b'\n_START_ARTICLE_\nForsowanie Renu\n_START_SECTION_\nT\xc5\x82o sytuacyjne\n_START_PARAGRAPH_\nRzeka Ren by\xc5\x82a ostatni\xc4\x85 naturaln\xc4\x85 przeszkod\xc4\x85 dla wojsk alianckich w drodze do serca Niemiec. Po nieudanej pr\xc3\xb3bie przeniesienia walk na  wschodni brzeg rzeki we wrze\xc5\x9bniu 1944 roku, znanej jako operacja Market Garden, wojska ameryka\xc5\x84skie przyst\xc4\x85pi\xc5\x82y do bezpo\xc5\x9bredniego ataku na lini\xc4\x99 Zygfryda os\xc5\x82aniaj\xc4\x85c\xc4\x85 granic\xc4\x99 niemiecko-francusk\xc4\x85 i niemiecko-belgijsk\xc4\x85, wdaj\xc4\x85c si\xc4\x99 w wielomiesi\xc4\x99czne, krwawe walki w lesie H\xc3\xbcrtgen, kt\xc3\xb3re nie przynios\xc5\x82y rozstrzygni\xc4\x99cia \xc5\xbcadnej ze stron._NEWLINE_Ponowne przyst\xc4\x85pienie do ofensywy w kierunku Renu by\xc5\x82o mo\xc5\xbcliwe dopiero na wiosn\xc4\x99 1945 roku. 7 marca Amerykanie z 9 Dywizji Pancernej wykorzystuj\xc4\x85c sprzyjaj\xc4\x85cy im zbieg okoliczno\xc5\x9bci zaj\xc4\x99li jedyny niewysadzony most na Renie w mie\xc5\x9bcie Remagen. W ci\xc4\x85gu nast\xc4\x99pnych dziesi\xc4\x99ciu dni sze\xc5\x9b\xc4\x87 dywizji i 25 tys. \xc5\xbco\xc5\x82nierzy ameryka\xc5\x84skich ustanowi\xc5\x82o przycz\xc3\xb3\xc5\x82ek po wschodniej stronie rzeki._NEWLINE_Cho\xc4\x87 Most Ludendorffa zawali\xc5\x82 si\xc4\x99 wskutek niemieckich bombardowa\xc5\x84, 22 marca genera\xc5\x82 George Patton wys\xc5\x82a\xc5\x82 swoj\xc4\x85 3 Armi\xc4\x99 do Nierstein, aby tam przeprawi\xc5\x82a si\xc4\x99 na drugi brzeg po mostach pontonowych i utworzy\xc5\x82a kolejny przycz\xc3\xb3\xc5\x82ek. Jego prze\xc5\x82o\xc5\xbcony, genera\xc5\x82 Omar Bradley, szybko opublikowa\xc5\x82 w prasie wiadomo\xc5\x9b\xc4\x87 o tej przeprawie na wyra\xc5\xbane \xc5\xbc\xc4\x85danie Pattona, kt\xc3\xb3ry m\xc3\xb3wi\xc5\x82: "Chc\xc4\x99, aby \xc5\x9bwiat dowiedzia\xc5\x82 si\xc4\x99, \xc5\xbce 3 Armia stan\xc4\x99\xc5\x82a na drugim brzegu Renu, zanim Monty w og\xc3\xb3le ruszy\xc5\x82 w jego stron\xc4\x99"._NEWLINE_Jednak ze strategicznego punktu widzenia przekroczenie Renu na po\xc5\x82udnie od Ruhry przez wojska Pattona by\xc5\x82o jedynie dzia\xc5\x82aniem pobocznym, pr\xc3\xb3b\xc4\x85 odwr\xc3\xb3cenia uwagi wroga od zasadniczej operacji si\xc5\x82 sprzymierzonych pod kryptonimem Plunder. Przygotowania do g\xc5\x82\xc3\xb3wnej przeprawy na drugi brzeg rzeki: gromadzenie zapas\xc3\xb3w, budowa dr\xc3\xb3g, czy transport 36 okr\xc4\x99t\xc3\xb3w desantowych Royal Navy, by\xc5\x82y prowadzone od 16 marca pod przykryciem zas\xc5\x82ony dymnej._NEWLINE_Forsowanie Renu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 w nocy z 23 na 24 marca 1945 roku. Jej cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 powietrzno-desantowa o kryptonimie Operacja Varsity obj\xc4\x99\xc5\x82a l\xc4\x85dowanie spadochroniarzy oraz piechoty transportowanej przez szybowcowe w pobli\xc5\xbcu miasta Wesel, a tak\xc5\xbce akcj\xc4\x99 komandos\xc3\xb3w SAS. Operacja Plunder to natomiast kryptonim bezpo\xc5\x9bredniej przeprawy przez rzek\xc4\x99 Ren ameryka\xc5\x84skich, brytyjskich i kanadyjskich wojsk l\xc4\x85dowych.\n_START_SECTION_\nBitwa\n_START_PARAGRAPH_\nPonad pi\xc4\x99\xc4\x87 tysi\xc4\x99cy alianckich dzia\xc5\x82 strzela\xc5\x82o przez cztery godziny bez przerwy podczas pierwszego przygotowania artyleryjskiego. Brytyjskie bombowce bombardowa\xc5\x82y Wesel przez ca\xc5\x82y dzie\xc5\x84 i noc z 23 na 24 marca._NEWLINE_Tej samej nocy kompanie E i C z 17. Zmotoryzowanego Batalionu In\xc5\xbcynieryjnego ameryka\xc5\x84skiej 2 Dywizji Pancernej zbudowa\xc5\x82y most pontonowy ok. 5 kilometr\xc3\xb3w na po\xc5\x82udnie od Wesel w celu przygotowania przeprawy przez Ren. Budowa mostu rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 o godzinie 21:45, a zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99 o 4:00 rano, kiedy pierwsza ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wka przejecha\xc5\x82a po nim na drugi brzeg. Ponad 351 metr\xc3\xb3w stalowych ponton\xc3\xb3w typu M2 oraz 93 p\xc5\x82ywaki pneumatyczne zosta\xc5\x82y u\xc5\x82o\xc5\xbcone w przeci\xc4\x85gu sze\xc5\x9bciu godzin i pi\xc4\x99tnastu minut, co stanowi rekordowy czas budowy dla mostu tej wielko\xc5\x9bci. Aby przetransportowa\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9bci konstrukcji, potrzeba by\xc5\x82o 25 ci\xc4\x99\xc5\xbcar\xc3\xb3wek dwu i p\xc3\xb3\xc5\x82 tonowych GMC CCKW, kursuj\xc4\x85cych w ramach Red Ball Express._NEWLINE_Jako pierwsze uderzy\xc5\x82y trzy alianckie formacje: brytyjski XII Korpus, brytyjski XXX Korpus oraz ameryka\xc5\x84ski XVI Korpus. Operuj\xc4\x85ca w ramach XII Korpusu brytyjska 79 Dywizja Pancerna pod dow\xc3\xb3dztwem genera\xc5\x82a dywizji Percy\xe2\x80\x99 ego Hobarta mia\xc5\x82a szczeg\xc3\xb3lne zas\xc5\x82ugi w kolejnych operacjach desantowych od czasu Normandii ze swoimi specjalnie przystosowanymi pojazdami desantowymi (znanymi jako Hobart\xe2\x80\x99s Funnies). Jednym z nich by\xc5\x82 Buffalo, wykorzystywany przez 4 Kr\xc3\xb3lewski Pu\xc5\x82k Czo\xc5\x82g\xc3\xb3w pod dow\xc3\xb3dztwem podpu\xc5\x82kownika Alana Jolly\xe2\x80\x99 ego \xe2\x80\x93 uzbrojona i opancerzona amfibia, kt\xc3\xb3ra by\xc5\x82a w stanie pokona\xc4\x87 podmok\xc5\x82y i zalany teren. G\xc5\x82\xc3\xb3wnie to te w\xc5\x82a\xc5\x9bnie pojazdy transportowa\xc5\x82y piechot\xc4\x99 pierwszego rzutu na wschodni brzeg Renu w marcu 1945 roku._NEWLINE_Pierwsza cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 operacji zosta\xc5\x82a zainicjowana 23 marca o godzinie 21:00 przez 51 Dywizj\xc4\x99 Piechoty G\xc3\xb3rskiej, kt\xc3\xb3r\xc4\x85 prowadzi\xc5\x82 elitarny 7 Batalion Black Watch w pobli\xc5\xbcu Rees, za ni\xc4\x85 za\xc5\x9b pod\xc4\x85\xc5\xbca\xc5\x82 7 Batalion Argyll and Sutherland Highlanders. 24 marca o godzinie 2:00 w nocy szkocka 15 Dywizja Piechoty wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82a pomi\xc4\x99dzy Wesel, a Rees. Pocz\xc4\x85tkowo nie napotka\xc5\x82a oporu, ale w g\xc5\x82\xc4\x99bi l\xc4\x85du trafi\xc5\x82a na silny ogie\xc5\x84 karabin\xc3\xb3w maszynowych. Dow\xc3\xb3dca 51 Dywizji Piechoty G\xc3\xb3rskiej, genera\xc5\x82 dywizji Tom Rennie zosta\xc5\x82 zabity przez ostrza\xc5\x82 niemieckich mo\xc5\xbadzierzy. Mimo to, wieczorem brytyjska 1 Brygada Komandos\xc3\xb3w wesz\xc5\x82a do Wesel._NEWLINE_Ameryka\xc5\x84ska 30 Dywizja Piechoty wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82a na po\xc5\x82udnie od Wesel. Lokalny op\xc3\xb3r zosta\xc5\x82 z\xc5\x82amany przez artyleri\xc4\x99 i bombardowanie powietrzne. Jako nast\xc4\x99pna wyl\xc4\x85dowa\xc5\x82a 79 Dywizja Piechoty. Straty ameryka\xc5\x84skie by\xc5\x82y minimalne. Tymczasem niemiecki op\xc3\xb3r naprzeciwko l\xc4\x85duj\xc4\x85cych szkockich jednostek trwa\xc5\x82 nadal; Niemcy podejmowali nawet kontrataki przy u\xc5\xbcyciu czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Kontynuowano jednak desantowanie wojsk, w tym w\xc5\x82asnych si\xc5\x82 pancernych i innego ci\xc4\x99\xc5\xbckiego sprz\xc4\x99tu._NEWLINE_Operacja Varsity rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a si\xc4\x99 o godzinie 10:00, aby zak\xc5\x82\xc3\xb3ci\xc4\x87 komunikacj\xc4\x99 wroga na ty\xc5\x82ach. Pomimo silnego oporu w trackie zrzut\xc3\xb3w i bezpo\xc5\x9brednio po nich, wojska powietrznodesantowe zaj\xc4\x99\xc5\x82y wyznaczone cele i odpar\xc5\x82y kontrataki. Wyci\xc4\x85gni\xc4\x99to wnioski z pora\xc5\xbcki w Market Garden. Po po\xc5\x82udniu szkocka 15 Dywizja Piechoty po\xc5\x82\xc4\x85czy\xc5\x82a si\xc4\x99 z obiema dywizjami powietrznodesantowymi._NEWLINE_Najci\xc4\x99\xc5\xbcszy op\xc3\xb3r Niemcy stawiali w okolicach Bienen, na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Rees, gdzie potrzebna by\xc5\x82a ca\xc5\x82a kanadyjska 9 Brygada Piechoty, aby pom\xc3\xb3c \xc5\xbco\xc5\x82nierzom 7 Batalionu Black Watch. Przycz\xc3\xb3\xc5\x82ek zosta\xc5\x82 jednak mocno ugruntowany i zabezpieczony. Do 27 marca mia\xc5\x82 szeroko\xc5\x9b\xc4\x87 35 i g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9b\xc4\x87 20 kilometr\xc3\xb3w.\n_START_SECTION_\nWp\xc5\x82yw na niemieckie si\xc5\x82y i dow\xc3\xb3dztwo\n_START_PARAGRAPH_\nAlianckiej operacji desantowej przeciwstawi\xc5\x82a si\xc4\x99 niemiecka 1 Armia Spadochronowa, dowodzona przez genera\xc5\x82a Alfreda Schlemma, wchodz\xc4\x85ca w sk\xc5\x82ad Grupy Armii H. Mimo, \xc5\xbce formacja ta by\xc5\x82a uwa\xc5\xbcana za najskuteczniejsz\xc4\x85 niemieck\xc4\x85 jednostk\xc4\x99 na tym obszarze, to nie mia\xc5\x82a nawet pe\xc5\x82nych sk\xc5\x82ad\xc3\xb3w osobowych, bo zosta\xc5\x82a powa\xc5\xbcnie uszczuplona po poprzednich walkach o Reichswald. Niezdolna do odparcia ataku przeciwnika 1. Armia Spadochronowa wycofa\xc5\x82a si\xc4\x99 na p\xc3\xb3\xc5\x82nocny-wsch\xc3\xb3d w kierunku Hamburga i Bremy, pozostawiaj\xc4\x85c szczelin\xc4\x99 pomi\xc4\x99dzy ni\xc4\x85, a 15 Armi\xc4\x85 na linii Ruhry._NEWLINE_Joseph Goebbels od samego pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82 \xc5\x9bwiadom potencjalnego wp\xc5\x82ywu przekroczenia Reniu przez aliant\xc3\xb3w na niemieckie spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwo. 24 marca rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 wpis w swoim pami\xc4\x99tniku od s\xc5\x82\xc3\xb3w: \xe2\x80\x9eSytuacja na Zachodzie wesz\xc5\x82a w niezwykle krytyczn\xc4\x85, niemal \xc5\x9bmierteln\xc4\x85 faz\xc4\x99\xe2\x80\x9d. Nie zaprzecza\xc5\x82 faktowi przekroczenia Renu szerokim frontem i przewidywa\xc5\x82 pr\xc3\xb3by alianckiego okr\xc4\x85\xc5\xbcenia przemys\xc5\x82owego centrum Zag\xc5\x82\xc4\x99bia Ruhry._NEWLINE_27 marca dow\xc3\xb3dztwo 1. Armii Spadochronowej zosta\xc5\x82o przekazane genera\xc5\x82owi G\xc3\xbcntherowi Blumentrittowu, poniewa\xc5\xbc Schlemm zosta\xc5\x82 ranny. Blumentritt i jego prze\xc5\x82o\xc5\xbcony, genera\xc5\x82 Johannes Blaskowitz, szybko uznali, \xc5\xbce sytuacja jest nie do uratowania. Front zosta\xc5\x82 przerwany, brakowa\xc5\x82o rezerw, artylerii i wsparcia powietrznego, na froncie zachodnim pozosta\xc5\x82o zaledwie kilka sprawnych  czo\xc5\x82g\xc3\xb3w. Komunikacja pomi\xc4\x99dzy jednostkami praktycznie nie istnia\xc5\x82a, z jednym korpus\xc3\xb3w nigdy nie uda\xc5\x82o si\xc4\x99 skontaktowa\xc4\x87. Posi\xc5\x82ki by\xc5\x82y tak s\xc5\x82abe, \xc5\xbce genera\xc5\x82owie postanowili ich nie u\xc5\xbcywa\xc4\x87, aby unikn\xc4\x85\xc4\x87 niepotrzebnych ofiar._NEWLINE_Chocia\xc5\xbc Blumentritt mia\xc5\x82 \xc5\x9bcis\xc5\x82e rozkazy Najwy\xc5\xbcszego Dow\xc3\xb3dztwa, aby utrzyma\xc4\x87 pozycje i walczy\xc4\x87 do ko\xc5\x84ca, to 1 kwietnia rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 generalny odwr\xc3\xb3t, unikaj\xc4\x85c ze wszelk\xc4\x85 cen\xc4\x99 star\xc4\x87 z przeciwnikiem, ostatecznie wycofuj\xc4\x85c si\xc4\x99 za Kana\xc5\x82 Dortmund-Ems do Lasu Teutoborskiego. W ci\xc4\x85gu tygodnia od rozpocz\xc4\x99cia operacji Plunder, Alianci wzi\xc4\x99li do niewoli 30 tys. je\xc5\x84c\xc3\xb3w wojennych na p\xc3\xb3\xc5\x82noc od Ruhry.\n_START_SECTION_\nReakcje alianckiego dow\xc3\xb3dztwa\n_START_PARAGRAPH_\nPremier Wielkiej Brytanii Winston Churchill by\xc5\x82 obecny w sztabie marsza\xc5\x82ka Montgomery\' ego w pobli\xc5\xbcu holenderskiego miasta Venlo w przeddzie\xc5\x84 rozpocz\xc4\x99cia operacji Plunder. P\xc3\xb3\xc5\xbaniej razem z Montgomerym obserwowa\xc5\x82 start samolot\xc3\xb3w, bior\xc4\x85cych udzia\xc5\x82 w operacji Varsity 24 marca._NEWLINE_Nast\xc4\x99pnego dnia Churchill i Montgomery odwiedzili g\xc5\x82\xc3\xb3wn\xc4\x85 kwater\xc4\x99 dowodzenia genera\xc5\x82a Dwighta D. Eisenhowera. Po obiedzie i odprawie grupa uda\xc5\x82a si\xc4\x99 do domu z widokiem na Ren i cichy, niebroniony odcinek niemieckiego brzegu rzeki. Po odej\xc5\x9bciu Eisenhowera, Churchill, Montgomery oraz grupa ameryka\xc5\x84skich dow\xc3\xb3dc\xc3\xb3w i uzbrojonych stra\xc5\xbcnik\xc3\xb3w wesz\xc5\x82a na bark\xc4\x99 desantow\xc4\x85, by po 30 minutach bezproblemowo wyl\xc4\x85dowa\xc4\x87 na terytorium wroga. Nast\xc4\x99pnie odwiedzili zniszczony most kolejowy w Wesel i odjechali, gdy niemiecka artyleria rozpocz\xc4\x99\xc5\x82a ostrza\xc5\x82 niedaleko ich pozycji._NEWLINE_Pi\xc4\x99\xc4\x87 tygodni p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 7 maja 1945 roku Niemcy skapitulowali przed Aliantami. Wojna na Zachodzie zako\xc5\x84czy\xc5\x82a si\xc4\x99.'