b'\n_START_ARTICLE_\nMiejski Zak\xc5\x82ad Komunikacyjny w Szczecinie\n_START_SECTION_\nRok 1991\n_START_PARAGRAPH_\n30 kwietnia 1991 roku firma Wojew\xc3\xb3dzkie Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacji Miejskiej w Szczecinie zostaje podzielone na 3 samodzielne przedsi\xc4\x99biorstwa w Szczecinie, Stargardzie Szczeci\xc5\x84skim i \xc5\x9awinouj\xc5\x9bciu. W zwi\xc4\x85zku z tym 1 sierpnia tego samego roku utworzono Zak\xc5\x82ad bud\xc5\xbcetowy Miasta Szczecina pod nazw\xc4\x85 Miejski Zak\xc5\x82ad Komunikacyjny. Pod jego zarz\xc4\x85dzaniem by\xc5\x82y szczeci\xc5\x84skie zajezdnie autobusowe, tramwajowe oraz warsztaty, a tak\xc5\xbce Zajezdnia Police._NEWLINE_Pod koniec 1991 roku MZK \xc5\x82\xc4\x85cznie zatrudnia\xc5\x82o ponad trzy tysi\xc4\x85ce os\xc3\xb3b w pe\xc5\x82nym wymiarze i prawie czterysta w niepe\xc5\x82nym wymiarze czasu pracy. Poza wymienionymi kategoriami pracownik\xc3\xb3w zatrudniano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc oko\xc5\x82o czterystu uczni\xc3\xb3w Zespo\xc5\x82u Szk\xc3\xb3\xc5\x82 Zawodowych, w ramach umowy o nauk\xc4\x99 zawodu._NEWLINE_Zaraz po powstaniu, MZK Szczecin wraz z firm\xc4\x85 \xe2\x80\x9eAutomatyzacja i Komputeryzacja \xe2\x80\x93 AUTOCOMP\xe2\x80\x9d, pr\xc3\xb3bowa\xc5\x82y wdro\xc5\xbcy\xc4\x87 do eksploatacji karty magnetyczne zast\xc4\x99puj\xc4\x85ce bilety papierowe. Karta ta mia\xc5\x82a by\xc4\x87 \xe2\x80\x9edo wszystkiego\xe2\x80\x9d, to znaczy spe\xc5\x82nia\xc4\x87 rol\xc4\x99 portmonetki elektronicznej, z kt\xc3\xb3rej p\xc5\x82aci\xc5\x82oby si\xc4\x99 nie tylko za bilety w komunikacji miejskiej, ale tak\xc5\xbce za rozmowy telefoniczne, za tankowanie benzyny itd. Mia\xc5\x82a r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc spe\xc5\x82nia\xc4\x87 rol\xc4\x99 klucza elektronicznego. Pr\xc3\xb3by testowe z now\xc4\x85 karta trwa\xc5\x82y przez kilka miesi\xc4\x99cy. Do tego celu zamontowano w kilku autobusach linii po\xc5\x9bpiesznej \xe2\x80\x9eA\xe2\x80\x9d elektroniczne kasowniki. S\xc5\x82u\xc5\xbcby kontrolerskie wyposa\xc5\xbcono w specjalne czytniki tych kart. Czytniki te mia\xc5\x82y za zadanie odczytanie danych zawartych na karcie, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc nape\xc5\x82nienie portmonetki. Niestety pr\xc3\xb3by z kart\xc4\x85 i urz\xc4\x85dzeniami ni\xc4\x85 steruj\xc4\x85cymi nie wypad\xc5\x82y najlepiej \xe2\x80\x93 du\xc5\xbce przek\xc5\x82amania danych, jak r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc brak \xc5\x9brodk\xc3\xb3w na dalsze badania spowodowa\xc5\x82y, \xc5\xbce nowoczesne jak na tamten czas rozwi\xc4\x85zania po kilku miesi\xc4\x85cach przesta\xc5\x82y istnie\xc4\x87. Kolejn\xc4\x85 istotn\xc4\x85 rzecz\xc4\x85 w 1991 roku by\xc5\x82o pojawienie si\xc4\x99 dw\xc3\xb3ch wagon\xc3\xb3w typu Konstal 106Na, opartych na znanych konstrukcjach 105N.\n_START_SECTION_\nRok 1992\n_START_PARAGRAPH_\nOd roku 1992 MZK przesta\xc5\x82o by\xc4\x87 finansowane przez wojewod\xc4\x99 z bud\xc5\xbcetu pa\xc5\x84stwa, lecz tylko przez miasto. Na pocz\xc4\x85tku tego samego roku postanowiono powo\xc5\x82a\xc4\x87 rzecznika prasowego. Udziela\xc5\x82 on mediom informacje na temat firmy._NEWLINE_6 marca 1992 roku MZK zainstalowa\xc5\x82o w trzech sk\xc5\x82adach tramwajowych z Zajezdni Gol\xc4\x99cin popularne czerwone kasowniki KRG-2, wraz ze sterownikami. By\xc5\x82y to sk\xc5\x82ady: 1001+1002, 1005+1006 i 1009+1010. Rok p\xc3\xb3\xc5\xbaniej popularne czerwone kasowniki by\xc5\x82y ju\xc5\xbc we wszystkich pojazdach komunikacji miejskiej, gdy\xc5\xbc wprowadzono taryf\xc4\x99 czasow\xc4\x85.\n_START_SECTION_\nRok 1993\n_START_PARAGRAPH_\nTak\xc5\xbce w 1993 roku zainstalowano autokomputery w autobusach z Zajezdni D\xc4\x85bie, oraz Zajezdni Klonowica.\n_START_SECTION_\nRok 1994\n_START_PARAGRAPH_\nW 1994 roku wymieniono tory na ulicy Gda\xc5\x84skiej, od przystanku \xe2\x80\x9eBaltona\xe2\x80\x9d do \xe2\x80\x9eEnergetyk\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d. Nast\xc4\x99pnie tak\xc5\xbce w 1994 roku MZK przeprowadzi\xc5\x82o przetarg na zakup 16 autobus\xc3\xb3w solowych, oraz 40 autobus\xc3\xb3w przegubowych. Wszystkie dla Zajezdni Klonowica. W dniu 30 kwietnia 1994 r. komisja otworzy\xc5\x82a oferty i przyst\xc4\x85pi\xc5\x82a do szczeg\xc3\xb3\xc5\x82owej analizy. Najkorzystniejsze oferty przedstawi\xc5\x82y Jelcza\xc5\x84skie Zak\xc5\x82ady Samochodowe i fi\xc5\x84ski koncern \xe2\x80\x9eVolvo\xe2\x80\x9d. Tak\xc4\x85 opini\xc4\x99 przedstawiono Zarz\xc4\x85dowi Miasta, kt\xc3\xb3ry podj\xc4\x85\xc5\x82 decyzj\xc4\x99 o zakupie 16 autobus\xc3\xb3w Jelcz 120M produkcji Jelcza\xc5\x84skich Zak\xc5\x82ad\xc3\xb3w Samochodowych i 40 autobus\xc3\xb3w przegubowych Volvo B10MA koncernu \xe2\x80\x9eVolvo\xe2\x80\x9d_NEWLINE_Zarz\xc4\x85d Miasta 16 czerwca 1994 r. podpisa\xc5\x82 kontrakty z dostawcami autobus\xc3\xb3w. Dostawy mia\xc5\x82y odby\xc4\x87 si\xc4\x99 w nast\xc4\x99puj\xc4\x85cych terminach: Jelcz \xe2\x80\x93 pa\xc5\xbadziernik, listopad 1994, Volvo \xe2\x80\x93 20 szt. do 10 stycznia 1995 roku i 20 szt. do lutego 1995 roku, lecz wiemy, \xc5\xbce ostatecznie termin dostaw przed\xc5\x82u\xc5\xbcy\xc5\x82 si\xc4\x99.\n_START_SECTION_\nRok 1995\n_START_PARAGRAPH_\n1 czerwca 1995 roku Miejski Zak\xc5\x82ad Komunikacyjny zosta\xc5\x82 podzielony na dwie odr\xc4\x99bne jednostki: Zarz\xc4\x85d Komunikacji Miejskiej pe\xc5\x82ni\xc4\x85cy role organizatora i koordynatora komunikacji w mie\xc5\x9bcie, oraz Miejski Zak\xc5\x82ad Komunikacyjny \xc5\x9bwiadcz\xc4\x85cy us\xc5\x82ugi przewozowe. 3 miesi\xc4\x85ce po tym wydarzeniu, bo 1 pa\xc5\xbadziernika wyjecha\xc5\x82 pierwszy tramwaj w nowym malowaniu zak\xc5\x82adowym MZK \xe2\x80\x93 bia\xc5\x82e pud\xc5\x82o z czerwonym ty\xc5\x82em i niebiesko-czerwonymi pasami na fartuchu.\n_START_SECTION_\nRok 1996\n_START_PARAGRAPH_\n22 stycznia 1996 roku taryf\xc4\x99 strefow\xc4\x85 zast\xc4\x85piono taryf\xc4\x85 czasow\xc4\x85. Sprzedawane by\xc5\x82y bilety wa\xc5\xbcne przez: 10, 40 i 120 minut. Ostatecznie zmiana wesz\xc5\x82a w \xc5\xbcycie 1 kwietnia 1996 roku._NEWLINE_W pierwszej po\xc5\x82owie tego samego roku do Szczecina sprowadzono tramwaje typu D\xc3\xbcwag GT6. Pierwsze wagony przegubowe GT6 dotar\xc5\x82y do Szczecina w lutym 1996 roku, jako u\xc5\xbcywane pojazdy z D\xc3\xbcsseldorfu (w czasie eksploatacji w Niemczech przesz\xc5\x82y remonty kapitalne). Zakupiono \xc5\x82\xc4\x85cznie 33 (do eksploatacji liniowej wesz\xc5\x82o 31 wagon\xc3\xb3w) 40-letnie wagony GT6, oraz 10 doczep B4. Dokonano niewielkich zmian \xe2\x80\x93 m.in. dodanie tylnych lamp zespolonych, oraz przestrojenia aparatury elektrycznej, kt\xc3\xb3re okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 niezb\xc4\x99dne ju\xc5\xbc po pierwszym dniu eksploatacji. Trafi\xc5\x82y one do zajezdni Niemierzyn i Gol\xc4\x99cin. Pozwoli\xc5\x82o to wycofa\xc4\x87 ostatnie tramwaje typu N i 4N._NEWLINE_1 grudnia, na szczeci\xc5\x84skie torowiska ostatni raz wyjecha\xc5\x82 nocny tramwaj.\n_START_SECTION_\nRok 1997\n_START_PARAGRAPH_\n1 lutego 1997 roku, ze struktur MZK zosta\xc5\x82o wydzielone przedsi\xc4\x99biorstwo autobusowe z Polic. Powsta\xc5\x82o Szczeci\xc5\x84sko-Polickie Przedsi\xc4\x99biorstwo Komunikacyjne._NEWLINE_Tak\xc5\xbce w 1997 roku wykonano modernizacj\xc4\x99 torowiska przy ulicy Wyszy\xc5\x84skiego.\n_START_SECTION_\nRok 1998\n_START_PARAGRAPH_\nRok 1998 to rok drobnych zmian w kursowaniu linii autobusowych i tramwajowych. W tym roku wymieniono tak\xc5\xbce torowisko w alei Niepodleg\xc5\x82o\xc5\x9bci. Zakupiono 40 autobus\xc3\xb3w Volvo B10MA dla Zajezdni D\xc4\x85bie.\n_START_SECTION_\nRok 1999\n_START_PARAGRAPH_\n1 listopada 1999 roku nast\xc4\x85pi\xc5\x82o wydzielenie zajezdni autobusowych \xe2\x80\x93 powsta\xc5\x82o Szczeci\xc5\x84skie Przedsi\xc4\x99biorstwa Autobusowe \xe2\x80\x93 Klonowica, D\xc4\x85bie oraz Centralne Warsztaty.\n_START_SECTION_\nRok 2000\n_START_PARAGRAPH_\nOd roku 2000 do zada\xc5\x84 MZK nale\xc5\xbc\xc4\x85 ju\xc5\xbc tylko:_NEWLINE_\xe2\x80\x93 \xc5\x9awiadczenie us\xc5\x82ug przewozowych w regularnej tramwajowej komunikacji miejskiej w granicach administracyjnych Miasta Szczecina na podstawie zawartych um\xc3\xb3w z organizatorem miejskiego transportu zbiorowego._NEWLINE_\xe2\x80\x93 Prowadzenie remont\xc3\xb3w, konserwacji i modernizacji eksploatowanych obiekt\xc3\xb3w, taboru i urz\xc4\x85dze\xc5\x84 liniowych oraz inwestycji odtworzeniowych, rozwojowych ze \xc5\x9brodk\xc3\xb3w w\xc5\x82asnych i obcych._NEWLINE_\xe2\x80\x93 Zarz\xc4\x85dzanie powierzonym mieniem.\n_START_SECTION_\nRok 2001\n_START_PARAGRAPH_\nRok 2001 to rok zakupu tramwaj\xc3\xb3w typu Konstal 105N2k/2000. Kupiono 14 sztuk. Rozdzielono je w spos\xc3\xb3b nast\xc4\x99puj\xc4\x85cy: 8 dla Zajezdni Pogodno i 6 dla Zajezdni Gol\xc4\x99cin. Wyr\xc3\xb3\xc5\xbcnia je rozruch tyrystorowy, oraz nowocze\xc5\x9bniejsza w\xc3\xb3wczas od innych szczeci\xc5\x84skich tramwaj\xc3\xb3w \xc5\x9bciana czo\xc5\x82owa oraz tylna._NEWLINE_W 2001 roku wyjecha\xc5\x82y tak\xc5\xbce tramwaje Konstal 105Ng/S wyprodukowane na podstawie pude\xc5\x82 zakupionych od Konstalu. S\xc4\x85 to ca\xc5\x82kowicie nowe tramwaje zbudowane przez jeszcze wtedy prywatne przedsi\xc4\x99biorstwo \xe2\x80\x93 Centralne Warsztaty. Chocia\xc5\xbc na pocz\xc4\x85tku by\xc5\x82y do\xc5\x9b\xc4\x87 awaryjne, po d\xc5\x82u\xc5\xbcszej eksploatacji okaza\xc5\x82y si\xc4\x99 przyzwoite.\n_START_SECTION_\nRok 2002\n_START_PARAGRAPH_\nRok 2002 to rok, w kt\xc3\xb3rym dokonano ci\xc4\x99\xc4\x87 rozk\xc5\x82ad\xc3\xb3w praktycznie wszystkich linii tramwajowych, aby \xe2\x80\x9edostosowa\xc4\x87 je do aktualnych potrzeb przewozowych\xe2\x80\x9d. Miasto zakupi\xc5\x82o autobusy Man NL 223 dla Zajezdni Klonowica, D\xc4\x85bie i Police.\n_START_SECTION_\nRok 2003\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 2003 nic szczeg\xc3\xb3lnego w MZK si\xc4\x99 nie dzia\xc5\x82o \xe2\x80\x93 jak co roku dokonywano kasacji powypadkowych, oraz napraw g\xc5\x82\xc3\xb3wnych wagon\xc3\xb3w. Remontowano oraz naprawiano drobne odcinki tor\xc3\xb3w oraz innej infrastruktury potrzebnej do funkcjonowania komunikacji tramwajowej.\n_START_SECTION_\nRok 2004\n_START_PARAGRAPH_\nRok 2004 to kolejny do\xc5\x9b\xc4\x87 spokojny rok w MZK. Do wa\xc5\xbcniejszych wydarze\xc5\x84 mo\xc5\xbcna zaliczy\xc4\x87 przebudow\xc4\x99 skrzy\xc5\xbcowania al. Piast\xc3\xb3w/Mieszka I/al. Powsta\xc5\x84c\xc3\xb3w Wielkopolskich, przez kt\xc3\xb3r\xc4\x85 tramwaje linii 11 i 12 nawraca\xc5\x82y przez Wawrzyniaka. W tym samym roku zamkni\xc4\x99to tak\xc5\xbce Zajezdni\xc4\x99 Niemierzyn, przez co stacjonuj\xc4\x85ce w niej tramwaje zosta\xc5\x82y przydzielone do zajezdni: Pogodno i Gol\xc4\x99cin. Niemal\xc5\xbce natychmiast po zamkni\xc4\x99ciu zajezdni przy ulicy Niemierzy\xc5\x84skiej, bo w pa\xc5\xbadzierniku i listopadzie we wszystkich tramwajach zamontowano autokomputery SRG 3000P.\n_START_SECTION_\nRok 2005\n_START_PARAGRAPH_\nW roku 2005 rozpocz\xc4\x85\xc5\x82 si\xc4\x99 remont ulicy Krzywoustego \xe2\x80\x93 przez ponad cztery miesi\xc4\x85ce lina 7 kursowa\xc5\x82a przez Plac Rod\xc5\x82a do Basenu G\xc3\xb3rniczego, linia 9 tak\xc5\xbce przez Plac Rod\xc5\x82a do Basenu G\xc3\xb3rniczego. Zawieszono lini\xc4\x99 8, a za ni\xc4\x85 uruchomiono zast\xc4\x99pcz\xc4\x85 lini\xc4\x99 autobusow\xc4\x85 808. W 2005 roku zacz\xc4\x99\xc5\x82o si\xc4\x99 te\xc5\xbc ca\xc5\x82e \xe2\x80\x9ezamieszanie\xe2\x80\x9d zwi\xc4\x85zane ze zmian\xc4\x85 barw zak\xc5\x82adowych MZK. Powsta\xc5\x82o kilka projekt\xc3\xb3w malowania (wagony 603\xe1\xb4\xb5\xe1\xb4\xb5, 698, 915), lecz ostatecznie zaakceptowano wersj\xc4\x99, kt\xc3\xb3ra powsta\xc5\x82a na wagonach 1041+1042 (barwy kremowo \xe2\x80\x93 czerwone z niebieskimi pasami na fartuchu).\n_START_SECTION_\nRok 2006\n_START_PARAGRAPH_\n2006 to rok pod znakiem negocjacji MZK z BVG Berlin w sprawie zakupu Tatr KT4Dt. Testy w Szczecinie trwa\xc5\x82y na prze\xc5\x82omie kwietnia i maja. Poniewa\xc5\xbc nie by\xc5\x82o zastrze\xc5\xbce\xc5\x84 co do wagon\xc3\xb3w umow\xc4\x99 na ich kupno podpisano 13 pa\xc5\xbadziernika 2006. Pierwsze Tatry zjawi\xc5\x82y si\xc4\x99 w zajezdni Pogodno 2 tygodnie p\xc3\xb3\xc5\xbaniej. Ka\xc5\xbcdy wagon kosztowa\xc5\x82 500 tys. z\xc5\x82otych \xe2\x80\x93 by\xc5\x82a to naprawd\xc4\x99 niewielka suma jak na tramwaj w bardzo dobrym stanie. Dodatkowo w tej cenie zawarte s\xc4\x85 podstawowe cz\xc4\x99\xc5\x9bci eksploatacyjne, oraz szkolenie personelu. Pierwszy sk\xc5\x82ad KT4Dt wyjecha\xc5\x82 na linie 10 listopada. W tym samym roku odby\xc5\x82 si\xc4\x99 te\xc5\xbc przetarg na dostaw\xc4\x99 6 doczep do wagon\xc3\xb3w 105N2k zakupionych w 2001 roku. Oferty z\xc5\x82o\xc5\xbcy\xc5\x82y trzy firmy: Protram, H. Cegielski \xe2\x80\x93 Pozna\xc5\x84 oraz Modertrans. Przetarg wygra\xc5\x82 ten ostatni, jednak Protram oprotestowa\xc5\x82 jego ofert\xc4\x99. Ostatecznie zdecydowano si\xc4\x99 na ofert\xc4\x99 firmy z Wroc\xc5\x82awia.\n_START_SECTION_\nRok 2007\n_START_PARAGRAPH_\nRok 2007 to rok masowych wyjazd\xc3\xb3w motorniczych oraz kierowc\xc3\xb3w za granic\xc4\x99, przez co kursowanie niekt\xc3\xb3rych linii tramwajowych oraz autobusowych zostaje dramatycznie ograniczone._NEWLINE_28 lutego tego roku zako\xc5\x84czono te\xc5\xbc liniow\xc4\x85 eksploatacj\xc4\x99 popularnych \xe2\x80\x9eJamnik\xc3\xb3w\xe2\x80\x9d \xe2\x80\x93 wagon\xc3\xb3w Konstal 102Na. Kontynuowane s\xc4\x85 rozmowy z BVG Berlin na temat dostaw kolejnych Tatr \xe2\x80\x93 tym razem o 3 metry kr\xc3\xb3tszych od KT4Dt. S\xc4\x85 to wagony typu Tatra T6A2D. Pierwsze takie wagony do Zajezdni Pogodno przyjecha\xc5\x82y wieczorem 29 pa\xc5\xbadziernika 2007. Pomy\xc5\x9blnie przesz\xc5\x82y testy i dlatego planuje si\xc4\x99 dostaw\xc4\x99 reszty wagon\xc3\xb3w w najbli\xc5\xbcszych miesi\xc4\x85cach. Od 13 listopada 2007 roku, do 18 grudnia 2007 roku trwa\xc5\x82y dostawy 6 \xe2\x80\x9eprotramowskich\xe2\x80\x9d doczep czynnych do naszych wagon\xc3\xb3w 105N2k/2000 zakupionych w 2001 roku. Debiut liniowy pierwszych dw\xc3\xb3ch doczep mia\xc5\x82 miejsce 29 grudnia 2007 roku.'