b'\n_START_ARTICLE_\nMuchob\xc3\xb3r Wielki\n_START_SECTION_\nNazwa\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa wywodzi si\xc4\x99 od po\xc5\x82\xc4\x85czenia dw\xc3\xb3ch polskich s\xc5\x82\xc3\xb3w: owada \xe2\x80\x9emuchy\xe2\x80\x9d oraz \xe2\x80\x9eboru\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 iglastego lasu i oznacza las pe\xc5\x82en much. Niemiecki j\xc4\x99zykoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowo\xc5\x9bci na \xc5\x9al\xc4\x85sku wydanym w 1888 roku we Wroc\xc5\x82awiu jako najstarsz\xc4\x85 zanotowan\xc4\x85 nazw\xc4\x99 wsi podaje Muchobor notuj\xc4\x85c jej znaczenie Fliegenwald czyli Las much._NEWLINE_Podobny wyw\xc3\xb3d prezentuje niemiecki j\xc4\x99zykoznawca Paul Hefftner notuj\xc4\x85c m.in. polsk\xc4\x85 nazw\xc4\x99 w obecnym brzmieniu Muchob\xc3\xb3r i wywodz\xc4\x85c j\xc4\x85 bezpo\xc5\x9brednio z j\xc4\x99zyka polskiego: poln. mucha = Fliege und dem Nom. sing. b\xc3\xb3r = Wald zusammengesetzt und bedeutet Fliegenwald._NEWLINE_Nazwa Muchobor (bez rozr\xc3\xb3\xc5\xbcniania Wielkiego i Ma\xc5\x82ego) wzmiankowana by\xc5\x82a po raz pierwszy w 1155, kiedy biskupstwo wroc\xc5\x82awskie otrzyma\xc5\x82o potwierdzenie swoich posiad\xc5\x82o\xc5\x9bci w tym rejonie od papie\xc5\xbca Hadriana IV. Kolejna wzmianka znajduje si\xc4\x99 w \xc5\x82aci\xc5\x84skim dokumencie z 1250 roku wydanym przez papie\xc5\xbca Innocentego IV w Lyonie gdzie wie\xc5\x9b zanotowana zosta\xc5\x82a w zlatynizowanej, staropolskiej formie Muchobor. W spisanym po \xc5\x82acinie dokumencie \xc5\x9bredniowiecznym wydanym we Wroc\xc5\x82awiu w 1266 roku, kt\xc3\xb3ry sygnowa\xc5\x82 ksi\xc4\x85\xc5\xbc\xc4\x99 \xc5\x9bl\xc4\x85ski Henryk III Bia\xc5\x82y miejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 wymieniona jest r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pod nazw\xc4\x85 Muchobor. Dopiero w 1315 po raz pierwszy u\xc5\xbcyto nazwy \xe2\x80\x9eMuchob\xc3\xb3r Wielki\xe2\x80\x9d (in magno Muchobor)._NEWLINE_W 1937 roku ze wzgl\xc4\x99du na polskie pochodzenie nazwy nazistowska administracja III Rzeszy zmieni\xc5\x82a nazw\xc4\x99 na now\xc4\x85 ca\xc5\x82kowicie niemieck\xc4\x85 Lohbr\xc3\xbcck w akcji germanizacji nazw.\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nW 1315 po raz pierwszy u\xc5\xbcyto nazwy \xe2\x80\x9eMuchob\xc3\xb3r Wielki\xe2\x80\x9d (in magno Muchobor), co oznacza, \xc5\xbce nast\xc4\x85pi\xc5\x82o ju\xc5\xbc w\xc3\xb3wczas wydzielenie Muchoboru Ma\xc5\x82ego jako oddzielnej jednostki osadniczej (wie\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas do biskupstwa wroc\xc5\x82awskiego, kt\xc3\xb3re utraci\xc5\x82o j\xc4\x85 w 1810 r.). Muchoborska \xc5\x9bwi\xc4\x85tynia, ju\xc5\xbc w\xc3\xb3wczas pw. Micha\xc5\x82a Archanio\xc5\x82a, wzmiankowana by\xc5\x82a w dokumencie biskupa Przec\xc5\x82awa datowanym na 1347, kt\xc3\xb3ry nada\xc5\x82 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82owi na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 dwa \xc5\x82any ziemi (w innym dokumencie, z 1353, spis grunt\xc3\xb3w wsi wykazywa\xc5\x82 26 \xc5\x82an\xc3\xb3w, z czego 1 \xc5\x82an ziemi nale\xc5\xbc\xc4\x85cej do plebana)._NEWLINE_W 1474 r. na wzg\xc3\xb3rzu pomi\xc4\x99dzy Karncz\xc4\x85 G\xc3\xb3r\xc4\x85 (obecnie teren lotniska), a Muchoborem (obecnie teren obok wiaduktu obwodnicy Wroc\xc5\x82awia) odby\xc5\x82y si\xc4\x99 negocjacje zako\xc5\x84czone rozejmem, w kt\xc3\xb3rych brali udzia\xc5\x82 trzej kr\xc3\xb3lowie: Polski \xe2\x80\x93 Kazimierz IV Jagiello\xc5\x84czyk, Czech \xe2\x80\x93 W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Jagiello\xc5\x84czyk (syn Kazimierza) oraz W\xc4\x99gier \xe2\x80\x93 Maciej Korwin. W wyniku ugody W\xc5\x82adys\xc5\x82aw zachowa\xc5\x82 Czechy a Korwin zyska\xc5\x82 \xc5\x9al\xc4\x85sk i tytu\xc5\x82 kr\xc3\xb3la Czech. Dzia\xc5\x82o si\xc4\x99 to po tym, gdy Jagiellonowie bezskutecznie usi\xc5\x82owali zaj\xc4\x85\xc4\x87 Wroc\xc5\x82aw. Si\xc5\x82y polskie liczy\xc5\x82y 60 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy pod dow\xc3\xb3dztwem marsza\xc5\x82ka polnego Jana Rytwia\xc5\x84skiego. Czeska armia liczy\xc5\x82a 23 tysi\xc4\x85ce a dowodzi\xc5\x82 nimi W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Jagiello\xc5\x84czyk. Wojska Korwina liczy\xc5\x82y oko\xc5\x82o 6 tysi\xc4\x99cy \xc5\xbco\xc5\x82nierzy. Zwyci\xc4\x99stwo Korwin zawdzi\xc4\x99cza\xc5\x82 sprawnemu dow\xc3\xb3dztwu, mobilno\xc5\x9bci i innej strukturze ni\xc5\xbc pospolite ruszenie. Jagiellonowie po roku czasu wznowili wojn\xc4\x99 z tym samym skutkiem, tyle, \xc5\xbce pok\xc3\xb3j podpisano w O\xc5\x82omu\xc5\x84cu. Po \xc5\x9bmierci Korwina W\xc4\x99gry i \xc5\x9al\xc4\x85sk uzyska\xc5\x82 W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Jagiello\xc5\x84czyk._NEWLINE_W Muchoborze by\xc5\x82y niegdy\xc5\x9b trzy stare monolitowe kamienne krzy\xc5\xbce. Paul Kutzer w artykule Steinkreuze in Schlesien z 1913 r. podaje informacje o legendzie przypisuj\xc4\x85cej ich powstanie  upami\xc4\x99tnieniu wspomnianego wy\xc5\xbcej spotkania trzech w\xc5\x82adc\xc3\xb3w. Inna legenda o jednym z tych krzy\xc5\xbcy g\xc5\x82osi, \xc5\xbce podczas epidemii d\xc5\xbcumy mieszka\xc5\x84cy byli os\xc5\x82abieni i masowo umierali. Zdawa\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce kto\xc5\x9b wysysa z nich si\xc5\x82\xc4\x99. W wyniku dochodzenia rozkopano gr\xc3\xb3b miejscowego owczarza. Cia\xc5\x82o jego by\xc5\x82o nietkni\xc4\x99te i zdrowsze ni\xc5\xbc gdy by\xc5\x82o grzebane. Trup by\xc5\x82 nagi, a w ustach trzyma\xc5\x82 kawa\xc5\x82ek zakrwawionej szmaty. To on wysysa\xc5\x82 z ludzi krew, a wraz z ni\xc4\x85 si\xc5\x82\xc4\x99. Ch\xc5\x82opi odci\xc4\x99li mu g\xc5\x82ow\xc4\x99 i pochowali cia\xc5\x82o bez g\xc5\x82owy a ku czci zabitych postawiono krzy\xc5\xbc. Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej dwa krzy\xc5\xbce zagin\xc4\x99\xc5\x82y, a trzeci, prawdopodobnie uszkodzony przez traktorzyst\xc4\x99 PGR-u, zosta\xc5\x82 przeniesiony pod koniec lat 70. XX w. do Parku Szczytnickiego i ustawiony ko\xc5\x82o drewnianego ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82ka pod wezwaniem \xc5\x9bwi\xc4\x99tego Jana Nepomucena. Prawdopodobna lokalizacja krzy\xc5\xbca na Muchoborze przed przeniesieniem do parku, to dzisiejsza ul. Mi\xc5\x84ska, po prawej stronie w kierunku Nowego Dworu. Modna hipoteza, \xc5\xbce krzy\xc5\xbce te by\xc5\x82y krzy\xc5\xbcami pokutnymi  nie ma oparcia w bezpo\xc5\x9brednich dowodach i oparta jest wy\xc5\x82\xc4\x85cznie na nieuprawnionym za\xc5\x82o\xc5\xbceniu, \xc5\xbce wszystkie stare kamienne monolitowe krzy\xc5\xbce s\xc4\x85 krzy\xc5\xbcami pokutnymi. Pomi\xc4\x99dzy Muchoborem Wielkim a Smolcem, na terenie by\xc5\x82ego cmentarza nieistniej\xc4\x85cej wsi Karncza G\xc3\xb3ra stoj\xc4\x85 dwa monolitowe kamienne krzy\xc5\xbce. By\xc4\x87 mo\xc5\xbce nale\xc5\xbcy je identyfikowa\xc4\x87 z dwoma nieznanymi z trzech krzy\xc5\xbcy z Muchoboru. _NEWLINE_Jeszcze w XIX wieku zamieszkiwa\xc5\x82a tu ludno\xc5\x9b\xc4\x87 polska, a polska nazwa wsi by\xc5\x82 u\xc5\xbcywana r\xc3\xb3wnolegle z niemieck\xc4\x85. W 1803 roku Charlotte Stein przyjaci\xc3\xb3\xc5\x82ka Johanna Wolfganga Goethego spotka\xc5\x82a na polach pod wsi\xc4\x85 Muchob\xc3\xb3r (obecnie Muchob\xc3\xb3r Wielki - dzielnica Wroc\xc5\x82awia) dziewcz\xc4\x99ta \xc5\x9bpiewaj\xc4\x85ce polskie pie\xc5\x9bni. W 1843 osada otrzyma\xc5\x82a po\xc5\x82\xc4\x85czenie kolejowe, a w 1845 odnotowano, \xc5\xbce mia\xc5\x82a 445 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w (w tym 135 katolik\xc3\xb3w i 1 \xc5\xbcyda). Istnia\xc5\x82a tu szko\xc5\x82a katolicka i protestancka, komora celna, wiatrak, browar, gorzelnia, cegielnia oraz dom dla ubogich. Rozwini\xc4\x99ta by\xc5\x82a hodowla zwierz\xc4\x85t (850 owiec i 187 sztuk byd\xc5\x82a)._NEWLINE_W XX wieku zmieni\xc5\x82 si\xc4\x99 charakter osadnictwa. W 1912 by\xc5\x82o tu ju\xc5\xbc ponad 2 tysi\xc4\x85ce mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w._NEWLINE_Zosta\xc5\x82 zdobyty przez Armi\xc4\x99 Czerwon\xc4\x85 23 II 1945.\n_START_SECTION_\nKomunikacja\n_START_PARAGRAPH_\nDo Muchoboru Wielkiego mo\xc5\xbcna dojecha\xc4\x87 autobusami linii 107 (Dw. \xc5\x9awiebodzki \xe2\x80\x93 Klecina stacja), 119 (So\xc5\x82tysowice \xe2\x80\x93 Blacharska), 319 (FAT \xe2\x80\x93 Ba\xc5\x82tycka), 132(Kromera-Muchob\xc3\xb3r Wielki(ro\xc5\x9blinna) oraz nocnym 241 (Nowy Dw\xc3\xb3r \xe2\x80\x93 Osiedle Sobieskiego)._NEWLINE_Na terenie osiedla, przy granicy z osiedlem Opor\xc3\xb3w, znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc stacja kolejowa Wroc\xc5\x82aw Zachodni umo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85ca bezpo\xc5\x9bredni dojazd do stacji Wroc\xc5\x82aw G\xc5\x82\xc3\xb3wny oraz przystanku kolejowego Wroc\xc5\x82aw Grabiszyn._NEWLINE_W Muchoborze Wielkim znajduje si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc4\x99ze\xc5\x82 drogowy Wroc\xc5\x82aw Lotnisko zapewniaj\xc4\x85cy komunikacj\xc4\x99 z autostrad\xc4\x85 A8.\n_START_SECTION_\nKultura\n_START_PARAGRAPH_\nPrzy ul. Samborskiej znajduje si\xc4\x99\xc2\xa0nowa siedziba Wroc\xc5\x82awskiego Klubu Formaty.'