b'\n_START_ARTICLE_\nOznaczenia polskich parowoz\xc3\xb3w i tendr\xc3\xb3w\n_START_PARAGRAPH_\nW niepodleg\xc5\x82ej Polsce po I wojnie \xc5\x9bwiatowej wprowadzono w\xc5\x82asny jednolity system oznacze\xc5\x84 parowoz\xc3\xb3w i tendr\xc3\xb3w eksploatowanych przez Polskie Koleje Pa\xc5\x84stwowe, z uwagi na wielo\xc5\x9b\xc4\x87 posiadanych typ\xc3\xb3w parowoz\xc3\xb3w r\xc3\xb3\xc5\xbcnego pochodzenia. System oznacze\xc5\x84 parowoz\xc3\xb3w normalnotorowych, opracowany w 1922 roku, przetrwa\xc5\x82 z uzupe\xc5\x82nieniami do chwili obecnej. Pozwala on na zorientowanie si\xc4\x99 co do przeznaczenia parowozu, jego uk\xc5\x82adu osi i pochodzenia. System oznacze\xc5\x84 taboru w\xc4\x85skotorowego, oparty na innych zasadach, zmienia\xc5\x82 si\xc4\x99 kilkakrotnie, ostatecznie zosta\xc5\x82 ustalony w 1961 roku.\n_START_SECTION_\n1947-1960\n_START_PARAGRAPH_\nW latach 1947-1960 stosowano podobny system, lecz r\xc3\xb3\xc5\xbcni\xc4\x85cy si\xc4\x99 szczeg\xc3\xb3\xc5\x82ami w zakresie oznacze\xc5\x84 uk\xc5\x82adu osi oraz mocy parowoz\xc3\xb3w (np. wed\xc5\x82ug przyk\xc5\x82ad\xc3\xb3w podanych przez B. Pokropi\xc5\x84skiego: 1 - moc do 90 KM, 2 - moc do 150 KM, 6 - moc do 360 KM, 8 - moc powy\xc5\xbcej 400 KM; generalnie przed 1961 rokiem parowozy mia\xc5\x82y "ni\xc5\xbcsze" oznaczenia). Ponadto, cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 przedwojennych parowoz\xc3\xb3w polskich nosi\xc5\x82a wtedy tak\xc5\xbce oznaczenia w zale\xc5\xbcno\xc5\x9bci od mocy. _NEWLINE_Z analizy zmian oznacze\xc5\x84 lokomotyw wynika, \xc5\xbce w latach 1947-1960 litery y, x, w oznacza\xc5\x82y liczb\xc4\x99 wszystkich osi parowozu, nie tylko wi\xc4\x85zanych (odpowiednio trzy, cztery, pi\xc4\x99\xc4\x87 osi), a litery a, b, n doprecyzowywa\xc5\x82y, czy parow\xc3\xb3z ma osie toczne i jak umieszczone, analogicznie, jak w systemie opisanym wy\xc5\xbcej. Parowozy z samymi osiami wi\xc4\x85zanymi mia\xc5\x82y wi\xc4\x99c takie same oznaczenia literowe w obu systemach, a r\xc3\xb3\xc5\xbcnice dotyczy\xc5\x82y parowoz\xc3\xb3w z osiami tocznymi. Przyk\xc5\x82adowo, tendrzak z czterema osiami, w tym trzema wi\xc4\x85zanymi i ostatni\xc4\x85 toczn\xc4\x85  (uk\xc5\x82ad osi C\'1) nosi\xc5\x82 do 1961 roku oznaczenie Txb, a od 1961 roku - Tyb. Niespotykanym po 1961 roku oznaczeniem uk\xc5\x82adu osi by\xc5\x82o yy, oznaczaj\xc4\x85ce parow\xc3\xb3z z sze\xc5\x9bcioma osiami (dwa razy "y") - przyk\xc5\x82adem by\xc5\x82 Tyyn1 (od 1961 roku - Txn8). Parow\xc3\xb3z z tendrem o uk\xc5\x82adzie osi 2\'C nosi\xc5\x82 oznaczenie Pwaa._NEWLINE_Nale\xc5\xbcy zwr\xc3\xb3ci\xc4\x87 uwag\xc4\x99, \xc5\xbce zar\xc3\xb3wno przed 1961, jak i po, czasami numery by\xc5\x82y nadawane b\xc5\x82\xc4\x99dnie lub niekonsekwentnie, np. parow\xc3\xb3z T3-1043 (p\xc3\xb3\xc5\xbaniej T4) o mocy zaledwie 90 KM oraz parow\xc3\xb3z Tyy1 o mocy 250 KM.\n_START_SECTION_\nDo 1947 roku\n_START_PARAGRAPH_\nPrzed II wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85, od 1926 roku parowozy w\xc4\x85skotorowe PKP by\xc5\x82y oznaczane od ich liczby osi wi\xc4\x85zanych oznaczonej liter\xc4\x85 (np. D), z kolejnym numerem serii (np. D7) i numerem inwentarzowym. Pierwsza cyfra czterocyfrowego numeru inwentarzowego oznacza\xc5\x82a dyrekcj\xc4\x99 kolei: 0 \xe2\x80\x93 Warszawa (pomijane), 1 \xe2\x80\x93 Radom, 2 \xe2\x80\x93 Katowice, 3 \xe2\x80\x93 Lw\xc3\xb3w, 4 \xe2\x80\x93 Wilno. Wcze\xc5\x9bniej parowozy w\xc4\x85skotorowe nosi\xc5\x82y oznaczenia poprzednich zarz\xc4\x85d\xc3\xb3w. _NEWLINE_Podczas okupacji niemieckiej, parowozy przej\xc4\x99te przez koleje niemieckie (DRG) oznaczane by\xc5\x82y seri\xc4\x85 99 i kolejnym numerem (oznaczenia te przetrwa\xc5\x82y do 1947 roku). Parowozy kolei prywatnych i lokalnych nosi\xc5\x82y nazwy w\xc5\x82asne lub oznaczenia taborowe poszczeg\xc3\xb3lnych kolei, cz\xc4\x99sto poprzedzone skr\xc3\xb3tem nazwy kolei.\n_START_SECTION_\nSpos\xc3\xb3b znakowania\n_START_PARAGRAPH_\nParowozy w\xc4\x85skotorowe starszych serii, a przede wszystkim na tor o szeroko\xc5\x9bci 600\xc2\xa0mm, jak te\xc5\xbc i w\xc4\x85skotorowe maszyny przemys\xc5\x82owe nie posiada\xc5\x82y cz\xc4\x99sto w og\xc3\xb3le tabliczek. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej oznaczenia te malowano bia\xc5\x82\xc4\x85 farb\xc4\x85 na budce maszynisty i skrzyni wodnej tendra. W nowszych seriach budk\xc4\x99 maszynisty zdobi\xc5\x82a tabliczka z bia\xc5\x82o-czerwonym wizerunkiem or\xc5\x82a z umieszczonym pod nim napisem "P.K.P." \xe2\x80\x93 jak na zdj\xc4\x99ciu.\n_START_SECTION_\nParowozy przemys\xc5\x82owe\n_START_PARAGRAPH_\nW przypadku parowoz\xc3\xb3w u\xc5\xbcywanych w przemy\xc5\x9ble i le\xc5\x9bnictwie, a przed II wojn\xc4\x85 \xc5\x9bwiatow\xc4\x85 tak\xc5\xbce na kolejach powiatowych i prywatnych (nie podlegaj\xc4\x85cych PKP), nie stosowano jednolitego systemu ich oznaczania, natomiast zale\xc5\xbca\xc5\x82 on od u\xc5\xbcytkownika. Najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej umieszczano na nich numery fabryczne parowozu lub kot\xc5\x82a, a cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 lokomotyw otrzymywa\xc5\x82a w\xc5\x82asne numery inwentarzowe kolei lub zak\xc5\x82adu. Cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 kolei przemys\xc5\x82owych i le\xc5\x9bnych oznacza\xc5\x82a parowozy literami oznaczaj\xc4\x85cymi rodzaj i uk\xc5\x82ad osi zaczerpni\xc4\x99tymi z systemu oznacze\xc5\x84 PKP, lecz bez oznacze\xc5\x84 cyfrowych serii, po\xc5\x82\xc4\x85czonymi z numerem fabrycznym. I tak np. parowozy normalnotorowe typu \xc5\x9al\xc4\x85sk by\xc5\x82y oznaczane jako TKp \xe2\x80\x93 a wi\xc4\x99c parow\xc3\xb3z tendrzak towarowy o uk\xc5\x82adzie osi D (0-4-0). Parowozy Ferrum, cz\xc4\x99sto spotykane na bocznicach zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w przemys\xc5\x82owych, oznaczano najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej jako TKh (a wi\xc4\x99c parow\xc3\xb3z tendrzak towarowy o uk\xc5\x82adzie osi C (0-3-0)) lub te\xc5\xbc rzadziej \xe2\x80\x93 na "mod\xc5\x82\xc4\x99" PKP \xe2\x80\x93 jako TKh49. Cz\xc4\x99ste przyk\xc5\x82ady oznacze\xc5\x84 parowoz\xc3\xb3w w\xc4\x85skotorowych to Ty dla parowoz\xc3\xb3w Las (tendrzak o trzech osiach nap\xc4\x99dnych), Tx dla parowoz\xc3\xb3w HF (tendrzak o czterech osiach nap\xc4\x99dnych)._NEWLINE_Parowozy budowane dla przemys\xc5\x82u najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej nie mia\xc5\x82y tabliczek, lecz malowane numery. Niekt\xc3\xb3re maszyny posiada\xc5\x82y tabliczki, ale by\xc5\x82y one najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej przerabiane z maszyn PKP.'