b'\n_START_ARTICLE_\nWsola\n_START_SECTION_\nHistoria\n_START_PARAGRAPH_\nNazwa Wsola (Wszolyn, Wssola, Wsolia) pochodzi od kre\xc5\x9blenia wszo\xc5\x82, czyli \xe2\x80\x9estaropolskiej nazwy wszy bydl\xc4\x99cej, lub te\xc5\xbc pogardliwego okre\xc5\x9blenia n\xc4\x99dzarza (forma ta zmieni\xc5\x82a si\xc4\x99 w wyniku tzw. mazurzenia)\xe2\x80\x9d [Pi\xc4\x85tkowski, 2012]. _NEWLINE_Wie\xc5\x9b odnotowana zosta\xc5\x82a jako parafia w Liber beneficiorum Jana D\xc5\x82ugosza (lata gromadzenia danych: 1470\xe2\x80\x9380), gdzie wskazywano na istnienie w 1440 ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a wsolskiego pod wezwaniem \xc5\x9bw. Bart\xc5\x82omieja. Tutejsza parafia, fundowana przez r\xc3\xb3d \xc5\x9aliz\xc3\xb3w herbu Abdank, erygowana by\xc5\x82a ok. 1358 \xc5\x9alizowie, opr\xc3\xb3cz Wsoli, byli r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami pobliskiego Piastowa. Przez pi\xc4\x99\xc4\x87 wiek\xc3\xb3w obie wsie dzieli\xc5\x82a wsp\xc3\xb3lna historia. Ok. 1480 Jan Kochanowski (dziad poety) po\xc5\x9blubi\xc5\x82 we Wsoli Barbar\xc4\x99 Szliz\xc3\xb3wn\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra w wianie wnios\xc5\x82a m.in. Czarnolas. W okresie Reformacji wie\xc5\x9b stanowi\xc5\x82a dziedzictwo szlachty sprzyjaj\xc4\x85cej nowym nurtom. Posiadaczami Wsoli byli w\xc3\xb3wczas m.in. Anna ze \xc5\x9aliz\xc3\xb3w D\xc4\x85browska, okre\xc5\x9blana jako \xe2\x80\x9eheretyczka\xe2\x80\x9d, Anna O\xc5\xbcarowska, kolatorka walcz\xc4\x85ca z ko\xc5\x9bcio\xc5\x82em o dobra pleba\xc5\x84skie, Andrzej Lasota \xe2\x80\x93 cz\xc5\x82onek wsp\xc3\xb3lnoty braci polskich oraz Adam Kochanowski \xe2\x80\x93 bratanek Jana Kochanowskiego, s\xc4\x99dzia lubelski, kt\xc3\xb3ry w XVI w. zamieni\xc5\x82 ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82 wsolski na zb\xc3\xb3r braci polskich._NEWLINE_Na pocz\xc4\x85tku XVII w. Krzysztof Siemie\xc5\x84ski, kolejny dziedzic Wsoli, wytoczy\xc5\x82 Adamowi Kochanowskiemu wygrany proces o zwrot zaw\xc5\x82aszczonych d\xc3\xb3br ko\xc5\x9bcio\xc5\x82a wsolskiego. W 1629 Siemie\xc5\x84ski wzni\xc3\xb3s\xc5\x82 na miejscu starego drewnianego ko\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82ka murowan\xc4\x85 \xc5\x9bwi\xc4\x85tyni\xc4\x99. W 1644 w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem Wsoli zosta\xc5\x82 Stanis\xc5\x82aw Witkowski \xe2\x80\x93 zi\xc4\x99\xc4\x87 Jana Kochanowskiego; jego syn, nosz\xc4\x85cy r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc imi\xc4\x99 Stanis\xc5\x82aw, przekazuje Wsol\xc4\x99 c\xc3\xb3rce El\xc5\xbcbiecie, kt\xc3\xb3ra wnosi wie\xc5\x9b w posagu Aleksandrowi Adamowi Drzewieckiemu \xe2\x80\x93 wojewodzie lubelskiemu. W 1750 Wsola, za spraw\xc4\x85 ich c\xc3\xb3rki Konstancji, \xc5\xbcony J\xc3\xb3zefa, kasztelana lubelskiego, sta\xc5\x82 si\xc4\x99 dziedzictwem rodu So\xc5\x82tyk\xc3\xb3w. W\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem d\xc3\xb3br sta\xc5\x82 si\xc4\x99 m.in. syn Konstancji i J\xc3\xb3zefa, Kajetan So\xc5\x82tyk \xe2\x80\x93 biskup krakowski, kt\xc3\xb3rego porwanie przez Rosjan przyczyni\xc5\x82o si\xc4\x99 do zawi\xc4\x85zania konfederacji barskiej. _NEWLINE_Kolejnymi w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami d\xc3\xb3br wsolskich byli: bratanek biskupa J\xc3\xb3zef \xe2\x80\x93 kasztelan ma\xc5\x82ogoski i zawichojski oraz jego syn Franciszek Salezy \xe2\x80\x93 senator i kasztelan Kr\xc3\xb3lestwa Polskiego. W 1877 syn Franciszka, Marceli, sprzeda\xc5\x82 Wsol\xc4\x99 z Piastowem Wincentemu i Annie Grobickim herbu Tr\xc4\x85by. W 1881 z d\xc3\xb3br Piast\xc3\xb3w zosta\xc5\x82 wydzielony folwark Wsola. W 1893 w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielami Wsoli zostali synowie Wincentego i Anny \xe2\x80\x93 Jakub i Aleks, trzeci z syn\xc3\xb3w Piotr, otrzymuje Piast\xc3\xb3w._NEWLINE_W 1912 Jakub Grobicki sta\xc5\x82 si\xc4\x99 jedynym w\xc5\x82a\xc5\x9bcicielem folwarku Wsola. Dwa lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej uko\xc5\x84czona zosta\xc5\x82a budowa pa\xc5\x82acyku wed\xc5\x82ug projektu \xc5\x82\xc3\xb3dzkiego architekta Augusta Furuhjelma. W 1920 Jakub Grobicki sprzeda\xc5\x82 maj\xc4\x85tek wsolski Marii Magdalenie Pruszak\xc3\xb3wnie herbu Leliwa, kt\xc3\xb3ra cztery lata p\xc3\xb3\xc5\xbaniej udost\xc4\x99pni\xc5\x82a pa\xc5\x82ac i folwark swojej bratanicy Aleksandrze z Pruszak\xc3\xb3w oraz jej m\xc4\x99\xc5\xbcowi Jerzemu Gombrowiczowi, bratu Witolda Gombrowicza. W 1929 Aleksandra Gombrowicz wykupi\xc5\x82a na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 dobra wsolskie na publicznej licytacji zarz\xc4\x85dzonej przez Towarzystwo Kredytowe Ziemskie._NEWLINE_W latach 30. XX w. Wsola, podobnie jak i wiele innych maj\xc4\x85tk\xc3\xb3w w tym okresie, znalaz\xc5\x82a si\xc4\x99 w trudnej sytuacji finansowej. Ratunkiem dla ich w\xc5\x82a\xc5\x9bcicieli by\xc5\x82a dzier\xc5\xbcawa lub sprzeda\xc5\xbc ziemi. Do 1945, kiedy maj\xc4\x85tek na mocy Dekretu PKWN przej\xc4\x85\xc5\x82 na w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 Skarb Pa\xc5\x84stwa, Aleksandra Gombrowiczowa sprzeda\xc5\x82a kolonistom b\xc4\x85d\xc5\xba osobom prywatnym 153 ha grunt\xc3\xb3w. Cz\xc4\x99stym go\xc5\x9bciem Aleksandry i Jerzego by\xc5\x82 Witold Gombrowicz, dla kt\xc3\xb3rego pobyty we Wsoli by\xc5\x82y okazj\xc4\x85 do wypoczynku, oddania si\xc4\x99 tw\xc3\xb3rczo\xc5\x9bci pisarskiej, a tak\xc5\xbce obserwacji \xc5\x9brodowiska ziemia\xc5\x84skiego. To tutaj zrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 pomys\xc5\x82 napisania Ferdydurke._NEWLINE_W 2004 so\xc5\x82tys wsi zarz\xc4\x85dzi\xc5\x82 nadanie nazw ulicom.\n_START_SECTION_\nEdukacja\n_START_PARAGRAPH_\nPrzy ulicy Szkolnej 1, znajduje si\xc4\x99 Zesp\xc3\xb3\xc5\x82 Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Publicznych imienia Witolda Gombrowicza. Imi\xc4\x99 pisarza nosi od 2003, poniewa\xc5\xbc ten wielokrotnie przebywa\xc5\x82 we Wsoli, goszcz\xc4\x85c w maj\xc4\x85tku swojego brata Jerzego. Maj\xc4\x85tek ten wraz z okaza\xc5\x82ym, dobrze zachowanym do dzi\xc5\x9b dworkiem s\xc4\x85siaduje ze szko\xc5\x82\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nPrzyroda\n_START_PARAGRAPH_\n1,5 km na wsch\xc3\xb3d od wsi znajduje si\xc4\x99 uroczysko le\xc5\x9bne \xe2\x80\x9eWsola\xe2\x80\x9d (pow. 550 ha), b\xc4\x99d\xc4\x85ce naturalnym przed\xc5\x82u\xc5\xbceniem najdalej na zach\xc3\xb3d wysuni\xc4\x99tej cz\xc4\x99\xc5\x9bci Puszczy Kozienieckiej. Na pocz\xc4\x85tku XX w. powszechnie wyst\xc4\x99powa\xc5\x82a tu jeszcze jod\xc5\x82a. Na dzie\xc5\x84 dzisiejszy drzewostan uroczyska stanowi\xc4\x85 m\xc5\x82ode i niezbyt bogate bory sosnowe. W \xc5\x9brodku kompleksu znajduje si\xc4\x99 gaj\xc3\xb3wka Wsola, a za ni\xc4\x85 na po\xc5\x82udnie rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 do\xc5\x9b\xc4\x87 spore torfowisko Du\xc5\xbcy \xc5\x81ug, odwadniane przez strumyk wpadaj\xc4\x85cy do rzeki Mlecznej, naprzeciwko wsi Owad\xc3\xb3w.'