b'\n_START_ARTICLE_\nKolektywizacja w Polsce\n_START_PARAGRAPH_\nW Polsce decyzj\xc4\x99 o kolektywizacji rolnictwa podj\xc4\x85\xc5\x82 KC PPR we wrze\xc5\x9bniu 1948 (na podstawie rezolucji Kominformu z czerwca 1948, o rozpocz\xc4\x99ciu kolektywizacji we wszystkich pa\xc5\x84stwach komunistycznych). Mimo zastosowania przez w\xc5\x82adze komunistyczne \xc5\x9brodk\xc3\xb3w przymusu, do 1951 r. powsta\xc5\x82o ok. 2200 sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni, zajmuj\xc4\x85cych zaledwie 0,8% grunt\xc3\xb3w rolnych i zrzeszaj\xc4\x85cych 23 tys. cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w. Sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielnie rolnicze powsta\xc5\x82y w 4 typach, m.in. zrzeszenia uprawy ziemi (ZUZ), charakteryzuj\xc4\x85ce si\xc4\x99 wsp\xc3\xb3ln\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9bci\xc4\x85 grunt\xc3\xb3w, a jednocze\xc5\x9bnie zachowuj\xc4\x85ce prywatn\xc4\x85 w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 cz\xc4\x99\xc5\x9bci sk\xc5\x82adowych gospodarstwa (maszyny, narz\xc4\x99dzia itp.) oraz rolnicze zespo\xc5\x82y sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielcze (RZS), kt\xc3\xb3re cechowa\xc5\x82a wsp\xc3\xb3lna w\xc5\x82asno\xc5\x9b\xc4\x87 ziemi i inwentarza gospodarczego. Do sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni tych przyst\xc4\x99powali g\xc5\x82\xc3\xb3wnie ch\xc5\x82opi o niskim statusie gospodarczym, kt\xc3\xb3rzy otrzymali ziemi\xc4\x99 w wyniku parcelacji podczas reformy rolnej w okresie 1944-1948 (w tym podczas parcelacji i osadnictwa na Ziemiach Zachodnich po 1945 r.)._NEWLINE_Od czerwca 1952, r\xc3\xb3wnolegle z powstaniem PRL, wobec fiaska plan\xc3\xb3w kolektywizacji zaostrzono represje wobec jej przeciwnik\xc3\xb3w, m.in. rewizje, niszczenie mienia i dobytku gospodarczego, bezprawne domiary podatkowe (co doprowadza\xc5\x82o gospodarstwa rolne do bankructwa) oraz liczne aresztowania i szykany. Jedn\xc4\x85 z form represji by\xc5\x82y kary pieni\xc4\x99\xc5\xbcne \xe2\x80\x93 okresie 1948-1955 kar\xc4\x99 grzywny orzekano w stosunku do 1,5 miliona ch\xc5\x82op\xc3\xb3w ka\xc5\xbcdego roku, za niewywi\xc4\x85zywanie si\xc4\x99 z przymusowych dostaw obowi\xc4\x85zkowych (kontyngent\xc3\xb3w), niejednokrotnie orzekaj\xc4\x85c kar\xc4\x99 obozu pracy lub wi\xc4\x99zienia. Po wprowadzeniu w roku 1952 pewnych przywilej\xc3\xb3w dla sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni, przy r\xc3\xb3wnoleg\xc5\x82ej kontynuacji polityki represji, nast\xc4\x85pi\xc5\x82 szybki wzrost ich liczby \xe2\x80\x93 w 1953 by\xc5\x82o w kraju 7800 sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni przy obszarze 1207 tys. ha (6,7% og\xc3\xb3lnej powierzchni grunt\xc3\xb3w rolnych w Polsce) oraz zrzeszonych w nich 160 tys. cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w. W 1955 liczba sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni osi\xc4\x85gn\xc4\x99\xc5\x82a 9800, przy obszarze upraw 1638 tys. ha (9,2% og\xc3\xb3lnej powierzchni grunt\xc3\xb3w rolnych), przy liczbie cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w ok. 205 tys. ludzi. Typowa sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielnia zrzesza\xc5\x82a przeci\xc4\x99tnie 20 cz\xc5\x82onk\xc3\xb3w, kt\xc3\xb3rzy uprawiali obszar ok. 80 hektar\xc3\xb3w ziemi rolnej, dysponuj\xc4\x85c przy tym ok. 65 sztukami byd\xc5\x82a i trzody chlewnej \xe2\x80\x93 przy tym obszarze, liczebno\xc5\x9bci i dysponowanymi \xc5\x9brodkami produkcji, osi\xc4\x85ga\xc5\x82a ni\xc5\xbcsz\xc4\x85 produkcj\xc4\x99 z 1 hektara ziemi rolnej ni\xc5\xbc przeci\xc4\x99tne gospodarstwo indywidualne. Do uspo\xc5\x82ecznionego rolnictwa zaliczano r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powsta\xc5\x82e w 1949 r. pa\xc5\x84stwowe gospodarstwa rolne (PGR). Zajmowa\xc5\x82y one w sumie ok. 10% powierzchni upraw, r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc cechuj\xc4\x85c si\xc4\x99 nisk\xc4\x85 wydajno\xc5\x9bci\xc4\x85 pracy i s\xc5\x82ab\xc4\x85 efektywno\xc5\x9bci\xc4\x85 produkcji rolnej._NEWLINE_Przymus kolektywizacyjny, stosowany w r\xc3\xb3\xc5\xbcnej formie przez w\xc5\x82adze komunistyczne, przy jednoczesnym wzro\xc5\x9bcie obci\xc4\x85\xc5\xbce\xc5\x84 produkcyjnych gospodarstw prywatnych, po 1950 r. doprowadzi\xc5\x82 do spadku produkcji rolnej i stworzy\xc5\x82 perspektyw\xc4\x99 szybkiej ruiny rolnictwa w kraju. Wp\xc5\x82yw na niedoinwestowanie sektora rolniczego mia\xc5\x82o r\xc3\xb3wnie\xc5\xbc powa\xc5\xbcne przesuni\xc4\x99cie nak\xc5\x82ad\xc3\xb3w finansowych na przemys\xc5\x82 zbrojeniowy i infrastruktur\xc4\x99 wojskow\xc4\x85, co zwi\xc4\x85zane by\xc5\x82o z prowadzon\xc4\x85 przez ZSRR wojn\xc4\x85 korea\xc5\x84sk\xc4\x85 (1950-1953). W efekcie na wsi zabrak\xc5\x82o nawoz\xc3\xb3w sztucznych, maszyn oraz najprostszych narz\xc4\x99dzi typu wiadra czy gwo\xc5\xbadzie. Powsta\xc5\x82y istotne braki w zaopatrzeniu du\xc5\xbcych miast oraz pogorszenie warunk\xc3\xb3w codziennej egzystencji ludno\xc5\x9bci. Za b\xc5\x82\xc4\x99dy w polityce rolnej KC PZPR obci\xc4\x85\xc5\xbcy\xc5\x82 jej bezpo\xc5\x9brednich wykonawc\xc3\xb3w, pot\xc4\x99piaj\xc4\x85c metody kolektywizacyjne na publicznych wiecach w Gryficach (1951), Drawsku Pomorskim (1951) i w rejonie Lubelszczyzny (1953)._NEWLINE_W tym okresie oficjalna propaganda odwraca\xc5\x82a uwag\xc4\x99 opinii publicznej od b\xc5\x82\xc4\x99d\xc3\xb3w PZPR w polityce rolnej, t\xc5\x82umacz\xc4\x85c spo\xc5\x82ecze\xc5\x84stwu zaistnia\xc5\x82\xc4\x85 sytuacj\xc4\x99 nieweryfikowalnymi stwierdzeniami \xe2\x80\x93 dzia\xc5\x82aniami sabota\xc5\xbcyst\xc3\xb3w sypi\xc4\x85cych w tryby maszyn piasek, chowaniem przez ku\xc5\x82ak\xc3\xb3w zbo\xc5\xbca i mi\xc4\x99sa, czy te\xc5\xbc spiskiem agresywnych imperialist\xc3\xb3w przeciwko mi\xc5\x82uj\xc4\x85cym pok\xc3\xb3j narodom (czyli pa\xc5\x84stwom socjalistycznym). Jedn\xc4\x85 z akcji dywersyjnych (wymierzonych w socjalistyczne rolnictwo), mia\xc5\x82o by\xc4\x87 zrzucanie z ameryka\xc5\x84skich samolot\xc3\xb3w do Ba\xc5\x82tyku stonki ziemniaczanej, o czym komunistyczne publikatory w kraju poinformowa\xc5\x82y w 1950 r., kt\xc3\xb3ra rozprzestrzeniaj\xc4\x85c si\xc4\x99 na pola uprawne mia\xc5\x82a spowodowa\xc4\x87 kl\xc4\x99sk\xc4\x99 nieurodzaju w Polsce (w rzeczywisto\xc5\x9bci by\xc5\x82 to efekt ca\xc5\x82kowitego braku na rynku \xc5\x9brodk\xc3\xb3w owadob\xc3\xb3jczych, kt\xc3\xb3rymi nale\xc5\xbca\xc5\x82o spryskiwa\xc4\x87 uprawy ziemniak\xc3\xb3w). Systematycznie wyszydzano tzw. ku\xc5\x82ak\xc3\xb3w (zamo\xc5\xbcnych ch\xc5\x82op\xc3\xb3w zatrudniaj\xc4\x85cych si\xc5\x82\xc4\x99 robocz\xc4\x85) zamieszczaniem dziesi\xc4\x85tek karykatur w prasie krajowej, w szczeg\xc3\xb3lno\xc5\x9bci skierowanej do spo\xc5\x82eczno\xc5\x9bci wiejskiej._NEWLINE_Po zmianach politycznych Pa\xc5\xbadziernika 1956, W\xc5\x82adys\xc5\x82aw Gomu\xc5\x82ka oficjalnie uzna\xc5\x82 prywatne rolnictwo w Polsce jako specyfik\xc4\x99 tzw. polskiej drogi do socjalizmu, a w\xc5\x82adze komunistyczne rezygnowa\xc5\x82y stopniowo z przyspieszonej kolektywizacji. Liberalizacja polityki w tym zakresie, zmniejszenie obci\xc4\x85\xc5\xbce\xc5\x84 finansowych gospodarstw indywidualnych, spowodowa\xc5\x82y gwa\xc5\x82towny regres systemu sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni \xe2\x80\x93 po 1956 r. ich liczba w Polsce spad\xc5\x82a do przeci\xc4\x99tnie 1800 sp\xc3\xb3\xc5\x82dzielni r\xc3\xb3\xc5\xbcnego typu._NEWLINE_Apogeum przymusowej kolektywizacji rolnictwa mia\xc5\x82o miejsce w 1953 r. Do pocz\xc4\x85tku lat 60. zrealizowano j\xc4\x85 we wszystkich krajach bloku sowieckiego z wyj\xc4\x85tkiem Polski.'