b"\n_START_ARTICLE_\nWr\xc3\xb3bel cytrynowy\n_START_SECTION_\nMorfologia\n_START_PARAGRAPH_\nD\xc5\x82ugo\xc5\x9b\xc4\x87 cia\xc5\x82a wynosi 12\xe2\x80\x9313 cm, masa cia\xc5\x82a 11\xe2\x80\x9316 g. W upierzeniu widoczny dymorfizm p\xc5\x82ciowy. U samca g\xc5\x82owa i wierzch cia\xc5\x82a \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82te (w odcieniu kanarkowej \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ci). P\xc5\x82aszcz i grzbiet kasztanowe. Kuper \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty. Skrzyd\xc5\x82a ciemnobr\xc4\x85zowe z kasztanowymi bark\xc3\xb3wkami i dwoma bia\xc5\x82awymi paskami skrzyd\xc5\x82owymi. Lotki ciemnoszare, te I rz\xc4\x99du z ja\xc5\x9bniejszymi (r\xc3\xb3\xc5\xbcowawocynamonowymi lub p\xc5\x82owymi) kraw\xc4\x99dziami chor\xc4\x85giewek zewn\xc4\x99trznych. Ogon szarobr\xc4\x85zowy. T\xc4\x99cz\xc3\xb3wka ciemnobr\xc4\x85zowa. Nogi br\xc4\x85zowe. Dzi\xc3\xb3b czarny w sezonie l\xc4\x99gowym, poza nim o barwie rogowej. U samicy g\xc5\x82owa i wierzch cia\xc5\x82a piaskowobr\xc4\x85zowe. Sp\xc3\xb3d cia\xc5\x82a kremowy, lecz u niekt\xc3\xb3rych osobnik\xc3\xb3w ma na tyle intensywny \xc5\xbc\xc3\xb3\xc5\x82ty nalot, \xc5\xbce przypominaj\xc4\x85 pierwszoroczne samce. Osobniki m\xc5\x82odociane podobne s\xc4\x85 do doros\xc5\x82ych samic, lecz maj\xc4\x85 jasny sp\xc3\xb3d cia\xc5\x82a oraz szare plamy z ty\xc5\x82u g\xc5\x82owy i na karku. Osobniki m\xc5\x82odociane maj\xc4\x85 niebieskie skoki. Pierwszoroczne samce s\xc4\x85 ja\xc5\x9bniejsze od doros\xc5\x82ych. T\xc4\x99cz\xc3\xb3wka w odniesieniu do ptak\xc3\xb3w obydwu p\xc5\x82ci opisywana jako br\xc4\x85zowa \xe2\x80\x93 zar\xc3\xb3wno w jasnym, jak i w ciemnym odcieniu.\n_START_SECTION_\nZasi\xc4\x99g wyst\xc4\x99powania\n_START_PARAGRAPH_\nWr\xc3\xb3ble cytrynowe wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 w Sahelu. Zasi\xc4\x99g rozci\xc4\x85ga si\xc4\x99 od Mauretanii i p\xc3\xb3\xc5\x82nocnego Senegalu, z kt\xc3\xb3rego cz\xc4\x99sto przemieszcza si\xc4\x99 na po\xc5\x82udnie do Gambii, na wsch\xc3\xb3d. Obejmuje \xc5\x9brodkowe Mali, p\xc3\xb3\xc5\x82nocne Burkina Faso, wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 Nigru (na p\xc3\xb3\xc5\x82noc po A\xc3\xafr, a dalej skrajnie po\xc5\x82udniow\xc4\x85 Algieri\xc4\x99), dalej Czad (na po\xc5\x82udnie po jezioro Czad, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc po Ennedi) a\xc5\xbc po suda\xc5\x84skie i erytrejskie wybrze\xc5\xbce Morza Czerwonego oraz Etiopi\xc4\x99 w pobli\xc5\xbcu granicy z D\xc5\xbcibuti, wzd\xc5\x82u\xc5\xbc rzeki Auasz. Obserwowane r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc w po\xc5\x82udniowej Saharze Zachodniej, lecz nie stwierdzono l\xc4\x99g\xc3\xb3w._NEWLINE_Ze wzgl\xc4\x99du na ich nomadyczny tryb \xc5\xbcycia dok\xc5\x82adne okre\xc5\x9blenie zasi\xc4\x99gu wyst\xc4\x99powania jest trudne. W 1982 pierwszy raz odnotowano gatunek w Egipcie, a 1984 w Algierii \xe2\x80\x93 znaleziono w\xc3\xb3wczas koloni\xc4\x99 l\xc4\x99gow\xc4\x85 w In Guezzam. Kolejne stwierdzenia pochodz\xc4\x85 kolejno ze stycznia 2017 z D\xc5\xbcanatu i z lipca 2018 z Tin-Zaouten (20\xc2\xb023'N). Pod koniec lat 80. XX wieku p\xc3\xb3\xc5\x82nocne i po\xc5\x82udniowe ekstrema znanego zasi\xc4\x99gu le\xc5\xbca\xc5\x82y na r\xc3\xb3wnole\xc5\xbcnikach 20\xc2\xb032'N (Atar, Mauretania \xe2\x80\x93 l\xc4\x99gowy) i 9\xc2\xb0N (zachodnia Etiopia). BirdLife International (2019) szacuje zasi\xc4\x99g wyst\xc4\x99powania na 6,72 mln km\xc2\xb2.\n_START_SECTION_\nEkologia i zachowanie\n_START_PARAGRAPH_\n\xc5\x9arodowiskiem \xc5\xbcycia wr\xc3\xb3bli cytrynowych s\xc4\x85 piaszczyste pustynne sawanny, sezonowo poro\xc5\x9bni\xc4\x99te ro\xc5\x9blinami jednorocznymi oraz z rzadka wyst\xc4\x99puj\xc4\x85cymi krzewami i drzewami. S\xc4\x85 to g\xc5\x82\xc3\xb3wnie: kolib\xc5\x82o egipskie (Balanites aegyptiaca), akacje (Acacia) i g\xc5\x82o\xc5\xbcyny (Ziziphus). Przyst\xc4\x99puj\xc4\x85 do l\xc4\x99g\xc3\xb3w przy ca\xc5\x82orocznym dost\xc4\x99pie do wody lub je\xc5\x9bli w pobli\xc5\xbcu wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 sezonowe zbiorniki. Rzadko pojawiaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w siedliskach ludzkich, cho\xc4\x87 odpoczywaj\xc4\x85 zbiorowo na drzewach we wsiach, a nawet i miastach (co obserwowano mi\xc4\x99dzy innymi w Chartumie). Odwiedzanie upraw zb\xc3\xb3\xc5\xbc umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o wr\xc3\xb3blom cytrynowym zasiedlenie nowych teren\xc3\xb3w pustynnych, zw\xc5\x82aszcza je\xc5\x9bli stosowane jest na nich nawadnianie. W normalnych warunkach, bez nawadniania, wr\xc3\xb3ble cytrynowe gniazduj\xc4\x85 w obszarach le\xc5\xbc\xc4\x85cych mi\xc4\x99dzy izohietami 100 i 500 mm. W Etiopii i Erytrei odnotowywane poni\xc5\xbcej 300 m n.p.m, podobnie i w Sudanie._NEWLINE_S\xc4\x85 bardzo towarzyskie. Gniazduj\xc4\x85 w du\xc5\xbcych koloniach, a poza sezonem l\xc4\x99gowym podejmuj\xc4\x85 w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki o nieregularnym charakterze, kszta\xc5\x82towanym przez dost\xc4\x99pno\xc5\x9b\xc4\x87 po\xc5\xbcywienia. Odpoczywaj\xc4\x85 zbiorowo na drzewach. R\xc3\xb3\xc5\xbcni autorzy podawali odmienne szacunki najwi\xc4\x99kszej zaobserwowanej liczebno\xc5\x9bci: 400 tys., 350 tys. i 1 mln osobnik\xc3\xb3w. Zbiorowiska odpoczywaj\xc4\x85cych wr\xc3\xb3bli mog\xc4\x85 by\xc4\x87 rozprzestrzenione na du\xc5\xbcych obszarach; Oubron (1967) obserwowa\xc5\x82 jedno zajmuj\xc4\x85ce 20 ha. W Senegalu i Nigrze udokumentowano w\xc4\x99dr\xc3\xb3wki w kierunku po\xc5\x82udniowo-zachodnim. Samce opuszczaj\xc4\x85 dotychczasowe miejsce pobytu pierwsze, pozostawiaj\xc4\x85c samice odchowuj\xc4\x85ce w\xc3\xb3wczas pierwszy l\xc4\x99g i szukaj\xc4\x85c teren\xc3\xb3w mog\xc4\x85cych zapewni\xc4\x87 \xc5\xbar\xc3\xb3d\xc5\x82o po\xc5\xbcywienia dla potencjalnego drugiego l\xc4\x99gu. W Senegalu pod koniec wrze\xc5\x9bnia i w pa\xc5\xbadzierniku obserwowane by\xc5\x82y stada licz\xc4\x85ce 1,5\xe2\x80\x932 mln osobnik\xc3\xb3w. Wr\xc3\xb3ble cytrynowe cz\xc4\x99sto k\xc4\x85pi\xc4\x85 si\xc4\x99 w piasku i w wodzie. Zazwyczaj skacz\xc4\x85, cho\xc4\x87 potrafi\xc4\x85 biega\xc4\x87 na kr\xc3\xb3tkich odcinkach. Podczas \xc5\xbcerowania wykorzystuj\xc4\x85 taktyk\xc4\x99 znan\xc4\x85 jako roller-feeding, polegaj\xc4\x85c\xc4\x85 na wyprzedzaniu ptak\xc3\xb3w w stadzie przez osobniki b\xc4\x99d\xc4\x85ce za nimi i opisan\xc4\x85 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc mi\xc4\x99dzy innymi u wr\xc3\xb3bli cynamonowych (P. cinnamomeus). Odzywaj\xc4\x85 si\xc4\x99 typowymi dla wr\xc3\xb3bli g\xc5\x82osami, w tym \xc4\x87wierkaniem, kt\xc3\xb3re r\xc3\xb3\xc5\xbcni autorzy zapisywali jako schilp, tchirrup czy chitta. \xc4\x86wierkni\xc4\x99cia mog\xc4\x85 by\xc4\x87 \xc5\x82\xc4\x85czone w sekwencj\xc4\x99 z\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 z maksymalnie 20 d\xc5\xbawi\xc4\x99k\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3ra stanowi pie\xc5\x9b\xc5\x84 wr\xc3\xb3bli cytrynowych. G\xc5\x82os alarmowy to r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc niewyr\xc3\xb3\xc5\xbcniaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 na tle innych wr\xc3\xb3bli churr._NEWLINE_Przynajmniej do 1990 jedyne informacje o d\xc5\x82ugo\xc5\x9bci \xc5\xbcycia wr\xc3\xb3bli cytrynowych dotyczy\xc5\x82y osobnik\xc3\xb3w w niewoli. Prze\xc5\xbcywa\xc5\x82y 9\xe2\x80\x9314 lat.\n_START_SECTION_\nPo\xc5\xbcywienie\n_START_PARAGRAPH_\nPo\xc5\xbcywieniem wr\xc3\xb3bli cytrynowych s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ziarna przeci\xc4\x99tnych rozmiar\xc3\xb3w, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc pochodz\xc4\x85ce ze zb\xc3\xb3\xc5\xbc. Zjadaj\xc4\x85 mi\xc4\x99dzy innymi nasiona prosa (Panicum), rosplenicy (Pennisetum), sorga (Sorghum). Przed zjedzeniem odrzucaj\xc4\x85 \xc5\x82usk\xc4\x99, czego jednak nie potrafi\xc4\x85 zrobi\xc4\x87 w przypadku ziaren ry\xc5\xbcu (Oryza), st\xc4\x85d mog\xc4\x85 jedynie zjada\xc4\x87 pozosta\xc5\x82o\xc5\x9bci po m\xc5\x82\xc3\xb3ceniu. W diecie odnotowano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nasiona ug\xc5\x82astowatych (Molluginaceae) i jagody Salvadora (Salvadoraceae). W okolicy jeziora Czad szczeg\xc3\xb3lnie wysoki odsetek w sk\xc5\x82adzie po\xc5\xbcywienia stanowi\xc4\x85 nasiona Panicum laetum. Wr\xc3\xb3ble cytrynowe \xc5\xbcywi\xc4\x85 si\xc4\x99 r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc materi\xc4\x85 zwierz\xc4\x99c\xc4\x85, kt\xc3\xb3ra u piskl\xc4\x85t mo\xc5\xbce stanowi\xc4\x87 najwa\xc5\xbcniejszy element w diecie \xe2\x80\x93 odwrotnie ni\xc5\xbc u doros\xc5\x82ych. W \xc5\xbco\xc5\x82\xc4\x85dkach wr\xc3\xb3bli cytrynowych znajdowano bezkr\xc4\x99gowce nale\xc5\xbc\xc4\x85ce do co najmniej 10 rz\xc4\x99d\xc3\xb3w. Do najliczniej reprezentowanych nale\xc5\xbc\xc4\x85: pluskwiaki (Hemiptera; zw\xc5\x82aszcza wtykowate, Coreidae), motyle (Lepidoptera; g\xc5\x82\xc3\xb3wnie g\xc4\x85sienice), b\xc5\x82onkoskrzyd\xc5\x82e (Hymenoptera; g\xc5\x82\xc3\xb3wnie mr\xc3\xb3wkowate, Formicidae), chrz\xc4\x85szcze (Coleoptera, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ryjkowcowate, Curculionidae) i prostoskrzyd\xc5\x82e (Orthoptera, g\xc5\x82\xc3\xb3wnie larwy).\n_START_SECTION_\nL\xc4\x99gi\n_START_PARAGRAPH_\nOkres l\xc4\x99gowy zmienny, zale\xc5\xbcny od wyst\xc4\x99powania deszczy. W Etiopii zniesienia stwierdzano w styczniu, lutym i wrze\xc5\x9bniu. W Erytrei gniazdowanie wr\xc3\xb3bli cytrynowych notowano od grudnia do stycznia, w Mali \xe2\x80\x93 w lipcu, sierpniu i pa\xc5\xbadzierniku, w Sudanie \xe2\x80\x93 od maja do wrze\xc5\x9bnia, w Czadzie \xe2\x80\x93 od lutego do kwietnia, w Mauretanii \xe2\x80\x93 w marcu, drugiej po\xc5\x82owie sierpnia i we wrze\xc5\x9bniu, w Senegalu \xe2\x80\x93 od lipca do pa\xc5\xbadziernika (obserwowano te\xc5\xbc l\xc4\x99gi poza tym typowym okresem). Wr\xc3\xb3ble cytrynowe wyprowadzaj\xc4\x85 jeden lub dwa l\xc4\x99gi w roku. Tworz\xc4\x85 du\xc5\xbce rozproszone kolonie licz\xc4\x85ce do 65 tys. gniazd. Na pojedynczym drzewie znajduje si\xc4\x99 do 15 gniazd, za to kolonia zajmuje rozleg\xc5\x82y obszar (do 1994 najwi\xc4\x99kszy odnotowany w literaturze liczy\xc5\x82 6,3 km\xc2\xb2). U wr\xc3\xb3bli cytrynowych wyst\xc4\x99puje monogamia, lecz nie wiadomo, czy pary utrzymuj\xc4\x85 si\xc4\x99 ponad jeden sezon._NEWLINE_Gniazda budowane s\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie w\xc5\x9br\xc3\xb3d ciernistych drzew, w tym kolibe\xc5\x82 egipskich i akacji. Wr\xc3\xb3ble cytrynowe preferuj\xc4\x85 du\xc5\xbce drzewa, lecz przy ich braku zak\xc5\x82adaj\xc4\x85 gniazda r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc na krzewach. Mog\xc4\x85 by\xc4\x87 u\xc5\xbcywane wi\xc4\x99cej ni\xc5\xbc raz. Za budow\xc4\x99 gniazda odpowiada samiec, zajmuje to oko\xc5\x82o 10 dni. Zaczyna od utworzenia platformy rozci\xc4\x85gaj\xc4\x85cej si\xc4\x99 w rozwidleniu ga\xc5\x82\xc4\x99zi. Nast\xc4\x99pnie wznosi \xc5\x9bciany i \xc5\x82\xc4\x85czy je dachem. Ca\xc5\x82a konstrukcja jest owalna w kszta\xc5\x82cie, zwalista i sprawiaj\xc4\x85ca wra\xc5\xbcenie niechlujnie zbudowanej. Budulec stanowi\xc4\x85 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie sztywne patyki, nie trawy jak u wi\xc4\x99kszo\xc5\x9bci wr\xc3\xb3bli. Wewn\xc4\x99trzn\xc4\x85 struktur\xc4\x99 gniazda \xe2\x80\x93 z\xc5\x82o\xc5\xbcon\xc4\x85 ze \xc5\x9bwie\xc5\xbcych lub suchych traw \xe2\x80\x93 tworzy samica, samiec za\xc5\x9b zbiera materia\xc5\x82y. Wy\xc5\x9bci\xc3\xb3\xc5\x82k\xc4\x99 stanowi\xc4\x85 pi\xc3\xb3ra, w\xc5\x82osie, we\xc5\x82na, skrawki ubra\xc5\x84 czy sznurk\xc3\xb3w. Prawdopodobnie zewn\xc4\x99trzna struktura gniazda jest adaptacj\xc4\x85 \xc5\x9brodowiskow\xc4\x85 \xe2\x80\x93 konstrukcja utworzona z takiego materia\xc5\x82u lepiej wytrzymuje ulewne deszcze i umo\xc5\xbcliwia przep\xc5\x82yw powietrza, kt\xc3\xb3ry chroni jaja przed przegrzaniem. Ponadto gniazdowanie w dziuplach czy szczelinach uniemo\xc5\xbcliwia\xc5\x82oby tworzenie kolonii. Pozornie gniazda widoczne z daleka stanowi\xc4\x85 przyn\xc4\x99t\xc4\x99 dla drapie\xc5\xbcnik\xc3\xb3w. Ze wzgl\xc4\x99du na u\xc5\xbcyte materia\xc5\x82y do \xc5\x9brodka s\xc4\x85 w stanie wej\xc5\x9b\xc4\x87 jedynie w\xc4\x99\xc5\xbce i warany, kt\xc3\xb3re nie stanowi\xc4\x85 tak du\xc5\xbcego zagro\xc5\xbcenia, jak ptaki szponiaste (szczeg\xc3\xb3lnie migruj\xc4\x85ce i pojawiaj\xc4\x85ce si\xc4\x99 w du\xc5\xbcej liczebno\xc5\x9bci)._NEWLINE_W zachodniej cz\xc4\x99\xc5\x9bci zasi\xc4\x99gu w zniesieniu znajduj\xc4\x85 si\xc4\x99 3 lub 4 jaja w normalnej porze deszczowej i 2 lub 3 jaja w wyj\xc4\x85tkowo suchym okresie. Sk\xc5\x82adanie jaj rozpoczyna si\xc4\x99 wkr\xc3\xb3tce po uko\xc5\x84czeniu budowy gniazda. Maj\xc4\x85 po\xc5\x82yskliw\xc4\x85 skorupk\xc4\x99 o kszta\xc5\x82cie zbli\xc5\xbconym do elipsy i barwie od bia\xc5\x82ej do jasnoniebieskiej lub szarozielonej, dodatkowo zdobi\xc4\x85 j\xc4\x85 br\xc4\x85zowe lub kasztanowe plamy o r\xc3\xb3\xc5\xbcnych kszta\xc5\x82tach. Wymiary 79 jaj z Senegalu: 13,0\xe2\x80\x9319,2 na 12,1\xe2\x80\x9313,9 mm (\xc5\x9brednio 17,5 na 12,9 mm); dla 72 jaj z Nigru: \xc5\x9brednio 17,82 na 12,68 mm. Obydwa ptaki z pary ucz\xc4\x99szczaj\xc4\x85 do gniazda, cho\xc4\x87 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej robi to samica. Prawdopodobnie za dnia nie ma potrzeby wysiadywania jaj ze wzgl\xc4\x99du na wysokie temperatury. Samica wysiaduje jaja w nocy. Inkubacja trwa 10\xe2\x80\x9312 dni, identyczny okres jej trwania zaobserwowano w niewoli. M\xc5\x82odymi opiekuj\xc4\x85 si\xc4\x99 oboje rodzice, samica jest w stanie wykarmi\xc4\x87 je sama przy nieobecno\xc5\x9bci samca. Je\xc5\x9bli wychowuje potomstwo wraz z samcem, jej przypada obowi\xc4\x85zek usuwania ka\xc5\x82u piskl\xc4\x85t. M\xc5\x82ode opierzaj\xc4\x85 si\xc4\x99 w pe\xc5\x82ni po 13\xe2\x80\x9314 dniach \xc5\xbcycia (w niewoli po 14\xe2\x80\x9315 dniach). Tu\xc5\xbc przed tym momentem rodzice staraj\xc4\x85 si\xc4\x99 zach\xc4\x99ci\xc4\x87 potomstwo do wyj\xc5\x9bcia z gniazda poprzez skakanie i podrygiwanie skrzyd\xc5\x82ami z pokarmem w dziobie. W dw\xc3\xb3ch badaniach autorzy podali og\xc3\xb3lny sukces l\xc4\x99gowy na poziomie 47% i 53%. Gniazda bywaj\xc4\x85 pl\xc4\x85drowane przez szczury, w\xc4\x99\xc5\xbce z rodzaju Psammophis, warany. Na podloty poluj\xc4\x85 owado\xc5\xbcery palmowe (Polyboroides typus), jastrz\xc4\x99biaki ciemne (Melierax metabates), krogulce ma\xc5\x82e (Acipiter badius), soko\xc5\x82y rudog\xc5\x82owe (Falco chicquera), kukale senegalskie (Centropus senegalensis) i dzierzby rudog\xc5\x82owe (Lanius senator).\n_START_SECTION_\nStatus i zagro\xc5\xbcenia\n_START_PARAGRAPH_\nIUCN uznaje wr\xc3\xb3bla cytrynowego za gatunek najmniejszej troski nieprzerwanie od 1988 (stan w 2019). BirdLife International uznaje trend liczebno\xc5\x9bci populacji za prawdopodobnie stabilny ze wzgl\xc4\x99du na brak widocznych zagro\xc5\xbce\xc5\x84 lub spadk\xc3\xb3w liczebno\xc5\x9bci. Nawadnianie upraw umo\xc5\xbcliwi\xc5\x82o wr\xc3\xb3blom cytrynowym zaj\xc4\x99cie nowych teren\xc3\xb3w. Mog\xc4\x85 by\xc4\x87 jednak szkodnikami na uprawach zb\xc3\xb3\xc5\xbc, zw\xc5\x82aszcza w razie zbiegania si\xc4\x99 w czasie dojrzewania ziaren z opierzaniem si\xc4\x99 m\xc5\x82odych pod koniec pory deszczowej. Z drugiej strony, podobnie jak wr\xc3\xb3ble pustynne (P. simplex), s\xc4\x85 wymieniane jako po\xc5\xbcytecze dla rolnik\xc3\xb3w ptaki zjadaj\xc4\x85ce szara\xc5\x84cz\xc4\x99."