\xc5\x82 w filmie te\xc5\xbc w\xc4\x85tki autobiograficzne, m.in. w historii znalezienia domu przez Aleksandra i jego \xc5\xbcon\xc4\x99._NEWLINE_W toku pracy nad filmem ujawni\xc5\x82a si\xc4\x99 u Tarkowskiego szybko post\xc4\x99puj\xc4\x85ca \xc5\x9bmiertelna choroba (nowotw\xc3\xb3r p\xc5\x82uc). Nad monta\xc5\xbcem re\xc5\xbcyser pracowa\xc5\x82 ju\xc5\xbc w szpitalu, a pomaga\xc5\x82 mu polski monta\xc5\xbcysta na sta\xc5\x82e pracuj\xc4\x85cy w Szwecji, Micha\xc5\x82 Leszczy\xc5\x82owski. Tarkowski by\xc5\x82 te\xc5\xbc zbyt os\xc5\x82abiony, aby wzi\xc4\x85\xc4\x87 udzia\xc5\x82 w uroczystym pokazie Ofiarowania na Festiwalu Filmowym w Cannes._NEWLINE_W roku 1995, w stulecie narodzin kina, obraz Tarkowskiego znalaz\xc5\x82 si\xc4\x99 na watyka\xc5\x84skiej li\xc5\x9bcie 45 film\xc3\xb3w fabularnych, kt\xc3\xb3re propaguj\xc4\x85 szczeg\xc3\xb3lne warto\xc5\x9bci religijne, moralne lub artystyczne.'