b'\n_START_ARTICLE_\nHartowanie ro\xc5\x9blin\n_START_PARAGRAPH_\nHartowanie ro\xc5\x9blin \xe2\x80\x93 zjawisko sezonowej aklimatyzacji ro\xc5\x9blin do niskich temperatur. Proces jest form\xc4\x85 odporno\xc5\x9bci na niskie temperatury i prowadzi do stopniowego nabycia mrozoodporno\xc5\x9bci. Hartowanie zachodzi w dw\xc3\xb3ch lub trzech etapach.\n_START_SECTION_\nEtap pierwszy\n_START_PARAGRAPH_\nEtap pierwszy rozpoczyna si\xc4\x99 w wyniku odebrania przez ro\xc5\x9blin\xc4\x99 informacji o skracaniu dnia. Za informacje o fotoperiodzie odpowiedzialne s\xc4\x85 przemiany fitochromu. Drugim odbieranym bod\xc5\xbacem jest zmiana temperatury. U drzew hartowanie rozpoczyna si\xc4\x99 w temperaturze 5-10 \xc2\xb0C, a u ro\xc5\x9blin dwuletnich 2-5 \xc2\xb0C. po odebraniu sygna\xc5\x82u w ro\xc5\x9blinie wzrasta st\xc4\x99\xc5\xbcenie kwasu abscysynowego i spada zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 giberelin. W kom\xc3\xb3rkach parenchymatycznych gromadzone s\xc4\x85 substancje zapasowe, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie skrobia i lipidy. W \xc5\xbcywych kom\xc3\xb3rkach redukcji ulega obj\xc4\x99to\xc5\x9b\xc4\x87 wakuoli. Maleje te\xc5\xbc potencja\xc5\x82 wody w kom\xc3\xb3rce. U ro\xc5\x9blin dwuletnich dochodzi do zmian morfologicznych pojawiaj\xc4\x85cych si\xc4\x99 w efekcie wzgl\xc4\x99dnego nadmiaru energii \xc5\x9bwietlnej poch\xc5\x82anianej przez chlorofil, jednak nadmiar ten nie mo\xc5\xbce by\xc4\x87 wykorzystany do syntezy zwi\xc4\x85zk\xc3\xb3w organicznych w cyklu Calvina z powodu spadku aktywno\xc5\x9bci enzym\xc3\xb3w w niskich temperaturach. Powstaj\xc4\x85 li\xc5\x9bcie o grubszych blaszkach i zbudowane z kom\xc3\xb3rek o zwi\xc4\x99kszonej grubo\xc5\x9bci \xc5\x9bcian kom\xc3\xb3rkowych.\n_START_SECTION_\nEtap drugi\n_START_PARAGRAPH_\nDrugi etap hartowania indukowany jest spadkiem temperatur poni\xc5\xbcej 0 \xc2\xb0C. Podczas tego etapu nast\xc4\x99puje przebudowa b\xc5\x82on cytoplazmatycznych. Kwasy t\xc5\x82uszczowe nasycone wymieniane s\xc4\x85 na kwasy t\xc5\x82uszczowe nienasycone. Zmienia si\xc4\x99 proporcja fosfatydylocholiny, fosfatydylogliceroli i fosfatydyloinozytolu. W kom\xc3\xb3rkach wytwarzane s\xc4\x85 bia\xc5\x82ka indukowane ch\xc5\x82odem oraz aktywowane enzymy antyoksydacyjne. W tkankach wzrasta st\xc4\x99\xc5\xbcenie etylenu. Modyfikacji ulega metabolizm, ro\xc5\x9bliny dwuletnie przechodz\xc4\x85 w stan spoczynku wymuszonego, a drzewa i byliny w stan spoczynku g\xc5\x82\xc4\x99bokiego.\n_START_SECTION_\nEtap trzeci\n_START_PARAGRAPH_\nW trzecim etapie, w warunkach mrozu, dochodzi do krystalizacji wody w przestrzeniach mi\xc4\x99dzykom\xc3\xb3rkowych oraz naczyniach. Dochodzi tak\xc5\xbce do ubytku wody w cytoplazmie. Ro\xc5\x9bliny s\xc4\x85 w stanie przetrwa\xc4\x87 mrozy do -25 \xc2\xb0C, a drzewa nawet do -50 \xc2\xb0C. Wiosn\xc4\x85, gdy temperatury zn\xc3\xb3w osi\xc4\x85gaj\xc4\x85 warto\xc5\x9bci dodatnie dochodzi do rozhartowania ro\xc5\x9blin. Rozhartowane ro\xc5\x9bliny s\xc4\x85 wra\xc5\xbcliwe nawet na przymrozki._NEWLINE_Do rozhartowania ro\xc5\x9blin drzewiastych mo\xc5\xbce doj\xc5\x9b\xc4\x87 tak\xc5\xbce w \xc5\x9brodku zimy, je\xc5\x9bli nast\xc4\x85pi wyra\xc5\xbane ocieplenie. Im d\xc5\x82u\xc5\xbcszy jest okres ocieplenia i wy\xc5\xbcsza temperatura dobowa tym proces rozhartowania mo\xc5\xbce by\xc4\x87 g\xc5\x82\xc4\x99bszy, \xc5\x82\xc4\x85cznie z cofni\xc4\x99ciem zmian zachodz\xc4\x85cych w drugiej fazie hartowania. Je\xc5\xbceli po okresie ocieplenia spadki temperatur s\xc4\x85 stopniowe to ro\xc5\x9bliny ponownie nabywaj\xc4\x85 wy\xc5\xbcsz\xc4\x85 odporno\xc5\x9b\xc4\x87 na mr\xc3\xb3z.'