b'\n_START_ARTICLE_\nSo\xc5\x82o\xc5\x84ce\n_START_PARAGRAPH_\nSo\xc5\x82o\xc5\x84ce \xe2\x80\x93 alkaliczne, sodowe i s\xc5\x82ono-sodowe gleby, zwykle p\xc3\xb3\xc5\x82pustynne i stepowe. Cechuj\xc4\x85 si\xc4\x99 wysokim st\xc4\x99\xc5\xbceniem jon\xc3\xb3w Na\xe2\x81\xba i ma\xc5\x82\xc4\x85 zawarto\xc5\x9bci\xc4\x85 soli rozpuszczalnych. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na ca\xc5\x82ym \xc5\x9bwiecie wzd\xc5\x82u\xc5\xbc wybrze\xc5\xbcy i na r\xc3\xb3wninnych terenach w o wysokich temperaturach podczas lata i niskich opadach. So\xc5\x82o\xc5\x84ce s\xc4\x85 praktycznie nieprzydatne w rolnictwie, uprawiane tylko w niewielkim stopniu \xe2\x80\x93 g\xc5\x82\xc3\xb3wnie jako wyspy na areale lepszych gleb. W sytuacjach skrajnych s\xc4\x85 wolne od pokrywy ro\xc5\x9blinnej, poza tym poro\xc5\x9bni\xc4\x99te s\xc4\x85 ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 halofiln\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nW\xc5\x82a\xc5\x9bciwo\xc5\x9bci chemiczne\n_START_PARAGRAPH_\nCech\xc4\x85 charakterystyczn\xc4\x85 so\xc5\x82o\xc5\x84c\xc3\xb3w jest obecno\xc5\x9b\xc4\x87 jon\xc3\xb3w Na\xe2\x81\xba (zamiennie tak\xc5\xbce Mg\xc2\xb2\xe2\x81\xba) powy\xc5\xbcej 2-3%, kt\xc3\xb3ra mo\xc5\xbce dochodzi\xc4\x87 nawet do 25%. Przyjmuje si\xc4\x99 te\xc5\xbc, \xc5\xbce za so\xc5\x82o\xc5\x84ce uznaje si\xc4\x99 gleby o zawarto\xc5\x9bci jon\xc3\xb3w sodu wysycaj\xc4\x85cych kompleks sorpcyjny w ponad 15%. Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 soli powoduje, \xc5\xbce so\xc5\x82o\xc5\x84ce maj\xc4\x85 zasadowy odczyn (pH wi\xc4\x99ksze ni\xc5\xbc 8,5 dochodz\xc4\x85ce do 10). Z kolei normy FAO definiuj\xc4\x85 so\xc5\x82o\xc5\x84ce jako gleby s\xc5\x82one o przewadze jon\xc3\xb3w sodu o pH wi\xc4\x99kszym ni\xc5\xbc 8,5 oraz zawieraj\xc4\x85ce w\xc4\x99glan sodu (Na\xe2\x82\x82CO\xe2\x82\x83). W por\xc3\xb3wnaniu do so\xc5\x82onczak\xc3\xb3w so\xc5\x82o\xc5\x84ce zawieraj\xc4\x85 zwykle mniej soli rozpuszczalnych.\n_START_SECTION_\nWyst\xc4\x99powanie\n_START_PARAGRAPH_\nSo\xc5\x82o\xc5\x84ce wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 we wszystkich strefach klimatycznych opr\xc3\xb3cz arktycznej i subarktycznej. Zajmuj\xc4\x85 ok. 1% powierzchni l\xc4\x85d\xc3\xb3w na Ziemi, tj. ok. 135 milion\xc3\xb3w hektar\xc3\xb3w. Wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 na rozleg\xc5\x82ych obszarach p\xc3\xb3\xc5\x82nocno-wschodniej Argentyny i w Chile, w po\xc5\x82udniowej Europie (na Ukrainie, W\xc4\x99grzech, w Rosji, Rumunii i Bu\xc5\x82garii), w Azji (Kazachstan i Chiny), w Republice Po\xc5\x82udniowej Afryki, Australii oraz w Stanach Zjednoczonych i w Kanadzie. Wykszta\xc5\x82caj\xc4\x85 si\xc4\x99 w rejonie wybrze\xc5\xbcy, gdzie gleby zasalane s\xc4\x85 wodami morskimi, najwi\xc4\x99ksze powierzchnie zajmuj\xc4\x85 jednak na r\xc3\xb3wninnych terenach w klimacie umiarkowanym i subtropikalnym z gor\xc4\x85cym i suchym latem, na obszarach, gdzie roczne opady nie przekraczaj\xc4\x85 400\xe2\x80\x93500\xc2\xa0mm. So\xc5\x82o\xc5\x84ce wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej w\xc5\x9br\xc3\xb3d so\xc5\x82onczak\xc3\xb3w, jednak\xc5\xbce w obszarze nad Morzem Kaspijskim oraz w centralnej Kanadzie mog\xc4\x85 wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 w\xc5\x9br\xc3\xb3d kasztanoziem\xc3\xb3w i czarnoziem\xc3\xb3w. W strefie step\xc3\xb3w wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 wraz z histosolami, a w Sudanie wraz z wertisolami._NEWLINE_Tworz\xc4\x85 si\xc4\x99 najcz\xc4\x99\xc5\x9bciej w nieckach, zasilanych wodami zasolonymi i cechuj\xc4\x85cymi si\xc4\x99 siln\xc4\x85 ewaporacj\xc4\x85, cz\xc4\x99sto stanowi\xc4\x85c wyspy w\xc5\x9br\xc3\xb3d gleb mniej s\xc5\x82onych. Obecno\xc5\x9b\xc4\x87 so\xc5\x82o\xc5\x84c\xc3\xb3w mo\xc5\xbce, chocia\xc5\xbc nie musi \xc5\x9bwiadczy\xc4\x87 o wyschni\xc4\x99ciu jeziora (s\xc5\x82onego lub gorzkiego), co z kolei mo\xc5\xbce sugerowa\xc4\x87, \xc5\xbce klimat w danym miejscu w przesz\xc5\x82o\xc5\x9bci by\xc5\x82 suchy i gor\xc4\x85cy. Mozaika so\xc5\x82o\xc5\x84c\xc3\xb3w, so\xc5\x82onczak\xc3\xb3w oraz gleb kasztanowych i so\xc5\x82o\xc5\x84cowych mo\xc5\xbce wyst\xc4\x99powa\xc4\x87 na brzegach i wyspach lagun, takich jak Siwasz. Opr\xc3\xb3cz naturalnych solnisk w zasi\xc4\x99gu w\xc3\xb3d morskich lub wyp\xc5\x82ywu podziemnych w\xc3\xb3d s\xc5\x82onych, tego typu gleby mog\xc4\x85 mie\xc4\x87 charakter antropogeniczny, tworz\xc4\x85c si\xc4\x99 w miejscach sta\xc5\x82ego dop\xc5\x82ywu s\xc5\x82onych w\xc3\xb3d kopalnianych lub przemys\xc5\x82owych.\n_START_SECTION_\nRo\xc5\x9blinno\xc5\x9b\xc4\x87 naturalna\n_START_PARAGRAPH_\nSo\xc5\x82o\xc5\x84ce s\xc4\x85 poro\xc5\x9bni\xc4\x99te g\xc5\x82\xc3\xb3wnie przez \xc5\x82\xc4\x85ki i stepy z ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 halofiln\xc4\x85. Ze wzgl\xc4\x99du na du\xc5\xbc\xc4\x85 zawarto\xc5\x9b\xc4\x87 soli oraz niekorzystny klimat znaczna cz\xc4\x99\xc5\x9b\xc4\x87 obszar\xc3\xb3w, na kt\xc3\xb3rych wyst\xc4\x99puj\xc4\x85 so\xc5\x82o\xc5\x84ce, jest pustynna. W klasyfikacji siedlisk palearktyki wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnione s\xc4\x85 zachodniopontyjskie zag\xc5\x82\xc4\x99bienia z so\xc5\x82o\xc5\x84cami z ro\xc5\x9blinno\xc5\x9bci\xc4\x85 tworzon\xc4\x85 przez murawy mannic (Puccinellia), zbiorowiska z Camphorosma annua, Bassia sedoides, Hordeum hystrix oraz zbiorowisko Pholiurus i babek (Plantago). Dalej na wschodzie, w Azji \xc5\x9arodkowej na so\xc5\x82o\xc5\x84cach wykszta\xc5\x82caj\xc4\x85 si\xc4\x99 ubogie zbiorowiska licz\xc4\x85ce do 5 gatunk\xc3\xb3w z dominacj\xc4\x85 Artemisia pauciflora, Camphorosma monspeliacum, Anabasis salsa, Atriplex cana, r\xc3\xb3\xc5\xbcnymi gatunkami z rodzaju Nanophyton oraz Kochia prostrata i Artemisia lercheana. Najbardziej wysycone chlorkiem sodu siedliska s\xc4\x85 wolne od ro\xc5\x9blin. Zbiorowiska pionierskie np. na silnie zasolonych so\xc5\x82o\xc5\x84cach otaczaj\xc4\x85cych jezioro Baskunczak tworzy solir\xc3\xb3d zielny (Salicornia europaea) i Halocnemum strobilaceum.\n_START_SECTION_\nPrzydatno\xc5\x9b\xc4\x87 rolnicza\n_START_PARAGRAPH_\nSo\xc5\x82o\xc5\x84ce nie s\xc4\x85 zbyt cz\xc4\x99sto u\xc5\xbcywane w rolnictwie ze wzgl\xc4\x99du na zasolenie oraz zbyt wysoki odczyn pH. Znakomita wi\xc4\x99kszo\xc5\x9b\xc4\x87 tych gleb u\xc5\xbcywana jest tylko do ekstensywnego wypasu lub pozostaje nieu\xc5\xbcytkowana. So\xc5\x82o\xc5\x84ce uprawia si\xc4\x99 praktycznie tylko wtedy, gdy s\xc4\x85 otoczone lepszymi glebami, w celu unikni\xc4\x99cia wysp na polach, kt\xc3\xb3re powodowa\xc5\x82yby konieczno\xc5\x9b\xc4\x87 dodatkowych manewr\xc3\xb3w i przek\xc5\x82adania urz\xc4\x85dze\xc5\x84. Jako perspektywiczny i op\xc5\x82acalny uznaje si\xc4\x99 na tych glebach rozw\xc3\xb3j upraw ro\xc5\x9blin toleruj\xc4\x85cych wysokie zasolenie (np. \xc5\x82ob\xc3\xb3d Atriplex)._NEWLINE_Przygotowanie so\xc5\x82o\xc5\x84c\xc3\xb3w do uprawy wymaga g\xc5\x82\xc4\x99bokiej i cz\xc4\x99stej orki oraz regularnego zakwaszania (redukcji zasady) przez stosowanie du\xc5\xbcych ilo\xc5\x9bci wapna lub gipsu. S\xc5\x82aba przepuszczalno\xc5\x9b\xc4\x87 powoduje jednak, \xc5\xbce proces nale\xc5\xbcy cz\xc4\x99sto powtarza\xc4\x87 wraz z przeorywaniem ziemi tak, aby substancje zwi\xc4\x85za\xc5\x82y si\xc4\x99 na ca\xc5\x82ej potrzebnej g\xc5\x82\xc4\x99boko\xc5\x9bci profilu glebowego. Ilo\xc5\x9b\xc4\x87 wymaganej substancji wynosi od kilkunastu do dwudziestu kilku ton gipsu na hektar, co sprawia, \xc5\xbce procedura ta ma uzasadnienie tylko na ma\xc5\x82ym obszarze wyspy, w celu ujednolicenia jej warunk\xc3\xb3w z reszt\xc4\x85 area\xc5\x82u. Na wi\xc4\x99ksz\xc4\x85 skal\xc4\x99 proces ten jest ekonomicznie nieuzasadniony. W niekt\xc3\xb3rych rejonach \xc5\x9bwiata (np. w Armenii) prowadzono daleko id\xc4\x85ce prace uzdatniaj\xc4\x85ce te gleby do upraw z u\xc5\xbcyciem rozcie\xc5\x84czonego kwasu siarkowego.'