κάποιος είναι δειλός, όλα τα κάνει με δειλία. δει-λός
δείπνο [το] ουσιαστικό (δείπνα) Το είναι το τελευταίο γεύμα της μέρας. δεί-πνο
δείχνω, δείχνομαι ρήμα (έδειξα, θα δείξω) Όταν δείχνεις κάπου, σηκώνεις το δάχτυλό σου προς τα εκεί που θέλεις να δουν οι άλλοι. O Κώστας έδειξε με το δάχτυλό του ένα σπίτι που είχε καεί στη γειτονιά του.
- Όταν δείχνεις κάτι σε κάποιον, τον αφήνεις να το δει. O Κώστας ήταν πολύ χαρούμενος με το καινούριο του ρολόι κι όλο το έδειχνε στην Αθηνά.
Όταν δείχνεις σε κάποιον πώς να κάνει κάτι, το κάνεις εσύ για να σε δει και να το μάθει κι εκείνος.

- Η κυρία Μαργαρίτα έδειξε στην Αθηνά πώς να μαγειρεύει μακαρόνια. Οι δείκτες του ρολογιού δείχνουν την ώρα. δεί-χνω
δελφίνι [το] ουσιαστικό (δελφίνια) Τα δελφίνια είναι μεγάλα, έξυπνα και ήμερα ζώα της θάλασσας με μυτερή μουσούδα και σώμα ψαριού.
- Όταν κάποιος κολυμπάει σαν δελφίνι , είναι πολύ καλός κολυμβητής.
- Το ιπτάμενο δελφίνι είναι ένα πολύ γρήγορο πλοίο. δελ-φί-νι 'η θάλασσα'
δέμα [το] ουσιαστικό (δέματα) Όταν φτιάχνεις ένα δέμα , τυλίγεις κάτι μέσα σ' ένα χαρτί και το δένεις.
- O ταχυδρόμος κρατούσε τρία μεγάλα δέματα για την Αθηνά. Της τα είχε στείλει η Αλίκη από την Κρήτη. δέ-μα
δέντρο
δηλητήριο
δέντρο [το] ουσιαστικό (δέντρα) Το είναι ένα ψηλό φυτό με ξύλινο κορμό, κλαδιά και φύλλα.
- Το χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι ένα αληθινό ή ψεύτικο έλατο που το στολίζουμε τα Χριστούγεννα με πολύχρωμες μπάλες και φωτάκια.
- δέ-ντρο
δένω, δένομαι ρήμα (έδεσα, θα δέσω)
- Όταν δένεις κάτι, περνάς γύρω του σκοινί και κάνεις κόμπο ή φιόγκο.
- O Κώστας έσκυψε να δέσει τα κορδόνια του.
- Όταν δένεις κάποιον, περνάς σκοινί γύρω του και το τραβάς σφιχτά.
- Όταν δένεις ένα τραύμα, το φροντίζεις και περνάς γύρω του επίδεσμο. δέσιμο δέ-νω

δεξιός, δεξιά, δεξιό και δεξής, δεξιά, δεξί επίθετο (δεξιοί, δεξιές, δεξιά)
- Δεξιός είναι αυτός που βρίσκεται αντίθετα από το μέρος της καρδιάς.
- Η Κοκκινοσκουφίτσα κρατούσε στο δεξί της χέρι ένα καλάθι.
- αριστερός Όταν κάτι βρίσκεται δεξιά , βρίσκεται στη δεξιά πλευρά.
- αριστερά δε-ξι-ός
δέρμα [το] ουσιαστικό (δέρματα) Το είναι αυτό που καλύπτει όλο το σώμα των ανθρώπων και των ζώων. Είναι το εξωτερικό μέρος του σώματός τους. Οι Κινέζοι έχουν κίτρινο δέρμα, ενώ οι Ινδιάνοι κόκκινο.
- Από το δέρμα των ζώων φτιάχνουμε ρούχα, παπούτσια και τσάντες. πετσί Όταν κάτι είναι δερμάτινο , είναι φτιαγμένο από το δέρμα ενός ζώου. Δερμάτινα είναι τα μπουφάν, τα παπούτσια, οι ζώνες, τα γάντια και οι τσάντες. δέρ-μα

δέρνω, δέρνομαι ρήμα (έδειρα, θα δείρω)
- Όταν δέρνω κάποιον, τον χτυπάω ξανά και ξανά για να πονέσει.
Κάποιος έδειρε το σκύλο του κυρίου Μιχάλη, επειδή γάβγιζε πολύ. Ο κύριος Μιχάλης ήταν πολύ θυμωμένος. χτυπάω δέρ-νω

δεσποινίδα και δεσποινίς [η]
ουσιαστικό (δεσποινίδες)
- Η δεσποινίδα είναι μία νέα κοπέλα που δεν έχει παντρευτεί ακόμη.
- Η Αλίκη είναι μία μικρή δεσποινίδα. δε-σποι-νί-δα
δέχομαι ρήμα (δέχτηκα, θα δεχτώ) Όταν δέχεσαι κάτι, παίρνεις κάτι που σου δίνουν. Ο θείος Σταμάτης δέχτηκε πολλά δώρα στη γιορτή του.
- Όταν δέχεσαι να κάνεις κάτι, συμφωνείς ή λες ναι. Η Χιονάτη
δέχτηκε την πρόταση γάμου που της έκανε ο πρίγκιπας. αρνούμαι δέ-χο-μαι

δηλητηριάζω , δηλητηριάζομαι ρήμα
(δηλητηρίασα, θα δηλητηριάσω) δηλητήριο
δηλητήριο [το] ουσιαστικό (δηλητήρια) Το είναι κάτι επικίνδυνο που αν το καταπιούμε, μας κάνει κακό ή μας σκοτώνει. Το φίδι και η αράχνη ρίχνουν το
δήμαρχος
δηλητήριό τους, όταν σε τσιμπήσουν. Το μανιτάρι είναι ένα φυτό που μπορεί να έχει δηλητήριο . φαρμάκι Η κακιά βασίλισσα δηλητηρίασε τη Χιονάτη μ' ένα μήλο.
- φαρμακώνω δη-λη-τή-ρι-ο
δήμαρχος [ο], [η] ουσιαστικό (δήμαρχοι) O είναι κάποιος που τον ψηφίζουμε για να φροντίζει για την καθαριότητα, την ασφάλεια και τις ανάγκες μίας πόλης. δήμος, δημοτικός δή-μαρ-χος -Λέμε και η δημαρχίνα.

δημητριακά [το] ουσιαστικό (δημητριακά)
Τα δημητριακά είναι φυτά όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, η βρόμη , το κριθάρι και η σίκαλη . Δίνουν σπόρους που τους τρώνε και οι άνθρωποι και τα ζώα.
- Δημητριακά είναι και τα λεπτά κομματάκια από σιτάρι που τρως για πρωινό μαζί με γάλα.
- κορν φλέικς δη-μη-τρι-α-κά

δημιουργώ ρήμα (δημιούργησα, θα δημιουργήσω)
Όταν δημιουργείς κάτι, φτιάχνεις κάτι που πριν δεν υπήρχε. Η θεία Κατερίνα δημιούργησε έναν πολύ όμορφο πίνακα. Όταν δημιουργείς κάτι, είσαι ο δημιουργός του. δη-μι-ουρ-γώ

δημοκρατία [η] ουσιαστικό (δημοκρατίες)
(δημοκρατίες) Όταν σε μία χώρα έχουμε δημοκρατία , ο λαός ψηφίζει αυτούς που θέλει να τον κυβερνήσουν και ο καθένας λέει ελεύθερα τη γνώμη του. δήμος δη-μο-κρα-τί-α
δήμος [ο] ουσιαστικό (δήμοι) O δήμος φροντίζει για όλα τα πράγματα σε μία πόλη ή σ' ένα χωριό. Σ' ένα δήμο ο δήμαρχος παίρνει αποφάσεις μαζί με άλλους ανθρώπους. O δήμος Αθηναίων αποφάσισε να στολίσει την πόλη με πολύχρωμα λαμπάκια για τα Χριστούγεννα. δημοτικός, δήμαρχος, δή-μος

δημοσιογράφος [ο], [η] ουσιαστικό (δημοσιογράφοι)
- O δημοσιογράφος είναι κάποιος που γράφει άρθρα σε μία εφημερίδα ή που δίνει πληροφορίες στην τηλεόραση ή το ραδιόφωνο.
- δήμος, γράφω
- δη-μο-σι-ο-γρά-φος

δημόσιος, δημόσια, δημόσιο επίθετο
(δημόσιοι, δημόσιες, δημόσια)
- Όταν κάτι είναι δημόσιο , μπορούν να το χρησιμοποιήσουν όλοι.
- Στη γειτονιά της Αθηνάς υπάρχει μία δημόσια βιβλιοθήκη για όλους τους Αθηναίους.
- Όταν ένα σχολείο είναι δημόσιο , ανήκει στο κράτος. ιδιωτικός
- δήμος, δημοσιότητα
- δη-μό-σι-ος

δημοσιότητα [η] ουσιαστικό
- Όταν έχεις μεγάλη δημοσιότητα , είσαι πολύ γνωστός. δημόσιος δη-μο-σι-ό-τη-τα

δημοτικό και δημοτικό σχολείο [το] ουσιαστικό (δημοτικά)
- Όταν πηγαίνεις στο δημοτικό , πηγαίνεις στο σχολείο για παιδιά από έξι μέχρι και δώδεκα χρονών. Το δημοτικό είναι μετά το
μεσημέρι
απόγευμα
βράδυ
Η διάρκεια της μέρας
νηπιαγωγείο και πριν από το γυμνάσιο. δήμος, δημοτικός δη-μο-τι-κό

διαβάζω, διαβάζομαι ρήμα (διάβασα, θα διαβάσω )
- Όταν διαβάζεις κάτι που είναι γραμμένο, φτιάχνεις με τα γράμματα λέξεις και με τις λέξεις προτάσεις, κι έτσι καταλαβαίνεις τι θέλει να πει.
- O Κώστας διαβάζει το παραμύθι «Η Χιονάτη και οι εφτά νάνοι».
- Όταν διαβάζεις τα μαθήματά σου, μελετάς τα βιβλία του σχολείου. διάβασμα δια-βά-ζω
διάβαση [η] ουσιαστικό (διαβάσεις) Η είναι μέρος απ' όπου μπορεί να περάσει κάποιος. Η Αθηνά και ο Κώστας πέρασαν από τη διάβαση των πεζών και συνέχισαν βιαστικοί. Αργότερα βρήκαν μία υπόγεια διάβαση και πέρασαν απέναντι. διαβατήριο δι-ά-βα-ση 'η πόλη'

διαβατήριο [το] ουσιαστικό (διαβατήρια)
Το διαβατήριο είναι ένα μικρό βιβλιαράκι που έχει επάνω μία φωτογραφία σου. Το δείχνεις στο αεροδρόμιο κάθε φορά που θέλεις να ταξιδέψεις σε κάποιες χώρες του εξωτερικού. O θείος Τάκης πήγε ταξίδι στην Αίγυπτο και πήρε μαζί το διαβατήριό του. δι-α-βα-τή-ρι-ο
διαβάτης [ο] ουσιαστικό (διαβάτες)
- O διαβάτης είναι κάποιος που περνάει από το δρόμο.
- περαστικός
- δια-βά-της

διάβολος [ο] ουσιαστικό (διάβολοι, διαβόλοι)
O Θεός είναι καλός, ενώ ο διάβολος κακός. O Θεός είναι στον παράδεισο, ενώ ο διάβολος στην κόλαση. σατανάς Θεός Λέμε ότι κάποιος είναι σκέτος διάβολος , όταν είναι πολύ ζωηρός και ζαβολιάρης.
- διαβολάκι, διαολάκι
διά-βο-λος -Λέμε και διάολος.

διαγωνίζομαι ρήμα (διαγωνίστηκα,
θα διαγωνιστώ) διαγωνισμός

διαγώνισμα [το] ουσιαστικό (διαγωνίσματα)
- Όταν έχεις διαγώνισμα στο σχολείο, έχεις γραπτές εξετάσεις.
- διαγωνισμός, διαγωνίζομαι
- δι-α-γώ-νι-σμα

διαγωνισμός [ο] ουσιαστικό (διαγωνισμοί)
- O διαγωνισμός είναι ένας αγώνας ανάμεσα σε πολλούς ανθρώπους για να βγει πρώτος ο καλύτερος.
- Η Αθηνά πήρε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό ζωγραφικής του σχολείου της.
- Διαγωνίστηκε με τους συμμαθητές της στη ζωγραφική. διαγώνισμα
- δι-α-γω-νι-σμός
διαδηλώνω ρήμα (διαδήλωσα, θα διαδηλώσω) διαδήλωση
διαιρώ

διαδήλωση [η] ουσιαστικό (διαδηλώσεις)
Όταν γίνεται μία διαδήλωση , πολλοί άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους ή τις πλατείες για να δείξουν ότι είναι θυμωμένοι με κάτι ή για να ζητήσουν κάτι. Στις διαδηλώσεις οι άνθρωποι κρατούν πανό και φωνάζουν όλοι μαζί. Η θεία Κατερίνα πήγε σε μία διαδήλωση για την ειρήνη.
- Είδε πολλούς διαδηλωτές που διαδήλωναν για την ειρήνη.
- δι-α-δή-λω-ση
διαδηλωτής [ο], διαδηλώτρια [η] ουσιαστικό (διαδηλωτές, διαδηλώτριες) διαδήλωση
διαδίκτυο [το] ουσιαστικό
- Το είναι ένας τρόπος για να επικοινωνούν οι άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Μέσα από το διαδίκτυο βρίσκουμε πληροφορίες και στέλνουμε μηνύματα ο ένας στον άλλο.
ίντερνετ και ιντερνέτ
- δι-α-δί-κτυ-ο
- -Μέσα στο όνομά μου μπορείς να βρεις τη λέξη δρόμος. Ποιος είμαι;
- διάδρομος [ο] ουσιαστικό (διάδρομοι) O σ' ένα σπίτι ή ένα κτίριο είναι ένας μακρύς και στενός χώρος που οδηγεί στα δωμάτια.
- O διάδρομος στο λεωφορείο είναι ένα στενό δρομάκι ανάμεσα στα καθίσματα για να μπορεί να περνάει ο κόσμος.
O διάδρομος σ' ένα αεροδρόμιο είναι ένας μεγάλος χώρος για να προσγειώνονται τα αεροπλάνα.

- δι-ά-δρο-μος
διαζύγιο [το] ουσιαστικό (διαζύγια) Όταν ένας άντρας και μία γυναίκα παίρνουν διαζύγιο , σταματούν να είναι πια παντρεμένοι. Για να βγει ένα διαζύγιο , πρέπει να το αποφασίσει το δικαστήριο. O μπαμπάς κι η μαμά του Νίκου έχουν πάρει διαζύγιο . γάμος δι-α-ζύ-γι-ο
διαίρεση [η] ουσιαστικό (διαιρέσεις)
- διαιρώ

διαιρώ, διαιρούμαι ρήμα (διαίρεσα, θα διαιρέσω)
- Όταν διαιρώ έναν αριθμό μ' έναν άλλο, μετρώ πόσες φορές χωράει ο δεύτερος αριθμός στον πρώτο.
Κάνω διαίρεση . «Αν διαιρέσουμε το οκτώ με το δύο, παίρνουμε τέσσερα» είπε η δασκάλα.
- πολλαπλασιάζω
- O χρόνος διαιρείται σε δώδεκα μήνες. Χωρίζεται σε δώδεκα μήνες. διαίρεση δι-αι-ρώ
δίαιτα [η] ουσιαστικό (δίαιτες)
Όταν κάνεις δίαιτα , τρως λιγότερο για να χάσεις κιλά. O θείος Αλέκος κάνει δίαιτα για ν' αδυνατίσει και τρώει μόνο φρούτα και λαχανικά. δί-αι-τα
διαιτητής [ο] ουσιαστικό (διαιτητές) O διαιτητή ς παρακολουθεί αν οι παίκτες σ' ένα παιχνίδι παίζουν δίκαια κι ακολουθούν τους κανόνες. O διαιτητής του ποδοσφαιρικού αγώνα έβγαλε το Νίκο έξω με κόκκινη κάρτα, γιατί είχε χτυπήσει το συμμαθητή του. δι-αι-τη-τής
διακοπές [οι] ουσιαστικό Στις δε δουλεύουμε ούτε πάμε στο σχολείο αλλά ξεκουραζόμαστε. Το καλοκαίρι πηγαίνουμε συνήθως διακοπές στη θάλασσα, ενώ το χειμώνα στο βουνό. δι-α-κο-πές
διακόπτης [ο] ουσιαστικό (διακόπτες) Όταν ανοίγεις ένα διακόπτη , πατάς ένα κουμπί για να κάνεις μία μηχανή να δουλέψει ή ένα φωτάκι ν' ανάψει. «Αθηνά, άνοιξε το διακόπτη ! Δε βλέπουμε τίποτα και θα σκοντάψουμε» φώναξε ο Κώστας στην Αθηνά που έπαιζε με τα φώτα. διακόπτω
δι-α-κό-πτης

διακόπτω, διακόπτομαι ρήμα
(διέκοψα, θα διακόψω) Ένα μεγάλο φορτηγό αναποδογύρισε κι έχει διακόψει την κυκλοφορία στο δρόμο. Σταμάτησε για λίγο την κυκλοφορία.
- Όταν διακόπτεις κάποιον, δεν τον αφήνεις να μιλήσει, αλλά τον σταματάς συνέχεια. Όταν γίνεται διακοπή νερού ή διακοπή ρεύματος στο σπίτι μας, δεν έχουμε νερό ή ρεύμα, επειδή υπάρχει κάποια βλάβη. δι-α-κό-πτω

διαλέγω, διαλέγομαι ρήμα (διάλεξα, θα διαλέξω)
Όταν διαλέγεις κάτι, συγκρίνεις πολλά πράγματα κι αποφασίζεις ότι ένα από αυτά σου αρέσει περισσότερο. O Κώστας κοίταξε όλα τα γλυκά του ζαχαροπλαστείου και διάλεξε μία πάστα. δια-λέ-γω
διάλειμμα [το] ουσιαστικό (διαλείμματα) Όταν κάνεις διάλειμμα , σταματάς για λίγο τη δουλειά σου για να ξεκουραστείς. Μόλις χτυπήσει το κουδούνι, σταματάει το διάλειμμα κι αρχίζει το μάθημα. διά-λειμ-μα

διαλύω, διαλύομαι ρήμα (διέλυσα, θα διαλύσω)
Όταν διαλύεις κάτι, το καταστρέφεις. Η Αθηνά έριξε κάτω τη φωτογραφική μηχανή και τη διέλυσε .
- Όταν διαλύεις κάτι μέσα σε νερό ή σε γάλα, το ανακατεύεις μέχρι να λιώσει. «Για να φτιάξεις αυτό το γλυκό, διαλύεις τη ζάχαρη μέσα στο γάλα και ρίχνεις δύο αυγά» είπε η κυρία Μαργαρίτα στη θεία Έλλη. δι-α-λύ-ω
διαμάντι
διαμάντι [το] ουσιαστικό (διαμάντια) Το είναι μία σκληρή πολύτιμη πέτρα που μοιάζει με κρύσταλλο. Με την πέτρα αυτή φτιάχνουμε πολύ ακριβά κοσμήματα. Η θεία Κατερίνα έχει ένα αστραφτερό κολιέ από διαμάντια .
- Όταν κάποιος είναι διαμάντι , είναι πολύ καλός κι έξυπνος άνθρωπος. δια-μά-ντι

διαμαρτύρομαι ρήμα
(διαμαρτυρήθηκα, θα διαμαρτυρηθώ) Όταν διαμαρτύρεσαι για κάτι, λες ότι δε συμφωνείς με κάτι ή παραπονιέσαι για κάτι.
- Ο Κώστας διαμαρτύρεται πάντα για το πρωινό ξύπνημα. Όταν κάνω μία διαμαρτυρία , λέω σ' όλους ότι δε συμφωνώ με κάτι. Η θεία Κατερίνα πήγε σε μία διαδήλωση διαμαρτυρίας ενάντια στον πόλεμο.
- δι-α-μαρ-τύ-ρο-μαι

διαμέρισμα [το] ουσιαστικό
(διαμερίσματα)
- Το διαμέρισμα είναι ένα σπίτι με δύο ή περισσότερα δωμάτια που βρίσκεται στον όροφο ή στο ισόγειο μίας πολυκατοικίας.
- Σε διαμερίσματα μένουν και ζουν οι άνθρωποι στις πόλεις.
δι-α-μέ-ρι-σμα
διάρκεια [η] ουσιαστικό (διάρκειες) Η ενός ταξιδιού είναι ο χρόνος από τη στιγμή που αρχίζει μέχρι και τη στιγμή που τελειώνει. Όταν κάτι έχει μεγάλη διάρκεια , κρατάει πολλή ώρα. Αντίθετα όταν κάτι έχει μικρή διάρκεια , κρατάει λίγο
και τελειώνει γρήγορα. Η διάρκεια της ταινίας ήταν μεγάλη. Κράτησε τρεις ώρες. δι-άρ-κει-α
διαρκώ ρήμα (διήρκεσα, θα διαρκέσω) Όταν κάτι διαρκεί , συνεχίζει να γίνεται. «Ο αγώνας διαρκεί δύο ώρες» είπε ο Κώστας. Η Αθηνά διαρκώς ξεχνάει το σάντουιτς στο σπίτι. Συνέχεια το ξεχνάει. δι-αρ-κώ
διάσημος, διάσημη, διάσημο επίθετο

(διάσημοι, διάσημες, διάσημα) Όταν είσαι διάσημος , σε ξέρουν πολλοί άνθρωποι. Η Αθηνά λέει πως η Ροζαλία είναι διάσημη στη γειτονιά. Όλοι την ξέρουν.
- γνωστός δι-ά-ση-μος

διασκεδάζω ρήμα (διασκέδασα, θα διασκεδάσω)
Όταν διασκεδάζεις με κάτι, περνάς ωραία, επειδή κάνεις κάτι που σου αρέσει. Η Αθηνά διασκεδάζει όταν ακούει τις ιστορίες του θείου Αλέκου.
- Όταν διασκεδάζεις κάποιον, τον κάνεις να περνάει ωραία. Ο θείος Αλέκος διασκεδάζει την Αθηνά με τις ιστορίες του.
Οι ιστορίες του θείου είναι διασκέδαση για την Αθηνά. Της δίνουν κέφι και χαρά. «Τι διασκεδαστικές που είναι! Περνάω
τόσο ωραία! Τι διασκεδαστικός που είναι αυτός ο θείος. Με κάνει να γελάω» σκέφτεται.
δι-α-σκε-δά-ζω
διασκέδαση [ η] ουσιαστικό (διασκεδάσεις) διασκεδάζω

διασώζω, διασώζομαι ρήμα (διέσωσα, θα διασώσω)
διασταύρωση [η] ουσιαστικό (διασταυρώσεις)
Η διασταύρωση είναι το μέρος όπου συναντιούνται δύο ή περισσότεροι δρόμοι. Το σπίτι της Ελένης βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Θράκης και Ηπείρου. δι-α-σταύ-ρω-ση
διάστημα [το] ουσιαστικό (διαστήματα) Το διάστημα είναι το μέρος που βρίσκεται έξω από την ατμόσφαιρα της γης. Στο διάστημα υπάρχουν τ' αστέρια και οι πλανήτες.
- Όταν κάτι κρατάει για μεγάλο διάστημα , κρατάει πολύ, ενώ, όταν κάτι κρατάει για μικρό διάστημα, κρατάει λίγο. Η βροχή κράτησε για ένα διάστημα μισής ώρας περίπου. Ήταν όμως αρκετό για να γίνει ο Κώστας και ο Νίκος μούσκεμα. Το διαστημόπλοιο είναι μία μηχανή που μπορεί να ταξιδέψει στο διάστημα. δι-ά-στη-μα

διασχίζω, διασχίζομαι ρήμα (διέσχισα, θα διασχίσω )
Όταν διασχίζεις ένα δρόμο, περνάς από τη μία πλευρά του στην άλλη.
- Όταν ένα ποτάμι διασχίζει μία πόλη, περνάει μέσα απ' αυτήν την πόλη από τη μία ως την άλλη άκρη της. δι-α-σχί-ζω
Όταν διασώζεις κάποιον, τον σώζεις από μεγάλο κίνδυνο ή από θάνατο. Χθες παραλίγο να πατήσει τη Ροζαλία ένα φορτηγό. Για καλή της τύχη τη διέσωσε ο κύριος Δημήτρης. γλιτώνω Η διάσωση της Ροζαλίας έγινε χθες. δι-α-σώ-ζω
διάσωση [η] ουσιαστικό (διασώσεις) διασώζω
διαταγή [η] ουσιαστικό (διαταγές) διατάζω

διατάζω, διατάζομαι ρήμα (διέταξα, θα διατάξω)
Όταν διατάζεις κάποιον, του δίνεις εντολή να κάνει κάτι.
Η κακιά βασίλισσα διέταξε τη Χιονάτη να φύγει. Όταν δίνεις σε κάποιον διαταγή , του λες πως πρέπει να κάνει κάτι. Όταν είσαι στις διαταγές κάποιου, κάνεις ό,τι σου λέει. εντολή δι-α-τά-ζω

διατηρώ, διατηρούμαι ρήμα (διατήρησα, θα διατηρήσω)
Όταν διατηρείς κάτι, το κρατάς σε καλή κατάσταση. Η Αλίκη διατηρεί τη σιλουέτα της με το τρέξιμο. διατήρηση δι-α-τη-ρώ
διάφανος, διάφανη, διάφανο επίθετο (διάφανοι, διάφανες, διάφανα) Όταν κάτι είναι διάφανο , μπορούμε να δούμε μέσα απ' αυτό. Τα τζάμια από τα
Ποιος έσωσε τη Ροζαλία από τις ρόδες του φορτηγού; Ψάξε στις λέξεις διασώζω, σώζω
διαφέρω

παράθυρα είναι διάφανα .
- αδιάφανος, θαμπός, θολός
- δι-ά-φα-νος

διαφέρω ρήμα
- Όταν δύο πράγματα ή δύο άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους, δε μοιάζουν καθόλου.
- Η κασετίνα της Αθηνάς διαφέρει από εκείνη της Ελένης: η μία είναι ξύλινη και καφέ και η άλλη πλαστική και κόκκινη. μοιάζω Οι δύο κασετίνες έχουν διαφορά .
- ομοιότητα Είναι διαφορετικές .
- αλλιώτικος ίδιος, όμοιος
- δι-α-φέ-ρω

διαφημίζω, διαφημίζομαι ρήμα
(διαφήμισα, θα διαφημίσω) διαφήμιση
διαφήμιση [η] ουσιαστικό (διαφημίσεις) Η είναι μία εικόνα που βλέπουμε σ' ένα χαρτί ή στην τηλεόραση κι έχει σκοπό να κάνει κάτι γνωστό και να θέλει ο κόσμος να το αγοράσει. Η Αθηνά είδε στην τηλεόραση μία διαφήμιση σχολικών τσαντών. Της άρεσε πολύ και ζήτησε από την κυρία Μαργαρίτα να της την αγοράσει.
- Όταν κάνεις διαφήμιση κάποιου πράγματος, το κάνεις γνωστό για να το αγοράσει ο κόσμος. Το
διαφημίζεις . Η τηλεόραση διαφήμιζε σχολικές τσάντες. δι-α-φή-μι-ση
διαφορά [η] ουσιαστικό (διαφορές)
- διαφέρω

διαφορετικά επίρρημα
Όταν λέμε διαφορετικά , εξηγούμε τι θα γίνει, αν δεν κάνουμε κάτι.
«Πρέπει να κάνεις γρήγορα, διαφορετικά θ' αργήσεις στο σχολείο» είπε η κυρία Μαργαρίτα στον Κώστα. αλλιώς, αλλιώτικα
- διαφορά, διαφορετικός, διαφέρω
- δι-α-φο-ρε-τι-κά

διαφορετικός, διαφορετική,
διαφορετικό επίθετο (διαφορετικοί,
διαφορετικές, διαφορετικά) διαφέρω
διαφωνία [η] ουσιαστικό (διαφωνίες) Όταν δύο ή περισσότεροι άνθρωποι έχουν διαφωνία , δεν έχουν την ίδια γνώμη για κάτι.
- Μετά τη διαφωνία τους για το ποιος θα γίνει αρχηγός στο παιχνίδι ο Κώστας και ο Νίκος ξανάγιναν φίλοι.
- συμφωνία Ο Κώστας και ο Νίκος διαφώνησαν για το ποιος θα γίνει αρχηγός στο παιχνίδι.
- συμφωνώ δι-α-φω-νί-α

διαφωνώ ρήμα (διαφώνησα, θα
διαφωνήσω)
διαφωνία
δίδυμος, δίδυμη, δίδυμο επίθετο (δίδυμοι, δίδυμες, δίδυμα)
- Όταν κάποιος είναι δίδυμος , γεννήθηκε από την ίδια μητέρα την ίδια μέρα με τον αδερφό ή την αδερφή του, και μοιάζουν πολύ.
- (σαν ουσιαστικό) Δίδυμα λέμε τα παιδιά που γεννήθηκαν από την ίδια μητέρα την ίδια στιγμή.
- δί-δυ-μος Δες μοιάζω
διεύθυνση [η] ουσιαστικό (διευθύνσεις) Η είναι η οδός και ο αριθμός του σπιτιού μας στην πόλη που ζούμε. Η διεύθυνση του Νίκου είναι Κηφισίας 43, Αθήνα.
δι-εύ-θυν-ση
διευθυντής [ο], διευθύντρια [η] ουσιαστικό (διευθυντές, διευθύντριες) O διευθυντή ς είναι κάποιος που φροντίζει για όλα και παίρνει αποφάσεις σ' ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, μία εταιρεία, μία τράπεζα, μία εφημερίδα ή μία ορχήστρα. O διευθυντής της εφημερίδας αποφάσισε να δώσει αύξηση στην κυρία Μαργαρίτα. υπεύθυνος O διευθυντής ενός σχολείου το διευθύνει .
δι-ευ-θυ-ντής
διευθύνω ρήμα (διεύθυνα, θα διευθύνω) διευθυντής
διήγηση [η] ουσιαστικό (διηγήσεις) διηγούμαι
διηγούμαι και διηγιέμαι ρήμα (διηγήθηκα, θα διηγηθώ) Όταν διηγείσαι μία ιστορία, περιγράφεις με λόγια σε κάποιον κάτι που έχει γίνει. O Νίκος διηγήθηκε στην Αθηνά και στην Ελένη μία αστεία ιστορία. Τα κορίτσια γέλασαν με τη διήγηση του Νίκου. δι-η-γού-μαι
δικάζω, δικάζομαι ρήμα (δίκασα, θα δικάσω) δικαστήριο
δικαιολογώ, δικαιολογούμαι ρήμα

(δικαιολόγησα, θα δικαιολογήσω) Όταν δικαιολογείς κάποιον, ξέρεις
για ποιο λόγο έκανε ένα λάθος και καταλαβαίνεις ότι δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς. Η δασκάλα δικαιολόγησε το Νίκο που άργησε λίγο, επειδή ήξερε ότι τα λεωφορεία έχουν απεργία.
Όταν δικαιολογείσαι για ένα λάθος ή για κάτι κακό που έκανες, εξηγείς πως δεν μπορούσες να κάνεις αλλιώς. O Κώστας δικαιολογήθηκε στην κυρία Μαργαρίτα για τη ζημιά που έκανε. O Νίκος άργησε στο σχολείο το πρωί και η δικαιολογία του ήταν ότι έχασε το λεωφορείο.

δι-και-ο-λο-γώ

δίκαιος, δίκαιη, δίκαιο επίθετο (δίκαιοι, δίκαιες, δίκαια)
- Όταν ένας δάσκαλος είναι δίκαιος , βάζει σ' όλους τους μαθητές το βαθμό που πραγματικά αξίζουν κι όχι μεγαλύτερο ή μικρότερο.
- άδικος Η δασκάλα της Αθηνάς είναι πολύ δίκαιη . Όσα παιδιά διάβασαν πολύ πήραν Α , ενώ όσα παιδιά διάβασαν λιγότερο πήραν Β .
- Πάντα φέρεται με δικαιοσύνη και δεν κάνει αδικίες. αδικία Ξέρει επίσης να ξεχωρίζει ποιος έχει δίκιο. δί-και-ος
δικαιοσύνη [η] ουσιαστικό δίκαιος

δικαστήριο [το] ουσιαστικό (δικαστήρια)
Το δικαστήριο είναι ένα κτίριο όπου κάποιοι αποφασίζουν ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο με τη βοήθεια των νόμων. Το δικαστήριο είναι και το σύνολο των ανθρώπων που φροντίζουν να υπάρχει δικαιοσύνη
δικαστής
σε μία πόλη ή ένα κράτος. Το δικαστήριο αποφάσισε πως οι
κλέφτες του μαγαζιού του κυρίου Δημήτρη πρέπει να φυλακιστούν.
- Στα δικαστήρια δικάζουν οι δικαστές, όταν γίνονται δίκες.
- δι-κα-στή-ρι-ο
δικαστής [ο], [η] ουσιαστικό (δικαστές) δικαστήριο -Λέμε και η δικαστίνα.
δίκη [η] ουσιαστικό (δίκες) δικαστήριο

δικηγόρος [ο], [η] ουσιαστικό (δικηγόροι)
- Ένας δικηγόρος ξέρει τους νόμους και υπερασπίζεται τους ανθρώπους στις δίκες που γίνονται στα δικαστήρια. O δικηγόρος του κυρίου Δημήτρη κατηγόρησε τους κλέφτες για παράνομη συμπεριφορά. δίκη, δικαστήριο δι-κη-γό-ρος -Λέμε και η δικηγορίνα.
δίκιο [το] ουσιαστικό
δίκαιος
δίνω, δίνομαι ρήμα (έδωσα, θα δώσω) O Κώστας έδωσε στην Αθηνά ένα δώρο. Έβαλε το δώρο στο χέρι της Αθηνάς. Της το χάρισε.
- Η Αθηνά έδωσε τη διεύθυνσή της στην Αλίκη. Είπε ή έγραψε τη

Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με το μαγαζί του κυρίου Δημήτρη, ψάξε μέσα στο λεξικό τις λέξεις
δικαστήριο, δικηγόρος, θηρίο, καημένος, πιάνω, τμήμα, φυλακή
διεύθυνσή της στην Αλίκη.
- Λες σε κάποιο φίλο σου ότι σου τη δίνει , όταν σε κάνει να νευριάζεις.
Όταν δίνω μία απάντηση, απαντώ. παίρνω δώρο, δόση δί-νω
-Προσοχή στην ορθογραφία: θα δώσω , έδωσα , δώρο αλλά δόθηκα , δόση . Πότε λέμε ότι κάποιος δίνει ξύλο σε κάποιον άλλο; Ψάξε την απάντηση στο Ξ, στη λέξη ξύλο.
διόδια [τα] ουσιαστικό Όταν ταξιδεύουμε με το αυτοκίνητο σε μεγάλους δρόμους, πρέπει να σταματήσουμε στα διόδια . Εκεί πληρώνουμε χρήματα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε το ταξίδι μας. δι-ό-δι-α
διορθώνω, διορθώνομαι ρήμα (διόρθωσα, θα διορθώσω)
- Όταν διορθώνεις κάτι, το φτιάχνεις ή το κάνεις καλύτερο.
- O κύριος Μιχάλης διόρθωσε τη χαλασμένη βρύση, γιατί η θεία του παραπονιόταν πως έσταζε όλο το βράδυ.
- Όταν ο δάσκαλος διορθώνει ένα διαγώνισμα, βρίσκει τα λάθη και τα αλλάζει με τις σωστές απαντήσεις.
- Όταν διορθώνεσαι , γίνεσαι καλύτερος σε κάτι. O Κώστας διορθώθηκε στην ορθογραφία. διόρθωση δι-ορ-θώ-νω
διόρθωση [η] ουσιαστικό (διορθώσεις)
- διορθώνω

διορίζω, διορίζομαι ρήμα (διόρισα, θα διορίσω)
- Όταν διορίζεις κάποιον, του δίνεις δουλειά στο δημόσιο.
- Όταν διορίζεσαι δάσκαλος, βρίσκεις δουλειά σ' ένα δημόσιο σχολείο. Παίρνεις διορισμό .
Ένας φίλος του κυρίου Γιάννη διορίστηκε δάσκαλος στο Βόλο. δι-ο-ρί-ζω
διορισμός [ο] ουσιαστικό (διορισμοί) διορίζω
δίπλα επίρρημα
- Όταν κάτι βρίσκεται δίπλα σου, είναι πολύ κοντά σε σένα.
- Η Αθηνά κάθεται δίπλα στην Ελένη στην τάξη.
- Όταν δύο σπίτια βρίσκονται δίπλα δίπλα , είναι κολλητά το ένα με το άλλο. Όταν δύο άνθρωποι κάθονται δίπλα δίπλα , ο ένας ακουμπάει τον άλλο.
- (σαν ουσιαστικό) Οι δίπλα ή οι διπλανοί είναι οι γείτονές μας.
- Οι δίπλα κάνουν φασαρία τα μεσημέρια και δεν αφήνουν το μωρό της θείας Κατερίνας να κοιμηθεί.
κοντά, πλάι δί-πλα
μακριά

διπλανός, διπλανή, διπλανό (διπλανοί,
διπλανές, διπλανά) επίθετο δίπλα

διπλάσιος, διπλάσια, διπλάσιο
επίθετο (διπλάσιοι, διπλάσιες, διπλάσια) Όταν κάτι είναι διπλάσιο από κάτι άλλο, είναι δύο φορές μεγαλύτερο ή περισσότερο από εκείνο.
δι-πλά-σι-ος

διπλός, διπλή, διπλό επίθετο (διπλοί, διπλές, διπλά)
- Όταν κάτι το έχεις διπλό , το έχεις δύο φορές. Ο Κώστας χάρισε στην Αθηνά ένα βιβλίο, γιατί το είχε διπλό .
- Οι γονείς της Αθηνάς κοιμούνται σε διπλό κρεβάτι, δηλαδή σε κρεβάτι για δύο άτομα. μονός δι-πλός

διπλώνω, διπλώνομαι ρήμα (δίπλωσα, θα διπλώσω)
- Όταν διπλώνεις κάτι, παίρνεις τις άκρες του και τις ακουμπάς τη μία πάνω στην άλλη. Ο Κώστας δίπλωσε το χαρτί στα τέσσερα κι έφτιαξε ένα χάρτινο καραβάκι.
- Όταν διπλώνεσαι στα δύο από τον πόνο, πονάς τόσο πολύ, που λυγίζεις το σώμα σου στα δύο.
Η Αθηνά διπλώθηκε στα δύο από τον πόνο στην κοιλιά της.
- δι-πλώ-νω
δισκέτα [η] ουσιαστικό (δισκέτες) δίσκος
δίσκος [ο] ουσιαστικό (δίσκοι) Βάζουμε ένα δίσκο στο στερεοφωνικό για ν' ακούσουμε μουσική. Σήμερα οι δίσκοι που χρησιμοποιούμε για ν' ακούμε μουσική λέγονται σιντί.

Με το δίσκο σερβίρουμε φαγητά και ποτά.
τα λουλούδια
Στο άθλημα της δισκοβολίας οι αθλητές πετούν μακριά ένα μεταλλικό δίσκο . Η δισκέτα είναι ένας μικρός δίσκος που τον βάζουμε στον υπολογιστή και αντιγράφουμε σ' αυτόν πληροφορίες για να τις μεταφέρουμε σ' έναν άλλο υπολογιστή. δισκοβολία δί-σκος
διστάζω ρήμα (δίστασα, θα διστάσω) Όταν διστάζεις , περιμένεις λίγο πριν να κάνεις κάτι, επειδή δεν είσαι σίγουρος ή γιατί φοβάσαι.
- O Κώστας δίστασε να μπει στην αυλή του κυρίου Μιχάλη, γιατί δεν ήταν σίγουρος ότι η μπάλα έπεσε εκεί. O δισταγμός του δεν κράτησε πολύ. δι-στά-ζω
δίχτυ [το] ουσιαστικό (δίχτυα) Το είναι ένα πλεκτό ύφασμα με πολλές τρύπες που το χρησιμοποιούν οι ψαράδες για να πιάνουν ψάρια.

Στο ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ το δίχτυ κρατάει την μπάλα, όταν κάποιος βάζει γκολ ή καλάθι. O Κώστας έριξε την μπάλα στα δίχτυα του τερματοφύλακα. δί-χτυ
δίψα [η] ουσιαστικό
διψασμένος, διψασμένη, διψασμένο μετοχή (διψασμένοι, διψασμένες, διψασμένα) διψώ
διψώ και διψάω ρήμα (δίψασα, θα διψάσω) Όταν διψάς , θέλεις να πιεις νερό. Η Αθηνά ήπιε πολύ νερό μετά τη γυμναστική, γιατί διψούσε πολύ.
- Όταν διψάς για κάτι, το θέλεις πάρα πολύ. Η Αθηνά ένιωθε δίψα . Ήταν διψασμένη . δι-ψώ
διώροφος, διώροφη, διώροφο επίθετο (διώροφοι, διώροφες, διώροφα) Όταν ένα κτίριο είναι διώροφο , έχει δύο πατώματα. Διώροφο μπορεί να είναι κι ένα λεωφορείο. O Νίκος μένει σε μία διώροφη πολυκατοικία. όροφος δι-ώ-ρο-φος

διώχνω, διώχνομαι ρήμα (έδιωξα, θα διώξω)
Όταν διώχνεις κάποιον ή κάτι, το κάνεις να φύγει μακριά. Η Αθηνά ήταν στενοχωρημένη, επειδή έχασε τη Ροζαλία κι έδιωχνε όποιον πήγαινε στο δωμάτιό της.
- απομακρύνω διώ-χνω
δοκιμάζω, δοκιμάζομαι ρήμα (δοκίμασα, θα δοκιμάσω) Όταν δοκιμάζεις κάτι, το ελέγχεις για να δεις αν δουλεύει σωστά. Η Αθηνά δοκίμασε το καινούριο της ποδήλατο και ήταν ενθουσιασμένη.
- Όταν δοκιμάζεις ένα φαγητό, τρως λίγο για να δεις αν είναι ωραίο.
- Όταν δοκιμάζεις ρούχα ή παπούτσια, τα φοράς για να δεις αν σου ταιριάζουν. Όταν κάνεις μία δοκιμή , προσπαθείς να δεις αν μπορείς να καταφέρεις κάτι.

Μετά τη βόλτα η Αθηνά έκανε μία δοκιμή να πιει το γάλα κλείνοντας τη μύτη της. δο-κι-μά-ζω
δολοφονώ

δολοφονώ, δολοφονούμαι ρήμα
(δολοφόνησα, θα δολοφονήσω) Όταν κάποιος δολοφονεί κάποιον, τον σκοτώνει με πονηρό τρόπο αφού το έχει αποφασίσει από πριν. Όταν κάποιος είναι δολοφόνος , έχει σκοτώσει επίτηδες κάποιον άνθρωπο, δηλαδή επειδή το ήθελε. φονιάς δο-λο-φο-νώ
δόλωμα [το] ουσιαστικό (δολώματα) Το είναι το σκουλήκι που ο ψαράς κρεμάει στο αγκίστρι του για να πιάσει ψάρια. δό-λω-μα
δόντι [το] ουσιαστικό (δόντια) Τα δόντια φυτρώνουν μέσα στο στόμα σου, είναι μικρά και άσπρα και σε βοηθούν να δαγκώνεις και να μασάς το φαγητό σου.
- Τα δόντια μίας χτένας είναι οι μύτες της που μας βοηθούν να χτενίζουμε τα μαλλιά.
- οδοντόβουρτσα, οδοντογιατρός, οδοντόκρεμα
δοξάρι [το] ουσιαστικό (δοξάρια) βιολί

δορυφόρος [ο] ουσιαστικό (δορυφόροι)
- O δορυφόρος είναι ένα σώμα στον ουρανό που γυρνάει γύρω από έναν πλανήτη. Η Σελήνη είναι ο

δορυφόρος της Γης.
Δορυφόρος είναι και μία μηχανή που τη στέλνουμε στο διάστημα γύρω από τη γη για να μαζέψει πληροφορίες για τον καιρό ή εικόνες για την τηλεόραση και να τις στείλει πίσω στη γη. Η Αλίκη παρακολουθεί γαλλική τηλεόραση μέσω δορυφόρου . δο-ρυ-φό-ρος
δόση [η] ουσιαστικό (δόσεις)
- Η από ένα φάρμακο είναι η ποσότητα που πρέπει να πάρουμε κάθε φορά. «Να το φάρμακό σου! Η δόση είναι τρία κουταλάκια κάθε μέρα» είπε ο γιατρός στον Κώστα.
- Όταν αγοράζεις κάτι με δόσεις , συμφωνείς πως θα το ξεπληρώσεις σιγά σιγά δίνοντας λίγα χρήματα κάθε φορά. δό-ση

δουλειά [η] ουσιαστικό (δουλειές)
δουλεύω
δουλεύω ρήμα (δούλεψα, θα δουλέψω) Όταν δουλεύεις κάπου, κάνεις ένα επάγγελμα και παίρνεις χρήματα. Η κυρία Μαργαρίτα δουλεύει σε μία εφημερίδα. εργάζομαι Όταν μία συσκευή δουλεύει , λειτουργεί σωστά. Στο σπίτι της Αθηνάς, η τηλεόραση είχε χαλάσει και δε δούλευε . «Δε σε πιστεύω, Νίκο! Λες αλήθεια ή με δουλεύεις ;» είπε η Αθηνά πειραγμένη. Με κοροϊδεύεις; «Η δουλειά του δημοσιογράφου είναι δύσκολη» είπε η κυρία Μαργαρίτα στη θεία Έλλη. «Όταν γυρίζω από τη δουλειά , είμαι αρκετά κουρασμένη. Ξεκουράζομαι λίγο κι αρχίζω να κάνω κι άλλες δουλειές στο
δοχείο
σπίτι. Να ψωνίσω, να μαγειρέψω, να καθαρίσω, ξέρεις εσύ» είπε.
- εργασία δου-λεύ-ω
δοχείο [το] ουσιαστικό (δοχεία) Μέσα σ' ένα δοχείο βάζουμε τρόφιμα για να μπορούμε να τα μεταφέρουμε. O θείος Αλέκος έστειλε ένα δοχείο με λάδι από το χωριό.
- Το δοχείο απορριμμάτων είναι ο σκουπιδοτενεκές. δο-χεί-ο
δράκος [ο], δράκαινα [η] ουσιαστικό (δράκοι, δράκαινες) Στα παραμύθια ο δράκος είναι ένα φανταστικό τέρας με φτερά που σκοτώνει βγάζοντας φωτιά από το στόμα του. δρά-κος 'τα παραμύθια'
δράμα [το] ουσιαστικό (δράματα) Όταν ζεις ένα δράμα , σου συμβαίνει κάτι πολύ άσχημο. δρά-μα
δραχμή [η] ουσιαστικό (δραχμές) Η δραχμή ήταν το νόμισμα της Ελλάδας πριν από το ευρώ. Ένα ευρώ είναι 340.75 δραχμές . δραχ-μή
δρομολόγιο [το] ουσιαστικό

(δρομολόγια) Όταν ένα τρένο κάνει το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Αθήνα, κάνει την ίδια διαδρομή κάθε μέρα. «Το πρώτο δρομολόγιο του τρένου αρχίζει νωρίς το πρωί» είπε ο θείος Αλέκος. δρο-μο-λό-γι-ο
δρόμος [ο] ουσιαστικό (δρόμοι) O είναι μία λωρίδα στο έδαφος που πάνω της τρέχουν τ' αυτοκίνητα, τα λεωφορεία και τα φορτηγά. οδός
- Όταν κάνεις αγώνα δρόμου , αγωνίζεσαι μαζί με άλλους αθλητές για το ποιος θα βγει πρώτος στο τρέξιμο.
δρό-μος

'η πόλη'

δροσερός, δροσερή, δροσερό επίθετο
(δροσεροί, δροσερές, δροσερά) δροσιά
δροσιά [η] ουσιαστικό (δροσιές) Όταν έχει δροσιά , φυσάει ένα ευχάριστο αεράκι που δεν είναι ούτε ζεστό ούτε πολύ κρύο. Όταν κάτι είναι δροσερό , είναι λίγο κρύο τόσο ώστε να σ' ευχαριστεί. δρο-σιά
δύναμη [η] ουσιαστικό (δυνάμεις)
- Όταν έχεις δύναμη , έχεις πολλή ενέργεια και είσαι πολύ γερός.
- O Κώστας έχει τόση δύναμη που σηκώνει δύο βαλίτσες στο κάθε χέρι. δυνατός, δυναμώνω δύ-να-μη

δυναμώνω ρήμα (δυνάμωσα, θα δυναμώσω)
Όταν δυναμώνεις , γίνεσαι πιο δυνατός. Η γυμναστική δυναμώνει το σώμα. Γι' αυτό και η Αλίκη τρέχει κάθε μέρα.
- Όταν δυναμώνεις το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, ανοίγεις την ένταση του ήχου. χαμηλώνω δύναμη, δυνατός δυ-να-μώ-νω
δυνατός, δυνατή, δυνατό επίθετο (δυνατοί, δυνατές, δυνατά) Όταν είσαι δυνατός , είσαι πολύ
δυσάρεστος
γερός και μπορείς να σηκώσεις βαριά πράγματα. γερός
- αδύναμος
- Όταν ένας θόρυβος είναι δυνατός , ακούγεται πολύ. Όταν ένας πονοκέφαλος είναι δυνατός , τον αισθάνεσαι πολύ έντονα. Όταν ο αέρας είναι δυνατός , φυσάει γρήγορα και έντονα.
- Όταν κάτι είναι δυνατό , μπορεί να γίνει. «Είναι να βρεθεί η Ροζαλία;» σκεφτόταν η Αθηνά.
- πιθανό αδύνατο
- Όταν σφίγγεις κάτι δυνατά , το σφίγγεις με μεγάλη δύναμη. Όταν μιλάς δυνατά , δίνεις πολλή ένταση στη φωνή σου. δύναμη , δυναμώνω δυ-να-τός

δυσάρεστος, δυσάρεστη,
δυσάρεστο επίθετο (δυσάρεστοι, δυσάρεστες, δυσάρεστα)
- Όταν κάτι είναι δυσάρεστο , σε στενοχωρεί ή σ' ενοχλεί. Τα νέα ήταν πολύ δυσάρεστα για τον Κώστα. O καιρός χάλασε και η εκδρομή δεν μπορούσε να γίνει.
- ευχάριστος δυ-σά-ρε-στος

δύση [η] ουσιαστικό
- Όταν έχουμε δύση του ηλίου, ο ήλιος φεύγει στο τέλος της μέρας κι έρχεται η νύχτα.
- Η δύση είναι ένα από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
- Όταν κάτι βρίσκεται ή κινείται προς τη δύση, είναι δυτικό . δύ-ση

Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με την εκδρομή του Κώστα, ψάξε στις
λέξεις απότομος, εκδρομή, επιμένω, κακοκαιρία, ακυρώνω, πρόγραμμα, σέβομαι
δυσκολεύομαι ρήμα (δυσκολεύτηκα, θα δυσκολευτώ) δύσκολος
δυσκολία [η] ουσιαστικό (δυσκολίες)
- δύσκολος

δύσκολος, δύσκολη, δύσκολο επίθετο
(δύσκολοι, δύσκολες, δύσκολα)
- Όταν κάτι είναι δύσκολο , δεν μπορείς να το καταλάβεις ή να το κάνεις χωρίς κόπο.
- O Κώστας στραμπούληξε το πόδι του και του ήταν δύσκολο να περπατήσει.
- εύκολος O Κώστας δυσκολευόταν στο περπάτημα. Περπατούσε με δυσκολία . O Νίκος είδε ότι ο Κώστας περπατούσε δύσκολα κι ανησύχησε.
- δύ-σκο-λος

δυστύχημα [το] ουσιαστικό
(δυστυχήματα) Το δυστύχημα είναι ένα πολύ σοβαρό ατύχημα. «Έγινε ένα σοβαρό δυστύχημα στην εθνική οδό και σκοτώθηκαν πέντε άτομα» είπε ο θείος Τάκης. δυστυχισμένος, δυστυχώς δυ-στύ-χη-μα

δυστυχία [η] ουσιαστικό
- δυστυχισμένος

δυστυχισμένος, δυστυχισμένη,
δυστυχισμένο μετοχή (δυστυχισμένοι, δυστυχισμένες, δυστυχισμένα)
- Όταν είσαι δυστυχισμένος , είσαι πολύ λυπημένος, επειδή σου συνέβη κάτι δυσάρεστο.
- ευτυχισμένος, χαρούμενος
- Νιώθεις δυστυχία . δυστύχημα , δυστυχώς
- δυ-στυ-χι-σμέ-νος
δυστυχώς

δυστυχώς επίρρημα
Όταν λες δυστυχώς , λυπάσαι για κάτι που έγινε ή εύχεσαι να είχες καλύτερη τύχη. « Δυστυχώς δεν έγραψα καλά στις εξετάσεις» είπε η Αλίκη. ευτυχώς δυστυχία, δυστύχημα, δυστυχώς δυ-στυ-χώς
δωμάτιο [το] ουσιαστικό (δωμάτια) Το είναι ο χώρος σ' ένα σπίτι που έχει τους δικούς του τοίχους, τη δική του πόρτα και το δικό του ταβάνι. Το δωμάτιο της Αθηνάς έχει γαλάζιους τοίχους και βλέπει στον κήπο.
δω-μά-τι-ο
'το δωμάτιο'

δωρεάν επίρρημα
Όταν παίρνεις κάτι δωρεάν , δε δίνεις καθόλου χρήματα. τζάμπα δω-ρε-άν
εγκέφαλος
έθιμο
εγκέφαλος [ο] ουσιαστικό (εγκέφαλοι) μυαλό
έγκλημα [το] ουσιαστικό (εγκλήματα) Το είναι μία κακή πράξη, αντίθετη στους νόμους. Το να σκοτώνει κανείς ανθρώπους είναι έγκλημα .
έ-γκλη-μα
εγκυκλοπαίδεια [η] ουσιαστικό (εγκυκλοπαίδειες) Η εγκυκλοπαίδεια είναι μια σειρά από βιβλία, σιντί ή ντιβιντί που μας δίνουν πληροφορίες για πολλά και διαφορετικά πράγματα με αλφαβητική σειρά ε-γκυ-κλο-παί-δεια
έγκυος [η] ουσιαστικό (έγκυες) Η είναι μια γυναίκα που έχει ένα μωρό στην κοιλιά της. έ-γκυ-ος
εγχείρηση [η] ουσιαστικό (εγχειρήσεις) Όταν κάνεις μια εγχείρηση , ο γιατρός διορθώνει ή βγάζει ένα άρρωστο μέρος του σώματός σου για να το γιατρέψει. Η θεία του Μιχάλη έκανε εγχείρηση στη μέση της, επειδή την πονούσε πολύ. εγχειρίζω εγ-χεί-ρη-ση
εγωιστής [ο] , εγωίστρια [η] ουσιαστικό (εγωιστές, εγωίστριες) Εγωιστής είναι αυτός που σκέφτεται μόνο τον εαυτό του και θέλει να γίνεται συνέχεια το δικό του. ε-γω-ι-στής
έδαφος [το] ουσιαστικό (εδάφη) Το είναι η επιφάνεια της γης. Η μπάλα ξέφυγε από τα χέρια του Ίγκλι κι έπεσε στο έδαφος. γη έ-δα-φος
έδρα [η] ουσιαστικό (έδρες) Η είναι το γραφείο της δασκάλας ή του δάσκαλου στο σχολείο. έ-δρα
εθελοντής [ο], εθελόντρια [η] ουσιαστικό (εθελοντές, εθελόντριες) Είσαι εθελοντής , όταν κάνεις δουλειά με τη θέλησή σου και χωρίς να παίρνεις χρήματα. ε-θε-λο-ντής
έθιμο [το] ουσιαστικό (έθιμα) Το είναι μία ιδιαίτερη συνήθεια ή ένας τρόπος ζωής που έχουν οι κάτοικοι ενός τόπου. « Το Πάσχα εμείς οι Έλληνες έχουμε έθιμο να βάφουμε κόκκινα
- - Συζήτησε στην τάξη με τους συμμαθητές σου για τα έθιμα του τόπου σου. Υπάρχουν έθιμα στον τόπο σου που ξεχωρίζουν; Ποια είναι αυτά;
είδηση
εκατομμυριούχος
αυγά» είπε η δασκάλα.
- συνήθεια έ-θι-μο
είδηση [η] ουσιαστικό (ειδήσεις) Η είναι μία νέα πληροφορία. O Κώστας έφερε την ευχάριστη είδηση : «Η Ροζαλία βρέθηκε».

Όταν βλέπουμε ειδήσεις στην τηλεόραση ή ακούμε ειδήσεις από το ραδιόφωνο, μαθαίνουμε τι συμβαίνει στον κόσμο κάθε μέρα. νέο ειδοποιώ
- εί-δη-ση
ειδοποιώ, ειδοποιούμαι ρήμα (ειδοποίησα, θα ειδοποιήσω)
- Όταν ειδοποιείς κάποιον, του φέρνεις μία είδηση για κάτι που έγινε.
- O Κώστας ειδοποίησε τους άλλους ότι βρέθηκε η Ροζαλία.
είδηση, ειδοποίηση
- ει-δο-ποι-ώ
εικόνα [η] ουσιαστικό (εικόνες) Η είναι μία ζωγραφιά, ένα σχέδιο ή μία φωτογραφία.
- Το λεξικό που κρατάς στα χέρια σου έχει μέσα του πολλές εικόνες .
- Στην εκκλησία η εικόνα είναι μία ζωγραφιά του Χριστού, της Παναγίας ή των Αγίων. ει-κό-να

ειρήνη [η] ουσιαστικό
- Ύστερα από πολλά χρόνια πολέμου η Ελλάδα και η Τουρκία έκαναν ειρήνη . Σταμάτησαν να πολεμούν.
πόλεμος
- ειρηνικός ει-ρή-νη
Ποιος έφερε τα νέα για τη Ροζαλία; Ψάξε στις λέξεις είδηση, ειδοποιώ
εισιτήριο [το] ουσιαστικό (εισιτήρια) Το είναι ένα χαρτάκι που αγοράζεις για να μπορείς να ταξιδέψεις ή να μπεις στον κινηματογράφο και το θέατρο. ει-σι-τή-ρι-ο

εισπράκτορας [ο], [η] ουσιαστικό (εισπράκτορες)
- O εισπράκτορας είναι ένας υπάλληλος που μαζεύει τα χρήματα που χρωστούν οι άνθρωποι.
- Στα λεωφορεία ο εισπράκτορας είναι ένας υπάλληλος που πληρώνεται για να κόβει εισιτήρια στους επιβάτες. ει-σπρά-κτο-ρας
-Λέμε και η εισπρακτόρισσα.
εκατομμύριο [το] αριθμητικό (εκατομμύρια) ' οι αριθμοί'

εκατομμυριούχος [ο], [η]
ουσιαστικό (εκατομμυριούχοι) Εκατομμυριούχος είναι κάποιος που έχει πάρα πολλά χρήματα. ε-κα-τομ-μυ-ρι-ού-χος
εκνευρίζω
εκδίκηση [η] ουσιαστικό (εκδικήσεις) Όταν παίρνεις εκδίκηση από κάποιον, του κάνεις κακό για το κακό που σου έχει κάνει αυτός πιο πριν. O Κώστας χάλασε το στιλό της Αθηνάς κι εκείνη για εκδίκηση του έσκισε το τετράδιο.
Τον εκδικήθηκε.
εκ-δί-κη-ση
εκδικούμαι ρήμα (εκδικήθηκα, θα εκδικηθώ) εκδίκηση
εκδότης [ο] , εκδότρια [η] ουσιαστικό (εκδότες, εκδότριες) O εκδότης είναι το πρόσωπο ή η εταιρεία που τυπώνει ένα βιβλίο, ένα περιοδικό ή μία εφημερίδα και το πουλάει. Σήμερα η κυρία Μαργαρίτα είχε ραντεβού με τον εκδότη της εφημερίδας όπου εργάζεται. εκ-δό-της
εκδρομή [η] ουσιαστικό (εκδρομές) Η είναι ένας σύντομος περίπατος ή ένα σύντομο ταξίδι με σκοπό τη διασκέδασή μας. O Κώστας και οι φίλοι του πήγαν εκδρομή , μόλις έφτιαξε ο καιρός. εκ-δρο-μή
έκθεση [η] ουσιαστικό (εκθέσεις) Έκθεση είναι ο χώρος όπου τοποθετούμε αντικείμενα ή έργα τέχνης για να τα θαυμάσει ο κόσμος και να τ' αγοράσει.
- O κύριος Γιάννης ήθελε να πάει σε μία έκθεση αυτοκινήτων, αλλά τελικά πήγε στην έκθεση ζωγραφικής της θείας Κατερίνας.
- Όταν ένας ζωγράφος κάνει έκθεση , παρουσιάζει τα έργα του στον κόσμο.
- Όταν ένας μαθητής γράφει
έκθεση , γράφει ό,τι σκέφτεται για ένα θέμα. έκ-θε-ση
εκκλησία [η] ουσιαστικό (εκκλησίες) Η είναι ο τόπος όπου οι Χριστιανοί προσεύχονται και λατρεύουν το Θεό. εκ-κλη-σί-α
έκλειψη [η] ουσιαστικό (εκλείψεις) Όταν έχουμε έκλειψη ηλίου, το φεγγάρι μπαίνει μπροστά από τον ήλιο και τον κρύβει για λίγο. Όταν έχουμε έκλειψη σελήνης, ο ήλιος μπαίνει μπροστά από τη σελήνη και την κρύβει για λίγο. έ-κλει-ψη

εκμεταλλεύομαι ρήμα
(εκμεταλλεύτηκα, θα εκμεταλλευτώ) Όταν εκμεταλλεύεσαι κάτι ή κάποιον, τον χρησιμοποιείς για να κερδίσεις εσύ. O Κώστας εκμεταλλεύτηκε την μπαλιά που του έδωσε ο Ίγκλι για να βάλει γκολ. εκμετάλλευση
- εκ-με-ταλ-λεύ-ο-μαι
εκνευρίζω, εκνευρίζομαι ρήμα (εκνεύρισα, θα εκνευρίσω)
- Όταν εκνευρίζεις κάποιον, τον
Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με την εκδρομή του Κώστα ψάξε στις λέξεις απότομος, εκδρομή, επιμένω, κακοκαιρία, ακυρώνω, πρόγραμμα, σέβομαι
εκπαιδευτής
εκτιμώ
ενοχλείς. Οι φωνές των παιδιών που παίζουν στη γειτονιά εκνευρίζουν τον κύριο Μιχάλη. Εκνευρίζεται πολύ εύκολα.
- θυμώνω, τσατίζω νεύρο
- ε-κνευ-ρί-ζω
εκπαιδευτής [ο], εκπαιδεύτρια [η]
ουσιαστικό (εκπαιδευτές, εκπαιδεύτριες) εκπαιδεύω
εκπαιδευτικός [ο], [η] ουσιαστικό (εκπαιδευτικοί)

Εκπαιδευτικούς λέμε τους δασκάλους, τους νηπιαγωγούς και τους καθηγητές. εκπαιδεύω εκ-παι-δευ-τι-κός

εκπαιδεύω, εκπαιδεύομαι ρήμα
(εκπαίδευσα, θα εκπαιδεύσω)
- Όταν εκπαιδεύεις κάποιον, του δείχνεις πώς να κάνει κάτι.
- Ο δάσκαλος της ιππασίας εκπαίδευσε τη θεία Κατερίνα ν' ανεβαίνει σε άλογο και να τρέχει μ' αυτό. Ήταν ο εκπαιδευτής της, δηλαδή ο δάσκαλος που την εκπαίδευσε, που της έδωσε την εκπαίδευση που χρειαζόταν. εκ-παι-δεύ-ω
έκπληξη [η] ουσιαστικό (εκπλήξεις) Όταν κάτι είναι έκπληξη , δεν περιμένεις να συμβεί. Το πάρτι για τη γιορτή του θείου Σταμάτη ήταν έκπληξη . Δεν του είχε πει κανείς τίποτα.
- Η έκπληξη είναι το συναίσθημα που νιώθεις, όταν δεν περιμένεις να γίνει κάτι. Η Κοκκινοσκουφίτσα ένιωσε μεγάλη έκπληξη : η φωνή της γιαγιάς ήταν πολύ χοντρή.
έκ-πλη-ξη
εκπομπή [η] ουσιαστικό (εκπομπές) Μία είναι ένα πρόγραμμα στην τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Ο Κώστας είδε στην τηλεόραση μία εκπομπή για τα ζώα της Αφρικής. εκ-πο-μπή
έκπτωση [η] ουσιαστικό (εκπτώσεις)
- Όταν σου κάνουν έκπτωση , αγοράζεις κάτι πιο φτηνά.
- Τα παπούτσια έκαναν 50 ευρώ αλλά με την έκπτωση η κυρία Μαργαρίτα τα πήρε 42 ευρώ.
- Οι εκπτώσεις γίνονται δύο φορές το χρόνο και τότε αγοράζεις ό,τι θέλεις σε πιο χαμηλή τιμή. έκ-πτω-ση
έκρηξη [η] ουσιαστικό (εκρήξεις) Όταν γίνεται έκρηξη σ' ένα κτίριο, ακούγεται δυνατός θόρυβος και το κτίριο τινάζεται στον αέρα και πέφτει.
- Με την έκρηξη ενός ηφαιστείου, πετάγεται από μέσα του λάβα. έ-κρη-ξη
έκταση [η] ουσιαστικό (εκτάσεις) Έκταση είναι ο χώρος που πιάνει μία επιφάνεια.

«Πόση είναι η έκταση της Ελλάδας;» ρώτησε ο Ίγκλι τον Κώστα.
έ-κτα-ση
εκτιμώ και εκτιμάω , εκτιμώμαι ρήμα (εκτίμησα, θα εκτιμήσω)
Όταν εκτιμάς κάποιον, τον συμπαθείς και τον σέβεσαι. Νιώθεις εκτίμηση γι' αυτόν.
Η Αθηνά εκτιμά τους ανθρώπους που αγαπούν και φροντίζουν τα ζώα. ε-κτι-μώ
ελαφρύς
εκφωνητής [ο], εκφωνήτρια [η] ουσιαστικό (εκφωνητές, εκφωνήτριες) O εκφωνητής είναι κάποιος που διαβάζει δυνατά ένα κείμενο. Εκφωνητής στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση είναι ο δημοσιογράφος που λέει τις ειδήσεις.
- εκ-φω-νη-τής

έλα ρήμα έρχομαι
ελαστικός, ελαστική, ελαστικό επίθετο (ελαστικοί, ελαστικές, ελαστικά)
- Όταν κάτι είναι ελαστικό , αν το τεντώσουμε ξαναπαίρνει το σχήμα που είχε στην αρχή. O θείος Αλέκος λέει ότι τώρα που κάνει δίαιτα προτιμάει τα ελαστικά ρούχα, αφού ανοίγουν και μαζεύουν ανάλογα με το σώμα μας.
- Όταν κάποιος είναι ελαστικός , δεν είναι αυστηρός.
- Η κυρία Μαργαρίτα ήταν ελαστική και δεν τιμώρησε τον Κώστα που έσπασε το βάζο.
ε-λα-στι-κός
έλατο [το] ουσιαστικό (έλατα)
- Το είναι ένα ψηλό δέντρο
που τα φύλλα του είναι σαν βελόνες και το στολίζουμε τα Χριστούγεννα. έ-λα-το
ελάττωμα [το] ουσιαστικό (ελαττώματα) Αν έχεις ελαττώματα , έχεις κακές συνήθειες. O κύριος Μιχάλης έχει ένα μεγάλο ελάττωμα . Είναι πολύ απότομος με όλον τον κόσμο. Όταν ένα καινούριο ρούχο έχει ελάττωμα , είναι χαλασμένο. Όταν μία καινούρια συσκευή έχει ελάττωμα , δε δουλεύει σωστά. ε-λάτ-τω-μα
ελαττώνω , ελαττώνομαι ρήμα (ελάττωσα, θα ελαττώσω)
- Όταν ελαττώνεις κάτι, το κάνεις μικρότερο ή λιγότερο.
- Από τότε που άρχισε δίαιτα, ο θείος Αλέκος ελάττωσε το φαγητό.
- μειώνω, λιγοστεύω αυξάνω ε-λατ-τώ-νω
ελάφι [το] ουσιαστικό (ελάφια) Το είναι ένα όμορφο ζώο με λεπτά και ψηλά πόδια που ζει στα δάση. Το αρσενικό ελάφι έχει στο κεφάλι του κέρατα. ε-λά-φι 'τα ζώα'
ελαφρύς, ελαφριά, ελαφρύ επίθετο (ελαφριοί, ελαφριές, ελαφριά) Όταν κάτι είναι ελαφρύ , ζυγίζει λίγο. Η βαλίτσα της Αθηνάς είναι τόσο ελαφριά , που ο Κώστας τη σηκώνει μ' ένα χέρι.
- Το καλοκαίρι φοράμε ελαφριά
- - To στολίζουμε τα Χριστούγεννα. Ποιο δέντρο είναι; .......................
ελάχιστος
ελάχιστος, ελάχιστη, ελάχιστο επίθετο (ελάχιστοι, ελάχιστες, ελάχιστα) Όταν κάτι είναι ελάχιστο , είναι πάρα πολύ λίγο ή πάρα πολύ μικρό. Ο θείος Αλέκος άρχισε να κάνει δίαιτα και πίνει τον καφέ του με ελάχιστη ζάχαρη, δηλαδή με πολύ λίγη. ε-λά-χι-στος
ελεγκτής [ο], ελέγκτρια [η] ουσιαστικό (ελεγκτές, ελέγκτριες) ελέγχω
έλεγχος [ο] ουσιαστικό (έλεγχοι) ελέγχω

ελέγχω, ελέγχομαι ρήμα (έλεγξα, θα ελέγξω)
Όταν ελέγχεις κάτι, το κοιτάζεις προσεκτικά για να δεις αν είναι σωστό. Η δασκάλα έλεγξε τις ασκήσεις που είχαν οι μαθητές για το σπίτι. Όταν κάνεις έλεγχο , εξετάζεις κάτι ή κάποιον για να δεις αν είναι σωστός ή αληθινός. Ο έλεγχος των μαθητών γράφει
Τι έγινε τελικά με τον Πιτσικόκο; Ψάξε στις λέξεις ελεύθερος, πετώ, πηδώ, προετοιμάζω
βαθμούς που παίρνουν σε κάθε μάθημα. Ο ελεγκτής είναι κάποιος που ελέγχει αν οι επιβάτες έχουν εισιτήριο. ε-λέγ-χω
ελευθερία [η] ουσιαστικό (ελευθερίες) ελεύθερος
ελεύθερος, ελεύθερη, ελεύθερο επίθετο (ελεύθεροι, ελεύθερες, ελεύθερα) Όταν είσαι ελεύθερος , μπορείς να πας όπου θέλεις και να κάνεις ό,τι θέλεις. Η Αθηνά άνοιξε την πόρτα από το κλουβί κι άφησε τον Πιτσικόκο ελεύθερο. σκλάβος, φυλακισμένος Του έδωσε την ελευθερία του. σκλαβιά Τον ελευθέρωσε . σκλαβώνω, φυλακίζω ε-λεύ-θε-ρος
ελέφαντας [ο] ουσιαστικό (ελέφαντες) Ο είναι ένα μεγάλο ζώο με μεγάλα αυτιά, μακριά μύτη, προβοσκίδα και μακριά στριφτά δόντια, τους χαυλιόδοντες . Ο ελέφαντας ζει σε ζεστά μέρη. ε-λέ-φα-ντας 'τα ζώα'
εμετός
έλικας [ο] ουσιαστικό (έλικες) ελικόπτερο
ή στους Έλληνες . Το ελληνόπουλο είναι ένα παιδί από την Ελλάδα .
έλκηθρο [το] ουσιαστικό (έλκηθρα) O Άγιος Βασίλης ταξιδεύει μέσα σ' ένα έλκηθρο . Με το έλκηθρο γλιστράει στις χιονισμένες πλαγιές. Μερικές φορές τα έλκηθρα τα σέρνουν σκυλιά ή τάρανδοι. έλ-κη-θρο

Ελλάδα [η] ουσιαστικό Η είναι η χώρα μας, ο τόπος όπου ζούμε.
Έλληνας είναι αυτός που έχει καταγωγή από την Ελλάδα . Όταν κάτι είναι ελληνικό , ανήκει στην Ελλάδα
Ελ-λά-δα 'ο χάρτης της Ελλάδας'
Έλληνας [ο] , Ελληνίδα [η] ουσιαστικό (Έλληνες, Ελληνίδες) Ελλάδα
ελληνικός, ελληνική, ελληνικό επίθετο (ελληνικοί, ελληνικές, ελληνικά) Ελλάδα
ελληνόπουλο [το] ουσιαστικό (ελληνόπουλα) Ελλάδα
ελπίδα [η] ουσιαστικό (ελπίδες) ελπίζω
ελπίζω ρήμα (έλπιζα, θα ελπίσω) Όταν ελπίζεις να γίνει κάτι, το θέλεις πολύ κι εύχεσαι να γίνει. O πρίγκιπας έλπιζε να ξυπνήσει η Χιονάτη με το φιλί του.
- Είχε την ελπίδα ότι η Χιονάτη θα ξυπνήσει.
ελ-πί-δα
εμβόλιο [το] ουσιαστικό (εμβόλια) Το είναι μία ένεση που κάνουμε για να μην κολλάμε αρρώστιες.

Η θεία του κυρίου Μιχάλη έκανε το εμβόλιο κατά της γρίπης για να μην αρρωστήσει το χειμώνα.
εμ-βό-λι-ο
εμετός [ο] ουσιαστικό (εμετοί) Όταν κάποιος κάνει εμετό , είναι άρρωστος και βγάζει από το στόμα ό,τι έχει φάει κι έχει πιει.
O Κώστας έφαγε χαλασμένο ψάρι κι έκανε εμετό πολλές φορές. ε-με-τός
εμφάνιση
εμπιστεύομαι ρήμα (εμπιστεύτηκα,
θα εμπιστευτώ) Όταν εμπιστεύεσαι κάποιον, πιστεύεις πως είναι τίμιος και πως δε θα κάνει κάτι για να σε πληγώσει. Η Αθηνά εμπιστεύεται τον Κώστα και του λέει όλα τα μυστικά της. Όταν εμπιστεύεσαι κάτι σε κάποιον, του το δίνεις για να το φυλάξει. Όταν πηγαίνει διακοπές, η Αθηνά εμπιστεύεται τη Ροζαλία στην Ελένη. Όταν έχεις εμπιστοσύνη σε κάποιον, τον εμπιστεύεσαι. ε-μπι-στεύ-ο-μαι
εμπιστοσύνη [η] ουσιαστικό
εμπιστεύομαι
εμποδίζω , εμποδίζομαι ρήμα (εμπόδισα, θα εμποδίσω) Όταν εμποδίζεις κάποιον, δεν τον αφήνεις να περάσει ή να κάνει κάτι. O κύριος Μιχάλης στάθηκε μπροστά στην πόρτα της αυλής για να εμποδίσει τα παιδιά να περάσουν. εμπόδιο ε-μπο-δί-ζω
εμπόρευμα [το] ουσιαστικό

(εμπορεύματα) έμπορος
εμπόριο [το] ουσιαστικό (εμπόρια) έμπορος
έμπορος [ο], [η] ουσιαστικό (έμποροι) O είναι κάποιος που αγοράζει και πουλάει πράγματα. O μανάβης είναι ένας έμπορος φρούτων. Αγοράζει φρούτα από τους αγρότες και τα πουλάει στον κόσμο. Το εμπόρευμα είναι όλα τα πράγματα που πουλάει ένας έμπορος. Όταν κάνεις εμπόριο , αγοράζεις και μετά πουλάς εμπορεύματα. εμπορικός έ-μπο-ρος
εμπρός και μπρος επίρρημα «Προχωρήστε λίγο εμπρός παρακαλώ» είπε η δασκάλα στον Κώστα και στην Αθηνά. μπροστά πίσω ε-μπρός

εμφανίζω , εμφανίζομαι ρήμα
(εμφάνισα, θα εμφανίσω) Η Χιονάτη είδε να εμφανίζεται μπροστά της μία γριά. Παρουσιάστηκε μπροστά της μία γριά. εξαφανίζομαι εμφάνιση εμ-φα-νί-ζω
εμφάνιση [η] ουσιαστικό (εμφανίσεις) Η ξαφνική εμφάνιση της γριάς τρόμαξε τη Χιονάτη. Η γριά παρουσιάστηκε ξαφνικά και τρόμαξε τη Χιονάτη. εξαφάνιση Η εμφάνισή σου είναι το ντύσιμό σου και η εξωτερική σου εικόνα. Η κυρία Μαργαρίτα προσέχει την
έναρξη
εμφάνισή της και φαίνεται πάντα όμορφη.
εμφανίζομαι
εμ-φά-νι-ση
έναρξη [η] ουσιαστικό (ενάρξεις) Η της σχολικής χρονιάς είναι η αρχή της, το ξεκίνημά της. λήξη έ-ναρ-ξη

ενδιαφέρομαι ρήμα (ενδιαφέρθηκα, θα ενδιαφερθώ)
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάτι, θέλεις πολύ να ασχολείσαι μ' αυτό.
- Η Αθηνά ενδιαφέρεται για τη ζωγραφική και στον ελεύθερο χρόνο της ζωγραφίζει τοπία.
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάποιον, τον συμπαθείς.
- Όταν κάτι σ' ενδιαφέρει , δείχνεις μεγάλη φροντίδα, προσοχή ή αγάπη γι' αυτό. Το βρίσκεις ενδιαφέρον και δείχνεις το σου γι' αυτό. εν-δι-α-φέ-ρο-μαι

ενδιαφέρων, ενδιαφέρουσα,
ενδιαφέρον επίθετο (ενδιαφέροντες, ενδιαφέρουσες, ενδιαφέροντα) ενδιαφέρομαι
ενέργεια [η] ουσιαστικό (ενέργειες) «Οι ενέργειές μας είναι πιο σημαντικές από τα λόγια μας» είπε η θεία Έλλη. Αυτά που κάνουμε είναι πιο σημαντικά από αυτά που λέμε. πράξη
- Όταν κάποιος έχει ενέργεια , έχει δύναμη και θέληση.
- «Τι ενέργεια που έχει ο Κώστας! Παίζει ποδόσφαιρο για ώρες» είπε ο κύριος Γιάννης. ε-νέρ-γει-α
ενθουσιάζω, ενθουσιάζομαι ρήμα (ενθουσίασα, θα ενθουσιάσω)

ενθουσιασμός [ο]
ενθουσιάζομαι
ενθύμιο [το] ουσιαστικό (ενθύμια) Το είναι ένα αντικείμενο που το κρατάς για να σου θυμίζει ένα πρόσωπο που αγαπάς ή ένα μέρος που έχεις επισκεφτεί. Η Αθηνά μάζεψε πολλά κοχύλια και τα κράτησε σαν ενθύμια από τις διακοπές της στην Κρήτη.
- σουβενίρ εν-θύ-μι-ο

εννοώ, εννοούμαι ρήμα (εννόησα, θα εννοήσω)
Όταν εννοείς κάτι, έχεις κάτι στο μυαλό σου. «Όταν κάποιος είναι υποκριτής, άλλο λέει κι άλλο εννοεί » είπε η κυρία Μαργαρίτα στον Κώστα. εν-νο-ώ
ενοίκιο [το] ουσιαστικό (ενοίκια) νοικιάζω
ενοχλητικός, ενοχλητική, ενοχλητικό επίθετο (ενοχλητικοί, ενοχλητικές, ενοχλητικά) ενοχλώ
ενοχλώ ενοχλούμαι ρήμα (ενόχλησα, θα ενοχλήσω)
ένοχος
ενυδρείο
- Όταν ενοχλείς κάποιον, κάνεις κάτι που τον πειράζει ή τον ανησυχεί. O Κώστας ενοχλεί τη Ροζαλία. Πειράζει συνέχεια την ουρά της κι εκείνη τρέχει να κρυφτεί.

Όταν κάτι σ' ενοχλεί , σε πειράζει. «Μ' ενοχλούν οι φωνές των παιδιών» είπε ο κύριος Μιχάλης. «Είναι τόσο ενοχλητικές ». ε-νο-χλώ

ένοχος , ένοχη, ένοχο επίθετο (ένοχοι, ένοχες, ένοχα)
- Όταν είσαι ένοχος για κάτι, έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας είναι ένοχος για τη ζημιά που έγινε στο σπίτι. Εκείνος έσπασε το βάζο.
Όταν νιώθεις ένοχος , νιώθεις άσχημα, επειδή έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας νιώθει ένοχος , επειδή για χάρη του παραλίγο να τιμωρηθεί η Αθηνά. αθώος έ-νο-χος
ένταση [η] ουσιαστικό (εντάσεις) Όταν ένας ήχος έχει μεγάλη ένταση , είναι πολύ δυνατός. Είναι έντονος .
Η Αθηνά χαμήλωσε την ένταση του ραδιοφώνου, γιατί ακουγόταν πολύ δυνατά. έ-ντα-ση
έντιμος, έντιμη, έντιμο επίθετο (έντιμοι, έντιμες, έντιμα)

Όταν είσαι έντιμος , δεν κλέβεις ούτε κοροϊδεύεις ούτε λες ψέματα. τίμιος ανέντιμος έ-ντι-μος
εντολή [η] ουσιαστικό (εντολές) Όταν δίνεις μία εντολή , διατάζεις κάποιον να κάνει κάτι.
- O διευθυντής της κυρίας Μαργαρίτας έδωσε εντολή να μη

φύγει κανείς πριν τις τρεις.
- διαταγή ε-ντο-λή
έντομο [το] ουσιαστικό (έντομα) Το είναι ένα μικρό ζώο με έξι πόδια και φτερά. Η πεταλούδα, η μύγα και το κουνούπι είναι έντομα . έ-ντο-μο 'τα έντομα'
έντονος, έντονη, έντονο επίθετο (έντονοι, έντονες, έντονα) ένταση
εντύπωση [η] ουσιαστικό (εντυπώσεις) Όταν κάτι σου κάνει εντύπωση , τραβάει την προσοχή σου.
- Το όμορφο φόρεμα της θείας Κατερίνας έκανε εντύπωση σ' όλους τους καλεσμένους.
- Όλοι είχαν την εντύπωση ότι ήταν πολύ ακριβό. Νόμιζαν ότι έκανε πολλά λεφτά.
- Ήταν πολύ εντυπωσιακό φόρεμα. εντυπωσιάζω
ε-ντύ-πω-ση
εντυπωσιάζω, εντυπωσιάζομαι ρήμα (εντυπωσίασα, θα εντυπωσιάσω) Όταν εντυπωσιάζεις κάποιον, τον κάνεις να έχει καλή γνώμη για σένα και τραβάς την προσοχή του. Το όμορφο φόρεμα της θείας Κατερίνας εντυπωσίασε όλους τους καλεσμένους. εντύπωση ε-ντυ-πω-σι-ά-ζω
τα έντομα

Τις ημέρες των Χριστουγέννων τα σχολεία είναι κλειστά. Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα στολίζουμε χριστου -γεννιάτικο δέντρο στο σπίτι μας. Χρι-στού-γεν-να
χρονιά [η] ουσιαστικό (χρονιές) Χρονιά λέμε το έτος. Μία χρονιά έχει 12 μήνες. Η Αθηνά πήρε τηλέφωνο την Ελένη για να της ευχηθεί καλή χρονιά .
χρόνος, έτος
- Η σχολική χρονιά είναι το διάστημα που γίνονται μαθήματα στα σχολεία, και οι μαθητές τελειώνουν μία ολόκληρη τάξη. σχολικό έτος χρο-νιά

χρόνος [ο] ουσιαστικό (χρόνοι και χρόνια)
- O Κώστας έβλεπε μία ταινία επιστημονικής φαντασίας. Οι ήρωες ταξίδευαν μέσα στο χρόνο . Πότε πήγαιναν στο παρελθόν και πότε στο παρόν.
- Ο χρόνος είναι το διάστημα που έχουμε για να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι. Ο κύριος Γιάννης προσπαθεί να δουλεύει λιγότερες ώρες για να έχει περισσότερο χρόνο για την οικογένειά του. Η δουλειά τού παίρνει πολύ χρόνο .
- Χρόνο λέμε και το έτος. Ένας χρόνος έχει 12 μήνες.
- έτος, χρονιά
- Όταν κάποιος γιορτάζει, του λέμε « χρόνια πολλά» για να του ευχηθούμε.
- Η Αθηνά υποσχέθηκε στην Ελένη ότι του χρόνου θα πάνε μαζί στην Κρήτη. Το επόμενο έτος. χρό-νος

δημητριακά [το] ουσιαστικό (δημητριακά)
Τα δημητριακά είναι φυτά όπως το σιτάρι, το καλαμπόκι, η βρόμη , το κριθάρι και η σίκαλη . Δίνουν σπόρους που τους τρώνε και οι άνθρωποι και τα ζώα.
- Δημητριακά είναι και τα λεπτά κομματάκια από σιτάρι που τρως για πρωινό μαζί με γάλα.
- κορν φλέικς δη-μη-τρι-α-κά

δημιουργώ ρήμα (δημιούργησα, θα δημιουργήσω)
Όταν δημιουργείς κάτι, φτιάχνεις κάτι που πριν δεν υπήρχε. Η θεία Κατερίνα δημιούργησε έναν πολύ όμορφο πίνακα. Όταν δημιουργείς κάτι, είσαι ο δημιουργός του. δη-μι-ουρ-γώ

δημοκρατία [η] ουσιαστικό (δημοκρατίες)
(δημοκρατίες) Όταν σε μία χώρα έχουμε δημοκρατία , ο λαός ψηφίζει αυτούς που θέλει να τον κυβερνήσουν και ο καθένας λέει ελεύθερα τη γνώμη του. δήμος δη-μο-κρα-τί-α
δήμος [ο] ουσιαστικό (δήμοι) O δήμος φροντίζει για όλα τα πράγματα σε μία πόλη ή σ' ένα χωριό. Σ' ένα δήμο ο δήμαρχος παίρνει αποφάσεις μαζί με άλλους ανθρώπους. O δήμος Αθηναίων αποφάσισε να στολίσει την πόλη με πολύχρωμα λαμπάκια για τα Χριστούγεννα. δημοτικός, δήμαρχος, δή-μος

δημοσιογράφος [ο], [η] ουσιαστικό (δημοσιογράφοι)
- O δημοσιογράφος είναι κάποιος που γράφει άρθρα σε μία εφημερίδα ή που δίνει πληροφορίες στην τηλεόραση ή το ραδιόφωνο.
- δήμος, γράφω
- δη-μο-σι-ο-γρά-φος

δημόσιος, δημόσια, δημόσιο επίθετο
(δημόσιοι, δημόσιες, δημόσια)
- Όταν κάτι είναι δημόσιο , μπορούν να το χρησιμοποιήσουν όλοι.
- Στη γειτονιά της Αθηνάς υπάρχει μία δημόσια βιβλιοθήκη για όλους τους Αθηναίους.
- Όταν ένα σχολείο είναι δημόσιο , ανήκει στο κράτος. ιδιωτικός
- δήμος, δημοσιότητα
- δη-μό-σι-ος

δημοσιότητα [η] ουσιαστικό
- Όταν έχεις μεγάλη δημοσιότητα , είσαι πολύ γνωστός. δημόσιος δη-μο-σι-ό-τη-τα

δημοτικό και δημοτικό σχολείο [το] ουσιαστικό (δημοτικά)
- Όταν πηγαίνεις στο δημοτικό , πηγαίνεις στο σχολείο για παιδιά από έξι μέχρι και δώδεκα χρονών. Το δημοτικό είναι μετά το
μεσημέρι
απόγευμα
βράδυ
Η διάρκεια της μέρας
νηπιαγωγείο και πριν από το γυμνάσιο. δήμος, δημοτικός δη-μο-τι-κό

διαβάζω, διαβάζομαι ρήμα (διάβασα, θα διαβάσω )
- Όταν διαβάζεις κάτι που είναι γραμμένο, φτιάχνεις με τα γράμματα λέξεις και με τις λέξεις προτάσεις, κι έτσι καταλαβαίνεις τι θέλει να πει.
- O Κώστας διαβάζει το παραμύθι «Η Χιονάτη και οι εφτά νάνοι».
- Όταν διαβάζεις τα μαθήματά σου, μελετάς τα βιβλία του σχολείου. διάβασμα δια-βά-ζω
διάβαση [η] ουσιαστικό (διαβάσεις) Η είναι μέρος απ' όπου μπορεί να περάσει κάποιος. Η Αθηνά και ο Κώστας πέρασαν από τη διάβαση των πεζών και συνέχισαν βιαστικοί. Αργότερα βρήκαν μία υπόγεια διάβαση και πέρασαν απέναντι. διαβατήριο δι-ά-βα-ση 'η πόλη'

διαβατήριο [το] ουσιαστικό (διαβατήρια)
Το διαβατήριο είναι ένα μικρό βιβλιαράκι που έχει επάνω μία φωτογραφία σου. Το δείχνεις στο αεροδρόμιο κάθε φορά που θέλεις να ταξιδέψεις σε κάποιες χώρες του εξωτερικού. O θείος Τάκης πήγε ταξίδι στην Αίγυπτο και πήρε μαζί το διαβατήριό του. δι-α-βα-τή-ρι-ο
διαβάτης [ο] ουσιαστικό (διαβάτες)
- O διαβάτης είναι κάποιος που περνάει από το δρόμο.
- περαστικός
- δια-βά-της

διάβολος [ο] ουσιαστικό (διάβολοι, διαβόλοι)
O Θεός είναι καλός, ενώ ο διάβολος κακός. O Θεός είναι στον παράδεισο, ενώ ο διάβολος στην κόλαση. σατανάς Θεός Λέμε ότι κάποιος είναι σκέτος διάβολος , όταν είναι πολύ ζωηρός και ζαβολιάρης.
- διαβολάκι, διαολάκι
διά-βο-λος -Λέμε και διάολος.

διαγωνίζομαι ρήμα (διαγωνίστηκα,
θα διαγωνιστώ) διαγωνισμός

διαγώνισμα [το] ουσιαστικό (διαγωνίσματα)
- Όταν έχεις διαγώνισμα στο σχολείο, έχεις γραπτές εξετάσεις.
- διαγωνισμός, διαγωνίζομαι
- δι-α-γώ-νι-σμα

διαγωνισμός [ο] ουσιαστικό (διαγωνισμοί)
- O διαγωνισμός είναι ένας αγώνας ανάμεσα σε πολλούς ανθρώπους για να βγει πρώτος ο καλύτερος.
- Η Αθηνά πήρε το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό ζωγραφικής του σχολείου της.
- Διαγωνίστηκε με τους συμμαθητές της στη ζωγραφική. διαγώνισμα
- δι-α-γω-νι-σμός
διαδηλώνω ρήμα (διαδήλωσα, θα διαδηλώσω) διαδήλωση
διαιρώ

διαδήλωση [η] ουσιαστικό (διαδηλώσεις)
Όταν γίνεται μία διαδήλωση , πολλοί άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους ή τις πλατείες για να δείξουν ότι είναι θυμωμένοι με κάτι ή για να ζητήσουν κάτι. Στις διαδηλώσεις οι άνθρωποι κρατούν πανό και φωνάζουν όλοι μαζί. Η θεία Κατερίνα πήγε σε μία διαδήλωση για την ειρήνη.
- Είδε πολλούς διαδηλωτές που διαδήλωναν για την ειρήνη.
- δι-α-δή-λω-ση
διαδηλωτής [ο], διαδηλώτρια [η] ουσιαστικό (διαδηλωτές, διαδηλώτριες) διαδήλωση
διαδίκτυο [το] ουσιαστικό
- Το είναι ένας τρόπος για να επικοινωνούν οι άνθρωποι σ' όλο τον κόσμο με τη βοήθεια του ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Μέσα από το διαδίκτυο βρίσκουμε πληροφορίες και στέλνουμε μηνύματα ο ένας στον άλλο.
ίντερνετ και ιντερνέτ
- δι-α-δί-κτυ-ο
- -Μέσα στο όνομά μου μπορείς να βρεις τη λέξη δρόμος. Ποιος είμαι;
- διάδρομος [ο] ουσιαστικό (διάδρομοι) O σ' ένα σπίτι ή ένα κτίριο είναι ένας μακρύς και στενός χώρος που οδηγεί στα δωμάτια.
- O διάδρομος στο λεωφορείο είναι ένα στενό δρομάκι ανάμεσα στα καθίσματα για να μπορεί να περνάει ο κόσμος.
O διάδρομος σ' ένα αεροδρόμιο είναι ένας μεγάλος χώρος για να προσγειώνονται τα αεροπλάνα.

- δι-ά-δρο-μος
διαζύγιο [το] ουσιαστικό (διαζύγια) Όταν ένας άντρας και μία γυναίκα παίρνουν διαζύγιο , σταματούν να είναι πια παντρεμένοι. Για να βγει ένα διαζύγιο , πρέπει να το αποφασίσει το δικαστήριο. O μπαμπάς κι η μαμά του Νίκου έχουν πάρει διαζύγιο . γάμος δι-α-ζύ-γι-ο
διαίρεση [η] ουσιαστικό (διαιρέσεις)
- διαιρώ

διαιρώ, διαιρούμαι ρήμα (διαίρεσα, θα διαιρέσω)
- Όταν διαιρώ έναν αριθμό μ' έναν άλλο, μετρώ πόσες φορές χωράει ο δεύτερος αριθμός στον πρώτο.
Κάνω διαίρεση . «Αν διαιρέσουμε το οκτώ με το δύο, παίρνουμε τέσσερα» είπε η δασκάλα.
- πολλαπλασιάζω
- O χρόνος διαιρείται σε δώδεκα μήνες. Χωρίζεται σε δώδεκα μήνες. διαίρεση δι-αι-ρώ
δίαιτα [η] ουσιαστικό (δίαιτες)
Όταν κάνεις δίαιτα , τρως λιγότερο για να χάσεις κιλά. O θείος Αλέκος κάνει δίαιτα για ν' αδυνατίσει και τρώει μόνο φρούτα και λαχανικά. δί-αι-τα
διαιτητής [ο] ουσιαστικό (διαιτητές) O διαιτητή ς παρακολουθεί αν οι παίκτες σ' ένα παιχνίδι παίζουν δίκαια κι ακολουθούν τους κανόνες. O διαιτητής του ποδοσφαιρικού αγώνα έβγαλε το Νίκο έξω με κόκκινη κάρτα, γιατί είχε χτυπήσει το συμμαθητή του. δι-αι-τη-τής
διακοπές [οι] ουσιαστικό Στις δε δουλεύουμε ούτε πάμε στο σχολείο αλλά ξεκουραζόμαστε. Το καλοκαίρι πηγαίνουμε συνήθως διακοπές στη θάλασσα, ενώ το χειμώνα στο βουνό. δι-α-κο-πές
διακόπτης [ο] ουσιαστικό (διακόπτες) Όταν ανοίγεις ένα διακόπτη , πατάς ένα κουμπί για να κάνεις μία μηχανή να δουλέψει ή ένα φωτάκι ν' ανάψει. «Αθηνά, άνοιξε το διακόπτη ! Δε βλέπουμε τίποτα και θα σκοντάψουμε» φώναξε ο Κώστας στην Αθηνά που έπαιζε με τα φώτα. διακόπτω
δι-α-κό-πτης

διακόπτω, διακόπτομαι ρήμα
(διέκοψα, θα διακόψω) Ένα μεγάλο φορτηγό αναποδογύρισε κι έχει διακόψει την κυκλοφορία στο δρόμο. Σταμάτησε για λίγο την κυκλοφορία.
- Όταν διακόπτεις κάποιον, δεν τον αφήνεις να μιλήσει, αλλά τον σταματάς συνέχεια. Όταν γίνεται διακοπή νερού ή διακοπή ρεύματος στο σπίτι μας, δεν έχουμε νερό ή ρεύμα, επειδή υπάρχει κάποια βλάβη. δι-α-κό-πτω

διαλέγω, διαλέγομαι ρήμα (διάλεξα, θα διαλέξω)
Όταν διαλέγεις κάτι, συγκρίνεις πολλά πράγματα κι αποφασίζεις ότι ένα από αυτά σου αρέσει περισσότερο. O Κώστας κοίταξε όλα τα γλυκά του ζαχαροπλαστείου και διάλεξε μία πάστα. δια-λέ-γω
διάλειμμα [το] ουσιαστικό (διαλείμματα) Όταν κάνεις διάλειμμα , σταματάς για λίγο τη δουλειά σου για να ξεκουραστείς. Μόλις χτυπήσει το κουδούνι, σταματάει το διάλειμμα κι αρχίζει το μάθημα. διά-λειμ-μα

διαλύω, διαλύομαι ρήμα (διέλυσα, θα διαλύσω)
Όταν διαλύεις κάτι, το καταστρέφεις. Η Αθηνά έριξε κάτω τη φωτογραφική μηχανή και τη διέλυσε .
- Όταν διαλύεις κάτι μέσα σε νερό ή σε γάλα, το ανακατεύεις μέχρι να λιώσει. «Για να φτιάξεις αυτό το γλυκό, διαλύεις τη ζάχαρη μέσα στο γάλα και ρίχνεις δύο αυγά» είπε η κυρία Μαργαρίτα στη θεία Έλλη. δι-α-λύ-ω
διαμάντι
διαμάντι [το] ουσιαστικό (διαμάντια) Το είναι μία σκληρή πολύτιμη πέτρα που μοιάζει με κρύσταλλο. Με την πέτρα αυτή φτιάχνουμε πολύ ακριβά κοσμήματα. Η θεία Κατερίνα έχει ένα αστραφτερό κολιέ από διαμάντια .
- Όταν κάποιος είναι διαμάντι , είναι πολύ καλός κι έξυπνος άνθρωπος. δια-μά-ντι

διαμαρτύρομαι ρήμα
(διαμαρτυρήθηκα, θα διαμαρτυρηθώ) Όταν διαμαρτύρεσαι για κάτι, λες ότι δε συμφωνείς με κάτι ή παραπονιέσαι για κάτι.
- Ο Κώστας διαμαρτύρεται πάντα για το πρωινό ξύπνημα. Όταν κάνω μία διαμαρτυρία , λέω σ' όλους ότι δε συμφωνώ με κάτι. Η θεία Κατερίνα πήγε σε μία διαδήλωση διαμαρτυρίας ενάντια στον πόλεμο.
- δι-α-μαρ-τύ-ρο-μαι

διαμέρισμα [το] ουσιαστικό
(διαμερίσματα)
- Το διαμέρισμα είναι ένα σπίτι με δύο ή περισσότερα δωμάτια που βρίσκεται στον όροφο ή στο ισόγειο μίας πολυκατοικίας.
- Σε διαμερίσματα μένουν και ζουν οι άνθρωποι στις πόλεις.
δι-α-μέ-ρι-σμα
διάρκεια [η] ουσιαστικό (διάρκειες) Η ενός ταξιδιού είναι ο χρόνος από τη στιγμή που αρχίζει μέχρι και τη στιγμή που τελειώνει. Όταν κάτι έχει μεγάλη διάρκεια , κρατάει πολλή ώρα. Αντίθετα όταν κάτι έχει μικρή διάρκεια , κρατάει λίγο
και τελειώνει γρήγορα. Η διάρκεια της ταινίας ήταν μεγάλη. Κράτησε τρεις ώρες. δι-άρ-κει-α
διαρκώ ρήμα (διήρκεσα, θα διαρκέσω) Όταν κάτι διαρκεί , συνεχίζει να γίνεται. «Ο αγώνας διαρκεί δύο ώρες» είπε ο Κώστας. Η Αθηνά διαρκώς ξεχνάει το σάντουιτς στο σπίτι. Συνέχεια το ξεχνάει. δι-αρ-κώ
διάσημος, διάσημη, διάσημο επίθετο

(διάσημοι, διάσημες, διάσημα) Όταν είσαι διάσημος , σε ξέρουν πολλοί άνθρωποι. Η Αθηνά λέει πως η Ροζαλία είναι διάσημη στη γειτονιά. Όλοι την ξέρουν.
- γνωστός δι-ά-ση-μος

διασκεδάζω ρήμα (διασκέδασα, θα διασκεδάσω)
Όταν διασκεδάζεις με κάτι, περνάς ωραία, επειδή κάνεις κάτι που σου αρέσει. Η Αθηνά διασκεδάζει όταν ακούει τις ιστορίες του θείου Αλέκου.
- Όταν διασκεδάζεις κάποιον, τον κάνεις να περνάει ωραία. Ο θείος Αλέκος διασκεδάζει την Αθηνά με τις ιστορίες του.
Οι ιστορίες του θείου είναι διασκέδαση για την Αθηνά. Της δίνουν κέφι και χαρά. «Τι διασκεδαστικές που είναι! Περνάω
τόσο ωραία! Τι διασκεδαστικός που είναι αυτός ο θείος. Με κάνει να γελάω» σκέφτεται.
δι-α-σκε-δά-ζω
διασκέδαση [ η] ουσιαστικό (διασκεδάσεις) διασκεδάζω

διασώζω, διασώζομαι ρήμα (διέσωσα, θα διασώσω)
διασταύρωση [η] ουσιαστικό (διασταυρώσεις)
Η διασταύρωση είναι το μέρος όπου συναντιούνται δύο ή περισσότεροι δρόμοι. Το σπίτι της Ελένης βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Θράκης και Ηπείρου. δι-α-σταύ-ρω-ση
διάστημα [το] ουσιαστικό (διαστήματα) Το διάστημα είναι το μέρος που βρίσκεται έξω από την ατμόσφαιρα της γης. Στο διάστημα υπάρχουν τ' αστέρια και οι πλανήτες.
- Όταν κάτι κρατάει για μεγάλο διάστημα , κρατάει πολύ, ενώ, όταν κάτι κρατάει για μικρό διάστημα, κρατάει λίγο. Η βροχή κράτησε για ένα διάστημα μισής ώρας περίπου. Ήταν όμως αρκετό για να γίνει ο Κώστας και ο Νίκος μούσκεμα. Το διαστημόπλοιο είναι μία μηχανή που μπορεί να ταξιδέψει στο διάστημα. δι-ά-στη-μα

διασχίζω, διασχίζομαι ρήμα (διέσχισα, θα διασχίσω )
Όταν διασχίζεις ένα δρόμο, περνάς από τη μία πλευρά του στην άλλη.
- Όταν ένα ποτάμι διασχίζει μία πόλη, περνάει μέσα απ' αυτήν την πόλη από τη μία ως την άλλη άκρη της. δι-α-σχί-ζω
Όταν διασώζεις κάποιον, τον σώζεις από μεγάλο κίνδυνο ή από θάνατο. Χθες παραλίγο να πατήσει τη Ροζαλία ένα φορτηγό. Για καλή της τύχη τη διέσωσε ο κύριος Δημήτρης. γλιτώνω Η διάσωση της Ροζαλίας έγινε χθες. δι-α-σώ-ζω
διάσωση [η] ουσιαστικό (διασώσεις) διασώζω
διαταγή [η] ουσιαστικό (διαταγές) διατάζω

διατάζω, διατάζομαι ρήμα (διέταξα, θα διατάξω)
Όταν διατάζεις κάποιον, του δίνεις εντολή να κάνει κάτι.
Η κακιά βασίλισσα διέταξε τη Χιονάτη να φύγει. Όταν δίνεις σε κάποιον διαταγή , του λες πως πρέπει να κάνει κάτι. Όταν είσαι στις διαταγές κάποιου, κάνεις ό,τι σου λέει. εντολή δι-α-τά-ζω

διατηρώ, διατηρούμαι ρήμα (διατήρησα, θα διατηρήσω)
Όταν διατηρείς κάτι, το κρατάς σε καλή κατάσταση. Η Αλίκη διατηρεί τη σιλουέτα της με το τρέξιμο. διατήρηση δι-α-τη-ρώ
διάφανος, διάφανη, διάφανο επίθετο (διάφανοι, διάφανες, διάφανα) Όταν κάτι είναι διάφανο , μπορούμε να δούμε μέσα απ' αυτό. Τα τζάμια από τα
Ποιος έσωσε τη Ροζαλία από τις ρόδες του φορτηγού; Ψάξε στις λέξεις διασώζω, σώζω
διαφέρω

παράθυρα είναι διάφανα .
- αδιάφανος, θαμπός, θολός
- δι-ά-φα-νος

διαφέρω ρήμα
- Όταν δύο πράγματα ή δύο άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους, δε μοιάζουν καθόλου.
- Η κασετίνα της Αθηνάς διαφέρει από εκείνη της Ελένης: η μία είναι ξύλινη και καφέ και η άλλη πλαστική και κόκκινη. μοιάζω Οι δύο κασετίνες έχουν διαφορά .
- ομοιότητα Είναι διαφορετικές .
- αλλιώτικος ίδιος, όμοιος
- δι-α-φέ-ρω

διαφημίζω, διαφημίζομαι ρήμα
(διαφήμισα, θα διαφημίσω) διαφήμιση
διαφήμιση [η] ουσιαστικό (διαφημίσεις) Η είναι μία εικόνα που βλέπουμε σ' ένα χαρτί ή στην τηλεόραση κι έχει σκοπό να κάνει κάτι γνωστό και να θέλει ο κόσμος να το αγοράσει. Η Αθηνά είδε στην τηλεόραση μία διαφήμιση σχολικών τσαντών. Της άρεσε πολύ και ζήτησε από την κυρία Μαργαρίτα να της την αγοράσει.
- Όταν κάνεις διαφήμιση κάποιου πράγματος, το κάνεις γνωστό για να το αγοράσει ο κόσμος. Το
διαφημίζεις . Η τηλεόραση διαφήμιζε σχολικές τσάντες. δι-α-φή-μι-ση
διαφορά [η] ουσιαστικό (διαφορές)
- διαφέρω

διαφορετικά επίρρημα
Όταν λέμε διαφορετικά , εξηγούμε τι θα γίνει, αν δεν κάνουμε κάτι.
«Πρέπει να κάνεις γρήγορα, διαφορετικά θ' αργήσεις στο σχολείο» είπε η κυρία Μαργαρίτα στον Κώστα. αλλιώς, αλλιώτικα
- διαφορά, διαφορετικός, διαφέρω
- δι-α-φο-ρε-τι-κά

διαφορετικός, διαφορετική,
διαφορετικό επίθετο (διαφορετικοί,
διαφορετικές, διαφορετικά) διαφέρω
διαφωνία [η] ουσιαστικό (διαφωνίες) Όταν δύο ή περισσότεροι άνθρωποι έχουν διαφωνία , δεν έχουν την ίδια γνώμη για κάτι.
- Μετά τη διαφωνία τους για το ποιος θα γίνει αρχηγός στο παιχνίδι ο Κώστας και ο Νίκος ξανάγιναν φίλοι.
- συμφωνία Ο Κώστας και ο Νίκος διαφώνησαν για το ποιος θα γίνει αρχηγός στο παιχνίδι.
- συμφωνώ δι-α-φω-νί-α

διαφωνώ ρήμα (διαφώνησα, θα
διαφωνήσω)
διαφωνία
δίδυμος, δίδυμη, δίδυμο επίθετο (δίδυμοι, δίδυμες, δίδυμα)
- Όταν κάποιος είναι δίδυμος , γεννήθηκε από την ίδια μητέρα την ίδια μέρα με τον αδερφό ή την αδερφή του, και μοιάζουν πολύ.
- (σαν ουσιαστικό) Δίδυμα λέμε τα παιδιά που γεννήθηκαν από την ίδια μητέρα την ίδια στιγμή.
- δί-δυ-μος Δες μοιάζω
διεύθυνση [η] ουσιαστικό (διευθύνσεις) Η είναι η οδός και ο αριθμός του σπιτιού μας στην πόλη που ζούμε. Η διεύθυνση του Νίκου είναι Κηφισίας 43, Αθήνα.
δι-εύ-θυν-ση
διευθυντής [ο], διευθύντρια [η] ουσιαστικό (διευθυντές, διευθύντριες) O διευθυντή ς είναι κάποιος που φροντίζει για όλα και παίρνει αποφάσεις σ' ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, μία εταιρεία, μία τράπεζα, μία εφημερίδα ή μία ορχήστρα. O διευθυντής της εφημερίδας αποφάσισε να δώσει αύξηση στην κυρία Μαργαρίτα. υπεύθυνος O διευθυντής ενός σχολείου το διευθύνει .
δι-ευ-θυ-ντής
διευθύνω ρήμα (διεύθυνα, θα διευθύνω) διευθυντής
διήγηση [η] ουσιαστικό (διηγήσεις) διηγούμαι
διηγούμαι και διηγιέμαι ρήμα (διηγήθηκα, θα διηγηθώ) Όταν διηγείσαι μία ιστορία, περιγράφεις με λόγια σε κάποιον κάτι που έχει γίνει. O Νίκος διηγήθηκε στην Αθηνά και στην Ελένη μία αστεία ιστορία. Τα κορίτσια γέλασαν με τη διήγηση του Νίκου. δι-η-γού-μαι
δικάζω, δικάζομαι ρήμα (δίκασα, θα δικάσω) δικαστήριο
δικαιολογώ, δικαιολογούμαι ρήμα

(δικαιολόγησα, θα δικαιολογήσω) Όταν δικαιολογείς κάποιον, ξέρεις
για ποιο λόγο έκανε ένα λάθος και καταλαβαίνεις ότι δεν μπορούσε να κάνει αλλιώς. Η δασκάλα δικαιολόγησε το Νίκο που άργησε λίγο, επειδή ήξερε ότι τα λεωφορεία έχουν απεργία.
Όταν δικαιολογείσαι για ένα λάθος ή για κάτι κακό που έκανες, εξηγείς πως δεν μπορούσες να κάνεις αλλιώς. O Κώστας δικαιολογήθηκε στην κυρία Μαργαρίτα για τη ζημιά που έκανε. O Νίκος άργησε στο σχολείο το πρωί και η δικαιολογία του ήταν ότι έχασε το λεωφορείο.

δι-και-ο-λο-γώ

δίκαιος, δίκαιη, δίκαιο επίθετο (δίκαιοι, δίκαιες, δίκαια)
- Όταν ένας δάσκαλος είναι δίκαιος , βάζει σ' όλους τους μαθητές το βαθμό που πραγματικά αξίζουν κι όχι μεγαλύτερο ή μικρότερο.
- άδικος Η δασκάλα της Αθηνάς είναι πολύ δίκαιη . Όσα παιδιά διάβασαν πολύ πήραν Α , ενώ όσα παιδιά διάβασαν λιγότερο πήραν Β .
- Πάντα φέρεται με δικαιοσύνη και δεν κάνει αδικίες. αδικία Ξέρει επίσης να ξεχωρίζει ποιος έχει δίκιο. δί-και-ος
δικαιοσύνη [η] ουσιαστικό δίκαιος

δικαστήριο [το] ουσιαστικό (δικαστήρια)
Το δικαστήριο είναι ένα κτίριο όπου κάποιοι αποφασίζουν ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο με τη βοήθεια των νόμων. Το δικαστήριο είναι και το σύνολο των ανθρώπων που φροντίζουν να υπάρχει δικαιοσύνη
δικαστής
σε μία πόλη ή ένα κράτος. Το δικαστήριο αποφάσισε πως οι
κλέφτες του μαγαζιού του κυρίου Δημήτρη πρέπει να φυλακιστούν.
- Στα δικαστήρια δικάζουν οι δικαστές, όταν γίνονται δίκες.
- δι-κα-στή-ρι-ο
δικαστής [ο], [η] ουσιαστικό (δικαστές) δικαστήριο -Λέμε και η δικαστίνα.
δίκη [η] ουσιαστικό (δίκες) δικαστήριο

δικηγόρος [ο], [η] ουσιαστικό (δικηγόροι)
- Ένας δικηγόρος ξέρει τους νόμους και υπερασπίζεται τους ανθρώπους στις δίκες που γίνονται στα δικαστήρια. O δικηγόρος του κυρίου Δημήτρη κατηγόρησε τους κλέφτες για παράνομη συμπεριφορά. δίκη, δικαστήριο δι-κη-γό-ρος -Λέμε και η δικηγορίνα.
δίκιο [το] ουσιαστικό
δίκαιος
δίνω, δίνομαι ρήμα (έδωσα, θα δώσω) O Κώστας έδωσε στην Αθηνά ένα δώρο. Έβαλε το δώρο στο χέρι της Αθηνάς. Της το χάρισε.
- Η Αθηνά έδωσε τη διεύθυνσή της στην Αλίκη. Είπε ή έγραψε τη

Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με το μαγαζί του κυρίου Δημήτρη, ψάξε μέσα στο λεξικό τις λέξεις
δικαστήριο, δικηγόρος, θηρίο, καημένος, πιάνω, τμήμα, φυλακή
διεύθυνσή της στην Αλίκη.
- Λες σε κάποιο φίλο σου ότι σου τη δίνει , όταν σε κάνει να νευριάζεις.
Όταν δίνω μία απάντηση, απαντώ. παίρνω δώρο, δόση δί-νω
-Προσοχή στην ορθογραφία: θα δώσω , έδωσα , δώρο αλλά δόθηκα , δόση . Πότε λέμε ότι κάποιος δίνει ξύλο σε κάποιον άλλο; Ψάξε την απάντηση στο Ξ, στη λέξη ξύλο.
διόδια [τα] ουσιαστικό Όταν ταξιδεύουμε με το αυτοκίνητο σε μεγάλους δρόμους, πρέπει να σταματήσουμε στα διόδια . Εκεί πληρώνουμε χρήματα για να μπορέσουμε να συνεχίσουμε το ταξίδι μας. δι-ό-δι-α
διορθώνω, διορθώνομαι ρήμα (διόρθωσα, θα διορθώσω)
- Όταν διορθώνεις κάτι, το φτιάχνεις ή το κάνεις καλύτερο.
- O κύριος Μιχάλης διόρθωσε τη χαλασμένη βρύση, γιατί η θεία του παραπονιόταν πως έσταζε όλο το βράδυ.
- Όταν ο δάσκαλος διορθώνει ένα διαγώνισμα, βρίσκει τα λάθη και τα αλλάζει με τις σωστές απαντήσεις.
- Όταν διορθώνεσαι , γίνεσαι καλύτερος σε κάτι. O Κώστας διορθώθηκε στην ορθογραφία. διόρθωση δι-ορ-θώ-νω
διόρθωση [η] ουσιαστικό (διορθώσεις)
- διορθώνω

διορίζω, διορίζομαι ρήμα (διόρισα, θα διορίσω)
- Όταν διορίζεις κάποιον, του δίνεις δουλειά στο δημόσιο.
- Όταν διορίζεσαι δάσκαλος, βρίσκεις δουλειά σ' ένα δημόσιο σχολείο. Παίρνεις διορισμό .
Ένας φίλος του κυρίου Γιάννη διορίστηκε δάσκαλος στο Βόλο. δι-ο-ρί-ζω
διορισμός [ο] ουσιαστικό (διορισμοί) διορίζω
δίπλα επίρρημα
- Όταν κάτι βρίσκεται δίπλα σου, είναι πολύ κοντά σε σένα.
- Η Αθηνά κάθεται δίπλα στην Ελένη στην τάξη.
- Όταν δύο σπίτια βρίσκονται δίπλα δίπλα , είναι κολλητά το ένα με το άλλο. Όταν δύο άνθρωποι κάθονται δίπλα δίπλα , ο ένας ακουμπάει τον άλλο.
- (σαν ουσιαστικό) Οι δίπλα ή οι διπλανοί είναι οι γείτονές μας.
- Οι δίπλα κάνουν φασαρία τα μεσημέρια και δεν αφήνουν το μωρό της θείας Κατερίνας να κοιμηθεί.
κοντά, πλάι δί-πλα
μακριά

διπλανός, διπλανή, διπλανό (διπλανοί,
διπλανές, διπλανά) επίθετο δίπλα

διπλάσιος, διπλάσια, διπλάσιο
επίθετο (διπλάσιοι, διπλάσιες, διπλάσια) Όταν κάτι είναι διπλάσιο από κάτι άλλο, είναι δύο φορές μεγαλύτερο ή περισσότερο από εκείνο.
δι-πλά-σι-ος

διπλός, διπλή, διπλό επίθετο (διπλοί, διπλές, διπλά)
- Όταν κάτι το έχεις διπλό , το έχεις δύο φορές. Ο Κώστας χάρισε στην Αθηνά ένα βιβλίο, γιατί το είχε διπλό .
- Οι γονείς της Αθηνάς κοιμούνται σε διπλό κρεβάτι, δηλαδή σε κρεβάτι για δύο άτομα. μονός δι-πλός

διπλώνω, διπλώνομαι ρήμα (δίπλωσα, θα διπλώσω)
- Όταν διπλώνεις κάτι, παίρνεις τις άκρες του και τις ακουμπάς τη μία πάνω στην άλλη. Ο Κώστας δίπλωσε το χαρτί στα τέσσερα κι έφτιαξε ένα χάρτινο καραβάκι.
- Όταν διπλώνεσαι στα δύο από τον πόνο, πονάς τόσο πολύ, που λυγίζεις το σώμα σου στα δύο.
Η Αθηνά διπλώθηκε στα δύο από τον πόνο στην κοιλιά της.
- δι-πλώ-νω
δισκέτα [η] ουσιαστικό (δισκέτες) δίσκος
δίσκος [ο] ουσιαστικό (δίσκοι) Βάζουμε ένα δίσκο στο στερεοφωνικό για ν' ακούσουμε μουσική. Σήμερα οι δίσκοι που χρησιμοποιούμε για ν' ακούμε μουσική λέγονται σιντί.

Με το δίσκο σερβίρουμε φαγητά και ποτά.
τα λουλούδια
Στο άθλημα της δισκοβολίας οι αθλητές πετούν μακριά ένα μεταλλικό δίσκο . Η δισκέτα είναι ένας μικρός δίσκος που τον βάζουμε στον υπολογιστή και αντιγράφουμε σ' αυτόν πληροφορίες για να τις μεταφέρουμε σ' έναν άλλο υπολογιστή. δισκοβολία δί-σκος
διστάζω ρήμα (δίστασα, θα διστάσω) Όταν διστάζεις , περιμένεις λίγο πριν να κάνεις κάτι, επειδή δεν είσαι σίγουρος ή γιατί φοβάσαι.
- O Κώστας δίστασε να μπει στην αυλή του κυρίου Μιχάλη, γιατί δεν ήταν σίγουρος ότι η μπάλα έπεσε εκεί. O δισταγμός του δεν κράτησε πολύ. δι-στά-ζω
δίχτυ [το] ουσιαστικό (δίχτυα) Το είναι ένα πλεκτό ύφασμα με πολλές τρύπες που το χρησιμοποιούν οι ψαράδες για να πιάνουν ψάρια.

Στο ποδόσφαιρο ή το μπάσκετ το δίχτυ κρατάει την μπάλα, όταν κάποιος βάζει γκολ ή καλάθι. O Κώστας έριξε την μπάλα στα δίχτυα του τερματοφύλακα. δί-χτυ
δίψα [η] ουσιαστικό
διψασμένος, διψασμένη, διψασμένο μετοχή (διψασμένοι, διψασμένες, διψασμένα) διψώ
διψώ και διψάω ρήμα (δίψασα, θα διψάσω) Όταν διψάς , θέλεις να πιεις νερό. Η Αθηνά ήπιε πολύ νερό μετά τη γυμναστική, γιατί διψούσε πολύ.
- Όταν διψάς για κάτι, το θέλεις πάρα πολύ. Η Αθηνά ένιωθε δίψα . Ήταν διψασμένη . δι-ψώ
διώροφος, διώροφη, διώροφο επίθετο (διώροφοι, διώροφες, διώροφα) Όταν ένα κτίριο είναι διώροφο , έχει δύο πατώματα. Διώροφο μπορεί να είναι κι ένα λεωφορείο. O Νίκος μένει σε μία διώροφη πολυκατοικία. όροφος δι-ώ-ρο-φος

διώχνω, διώχνομαι ρήμα (έδιωξα, θα διώξω)
Όταν διώχνεις κάποιον ή κάτι, το κάνεις να φύγει μακριά. Η Αθηνά ήταν στενοχωρημένη, επειδή έχασε τη Ροζαλία κι έδιωχνε όποιον πήγαινε στο δωμάτιό της.
- απομακρύνω διώ-χνω
δοκιμάζω, δοκιμάζομαι ρήμα (δοκίμασα, θα δοκιμάσω) Όταν δοκιμάζεις κάτι, το ελέγχεις για να δεις αν δουλεύει σωστά. Η Αθηνά δοκίμασε το καινούριο της ποδήλατο και ήταν ενθουσιασμένη.
- Όταν δοκιμάζεις ένα φαγητό, τρως λίγο για να δεις αν είναι ωραίο.
- Όταν δοκιμάζεις ρούχα ή παπούτσια, τα φοράς για να δεις αν σου ταιριάζουν. Όταν κάνεις μία δοκιμή , προσπαθείς να δεις αν μπορείς να καταφέρεις κάτι.

Μετά τη βόλτα η Αθηνά έκανε μία δοκιμή να πιει το γάλα κλείνοντας τη μύτη της. δο-κι-μά-ζω
δολοφονώ

δολοφονώ, δολοφονούμαι ρήμα
(δολοφόνησα, θα δολοφονήσω) Όταν κάποιος δολοφονεί κάποιον, τον σκοτώνει με πονηρό τρόπο αφού το έχει αποφασίσει από πριν. Όταν κάποιος είναι δολοφόνος , έχει σκοτώσει επίτηδες κάποιον άνθρωπο, δηλαδή επειδή το ήθελε. φονιάς δο-λο-φο-νώ
δόλωμα [το] ουσιαστικό (δολώματα) Το είναι το σκουλήκι που ο ψαράς κρεμάει στο αγκίστρι του για να πιάσει ψάρια. δό-λω-μα
δόντι [το] ουσιαστικό (δόντια) Τα δόντια φυτρώνουν μέσα στο στόμα σου, είναι μικρά και άσπρα και σε βοηθούν να δαγκώνεις και να μασάς το φαγητό σου.
- Τα δόντια μίας χτένας είναι οι μύτες της που μας βοηθούν να χτενίζουμε τα μαλλιά.
- οδοντόβουρτσα, οδοντογιατρός, οδοντόκρεμα
δοξάρι [το] ουσιαστικό (δοξάρια) βιολί

δορυφόρος [ο] ουσιαστικό (δορυφόροι)
- O δορυφόρος είναι ένα σώμα στον ουρανό που γυρνάει γύρω από έναν πλανήτη. Η Σελήνη είναι ο

δορυφόρος της Γης.
Δορυφόρος είναι και μία μηχανή που τη στέλνουμε στο διάστημα γύρω από τη γη για να μαζέψει πληροφορίες για τον καιρό ή εικόνες για την τηλεόραση και να τις στείλει πίσω στη γη. Η Αλίκη παρακολουθεί γαλλική τηλεόραση μέσω δορυφόρου . δο-ρυ-φό-ρος
δόση [η] ουσιαστικό (δόσεις)
- Η από ένα φάρμακο είναι η ποσότητα που πρέπει να πάρουμε κάθε φορά. «Να το φάρμακό σου! Η δόση είναι τρία κουταλάκια κάθε μέρα» είπε ο γιατρός στον Κώστα.
- Όταν αγοράζεις κάτι με δόσεις , συμφωνείς πως θα το ξεπληρώσεις σιγά σιγά δίνοντας λίγα χρήματα κάθε φορά. δό-ση

δουλειά [η] ουσιαστικό (δουλειές)
δουλεύω
δουλεύω ρήμα (δούλεψα, θα δουλέψω) Όταν δουλεύεις κάπου, κάνεις ένα επάγγελμα και παίρνεις χρήματα. Η κυρία Μαργαρίτα δουλεύει σε μία εφημερίδα. εργάζομαι Όταν μία συσκευή δουλεύει , λειτουργεί σωστά. Στο σπίτι της Αθηνάς, η τηλεόραση είχε χαλάσει και δε δούλευε . «Δε σε πιστεύω, Νίκο! Λες αλήθεια ή με δουλεύεις ;» είπε η Αθηνά πειραγμένη. Με κοροϊδεύεις; «Η δουλειά του δημοσιογράφου είναι δύσκολη» είπε η κυρία Μαργαρίτα στη θεία Έλλη. «Όταν γυρίζω από τη δουλειά , είμαι αρκετά κουρασμένη. Ξεκουράζομαι λίγο κι αρχίζω να κάνω κι άλλες δουλειές στο
δοχείο
σπίτι. Να ψωνίσω, να μαγειρέψω, να καθαρίσω, ξέρεις εσύ» είπε.
- εργασία δου-λεύ-ω
δοχείο [το] ουσιαστικό (δοχεία) Μέσα σ' ένα δοχείο βάζουμε τρόφιμα για να μπορούμε να τα μεταφέρουμε. O θείος Αλέκος έστειλε ένα δοχείο με λάδι από το χωριό.
- Το δοχείο απορριμμάτων είναι ο σκουπιδοτενεκές. δο-χεί-ο
δράκος [ο], δράκαινα [η] ουσιαστικό (δράκοι, δράκαινες) Στα παραμύθια ο δράκος είναι ένα φανταστικό τέρας με φτερά που σκοτώνει βγάζοντας φωτιά από το στόμα του. δρά-κος 'τα παραμύθια'
δράμα [το] ουσιαστικό (δράματα) Όταν ζεις ένα δράμα , σου συμβαίνει κάτι πολύ άσχημο. δρά-μα
δραχμή [η] ουσιαστικό (δραχμές) Η δραχμή ήταν το νόμισμα της Ελλάδας πριν από το ευρώ. Ένα ευρώ είναι 340.75 δραχμές . δραχ-μή
δρομολόγιο [το] ουσιαστικό

(δρομολόγια) Όταν ένα τρένο κάνει το δρομολόγιο Θεσσαλονίκη-Αθήνα, κάνει την ίδια διαδρομή κάθε μέρα. «Το πρώτο δρομολόγιο του τρένου αρχίζει νωρίς το πρωί» είπε ο θείος Αλέκος. δρο-μο-λό-γι-ο
δρόμος [ο] ουσιαστικό (δρόμοι) O είναι μία λωρίδα στο έδαφος που πάνω της τρέχουν τ' αυτοκίνητα, τα λεωφορεία και τα φορτηγά. οδός
- Όταν κάνεις αγώνα δρόμου , αγωνίζεσαι μαζί με άλλους αθλητές για το ποιος θα βγει πρώτος στο τρέξιμο.
δρό-μος

'η πόλη'

δροσερός, δροσερή, δροσερό επίθετο
(δροσεροί, δροσερές, δροσερά) δροσιά
δροσιά [η] ουσιαστικό (δροσιές) Όταν έχει δροσιά , φυσάει ένα ευχάριστο αεράκι που δεν είναι ούτε ζεστό ούτε πολύ κρύο. Όταν κάτι είναι δροσερό , είναι λίγο κρύο τόσο ώστε να σ' ευχαριστεί. δρο-σιά
δύναμη [η] ουσιαστικό (δυνάμεις)
- Όταν έχεις δύναμη , έχεις πολλή ενέργεια και είσαι πολύ γερός.
- O Κώστας έχει τόση δύναμη που σηκώνει δύο βαλίτσες στο κάθε χέρι. δυνατός, δυναμώνω δύ-να-μη

δυναμώνω ρήμα (δυνάμωσα, θα δυναμώσω)
Όταν δυναμώνεις , γίνεσαι πιο δυνατός. Η γυμναστική δυναμώνει το σώμα. Γι' αυτό και η Αλίκη τρέχει κάθε μέρα.
- Όταν δυναμώνεις το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση, ανοίγεις την ένταση του ήχου. χαμηλώνω δύναμη, δυνατός δυ-να-μώ-νω
δυνατός, δυνατή, δυνατό επίθετο (δυνατοί, δυνατές, δυνατά) Όταν είσαι δυνατός , είσαι πολύ
δυσάρεστος
γερός και μπορείς να σηκώσεις βαριά πράγματα. γερός
- αδύναμος
- Όταν ένας θόρυβος είναι δυνατός , ακούγεται πολύ. Όταν ένας πονοκέφαλος είναι δυνατός , τον αισθάνεσαι πολύ έντονα. Όταν ο αέρας είναι δυνατός , φυσάει γρήγορα και έντονα.
- Όταν κάτι είναι δυνατό , μπορεί να γίνει. «Είναι να βρεθεί η Ροζαλία;» σκεφτόταν η Αθηνά.
- πιθανό αδύνατο
- Όταν σφίγγεις κάτι δυνατά , το σφίγγεις με μεγάλη δύναμη. Όταν μιλάς δυνατά , δίνεις πολλή ένταση στη φωνή σου. δύναμη , δυναμώνω δυ-να-τός

δυσάρεστος, δυσάρεστη,
δυσάρεστο επίθετο (δυσάρεστοι, δυσάρεστες, δυσάρεστα)
- Όταν κάτι είναι δυσάρεστο , σε στενοχωρεί ή σ' ενοχλεί. Τα νέα ήταν πολύ δυσάρεστα για τον Κώστα. O καιρός χάλασε και η εκδρομή δεν μπορούσε να γίνει.
- ευχάριστος δυ-σά-ρε-στος

δύση [η] ουσιαστικό
- Όταν έχουμε δύση του ηλίου, ο ήλιος φεύγει στο τέλος της μέρας κι έρχεται η νύχτα.
- Η δύση είναι ένα από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
- Όταν κάτι βρίσκεται ή κινείται προς τη δύση, είναι δυτικό . δύ-ση

Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με την εκδρομή του Κώστα, ψάξε στις
λέξεις απότομος, εκδρομή, επιμένω, κακοκαιρία, ακυρώνω, πρόγραμμα, σέβομαι
δυσκολεύομαι ρήμα (δυσκολεύτηκα, θα δυσκολευτώ) δύσκολος
δυσκολία [η] ουσιαστικό (δυσκολίες)
- δύσκολος

δύσκολος, δύσκολη, δύσκολο επίθετο
(δύσκολοι, δύσκολες, δύσκολα)
- Όταν κάτι είναι δύσκολο , δεν μπορείς να το καταλάβεις ή να το κάνεις χωρίς κόπο.
- O Κώστας στραμπούληξε το πόδι του και του ήταν δύσκολο να περπατήσει.
- εύκολος O Κώστας δυσκολευόταν στο περπάτημα. Περπατούσε με δυσκολία . O Νίκος είδε ότι ο Κώστας περπατούσε δύσκολα κι ανησύχησε.
- δύ-σκο-λος

δυστύχημα [το] ουσιαστικό
(δυστυχήματα) Το δυστύχημα είναι ένα πολύ σοβαρό ατύχημα. «Έγινε ένα σοβαρό δυστύχημα στην εθνική οδό και σκοτώθηκαν πέντε άτομα» είπε ο θείος Τάκης. δυστυχισμένος, δυστυχώς δυ-στύ-χη-μα

δυστυχία [η] ουσιαστικό
- δυστυχισμένος

δυστυχισμένος, δυστυχισμένη,
δυστυχισμένο μετοχή (δυστυχισμένοι, δυστυχισμένες, δυστυχισμένα)
- Όταν είσαι δυστυχισμένος , είσαι πολύ λυπημένος, επειδή σου συνέβη κάτι δυσάρεστο.
- ευτυχισμένος, χαρούμενος
- Νιώθεις δυστυχία . δυστύχημα , δυστυχώς
- δυ-στυ-χι-σμέ-νος
δυστυχώς

δυστυχώς επίρρημα
Όταν λες δυστυχώς , λυπάσαι για κάτι που έγινε ή εύχεσαι να είχες καλύτερη τύχη. « Δυστυχώς δεν έγραψα καλά στις εξετάσεις» είπε η Αλίκη. ευτυχώς δυστυχία, δυστύχημα, δυστυχώς δυ-στυ-χώς
δωμάτιο [το] ουσιαστικό (δωμάτια) Το είναι ο χώρος σ' ένα σπίτι που έχει τους δικούς του τοίχους, τη δική του πόρτα και το δικό του ταβάνι. Το δωμάτιο της Αθηνάς έχει γαλάζιους τοίχους και βλέπει στον κήπο.
δω-μά-τι-ο
'το δωμάτιο'

δωρεάν επίρρημα
Όταν παίρνεις κάτι δωρεάν , δε δίνεις καθόλου χρήματα. τζάμπα δω-ρε-άν
εγκέφαλος
έθιμο
εγκέφαλος [ο] ουσιαστικό (εγκέφαλοι) μυαλό
έγκλημα [το] ουσιαστικό (εγκλήματα) Το είναι μία κακή πράξη, αντίθετη στους νόμους. Το να σκοτώνει κανείς ανθρώπους είναι έγκλημα .
έ-γκλη-μα
εγκυκλοπαίδεια [η] ουσιαστικό (εγκυκλοπαίδειες) Η εγκυκλοπαίδεια είναι μια σειρά από βιβλία, σιντί ή ντιβιντί που μας δίνουν πληροφορίες για πολλά και διαφορετικά πράγματα με αλφαβητική σειρά ε-γκυ-κλο-παί-δεια
έγκυος [η] ουσιαστικό (έγκυες) Η είναι μια γυναίκα που έχει ένα μωρό στην κοιλιά της. έ-γκυ-ος
εγχείρηση [η] ουσιαστικό (εγχειρήσεις) Όταν κάνεις μια εγχείρηση , ο γιατρός διορθώνει ή βγάζει ένα άρρωστο μέρος του σώματός σου για να το γιατρέψει. Η θεία του Μιχάλη έκανε εγχείρηση στη μέση της, επειδή την πονούσε πολύ. εγχειρίζω εγ-χεί-ρη-ση
εγωιστής [ο] , εγωίστρια [η] ουσιαστικό (εγωιστές, εγωίστριες) Εγωιστής είναι αυτός που σκέφτεται μόνο τον εαυτό του και θέλει να γίνεται συνέχεια το δικό του. ε-γω-ι-στής
έδαφος [το] ουσιαστικό (εδάφη) Το είναι η επιφάνεια της γης. Η μπάλα ξέφυγε από τα χέρια του Ίγκλι κι έπεσε στο έδαφος. γη έ-δα-φος
έδρα [η] ουσιαστικό (έδρες) Η είναι το γραφείο της δασκάλας ή του δάσκαλου στο σχολείο. έ-δρα
εθελοντής [ο], εθελόντρια [η] ουσιαστικό (εθελοντές, εθελόντριες) Είσαι εθελοντής , όταν κάνεις δουλειά με τη θέλησή σου και χωρίς να παίρνεις χρήματα. ε-θε-λο-ντής
έθιμο [το] ουσιαστικό (έθιμα) Το είναι μία ιδιαίτερη συνήθεια ή ένας τρόπος ζωής που έχουν οι κάτοικοι ενός τόπου. « Το Πάσχα εμείς οι Έλληνες έχουμε έθιμο να βάφουμε κόκκινα
- - Συζήτησε στην τάξη με τους συμμαθητές σου για τα έθιμα του τόπου σου. Υπάρχουν έθιμα στον τόπο σου που ξεχωρίζουν; Ποια είναι αυτά;
είδηση
εκατομμυριούχος
αυγά» είπε η δασκάλα.
- συνήθεια έ-θι-μο
είδηση [η] ουσιαστικό (ειδήσεις) Η είναι μία νέα πληροφορία. O Κώστας έφερε την ευχάριστη είδηση : «Η Ροζαλία βρέθηκε».

Όταν βλέπουμε ειδήσεις στην τηλεόραση ή ακούμε ειδήσεις από το ραδιόφωνο, μαθαίνουμε τι συμβαίνει στον κόσμο κάθε μέρα. νέο ειδοποιώ
- εί-δη-ση
ειδοποιώ, ειδοποιούμαι ρήμα (ειδοποίησα, θα ειδοποιήσω)
- Όταν ειδοποιείς κάποιον, του φέρνεις μία είδηση για κάτι που έγινε.
- O Κώστας ειδοποίησε τους άλλους ότι βρέθηκε η Ροζαλία.
είδηση, ειδοποίηση
- ει-δο-ποι-ώ
εικόνα [η] ουσιαστικό (εικόνες) Η είναι μία ζωγραφιά, ένα σχέδιο ή μία φωτογραφία.
- Το λεξικό που κρατάς στα χέρια σου έχει μέσα του πολλές εικόνες .
- Στην εκκλησία η εικόνα είναι μία ζωγραφιά του Χριστού, της Παναγίας ή των Αγίων. ει-κό-να

ειρήνη [η] ουσιαστικό
- Ύστερα από πολλά χρόνια πολέμου η Ελλάδα και η Τουρκία έκαναν ειρήνη . Σταμάτησαν να πολεμούν.
πόλεμος
- ειρηνικός ει-ρή-νη
Ποιος έφερε τα νέα για τη Ροζαλία; Ψάξε στις λέξεις είδηση, ειδοποιώ
εισιτήριο [το] ουσιαστικό (εισιτήρια) Το είναι ένα χαρτάκι που αγοράζεις για να μπορείς να ταξιδέψεις ή να μπεις στον κινηματογράφο και το θέατρο. ει-σι-τή-ρι-ο

εισπράκτορας [ο], [η] ουσιαστικό (εισπράκτορες)
- O εισπράκτορας είναι ένας υπάλληλος που μαζεύει τα χρήματα που χρωστούν οι άνθρωποι.
- Στα λεωφορεία ο εισπράκτορας είναι ένας υπάλληλος που πληρώνεται για να κόβει εισιτήρια στους επιβάτες. ει-σπρά-κτο-ρας
-Λέμε και η εισπρακτόρισσα.
εκατομμύριο [το] αριθμητικό (εκατομμύρια) ' οι αριθμοί'

εκατομμυριούχος [ο], [η]
ουσιαστικό (εκατομμυριούχοι) Εκατομμυριούχος είναι κάποιος που έχει πάρα πολλά χρήματα. ε-κα-τομ-μυ-ρι-ού-χος
εκνευρίζω
εκδίκηση [η] ουσιαστικό (εκδικήσεις) Όταν παίρνεις εκδίκηση από κάποιον, του κάνεις κακό για το κακό που σου έχει κάνει αυτός πιο πριν. O Κώστας χάλασε το στιλό της Αθηνάς κι εκείνη για εκδίκηση του έσκισε το τετράδιο.
Τον εκδικήθηκε.
εκ-δί-κη-ση
εκδικούμαι ρήμα (εκδικήθηκα, θα εκδικηθώ) εκδίκηση
εκδότης [ο] , εκδότρια [η] ουσιαστικό (εκδότες, εκδότριες) O εκδότης είναι το πρόσωπο ή η εταιρεία που τυπώνει ένα βιβλίο, ένα περιοδικό ή μία εφημερίδα και το πουλάει. Σήμερα η κυρία Μαργαρίτα είχε ραντεβού με τον εκδότη της εφημερίδας όπου εργάζεται. εκ-δό-της
εκδρομή [η] ουσιαστικό (εκδρομές) Η είναι ένας σύντομος περίπατος ή ένα σύντομο ταξίδι με σκοπό τη διασκέδασή μας. O Κώστας και οι φίλοι του πήγαν εκδρομή , μόλις έφτιαξε ο καιρός. εκ-δρο-μή
έκθεση [η] ουσιαστικό (εκθέσεις) Έκθεση είναι ο χώρος όπου τοποθετούμε αντικείμενα ή έργα τέχνης για να τα θαυμάσει ο κόσμος και να τ' αγοράσει.
- O κύριος Γιάννης ήθελε να πάει σε μία έκθεση αυτοκινήτων, αλλά τελικά πήγε στην έκθεση ζωγραφικής της θείας Κατερίνας.
- Όταν ένας ζωγράφος κάνει έκθεση , παρουσιάζει τα έργα του στον κόσμο.
- Όταν ένας μαθητής γράφει
έκθεση , γράφει ό,τι σκέφτεται για ένα θέμα. έκ-θε-ση
εκκλησία [η] ουσιαστικό (εκκλησίες) Η είναι ο τόπος όπου οι Χριστιανοί προσεύχονται και λατρεύουν το Θεό. εκ-κλη-σί-α
έκλειψη [η] ουσιαστικό (εκλείψεις) Όταν έχουμε έκλειψη ηλίου, το φεγγάρι μπαίνει μπροστά από τον ήλιο και τον κρύβει για λίγο. Όταν έχουμε έκλειψη σελήνης, ο ήλιος μπαίνει μπροστά από τη σελήνη και την κρύβει για λίγο. έ-κλει-ψη

εκμεταλλεύομαι ρήμα
(εκμεταλλεύτηκα, θα εκμεταλλευτώ) Όταν εκμεταλλεύεσαι κάτι ή κάποιον, τον χρησιμοποιείς για να κερδίσεις εσύ. O Κώστας εκμεταλλεύτηκε την μπαλιά που του έδωσε ο Ίγκλι για να βάλει γκολ. εκμετάλλευση
- εκ-με-ταλ-λεύ-ο-μαι
εκνευρίζω, εκνευρίζομαι ρήμα (εκνεύρισα, θα εκνευρίσω)
- Όταν εκνευρίζεις κάποιον, τον
Αν θέλεις να μάθεις τι έγινε με την εκδρομή του Κώστα ψάξε στις λέξεις απότομος, εκδρομή, επιμένω, κακοκαιρία, ακυρώνω, πρόγραμμα, σέβομαι
εκπαιδευτής
εκτιμώ
ενοχλείς. Οι φωνές των παιδιών που παίζουν στη γειτονιά εκνευρίζουν τον κύριο Μιχάλη. Εκνευρίζεται πολύ εύκολα.
- θυμώνω, τσατίζω νεύρο
- ε-κνευ-ρί-ζω
εκπαιδευτής [ο], εκπαιδεύτρια [η]
ουσιαστικό (εκπαιδευτές, εκπαιδεύτριες) εκπαιδεύω
εκπαιδευτικός [ο], [η] ουσιαστικό (εκπαιδευτικοί)

Εκπαιδευτικούς λέμε τους δασκάλους, τους νηπιαγωγούς και τους καθηγητές. εκπαιδεύω εκ-παι-δευ-τι-κός

εκπαιδεύω, εκπαιδεύομαι ρήμα
(εκπαίδευσα, θα εκπαιδεύσω)
- Όταν εκπαιδεύεις κάποιον, του δείχνεις πώς να κάνει κάτι.
- Ο δάσκαλος της ιππασίας εκπαίδευσε τη θεία Κατερίνα ν' ανεβαίνει σε άλογο και να τρέχει μ' αυτό. Ήταν ο εκπαιδευτής της, δηλαδή ο δάσκαλος που την εκπαίδευσε, που της έδωσε την εκπαίδευση που χρειαζόταν. εκ-παι-δεύ-ω
έκπληξη [η] ουσιαστικό (εκπλήξεις) Όταν κάτι είναι έκπληξη , δεν περιμένεις να συμβεί. Το πάρτι για τη γιορτή του θείου Σταμάτη ήταν έκπληξη . Δεν του είχε πει κανείς τίποτα.
- Η έκπληξη είναι το συναίσθημα που νιώθεις, όταν δεν περιμένεις να γίνει κάτι. Η Κοκκινοσκουφίτσα ένιωσε μεγάλη έκπληξη : η φωνή της γιαγιάς ήταν πολύ χοντρή.
έκ-πλη-ξη
εκπομπή [η] ουσιαστικό (εκπομπές) Μία είναι ένα πρόγραμμα στην τηλεόραση ή το ραδιόφωνο. Ο Κώστας είδε στην τηλεόραση μία εκπομπή για τα ζώα της Αφρικής. εκ-πο-μπή
έκπτωση [η] ουσιαστικό (εκπτώσεις)
- Όταν σου κάνουν έκπτωση , αγοράζεις κάτι πιο φτηνά.
- Τα παπούτσια έκαναν 50 ευρώ αλλά με την έκπτωση η κυρία Μαργαρίτα τα πήρε 42 ευρώ.
- Οι εκπτώσεις γίνονται δύο φορές το χρόνο και τότε αγοράζεις ό,τι θέλεις σε πιο χαμηλή τιμή. έκ-πτω-ση
έκρηξη [η] ουσιαστικό (εκρήξεις) Όταν γίνεται έκρηξη σ' ένα κτίριο, ακούγεται δυνατός θόρυβος και το κτίριο τινάζεται στον αέρα και πέφτει.
- Με την έκρηξη ενός ηφαιστείου, πετάγεται από μέσα του λάβα. έ-κρη-ξη
έκταση [η] ουσιαστικό (εκτάσεις) Έκταση είναι ο χώρος που πιάνει μία επιφάνεια.

«Πόση είναι η έκταση της Ελλάδας;» ρώτησε ο Ίγκλι τον Κώστα.
έ-κτα-ση
εκτιμώ και εκτιμάω , εκτιμώμαι ρήμα (εκτίμησα, θα εκτιμήσω)
Όταν εκτιμάς κάποιον, τον συμπαθείς και τον σέβεσαι. Νιώθεις εκτίμηση γι' αυτόν.
Η Αθηνά εκτιμά τους ανθρώπους που αγαπούν και φροντίζουν τα ζώα. ε-κτι-μώ
ελαφρύς
εκφωνητής [ο], εκφωνήτρια [η] ουσιαστικό (εκφωνητές, εκφωνήτριες) O εκφωνητής είναι κάποιος που διαβάζει δυνατά ένα κείμενο. Εκφωνητής στο ραδιόφωνο ή την τηλεόραση είναι ο δημοσιογράφος που λέει τις ειδήσεις.
- εκ-φω-νη-τής

έλα ρήμα έρχομαι
ελαστικός, ελαστική, ελαστικό επίθετο (ελαστικοί, ελαστικές, ελαστικά)
- Όταν κάτι είναι ελαστικό , αν το τεντώσουμε ξαναπαίρνει το σχήμα που είχε στην αρχή. O θείος Αλέκος λέει ότι τώρα που κάνει δίαιτα προτιμάει τα ελαστικά ρούχα, αφού ανοίγουν και μαζεύουν ανάλογα με το σώμα μας.
- Όταν κάποιος είναι ελαστικός , δεν είναι αυστηρός.
- Η κυρία Μαργαρίτα ήταν ελαστική και δεν τιμώρησε τον Κώστα που έσπασε το βάζο.
ε-λα-στι-κός
έλατο [το] ουσιαστικό (έλατα)
- Το είναι ένα ψηλό δέντρο
που τα φύλλα του είναι σαν βελόνες και το στολίζουμε τα Χριστούγεννα. έ-λα-το
ελάττωμα [το] ουσιαστικό (ελαττώματα) Αν έχεις ελαττώματα , έχεις κακές συνήθειες. O κύριος Μιχάλης έχει ένα μεγάλο ελάττωμα . Είναι πολύ απότομος με όλον τον κόσμο. Όταν ένα καινούριο ρούχο έχει ελάττωμα , είναι χαλασμένο. Όταν μία καινούρια συσκευή έχει ελάττωμα , δε δουλεύει σωστά. ε-λάτ-τω-μα
ελαττώνω , ελαττώνομαι ρήμα (ελάττωσα, θα ελαττώσω)
- Όταν ελαττώνεις κάτι, το κάνεις μικρότερο ή λιγότερο.
- Από τότε που άρχισε δίαιτα, ο θείος Αλέκος ελάττωσε το φαγητό.
- μειώνω, λιγοστεύω αυξάνω ε-λατ-τώ-νω
ελάφι [το] ουσιαστικό (ελάφια) Το είναι ένα όμορφο ζώο με λεπτά και ψηλά πόδια που ζει στα δάση. Το αρσενικό ελάφι έχει στο κεφάλι του κέρατα. ε-λά-φι 'τα ζώα'
ελαφρύς, ελαφριά, ελαφρύ επίθετο (ελαφριοί, ελαφριές, ελαφριά) Όταν κάτι είναι ελαφρύ , ζυγίζει λίγο. Η βαλίτσα της Αθηνάς είναι τόσο ελαφριά , που ο Κώστας τη σηκώνει μ' ένα χέρι.
- Το καλοκαίρι φοράμε ελαφριά
- - To στολίζουμε τα Χριστούγεννα. Ποιο δέντρο είναι; .......................
ελάχιστος
ελάχιστος, ελάχιστη, ελάχιστο επίθετο (ελάχιστοι, ελάχιστες, ελάχιστα) Όταν κάτι είναι ελάχιστο , είναι πάρα πολύ λίγο ή πάρα πολύ μικρό. Ο θείος Αλέκος άρχισε να κάνει δίαιτα και πίνει τον καφέ του με ελάχιστη ζάχαρη, δηλαδή με πολύ λίγη. ε-λά-χι-στος
ελεγκτής [ο], ελέγκτρια [η] ουσιαστικό (ελεγκτές, ελέγκτριες) ελέγχω
έλεγχος [ο] ουσιαστικό (έλεγχοι) ελέγχω

ελέγχω, ελέγχομαι ρήμα (έλεγξα, θα ελέγξω)
Όταν ελέγχεις κάτι, το κοιτάζεις προσεκτικά για να δεις αν είναι σωστό. Η δασκάλα έλεγξε τις ασκήσεις που είχαν οι μαθητές για το σπίτι. Όταν κάνεις έλεγχο , εξετάζεις κάτι ή κάποιον για να δεις αν είναι σωστός ή αληθινός. Ο έλεγχος των μαθητών γράφει
Τι έγινε τελικά με τον Πιτσικόκο; Ψάξε στις λέξεις ελεύθερος, πετώ, πηδώ, προετοιμάζω
βαθμούς που παίρνουν σε κάθε μάθημα. Ο ελεγκτής είναι κάποιος που ελέγχει αν οι επιβάτες έχουν εισιτήριο. ε-λέγ-χω
ελευθερία [η] ουσιαστικό (ελευθερίες) ελεύθερος
ελεύθερος, ελεύθερη, ελεύθερο επίθετο (ελεύθεροι, ελεύθερες, ελεύθερα) Όταν είσαι ελεύθερος , μπορείς να πας όπου θέλεις και να κάνεις ό,τι θέλεις. Η Αθηνά άνοιξε την πόρτα από το κλουβί κι άφησε τον Πιτσικόκο ελεύθερο. σκλάβος, φυλακισμένος Του έδωσε την ελευθερία του. σκλαβιά Τον ελευθέρωσε . σκλαβώνω, φυλακίζω ε-λεύ-θε-ρος
ελέφαντας [ο] ουσιαστικό (ελέφαντες) Ο είναι ένα μεγάλο ζώο με μεγάλα αυτιά, μακριά μύτη, προβοσκίδα και μακριά στριφτά δόντια, τους χαυλιόδοντες . Ο ελέφαντας ζει σε ζεστά μέρη. ε-λέ-φα-ντας 'τα ζώα'
εμετός
έλικας [ο] ουσιαστικό (έλικες) ελικόπτερο
ή στους Έλληνες . Το ελληνόπουλο είναι ένα παιδί από την Ελλάδα .
έλκηθρο [το] ουσιαστικό (έλκηθρα) O Άγιος Βασίλης ταξιδεύει μέσα σ' ένα έλκηθρο . Με το έλκηθρο γλιστράει στις χιονισμένες πλαγιές. Μερικές φορές τα έλκηθρα τα σέρνουν σκυλιά ή τάρανδοι. έλ-κη-θρο

Ελλάδα [η] ουσιαστικό Η είναι η χώρα μας, ο τόπος όπου ζούμε.
Έλληνας είναι αυτός που έχει καταγωγή από την Ελλάδα . Όταν κάτι είναι ελληνικό , ανήκει στην Ελλάδα
Ελ-λά-δα 'ο χάρτης της Ελλάδας'
Έλληνας [ο] , Ελληνίδα [η] ουσιαστικό (Έλληνες, Ελληνίδες) Ελλάδα
ελληνικός, ελληνική, ελληνικό επίθετο (ελληνικοί, ελληνικές, ελληνικά) Ελλάδα
ελληνόπουλο [το] ουσιαστικό (ελληνόπουλα) Ελλάδα
ελπίδα [η] ουσιαστικό (ελπίδες) ελπίζω
ελπίζω ρήμα (έλπιζα, θα ελπίσω) Όταν ελπίζεις να γίνει κάτι, το θέλεις πολύ κι εύχεσαι να γίνει. O πρίγκιπας έλπιζε να ξυπνήσει η Χιονάτη με το φιλί του.
- Είχε την ελπίδα ότι η Χιονάτη θα ξυπνήσει.
ελ-πί-δα
εμβόλιο [το] ουσιαστικό (εμβόλια) Το είναι μία ένεση που κάνουμε για να μην κολλάμε αρρώστιες.

Η θεία του κυρίου Μιχάλη έκανε το εμβόλιο κατά της γρίπης για να μην αρρωστήσει το χειμώνα.
εμ-βό-λι-ο
εμετός [ο] ουσιαστικό (εμετοί) Όταν κάποιος κάνει εμετό , είναι άρρωστος και βγάζει από το στόμα ό,τι έχει φάει κι έχει πιει.
O Κώστας έφαγε χαλασμένο ψάρι κι έκανε εμετό πολλές φορές. ε-με-τός
εμφάνιση
εμπιστεύομαι ρήμα (εμπιστεύτηκα,
θα εμπιστευτώ) Όταν εμπιστεύεσαι κάποιον, πιστεύεις πως είναι τίμιος και πως δε θα κάνει κάτι για να σε πληγώσει. Η Αθηνά εμπιστεύεται τον Κώστα και του λέει όλα τα μυστικά της. Όταν εμπιστεύεσαι κάτι σε κάποιον, του το δίνεις για να το φυλάξει. Όταν πηγαίνει διακοπές, η Αθηνά εμπιστεύεται τη Ροζαλία στην Ελένη. Όταν έχεις εμπιστοσύνη σε κάποιον, τον εμπιστεύεσαι. ε-μπι-στεύ-ο-μαι
εμπιστοσύνη [η] ουσιαστικό
εμπιστεύομαι
εμποδίζω , εμποδίζομαι ρήμα (εμπόδισα, θα εμποδίσω) Όταν εμποδίζεις κάποιον, δεν τον αφήνεις να περάσει ή να κάνει κάτι. O κύριος Μιχάλης στάθηκε μπροστά στην πόρτα της αυλής για να εμποδίσει τα παιδιά να περάσουν. εμπόδιο ε-μπο-δί-ζω
εμπόρευμα [το] ουσιαστικό

(εμπορεύματα) έμπορος
εμπόριο [το] ουσιαστικό (εμπόρια) έμπορος
έμπορος [ο], [η] ουσιαστικό (έμποροι) O είναι κάποιος που αγοράζει και πουλάει πράγματα. O μανάβης είναι ένας έμπορος φρούτων. Αγοράζει φρούτα από τους αγρότες και τα πουλάει στον κόσμο. Το εμπόρευμα είναι όλα τα πράγματα που πουλάει ένας έμπορος. Όταν κάνεις εμπόριο , αγοράζεις και μετά πουλάς εμπορεύματα. εμπορικός έ-μπο-ρος
εμπρός και μπρος επίρρημα «Προχωρήστε λίγο εμπρός παρακαλώ» είπε η δασκάλα στον Κώστα και στην Αθηνά. μπροστά πίσω ε-μπρός

εμφανίζω , εμφανίζομαι ρήμα
(εμφάνισα, θα εμφανίσω) Η Χιονάτη είδε να εμφανίζεται μπροστά της μία γριά. Παρουσιάστηκε μπροστά της μία γριά. εξαφανίζομαι εμφάνιση εμ-φα-νί-ζω
εμφάνιση [η] ουσιαστικό (εμφανίσεις) Η ξαφνική εμφάνιση της γριάς τρόμαξε τη Χιονάτη. Η γριά παρουσιάστηκε ξαφνικά και τρόμαξε τη Χιονάτη. εξαφάνιση Η εμφάνισή σου είναι το ντύσιμό σου και η εξωτερική σου εικόνα. Η κυρία Μαργαρίτα προσέχει την
έναρξη
εμφάνισή της και φαίνεται πάντα όμορφη.
εμφανίζομαι
εμ-φά-νι-ση
έναρξη [η] ουσιαστικό (ενάρξεις) Η της σχολικής χρονιάς είναι η αρχή της, το ξεκίνημά της. λήξη έ-ναρ-ξη

ενδιαφέρομαι ρήμα (ενδιαφέρθηκα, θα ενδιαφερθώ)
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάτι, θέλεις πολύ να ασχολείσαι μ' αυτό.
- Η Αθηνά ενδιαφέρεται για τη ζωγραφική και στον ελεύθερο χρόνο της ζωγραφίζει τοπία.
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάποιον, τον συμπαθείς.
- Όταν κάτι σ' ενδιαφέρει , δείχνεις μεγάλη φροντίδα, προσοχή ή αγάπη γι' αυτό. Το βρίσκεις ενδιαφέρον και δείχνεις το σου γι' αυτό. εν-δι-α-φέ-ρο-μαι

ενδιαφέρων, ενδιαφέρουσα,
ενδιαφέρον επίθετο (ενδιαφέροντες, ενδιαφέρουσες, ενδιαφέροντα) ενδιαφέρομαι
ενέργεια [η] ουσιαστικό (ενέργειες) «Οι ενέργειές μας είναι πιο σημαντικές από τα λόγια μας» είπε η θεία Έλλη. Αυτά που κάνουμε είναι πιο σημαντικά από αυτά που λέμε. πράξη
- Όταν κάποιος έχει ενέργεια , έχει δύναμη και θέληση.
- «Τι ενέργεια που έχει ο Κώστας! Παίζει ποδόσφαιρο για ώρες» είπε ο κύριος Γιάννης. ε-νέρ-γει-α
ενθουσιάζω, ενθουσιάζομαι ρήμα (ενθουσίασα, θα ενθουσιάσω)

ενθουσιασμός [ο]
ενθουσιάζομαι
ενθύμιο [το] ουσιαστικό (ενθύμια) Το είναι ένα αντικείμενο που το κρατάς για να σου θυμίζει ένα πρόσωπο που αγαπάς ή ένα μέρος που έχεις επισκεφτεί. Η Αθηνά μάζεψε πολλά κοχύλια και τα κράτησε σαν ενθύμια από τις διακοπές της στην Κρήτη.
- σουβενίρ εν-θύ-μι-ο

εννοώ, εννοούμαι ρήμα (εννόησα, θα εννοήσω)
Όταν εννοείς κάτι, έχεις κάτι στο μυαλό σου. «Όταν κάποιος είναι υποκριτής, άλλο λέει κι άλλο εννοεί » είπε η κυρία Μαργαρίτα στον Κώστα. εν-νο-ώ
ενοίκιο [το] ουσιαστικό (ενοίκια) νοικιάζω
ενοχλητικός, ενοχλητική, ενοχλητικό επίθετο (ενοχλητικοί, ενοχλητικές, ενοχλητικά) ενοχλώ
ενοχλώ ενοχλούμαι ρήμα (ενόχλησα, θα ενοχλήσω)
ένοχος
ενυδρείο
- Όταν ενοχλείς κάποιον, κάνεις κάτι που τον πειράζει ή τον ανησυχεί. O Κώστας ενοχλεί τη Ροζαλία. Πειράζει συνέχεια την ουρά της κι εκείνη τρέχει να κρυφτεί.

Όταν κάτι σ' ενοχλεί , σε πειράζει. «Μ' ενοχλούν οι φωνές των παιδιών» είπε ο κύριος Μιχάλης. «Είναι τόσο ενοχλητικές ». ε-νο-χλώ

ένοχος , ένοχη, ένοχο επίθετο (ένοχοι, ένοχες, ένοχα)
- Όταν είσαι ένοχος για κάτι, έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας είναι ένοχος για τη ζημιά που έγινε στο σπίτι. Εκείνος έσπασε το βάζο.
Όταν νιώθεις ένοχος , νιώθεις άσχημα, επειδή έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας νιώθει ένοχος , επειδή για χάρη του παραλίγο να τιμωρηθεί η Αθηνά. αθώος έ-νο-χος
ένταση [η] ουσιαστικό (εντάσεις) Όταν ένας ήχος έχει μεγάλη ένταση , είναι πολύ δυνατός. Είναι έντονος .
Η Αθηνά χαμήλωσε την ένταση του ραδιοφώνου, γιατί ακουγόταν πολύ δυνατά. έ-ντα-ση
έντιμος, έντιμη, έντιμο επίθετο (έντιμοι, έντιμες, έντιμα)

Ελλάδα [η] ουσιαστικό Η είναι η χώρα μας, ο τόπος όπου ζούμε.
Έλληνας είναι αυτός που έχει καταγωγή από την Ελλάδα . Όταν κάτι είναι ελληνικό , ανήκει στην Ελλάδα
Ελ-λά-δα 'ο χάρτης της Ελλάδας'
Έλληνας [ο] , Ελληνίδα [η] ουσιαστικό (Έλληνες, Ελληνίδες) Ελλάδα
ελληνικός, ελληνική, ελληνικό επίθετο (ελληνικοί, ελληνικές, ελληνικά) Ελλάδα
ελληνόπουλο [το] ουσιαστικό (ελληνόπουλα) Ελλάδα
ελπίδα [η] ουσιαστικό (ελπίδες) ελπίζω
ελπίζω ρήμα (έλπιζα, θα ελπίσω) Όταν ελπίζεις να γίνει κάτι, το θέλεις πολύ κι εύχεσαι να γίνει. O πρίγκιπας έλπιζε να ξυπνήσει η Χιονάτη με το φιλί του.
- Είχε την ελπίδα ότι η Χιονάτη θα ξυπνήσει.
ελ-πί-δα
εμβόλιο [το] ουσιαστικό (εμβόλια) Το είναι μία ένεση που κάνουμε για να μην κολλάμε αρρώστιες.

Η θεία του κυρίου Μιχάλη έκανε το εμβόλιο κατά της γρίπης για να μην αρρωστήσει το χειμώνα.
εμ-βό-λι-ο
εμετός [ο] ουσιαστικό (εμετοί) Όταν κάποιος κάνει εμετό , είναι άρρωστος και βγάζει από το στόμα ό,τι έχει φάει κι έχει πιει.
O Κώστας έφαγε χαλασμένο ψάρι κι έκανε εμετό πολλές φορές. ε-με-τός
εμφάνιση
εμπιστεύομαι ρήμα (εμπιστεύτηκα,
θα εμπιστευτώ) Όταν εμπιστεύεσαι κάποιον, πιστεύεις πως είναι τίμιος και πως δε θα κάνει κάτι για να σε πληγώσει. Η Αθηνά εμπιστεύεται τον Κώστα και του λέει όλα τα μυστικά της. Όταν εμπιστεύεσαι κάτι σε κάποιον, του το δίνεις για να το φυλάξει. Όταν πηγαίνει διακοπές, η Αθηνά εμπιστεύεται τη Ροζαλία στην Ελένη. Όταν έχεις εμπιστοσύνη σε κάποιον, τον εμπιστεύεσαι. ε-μπι-στεύ-ο-μαι
εμπιστοσύνη [η] ουσιαστικό
εμπιστεύομαι
εμποδίζω , εμποδίζομαι ρήμα (εμπόδισα, θα εμποδίσω) Όταν εμποδίζεις κάποιον, δεν τον αφήνεις να περάσει ή να κάνει κάτι. O κύριος Μιχάλης στάθηκε μπροστά στην πόρτα της αυλής για να εμποδίσει τα παιδιά να περάσουν. εμπόδιο ε-μπο-δί-ζω
εμπόρευμα [το] ουσιαστικό

(εμπορεύματα) έμπορος
εμπόριο [το] ουσιαστικό (εμπόρια) έμπορος
έμπορος [ο], [η] ουσιαστικό (έμποροι) O είναι κάποιος που αγοράζει και πουλάει πράγματα. O μανάβης είναι ένας έμπορος φρούτων. Αγοράζει φρούτα από τους αγρότες και τα πουλάει στον κόσμο. Το εμπόρευμα είναι όλα τα πράγματα που πουλάει ένας έμπορος. Όταν κάνεις εμπόριο , αγοράζεις και μετά πουλάς εμπορεύματα. εμπορικός έ-μπο-ρος
εμπρός και μπρος επίρρημα «Προχωρήστε λίγο εμπρός παρακαλώ» είπε η δασκάλα στον Κώστα και στην Αθηνά. μπροστά πίσω ε-μπρός

εμφανίζω , εμφανίζομαι ρήμα
(εμφάνισα, θα εμφανίσω) Η Χιονάτη είδε να εμφανίζεται μπροστά της μία γριά. Παρουσιάστηκε μπροστά της μία γριά. εξαφανίζομαι εμφάνιση εμ-φα-νί-ζω
εμφάνιση [η] ουσιαστικό (εμφανίσεις) Η ξαφνική εμφάνιση της γριάς τρόμαξε τη Χιονάτη. Η γριά παρουσιάστηκε ξαφνικά και τρόμαξε τη Χιονάτη. εξαφάνιση Η εμφάνισή σου είναι το ντύσιμό σου και η εξωτερική σου εικόνα. Η κυρία Μαργαρίτα προσέχει την
έναρξη
εμφάνισή της και φαίνεται πάντα όμορφη.
εμφανίζομαι
εμ-φά-νι-ση
έναρξη [η] ουσιαστικό (ενάρξεις) Η της σχολικής χρονιάς είναι η αρχή της, το ξεκίνημά της. λήξη έ-ναρ-ξη

ενδιαφέρομαι ρήμα (ενδιαφέρθηκα, θα ενδιαφερθώ)
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάτι, θέλεις πολύ να ασχολείσαι μ' αυτό.
- Η Αθηνά ενδιαφέρεται για τη ζωγραφική και στον ελεύθερο χρόνο της ζωγραφίζει τοπία.
- Όταν ενδιαφέρεσαι για κάποιον, τον συμπαθείς.
- Όταν κάτι σ' ενδιαφέρει , δείχνεις μεγάλη φροντίδα, προσοχή ή αγάπη γι' αυτό. Το βρίσκεις ενδιαφέρον και δείχνεις το σου γι' αυτό. εν-δι-α-φέ-ρο-μαι

ενδιαφέρων, ενδιαφέρουσα,
ενδιαφέρον επίθετο (ενδιαφέροντες, ενδιαφέρουσες, ενδιαφέροντα) ενδιαφέρομαι
ενέργεια [η] ουσιαστικό (ενέργειες) «Οι ενέργειές μας είναι πιο σημαντικές από τα λόγια μας» είπε η θεία Έλλη. Αυτά που κάνουμε είναι πιο σημαντικά από αυτά που λέμε. πράξη
- Όταν κάποιος έχει ενέργεια , έχει δύναμη και θέληση.
- «Τι ενέργεια που έχει ο Κώστας! Παίζει ποδόσφαιρο για ώρες» είπε ο κύριος Γιάννης. ε-νέρ-γει-α
ενθουσιάζω, ενθουσιάζομαι ρήμα (ενθουσίασα, θα ενθουσιάσω)

ενθουσιασμός [ο]
ενθουσιάζομαι
ενθύμιο [το] ουσιαστικό (ενθύμια) Το είναι ένα αντικείμενο που το κρατάς για να σου θυμίζει ένα πρόσωπο που αγαπάς ή ένα μέρος που έχεις επισκεφτεί. Η Αθηνά μάζεψε πολλά κοχύλια και τα κράτησε σαν ενθύμια από τις διακοπές της στην Κρήτη.
- σουβενίρ εν-θύ-μι-ο

εννοώ, εννοούμαι ρήμα (εννόησα, θα εννοήσω)
Όταν εννοείς κάτι, έχεις κάτι στο μυαλό σου. «Όταν κάποιος είναι υποκριτής, άλλο λέει κι άλλο εννοεί » είπε η κυρία Μαργαρίτα στον Κώστα. εν-νο-ώ
ενοίκιο [το] ουσιαστικό (ενοίκια) νοικιάζω
ενοχλητικός, ενοχλητική, ενοχλητικό επίθετο (ενοχλητικοί, ενοχλητικές, ενοχλητικά) ενοχλώ
ενοχλώ ενοχλούμαι ρήμα (ενόχλησα, θα ενοχλήσω)
ένοχος
ενυδρείο
- Όταν ενοχλείς κάποιον, κάνεις κάτι που τον πειράζει ή τον ανησυχεί. O Κώστας ενοχλεί τη Ροζαλία. Πειράζει συνέχεια την ουρά της κι εκείνη τρέχει να κρυφτεί.

Όταν κάτι σ' ενοχλεί , σε πειράζει. «Μ' ενοχλούν οι φωνές των παιδιών» είπε ο κύριος Μιχάλης. «Είναι τόσο ενοχλητικές ». ε-νο-χλώ

ένοχος , ένοχη, ένοχο επίθετο (ένοχοι, ένοχες, ένοχα)
- Όταν είσαι ένοχος για κάτι, έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας είναι ένοχος για τη ζημιά που έγινε στο σπίτι. Εκείνος έσπασε το βάζο.
Όταν νιώθεις ένοχος , νιώθεις άσχημα, επειδή έχεις κάνει κάτι κακό. O Κώστας νιώθει ένοχος , επειδή για χάρη του παραλίγο να τιμωρηθεί η Αθηνά. αθώος έ-νο-χος
ένταση [η] ουσιαστικό (εντάσεις) Όταν ένας ήχος έχει μεγάλη ένταση , είναι πολύ δυνατός. Είναι έντονος .
Η Αθηνά χαμήλωσε την ένταση του ραδιοφώνου, γιατί ακουγόταν πολύ δυνατά. έ-ντα-ση
έντιμος, έντιμη, έντιμο επίθετο (έντιμοι, έντιμες, έντιμα)

Όταν είσαι έντιμος , δεν κλέβεις ούτε κοροϊδεύεις ούτε λες ψέματα. τίμιος ανέντιμος έ-ντι-μος
εντολή [η] ουσιαστικό (εντολές) Όταν δίνεις μία εντολή , διατάζεις κάποιον να κάνει κάτι.
- O διευθυντής της κυρίας Μαργαρίτας έδωσε εντολή να μη

φύγει κανείς πριν τις τρεις.
- διαταγή ε-ντο-λή
έντομο [το] ουσιαστικό (έντομα) Το είναι ένα μικρό ζώο με έξι πόδια και φτερά. Η πεταλούδα, η μύγα και το κουνούπι είναι έντομα . έ-ντο-μο 'τα έντομα'
έντονος, έντονη, έντονο επίθετο (έντονοι, έντονες, έντονα) ένταση
εντύπωση [η] ουσιαστικό (εντυπώσεις) Όταν κάτι σου κάνει εντύπωση , τραβάει την προσοχή σου.
- Το όμορφο φόρεμα της θείας Κατερίνας έκανε εντύπωση σ' όλους τους καλεσμένους.
- Όλοι είχαν την εντύπωση ότι ήταν πολύ ακριβό. Νόμιζαν ότι έκανε πολλά λεφτά.
- Ήταν πολύ εντυπωσιακό φόρεμα. εντυπωσιάζω
ε-ντύ-πω-ση
εντυπωσιάζω, εντυπωσιάζομαι ρήμα (εντυπωσίασα, θα εντυπωσιάσω) Όταν εντυπωσιάζεις κάποιον, τον κάνεις να έχει καλή γνώμη για σένα και τραβάς την προσοχή του. Το όμορφο φόρεμα της θείας Κατερίνας εντυπωσίασε όλους τους καλεσμένους. εντύπωση ε-ντυ-πω-σι-ά-ζω
τα έντομα

Τις ημέρες των Χριστουγέννων τα σχολεία είναι κλειστά. Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα στολίζουμε χριστου -γεννιάτικο δέντρο στο σπίτι μας. Χρι-στού-γεν-να
χρονιά [η] ουσιαστικό (χρονιές) Χρονιά λέμε το έτος. Μία χρονιά έχει 12 μήνες. Η Αθηνά πήρε τηλέφωνο την Ελένη για να της ευχηθεί καλή χρονιά .
χρόνος, έτος
- Η σχολική χρονιά είναι το διάστημα που γίνονται μαθήματα στα σχολεία, και οι μαθητές τελειώνουν μία ολόκληρη τάξη. σχολικό έτος χρο-νιά

χρόνος [ο] ουσιαστικό (χρόνοι και χρόνια)
- O Κώστας έβλεπε μία ταινία επιστημονικής φαντασίας. Οι ήρωες ταξίδευαν μέσα στο χρόνο . Πότε πήγαιναν στο παρελθόν και πότε στο παρόν.
- Ο χρόνος είναι το διάστημα που έχουμε για να μπορέσουμε να κάνουμε κάτι. Ο κύριος Γιάννης προσπαθεί να δουλεύει λιγότερες ώρες για να έχει περισσότερο χρόνο για την οικογένειά του. Η δουλειά τού παίρνει πολύ χρόνο .
- Χρόνο λέμε και το έτος. Ένας χρόνος έχει 12 μήνες.
- έτος, χρονιά
- Όταν κάποιος γιορτάζει, του λέμε « χρόνια πολλά» για να του ευχηθούμε.
- Η Αθηνά υποσχέθηκε στην Ελένη ότι του χρόνου θα πάνε μαζί στην Κρήτη. Το επόμενο έτος. χρό-νος

χρυσάφι [το] ουσιαστικό (χρυσάφια) χρυσός
χρυσός [ο] ουσιαστικό
- Ο είναι ένα μέταλλο με λαμπερό κίτρινο χρώμα και με μεγάλη αξία. Το χρησιμοποιούμε για να φτιάχνουμε κοσμήματα και νομίσματα. χρυσάφι
- (σαν επίθετο) Ένα χρυσό κόσμημα είναι φτιαγμένο από χρυσό.
- χρυσαφένιος Το χρυσόψαρο είναι ένα μικρό ψάρι του γλυκού νερού. Το βλέπουμε συχνά στα ενυδρεία ή το έχουμε σε μία γυάλα στο σπίτι μας. χρυ-σός
χρυσά νομίσματα

χρυσός, χρυσή, χρυσό επίθετο (χρυσοί, χρυσές, χρυσά) χρυσός
χρώμα [το] ουσιαστικό (χρώματα) Το άσπρο, το μαύρο, το κόκκινο, το κίτρινο, το πράσινο και το μπλε είναι χρώματα .
- Χρώμα λέμε το υγρό που χρησιμοποιούμε για να ζωγραφίζουμε ή για να βάφουμε τους τοίχους.
βαφή, μπογιά
- Λέμε ότι χάνεις το χρώμα σου, όταν γίνεσαι χλωμός και ότι παίρνεις χρώμα , όταν γίνεσαι πιο σκούρος ή πιο κόκκινος.
- Όταν χρωματίζεις κάτι, του βάζεις χρώμα, το βάφεις. Ένα χρωματιστό μπλουζάκι έχει πολλά χρώματα και δεν είναι μόνο μαύρο ή άσπρο.
- χρώ-μα 'τα χρώματα'
χτυπώ
χρωματίζω, χρωματίζομαι ρήμα (χρωμάτισα, θα χρωματίσω) χρώμα
χρωστώ και χρωστάω ρήμα (χρωστούσα, θα χρωστώ) Όταν χρωστάς χρήματα ή κάτι άλλο, πρέπει να τα δώσεις πίσω, γιατί τα έχεις πάρει για λίγο, τα έχεις δανειστεί. O θείος Τάκης χρωστάει στην τράπεζα τα χρήματα που πήρε για να φτιάξει το σπίτι του. οφείλω χρω-στώ
χταπόδι [το] ουσιαστικό (χταπόδια) Το είναι ένα ζώο της θάλασσας που έχει οκτώ πόδια, τα πλοκάμια. χτα-πό-δι 'η θάλασσα'
χτένα [η] ουσιαστικό (χτένες) Η είναι από κόκαλο ή πλαστικό κι έχει πολλά δόντια. Με τη χτένα ξεμπερδεύουμε τα μαλλιά μας και τα χτενίζουμε .
- Η θεία Κατερίνα πάει συχνά στο κομμωτήριο για να χτενιστεί .

Το χτένισμά της είναι πολύ όμορφο. Όταν χτενίζει τα μαλλιά της μόνη της, είναι πολύ διαφορετικά. χτέ-να
χτενίζω , χτενίζομαι ρήμα (χτένισα, θα χτενίσω) χτένα
επίρρημα χθες
χτίστης [ο] ουσιαστικό (χτίστες) χτίζω
χτυπώ και χτυπάω, χτυπιέμαι ρήμα (χτύπησα, θα χτυπήσω)
- Όταν χτυπάς κάτι, το κάνεις να βγάζει ήχο και ν' ακούγεται. Όταν κάτι χτυπά , βγάζει ήχο.
- O δάσκαλος χτύπησε το κουδούνι και τα παιδιά βγήκαν διάλειμμα. Το κουδούνι χτύπησε δυνατά. Το χτύπη -μά του ακούστηκε σε όλο το σχολείο.
- Όταν χτυπάς κάποιον με το χέρι σου ή με κάποιο άλλο μέρος του σώματός σου, τον κάνεις να πονάει ή τον τραυματίζεις. Του δίνεις χτυπήματα .
- O Κώστας χτύπησε κατά λάθος την Αθηνά και ζήτησε συγνώμη.
- Όταν χτυπάς , πέφτεις με δύναμη κατά λάθος πάνω σε κάτι και πονάς ή παθαίνεις κάτι.
- Η Αθηνά έπεσε από το ποδήλατο και χτύπησε . Η Ελένη έτρεξε να περι -ποιηθεί το χτύπημα .
- χτύπημα χτυ-πώ
χυμός
χυμός [ο] ουσιαστικό (χυμοί) Για να φτιάξεις χυμό από φρούτα, τα κόβεις στη μέση ή σε κομμάτια και τα πιέζεις πολύ με τα χέρια σου ή με τη βοήθεια ενός εργαλείου που το λέμε αποχυμωτή , μίξερ ή μπλέντερ . χυ-μός

χύνω, χύνομαι ρήμα (έχυσα,
θα χύσω) Όταν χύνω κάτι υγρό, το αφήνω να πέσει έξω από εκεί που βρίσκεται. Η Αθηνά έχυσε το γάλα από το ποτήρι της πάνω στο τραπεζομάντιλο. χύ-νω
χύτρα [η] ουσιαστικό (χύτρες) Η είναι μία μεγάλη κατσαρόλα που τη χρησιμοποιούμε για να βράζουμε φαγητό πολύ γρήγορα. χύ-τρα
χώμα [το] ουσιαστικό (χώματα) Στο φυτεύουμε και καλλιεργούμε τα φυτά. Όταν το χώμα βρέχεται, γίνεται λάσπη. Όταν πέφτεις στο χώμα , πέφτεις στο έδαφος. χωμάτινος
- χώ-μα
χωνάκι [το] ουσιαστικό (χωνάκια) Το είναι παγωτό που το έχουμε βάλει μέσα σε μικρό χωνί από μπισκότο. χω-νά-κι Δες παγωτό

χωνεύω, χωνεύομαι ρήμα
(χώνεψα, θα χωνέψω)
Όταν τρώμε πάρα πολύ, ο οργανισμός μας δυσκολεύεται να χωνέψει το φαγητό. Δυσκολεύεται να το μετατρέψει σε κάτι χρήσιμο για
το σώμα μας. Η χώνεψη γίνεται με δυσκολία.
- Λέμε ότι δε χωνεύουμε κάποιον, όταν δεν τον συμπαθούμε.
- χώνεψη χω-νεύ-ω

χώνω, χώνομαι ρήμα
(έχωσα, θα χώσω)
Όταν χώνω κάτι κάπου, το βάζω βαθιά με δύναμη μέσα σε κάτι άλλο.
- Οι τεχνίτες έχωσαν την κολόνα πολύ βαθιά στο χώμα.
- μπήγω βγάζω
- Ο θείος Τάκης έχωσε βιαστικά μερικά ρούχα σε μία βαλίτσα αλλά είδε ότι δεν έβρισκε τις κάλτσες του.
- βάζω «Πού τις έχωσε πάλι η γυναίκα μου» σκέφτηκε.
- καταχωνιάζω, κρύβω
- Η Αθηνά έτρεξε να χωθεί κάτω από τα σκεπάσματα, γιατί κρύωνε.
- τρυπώνω
- Λέμε ότι χώνεσαι ή χώνεις τη μύτη σου παντού, όταν ανακατεύεσαι με τα πράγματα και τις δουλειές των άλλων. χώ-νω


ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟ ΛΕΞΙΚΟ
ΓΛΩΣΣΑ