b'\n_START_ARTICLE_\nKomunikacja miejska w Bielsku-Bia\xc5\x82ej\n_START_PARAGRAPH_\nSystem komunikacji miejskiej w Bielsku-Bia\xc5\x82ej sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 z tras autobusowych (od 1927 roku), prowadzonych przez dw\xc3\xb3ch przewo\xc5\xbanik\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 MZK Bielsko-Bia\xc5\x82a (47 linii) i PKM Czechowice-Dziedzice (3 linie). W latach 1895-1971 istnia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w Bielsku-Bia\xc5\x82ej sie\xc4\x87 tramwajowa._NEWLINE_Poza granicami administracyjnymi Bielska-Bia\xc5\x82ej, autobusy komunikacji miejskiej kursuj\xc4\x85 do s\xc4\x85siednich miejscowo\xc5\x9bci: Bestwiny, Bystrej, Czechowic-Dziedzic, Janowic, Maza\xc5\x84cowic, Mi\xc4\x99dzyrzecza Dolnego i Mi\xc4\x99dzyrzecza G\xc3\xb3rnego.\n_START_SECTION_\nMonarchia Austro-W\xc4\x99gierska\n_START_PARAGRAPH_\nO potrzebie stworzenia komunikacji miejskiej w pr\xc4\x99\xc5\xbcnie rozwijaj\xc4\x85cym si\xc4\x99 Bielsku m\xc3\xb3wiono powszechnie w ostatnich dwudziestu latach XIX stulecia._NEWLINE_Ju\xc5\xbc w 1884 roku bielska Rada Gminna rozwa\xc5\xbca\xc5\x82a pomys\xc5\x82 budowy linii tramwaju elektrycznego od dworca kolejowego do Cyga\xc5\x84skiego Lasu (niem. Zigeunerwald). Teren ten by\xc5\x82 popularnym miejscem wypoczynku bielszczan i turyst\xc3\xb3w, zw\xc5\x82aszcza z G\xc3\xb3rnego \xc5\x9al\xc4\x85ska, oraz reprezentacyjn\xc4\x85 dzielnic\xc4\x85 willow\xc4\x85, do kt\xc3\xb3rej dotychczas dociera\xc5\x82 z centrum miasta omnibus. Wtedy na przeszkodzie realizacji projektu stan\xc4\x85\xc5\x82 brak elektrowni, maj\xc4\x85cej dostarcza\xc4\x87 energi\xc4\x99 elektryczn\xc4\x85 dla linii._NEWLINE_W 1893 roku zosta\xc5\x82a uruchomiona oczekiwana od dawna elektrownia miejska. W tym samym roku in\xc5\xbcynier Miksa D\xc3\xa9ri \xe2\x80\x93 dyrektor zarz\xc4\x85dzaj\xc4\x85cej ni\xc4\x85 wiede\xc5\x84skiej sp\xc3\xb3\xc5\x82ki Internationalen Elektrizit\xc3\xa4tsgesellschaft (IEG) oraz bielski radny Alojzy Bernaczik, wyst\xc4\x85pili do w\xc5\x82adz o zgod\xc4\x99 na budow\xc4\x99 linii tramwajowej Dworzec kolejowy \xe2\x80\x93 Cyga\xc5\x84ski Las. Inicjatorzy tego projektu w pa\xc5\xbadzierniku 1894 roku utworzyli Komitet Akcyjny Lokalnej Kolei \xc5\xbbelaznej. 7 lutego 1895 roku Gmina Miejska Bielsko zawar\xc5\x82a z nim umow\xc4\x99, dotycz\xc4\x85c\xc4\x85 eksploatacji linii tramwajowej. D\xc3\xa9ri i Bernaczik otrzymali koncesj\xc4\x99 na prowadzenie jej przez nast\xc4\x99pne 60 lat, po czym mia\xc5\x82a przej\xc5\x9b\xc4\x87 na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 magistratu. Dla nadzoru nad tworzon\xc4\x85 trakcj\xc4\x85 tramwajow\xc4\x85 utworzono tymczasow\xc4\x85 sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 Bielitz-Bialaer Local-Eisenbahngesellschaft (pol. Bielsko-Bialska Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Lokalnej Kolei \xc5\xbbelaznej)._NEWLINE_Po podpisaniu um\xc3\xb3w o dostawy pr\xc4\x85du i zgodzie Ministerstwa Handlu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82y si\xc4\x99 prace budowlane. Wzniesiono budynki remizy tramwajowej przy dzisiejszej ulicy Partyzant\xc3\xb3w oraz wybudowano drewnian\xc4\x85 remiz\xc4\x99 i poczekalni\xc4\x99 na ko\xc5\x84cowym przystanku w Cyga\xc5\x84skim Lesie. Zakupiono tabor tramwajowy, kt\xc3\xb3ry sk\xc5\x82ada\xc5\x82 si\xc4\x99 z pi\xc4\x99ciu woz\xc3\xb3w motorowych typu Kummer z Drezna, mog\xc4\x85cych je\xc5\xbadzi\xc4\x87 w dw\xc3\xb3ch kierunkach (linia bielska nie posiada\xc5\x82a ko\xc5\x84cowych p\xc4\x99tli) oraz dw\xc3\xb3ch woz\xc3\xb3w doczepnych z wytw\xc3\xb3rni w Grazu._NEWLINE_Pierwsza pr\xc3\xb3bna jazda bielskiego tramwaju odby\xc5\x82a si\xc4\x99 23 pa\xc5\xbadziernika 1895 i wypad\xc5\x82a nadzwyczaj pomy\xc5\x9blnie. Normalna eksploatacja taboru ruszy\xc5\x82a 11 grudnia 1895 roku._NEWLINE_Uruchomiona w Bielsku linia tramwajowa liczy\xc5\x82a 4959 metr\xc3\xb3w d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci i by\xc5\x82a jednotorowa, o prze\xc5\x9bwicie tor\xc3\xb3w 1000\xc2\xa0mm. Taki charakter utrzyma\xc5\x82a do ko\xc5\x84ca swojego istnienia. Trasa zosta\xc5\x82a wyposa\xc5\xbcona pocz\xc4\x85tkowo w 7 mijanek, z kt\xc3\xb3rych 2 znajdowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na ko\xc5\x84c\xc3\xb3wkach trasy, a tak\xc5\xbce w 14 przystank\xc3\xb3w. Trasa przebiega\xc5\x82a przez dzisiejsze ulice: 3 Maja, Zamkow\xc4\x85, 1 Maja, plac Mickiewicza, Partyzant\xc3\xb3w, Kustronia, Bystrza\xc5\x84sk\xc4\x85 i Olsz\xc3\xb3wka. Po\xc5\x82owa przewoz\xc3\xb3w odbywa\xc5\x82a si\xc4\x99 na odcinku Cyga\xc5\x84ski Las \xe2\x80\x93 Kasa Oszcz\xc4\x99dno\xc5\x9bci (Zigeunerwald \xe2\x80\x93 Sparkasse). \xc5\x9arednia pr\xc4\x99dko\xc5\x9b\xc4\x87 jazdy \xc3\xb3wczesnego tramwaju wynosi\xc5\x82a 14\xc2\xa0km/h. Szybko sta\xc5\x82 si\xc4\x99 on symbolem i wizyt\xc3\xb3wk\xc4\x85 miasta, u\xc5\x82atwiaj\xc4\x85c przy tym dojazd rzeszom turyst\xc3\xb3w do teren\xc3\xb3w podg\xc3\xb3rskich (trasa linii le\xc5\xbca\xc5\x82a w znacznej mierze na terenie s\xc4\x85siednich gmin Kamienica i Mikuszowice)._NEWLINE_Wcze\xc5\x9bniejszy tymczasowy zarz\xc4\x85d zast\xc4\x85pi\xc5\x82a utworzona 1 lutego 1897 roku Bielitz-Bialaer Electricit\xc3\xa4ts und Eisenbahn Gesellschaft (Bielsko-Bialska Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Elektryczna i Kolejowa), kt\xc3\xb3ra w pierwszych latach kursowania tramwaj\xc3\xb3w dokona\xc5\x82a wielu inwestycji, w tym zakupu kolejnych woz\xc3\xb3w, budowy murowanej remizy w Cyga\xc5\x84skim Lesie i nowego budynku administracyjnego._NEWLINE_Nie zosta\xc5\x82y jednak zrealizowane projekty dotycz\xc4\x85ce budowy odn\xc3\xb3g istniej\xc4\x85cej linii tramwajowej, spo\xc5\x9br\xc3\xb3d kt\xc3\xb3rych najd\xc5\x82u\xc5\xbcsza mia\xc5\x82a by\xc4\x87 poprowadzona do granicy s\xc4\x85siedniej Bia\xc5\x82ej z Lipnikiem. Pomys\xc5\x82 budowy takiej linii, nazywany projektem Bia\xc5\x82a, powraca\xc5\x82 jednak na forum miejskie jeszcze kilkakrotnie.\n_START_SECTION_\nI wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\nWybuch I wojny \xc5\x9bwiatowej i potrzeby przemys\xc5\x82u bielskiego wywo\xc5\x82a\xc5\x82y powstanie w 1916 roku projektu uruchomienia tramwajowych przewoz\xc3\xb3w towarowych do fabryk (zw\xc5\x82aszcza w\xc4\x99gla), m.in. do rozbudowywanej elektrowni miejskiej. Przewozy te uruchomiono w styczniu 1920 roku, buduj\xc4\x85c w tym celu bocznic\xc4\x99 kolejow\xc4\x85, wyposa\xc5\xbcon\xc4\x85 w odpowiedni d\xc5\xbawig do przenoszenia nadwozi w\xc4\x99glarek na w\xc3\xb3zki tramwajowe. Okres wojenny wp\xc5\x82yn\xc4\x85\xc5\x82 bardzo korzystnie na znaczny wzrost frekwencji \xe2\x80\x93 w 1918 roku przewieziono ponad 2 miliony pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w._NEWLINE_Komunikacja miejska dwumiasta (jak nazywano zro\xc5\x9bni\xc4\x99te ju\xc5\xbc w\xc3\xb3wczas Bielsko i Bia\xc5\x82\xc4\x85) nie sk\xc5\x82ada\xc5\x82a si\xc4\x99 w okresie Monarchii Austro-W\xc4\x99gierskiej jedynie z trakcji tramwajowej. Przed I wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 tak\xc5\xbce pierwsze pr\xc3\xb3by zastosowania do tej roli motorowych omnibus\xc3\xb3w. 15 kwietnia 1908 roku ruszy\xc5\x82a linia tego \xc5\x9brodka transportu z Bia\xc5\x82ej do Straconki, z jednym kursem dziennie. Prowadzona przez prywatnego przewo\xc5\xbanika istnia\xc5\x82a do wybuchu wojny w lipcu 1914 roku.\n_START_SECTION_\nLata 1918-1930\n_START_PARAGRAPH_\nW listopadzie 1918 roku (a formalnie w lipcu 1920) Bielsko sta\xc5\x82o si\xc4\x99 cz\xc4\x99\xc5\x9bci\xc4\x85 II Rzeczypospolitej. Spraw\xc4\x85 kontrowersyjn\xc4\x85 sta\xc5\x82o si\xc4\x99 dotychczasowe niemieckie oblicze komunikacji tramwajowej w tym mie\xc5\x9bcie. Przy\xc5\x82\xc4\x85czenie do Polski nie wywo\xc5\x82ywa\xc5\x82o wi\xc4\x99kszych zmian w polityce kierownictwa tramwajowego, zdominowanego przez niemieckich i \xc5\xbcydowskich fabrykant\xc3\xb3w, a b\xc4\x99d\xc4\x85cego niemal poza kontrol\xc4\x85 administracji polskiej. Do spraw sp\xc3\xb3\xc5\x82ki nie miesza\xc5\x82 si\xc4\x99 w pocz\xc4\x85tkach lat 20. magistrat bielski, posiadaj\xc4\x85cy w\xc3\xb3wczas szerok\xc4\x85 autonomi\xc4\x99. Z czasem musia\xc5\x82o jednak doj\xc5\x9b\xc4\x87 do spi\xc4\x99\xc4\x87, spowodowanych brakiem wp\xc5\x82ywu na funkcjonowanie tramwaj\xc3\xb3w przez w\xc5\x82adze centralne i samorz\xc4\x85dowe oraz trwaniem przy ich \xe2\x80\x9eniemieckim charakterze\xe2\x80\x9d._NEWLINE_W roku 1924 dosz\xc5\x82o do pierwszego powa\xc5\xbcnego konfliktu mi\xc4\x99dzy w\xc5\x82adzami sp\xc3\xb3\xc5\x82ki tramwajowej, polskimi pasa\xc5\xbcerami i w\xc5\x82adzami wojew\xc3\xb3dzkimi w Katowicach na tle j\xc4\x99zyka niemieckiego, kt\xc3\xb3rym wy\xc5\x82\xc4\x85cznie pos\xc5\x82ugiwa\xc5\x82a si\xc4\x99 obs\xc5\x82ug\xc4\x85 tramwajowa, co wywo\xc5\x82ywa\xc5\x82o liczne awantury, zw\xc5\x82aszcza w pojazdach. Pomimo tego j\xc4\x99zyk niemiecki pozosta\xc5\x82 nadal jako obowi\xc4\x85zuj\xc4\x85cy w obs\xc5\x82udze pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w i w administracji sp\xc3\xb3\xc5\x82ki. Uczynione zosta\xc5\x82y jednak liczne kroki w celu spolszczenia bielskiej komunikacji tramwajowej \xe2\x80\x93 wprowadzono dwuj\xc4\x99zyczne napisy na pojazdach, biletach i przystankach (1922); nowe, szaro-b\xc5\x82\xc4\x99kitne barwy woz\xc3\xb3w zast\xc4\x85pi\xc5\x82y poprzednie, austriackie (1925); sama sp\xc3\xb3\xc5\x82ka otrzyma\xc5\x82a za\xc5\x9b 30 pa\xc5\xbadziernika 1922 roku polsk\xc4\x85 nazw\xc4\x99 Bielsko-Bialska Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka Elektryczna i Kolejowa S.A. (BBSEiK)._NEWLINE_Sp\xc3\xb3\xc5\x82ka dokonywa\xc5\x82a w latach 20. dalszych inwestycji. Dla potrzeb zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych ulokowanych przy linii tramwajowej wybudowano trzy bocznice, przygotowane pod przewozy towarowe (1923-1924). W latach 1925-1926 wybudowano nowy odcinek trasy tramwajowej o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 787 metr\xc3\xb3w. Przebiega\xc5\x82 on ulic\xc4\x85 Zamkow\xc4\x85 i Partyzant\xc3\xb3w przez plac \xc5\xbbwirki i Wigury, na kt\xc3\xb3rym powsta\xc5\x82a najd\xc5\x82u\xc5\xbcsza w Bielsku 90-metrowa mijanka. Prze\xc5\x82o\xc5\xbcenie ruchu tramwajowego z dotychczasowej trasy biegn\xc4\x85cej ulic\xc4\x85 1 Maja nast\xc4\x85pi\xc5\x82o z dniem 2 maja 1926 roku. W obliczu narastaj\xc4\x85cej frekwencji w 1933 roku zosta\xc5\x82 wprowadzony 10-minutowy takt kursowania woz\xc3\xb3w tramwajowych._NEWLINE_Po przeniesieniu linii tramwajowej na plac \xc5\xbbwirki i Wigury w\xc5\x82adze sp\xc3\xb3\xc5\x82ki dosz\xc5\x82y do wniosku, \xc5\xbce dalsze rozwijanie trakcji szynowej nie ma uzasadnienia z przyczyn ekonomicznych. Zamierzano natomiast przyst\xc4\x85pi\xc4\x87 do budowy komunikacji autobusowej, kt\xc3\xb3ra w tym czasie rozwija\xc5\x82a si\xc4\x99 ju\xc5\xbc dynamicznie w wielu miastach europejskich i ameryka\xc5\x84skich oraz w najwi\xc4\x99kszych miastach Polski. Zmiana ta otwiera\xc5\x82a nowy rozdzia\xc5\x82 w dziejach bielskiej komunikacji publicznej._NEWLINE_Na wiosn\xc4\x99 1926 roku kierownictwo BBSEiK wyst\xc4\x85pi\xc5\x82o o przyznanie zezwolenia na prowadzenie trakcji autobusowej. W czerwcu 1927 roku magistraty Bielska i Bia\xc5\x82ej oraz starostwa powiatowe, za zgod\xc4\x85 urz\xc4\x99d\xc3\xb3w wojew\xc3\xb3dzkich, wyda\xc5\x82y sp\xc3\xb3\xc5\x82ce koncesj\xc4\x99 na \xe2\x80\x9ePrzedsi\xc4\x99biorstwo przewozowe dla przewozu ludzi autobusami z silnikiem spalinowym\xe2\x80\x9d oraz prowadzenie 4 linii autobusowych: Bia\xc5\x82a miasto (okr\xc4\x99\xc5\xbcna), Bielsko (plac Chrobrego) \xe2\x80\x93 Wapienica (le\xc5\x9bnicz\xc3\xb3wka), Mikuszowice \xc5\x9al\xc4\x85skie \xe2\x80\x93 Bystra (sanatorium) oraz Bielsko (dworzec) \xe2\x80\x93 Bia\xc5\x82a \xe2\x80\x93 Lipnik (le\xc5\x9bnicz\xc3\xb3wka)._NEWLINE_18 listopada 1927 roku autobusy ze znakiem firmowym BBSEiK wyruszy\xc5\x82y na wytyczone trasy, otwieraj\xc4\x85c tym samym nowy rozdzia\xc5\x82 w historii bielskiej komunikacji._NEWLINE_Podobnie jak w przypadku tramwaj\xc3\xb3w, Bielsko znowu znalaz\xc5\x82o si\xc4\x99 w\xc5\x9br\xc3\xb3d pionierskich miast posiadaj\xc4\x85cych ten \xc5\x9brodek transportu w Polsce. Powodzenie pierwszych linii spowodowa\xc5\x82o, \xc5\xbce w 1928 roku sp\xc3\xb3\xc5\x82ka zam\xc3\xb3wi\xc5\x82a w Wiedniu nast\xc4\x99pne wozy i zacz\xc4\x99\xc5\x82a uruchamia\xc4\x87 dalsze linie. W szczytowym okresie rozwoju sieci (wiosna 1931 roku) sp\xc3\xb3\xc5\x82ka obs\xc5\x82ugiwa\xc5\x82a pi\xc4\x99\xc4\x87 tras mi\xc4\x99dzymiastowych, sze\xc5\x9b\xc4\x87 podmiejskich i dwie miejskie._NEWLINE_Magistrat bielski chcia\xc5\x82 w tym czasie powstania konkurencyjnej dla BBSEiK jednostki obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cej komunikacj\xc4\x99 autobusow\xc4\x85 w mie\xc5\x9bcie, przyjmuj\xc4\x85c 22 czerwca 1929 roku uchwa\xc5\x82\xc4\x99 o utworzeniu \xc5\x9al\xc4\x85skich Linii Autobusowych. Cz\xc5\x82onkostwo Bielska w Zwi\xc4\x85zku Celowym dla Prowadzenia Komunikacji Autobusowej (stowarzyszeniu tworz\xc4\x85cym \xc5\x9aLA) zosta\xc5\x82o jednak zablokowane przez \xc5\x9al\xc4\x85sk\xc4\x85 Rad\xc4\x99 Wojew\xc3\xb3dzk\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nLata 1931-1939\n_START_PARAGRAPH_\nPo kr\xc3\xb3tkim okresie pomy\xc5\x9blnego rozwoju trakcji autobusowej BBSEiK w 1931 roku nadszed\xc5\x82 powa\xc5\xbcny kryzys na skutek trwaj\xc4\x85cej w Polsce recesji gospodarczej, kt\xc3\xb3ra wywo\xc5\x82a\xc5\x82a du\xc5\xbce bezrobocie i zubo\xc5\xbcenie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwa. Konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 obni\xc5\xbcenia cen wywo\xc5\x82a\xc5\x82a spadek rentowno\xc5\x9bci firmy, a co za tym idzie zawieszenie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci linii i masowe zwolnienia w sp\xc3\xb3\xc5\x82ce. Ruch autobusowy odbudowywano w latach 1933-1934, m.in. poprzez przed\xc5\x82u\xc5\xbcanie ju\xc5\xbc istniej\xc4\x85cych linii i uruchamianie nowych, a tak\xc5\xbce zakup kilku nowych woz\xc3\xb3w._NEWLINE_Sytuacja mi\xc4\x99dzynarodowa w ko\xc5\x84cu lat 30., a zw\xc5\x82aszcza zagro\xc5\xbcenie ze strony nazist\xc3\xb3w, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cych w Polsce najaktywniej w\xc5\x82a\xc5\x9bnie w Bielsku, wywo\xc5\x82a\xc5\x82y wr\xc4\x99cz konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 nadania BBSEiK polskiego charakteru. Wprowadzono jedynie polski j\xc4\x99zyk urz\xc4\x99dowy, przemalowano wozy na kremowo-czerwono (1935) i dokonano zmian kadrowych, w wyniku czego w\xc5\x82adza w sp\xc3\xb3\xc5\x82ce przesz\xc5\x82a ca\xc5\x82kowicie w polskie r\xc4\x99ce. Wielkie zas\xc5\x82ugi w tej kwestii mia\xc5\x82 Wiktor Przyby\xc5\x82a, \xc3\xb3wczesny burmistrz Bielska. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej dosz\xc5\x82o jednak do konfliktu mi\xc4\x99dzy w\xc5\x82adzami BBSEiK a rad\xc4\x85 miejsk\xc4\x85, spowodowanego wyp\xc5\x82aceniem przez sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 jedynie cz\xc4\x99\xc5\x9bci zobowi\xc4\x85za\xc5\x84 wobec gminnej kasy (cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 nadwy\xc5\xbcki finansowej sp\xc3\xb3\xc5\x82ki mia\xc5\x82a, zgodnie z umow\xc4\x85, trafia\xc4\x87 do magistratu). W\xc5\x82adze miejskie podj\xc4\x99\xc5\x82y nieudan\xc4\x85 pr\xc3\xb3b\xc4\x99 przej\xc4\x99cia komunikacji tramwajowej.\n_START_SECTION_\nII wojna \xc5\x9bwiatowa\n_START_PARAGRAPH_\n1 wrze\xc5\x9bnia 1939 roku, w obliczu niemieckiego najazdu na Rzeczpospolit\xc4\x85, polskie kierownictwo oraz znaczna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 pracownik\xc3\xb3w BBSEiK opu\xc5\x9bcili Bielsko, zabieraj\xc4\x85c ze sob\xc4\x85 ca\xc5\x82y tabor autobusowy sp\xc3\xb3\xc5\x82ki \xe2\x80\x93 18 woz\xc3\xb3w (po wojnie powr\xc3\xb3ci\xc5\x82 tylko jeden pojazd). Miasto otrzyma\xc5\x82o w zamian komunikacj\xc4\x99 mi\xc4\x99dzymiastow\xc4\x85, realizowan\xc4\x85 jednak przez obce przedsi\xc4\x99biorstwa._NEWLINE_Po zaj\xc4\x99ciu Bielska przez Wehrmacht (3 wrze\xc5\x9bnia) firmie przywr\xc3\xb3cono \xe2\x80\x9eniemiecki charakter\xe2\x80\x9d, usuwaj\xc4\x85c z pracy niemal wszystkich Polak\xc3\xb3w i zatrudniaj\xc4\x85c tylko miejscowych Niemc\xc3\xb3w. Przedsi\xc4\x99biorstwo przemianowano j\xc4\x85 na Strassenbahn-und Autobus Gesellschaft Bielitz (pol. Sp\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 Tramwajow\xc4\x85 i Autobusow\xc4\x85 Bielsko). Tabor zosta\xc5\x82 przemalowany na barwy stalowo-szare._NEWLINE_Podczas wojny z powodzeniem funkcjonowa\xc5\x82a komunikacja tramwajowa. Pocz\xc4\x85tkowo, do listopada 1940 roku, tramwaje kursowa\xc5\x82y na skr\xc3\xb3conej trasie (Teatr \xe2\x80\x93 Cyga\xc5\x84ski Las), poniewa\xc5\xbc wycofuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 oddzia\xc5\x82y polskie wysadzi\xc5\x82y w centrum miasta (ulica 3 Maja) tunel kolejowy, uniemo\xc5\xbcliwiaj\xc4\x85c dojazd tramwaju do dworca kolejowego. W warunkach okupacji komunikacja tramwajowa w Bielsku cieszy\xc5\x82a si\xc4\x99 du\xc5\xbcym powodzeniem w\xc5\x9br\xc3\xb3d pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 w latach 1941-1944 liczba rocznych przewoz\xc3\xb3w przekracza\xc5\x82a liczb\xc4\x99 3 milion\xc3\xb3w. Wypracowywano wi\xc4\x99c spore zyski, na co mia\xc5\x82o wp\xc5\x82yw przede wszystkim nadmierna eksploatacja przestarza\xc5\x82ych woz\xc3\xb3w i pojawienie si\xc4\x99 na nich po raz pierwszy reklam._NEWLINE_Dalsze przekszta\xc5\x82cenia sp\xc3\xb3\xc5\x82ki nast\xc4\x85pi\xc5\x82y w maju 1944 roku, kiedy sta\xc5\x82a si\xc4\x99 firm\xc4\x85 komunaln\xc4\x85, przyjmuj\xc4\x85c jednocze\xc5\x9bnie nazw\xc4\x99 Bielitzer Verkehrsbetriebe AG (Bielskie Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacyjne S.A.)._NEWLINE_Pod koniec stycznia 1945 roku, w ramach ofensywy na bielski okr\xc4\x99g przemys\xc5\x82owy, Armia Czerwona spowodowa\xc5\x82a odci\xc4\x99cie trakcji tramwajowej od dostaw pr\xc4\x85du z elektrowni w Dziedzicach, przez co w ostatnich dniach okupacji niemieckiej wozy przesta\xc5\x82y wyje\xc5\xbcd\xc5\xbca\xc4\x87 na ulice miasta. 10 lutego Bia\xc5\x82a, a 12 lutego Bielsko zosta\xc5\x82y zaj\xc4\x99te przez oddzia\xc5\x82y radzieckie.\n_START_SECTION_\nLata 1945-1958\n_START_PARAGRAPH_\nWalki o Bielsko nie spowodowa\xc5\x82y wi\xc4\x99kszych strat w trakcji tramwajowej. Tabor przetrwa\xc5\x82 nieuszkodzony w zajezdniach i remizach. Ju\xc5\xbc 27 lutego 1945 roku pierwszy powojenny tramwaj wyruszy\xc5\x82 na tras\xc4\x99 Dworzec kolejowy \xe2\x80\x93 Cyga\xc5\x84ski Las, ponownie w kremowo-czerwonych barwach. 14 lipca przywr\xc3\xb3cono funkcjonowanie BBSEiK (pod zarz\xc4\x85dem przymusowym Ministerstwa Komunikacji), a 27 lipca wprowadzono now\xc4\x85 nazw\xc4\x99 firmy \xe2\x80\x93 Bielska Kolej Elektryczna (BKE)._NEWLINE_W warunkach powojennych najwi\xc4\x99kszym wyzwaniem dla kierownictwa i za\xc5\x82ogi BKE sta\xc5\x82o si\xc4\x99 ponowne uruchomienie, a w\xc5\x82a\xc5\x9bciwie ca\xc5\x82kowita odbudowa trakcji autobusowej. Pocz\xc4\x85tkowo eksploatowano pojazdy budowane na podwoziu samochod\xc3\xb3w ci\xc4\x99\xc5\xbcarowych, pochodz\xc4\x85cych z demobilu, w okresie p\xc3\xb3\xc5\xbaniejszym zast\xc4\x85pi\xc5\x82y je wozy typowe dla komunikacji miejskiej i dalekobie\xc5\xbcnej._NEWLINE_1 lutego 1947 roku BKE zorganizowa\xc5\x82a obchody jubileuszu 50-lecia istnienia sp\xc3\xb3\xc5\x82ki tramwajowej w Bielsku, razem z uroczysto\xc5\x9bci\xc4\x85 po\xc5\x9bwi\xc4\x99cenia jednego z woz\xc3\xb3w typu Brown Boveri, kt\xc3\xb3ry przejecha\xc5\x82 w\xc3\xb3wczas dok\xc5\x82adnie milion kilometr\xc3\xb3w. Rado\xc5\x9b\xc4\x87 z rocznicy nie przys\xc5\x82oni\xc5\x82a jednak brak\xc3\xb3w taborowych oraz konieczno\xc5\x9bci modernizacji pojazd\xc3\xb3w i zaplecza technicznego. Za\xc5\x82oga BKE podj\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 wi\xc4\x99c samodzielnej budowy czterech woz\xc3\xb3w. W tym samym czasie rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 dynamiczny wzrost frekwencji w tramwajach (od ponad 5 milion\xc3\xb3w przewoz\xc3\xb3w w roku 1947), maj\xc4\x85cy post\xc4\x99powa\xc4\x87 przez dwie kolejne dekady._NEWLINE_Ko\xc5\x84cem lat 40. w Bielsku pojawili si\xc4\x99 konkurenci komunikacyjni wobec BKE w postaci \xc5\x9al\xc4\x85skich Linii Autobusowych i Pa\xc5\x84stwowej Komunikacji Samochodowej (PKS), kt\xc3\xb3rzy zacz\xc4\x99li prowadzi\xc4\x87 linie podmiejskie i mi\xc4\x99dzymiastowe. Mimo to, nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 przez wiele lat powojennych uruchomi\xc4\x87 tras miejskich._NEWLINE_W 1949 roku Bielska Kolej Elektryczna zosta\xc5\x82a przemianowana na Miejskie Zak\xc5\x82ady Komunikacyjne w Bielsku (MZK)._NEWLINE_Najwa\xc5\xbcniejszym wydarzeniem prze\xc5\x82omu lat 40. i lat 50. by\xc5\x82o powstanie projektu zdecydowanej rozbudowy bielskiej trakcji tramwajowej w ramach za\xc5\x82o\xc5\xbce\xc5\x84 planu sze\xc5\x9bcioletniego. Zaplanowane zosta\xc5\x82y linie: Dworzec kolejowy \xe2\x80\x93 Aleksandrowice (2,6\xc2\xa0km), Aleksandrowice \xe2\x80\x93 Straconka (6,5\xc2\xa0km), Kamienica \xe2\x80\x93 Szczyrk (16,2\xc2\xa0km); powsta\xc4\x87 mia\xc5\x82a tak\xc5\xbce odnoga dotychczasowej trasy w kierunku dolnej stacji projektowanej kolei linowej na Szyndzielni\xc4\x99 w Kamienicy-Olsz\xc3\xb3wce. Planowano tak\xc5\xbce powr\xc3\xb3t do przedwojennego programu Bia\xc5\x82a poprzez budow\xc4\x99 trasy w kierunku ulicy \xc5\xbbywieckiej, a dotychczasowa linia mia\xc5\x82a by\xc4\x87 przebudowana na dwutorow\xc4\x85 o prze\xc5\x9bwicie 1435\xc2\xa0mm. Ostatecznie zrealizowano tylko plany budowy linii spod dworca do Aleksandrowic, a inne, po latach dyskusji, zosta\xc5\x82y zarzucone._NEWLINE_Kamie\xc5\x84 w\xc4\x99gielny pod now\xc4\x85 lini\xc4\x99 tramwajow\xc4\x85 po\xc5\x82o\xc5\xbcono w lipcu 1950 roku. Tras\xc4\x99 o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci 2,6\xc2\xa0km wzd\xc5\x82u\xc5\xbc ulicy Piastowskiej, jednotorow\xc4\x85, z dwoma mijankami i ko\xc5\x84cow\xc4\x85 p\xc4\x99tl\xc4\x85 na Hulance (pierwsz\xc4\x85 i jedyn\xc4\x85 tego typu w Bielsku), zbudowano g\xc5\x82\xc3\xb3wnie dzi\xc4\x99ki czynom spo\xc5\x82ecznym tysi\xc4\x99cy bielszczan. Uroczyste otwarcie linii tramwajowej nr 2 nast\xc4\x85pi\xc5\x82o 22 lipca 1951 roku. Zosta\xc5\x82a ona wyposa\xc5\xbcona w 6 przystank\xc3\xb3w, a ca\xc5\x82y przejazd trwa\xc5\x82 16 minut. Z biegiem lat okaza\xc5\x82o si\xc4\x99, \xc5\xbce projekt by\xc5\x82 udany, poniewa\xc5\xbc wzd\xc5\x82u\xc5\xbc przebiegu \xe2\x80\x9edw\xc3\xb3jki\xe2\x80\x9d powsta\xc5\x82o pi\xc4\x99\xc4\x87 osiedli mieszkaniowych, tzw. ZOR-\xc3\xb3w, dla mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w kt\xc3\xb3rych \xe2\x80\x93 po przesiadce na star\xc4\x85 lini\xc4\x99, numerowan\xc4\x85 odt\xc4\x85d \xe2\x80\x9e1\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 powsta\xc5\x82o dogodne po\xc5\x82\xc4\x85czenie z centrum miasta i terenami wypoczynkowymi._NEWLINE_1 stycznia 1951 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82o po\xc5\x82\xc4\x85czenie Bielska i Bia\xc5\x82ej w jeden organizm miejski, licz\xc4\x85cy w\xc3\xb3wczas 58 tysi\xc4\x99cy mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w. Decyzj\xc4\x85 Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia 1 marca 1951 roku MZK w Bielsku przekszta\xc5\x82cono w Miejskie Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacyjne w Bielsku-Bia\xc5\x82ej (MPK)._NEWLINE_Pocz\xc4\x85tek funkcjonowania przedsi\xc4\x99biorstwa by\xc5\x82 okresem ca\xc5\x82kowitej stagnacji komunikacji miejskiej w dwumie\xc5\x9bcie \xe2\x80\x93 zawieszono prace modernizacyjne, brakowa\xc5\x82o dostaw nowych woz\xc3\xb3w. Sytuacja w MPK, a w konsekwencji jako\xc5\x9b\xc4\x87 us\xc5\x82ug przez nie \xc5\x9bwiadczonych, zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 polepsza\xc4\x87 w drugiej po\xc5\x82owie lat 50. Od 1955 roku nowa dyrekcja przedsi\xc4\x99biorstwa dokonywa\xc5\x82a znacz\xc4\x85cych krok\xc3\xb3w w tym kierunku, takich jak liczne dostawy nowych woz\xc3\xb3w tramwajowych (pozwoli\xc5\x82y na zwi\xc4\x99kszenie cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci kursowania linii nr 1 do o\xc5\x9bmiu minut) i autobusowych (postanowiono o kupowaniu jedynie autobus\xc3\xb3w w\xc4\x99gierskich \xe2\x80\x93 Mavag i Ikarus), czy likwidacja nierentownych przewoz\xc3\xb3w towarowych. Powstawa\xc5\x82y tak\xc5\xbce dalsze plany modernizacyjne \xe2\x80\x93 projekt budowy nowej zajezdni MPK w Olsz\xc3\xb3wce Dolnej, propozycja utworzenia trakcji tramwajowej na Leszczyny, budowy drugiego toru na linii nr 1, czy te\xc5\xbc p\xc4\x99tli tramwajowej przy dworcu kolejowym. Po raz pierwszy pojawi\xc5\x82a si\xc4\x99 koncepcja wprowadzenia do Bielska-Bia\xc5\x82ej sieci trolejbusowej (1957). W ramach nowej polityki kierownictwa MPK zacz\xc4\x99\xc5\x82o ono obs\xc5\x82ugiwa\xc4\x87 du\xc5\xbc\xc4\x85 cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 powiatu bielskiego i rywalizuj\xc4\x85c z PKS, znacznie ograniczy\xc5\x82 wyst\xc4\x99puj\xc4\x85ce w latach 50. tzw. kryzysy komunikacyjne.\n_START_SECTION_\nLata 1982-1989\n_START_PARAGRAPH_\nW czasie stanu wojennego wojsko przeprowadzi\xc5\x82o reorganizacj\xc4\x99 WPK, kt\xc3\xb3re w zimie 1982 roku uleg\xc5\x82o ponownemu przekszta\xc5\x82ceniu w Miejskie Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacyjne, z dwoma zak\xc5\x82adami w Bielsku-Bia\xc5\x82ej i \xc5\xbbywcu._NEWLINE_Na prze\xc5\x82omie lat 1981/1982 niemal 100% autobus\xc3\xb3w, posiadanych przez zak\xc5\x82ad bielski, stanowi\xc5\x82y Jelcze PR110. Sytuacja ta zacz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 zmienia\xc4\x87 w 1982 roku, kiedy powr\xc3\xb3cono do zakupywania Ikarus\xc3\xb3w, przy czym pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w Bielsku-Bia\xc5\x82ej pierwsze autobusy przegubowe Ikarus 280, stanowi\xc4\x85ce obecnie wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 woz\xc3\xb3w bielskiej komunikacji miejskiej. Trwa\xc5\x82 dalszy wzmo\xc5\xbcony wzrost liczby przewoz\xc3\xb3w (1984 \xe2\x80\x93 102 mln) i linii (1985 \xe2\x80\x93 31 miejskich, 8 podmiejskich), spowodowany m.in. w\xc5\x82\xc4\x85czeniem jednego z najwi\xc4\x99kszych osiedli mieszkaniowych w mie\xc5\x9bcie \xe2\x80\x93 Karpackiego \xe2\x80\x93 w sie\xc4\x87 MPK, \xe2\x80\x9edusi\xc5\x82o si\xc4\x99\xe2\x80\x9d ponadto centrum Bielska-Bia\xc5\x82ej, w zwi\xc4\x85zku z czym podj\xc4\x99te zosta\xc5\x82y m.in. decyzje o znacznych zmianach w przebiegu \xc5\x9br\xc3\xb3dmiejskich linii._NEWLINE_Dostawy nowych autobus\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rych liczba przekroczy\xc5\x82a parametry zajezdni w Olsz\xc3\xb3wce, wywo\xc5\x82a\xc5\x82y potrzeb\xc4\x99 jej modernizacji i rozbudowy. W 1984 roku pojawi\xc5\x82 si\xc4\x99 projekt budowy nowej zajezdni w Wapienicy, a tak\xc5\xbce powr\xc3\xb3cono do plan\xc3\xb3w stworzenia sieci trolejbusowej (1988), na kt\xc3\xb3rych zrealizowanie nie wystarczy\xc5\x82o jednak \xc5\x9brodk\xc3\xb3w finansowych._NEWLINE_Kolejna fala kryzysu gospodarczego ko\xc5\x84ca lat 80., \xe2\x80\x9e\xc5\x82agodniejszego\xe2\x80\x9d w skutkach od poprzedniego, odbi\xc5\x82a si\xc4\x99 ponownie na dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci bielskiej komunikacji miejskiej. Jednym z widocznych jego skutk\xc3\xb3w by\xc5\x82o stopniowe zmniejszanie si\xc4\x99 liczby posiadanych przez bielski zak\xc5\x82ad MPK autobus\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra od apogeum na pocz\xc4\x85tku dekady, zmala\xc5\x82a do 135 w 1987 roku. W tym samym czasie pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 jednak nowe typy woz\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 Jelcz M11 i Zemun IK160P. Poza problemami taborowymi, znacznym utrudnieniem w funkcjonowaniu MPK by\xc5\x82y przeprowadzane pod koniec lat 80. liczne strajki na tle p\xc5\x82acowym i politycznym (zwi\xc4\x85zanymi m.in. z \xc5\xbc\xc4\x85daniem ponownej legalizacji \xe2\x80\x9eSolidarno\xc5\x9bci\xe2\x80\x9d). Upadaj\xc4\x85cy system realnego socjalizmu nie by\xc5\x82 w stanie upora\xc4\x87 si\xc4\x99 z rozk\xc5\x82adem socjalistycznej gospodarki i dotychczasowej sytuacji spo\xc5\x82eczno-politycznej.\n_START_SECTION_\nZmiany w sieci komunikacyjnej\n_START_PARAGRAPH_\nPierwsze lata obecnej dekady przynios\xc5\x82y fal\xc4\x99 zmian przebiegu wielu linii. W 2001 roku otwarty zosta\xc5\x82 najwi\xc4\x99kszy w mie\xc5\x9bcie Szpital Wojew\xc3\xb3dzki przy al. Armii Krajowej, gdzie skierowano kilka po\xc5\x82\xc4\x85cze\xc5\x84 (np. 1, 12, 23). Wi\xc4\x99ksza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kurs\xc3\xb3w linii doje\xc5\xbcd\xc5\xbcaj\xc4\x85cych wcze\xc5\x9bniej do dworca kolejowego i autobusowego zosta\xc5\x82a wyd\xc5\x82u\xc5\xbcona do otwieranych w latach 2001-2002 hipermarket\xc3\xb3w wzd\xc5\x82u\xc5\xbc ul. Warszawskiej i Bohater\xc3\xb3w Monte Cassino. Ich dyrekcje zdecydowa\xc5\x82y si\xc4\x99 na zlecenie obs\xc5\x82ugiwania linii bezp\xc5\x82atnych, maj\xc4\x85cych zach\xc4\x99ci\xc4\x87 do liczniejszego odwiedzania market\xc3\xb3w. Pocz\xc4\x85tkowo kursowa\xc5\x82y na nich autobusy MZK, z czasem jednak ich cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przej\xc4\x85\xc5\x82 prywatny przewo\xc5\xbanik ze Skoczowa \xe2\x80\x93 Sanbus (obs\xc5\x82uguj\xc4\x85cy je g\xc5\x82\xc3\xb3wnie autobusami marki Karosa). Ostatnie z linii bezp\xc5\x82atnych zlikwidowano 1 stycznia 2009 roku._NEWLINE_Nowe po\xc5\x82\xc4\x85czenia obj\xc4\x99\xc5\x82y nieobs\xc5\x82ugiwane dot\xc4\x85d przez komunikacj\xc4\x99 miejsk\xc4\x85 rejony peryferyjne (ul. Polna, Go\xc5\x9bcinna, Nad Potokiem, Langiewicza, Wapienna, Brz\xc3\xb3ski) \xe2\x80\x93 powsta\xc5\x82y m.in. linie 5 (obecnie zast\xc4\x85piona lini\xc4\x85 35), 18, 26, 27, a tak\xc5\xbce \xe2\x80\x9elinia przewozu studenckiego\xe2\x80\x9d, dzisiejsza 24BIS (do Akademii Techniczno-Humanistycznej). Przywr\xc3\xb3cono, b\xc4\x85d\xc5\xba utworzono tak\xc5\xbce kilka tras podmiejskich, w tym linie 50, 51 i 52. Powsta\xc5\x82y tak\xc5\xbce nowe kursy nocne (N1, N2 i N3), wykorzystywane g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przez pracownik\xc3\xb3w MZK, w miejsce istniej\xc4\x85cej wcze\xc5\x9bniej jednej linii nocnej. W dniu 02.01.2012 uruchomiono dwie nowe linie autobusowe: 34 i 35 (w wariantach 35L i 35S), a od 05.05.2014 uruchomione zostan\xc4\x85 nowe linie autobusowe 37 i 38. Od 1 wrze\xc5\x9bnia 2015 autobusy nie kursuj\xc4\x85 ju\xc5\xbc do CH Sarni Stok_NEWLINE_R\xc3\xb3wnie\xc5\xbc czechowicki PKM rozszerzy\xc5\x82 ofert\xc4\x99 w\xc5\x82asnych przewoz\xc3\xb3w w obr\xc4\x99bie Bielska-Bia\xc5\x82ej, przed\xc5\x82u\xc5\xbcaj\xc4\x85c lini\xc4\x99 nr 5 \xe2\x80\x93 pocz\xc4\x85tkowo do Centrum Handlowego Sarni Stok (2001), a ostatecznie do dworca Bielsko-Bia\xc5\x82a G\xc5\x82\xc3\xb3wna (2005). W pa\xc5\xbadzierniku 2009 zosta\xc5\x82a uruchomiona linia X, \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85ca miasto z Zabrzegiem.\n_START_SECTION_\nModernizacja taboru\n_START_PARAGRAPH_\nW grudniu 2002 roku MZK otrzyma\xc5\x82o 6 dalszych autobus\xc3\xb3w Solaris Urbino 12. Wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia\xc5\x82y si\xc4\x99 one charakterystycznym, zielono-niebieskim malowaniem, kt\xc3\xb3re wkr\xc3\xb3tce \xe2\x80\x9eprzej\xc4\x99\xc5\x82y\xe2\x80\x9d inne autobusy. Wywo\xc5\x82a\xc5\x82o to liczne kontrowersje, co doprowadzi\xc5\x82o do opracowania i wprowadzenia w styczniu 2004 roku nowego, oficjalnie zatwierdzonego przez prezydenta miasta, wzoru malowania autobus\xc3\xb3w MZK (barwy: bia\xc5\x82a, czerwona i \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ta, podobnie jak na fladze miejskiej)._NEWLINE_6 czerwca 2006 roku dotar\xc5\x82a do Bielska-Bia\xc5\x82ej pierwsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kolejnych 10 Solaris\xc3\xb3w Urbino 12. Mi\xc4\x99dzy grudniem 2006 a czerwcem 2007 roku pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 kolejne nabytki MZK \xe2\x80\x93 6 minibus\xc3\xb3w Jelcz M081MB3 Vero, wykorzystywane g\xc5\x82\xc3\xb3wnie do obs\xc5\x82ugi kurs\xc3\xb3w o niskiej liczbie pasa\xc5\xbcer\xc3\xb3w. Zakupiono ponadto u\xc5\xbcywane w przewozie os\xc3\xb3b niepe\xc5\x82nosprawnych (poza ruchem liniowym) 4 Volkswageny Transportery T5, kt\xc3\xb3re zast\xc4\x85pi\xc5\x82y dotychczasowych 2 woz\xc3\xb3w typu T4._NEWLINE_Ostatnimi nabytkami MZK Bielsko-Bia\xc5\x82a s\xc4\x85 Mercedesy Citaro (10 sztuk), kt\xc3\xb3re wprowadzone zosta\xc5\x82y do eksploatacji w pa\xc5\xbadzierniku 2008 roku.W 2009 do Bielska-Bia\xc5\x82ej przyjecha\xc5\x82o 5 Solaris\xc3\xb3w Urbino 12. W 2010 Bielski MZK kupi\xc5\x82 3 minibusy marki Autosan Wetlina. W grudniu 2010 roku do stolicy Podbeskidzia po raz pierwszy w historii pojawi\xc5\x82o si\xc4\x99 6 niskopod\xc5\x82ogowych autobus\xc3\xb3w przegubowych marki Mercedes-Benz O530G . W 2011 roku MZK zakupi\xc5\x82 4 Mercedesy O530G oraz 10 Mercedes\xc3\xb3w Conecto Jednocze\xc5\x9bnie, wraz z kolejnymi dostawami taboru, z ruchu liniowego wycofywane s\xc4\x85 kolejne, przestarza\xc5\x82e autobusy (Jelcz PR110 \xe2\x80\x93 wycofane ca\xc5\x82kowicie w grudniu 2007, Jelcz M11 \xe2\x80\x93 do wrze\xc5\x9bnia 2008, Mercedes O305), jak i zakupione w ostatniej dekadzie XX wieku (Ikarus 415). W 2012 roku z taboru (MZK Bielsko-Bia\xc5\x82a) wycofano Ikarusy 280.26._NEWLINE_Kolejnych zakup\xc3\xb3w dokona\xc5\x82 tak\xc5\xbce PKM Czechowice-Dziedzice \xe2\x80\x93 4 Solarisy Urbino 12 (2004, 2007, 2008) i 2 Solaris\xc3\xb3w Urbino 15 (2004, 2007).\n_START_SECTION_\nZak\xc5\x82ady bud\xc5\xbcetowe\n_START_PARAGRAPH_\nWiod\xc4\x85cym przewo\xc5\xbanikiem komunikacji miejskiej w Bielsku-Bia\xc5\x82ej jest Miejski Zak\xc5\x82ad Komunikacyjny \xe2\x80\x93 zak\xc5\x82ad bud\xc5\xbcetowy miasta, dzia\xc5\x82aj\xc4\x85cy na podstawie stosownych uchwa\xc5\x82 Rady Miejskiej i statutu zatwierdzonego przez Zarz\xc4\x85d Miasta. G\xc5\x82\xc3\xb3wnym zadaniem MZK jest prowadzenie regularnej komunikacji autobusowej w granicach administracyjnych Bielska-Bia\xc5\x82ej, a tak\xc5\xbce \xe2\x80\x93 za zgod\xc4\x85 Rady Miejskiej \xe2\x80\x93 poza nimi, przy zawarciu um\xc3\xb3w dwustronnych z gminami o\xc5\x9bciennymi._NEWLINE_Pierwszym obcym i konkurencyjnym dla MZK (i jego poprzednik\xc3\xb3w \xe2\x80\x93 MPK i WPK) przewo\xc5\xbanikiem w Bielsku-Bia\xc5\x82ej by\xc5\x82o Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacji Miejskiej w Czechowicach-Dziedzicach, kt\xc3\xb3re uruchomi\xc5\x82o w pa\xc5\xbadzierniku 1994 roku lini\xc4\x99 \xc5\x82\xc4\x85cz\xc4\x85c\xc4\x85 oba miasta \xe2\x80\x93 7 (p\xc3\xb3\xc5\xbaniejsza VII). Podobnie jak w przypadku MZK, czechowickie przedsi\xc4\x99biorstwo dzia\xc5\x82a na terenie o\xc5\x9bciennych gmin (a wi\xc4\x99c i na obszarze Bielska-Bia\xc5\x82ej) na podstawie dwustronnych um\xc3\xb3w komunalnych.\n_START_SECTION_\nTabor\n_START_PARAGRAPH_\nMZK Bielsko-Bia\xc5\x82a posiada w swoim taborze 137 autobus\xc3\xb3w (10 modeli \xe2\x80\x93 Ikarus 280, Ikarus 415, Solaris Urbino 12, Mercedes-Benz O530, MAN NL 222, Jelcz M081MB, Ikarus 405, Mercedes Conecto Mercedes-Benz 0530K Citaro i Mercedes-Benz 0530G Citaro), a PKM obs\xc5\x82uguje swoje trasy 19 pojazdami (typy \xe2\x80\x93 Ikarus 260, Solaris Urbino 10, Solaris Urbino 12, Solaris Urbino 15, Iveco TurboDaily)._NEWLINE_Spo\xc5\x9br\xc3\xb3d autobus\xc3\xb3w PKM w Bielsku-Bia\xc5\x82ej pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej Solarisy Urbino 15, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie na linii VII.\n_START_SECTION_\nModernizacja infrastruktury\n_START_PARAGRAPH_\nCzteroletni Plan Inwestycyjny na lata 2008-2011 zak\xc5\x82ada dalsz\xc4\x85 modernizacj\xc4\x99 zajezdni MZK. Og\xc5\x82oszone zosta\xc5\x82y przetargi na remont hal warsztatowych i wymian\xc4\x99 nawierzchni placu postojowego. Kolejne lata maj\xc4\x85 przynie\xc5\x9b\xc4\x87 m.in. zakup nowego wyposa\xc5\xbcenia technicznego i dalsz\xc4\x85 informatyzacj\xc4\x99 zak\xc5\x82adu, a tak\xc5\xbce kontynuowanie procesu wymiany i monta\xc5\xbcu wiat przystankowych. Ca\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 prac ma zako\xc5\x84czy\xc4\x87 si\xc4\x99 docelowo w 2013 roku.\n_START_SECTION_\nBudowa kolei miejskiej\n_START_PARAGRAPH_\nPlany d\xc5\x82ugoterminowe, zawarte w Zintegrowanym Planie Rozwoju Transportu Publicznego, a opracowane przez Instytut Rozwoju i Promocji Kolei, zak\xc5\x82adaj\xc4\x85 budow\xc4\x99 linii kolei miejskiej, maj\xc4\x85cej \xc5\x82\xc4\x85czy\xc4\x87 w pierwszym etapie Wapienic\xc4\x99 i stacj\xc4\x99 Bielsko-Bia\xc5\x82a Lipnik, w dalszej perspektywie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wyd\xc5\x82u\xc5\xbcona do Mikuszowic i stacji Jaworze Jasienica. Tras\xc4\x99 maj\xc4\x85 obs\xc5\x82ugiwa\xc4\x87 4 szynobusy._NEWLINE_W dalszej perspektywie zak\xc5\x82adane jest powstanie dalszych dw\xc3\xb3ch linii, maj\xc4\x85cych powi\xc4\x85za\xc4\x87 bielski dworzec kolejowy z Czechowicami-Dziedzicami i \xc5\xbbywcem oraz z K\xc4\x99tami, przy cz\xc4\x99stotliwo\xc5\x9bci kursowania co 30 minut.'