b'\n_START_ARTICLE_\nJachimowszczyzna (obw\xc3\xb3d mi\xc5\x84ski)\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nMiejscowo\xc5\x9b\xc4\x87 ta niegdy\xc5\x9b nale\xc5\xbca\xc5\x82a do Jachimowicz\xc3\xb3w, by\xc5\x82a cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 wielkiego fundum zwanego Po\xc5\x82oczany. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej (w XVI wieku) w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami Po\xc5\x82oczan byli: Zabrzezi\xc5\x84scy, Mikitynowicze, Kiszkowie i Hlebowiczowie. W pierwszej po\xc5\x82owie XVII wieku dobra te naby\xc5\x82o ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwo Krzysztofa Gorajskiego i Zofii z Radzimi\xc5\x84skich-Fr\xc4\x85ckowicz\xc3\xb3w. W 1651 roku otrzyma\xc5\x82 je w spadku po swej siostrze Andrzej Aleksander Radzimi\xc5\x84ski-Fr\xc4\x85ckowicz, podkomorzy \xc5\xbcmudzki, kt\xc3\xb3ry rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej sprzeda\xc5\x82 Po\xc5\x82oczany Aleksandrowi Judyckiemu herbu Radwan (~1610\xe2\x80\x93po 1677), p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszemu kasztelanowi mi\xc5\x84skiemu. Aleksander Judycki skupi\xc5\x82 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc inne folwarki nale\xc5\xbc\xc4\x85ce niegdy\xc5\x9b do Jachimowicz\xc3\xb3w, tworz\xc4\x85c nowy o\xc5\x9brodek zwany Jachimowszczyzn\xc4\x85. _NEWLINE_Kolejnymi dziedzicami maj\xc4\x85tku byli: syn Aleksandra Jerzy Konstanty (~1640\xe2\x80\x93?) i jego \xc5\xbcona Katarzyna Benet\xc3\xb3wna (?\xe2\x80\x931695), a nast\xc4\x99pnie ich syn Micha\xc5\x82 Aleksander, starosta jaswoj\xc5\x84ski i jego \xc5\xbcona Rozalia Kocie\xc5\x82\xc5\x82\xc3\xb3wna. Ich jedyna c\xc3\xb3rka, Teresa, wychodz\xc4\x85c za Antoniego Sulistrowskiego (1702\xe2\x80\x931753), starost\xc4\x99 kurklewskiego, wnios\xc5\x82a Jachimowszczyzn\xc4\x99, Po\xc5\x82oczany i szereg innych folwark\xc3\xb3w do tej rodziny._NEWLINE_Po Antonim i Teresie dobra te odziedziczy\xc5\x82 ich syn, J\xc3\xb3zef (~1730\xe2\x80\x93?), a po nim \xe2\x80\x93 jego syn z pierwszego ma\xc5\x82\xc5\xbce\xc5\x84stwa, Tadeusz (1775\xe2\x80\x931810), s\xc4\x99dzia graniczny oszmia\xc5\x84ski, \xc5\xbconaty ze Scholastyk\xc4\x85 Chod\xc5\xbak\xc3\xb3wn\xc4\x85. Kolejnym dziedzicem by\xc5\x82 ich syn, J\xc3\xb3zef (1798\xe2\x80\x931849), marsza\xc5\x82ek szlachty powiatu oszmia\xc5\x84skiego, \xc5\xbconaty z El\xc5\xbcbiet\xc4\x85 Sorokin\xc3\xb3wn\xc4\x85. Ich m\xc5\x82odszy syn J\xc3\xb3zef Aleksander Sulistrowski (1834\xe2\x80\x931906), \xc5\xbconaty z Wand\xc4\x85 Gruszeck\xc4\x85 by\xc5\x82 kolejnym panem na tych w\xc5\x82o\xc5\x9bciach. Za udzia\xc5\x82 w powstaniu styczniowym i po zes\xc5\x82aniu na Sybir by\xc5\x82 zmuszony sprzeda\xc4\x87 maj\xc4\x85tek w 1867 roku ks. Piotrowi Wittgensteinowi, kt\xc3\xb3ry ju\xc5\xbc w 1871 roku odsprzeda\xc5\x82 go Eustachemu Pr\xc3\xb3szy\xc5\x84skiemu, marsza\xc5\x82kowi guberni mi\xc5\x84skiej. Po jego \xc5\x9bmierci Jachimowszczyzna przesz\xc5\x82a drog\xc4\x85 spadku na Jana Luba\xc5\x84skiego (~1820\xe2\x80\x931884), by\xc5\x82ego marsza\xc5\x82ka szlachty powiatu oszmia\xc5\x84skiego, \xc5\xbconatego z siostr\xc4\x85 J\xc3\xb3zefa, Aleksandr\xc4\x85 (~1830\xe2\x80\x93?). Ich syn, Aleksander (1857\xe2\x80\x931932) i jego \xc5\xbcona Izabella z Mierzejewskich byli ostatnimi w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami w linii Luba\xc5\x84skich, poniewa\xc5\xbc sprzedali klucz po\xc5\x82ocza\xc5\x84sko-jachimowszczy\xc5\x84ski w 1908 lub 1910 roku Wac\xc5\x82awowi \xc5\x9awi\xc4\x99torzeckiemu (1876\xe2\x80\x931934) z pobliskiej Malinowszczyzny. Ostatnim w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem d\xc3\xb3br by\xc5\x82 do 1939 roku jego syn Karol (1908\xe2\x80\x931991) \xc5\xbconaty z Halin\xc4\x85 z Beyt\xc3\xb3w (1915\xe2\x80\x932006)._NEWLINE_W wyniku reformy administracyjnej w latach 1565\xe2\x80\x931566 dobra te wesz\xc5\x82y w sk\xc5\x82ad powiatu oszmia\xc5\x84skiego wojew\xc3\xb3dztwa wile\xc5\x84skiego Rzeczypospolitej. Po II rozbiorze Polski w 1793 roku Jachimowszczyzna znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 na terenie powiatu oszmia\xc5\x84skiego (ujezdu) guberni wile\xc5\x84skiej. Po wojnie bolszewickiej Jachimowszczyzna wr\xc3\xb3ci\xc5\x82a do Polski, nale\xc5\xbca\xc5\x82a do gminy Po\xc5\x82oczany. Pocz\xc4\x85tkowo gmina ta nale\xc5\xbca\xc5\x82a do powiatu oszmia\xc5\x84skiego. 12 grudnia 1920 roku zosta\xc5\x82a przy\xc5\x82\xc4\x85czona do nowo utworzonego powiatu wo\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x84skiego pod Zarz\xc4\x85dem Teren\xc3\xb3w Przyfrontowych i Etapowych. 19 lutego 1921 roku wraz z ca\xc5\x82ym powiatem wesz\xc5\x82a w sk\xc5\x82ad nowo utworzonego wojew\xc3\xb3dztwa nowogr\xc3\xb3dzkiego. 1 kwietnia 1927 roku gmina wesz\xc5\x82a w sk\xc5\x82ad nowo utworzonego powiatu mo\xc5\x82odecza\xc5\x84skiego w wojew\xc3\xb3dztwie wile\xc5\x84skim. Od 1945 roku \xe2\x80\x93 w ZSRR, od 1991 roku \xe2\x80\x93 na terenie Republiki Bia\xc5\x82orusi._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie XIX i XX wieku w Jachimowszczy\xc5\xbanie dzia\xc5\x82a\xc5\x82a obora zarodowa, gorzelnia parowa, smolarnia, cegielnia, serowarnia i terpentyniarnia. Pod koniec XIX wieku pracowali tu m.in. profesor Ludwik Cybulski i J\xc3\xb3zef Trzeciak, p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszy senator II Rzeczyposplitej. W 1902 roku ju\xc5\xbc dzia\xc5\x82a\xc5\x82 tu telegraf. Na terenie maj\xc4\x85tku, licz\xc4\x85cym w 1896 roku 4000 dziesi\xc4\x99cin, zidentyfikowano wtedy 20 kurhan\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1931 roku folwark Jachimowszczyzna liczy\xc5\x82 171 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w, w kolonii mieszka\xc5\x82o 7 os\xc3\xb3b, w 2009 roku agromiasteczko mia\xc5\x82o 423 mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nNieistniej\xc4\x85cy dw\xc3\xb3r Luba\xc5\x84skich\n_START_PARAGRAPH_\nJudyccy i pierwsze pokolenia Sulistrowskich rezydowali w dworze w Po\xc5\x82oczanach. Gdy dw\xc3\xb3r ten przesta\xc5\x82 istnie\xc4\x87, Sulistrowscy przenie\xc5\x9bli si\xc4\x99 do tutejszego ma\xc5\x82ego, parterowego dworku z gankiem. Rozbudowa\xc5\x82 go dopiero Aleksander Luba\xc5\x84ski, tworz\xc4\x85c tu okaza\xc5\x82\xc4\x85, lecz bezstylow\xc4\x85 rezydencj\xc4\x99. Do prawej szczytowej \xc5\x9bciany dworku dobudowano dwukondygnacyjne skrzyd\xc5\x82o, w ca\xc5\x82o\xc5\x9bci mieszcz\xc4\x85ce jedynie wielk\xc4\x85 sal\xc4\x99 balow\xc4\x85. Dalej przy tym skrzydle dobudowano oran\xc5\xbceri\xc4\x99 \xe2\x80\x93 ogr\xc3\xb3d zimowy. Po drugiej stronie dworku dobudowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dwukondygnacyjne skrzyd\xc5\x82o, w kt\xc3\xb3rym urz\xc4\x85dzono szereg apartament\xc3\xb3w mieszkalnych. Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 by\xc5\x82a drewniana (pokryta tynkiem) i niepodpiwniczona. _NEWLINE_Wn\xc4\x99trza by\xc5\x82y bogato wyposa\xc5\xbcone, pokoje starej cz\xc4\x99\xc5\x9bci domu i sala balowa mia\xc5\x82y posadzki z kwadrat\xc3\xb3w jasnego i czarnego d\xc4\x99bu, wiele sal i przedpok\xc3\xb3j mia\xc5\x82o \xc5\x9bciany pokryte boazeri\xc4\x85, oraz sufity z d\xc4\x99bowymi kasetonami. Stylowe meble mahoniowe w stylu empire oraz meble czeczotkowe sta\xc5\x82y w salonach i gabinetach. Na \xc5\x9bcianach wisia\xc5\x82y portrety rodzinne._NEWLINE_Dom ten uleg\xc5\x82 zniszczeniu w czasie I wojny \xc5\x9bwiatowej. Po wojnie \xc5\x9awi\xc4\x99torzeccy zamieszkali w murowanej oficynie, wzniesonej w 1900 roku, stoj\xc4\x85cej po prawej stronie zniszczonego dworu. Budynek ten przetrwa\xc5\x82 do czas\xc3\xb3w dzisiejszych. Ma cechy klasycyzuj\xc4\x85ce, jest wzniesiony na dosy\xc4\x87 wysokich fundamentach, na planie prostok\xc4\x85ta, jest parterowy, kryty blaszanym p\xc5\x82askim dachem. Od strony podjazdu elewacj\xc4\x99 urozmaicaj\xc4\x85 trzy pseudoryzality, \xc5\x9brodkowy z nich jest zwie\xc5\x84czony tr\xc3\xb3jk\xc4\x85tnym frontonem, a boczne \xe2\x80\x93 frontonami \xc4\x87wier\xc4\x87kolistymi. Ryzality s\xc4\x85 rozcz\xc5\x82onkowane pilastrami i pionowanymi pasami boniowania. Do \xc5\x9brodkowego, wej\xc5\x9bciowego ryzalitu przylega taras, kt\xc3\xb3rego balustrada nie zosta\xc5\x82a zachowana. _NEWLINE_W folwarku by\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc trzy drewniane \xc5\x9bwirony oraz dwukondygnacyjna w\xc4\x99dzarnia, w kt\xc3\xb3rej mo\xc5\xbcna by\xc5\x82o jednocze\xc5\x9bnie w\xc4\x99dzi\xc4\x87 100 wieprzy._NEWLINE_Dw\xc3\xb3r otacza\xc5\x82 du\xc5\xbcy park o powierzchni 40 ha, z dwoma rozleg\xc5\x82ymi gazonami. Od stron p\xc3\xb3\xc5\x82nocnej i po\xc5\x82udniowej park \xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82 si\xc4\x99 z sadami owocowymi. Ogr\xc3\xb3d i sady by\xc5\x82y otoczone wa\xc5\x82em. Trzy aleje by\xc5\x82y g\xc5\x82\xc3\xb3wnymi akcentami parku. Jedna z nich by\xc5\x82a obsadzona starymi \xc5\x9bwierkami, druga \xe2\x80\x93 brzozami, trzecia \xe2\x80\x93 lipami. Od wschodu park schodzi\xc5\x82 ku stawowi o powierzchni oko\xc5\x82o 1 ha. W parku znajdowa\xc5\x82 si\xc4\x99 gr\xc3\xb3b zmar\xc5\x82ego w 1934 roku Wac\xc5\x82awa \xc5\x9awi\xc4\x99torzeckiego._NEWLINE_Po II wojnie \xc5\x9bwiatowej w maj\xc4\x85tku urz\xc4\x85dzono siedzib\xc4\x99 sowchozu, kt\xc3\xb3ry obecie dzia\xc5\x82a jako sp\xc3\xb3\xc5\x82ka rolno-produkcyjna. W otoczeniu oficyny zachowa\xc5\x82y si\xc4\x99 resztki parku o powierzchni 3 ha, obecnie chronionego jako pomnik przyrody. Niedaleko oficyny stoj\xc4\x85 drewniane czworaki z 1900 roku. Jest to parterowy budynek maj\xc4\x85cy form\xc4\x99 dworku, wzniesiony na kamiennej podmur\xc3\xb3wce kryj\xc4\x85cej sklepione piwnice, z niewielkim gankiem, przykryty wysokim czterospadowym dachem gontowym. Obecnie (od 2001 roku) mie\xc5\x9bci si\xc4\x99 w nim filia Pa\xc5\x84stwowego Literackiego Muzeum Janki Kupa\xc5\x82y, kt\xc3\xb3ry pracowa\xc5\x82 tutaj jako pomocnik gorzelnianego w latach 1906\xe2\x80\x931907 i mieszka\xc5\x82 w jednej z izb tego budynku. Napisa\xc5\x82 tu te\xc5\xbc swoje pierwsze wiersze, w tym w\xc5\x9br\xc3\xb3d bardziej znanych m.in. A kto tam idzie, wydane w Petersburgu w 1908 roku. Na \xc5\x9bcianie budynku umieszczono tablic\xc4\x99 pami\xc4\x85tkow\xc4\x85. Inna tablica jest na \xc5\x9bcianie oficyny, a niedaleko stoi g\xc5\x82az r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc upami\xc4\x99tniaj\xc4\x85cy Kupa\xc5\x82\xc4\x99._NEWLINE_Muzeum zarz\xc4\x85dza r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc dwoma zachowanymi do dzi\xc5\x9b drewnianymi spichlerzami z 1851 roku, konstrukcji zr\xc4\x99bowej o wysokich dachach czterospadowych. Stoi r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc, po drugiej stronie stawu, znacz\xc4\x85co przebudowany budynek gorzelni z 1898 roku (gdzie pracowa\xc5\x82 Kupa\xc5\x82a), a obok pi\xc4\x99trowy, murowany budynek mieszkalny pracownik\xc3\xb3w maj\xc4\x85tku z 1897 roku, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc o czterospadowym dachu._NEWLINE_Maj\xc4\x85tek Jachimowszczyzna zosta\xc5\x82 opisany w 4. tomie Dziej\xc3\xb3w rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej Romana Aftanazego.'