b'\n_START_ARTICLE_\nNosoro\xc5\xbcec (dramat)\n_START_PARAGRAPH_\nNosoro\xc5\xbcec (oryg. Rhinoc\xc3\xa9ros) \xe2\x80\x93 sztuka teatralna autorstwa Eug\xc3\xa8ne\'a Ionesco, napisana w j\xc4\x99zyku francuskim w 1959. Sk\xc5\x82ada si\xc4\x99 ona z trzech akt\xc3\xb3w, cho\xc4\x87 niekiedy bywa tak\xc5\xbce dzielona na cztery akty, ze wzgl\xc4\x99du na to \xc5\xbce akt drugi rozgrywa si\xc4\x99 w dw\xc3\xb3ch miejscach. Dramat jest zaliczany do klasyki teatru absurdu.\n_START_SECTION_\nAkt I\n_START_PARAGRAPH_\nAkcja w akcie pierwszym rozgrywa si\xc4\x99 na placu w prowincjonalnym miasteczku we Francji. Dwaj przyjaciele, Berenger oraz Jan spotykaj\xc4\x85 si\xc4\x99 na tarasie knajpy. Jan gani koleg\xc4\x99 za niepunktualno\xc5\x9b\xc4\x87 oraz zaniedbany wygl\xc4\x85d, kt\xc3\xb3rego powodem by\xc5\x82a nocna impreza Berengera. Po pewnym czasie przez plac miasta przebiega nosoro\xc5\xbcec, co wywo\xc5\x82uje og\xc3\xb3lne poruszenie. Jedynie Berenger nie jest zainteresowany nowym zjawiskiem. Pojawienie si\xc4\x99 nosoro\xc5\xbcca jest \xc5\xbcywo dyskutowane w\xc5\x9br\xc3\xb3d mieszcza\xc5\x84stwa. Nast\xc4\x99pnie dwaj przyjaciele kontynuuj\xc4\x85 przerwan\xc4\x85 rozmow\xc4\x99, w kt\xc3\xb3rej Jan motywuje Berengera do zmiany swoich zwyczaj\xc3\xb3w. Ich dyskusja przeplatana jest sporem Logika i Starszego Pana. Po tym jak nosoro\xc5\xbcec przebiega po raz drugi, z p\xc5\x82aczem na \xc5\x9brodek sceny wybiega Paniusia. Jej kot zosta\xc5\x82 stratowany przez nosoro\xc5\xbcca. Mieszka\xc5\x84cy miasta pocieszaj\xc4\x85 Paniusi\xc4\x99. W mi\xc4\x99dzyczasie Jan i Berenger k\xc5\x82\xc3\xb3c\xc4\x85 si\xc4\x99 o to, czy nosoro\xc5\xbcec mia\xc5\x82 jeden, czy dwa rogi. Akt ko\xc5\x84czy si\xc4\x99 wymarszem konduktu pogrzebowego z trumn\xc4\x85 kota, oraz rozej\xc5\x9bciem si\xc4\x99 Jana i Berengera.\n_START_SECTION_\nAkt II\n_START_PARAGRAPH_\nAkcja pocz\xc4\x85tkowo rozgrywa si\xc4\x99 w biurze wydawnictwa prawniczego. Daisy, Dudard oraz Pan Motylek k\xc5\x82\xc3\xb3c\xc4\x85 si\xc4\x99 z Botardem, kt\xc3\xb3ry nie dowierza informacjom na temat pojawienia si\xc4\x99 w mie\xc5\x9bcie nosoro\xc5\xbcca. W pewnym momencie wchodzi sp\xc3\xb3\xc5\xbaniony Berenger. Kr\xc3\xb3tko po zacz\xc4\x99ciu pracy do biura wpada Pani Wo\xc5\x82owina, goniona przez nosoro\xc5\xbcca z zamiarem usprawiedliwienia nieobecno\xc5\x9bci m\xc4\x99\xc5\xbca. Podczas gdy pracownicy biura pr\xc3\xb3buj\xc4\x85 uspokoi\xc4\x87 kobiet\xc4\x99, schody prowadz\xc4\x85ce do biura zawalaj\xc4\x85 si\xc4\x99 pod naporem cielska nosoro\xc5\xbcca. Botard jest zmuszony uwierzy\xc4\x87 w opowiadane mu historie, natomiast Pani Wo\xc5\x82owina poznaje w nosoro\xc5\xbccu swojego m\xc4\x99\xc5\xbca i rzuca si\xc4\x99 z wysoko\xc5\x9bci na jego grzbiet. Pracownicy zostaj\xc4\x85 ewakuowani przez okno przy pomocy stra\xc5\xbcak\xc3\xb3w. Nast\xc4\x99pnie akcja przenosi si\xc4\x99 do pokoju Jana, kt\xc3\xb3ry podupad\xc5\x82 na zdrowiu. W odwiedziny do niego przychodzi Berenger. Samopoczucie Jana pogarsza si\xc4\x99 coraz bardziej. Ostatecznie przemienia si\xc4\x99 on w nosoro\xc5\xbcca. Okazuje si\xc4\x99 \xc5\xbce w ca\xc5\x82ym miasteczku ludzie robi\xc4\x85 to samo. Przeciwny nowej manii Berenger, ucieka do swojego domu.\n_START_SECTION_\nAkt III\n_START_PARAGRAPH_\nPod\xc5\x82amany psychicznie Berenger zostaje odwiedzony przez Dudarda. Sytuacja w miasteczku zaczyna si\xc4\x99 jeszcze bardziej pogarsza\xc4\x87. Coraz wi\xc4\x99cej os\xc3\xb3b przemienia si\xc4\x99 nosoro\xc5\xbcce, kt\xc3\xb3re szar\xc5\xbcuj\xc4\x85 pod oknami Berengera. Razem z Dudardem dyskutuj\xc4\x85 o zaistnia\xc5\x82ej sytuacji. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej pojawia si\xc4\x99 tak\xc5\xbce Daisy z jedzeniem dla Berengera. Dudard jest zazdrosny o dziewczyn\xc4\x99 i wychodzi z mieszkania, do\xc5\x82\xc4\x85czaj\xc4\x85c si\xc4\x99 do nosoro\xc5\xbcc\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3re zaczynaj\xc4\x85 stanowi\xc4\x87 wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 w miasteczku. Opr\xc3\xb3cz niego nosoro\xc5\xbccami staj\xc4\x85 si\xc4\x99 mi\xc4\x99dzy innymi Pan Motylek, Botard oraz stra\xc5\xbcacy. Po odej\xc5\x9bciu Dudarda Berenger wyjawia swoj\xc4\x85 mi\xc5\x82o\xc5\x9b\xc4\x87 do Daisy. Razem postanawiaj\xc4\x85 nie poddawa\xc4\x87 si\xc4\x99 w walce o "ludzko\xc5\x9b\xc4\x87", jednak po pewnym czasie Daisy nie ma ochoty by\xc4\x87 w mniejszo\xc5\x9bci wobec "nowych mieszka\xc5\x84c\xc3\xb3w". Mi\xc4\x99dzy ni\xc4\x85 a Berengerem dochodzi do r\xc3\xb3\xc5\xbcnicy zda\xc5\x84. Ostatecznie Daisy odchodzi, ale z dramatu nie wynika, czy przemienia si\xc4\x99 w nosoro\xc5\xbcca, czy te\xc5\xbc nie. W mi\xc4\x99dzyczasie na \xc5\x9bcianie mieszkania pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 g\xc5\x82owy nosoro\xc5\xbcc\xc3\xb3w. Zdesperowany Berenger jest bliski za\xc5\x82amania. Nosoro\xc5\xbcce niszcz\xc4\x85 miasto i wstrz\xc4\x85saj\xc4\x85 jego mieszkaniem. Mimo wszystko Berenger nie ulega presji i szukaj\xc4\x85c strzelby zapowiada walk\xc4\x99 o "ludzko\xc5\x9b\xc4\x87" do ko\xc5\x84ca.\n_START_SECTION_\nInscenizacje\n_START_PARAGRAPH_\nW sierpniu 1959 Nosoro\xc5\xbcca zaprezentowano w s\xc5\x82uchowisku radiowym za po\xc5\x9brednictwem stacji BBC. Premiera dramatu mia\xc5\x82a miejsce 22 stycznia 1960 roku w Th\xc3\xa9\xc3\xa2tre de France Pary\xc5\xbcu. Re\xc5\xbcyserem sztuki by\xc5\x82 Jean-Louis Barrault, kt\xc3\xb3remu Ionesco dedykowa\xc5\x82 sw\xc3\xb3j dramat. Barraul wcieli\xc5\x82 si\xc4\x99 tak\xc5\xbce w rol\xc4\x99 Berengera. Daisy zagra\xc5\x82a w\xc3\xb3wczas Simone Val\xc3\xa8re. W tym samym roku w Londynie w Royal Court Theatre Nosoro\xc5\xbcca wystawi\xc5\x82 Orson Welles. Berengera zagra\xc5\x82 Laurence Olivier, a Daisy Joan Plowright. W inscenizacji z 2007 w tym samym teatrze w Berengera wcieli\xc5\x82 si\xc4\x99 Benedict Cumberbatch. W 1974 powsta\xc5\x82 film na podstawie sztuki z Genem Wilderem w g\xc5\x82\xc3\xb3wnej roli. W Polsce Nosoro\xc5\xbcec mia\xc5\x82 swoj\xc4\x85 premier\xc4\x99 w Teatrze Wybrze\xc5\xbce w 1960 w Sopocie. W 2013 "Nosoro\xc5\xbcca" wystawi\xc5\x82 Teatrze Dramatycznym imienia Gustawa Holoubka. Spektakl ten wyre\xc5\xbcyserowa\xc5\x82 Artur Tyszkiewicz. G\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 posta\xc4\x87 sportretowa\xc5\x82 Pawe\xc5\x82 Domaga\xc5\x82a, Dudarda S\xc5\x82awomir Grzymkowski, Botarda Waldemar Barwi\xc5\x84ski, Pana Motylka Andrzej Blumenfeld, a Daisy Anna Szyma\xc5\x84czyk.'