b'\n_START_ARTICLE_\nEgas Moniz\n_START_SECTION_\n\xc5\xbbyciorys\n_START_PARAGRAPH_\nUrodzi\xc5\x82 si\xc4\x99 29 listopada 1874 w Avanca, w Portugalii, jako syn Fernando de Pina Rezende Abreu i Marii do Rosario de Almeida e Sousa. Wychowywa\xc5\x82 si\xc4\x99 i uczy\xc5\x82 w Coimbrze. W 1902 po\xc5\x9blubi\xc5\x82 Elvir\xc4\x99 de Macedo Dias. Studiowa\xc5\x82 w Coimbrze, Bordeaux i Pary\xc5\xbcu. W 1902 zosta\xc5\x82 profesorem na Uniwersytecie w Coimbrze, sk\xc4\x85d w 1911 przeni\xc3\xb3s\xc5\x82 si\xc4\x99 do Lizbony, by obj\xc4\x85\xc4\x87 katedr\xc4\x99 neurologi na nowo utworzonym tam\xc5\xbce uniwersytecie. By\xc5\x82 m.in. ambasadorem w Madrycie (1917 albo 1918), ministrem spraw zagranicznych Portugalii (1917\xe2\x80\x931918 albo 1918\xe2\x80\x931919) i\xc2\xa0przewodnicz\xc4\x85cym delegacji portugalskiej na konferencji pokojowej w Wersalu._NEWLINE_Jako pierwszy (1926) wykona\xc5\x82 angiografi\xc4\x99 m\xc3\xb3zgu u cz\xc5\x82owieka dotkni\xc4\x99tego nowotworem \xc5\x9br\xc3\xb3dczaszkowym.\n_START_SECTION_\nLobotomia i nies\xc5\x82awa\n_START_PARAGRAPH_\nW latach mi\xc4\x99dzywojennych (1936) Moniz wymy\xc5\x9bli\xc5\x82 metod\xc4\x99 leczenia chorych psychicznie nazwan\xc4\x85 leukotomi\xc4\x85 przedczo\xc5\x82ow\xc4\x85 (ang.\xc2\xa0prefrontal leukotomy). Zabieg ze wzgl\xc4\x99du na prostot\xc4\x99 i piorunuj\xc4\x85ce efekty sta\xc5\x82 si\xc4\x99 popularny. W po\xc5\x82owie lat 50. pojawi\xc5\x82y si\xc4\x99 pierwsze leki psychotropowe, kt\xc3\xb3re bez ingerencji chirurgicznej pozwoli\xc5\x82y skutecznie leczy\xc4\x87 choroby psychiczne, i z czasem lobotomi\xc4\x99 zacz\xc4\x99to postrzega\xc4\x87 jako barbarzy\xc5\x84stwo. Egas Moniz zosta\xc5\x82 kandydatem do odebrania Nagrody Nobla. Mimo protest\xc3\xb3w, Instytut Karolinska odm\xc3\xb3wi\xc5\x82 pozbawienia Moniza tytu\xc5\x82u laureata Nagrody.\n_START_SECTION_\nKoniec kariery i \xc5\x9bmier\xc4\x87\n_START_PARAGRAPH_\nW wieku 70 lat zosta\xc5\x82 zmuszony do ust\xc4\x85pienia z katedry neurologii Uniwersytetu w Lizbonie. Pozosta\xc5\x82 jednak w pe\xc5\x82ni aktywny na polu swojej dzia\xc5\x82alno\xc5\x9bci medycznej i naukowej do 1949, kiedy zosta\xc5\x82 postrzelony na ulicy przez chorego psychicznie pacjenta. Odniesione rany spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce do ko\xc5\x84ca \xc5\xbcycia musia\xc5\x82 porusza\xc4\x87 si\xc4\x99 na w\xc3\xb3zku. Zmar\xc5\x82 sze\xc5\x9b\xc4\x87 lat p\xc3\xb3\xc5\xbaniej, 13 grudnia 1955.'