b'\n_START_ARTICLE_\nStr\xc3\xb3j raciborski\n_START_PARAGRAPH_\nStr\xc3\xb3j raciborski \xe2\x80\x93 jeden ze \xc5\x9bl\xc4\x85skich stroj\xc3\xb3w ludowych, spotykany na obszarze powiatu raciborskiego, g\xc5\x82ubczyckiego, cz\xc4\x99\xc5\x9bci rybnickiego i wodzis\xc5\x82awskiego, a tak\xc5\xbce cz\xc4\x99\xc5\x9bci \xc5\x9al\xc4\x85ska Opawskiego, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w okolicach Hluczyna._NEWLINE_Raciborski str\xc3\xb3j ludowy w zasadniczych elementach to\xc5\xbcsamy jest z og\xc3\xb3ln\xc4\x85 grup\xc4\x85 stroj\xc3\xb3w \xc5\x9bl\xc4\x85skich. Najwi\xc4\x99ksze by\xc5\x82o podobie\xc5\x84stwo do stroj\xc3\xb3w pszczy\xc5\x84skich, a tak\xc5\xbce rybnickich. Specyficzna dla regionu raciborskiego by\xc5\x82a ciemna tonacja stroju, wyra\xc5\xbcana przez niego powaga i majestat. Nawi\xc4\x85zywa\xc5\x82 on do zachodnich stroj\xc3\xb3w mieszcza\xc5\x84skich. Najbardziej charakterystycznym elementem raciborskiego stroju by\xc5\x82y tzw. szatki, kolorowe, zdobione wzorami cienkie we\xc5\x82niane chusty zak\xc5\x82adane na ramiona. Inn\xc4\x85 cech\xc4\x85 charakterystyczn\xc4\x85 by\xc5\x82y kwiatowe aplikacje na kaftanach._NEWLINE_Raciborski str\xc3\xb3j ludowy rozwin\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 w XIX wieku, na co mia\xc5\x82 wp\xc5\x82yw wzrost zamo\xc5\xbcno\xc5\x9bci wsi. W stroju z tego okresu charakterystyczne dla odzienia by\xc5\x82y tzw. szpyndzery, kr\xc3\xb3tkie, dopasowane kaftany si\xc4\x99gaj\xc4\x85ce talii, szyte z at\xc5\x82asu zdobionego wzorami. Mia\xc5\x82y d\xc5\x82ugie, bufiaste i podszywane wat\xc4\x85 r\xc4\x99kawy, zw\xc4\x99\xc5\xbcaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 ku mankietom. Zapinane by\xc5\x82y z przodu na haftki oraz du\xc5\xbc\xc4\x85 klamr\xc4\x99. Dekolty, zako\xc5\x84czone szerokimi ko\xc5\x82nierzami z fr\xc4\x99dzlami mia\xc5\x82y kszta\xc5\x82t tr\xc3\xb3jk\xc4\x85ta. Szerokie sp\xc3\xb3dnice, zwane mazelonkami, kieckami b\xc4\x85d\xc5\xba sukniami uszyte by\xc5\x82y z cienkich, we\xc5\x82nianych materia\xc5\x82\xc3\xb3w. Charakterystyczne w ich wygl\xc4\x85dzie by\xc5\x82y karbowane falbany (tzw. tolkrouzy). Nierzadko sp\xc3\xb3dnice by\xc5\x82y marszczone w pasie oraz przyszywane do p\xc5\x82\xc3\xb3ciennego stanika. M\xc5\x82ode dziewczyny nosi\xc5\x82y tzw. glorki, czyli sp\xc3\xb3dnice z tafty, do kt\xc3\xb3rych doszywane by\xc5\x82y p\xc5\x82\xc3\xb3cienne staniki. Na sp\xc3\xb3dnice nak\xc5\x82adane by\xc5\x82y fartuchy, lekko marszczone i wszywane w przechodz\xc4\x85c\xc4\x85 w troki obszewk\xc4\x99, szyte ze wzorzystych, brokatowych tkanin, zdobione najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej wzorami kwiatowymi. D\xc5\x82ugo\xc5\x9bci\xc4\x85 by\xc5\x82y r\xc3\xb3wne, lub te\xc5\xbc nieco kr\xc3\xb3tsze od sp\xc3\xb3dnicy, barw\xc4\x85 wsp\xc3\xb3\xc5\x82gra\xc5\x82y z reszt\xc4\x85 stroju. Typowymi elementami by\xc5\x82y r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc czepce oraz kolorowe chusty z jedwabnymi fr\xc4\x99dzlami, tzw. szatki. Zwie\xc5\x84czeniem stroju by\xc5\x82y czarne po\xc5\x84czochy oraz buty na s\xc5\x82upkowych obcasach, sznurowane lub te\xc5\xbc zapinane na pasek._NEWLINE_W nast\xc4\x99pnym stuleciu str\xc3\xb3j raciborski przeszed\xc5\x82 wiele zmian. Na pocz\xc4\x85tku XX wieku noszone dot\xc4\x85d kaftany (tzw. szpyndzery) zosta\xc5\x82y zast\xc4\x85pione d\xc5\x82u\xc5\xbcszymi i charakteryzuj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 innym krojem jaklami. Po I wojnie \xc5\x9bwiatowej sp\xc3\xb3dnice z karbowanymi falbanami zast\xc4\x85piono d\xc5\x82u\xc5\xbcszymi i szerszymi, suto marszczonymi lub plisowanymi, wszytymi w w\xc4\x85sk\xc4\x85 obszewk\xc4\x99 w pasie i wyka\xc5\x84czanymi na dole czarn\xc4\x85 tasiemk\xc4\x85. By\xc5\x82y wykonane z at\xc5\x82asu z wyt\xc5\x82aczanym jednobarwnym wzorem ro\xc5\x9blinnym. Zrezygnowano tak\xc5\xbce z noszenia czepc\xc3\xb3w, na rzecz we\xc5\x82nianych i rypsowych chust. W ostatnim czasie str\xc3\xb3j ludowy Raciborszczyzny stopniowo zanika, dzi\xc5\x9b mo\xc5\xbcna si\xc4\x99 z nim spotka\xc4\x87 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie podczas wyst\xc4\x99p\xc3\xb3w zespo\xc5\x82\xc3\xb3w folklorystycznych oraz w raciborskim muzeum, kt\xc3\xb3re posiada bogat\xc4\x85 kolekcj\xc4\x99 zbior\xc3\xb3w._NEWLINE_Omawiaj\xc4\x85c raciborski str\xc3\xb3j ludowy mamy na wzgl\xc4\x99dzie przede wszystkim stroje kobiece, gdy\xc5\xbc m\xc4\x99ski str\xc3\xb3j ludowy podobny by\xc5\x82 na ca\xc5\x82ym \xc5\x9al\xc4\x85sku, ponadto pod koniec XIX wieku zosta\xc5\x82 zast\xc4\x85piony przez str\xc3\xb3j miejski.'