Πρόλογος
Από τους πιο σημαντικούς στόχους της εκπαίδευσης σε μια εποχή τεχνολογικής έκρηξης, όπως αυτή που διανύουμε, είναι η εξοικείωση του μαθητή -και κατ'επέκταση του μέσου πολί -τη- με την τεχνολογία. Το μάθημα της Τεχνολογίας δεν ανήκει στα «παραδοσιακά» μαθήματα αποτελεί ένα αντικείμενο στο οποίο αποκρυσταλλώνεται μια νέα εκπαιδευτική φιλοσοφία. Όπως αναφέρεται στο Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών, στόχος του μαθήματος της Τεχνολογίας είναι να γνωρίσουν οι μαθητές -ανεξάρτητα από τις μελλοντικές επαγγελματικές επιλογές τους- το τεχνολογικό περιβάλλον στο οποίο ζουν μέσα από τις καθημερινές εμπειρίες τους (μεταφορές, συγκοινωνίες, συσκευασία, προώθηση προϊόντων κ.ά.), και να εξοικειωθούν με την τεχνολογική έρευνα, η οποία αποτελεί βασικό εργαλείο εξέλιξης και οικονομικής ανάπτυξης στις σύγχρονες κοινωνίες.

Το πρόγραμμα Maryland Plan αναπτύχθηκε από τον Donald Maley, καθηγητή και κοσμήτορα της Σχολής Τεχνολογικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Maryland των ΗΠΑ. Ο Donald Maley είναι ηγετική φυσιογνωμία στον τομέα της τεχνολογικής εκπαίδευσης στις ΗΠΑ. Μάλιστα στην ηλεκτρονική διεύθυνση http:/workforce.cup.edu/komacek/maleyapp.doc υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με την «υποτροφία Maley», η οποία δίνεται στις ΗΠΑ σε όσους φοιτητές κριθούν ότι προ -ωθούν την ανάπτυξη της τεχνολογικής εκπαίδευσης. Σήμερα στις ΗΠΑ η τεχνολογική εκπαίδευση, ως απαραίτητο στοιχείο της γενικής εκπαίδευσης, παρέχεται από το νηπιαγωγείο μέχρι το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Το Πρόγραμμα Maryland Plan προσαρμόστηκε στα ελληνικά εκπαιδευτικά δεδομένα το 1979 από τον Ν. Ηλιάδη, Σύμβουλο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, και από άλλους εκπαιδευτικούς, αφού, αρχικά, σχεδιάστηκε στη ΣΕΛΕΤΕ ένα βασικό πρόγραμμα εκπαίδευσης καθηγητών.

Ίσως σας κάνει εντύπωση τι σχέση μπορεί να έχετε με μια Βιομηχανία. Κύριος γενικός σκοπός είναι να αποκτήσετε ουσιαστική γνώση της δομής της Βιομηχανίας και του τρόπου λειτουργίας της και να αναπτύξετε ικανότητες ώστε να μπορείτε να προσαρμοστείτε στο μελλοντικό παραγωγικό-βιομηχανικό περιβάλλον που θα ζήσετε και θα εργαστείτε.
Αυτό το βιβλίο σας προσφέρει την ευκαιρία να εξοικειωθείτε με τις πρακτικές και θεωρητικές γνώσεις που απαιτούνται για τη λειτουργία των παραγωγικών μονάδων και περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, γνώσεις για τις παραγωγικές διαδικασίες, τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται κ.λπ. Σας βοηθά επίσης να οργανώσετε τις γραπτές εργα -σίες και τις ομαδικές κατασκευές που περιλαμβάνονται στις εκπαιδευτικές διαδικασίες. Μέσα από τις δραστηριότητες που προτείνονται, επιδιώκεται η διαθεματική προσέγγιση των ζητημάτων που θα σας απασχολήσουν, δηλαδή η εφαρμογή γνώσεων που έχετε αποκτήσει από άλλα μαθήματα. Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η απόκτηση γνώσεων επιδιώκεται αλλά δεν αποτελεί αυτοσκοπό.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί οδηγό για την εφαρμογή της μεθόδου της «Ομαδικής Εργασίας». Πιστεύουμε ότι θα αποτελέσει σημαντικό βοήθημα στη διαδικασία μάθησης καθώς και στο ξεδίπλωμα της δημιουργικής σας έκφρασης...
Οι Συγγραφείς
Eισαγωγικές Πληροφορίες

Σύμβολα του βιβλίου
Για την υποβοήθηση της αναγνωσιμότητας, εκτός από σχήματα, πίνακες, πλαίσια και εικόνες, έχουν χρησιμοποιηθεί και αρκετά εικονίδια τα οποία χαρακτηρίζουν το μέρος του κειμένου που συνοδεύουν. Τα εικονίδια αυτά και η σημασία τους είναι:

Κεφ. 1

Με τον τρόπο αυτό αντιλαμβάνεστε το ρόλο της βιομηχανίας στο σύγχρονο πολιτισμό. Μαθαίνετε να χρησιμοποιείτε εργαλεία και υλικά στις κατασκευαστικές δραστηριό -τητες και, μέσω της δικής σας συμμετο -
Η Παραγωγική διαδικασία περιλαμβάνει την:
- G Οργάνωση και πολιτική της παραγωγικής μονάδας.
- G Διοίκηση του προσωπικού των εργαζομένων.
- G Λειτουργία και έλεγχο του εξοπλισμού παραγωγής.
χικής δράσης, κατανοείτε τη σημασία της συνεργασίας όλων των παραγόντων που εμπλέκονται στην παραγωγική διαδικασία καθώς και τους τρόπους με τους οποίους εξασφαλίζεται η συνεργασία αυτή.

Tι είναι Bιομηχανία; Tι είναι σύστημα; Tι είναι Παραγωγή;
Κοίταξε γύρω σου! Θα δεις βιβλία, έπιπλα, ρούχα, συσκευές κ.λπ. Οτιδήποτε βλέπεις έχει παραχθεί από ένα σύστημα παραγωγής.
Στο σύγχρονο κόσμο, θα ήταν αδύνατη η παραγωγή αγαθών για την ικανοποίηση των αναγκών μας χωρίς τον βιομηχανικό τρόπο παραγωγής.
Στο σύστημα παραγωγής εμπλέκονται πολλοί και διαφορετικοί συντελεστές που επηρεάζουν τη λειτουργία του, όπως η εργασία και οι γνώσεις των ανθρώπων, οι πρώτες ύλες, το επίπεδο του τεχνολογικού εξοπλισμού, τα διαθέσιμα κεφάλαια, οι κτιριακές εγκαταστάσεις και η ενέργεια που χρησιμοποιείται.

Ακόμη, εμπλέκεται ο ανταγωνισμός που αντιμετωπίζει η επιχείρηση στο διεθνο -ποιημένο σήμερα παραγωγικό και εργασιακό περιβάλλον, η εργασιακή νομοθεσία που ισχύει στη χώρα που λειτουργεί η παραγωγική μονάδα, η διαθέσιμη υποδομή του χώρου στον οποίο είναι εγκαταστημένη η βιομηχανία (συγκοινωνίες, σιδηρόδρομοι, επικοινωνίες κ.λπ.).
Οι συντελεστές που εμπλέκονται στο βιομηχανικό σύστημα παραγωγής πρέπει να «ενορχηστρώνονται», δηλαδή ο ένας να συσχετίζεται αρμονικά με όλους τους άλ -λους, ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Κανένας συντελεστής δεν είναι ανεξάρτητος . Οποιαδήποτε μεταβολή σ' ένα συντελεστή επιφέρει αλλαγές και στους άλλους συντελεστές και στο παραγωγικό αποτέλεσμα.

Κεφ. 2

Συνοπτική περιγραφή της μεθόδου της «Oμαδικής Eργασίας» για τη μελέτη της Bιομηχανίας
Το τμήμα της τάξης θα χωριστεί σε ομάδες των 10-13 ατόμων περίπου. Κάθε ομάδα θα επιλέξει να μελετήσει και να κατασκευάσει το μοντέλο μιας παραγωγικής μονάδας .
Κάθε ομάδα μαθητών θα κατασκευάσει ένα ομοίωμα πραγματικής βιομηχανίας , που θα αντι -κατοπτρίζει τη λειτουργία της με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο. Σ' αυτό θα απεικονίζονται οι εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι (χώροι φορτοεκφόρτωσης, βιο -μηχανικός εξοπλισμός, γραφεία και χώροι προσω -πικού, χώροι στάθμευσης κ.λπ.) και η παραγωγική διαδικασία.

Η κατασκευή θα συνοδεύεται από λεπτομερειακά σχέδια που θα δείχνουν τα παραπάνω στοιχεία, χάρτες με οικονομοτε -χνικά στοιχεία της βιομηχανίας, το συγκοινωνιακό και ενεργειακό δίκτυο που εξυπηρετεί τη συγκεκριμένη παραγωγική μονάδα, καθώς και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο κρίνουν οι μαθητές και ο καθηγητής ότι είναι απαραίτητο στοιχείο μελέτης.
Τα μοντέλα των παραγωγικών μονάδων οι μαθητές τα κατασκευάζουν ομαδικά στο σχολικό εργαστήριο (κατανέμοντας τη δουλειά και συνεργαζόμενοι για την εκτέλεσή της), αφού πρώτα σχεδιάσουν το μοντέλο και εγκριθεί η πρότασή τους
από τον καθηγητή. Χρησιμοποιούν ποικίλα εργαλεία και υλικά , τοποθετούν για παράδειγμα μηχανισμούς που δίνουν κίνηση σε ορισμένα τμήματα της κατασκευής και αποδίδουν όσο πιο ρεαλιστικά μπορούν τις διάφορες λειτουργίες της βιομηχανίας που μελετούν. Έτσι ανα -πτύσσονται και συνδυάζονται κατά τον καλύτερο τρόπο, οι πρακτικές δεξιότητες με τις σύγχρονες τεχνολογικές γνώσεις.

Κάθε ομάδα κατασκευάζει το διάγραμμα οργάνωσης της βιομηχανίας που μελετά. Σ' αυτό περιλαμβάνονται όλα τα τμήματα της επιχείρησης, όπως Μάρκετινγκ, Προμηθειών, Ποιοτικού Ελέγχου κ.λπ.
Κάθε μαθητής , εκτός από τη συμμετοχή του στις δραστηρι -
ότητες της ομάδας, αναλαμβάνει και εκτελεί ένα ρόλο (π.χ. Δ/ντής Προσωπικού), κατά τρόπο παρόμοιο με αυτόν που συμβαίνει στην πραγματική βιομηχανία. Για παράδειγμα, αν η ομάδα έχει επιλέξει μια βιομηχανία πλαστικών και ο μαθητής έχει επιλέξει το ρόλο του Διευθυντή Οικονομικών, θα εκτελέσει το ρόλο του Διευθυντή Οικονομικών στη βιομηχανία πλαστικών. Με την εκτέλεση ρόλων, οι μαθητές εξοι -κειώνονται με τη λειτουργία της βιομηχανίας καθώς και με τους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία της.

Κατά διαστήματα, τα μέλη της ομάδας πραγματοποιούν «συναντήσεις εργασίας» υπό την εποπτεία του Γενι -κού Διευθυντή, ανάλογες με αυτές που πραγματοποιούν τα διευθυντικά στελέχη σε μια πραγματική βιομηχανία.
Για την κατασκευή και τη μελέτη της παραγωγικής μονάδας καθώς και για την εκτέλεση του ρόλου τους, οι μαθητές εντοπίζουν, αξιολογούν, ταξινομούν και αξιοποιούν στην πράξη την ευρύτερη δυνατή πληροφόρηση (η οποία όμως δεν είναι δυνατόν να περιλαμβάνεται στο σχολικό βιβλίο).
Κάθε μαθητής, θα συντάξει γραπτή εργασία για το ρόλο του. Για τη συγγραφή της εργασίας (π.χ. ανάλυση του ρόλου του Διευθυντή Οικονομικών στη βιομηχανία πλαστικών), αξιοποιούνται συνολικά όλες οι πληροφορίες της ομάδας. Οι εργασίες που θα γρά -ψουν οι μαθητές δεν θα είναι ανεξάρτητες η μία από την άλλη αλλά θα πρέπει να μπορούν να συνδυαστούν σε ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο.

Από την αρχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας (π.χ. προτάσεις-εκλογή βιομη -
χανίας, επιλογή ρόλου), οργανώνονται διαδοχικά αυτοδιοικούμενα σεμινάρια . Σ'
αυτά οι μαθητές παρουσιάζουν το σύνολο των πληροφοριών που έχουν συλλέξει καθώς και την πρόοδο των εργασιών παράλληλα στο κατασκευαστικό και το θεωρητικό μέρος της εργασίας τους. Έχουν την ευκαιρία να μοιρασθούν γνώσεις, να βοηθήσουν ο ένας τον άλλο, να κρίνουν τη δουλειά των άλλων και να δέσουν ως ομάδα. Στα σεμινάρια μπορούν να κληθούν και ειδικοί εκτός σχολείου για να παρουσιάσουν θέματα που συνδέονται με την παραγωγική μονάδα που με -λετούν οι μαθητές.

Με όλες αυτές τις δραστηριότητες το σχολείο συνδέεται με την παραγωγική διαδικασία  οι μαθητές μα-
θαίνουν στην πράξη για τη:
- G λειτουργία των παραγωγικών μονάδων και των επιχειρήσεων και τη
- G σχέση της τεχνολογίας με την παραγωγή .
Παράλληλα, αναπτύσσουν γενικές πρακτικές γνώσεις και δεξιότητες . Οι μαθητές, μαθαίνουν έτσι πράγματα κοινά αλλά και διαφορετικά ο ένας από τον άλλον (προσαρμογή της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα διαφορετικά ενδιαφέροντα και τις ικανότητες του κάθε μαθητή).
Κατά τη διδασκαλία της μεθόδου, η έμφαση δίνεται στην εξοικείωση των μαθητών με την παραγωγική διαδικασία και την επίλυση τεχνο-παραγωγικών προβλημάτων στην πράξη , τα οποία συνδέονται με την ίδια τη ζωή. Η μέθοδος εμπε -
ριέχει τη διαθεματική προσέγγιση και αξιοποίηση γνώσεων
απ' όλους τους τομείς (Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Οικονομίας, Με -λέτης Περιβάλλοντος κ.λπ.), όπως ακριβώς στις μεγάλες παραγωγικές μονάδες.

Με την ολοκλήρωση του κατασκευαστικού και θεωρητικού μέρους της εργασίας τους, οι μαθητές παρουσιάζουν σε τελικά σεμινάρια στην τάξη τις ολοκληρωμένες γραπτές εργασίες και κατασκευές τους καθώς και όλα τα άλλα στοιχεία που προέ -κυψαν κατά τη διαδικασία μελέτης της παραγωγικής μονάδας (π.χ. διαγράμματα, φωτογραφίες, χάρτες, προϊόντα, μέσα ασφάλειας).

Συνοπτική περιγραφή της μεθόδου «Ομαδικής Εργασίας»
Στο τέλος της σχολικής χρονιάς πραγματοποιείται έκθεση στην οποία παρουσι -άζονται οι κατασκευές και οι γραπτές εργασίες των μαθητών. Την έκθεση καλούνται να επισκεφθούν παράγοντες της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Σε όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ο καθηγη -τής παρατηρεί και καταγράφει την επίδοση των μαθητών σε όλες τις δραστηριότητες που προβλέπονται από τη μέθοδο της ομαδικής εργασίας (προτάσεις, σεμινάρια, γραπτή εργασία, κατασκευή, πη -
γές πληροφόρησης, οργάνωση σεμιναρίων, συνεργασία κ.λπ.), και τις αξιολογεί ανάλογα.

Eικ. 5 Συνάντηση εργασίας και συνεργασία των Διευθυντών της ομάδας.

Κεφ. 3

Oργάνωση των σύγχρονων παραγωγικών μονάδων
Οι μαθητές...

ΣΤΟΧΟΙ
Να εξοικειωθούν με την οργάνωση και τη λειτουργία των σύγχρονων παραγωγικών μονάδων.
Να διαμορφώσουν σαφή αντίληψη για τη σχέση της νέας τεχνολογίας και των εργαζομένων με την παραγωγική διαδικασία.
Να κατανοήσουν τις επιδράσεις και τις συνέπειες του βιομηχανικού τρόπου παραγωγής στην κοινωνία, το περιβάλλον και το άτομο.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Τεχνολογικός εξοπλισμός, αυτοματισμοί, νέες τεχνολογίες, μεταβιομηχα -νική εποχή, ηλεκτρονικοποίηση, ανθρώπινο κεφάλαιο, διά βίου εκπαίδευση, καινοτομίες, οικολογική συνείδηση, «πράσινες» επιχειρήσεις, οργανόγραμμα.

Αναρωτήθηκες…
Για να μπορέσεις να δώσεις απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, θα πρέπει πρώτα να αντιληφθείς τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της βιομηχανίας.

3.1 Κέρδος
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, τα προϊόντα που καλύπτουν τις ανάγκες μας παράγονται με συστηματικό τρόπο σε παραγωγικές μονάδες .
Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία, για να πραγματοποιήσουν την παραγωγική διαδικασία χρησιμοποιούν γνώσεις, πληροφορίες, εργαλεία, μηχανές, υλικά, ενέρ -γεια, κεφάλαια και χρόνο. Η οργάνωση και ο συντονισμός όλων αυτών καθώς και η χρήση της νέας τεχνολογίας αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά μιας σύγχρονης παραγωγικής μονάδας και συμβάλλουν σημαντικά στην επιτυχημένη λειτουργία της.

Οι στόχοι των σημερινών επιχειρήσεων εστιάζονται στην αύξηση της παρα -γωγικότητας, τις καινοτομίες και την ανταγωνιστικότητα.
Το κέρδος είναι σκοπός κάθε παραγωγικής μονάδας. Για να υπολογίσουμε το κέρδος, αφαιρούμε από τις εισπράξεις των πωλήσεων τα έξοδα που κατέβαλε η επιχείρηση για να το παράγει.

Kέρδος = Eισπράξεις -Έξοδα
Οι συντελεστές που επηρεάζουν τα κέρδη είναι η ζήτηση του προϊόντος, οι τιμές των πρώτων υλών, ο τρόπος παραγωγής, η αποτελεσματική διοίκηση, η μι -σθοδοσία των εργαζομένων, η διαφήμιση κ.ά.
Eικ. 6 Eγκαταστάσεις σύγχρονης Παραγωγικής Mονάδας.

3.2 O Pόλος της Nέας Tεχνολογίας
Ο τεχνολογικός εξοπλισμός που διαθέτει μια επιχείρηση παίζει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα στάδια παραγωγής και κατά συνέπεια στο τελικό αποτέλεσμα.
- G Στη σύγχρονη γεωργία χρησιμοποιούνται ειδικά μηχανήματα. Για παράδειγμα στα θερμοκήπια χρησιμοποιούνται αυτόματα μηχανήματα ελέγχου θερμοκρα -σίας, υγρασίας, οξυγόνου, εξαερισμού και υδρονέφωσης.
- G Στη βιομηχανία, η εφαρμογή αυτοματισμών έχει μειώσει αισθητά το κόστος παραγωγής και έχει βελτιώσει την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων.
- G Οι υπηρεσίες είναι οι κυριότεροι χρήστες της τεχνολογίας, η οποία καθορίζει πολλές φορές την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της παρεχόμενης υπη -ρεσίας.

Eικ. 7 Yπολογιστής ελέγχου για τα αυτοματοποιημενα συστήματα παραγωγής και ελέγχου.
Eικ. 8 Σύγχρονο θερμοκήπιο με σύστημα υδρονέφωσης.
Eικ. 9 Tηλεϊατρικός σταθμός βάσης. H Tεχνολογία στην υπηρεσία της υγείας του πολίτη.

Η Παραγωγική Μονάδα στην κοινωνία της πληροφορίας:
Η βιομηχανική εποχή οδήγησε τον πληθυσμό στα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα, ενώ στη σύγχρονη μεταβιομηχανική εποχή, οι νέες τεχνολογίες τον οδηγούν στην αποκέντρωση. Η επικοινωνία είναι ταχύτατη και αξιόπιστη και οι αποστάσεις πλέον έχουν εκμηδενιστεί.
Το διαδίκτυο προσφέρει πολλούς τρόπους επικοινωνίας: e-mail, chat, ιστοσελίδα, τηλεδιάσκεψη κ.λπ. Έτσι σήμερα, η εργασία μπορεί να γίνεται από απόσταση και να αποστέλλεται με e-mail. Πολλοί επιστήμονες ζουν σε δυσπρόσιτες και όμορφες περιοχές
και στέλνουν τη δουλειά τους με e-mail.

Το internet είναι ένα εξαιρετικό μέσο για τη βελ -τίωση της επικοινωνίας με -ταξύ της επιχείρησης, των πελατών και των προμη -θευτών.
Με την ηλεκτρονι -κοποίηση της λειτουργί -ας τους, οι επιχειρήσεις αξιοποιούν τις ευκαιρίες που προσφέρει το δίκτυο και μπορούν να:
Eικ. 10 Πρόσκληση-ενημέρωση για ανάπτυξη ηλεκτρονικού εμπορίου των επιχειρήσεων μέσω διαδικτύου.
- G λαμβάνουν μέρος σε δημοπρασίες για την αγορά προμηθειών
- G προωθούν τα προϊόντα τους
- G βρίσκουν συνεργάτες
- @ G πραγματοποιούν τις χρηματοοικονομικές τους δραστηριότητες

$^{.$\_{com}$}$ $^{ $\_{http}$}$ www
- G έχουν πρόσβαση στα τελευταία οικονομικά και εμπορικά νέα
- G τακτοποιούν τα φορολογικά της επιχείρησης
- G πωλούν προϊόντα με μικρό ποσοστό κέρδους
- G πωλούν επινοήσεις

3.3 Oι γνώσεις και οι δεξιότητες των εργαζομένων στη σύγχρονη παραγωγική μονάδα
Οι εργαζόμενοι σε μια επι -χείρηση αποτελούν το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η επένδυση σ' αυτό το κεφάλαιο θεωρείται σήμερα πολύ σημαντική. Οι ραγδαίες τεχνολογι -κές εξελίξεις μειώνουν συνεχώς την ανάγκη για χειρωνακτική εργασία και αυξάνουν τη ζήτηση για εργα -ζόμενους με πρόσθετα προσόντα και εξοικειωμένους με τη χρήση της νέας τεχνολογίας.
Eικ. 11 H αυτοματοποίηση της παραγωγής χρειάζεται εργαζόμενους με γνώσεις.
Οι τυποποιημένες, μονότονες, επαναλαμβανό -μενες, κουραστικές και συχνά επικίνδυνες σωματικές εργασίες εκτελούνται πλέον από προγραμματιζόμενα και αυτοματοποιημένα παραγωγικά συστήματα και μηχανήματα, που αντικαθιστούν τους ανειδίκευτους εργάτες, ακόμα και τους ειδικευμένους τεχνίτες. Για παράδειγμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν χρειάζο -νται πλέον ειδικούς τεχνίτες συγκολλήσεων, αφού οι συγκολλήσεις των μεταλλικών μερών γίνονται χωρίς τη μεσολάβηση ανθρώπου αλλά μέσω κατάλληλων βιομηχανικών βραχιόνων (ρομπότ). Αποτέλεσμα είναι

Eικ. 12 Bιομηχανικός ρομποτικός βραχίονας που χρησιμοποιείται για συγκόλληση.
η αύξηση της ποσότητας παραγωγής και η μείωση του κόστους του προϊόντος.
Στη σύγχρονη παραγωγική διαδικασία οι εργαζόμενοι δεν χρησιμοποιούν τις ίδιες γνώσεις και δεξιότητες από την ημέρα της πρόσληψής τους μέχρι την ημέρα που θα βγουν στη σύνταξη. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, πρέπει να αποκτούν νέες γνώσεις και δεξιότητες σε μια διά βίου εκπαίδευση (δηλαδή εκπαίδευση σε όλη τη διάρκεια της ζωής), για να είναι αποδοτικοί στη δουλειά τους.

Οι σύγχρονες επιχειρήσεις έχουν ανάγκη από εργαζόμενους που να έχουν την ικανότητα
- G να προγραμματίζουν και να χειρίζονται το σύγχρονο εξοπλισμό,
- G να επιλύουν αποτελεσματικά τα προ -βλήματα που δημιουργούνται στην πα -ραγωγή,
- G να έχουν ειδικές τεχνολογικές γνώσεις,
- G να εργάζονται μεθοδικά,
- G να συνεργάζονται αρμονικά με τους υπόλοιπους εργαζόμενους και
- G να αναπτύσσουν και να ενσωματώνουν καινοτομίες για βελτίωση των προϊόντων και αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
Eικ. 13 H ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και η αρμονική συνεργασία είναι δύο από τα βασικότερα προσόντα που πρέπει να διαθέτουν οι εργαζόμενοι σήμερα.

3.4 Eπιχείρηση και Περιβάλλον
Οι σύγχρονες βιομηχανικές επιχειρήσεις χρησι -μοποιούν περισσότερους φυσικούς πόρους από ποτέ. Η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής δημιουργεί προβλήματα εξάντλησης των πόρων, ρύπανσης και καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος. Όλα αυτά οδήγησαν στην παγκόσμια οικολογική κρίση .
Η αρχή της πρόληψης είναι σημαντική για την περιβαλλοντική προστασία. Η αειφόρος ανάπτυξη (που δεν εξαντλεί τους πόρους που χρησιμοποιεί) είναι ο τύπος της ανάπτυξης που επιδιώκεται σήμερα

Eικ. 14 Tο Γαλάζιο πετράδι, η γη...
σε όλους τους τομείς παραγωγής. Μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή της κατάλ -ληλης τεχνολογίας.
Υπάρχουν βιομηχανίες που χρησιμοποιούν τεχνολογίες που δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον (αντιρρυπαντική τεχνολογία, ανακύκλω -ση, φίλτρα προστασίας, χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας). Οι βιομηχανίες που εφαρμόζουν αυτές τις τεχνολογίες ονομάζονται «πράσινες επιχειρήσεις» .

3.5 Oργανόγραμμα Παραγωγικής Mονάδας
Κάθε βιομηχανική παραγωγική μονάδα οργανώνεται σε τμήματα και κάθε τμήμα έχει συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες.
Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται ένα τυπικό διάγραμμα οργάνωσης του προσωπικού μιας βιομηχανίας. Διακρίνουμε σε αυτό τα διάφορα τμήματα που την απαρτίζουν. Η διάταξη και η ιεραρχία των τμημάτων μπορεί να διαφέρει στις διάφο -ρες βιομηχανίες. Για την επιτυχημένη λειτουργία της επιχείρησης είναι απαραίτητη η συνεργασία και ο συντονισμός των τμημάτων της, κάτι για το οποίο είναι υπεύθυνος ο Γενικός Διευθυντής. Με τη σωστή οργάνωση του προσωπικού, αποφεύγεται η επικάλυψη αρμοδιοτήτων και γίνεται σωστή κατανομή εργασιών προσωπικού και δαπανών.

Ιστοσελίδες
- R http://ete.gr (Ένωση Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών). Η ιστοσελίδα της Ένωσης Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών στην Ελλάδα. Θα βρείτε χρήσιμες συνδέσεις και συμβουλές για το μάθημα της Τεχνολογίας.
R http://www.iteawww.org (International Technology Education Association). Η ιστοσελίδα της Διεθνούς Ένωσης Εκπαίδευσης της Τε -χνολογίας.
- R http://si.edu Το Ίδρυμα Smithsonian στην Ουάσιγκτον, περιλαμβάνει μια σειρά από μουσεία (Τεχνολογίας και Βιομηχανίας, Διαστήματος και Αεροναυ -τικής, Καλών Τεχνών, Αλληλογραφίας, Ζωολογίας, Φυσικής Ιστορίας κ.λπ.). Ειδικότερα στη διεύθυνση
http://www.smithsonian.org/visit/infocenter/mallmap.htm, δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στα μουσεία του Ιδρύματος Smithsonian, τα οποία εκτός των προγραμμάτων εκπαίδευσης και πληροφοριών που παρέχουν στα εκατομ -μύρια επισκεπτών κάθε χρόνο, προσφέρουν εκπαιδευτικά προγράμματα μέσω του δικτύου αλλά και ευκαιρίες για υποτροφίες και για συμμετοχή σε έρευνες σε μαθητές όλων των ηλικιών, σε όλο τον κόσμο.

Δραστηριότητες
Βρείτε το οργανόγραμμα μιας εταιρείας με διαφορετική ανάπτυξη από το παράδειγμα του βιβλίου σας.

Διαθεματικότητα:
- 1) Βρείτε πού είναι η δεξαμενή νερού από την οποία υδροδοτείται η πόλη σας και δικαιολογήστε τη θέση της.
- 2) Πώς και γιατί καθαρίζεται στη δεξαμενή το πόσιμο νερό;

Kεφ. 4

H μέθοδος της «Oμαδικής Eργασίας» βήμα προς βήμα

ΣΤΟΧΟΙ
Οι μαθητές...
Να διαμορφώσουν αντίληψη για τη σειρά των βημάτων που θα ακο -λουθήσουν και τις δραστηριότητες που θα πραγματοποιήσουν στη μελέτη της βιομηχανίας.
Να εξοικειωθούν με την οργάνωση και τη διαδικασία του σεμιναρίου. Να μάθουν τους τρόπους αναζήτησης και αξιολόγησης των πληροφο -ριών σχετικά με τη βιομηχανική παραγωγή.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Διάγραμμα δραστηριοτήτων, κριτήρια επιλογής, σεμινάρια, εποπτικά μέσα, σχέδια, αποτελεσματική επικοινωνία, σεμινάρια προόδου, τελικά σεμι -νάρια, πηγές πληροφόρησης, αναζήτηση-ταξινόμηση-αξιολόγηση-αξιοποίηση πληροφορίας, «κλειδιά» αναζήτησης.

4.1 Γενικά
Η παρουσίαση βήμα προς βήμα θα σας βοηθήσει, με τη συμβολή του καθηγητή σας, στη μελέτη της παραγωγικής μονάδας και στις διαδικασίες που θα ακολου -θήσετε ώστε να προσεγγίσετε και να μελετήσετε σε βάθος όλες τις διαστάσεις της οργάνωσης και λειτουργίας της παραγωγικής μονάδας.
Για την καλύτερη μελέτη της, δημιουργείστε ομάδες 10-13 ατόμων. Κάθε ομά -δα θα επιλέξει να μελετήσει μία παραγωγική μονάδα. Η μελέτη αυτή περιλαμβάνει τρία πλαίσια δραστηριοτήτων:
- G τη συγκέντρωση πληροφοριών,
- G την κατασκευή μοντέλου της παραγωγικής μονάδας, ομαδικά,
- G τη συγγραφή γραπτής εργασίας σχετικά με το ρόλο σας στην παραγωγική μονάδα που επιλέξατε.

4.2 Διάγραμμα δραστηριοτήτων στη μέθοδο της «Oμαδικής Eργασίας»

4.3 Oδηγίες για την οργάνωση των σεμιναρίων
Η πρόοδος του κατασκευαστικού μέρους και η σταδιακή παρου -σίαση των πληροφοριών θα παρουσιάζονται από σας τμηματικά, σε διαδοχικά σεμινάρια. Η μέθοδος της ομαδικής εργασίας βασίζεται στη σωστή λειτουργία των σεμιναρίων, γι' αυτό λοιπόν θα αναλύσουμε λεπτομερώς τον τρόπο οργάνωσης και πραγματοποίησής τους.

Ο ρόλος των μαθητών
Κατά τη διάρκεια των σεμιναρίων:
- G κρίνετε την ακρίβεια και την αξία του περιεχομένου της παρουσίασης
- G εκθέτετε τις γνώσεις και τις απόψεις σας
- G βοηθάτε το συμμαθητή σας που κάνει την παρουσίαση, στα θέματα που συναντά δυσκολίες
- G δέχεστε την κριτική και τη βοήθεια των συμμαθητών σας
- G μοιράζεστε ιδέες και συμπεράσματα
- G διευθύνετε ένα ή περισσότερα σεμινάρια

Οργάνωση -Διαδικασία σεμιναρίου
Ο μαθητής που έχει την ευθύνη της οργάνωσης του σεμιναρίου φροντίζει για την οργάνωση του χώρου όπως για:
- G την τοποθέτηση τραπεζιών σε κύκλο ή σε σχήμα «Π»,
- G την εξασφάλιση εποπτικών μέσων που διευκολύνουν την παρουσίαση (οθόνη προβολής, μηχανή slides, video κ.λπ.)
- G την τοποθέτηση καρτών μπροστά από κάθε μαθητή με το όνομά του
- G την προμήθεια γραφικής ύλης για όλους τους μαθητές
Ο μαθητής που είναι υπεύθυνος για την οργάνωση του σεμιναρίου καθορίζει το πρόγραμμα του σεμιναρίου, το οποίο τυπώνεται και μοιράζεται σε όλους τους μαθητές. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

- G τη χρονική διάρκεια και τη σειρά των παρουσιάσεων
- G τη χρονική διάρκεια των συζητήσεων και της κριτικής μετά από κάθε παρουσίαση

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
Με την έναρξη του σεμιναρίου, ο υπεύθυνος αναγράφει τον τίτλο του σεμιναρίου στον πίνακα και παρουσιάζει τους ομιλητές και τα θέματα που θα διαπραγματευθεί ο καθένας.
Ο ομιλητής μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορους τρόπους για την παρουσίαση της εργασίας του:
- G σημειώσεις που μοιράζει στους μαθητές
- G διαφάνειες για την προβολή διαγραμμάτων, φωτογραφιών, σχεδίων
- G αφίσες με επικόλληση εικόνων κ.λπ.
- G ταινία Video
- G CD - DVD
- G Έντυπο υλικό, δείγματα κ.λπ. από τη βιομηχανία που μελετάτε

Eικ. 16 Oμάδα μαθητών λίγο πριν την έναρξη του σεμιναρίου.

Κλείσιμο του σεμιναρίου
Με το τέλος των παρουσιάσεων και των συζητήσεων, ο οργανωτής:
- G εκθέτει τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η τάξη
- G αναφέρει τα θέματα που πρόκειται να παρουσιαστούν στο επόμενο σεμινάριο
- G ζητά από τον καθηγητή να σχολιάσει τις δραστηριότητες που πραγματοποιή -θηκαν στη διάρκεια του σεμιναρίου, να εισηγηθεί βελτιώσεις και να εξηγήσει καλύτερα διάφορα θέματα που συζητήθηκαν.

4.4 Πηγές πληροφόρησης για αξιοποίηση από τους μαθητές
Μέσα από τη δική σας έρευνα, δημιουργήστε ένα πλούσιο πληροφοριακό υλικό από όσο το δυνατόν περισσότερες πηγές πληροφόρησης. Επειδή ο όγκος των πληροφοριών που μπορεί να βρείτε για ένα θέμα είναι τις περισσότερες φορές μεγάλος, πρέπει να τις αξιολογήσετε και να ασχοληθείτε με τις πιο χρήσιμες για τη μελέτη της Βιομηχανίας.
Αν έχετε απορίες για το περιεχόμενο των πληροφοριών, απευθυνθείτε στον καθηγητή σας για να μπορέσετε να αξιο -ποιήσετε τις πληροφορίες, ακόμη και τις πληροφορίες που σας φαίνονται δυσνόητες. Όλες τις πληροφορίες πρέπει να τις αναλύσετε και να τις ταξινομήσετε ανάλογα με τη χρησιμότητά
τους.

Το πώς θα αναζητήσετε, αξιολογήσετε και αξιοποιήσετε τις πληροφορίες που σας είναι χρήσιμες, θα το δούμε αναλυτικά για κάθε κατηγορία χωριστά.
Οι πηγές πληροφόρησης μπορούν να χωριστούν στις έντυπες, προσωπικές και ηλεκτρονικές.
α) Στις έντυπες πηγές πληροφόρησης ανήκουν οι εγκυκλοπαίδειες, τα βιβλία, -
τα περιοδικά, τα ενημερωτικά φυλλάδια και οι εφημερίδες. Η αναζή τηση μπορεί να γίνει στις βιβλιοθήκες του σχολείου, του δήμου ή της κοινότητας, στα δικά σας βιβλία και των φίλων σας, σε περιοδικά με επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο, στις σελίδες ή στα ένθετα των εφημερίδων, στα διαφημιστικά έντυπα βιομηχανιών κ.λπ. Είναι μια καλή ευκαιρία να αρχίσετε να κόβετε δημοσι -εύματα από εφημερίδες και να συλλέγετε ένθετα με τα θέμα -τα που σας ενδιαφέρουν. Αν διαπιστώσετε ότι πράγματι κάτι σας ενδιαφέρει, προχωρήστε μετά σε προσεκτική ανάγνωση υπογραμμίζοντας ή κρατώντας σημειώσεις σε ό,τι μπορείτε να αξιοποιήσετε.

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
β) Στις προσωπικές πηγές πληροφόρησης περιλαμβάνονται συζητήσεις με τεχνίτες, επιστήμονες, στελέχη επιχειρήσεων ή ακόμη και τηλεφωνικές πληροφορίες από ειδικούς που μπορείτε να βρείτε μέσω των επαγγελματικών οδηγών της περι -οχής σας ή του χρυσού οδηγού. Σ' αυτές ανήκουν επίσης οι επισκέψεις σε μουσεία και ιδρύματα, σε βιομηχανίες, βιοτεχνίες και εργαστήρια επιχειρήσεων.
Πριν από την προσωπική επικοι -νωνία ή επίσκεψη, είναι απαραίτητο να αποτυπώσετε τα ερωτήματά σας σε ερωτηματολόγιο, πάνω στο οποίο θα καταγράψετε τις απαντήσεις. Αυτό γίνεται σε συνεργασία με τον καθηγητή του μαθήματος. Το ερωτηματολόγιο με τις απαντήσεις θα ενσωματωθεί στη γραπτή εργασία. Αν στο χώρο της επίσκεψης υπάρχει έντυπο υλικό για τους επισκέπτες συγκεντρώστε το για να το μελετήσετε στην τάξη.

Eικ. 17 Kαταγραφή των απαντήσεων-πληροφοριών ύστερα από συζήτηση με τον ειδικό της επιχείρησης.
Στο τέλος γίνεται καταγραφή και αξιολόγηση όλου του πληροφοριακού υλικού (ερωτηματολόγιο, ενημερωτικό έντυπο, φωτογραφίες κ.λπ.).
γ) Οι ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης είναι ίσως ο πιο εύκολος και γρή -γορος τρόπος συγκέντρωσης πληροφοριών. Μέσα από τις σελίδες του διαδικτύου
(internet) μπορείτε να βρείτε και να επιλέξε -τε τις πληροφορίες που είναι χρήσιμες στην εργασία σας. Χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης και πληκτρολογώντας τη λέξη

«κλειδί» π.χ. το είδος της Βιομηχα -νίας, παραγόμενα προϊόντα κ.λπ. βρίσκετε διευθύνσεις με πλούσιο πληροφοριακό υλικό, (φωτογραφί -ες, διαδικασίες παραγωγής, αρχές λειτουργίας κ.ά.).
Tο ζητούμενο στην εποχή μας είναι, οι νέοι να εξασκηθούν στον άμεσο εντοπισμό, στην αξιολόγηση και στην αξιοποίηση της πληροφορίας.

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
Μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) μπορείτε να επικοινωνήσετε με επιχειρήσεις και οργανισμούς και να ζητήσετε πληροφορίες. Μπορείτε επίσης να συνεργαστείτε με τους μαθητές άλλων σχολείων που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο και να ανταλλάξετε απόψεις και πληροφορίες.

Σημείωση
Να θυμάστε ότι πρέπει να σημειώνετε τα στοιχεία των πηγών πληρο -φόρησης. Όταν κρατάτε απόκομμα εφημερίδας γράψτε πάνω του τον τίτλο της εφημερίδας και την ημερομηνία. Όταν παίρνετε πληροφορίες από βιβλία, εγκυκλο -παίδειες, περιοδικά σημειώστε τα στοιχεία (τίτλο βιβλίου, συγγραφέα, εκδοτικό οίκο κ.λπ.) γιατί θα σας είναι απαραίτητα στη βιβλιογραφία της γραπτής εργασίας. Όταν παίρνετε προσωπική συνέντευξη να σημειώνετε τουλάχιστον το όνομα και την επαγγελματική ιδιότητα του ειδικού. Τέλος για πληροφορίες που προέρχονται από τα ηλεκτρονικά μέσα κρατήστε τα στοιχεία της πηγής.

Ιστοσελίδες
R http://www.tsawww.org (Technology Student
Τechnology Student Association Learning to Live in a $\_{T}$echnical W orld
Association). Η ιστοσελίδα της Ένωσης Μαθητών Τεχνολογίας. Οι μαθητές αυτοί απ' όλο τον κόσμο, ανταλλάσσουν πληροφορίες για τα έργα που φτιάχνουν, επικοινωνούν με επιχειρήσεις κ.λπ.
- R http://www.katalogos.net Η ιστοσελίδα παρέχει μεγάλο κατάλογο επιχειρήσεων, και δίνονται πληροφορίες για τη δράση, την οργανωτική δομή, τη λειτουργία τους.
- R www.flash.gr και επιλογή Τεχνολογία. Μέσα από τις σελίδες του διαφημίζονται νέα τεχνολογικά προϊόντα και δίνονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.
- R http://users.otenet.gr και On Line Κοινότητες-Anazitisis Τεχνολογία και ΤΕΧΝΟλογία. Δίνει ηλεκτρονικές διευθύνσεις για την αναζήτηση γενικών και ειδικών πληροφοριών πάνω σε τεχνολογικά θέματα.
- R http://www.tmth.edu.gr Τεχνολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
- R http://www.in.gr μηχανή αναζήτησης.
- R http://www.google.gr μηχανή αναζήτησης.
- R http://www.yahoo.com μηχανή αναζήτησης.

ΣΤΟΧΟΙ

4.5 Tα βήματα της Oμαδικής Eργασίας

1ο βήμα -Eκλογή παραγωγικής μονάδας
Οι μαθητές...
Να αναπτύξουν ικανότητα για συλλογή, ταξινόμηση και αξιολόγηση πληρο -φοριών σχετικά με τη βιομηχανία.
Να καθορίζουν και να εφαρμόζουν κριτήρια.
Να λαμβάνουν αποφάσεις.
Να υποστηρίζουν τις προτάσεις τους με επιχειρήματα.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Τομείς παραγωγής, πόροι, συντελεστές παραγωγής, γραμμή παρα -γωγής, φυσικό κεφάλαιο, ανθρώπινο κεφάλαιο, κριτήρια επιλογής, δομή επιχείρησης, οργάνωση προσωπικού, μέθοδος παραγωγής προϊόντων, διά -γραμμα οργάνωσης προσωπικού.
Σ' αυτό το βήμα, όπως λέει και ο τίτλος του, θα επιλέξετε μια παραγωγική μονάδα για να τη μελετήσετε ομαδικά.
Σε ποιον τομέα παραγωγής ταξινομείς μια βιομηχανία που γνωρίζεις;
Ποιους πόρους χρησιμοποιεί;
Τι μηχανήματα χρησιμοποιούνται και με ποιο τρόπο;

Για να μπορέσεις να απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές, θα
πρέπει να μελετήσεις τις πληροφορίες που σου δίνονται παρακάτω. Οι αρχικές αυτές πληροφορίες θα σε βοηθήσουν να θέσεις κριτήρια που είναι απαραίτητα για την επιλογή της βιομηχανίας και θα λειτουργήσουν ως ερέθισμα για να μπορέσεις να αναζητήσεις και συ περισσότερες.

Tομείς Παραγωγής
Τα προϊόντα που παράγονται και οι υπηρεσίες που παρέχονται ταξινομούνται σε τρεις τομείς: τον πρωτογενή, το δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα. Η ταξινόμηση αυτή εξυπηρετεί την καλύτερη μελέτη της παραγωγικής διαδικασίας.
Ο Πρωτογενής Τομέας περιλαμβάνει τις δρα -στηριότητες που παράγουν αγαθά σε φυσική κατάσταση , δηλαδή χωρίς να έχουν υποστεί καμιά επεξεργασία. Στον πρωτογενή τομέα περιλαμβάνονται οι παραγωγικές μονάδες λαχανικών, φρούτων, σι -τηρών, καπνού, κρέατος, γάλακτος, αυγών, μελιού, ψαριών, οστρακοειδών, ξύλου, ρετσινιού κ.λπ.

Ο Δευτερογενής Τομέας περιλαμβάνει τις δραστηριότητες επεξεργασίας και μεταποίησης των προϊόντων. Στο δευτερογενή τομέα περιλαμβάνονται οι παραγωγικές μονάδες παστεριωμένου γάλακτος,
Eικ. 18 Προϊόντα που απολαμβάνουμε καθημερινά.
τοματοπολτού, πλαστικών, επίπλων, ενδυμάτων, χαρτιού κ.λπ.
Ο Τριτογενής Τομέας περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών . Πολλές απ' αυτές τις υπηρεσίες καλύπτουν βασικές ανθρώπινες ανάγκες, όπως οι τραπεζικές εργασίες, το εμπόριο, η διανομή των προϊόντων, η διαφήμιση, οι μεταφορές, το ηλεκτρονικό εμπόριο, η δημόσια υγεία, η ενημέρωση, η εθνική ασφάλεια, η εκπαίδευση κ.λπ.

Συντελεστές Παραγωγής
Για την παραγωγή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας χρησιμοποιούνται οι φυσικοί πόροι , η εργασία και το κεφάλαιο . Τα μέσα αυτά ονομάζονται συντελεστές παραγωγής. Σήμερα, θεωρούμε ως τέταρτο συντελεστή παραγωγής την επιχειρηματικότητα .

Φυσικοί πόροι
Περιλαμβάνουν το νερό, τα ορυκτά, τα δάση, τους βοσκότοπους, τους ενερ -γειακούς πόρους (πετρέλαιο, άνθρακα, φυσικό αέριο) και οποιοδήποτε άλλο αγαθό προέρχεται από τη φύση και χρησιμοποιείται στην παραγωγή αγαθών.

Εργασία
Είναι βασικός συντελεστής παραγωγής και διακρίνεται σε σωματική και πνευματική εργασία. Ο αγρότης, ο δάσκαλος, ο βιομηχανικός εργάτης, το επιχειρησιακό στέλεχος, κ.λπ. προσφέρουν εργασία στην παραγωγική διαδικασία.

Κεφάλαιο (φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο)
Τα οικήματα, τα μηχανή -ματα, οι συσκευές, τα εργαλεία, τα χρήματα, τα μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγική διαδικασία, αποτε -λούν το φυσικό κεφάλαιο μιας επιχείρησης. Προκειμένου να αξιοποιηθούν οι πόροι, πρέπει να μεσολαβήσει ο ανθρώπινος παράγοντας.
Το ανθρώπινο δυναμικό μιας χώρας ονομάζεται ανθρώπινο κεφάλαιο .

Γραμμή Παραγωγής
Η βιομηχανική παραγωγή προϊόντων βασίζεται στη λειτουργία της γραμμής παραγωγής. Η γραμμή παραγωγής περιλαμβάνει μηχανήματα και λειτουργίες, οργα -νωμένα και συντονισμένα σε σειρά, με σκοπό την καλύτερη και ταχύτερη παραγωγή των προϊόντων καθώς και τη μείωση του κόστους.
Σήμερα η αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής καθώς και η εφαρμογή των ρομποτικών κυψελών, δίνουν τη δυνατότητα για περαιτέρω βελτίωση της ταχύτητας παραγωγής και του ελέγχου ποιότητας των προϊόντων.

Τώρα ξεκινά η δράση !!!

b 1η φάση:

Καταγράψτε αυτές που σκεφθήκατε!
Πείτε τώρα τις προτάσεις σας στον υπεύθυνο του σεμιναρίου, ο οποίος θα δημιουργήσει στον πίνακα μια λίστα με τις προτάσεις σας.

1ο Βήμα - Εκλογή Παραγωγικής Μονάδας
Σημειώστε ότι οι βιομηχανίες που θα μελετήσετε πρέπει να ικανοποιούν ορι -σμένα κριτήρια επιλογής . Αυτά χρησιμεύουν για να μπορείτε να κρίνετε τις προ -τάσεις ως κατάλληλες ή ακατάλληλες για μελέτη στην τάξη και τα καθορίζετε με τη βοήθεια του καθηγητή σας.
Η δυνατότητα συγκέντρωσης ικανοποιητικών πληροφοριών σχετικά με τις βιομηχανίες που προτείνετε είναι ένα από τα βασικότερα κριτήρια επιλογής. Άλλα σημαντικά κριτήρια είναι:
- G η σπουδαιότητά της στην κοινωνία
- G η δυνατότητα απεικόνισης σε μορφή ομοιώματος
- G η δυνατότητα να μελετηθεί στα χρονικά πλαίσια του μαθήματος

Προσθέστε και σεις μερικά κριτήρια που θεωρείτε σημαντικά για την από -φαση της επιλογής .
Στη συνέχεια, εφαρμόζοντας τα κριτήρια που θέσατε, ψηφίζετε μέχρι τρεις βιομηχανίες ο καθένας. Μετά το τέλος της ψηφοφορίας, δημιουργείτε νέο κατάλογο με τις τέσσερις επικρατέστερες . Σ' αυτό το σημείο τελειώνει η πρώτη φάση του βήματος της επιλογής βιομηχανίας.
Για να προχωρήσουμε στη δεύτερη φάση, πρέπει πρώτα να συγκεντρώσει ο καθένας σας όσο το δυνατόν περισσότερες πληρο -φορίες για δύο από τις τέσσερις επικρατέστερες βιομηχανίες που επιθυμεί να υποστηρίξει .

Eικ. 19 Οι τέσσερις επικρατέστερες.
Η συλλογή πληροφοριών αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μελέτη της παραγωγικής μονάδας. Θα αναζητήσετε πληροφορίες για την οργάνωση, τη δομή και τη λειτουργία της κάθε επιχείρησης δηλαδή την οργάνωση του προσω -πικού της, τη μέθοδο παραγωγής των προϊόντων, τα είδη
των προϊόντων, την οικονομική της κατάσταση, τη δημόσια εικόνα της, την περι -βαλλοντική της ευαισθησία, τη διαφημιστική της καμπάνια κ.ά.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
- b Βιβλία
- b Παραγωγικές Μονάδες
- b Εγκυκλοπαίδειες
- b Μουσεία
- b Ενημερωτικά-Διαφημιστικά έντυπα
- b Ινστιτούτα
- b Περιοδικά
- b Εκθέσεις
- b Εφημερίδες
- b Διαδίκτυο
- b Εργαζόμενοι σε παραγωγικές μονάδες

Επίσης, μπορείτε με τη βοήθεια του καθηγητή, να προβάλετε ταινίες video, να παρουσιάσετε slides, να επιδείξετε φωτογραφίες κ.ά. από διάφορες παραγωγικές μονάδες.

1ο Βήμα - Εκλογή Παραγωγικής Μονάδας

b 2η φάση:
Στην αρχή, καθένας από σας παρουσιάζει πληροφορίες για τις δύο βιομηχανίες που υποστηρίζει. Κατά την παρουσίαση, προσπαθείτε με επιχειρήματα να πείσετε τους υπόλοιπους συμμαθητές σας για τις επιλογές σας. Όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των παρουσιάσεων, συγκεντρώνετε το πληροφοριακό υλικό για κάθε βιομηχανία. Στη συ -νέχεια ακολουθεί συζήτηση, ανάλυση και αξιολόγηση των στοιχείων. Ύστερα από τη συζήτηση και με δικαίωμα μιας ψήφου /επιλογής από
κάθε μαθητή εκλέγεται η βιομηχανία που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους.

Από τη στιγμή αυτή, λειτουργείτε ως ομάδα εργα -σίας. Πρώτο μέλημά σας πρέπει να είναι η σχεδίαση του διαγράμματος οργάνωσης προσωπικού. Σ' αυτό κατα -γράφετε τα τμήματα από τα οποία αποτελείται η παρα -γωγική μονάδα που επιλέξατε (τμήμα Γεν. Διεύθυνσης, τμήμα Marketing κ.λπ.)

Ιστοσελίδες
- R http://aluagre.pechiney.com ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Ε
- R http://www.halyvourgiki.com Χαλυβουργική
- R http://www.alpha.gr ALPHA BANK
- R http://coca-colahbc.com COCA COLA
- R http://cosmote.gr COSMOTE
- R http://eurobank.gr EUROBANK
- R http://intracom.gr INTRACOM
- R http://vodafon.gr VODAFON
- R www.melissa.gr ΜΕΛΙΣΣΑ
- R http://www.faros.com Xαρτοβιομηχανία

Διαθεματικότητα (Πληροφορική, Χημεία):
Aναζητείστε στο διαδίκτυο μια βιομηχανία χαρτιού. Ποιες πρώτες ύλες και ποιες βοηθητικές (χημικές) ουσίες χρησιμοποιεί;

2ο Βήμα - Επιλογή Ρόλου
Οι μαθητές...
Να διαμορφώσουν σαφή αντίληψη για τις επαγγελματικές δυνατότητες που προσφέρονται στις σύγχρονες παραγωγικές μονάδες και για τις γνώσεις και ικανότητες που απαιτούνται από τους εργαζόμενους σ' αυτές.
Να αντιληφθούν τις εργασιακές σχέσεις που αναπτύσσονται και τα πι -θανά προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού μιας ομάδας εργαζομένων.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Βίωση ρόλου, αρμοδιότητες, προϊστάμενος, υφιστάμενος.

b 1η φάση: Προσδιορισμός αρμοδιοτήτων
Το περιεχόμενο του βήματος έχει μεγάλη έκταση, γιατί οι πληροφορίες που δίνονται διαχέονται σε όλες τις δραστηριότητες του μαθητή μέσα στο μάθημα (βίωση του ρόλου). Δηλαδή το ρόλο του στη βιομηχανία, στην τάξη, στην κατασκευή της μακέτας, στη σύνταξη της γραπτής εργασίας. Αποτελεί, πληροφοριακό υλικό που λειτουργεί σαν σημείο αναφοράς για κάθε δραστηριότητά του.
Αναρωτηθήκατε ποτέ τι αρμοδιότητες έχει ο διευθυντής του κάθε τμήματος μιας επιχείρησης;

Συνοπτική παρουσίαση των αρμοδιοτήτων
Οι αρμοδιότητες που αναφέρονται αποτελούν ένα μικρό μέρος των καθηκόντων των Διευθυντών και παρουσιάζονται συνοπτικά.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Προϊστάμενος, συντονιστής, στόχοι, στρατηγική, εισηγήσεις, χρο -νοδιάγραμμα εργασιών, Διοικητικό Συμβούλιο, εξελίξεις της αγοράς, εκ -πρόσωπος εταιρείας.
Τι κάνει ένας Γενικός Διευθυντής;
Ο Γενικός Διευθυντής είναι προϊστάμενος και συντονιστής όλων των δραστη -ριοτήτων της βιομηχανίας και εκτελεί τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της επιχείρησης.

Τι άλλο κάνει;

Πολλά ακόμη !!!
- G Σχεδιάζει τη στρατηγική της επιχείρησης , δηλαδή κα -θορίζει τους μακροχρόνιους στόχους και καταγράφει τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξή τους (αύξηση πωλήσεων με διεύρυνση του δικτύου και στο εξωτερικό, εκπαίδευση πωλητών, διαφήμιση σε ξένα ΜΜΕ κ.λπ.).
- G Είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των στόχων της εται -ρείας.
- G Καθορίζει τις δραστηριότητες της επιχείρησης μετά από τις εισηγήσεις των υπευθύνων των διαφόρων τμημάτων της εταιρείας.
- G Καθορίζει με σαφήνεια τους στόχους κάθε τμήματος και ελέγχει τις διαδικασίες για την επιτυχία τους, με προκαθορισμένα κριτήρια. Για το λόγο αυτό, συνε -δριάζει με τους υπευθύνους των διαφόρων τμημάτων και εξετάζει την πρόοδο και τα προβλήματα του κάθε τμήματος, με στόχο την αντιμετώπισή τους.

- G Σε συνεργασία με τους υπεύθυνους των διαφόρων τμημάτων καθορίζει χρονοδιάγραμμα εργασιών (έρευνα αγοράς, προμήθεια και συντήρηση μηχανη -μάτων, οργάνωση πωλήσεων κ.ά.) και μεριμνεί για την τήρησή του.
- G Καθορίζει τα κριτήρια αξιολόγησης και τα οφέλη (πριμ) αποδοτικότητας για κάθε τμήμα, έτσι ώστε να δημιουργούνται κίνητρα παραγωγικότητας για τους εργαζόμενους.
- G Ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο για την πρόοδο της εταιρείας και μετα -φέρει τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου στους Διευθυντές και τους εργαζόμενους της επιχείρησης, ώστε να προσδιοριστούν οι ενέργειες που απαιτούνται για την υλοποίηση των στόχων.
- G Ενημερώνεται για τις εξελίξεις που διαγράφονται στην τοπική και διεθνή αγορά (τεχνολογικές οικονομικές - επιχειρηματικές).
- G Αντιπροσωπεύει την εταιρεία σε εκδηλώσεις και την εκπροσωπεί υπογράφοντας τα επίση -μα έγγραφά της, δηλαδή συμφωνίες (με τρά -πεζες, εμπόρους, προμηθευτές, πελάτες κ.λπ.) και συμβόλαια για αγοροπωλησία ή ενοικιάσεις εξοπλισμού, ακινήτων κ.ά.

Δραστηριότητες
Πώς θα συντονίσεις τα τμήματα στη δική σας βιομηχανία;
Τι προτάσεις θα κάνεις;
Ποιους στόχους θα θέσεις;
Πρώτο μέλημά σου λοιπόν είναι να καλέσεις σε σύσκεψη τους διευθυντές των τμημάτων.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Διάθεση προϊόντων, στρατηγική Μάρκετινγκ, έρευνα αγοράς, δια -φήμιση, πωλήσεις, δείγμα πληθυσμού, προϊόν, προώθηση, τιμή, αγορά, πρόβλεψη πωλήσεων.

Διευθυντής Mάρκετινγκ
Ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει ο Διευθυντής Μάρκετινγκ (marketing) είναι πολύ σπουδαίος. Ο διεθνής όρος "μάρκετινγκ" περι -γράφει όλες τις δραστηριότητες της επιχείρησης που στοχεύουν στη διάθεση των παραγομένων προϊόντων στην αγορά. O Διευθυντής Marketing, για να χαράξει τη στρατηγική που θα ακολουθή -σει, συνεργάζεται πρώτα κυρίως με τον Μηχανικό Σχεδιασμού Προϊόντος, τον Μηχανικό Πα -ραγωγής και τον Διευθυντή Οικονομικών.
Το μάρκετινγκ περιλαμβάνει:
- 1. την έρευνα αγοράς,
- 2. τη διαφήμιση και προώθηση των προϊόντων και
- 3. τις πωλήσεις.
1. Έρευνα Αγοράς: Πριν η επιχείρηση αποφασίσει τι θα πουλήσει (προδιαγρα -φές ποιότητας), σε ποια ποσότητα, πώς θα το πουλήσει (διαδικασίες και δίκτυα πωλήσεων) και σε ποια τιμή, θα πρέπει να κάνει έρευνα αγοράς.

Tι είναι Bιομηχανία; Tι είναι σύστημα; Tι είναι Παραγωγή;
Κοίταξε γύρω σου! Θα δεις βιβλία, έπιπλα, ρούχα, συσκευές κ.λπ. Οτιδήποτε βλέπεις έχει παραχθεί από ένα σύστημα παραγωγής.
Στο σύγχρονο κόσμο, θα ήταν αδύνατη η παραγωγή αγαθών για την ικανοποίηση των αναγκών μας χωρίς τον βιομηχανικό τρόπο παραγωγής.
Στο σύστημα παραγωγής εμπλέκονται πολλοί και διαφορετικοί συντελεστές που επηρεάζουν τη λειτουργία του, όπως η εργασία και οι γνώσεις των ανθρώπων, οι πρώτες ύλες, το επίπεδο του τεχνολογικού εξοπλισμού, τα διαθέσιμα κεφάλαια, οι κτιριακές εγκαταστάσεις και η ενέργεια που χρησιμοποιείται.

Ακόμη, εμπλέκεται ο ανταγωνισμός που αντιμετωπίζει η επιχείρηση στο διεθνο -ποιημένο σήμερα παραγωγικό και εργασιακό περιβάλλον, η εργασιακή νομοθεσία που ισχύει στη χώρα που λειτουργεί η παραγωγική μονάδα, η διαθέσιμη υποδομή του χώρου στον οποίο είναι εγκαταστημένη η βιομηχανία (συγκοινωνίες, σιδηρόδρομοι, επικοινωνίες κ.λπ.).
Οι συντελεστές που εμπλέκονται στο βιομηχανικό σύστημα παραγωγής πρέπει να «ενορχηστρώνονται», δηλαδή ο ένας να συσχετίζεται αρμονικά με όλους τους άλ -λους, ώστε να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Κανένας συντελεστής δεν είναι ανεξάρτητος . Οποιαδήποτε μεταβολή σ' ένα συντελεστή επιφέρει αλλαγές και στους άλλους συντελεστές και στο παραγωγικό αποτέλεσμα.

Κεφ. 2

Συνοπτική περιγραφή της μεθόδου της «Oμαδικής Eργασίας» για τη μελέτη της Bιομηχανίας
Το τμήμα της τάξης θα χωριστεί σε ομάδες των 10-13 ατόμων περίπου. Κάθε ομάδα θα επιλέξει να μελετήσει και να κατασκευάσει το μοντέλο μιας παραγωγικής μονάδας .
Κάθε ομάδα μαθητών θα κατασκευάσει ένα ομοίωμα πραγματικής βιομηχανίας , που θα αντι -κατοπτρίζει τη λειτουργία της με τον πιο ρεαλιστικό τρόπο. Σ' αυτό θα απεικονίζονται οι εσωτερικοί και εξωτερικοί χώροι (χώροι φορτοεκφόρτωσης, βιο -μηχανικός εξοπλισμός, γραφεία και χώροι προσω -πικού, χώροι στάθμευσης κ.λπ.) και η παραγωγική διαδικασία.

Η κατασκευή θα συνοδεύεται από λεπτομερειακά σχέδια που θα δείχνουν τα παραπάνω στοιχεία, χάρτες με οικονομοτε -χνικά στοιχεία της βιομηχανίας, το συγκοινωνιακό και ενεργειακό δίκτυο που εξυπηρετεί τη συγκεκριμένη παραγωγική μονάδα, καθώς και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο κρίνουν οι μαθητές και ο καθηγητής ότι είναι απαραίτητο στοιχείο μελέτης.
Τα μοντέλα των παραγωγικών μονάδων οι μαθητές τα κατασκευάζουν ομαδικά στο σχολικό εργαστήριο (κατανέμοντας τη δουλειά και συνεργαζόμενοι για την εκτέλεσή της), αφού πρώτα σχεδιάσουν το μοντέλο και εγκριθεί η πρότασή τους
από τον καθηγητή. Χρησιμοποιούν ποικίλα εργαλεία και υλικά , τοποθετούν για παράδειγμα μηχανισμούς που δίνουν κίνηση σε ορισμένα τμήματα της κατασκευής και αποδίδουν όσο πιο ρεαλιστικά μπορούν τις διάφορες λειτουργίες της βιομηχανίας που μελετούν. Έτσι ανα -πτύσσονται και συνδυάζονται κατά τον καλύτερο τρόπο, οι πρακτικές δεξιότητες με τις σύγχρονες τεχνολογικές γνώσεις.

Κάθε ομάδα κατασκευάζει το διάγραμμα οργάνωσης της βιομηχανίας που μελετά. Σ' αυτό περιλαμβάνονται όλα τα τμήματα της επιχείρησης, όπως Μάρκετινγκ, Προμηθειών, Ποιοτικού Ελέγχου κ.λπ.
Κάθε μαθητής , εκτός από τη συμμετοχή του στις δραστηρι -
ότητες της ομάδας, αναλαμβάνει και εκτελεί ένα ρόλο (π.χ. Δ/ντής Προσωπικού), κατά τρόπο παρόμοιο με αυτόν που συμβαίνει στην πραγματική βιομηχανία. Για παράδειγμα, αν η ομάδα έχει επιλέξει μια βιομηχανία πλαστικών και ο μαθητής έχει επιλέξει το ρόλο του Διευθυντή Οικονομικών, θα εκτελέσει το ρόλο του Διευθυντή Οικονομικών στη βιομηχανία πλαστικών. Με την εκτέλεση ρόλων, οι μαθητές εξοι -κειώνονται με τη λειτουργία της βιομηχανίας καθώς και με τους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία της.

Κατά διαστήματα, τα μέλη της ομάδας πραγματοποιούν «συναντήσεις εργασίας» υπό την εποπτεία του Γενι -κού Διευθυντή, ανάλογες με αυτές που πραγματοποιούν τα διευθυντικά στελέχη σε μια πραγματική βιομηχανία.
Για την κατασκευή και τη μελέτη της παραγωγικής μονάδας καθώς και για την εκτέλεση του ρόλου τους, οι μαθητές εντοπίζουν, αξιολογούν, ταξινομούν και αξιοποιούν στην πράξη την ευρύτερη δυνατή πληροφόρηση (η οποία όμως δεν είναι δυνατόν να περιλαμβάνεται στο σχολικό βιβλίο).
Κάθε μαθητής, θα συντάξει γραπτή εργασία για το ρόλο του. Για τη συγγραφή της εργασίας (π.χ. ανάλυση του ρόλου του Διευθυντή Οικονομικών στη βιομηχανία πλαστικών), αξιοποιούνται συνολικά όλες οι πληροφορίες της ομάδας. Οι εργασίες που θα γρά -ψουν οι μαθητές δεν θα είναι ανεξάρτητες η μία από την άλλη αλλά θα πρέπει να μπορούν να συνδυαστούν σε ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο.

Από την αρχή της εκπαιδευτικής διαδικασίας (π.χ. προτάσεις-εκλογή βιομη -
χανίας, επιλογή ρόλου), οργανώνονται διαδοχικά αυτοδιοικούμενα σεμινάρια . Σ'
αυτά οι μαθητές παρουσιάζουν το σύνολο των πληροφοριών που έχουν συλλέξει καθώς και την πρόοδο των εργασιών παράλληλα στο κατασκευαστικό και το θεωρητικό μέρος της εργασίας τους. Έχουν την ευκαιρία να μοιρασθούν γνώσεις, να βοηθήσουν ο ένας τον άλλο, να κρίνουν τη δουλειά των άλλων και να δέσουν ως ομάδα. Στα σεμινάρια μπορούν να κληθούν και ειδικοί εκτός σχολείου για να παρουσιάσουν θέματα που συνδέονται με την παραγωγική μονάδα που με -λετούν οι μαθητές.

Με όλες αυτές τις δραστηριότητες το σχολείο συνδέεται με την παραγωγική διαδικασία  οι μαθητές μα-
θαίνουν στην πράξη για τη:
- G λειτουργία των παραγωγικών μονάδων και των επιχειρήσεων και τη
- G σχέση της τεχνολογίας με την παραγωγή .
Παράλληλα, αναπτύσσουν γενικές πρακτικές γνώσεις και δεξιότητες . Οι μαθητές, μαθαίνουν έτσι πράγματα κοινά αλλά και διαφορετικά ο ένας από τον άλλον (προσαρμογή της εκπαιδευτικής διαδικασίας στα διαφορετικά ενδιαφέροντα και τις ικανότητες του κάθε μαθητή).
Κατά τη διδασκαλία της μεθόδου, η έμφαση δίνεται στην εξοικείωση των μαθητών με την παραγωγική διαδικασία και την επίλυση τεχνο-παραγωγικών προβλημάτων στην πράξη , τα οποία συνδέονται με την ίδια τη ζωή. Η μέθοδος εμπε -
ριέχει τη διαθεματική προσέγγιση και αξιοποίηση γνώσεων
απ' όλους τους τομείς (Μαθηματικών, Φυσικής, Χημείας, Οικονομίας, Με -λέτης Περιβάλλοντος κ.λπ.), όπως ακριβώς στις μεγάλες παραγωγικές μονάδες.

Με την ολοκλήρωση του κατασκευαστικού και θεωρητικού μέρους της εργασίας τους, οι μαθητές παρουσιάζουν σε τελικά σεμινάρια στην τάξη τις ολοκληρωμένες γραπτές εργασίες και κατασκευές τους καθώς και όλα τα άλλα στοιχεία που προέ -κυψαν κατά τη διαδικασία μελέτης της παραγωγικής μονάδας (π.χ. διαγράμματα, φωτογραφίες, χάρτες, προϊόντα, μέσα ασφάλειας).

Συνοπτική περιγραφή της μεθόδου «Ομαδικής Εργασίας»
Στο τέλος της σχολικής χρονιάς πραγματοποιείται έκθεση στην οποία παρουσι -άζονται οι κατασκευές και οι γραπτές εργασίες των μαθητών. Την έκθεση καλούνται να επισκεφθούν παράγοντες της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Σε όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ο καθηγη -τής παρατηρεί και καταγράφει την επίδοση των μαθητών σε όλες τις δραστηριότητες που προβλέπονται από τη μέθοδο της ομαδικής εργασίας (προτάσεις, σεμινάρια, γραπτή εργασία, κατασκευή, πη -
γές πληροφόρησης, οργάνωση σεμιναρίων, συνεργασία κ.λπ.), και τις αξιολογεί ανάλογα.

Eικ. 5 Συνάντηση εργασίας και συνεργασία των Διευθυντών της ομάδας.

Κεφ. 3

Oργάνωση των σύγχρονων παραγωγικών μονάδων
Οι μαθητές...

ΣΤΟΧΟΙ
Να εξοικειωθούν με την οργάνωση και τη λειτουργία των σύγχρονων παραγωγικών μονάδων.
Να διαμορφώσουν σαφή αντίληψη για τη σχέση της νέας τεχνολογίας και των εργαζομένων με την παραγωγική διαδικασία.
Να κατανοήσουν τις επιδράσεις και τις συνέπειες του βιομηχανικού τρόπου παραγωγής στην κοινωνία, το περιβάλλον και το άτομο.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Τεχνολογικός εξοπλισμός, αυτοματισμοί, νέες τεχνολογίες, μεταβιομηχα -νική εποχή, ηλεκτρονικοποίηση, ανθρώπινο κεφάλαιο, διά βίου εκπαίδευση, καινοτομίες, οικολογική συνείδηση, «πράσινες» επιχειρήσεις, οργανόγραμμα.

Αναρωτήθηκες…
Για να μπορέσεις να δώσεις απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά, θα πρέπει πρώτα να αντιληφθείς τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας της βιομηχανίας.

3.1 Κέρδος
Όπως έχουμε ήδη αναφέρει, τα προϊόντα που καλύπτουν τις ανάγκες μας παράγονται με συστηματικό τρόπο σε παραγωγικές μονάδες .
Οι εργαζόμενοι στη βιομηχανία, για να πραγματοποιήσουν την παραγωγική διαδικασία χρησιμοποιούν γνώσεις, πληροφορίες, εργαλεία, μηχανές, υλικά, ενέρ -γεια, κεφάλαια και χρόνο. Η οργάνωση και ο συντονισμός όλων αυτών καθώς και η χρήση της νέας τεχνολογίας αποτελούν τα βασικά χαρακτηριστικά μιας σύγχρονης παραγωγικής μονάδας και συμβάλλουν σημαντικά στην επιτυχημένη λειτουργία της.

Οι στόχοι των σημερινών επιχειρήσεων εστιάζονται στην αύξηση της παρα -γωγικότητας, τις καινοτομίες και την ανταγωνιστικότητα.
Το κέρδος είναι σκοπός κάθε παραγωγικής μονάδας. Για να υπολογίσουμε το κέρδος, αφαιρούμε από τις εισπράξεις των πωλήσεων τα έξοδα που κατέβαλε η επιχείρηση για να το παράγει.

Kέρδος = Eισπράξεις -Έξοδα
Οι συντελεστές που επηρεάζουν τα κέρδη είναι η ζήτηση του προϊόντος, οι τιμές των πρώτων υλών, ο τρόπος παραγωγής, η αποτελεσματική διοίκηση, η μι -σθοδοσία των εργαζομένων, η διαφήμιση κ.ά.
Eικ. 6 Eγκαταστάσεις σύγχρονης Παραγωγικής Mονάδας.

3.2 O Pόλος της Nέας Tεχνολογίας
Ο τεχνολογικός εξοπλισμός που διαθέτει μια επιχείρηση παίζει καθοριστικό ρόλο σε όλα τα στάδια παραγωγής και κατά συνέπεια στο τελικό αποτέλεσμα.
- G Στη σύγχρονη γεωργία χρησιμοποιούνται ειδικά μηχανήματα. Για παράδειγμα στα θερμοκήπια χρησιμοποιούνται αυτόματα μηχανήματα ελέγχου θερμοκρα -σίας, υγρασίας, οξυγόνου, εξαερισμού και υδρονέφωσης.
- G Στη βιομηχανία, η εφαρμογή αυτοματισμών έχει μειώσει αισθητά το κόστος παραγωγής και έχει βελτιώσει την ποιότητα των παραγόμενων προϊόντων.
- G Οι υπηρεσίες είναι οι κυριότεροι χρήστες της τεχνολογίας, η οποία καθορίζει πολλές φορές την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα της παρεχόμενης υπη -ρεσίας.

Eικ. 7 Yπολογιστής ελέγχου για τα αυτοματοποιημενα συστήματα παραγωγής και ελέγχου.
Eικ. 8 Σύγχρονο θερμοκήπιο με σύστημα υδρονέφωσης.
Eικ. 9 Tηλεϊατρικός σταθμός βάσης. H Tεχνολογία στην υπηρεσία της υγείας του πολίτη.

Η Παραγωγική Μονάδα στην κοινωνία της πληροφορίας:
Η βιομηχανική εποχή οδήγησε τον πληθυσμό στα μεγάλα βιομηχανικά κέντρα, ενώ στη σύγχρονη μεταβιομηχανική εποχή, οι νέες τεχνολογίες τον οδηγούν στην αποκέντρωση. Η επικοινωνία είναι ταχύτατη και αξιόπιστη και οι αποστάσεις πλέον έχουν εκμηδενιστεί.
Το διαδίκτυο προσφέρει πολλούς τρόπους επικοινωνίας: e-mail, chat, ιστοσελίδα, τηλεδιάσκεψη κ.λπ. Έτσι σήμερα, η εργασία μπορεί να γίνεται από απόσταση και να αποστέλλεται με e-mail. Πολλοί επιστήμονες ζουν σε δυσπρόσιτες και όμορφες περιοχές
και στέλνουν τη δουλειά τους με e-mail.

Το internet είναι ένα εξαιρετικό μέσο για τη βελ -τίωση της επικοινωνίας με -ταξύ της επιχείρησης, των πελατών και των προμη -θευτών.
Με την ηλεκτρονι -κοποίηση της λειτουργί -ας τους, οι επιχειρήσεις αξιοποιούν τις ευκαιρίες που προσφέρει το δίκτυο και μπορούν να:
Eικ. 10 Πρόσκληση-ενημέρωση για ανάπτυξη ηλεκτρονικού εμπορίου των επιχειρήσεων μέσω διαδικτύου.
- G λαμβάνουν μέρος σε δημοπρασίες για την αγορά προμηθειών
- G προωθούν τα προϊόντα τους
- G βρίσκουν συνεργάτες
- @ G πραγματοποιούν τις χρηματοοικονομικές τους δραστηριότητες

$^{.$\_{com}$}$ $^{ $\_{http}$}$ www
- G έχουν πρόσβαση στα τελευταία οικονομικά και εμπορικά νέα
- G τακτοποιούν τα φορολογικά της επιχείρησης
- G πωλούν προϊόντα με μικρό ποσοστό κέρδους
- G πωλούν επινοήσεις

3.3 Oι γνώσεις και οι δεξιότητες των εργαζομένων στη σύγχρονη παραγωγική μονάδα
Οι εργαζόμενοι σε μια επι -χείρηση αποτελούν το ανθρώπινο κεφάλαιο. Η επένδυση σ' αυτό το κεφάλαιο θεωρείται σήμερα πολύ σημαντική. Οι ραγδαίες τεχνολογι -κές εξελίξεις μειώνουν συνεχώς την ανάγκη για χειρωνακτική εργασία και αυξάνουν τη ζήτηση για εργα -ζόμενους με πρόσθετα προσόντα και εξοικειωμένους με τη χρήση της νέας τεχνολογίας.
Eικ. 11 H αυτοματοποίηση της παραγωγής χρειάζεται εργαζόμενους με γνώσεις.
Οι τυποποιημένες, μονότονες, επαναλαμβανό -μενες, κουραστικές και συχνά επικίνδυνες σωματικές εργασίες εκτελούνται πλέον από προγραμματιζόμενα και αυτοματοποιημένα παραγωγικά συστήματα και μηχανήματα, που αντικαθιστούν τους ανειδίκευτους εργάτες, ακόμα και τους ειδικευμένους τεχνίτες. Για παράδειγμα, οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν χρειάζο -νται πλέον ειδικούς τεχνίτες συγκολλήσεων, αφού οι συγκολλήσεις των μεταλλικών μερών γίνονται χωρίς τη μεσολάβηση ανθρώπου αλλά μέσω κατάλληλων βιομηχανικών βραχιόνων (ρομπότ). Αποτέλεσμα είναι

Eικ. 12 Bιομηχανικός ρομποτικός βραχίονας που χρησιμοποιείται για συγκόλληση.
η αύξηση της ποσότητας παραγωγής και η μείωση του κόστους του προϊόντος.
Στη σύγχρονη παραγωγική διαδικασία οι εργαζόμενοι δεν χρησιμοποιούν τις ίδιες γνώσεις και δεξιότητες από την ημέρα της πρόσληψής τους μέχρι την ημέρα που θα βγουν στη σύνταξη. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, πρέπει να αποκτούν νέες γνώσεις και δεξιότητες σε μια διά βίου εκπαίδευση (δηλαδή εκπαίδευση σε όλη τη διάρκεια της ζωής), για να είναι αποδοτικοί στη δουλειά τους.

Οι σύγχρονες επιχειρήσεις έχουν ανάγκη από εργαζόμενους που να έχουν την ικανότητα
- G να προγραμματίζουν και να χειρίζονται το σύγχρονο εξοπλισμό,
- G να επιλύουν αποτελεσματικά τα προ -βλήματα που δημιουργούνται στην πα -ραγωγή,
- G να έχουν ειδικές τεχνολογικές γνώσεις,
- G να εργάζονται μεθοδικά,
- G να συνεργάζονται αρμονικά με τους υπόλοιπους εργαζόμενους και
- G να αναπτύσσουν και να ενσωματώνουν καινοτομίες για βελτίωση των προϊόντων και αύξηση της ανταγωνιστικότητας.
Eικ. 13 H ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και η αρμονική συνεργασία είναι δύο από τα βασικότερα προσόντα που πρέπει να διαθέτουν οι εργαζόμενοι σήμερα.

3.4 Eπιχείρηση και Περιβάλλον
Οι σύγχρονες βιομηχανικές επιχειρήσεις χρησι -μοποιούν περισσότερους φυσικούς πόρους από ποτέ. Η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής δημιουργεί προβλήματα εξάντλησης των πόρων, ρύπανσης και καταστροφής του φυσικού περιβάλλοντος. Όλα αυτά οδήγησαν στην παγκόσμια οικολογική κρίση .
Η αρχή της πρόληψης είναι σημαντική για την περιβαλλοντική προστασία. Η αειφόρος ανάπτυξη (που δεν εξαντλεί τους πόρους που χρησιμοποιεί) είναι ο τύπος της ανάπτυξης που επιδιώκεται σήμερα

Eικ. 14 Tο Γαλάζιο πετράδι, η γη...
σε όλους τους τομείς παραγωγής. Μπορεί να επιτευχθεί με την εφαρμογή της κατάλ -ληλης τεχνολογίας.
Υπάρχουν βιομηχανίες που χρησιμοποιούν τεχνολογίες που δεν ρυπαίνουν το περιβάλλον (αντιρρυπαντική τεχνολογία, ανακύκλω -ση, φίλτρα προστασίας, χρήση ανανεώσιμων μορφών ενέργειας). Οι βιομηχανίες που εφαρμόζουν αυτές τις τεχνολογίες ονομάζονται «πράσινες επιχειρήσεις» .

3.5 Oργανόγραμμα Παραγωγικής Mονάδας
Κάθε βιομηχανική παραγωγική μονάδα οργανώνεται σε τμήματα και κάθε τμήμα έχει συγκεκριμένο ρόλο και αρμοδιότητες.
Στο παρακάτω σχήμα απεικονίζεται ένα τυπικό διάγραμμα οργάνωσης του προσωπικού μιας βιομηχανίας. Διακρίνουμε σε αυτό τα διάφορα τμήματα που την απαρτίζουν. Η διάταξη και η ιεραρχία των τμημάτων μπορεί να διαφέρει στις διάφο -ρες βιομηχανίες. Για την επιτυχημένη λειτουργία της επιχείρησης είναι απαραίτητη η συνεργασία και ο συντονισμός των τμημάτων της, κάτι για το οποίο είναι υπεύθυνος ο Γενικός Διευθυντής. Με τη σωστή οργάνωση του προσωπικού, αποφεύγεται η επικάλυψη αρμοδιοτήτων και γίνεται σωστή κατανομή εργασιών προσωπικού και δαπανών.

Ιστοσελίδες
- R http://ete.gr (Ένωση Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών). Η ιστοσελίδα της Ένωσης Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών στην Ελλάδα. Θα βρείτε χρήσιμες συνδέσεις και συμβουλές για το μάθημα της Τεχνολογίας.
R http://www.iteawww.org (International Technology Education Association). Η ιστοσελίδα της Διεθνούς Ένωσης Εκπαίδευσης της Τε -χνολογίας.
- R http://si.edu Το Ίδρυμα Smithsonian στην Ουάσιγκτον, περιλαμβάνει μια σειρά από μουσεία (Τεχνολογίας και Βιομηχανίας, Διαστήματος και Αεροναυ -τικής, Καλών Τεχνών, Αλληλογραφίας, Ζωολογίας, Φυσικής Ιστορίας κ.λπ.). Ειδικότερα στη διεύθυνση
http://www.smithsonian.org/visit/infocenter/mallmap.htm, δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στα μουσεία του Ιδρύματος Smithsonian, τα οποία εκτός των προγραμμάτων εκπαίδευσης και πληροφοριών που παρέχουν στα εκατομ -μύρια επισκεπτών κάθε χρόνο, προσφέρουν εκπαιδευτικά προγράμματα μέσω του δικτύου αλλά και ευκαιρίες για υποτροφίες και για συμμετοχή σε έρευνες σε μαθητές όλων των ηλικιών, σε όλο τον κόσμο.

Δραστηριότητες
Βρείτε το οργανόγραμμα μιας εταιρείας με διαφορετική ανάπτυξη από το παράδειγμα του βιβλίου σας.

Διαθεματικότητα:
- 1) Βρείτε πού είναι η δεξαμενή νερού από την οποία υδροδοτείται η πόλη σας και δικαιολογήστε τη θέση της.
- 2) Πώς και γιατί καθαρίζεται στη δεξαμενή το πόσιμο νερό;

Kεφ. 4

H μέθοδος της «Oμαδικής Eργασίας» βήμα προς βήμα

ΣΤΟΧΟΙ
Οι μαθητές...
Να διαμορφώσουν αντίληψη για τη σειρά των βημάτων που θα ακο -λουθήσουν και τις δραστηριότητες που θα πραγματοποιήσουν στη μελέτη της βιομηχανίας.
Να εξοικειωθούν με την οργάνωση και τη διαδικασία του σεμιναρίου. Να μάθουν τους τρόπους αναζήτησης και αξιολόγησης των πληροφο -ριών σχετικά με τη βιομηχανική παραγωγή.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Διάγραμμα δραστηριοτήτων, κριτήρια επιλογής, σεμινάρια, εποπτικά μέσα, σχέδια, αποτελεσματική επικοινωνία, σεμινάρια προόδου, τελικά σεμι -νάρια, πηγές πληροφόρησης, αναζήτηση-ταξινόμηση-αξιολόγηση-αξιοποίηση πληροφορίας, «κλειδιά» αναζήτησης.

4.1 Γενικά
Η παρουσίαση βήμα προς βήμα θα σας βοηθήσει, με τη συμβολή του καθηγητή σας, στη μελέτη της παραγωγικής μονάδας και στις διαδικασίες που θα ακολου -θήσετε ώστε να προσεγγίσετε και να μελετήσετε σε βάθος όλες τις διαστάσεις της οργάνωσης και λειτουργίας της παραγωγικής μονάδας.
Για την καλύτερη μελέτη της, δημιουργείστε ομάδες 10-13 ατόμων. Κάθε ομά -δα θα επιλέξει να μελετήσει μία παραγωγική μονάδα. Η μελέτη αυτή περιλαμβάνει τρία πλαίσια δραστηριοτήτων:
- G τη συγκέντρωση πληροφοριών,
- G την κατασκευή μοντέλου της παραγωγικής μονάδας, ομαδικά,
- G τη συγγραφή γραπτής εργασίας σχετικά με το ρόλο σας στην παραγωγική μονάδα που επιλέξατε.

4.2 Διάγραμμα δραστηριοτήτων στη μέθοδο της «Oμαδικής Eργασίας»

4.3 Oδηγίες για την οργάνωση των σεμιναρίων
Η πρόοδος του κατασκευαστικού μέρους και η σταδιακή παρου -σίαση των πληροφοριών θα παρουσιάζονται από σας τμηματικά, σε διαδοχικά σεμινάρια. Η μέθοδος της ομαδικής εργασίας βασίζεται στη σωστή λειτουργία των σεμιναρίων, γι' αυτό λοιπόν θα αναλύσουμε λεπτομερώς τον τρόπο οργάνωσης και πραγματοποίησής τους.

Ο ρόλος των μαθητών
Κατά τη διάρκεια των σεμιναρίων:
- G κρίνετε την ακρίβεια και την αξία του περιεχομένου της παρουσίασης
- G εκθέτετε τις γνώσεις και τις απόψεις σας
- G βοηθάτε το συμμαθητή σας που κάνει την παρουσίαση, στα θέματα που συναντά δυσκολίες
- G δέχεστε την κριτική και τη βοήθεια των συμμαθητών σας
- G μοιράζεστε ιδέες και συμπεράσματα
- G διευθύνετε ένα ή περισσότερα σεμινάρια

Οργάνωση -Διαδικασία σεμιναρίου
Ο μαθητής που έχει την ευθύνη της οργάνωσης του σεμιναρίου φροντίζει για την οργάνωση του χώρου όπως για:
- G την τοποθέτηση τραπεζιών σε κύκλο ή σε σχήμα «Π»,
- G την εξασφάλιση εποπτικών μέσων που διευκολύνουν την παρουσίαση (οθόνη προβολής, μηχανή slides, video κ.λπ.)
- G την τοποθέτηση καρτών μπροστά από κάθε μαθητή με το όνομά του
- G την προμήθεια γραφικής ύλης για όλους τους μαθητές
Ο μαθητής που είναι υπεύθυνος για την οργάνωση του σεμιναρίου καθορίζει το πρόγραμμα του σεμιναρίου, το οποίο τυπώνεται και μοιράζεται σε όλους τους μαθητές. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

- G τη χρονική διάρκεια και τη σειρά των παρουσιάσεων
- G τη χρονική διάρκεια των συζητήσεων και της κριτικής μετά από κάθε παρουσίαση

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
Με την έναρξη του σεμιναρίου, ο υπεύθυνος αναγράφει τον τίτλο του σεμιναρίου στον πίνακα και παρουσιάζει τους ομιλητές και τα θέματα που θα διαπραγματευθεί ο καθένας.
Ο ομιλητής μπορεί να χρησιμοποιήσει διάφορους τρόπους για την παρουσίαση της εργασίας του:
- G σημειώσεις που μοιράζει στους μαθητές
- G διαφάνειες για την προβολή διαγραμμάτων, φωτογραφιών, σχεδίων
- G αφίσες με επικόλληση εικόνων κ.λπ.
- G ταινία Video
- G CD - DVD
- G Έντυπο υλικό, δείγματα κ.λπ. από τη βιομηχανία που μελετάτε

Eικ. 16 Oμάδα μαθητών λίγο πριν την έναρξη του σεμιναρίου.

Κλείσιμο του σεμιναρίου
Με το τέλος των παρουσιάσεων και των συζητήσεων, ο οργανωτής:
- G εκθέτει τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξε η τάξη
- G αναφέρει τα θέματα που πρόκειται να παρουσιαστούν στο επόμενο σεμινάριο
- G ζητά από τον καθηγητή να σχολιάσει τις δραστηριότητες που πραγματοποιή -θηκαν στη διάρκεια του σεμιναρίου, να εισηγηθεί βελτιώσεις και να εξηγήσει καλύτερα διάφορα θέματα που συζητήθηκαν.

4.4 Πηγές πληροφόρησης για αξιοποίηση από τους μαθητές
Μέσα από τη δική σας έρευνα, δημιουργήστε ένα πλούσιο πληροφοριακό υλικό από όσο το δυνατόν περισσότερες πηγές πληροφόρησης. Επειδή ο όγκος των πληροφοριών που μπορεί να βρείτε για ένα θέμα είναι τις περισσότερες φορές μεγάλος, πρέπει να τις αξιολογήσετε και να ασχοληθείτε με τις πιο χρήσιμες για τη μελέτη της Βιομηχανίας.
Αν έχετε απορίες για το περιεχόμενο των πληροφοριών, απευθυνθείτε στον καθηγητή σας για να μπορέσετε να αξιο -ποιήσετε τις πληροφορίες, ακόμη και τις πληροφορίες που σας φαίνονται δυσνόητες. Όλες τις πληροφορίες πρέπει να τις αναλύσετε και να τις ταξινομήσετε ανάλογα με τη χρησιμότητά
τους.

Το πώς θα αναζητήσετε, αξιολογήσετε και αξιοποιήσετε τις πληροφορίες που σας είναι χρήσιμες, θα το δούμε αναλυτικά για κάθε κατηγορία χωριστά.
Οι πηγές πληροφόρησης μπορούν να χωριστούν στις έντυπες, προσωπικές και ηλεκτρονικές.
α) Στις έντυπες πηγές πληροφόρησης ανήκουν οι εγκυκλοπαίδειες, τα βιβλία, -
τα περιοδικά, τα ενημερωτικά φυλλάδια και οι εφημερίδες. Η αναζή τηση μπορεί να γίνει στις βιβλιοθήκες του σχολείου, του δήμου ή της κοινότητας, στα δικά σας βιβλία και των φίλων σας, σε περιοδικά με επιστημονικό και τεχνολογικό περιεχόμενο, στις σελίδες ή στα ένθετα των εφημερίδων, στα διαφημιστικά έντυπα βιομηχανιών κ.λπ. Είναι μια καλή ευκαιρία να αρχίσετε να κόβετε δημοσι -εύματα από εφημερίδες και να συλλέγετε ένθετα με τα θέμα -τα που σας ενδιαφέρουν. Αν διαπιστώσετε ότι πράγματι κάτι σας ενδιαφέρει, προχωρήστε μετά σε προσεκτική ανάγνωση υπογραμμίζοντας ή κρατώντας σημειώσεις σε ό,τι μπορείτε να αξιοποιήσετε.

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
β) Στις προσωπικές πηγές πληροφόρησης περιλαμβάνονται συζητήσεις με τεχνίτες, επιστήμονες, στελέχη επιχειρήσεων ή ακόμη και τηλεφωνικές πληροφορίες από ειδικούς που μπορείτε να βρείτε μέσω των επαγγελματικών οδηγών της περι -οχής σας ή του χρυσού οδηγού. Σ' αυτές ανήκουν επίσης οι επισκέψεις σε μουσεία και ιδρύματα, σε βιομηχανίες, βιοτεχνίες και εργαστήρια επιχειρήσεων.
Πριν από την προσωπική επικοι -νωνία ή επίσκεψη, είναι απαραίτητο να αποτυπώσετε τα ερωτήματά σας σε ερωτηματολόγιο, πάνω στο οποίο θα καταγράψετε τις απαντήσεις. Αυτό γίνεται σε συνεργασία με τον καθηγητή του μαθήματος. Το ερωτηματολόγιο με τις απαντήσεις θα ενσωματωθεί στη γραπτή εργασία. Αν στο χώρο της επίσκεψης υπάρχει έντυπο υλικό για τους επισκέπτες συγκεντρώστε το για να το μελετήσετε στην τάξη.

Eικ. 17 Kαταγραφή των απαντήσεων-πληροφοριών ύστερα από συζήτηση με τον ειδικό της επιχείρησης.
Στο τέλος γίνεται καταγραφή και αξιολόγηση όλου του πληροφοριακού υλικού (ερωτηματολόγιο, ενημερωτικό έντυπο, φωτογραφίες κ.λπ.).
γ) Οι ηλεκτρονικές πηγές πληροφόρησης είναι ίσως ο πιο εύκολος και γρή -γορος τρόπος συγκέντρωσης πληροφοριών. Μέσα από τις σελίδες του διαδικτύου
(internet) μπορείτε να βρείτε και να επιλέξε -τε τις πληροφορίες που είναι χρήσιμες στην εργασία σας. Χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης και πληκτρολογώντας τη λέξη

«κλειδί» π.χ. το είδος της Βιομηχα -νίας, παραγόμενα προϊόντα κ.λπ. βρίσκετε διευθύνσεις με πλούσιο πληροφοριακό υλικό, (φωτογραφί -ες, διαδικασίες παραγωγής, αρχές λειτουργίας κ.ά.).
Tο ζητούμενο στην εποχή μας είναι, οι νέοι να εξασκηθούν στον άμεσο εντοπισμό, στην αξιολόγηση και στην αξιοποίηση της πληροφορίας.

Μέθοδος της «Ομαδικής Εργασίας» βήμα προς βήμα
Μέσω του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) μπορείτε να επικοινωνήσετε με επιχειρήσεις και οργανισμούς και να ζητήσετε πληροφορίες. Μπορείτε επίσης να συνεργαστείτε με τους μαθητές άλλων σχολείων που ασχολούνται με το ίδιο αντικείμενο και να ανταλλάξετε απόψεις και πληροφορίες.

Σημείωση
Να θυμάστε ότι πρέπει να σημειώνετε τα στοιχεία των πηγών πληρο -φόρησης. Όταν κρατάτε απόκομμα εφημερίδας γράψτε πάνω του τον τίτλο της εφημερίδας και την ημερομηνία. Όταν παίρνετε πληροφορίες από βιβλία, εγκυκλο -παίδειες, περιοδικά σημειώστε τα στοιχεία (τίτλο βιβλίου, συγγραφέα, εκδοτικό οίκο κ.λπ.) γιατί θα σας είναι απαραίτητα στη βιβλιογραφία της γραπτής εργασίας. Όταν παίρνετε προσωπική συνέντευξη να σημειώνετε τουλάχιστον το όνομα και την επαγγελματική ιδιότητα του ειδικού. Τέλος για πληροφορίες που προέρχονται από τα ηλεκτρονικά μέσα κρατήστε τα στοιχεία της πηγής.

Ιστοσελίδες
R http://www.tsawww.org (Technology Student
Τechnology Student Association Learning to Live in a $\_{T}$echnical W orld
Association). Η ιστοσελίδα της Ένωσης Μαθητών Τεχνολογίας. Οι μαθητές αυτοί απ' όλο τον κόσμο, ανταλλάσσουν πληροφορίες για τα έργα που φτιάχνουν, επικοινωνούν με επιχειρήσεις κ.λπ.
- R http://www.katalogos.net Η ιστοσελίδα παρέχει μεγάλο κατάλογο επιχειρήσεων, και δίνονται πληροφορίες για τη δράση, την οργανωτική δομή, τη λειτουργία τους.
- R www.flash.gr και επιλογή Τεχνολογία. Μέσα από τις σελίδες του διαφημίζονται νέα τεχνολογικά προϊόντα και δίνονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά τους.
- R http://users.otenet.gr και On Line Κοινότητες-Anazitisis Τεχνολογία και ΤΕΧΝΟλογία. Δίνει ηλεκτρονικές διευθύνσεις για την αναζήτηση γενικών και ειδικών πληροφοριών πάνω σε τεχνολογικά θέματα.
- R http://www.tmth.edu.gr Τεχνολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης.
- R http://www.in.gr μηχανή αναζήτησης.
- R http://www.google.gr μηχανή αναζήτησης.
- R http://www.yahoo.com μηχανή αναζήτησης.

ΣΤΟΧΟΙ

4.5 Tα βήματα της Oμαδικής Eργασίας

1ο βήμα -Eκλογή παραγωγικής μονάδας
Οι μαθητές...
Να αναπτύξουν ικανότητα για συλλογή, ταξινόμηση και αξιολόγηση πληρο -φοριών σχετικά με τη βιομηχανία.
Να καθορίζουν και να εφαρμόζουν κριτήρια.
Να λαμβάνουν αποφάσεις.
Να υποστηρίζουν τις προτάσεις τους με επιχειρήματα.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Τομείς παραγωγής, πόροι, συντελεστές παραγωγής, γραμμή παρα -γωγής, φυσικό κεφάλαιο, ανθρώπινο κεφάλαιο, κριτήρια επιλογής, δομή επιχείρησης, οργάνωση προσωπικού, μέθοδος παραγωγής προϊόντων, διά -γραμμα οργάνωσης προσωπικού.
Σ' αυτό το βήμα, όπως λέει και ο τίτλος του, θα επιλέξετε μια παραγωγική μονάδα για να τη μελετήσετε ομαδικά.
Σε ποιον τομέα παραγωγής ταξινομείς μια βιομηχανία που γνωρίζεις;
Ποιους πόρους χρησιμοποιεί;
Τι μηχανήματα χρησιμοποιούνται και με ποιο τρόπο;

Για να μπορέσεις να απαντήσεις στις ερωτήσεις αυτές, θα
πρέπει να μελετήσεις τις πληροφορίες που σου δίνονται παρακάτω. Οι αρχικές αυτές πληροφορίες θα σε βοηθήσουν να θέσεις κριτήρια που είναι απαραίτητα για την επιλογή της βιομηχανίας και θα λειτουργήσουν ως ερέθισμα για να μπορέσεις να αναζητήσεις και συ περισσότερες.

Tομείς Παραγωγής
Τα προϊόντα που παράγονται και οι υπηρεσίες που παρέχονται ταξινομούνται σε τρεις τομείς: τον πρωτογενή, το δευτερογενή και τον τριτογενή τομέα. Η ταξινόμηση αυτή εξυπηρετεί την καλύτερη μελέτη της παραγωγικής διαδικασίας.
Ο Πρωτογενής Τομέας περιλαμβάνει τις δρα -στηριότητες που παράγουν αγαθά σε φυσική κατάσταση , δηλαδή χωρίς να έχουν υποστεί καμιά επεξεργασία. Στον πρωτογενή τομέα περιλαμβάνονται οι παραγωγικές μονάδες λαχανικών, φρούτων, σι -τηρών, καπνού, κρέατος, γάλακτος, αυγών, μελιού, ψαριών, οστρακοειδών, ξύλου, ρετσινιού κ.λπ.

Ο Δευτερογενής Τομέας περιλαμβάνει τις δραστηριότητες επεξεργασίας και μεταποίησης των προϊόντων. Στο δευτερογενή τομέα περιλαμβάνονται οι παραγωγικές μονάδες παστεριωμένου γάλακτος,
Eικ. 18 Προϊόντα που απολαμβάνουμε καθημερινά.
τοματοπολτού, πλαστικών, επίπλων, ενδυμάτων, χαρτιού κ.λπ.
Ο Τριτογενής Τομέας περιλαμβάνει την παροχή υπηρεσιών . Πολλές απ' αυτές τις υπηρεσίες καλύπτουν βασικές ανθρώπινες ανάγκες, όπως οι τραπεζικές εργασίες, το εμπόριο, η διανομή των προϊόντων, η διαφήμιση, οι μεταφορές, το ηλεκτρονικό εμπόριο, η δημόσια υγεία, η ενημέρωση, η εθνική ασφάλεια, η εκπαίδευση κ.λπ.

Συντελεστές Παραγωγής
Για την παραγωγή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας χρησιμοποιούνται οι φυσικοί πόροι , η εργασία και το κεφάλαιο . Τα μέσα αυτά ονομάζονται συντελεστές παραγωγής. Σήμερα, θεωρούμε ως τέταρτο συντελεστή παραγωγής την επιχειρηματικότητα .

Φυσικοί πόροι
Περιλαμβάνουν το νερό, τα ορυκτά, τα δάση, τους βοσκότοπους, τους ενερ -γειακούς πόρους (πετρέλαιο, άνθρακα, φυσικό αέριο) και οποιοδήποτε άλλο αγαθό προέρχεται από τη φύση και χρησιμοποιείται στην παραγωγή αγαθών.

Εργασία
Είναι βασικός συντελεστής παραγωγής και διακρίνεται σε σωματική και πνευματική εργασία. Ο αγρότης, ο δάσκαλος, ο βιομηχανικός εργάτης, το επιχειρησιακό στέλεχος, κ.λπ. προσφέρουν εργασία στην παραγωγική διαδικασία.

Κεφάλαιο (φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο)
Τα οικήματα, τα μηχανή -ματα, οι συσκευές, τα εργαλεία, τα χρήματα, τα μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγική διαδικασία, αποτε -λούν το φυσικό κεφάλαιο μιας επιχείρησης. Προκειμένου να αξιοποιηθούν οι πόροι, πρέπει να μεσολαβήσει ο ανθρώπινος παράγοντας.
Το ανθρώπινο δυναμικό μιας χώρας ονομάζεται ανθρώπινο κεφάλαιο .

Γραμμή Παραγωγής
Η βιομηχανική παραγωγή προϊόντων βασίζεται στη λειτουργία της γραμμής παραγωγής. Η γραμμή παραγωγής περιλαμβάνει μηχανήματα και λειτουργίες, οργα -νωμένα και συντονισμένα σε σειρά, με σκοπό την καλύτερη και ταχύτερη παραγωγή των προϊόντων καθώς και τη μείωση του κόστους.
Σήμερα η αυτοματοποιημένη γραμμή παραγωγής καθώς και η εφαρμογή των ρομποτικών κυψελών, δίνουν τη δυνατότητα για περαιτέρω βελτίωση της ταχύτητας παραγωγής και του ελέγχου ποιότητας των προϊόντων.

Τώρα ξεκινά η δράση !!!

b 1η φάση:

Καταγράψτε αυτές που σκεφθήκατε!
Πείτε τώρα τις προτάσεις σας στον υπεύθυνο του σεμιναρίου, ο οποίος θα δημιουργήσει στον πίνακα μια λίστα με τις προτάσεις σας.

1ο Βήμα - Εκλογή Παραγωγικής Μονάδας
Σημειώστε ότι οι βιομηχανίες που θα μελετήσετε πρέπει να ικανοποιούν ορι -σμένα κριτήρια επιλογής . Αυτά χρησιμεύουν για να μπορείτε να κρίνετε τις προ -τάσεις ως κατάλληλες ή ακατάλληλες για μελέτη στην τάξη και τα καθορίζετε με τη βοήθεια του καθηγητή σας.
Η δυνατότητα συγκέντρωσης ικανοποιητικών πληροφοριών σχετικά με τις βιομηχανίες που προτείνετε είναι ένα από τα βασικότερα κριτήρια επιλογής. Άλλα σημαντικά κριτήρια είναι:
- G η σπουδαιότητά της στην κοινωνία
- G η δυνατότητα απεικόνισης σε μορφή ομοιώματος
- G η δυνατότητα να μελετηθεί στα χρονικά πλαίσια του μαθήματος

Προσθέστε και σεις μερικά κριτήρια που θεωρείτε σημαντικά για την από -φαση της επιλογής .
Στη συνέχεια, εφαρμόζοντας τα κριτήρια που θέσατε, ψηφίζετε μέχρι τρεις βιομηχανίες ο καθένας. Μετά το τέλος της ψηφοφορίας, δημιουργείτε νέο κατάλογο με τις τέσσερις επικρατέστερες . Σ' αυτό το σημείο τελειώνει η πρώτη φάση του βήματος της επιλογής βιομηχανίας.
Για να προχωρήσουμε στη δεύτερη φάση, πρέπει πρώτα να συγκεντρώσει ο καθένας σας όσο το δυνατόν περισσότερες πληρο -φορίες για δύο από τις τέσσερις επικρατέστερες βιομηχανίες που επιθυμεί να υποστηρίξει .

Eικ. 19 Οι τέσσερις επικρατέστερες.
Η συλλογή πληροφοριών αποτελεί σημαντικό βήμα για τη μελέτη της παραγωγικής μονάδας. Θα αναζητήσετε πληροφορίες για την οργάνωση, τη δομή και τη λειτουργία της κάθε επιχείρησης δηλαδή την οργάνωση του προσω -πικού της, τη μέθοδο παραγωγής των προϊόντων, τα είδη
των προϊόντων, την οικονομική της κατάσταση, τη δημόσια εικόνα της, την περι -βαλλοντική της ευαισθησία, τη διαφημιστική της καμπάνια κ.ά.
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
- b Βιβλία
- b Παραγωγικές Μονάδες
- b Εγκυκλοπαίδειες
- b Μουσεία
- b Ενημερωτικά-Διαφημιστικά έντυπα
- b Ινστιτούτα
- b Περιοδικά
- b Εκθέσεις
- b Εφημερίδες
- b Διαδίκτυο
- b Εργαζόμενοι σε παραγωγικές μονάδες

Επίσης, μπορείτε με τη βοήθεια του καθηγητή, να προβάλετε ταινίες video, να παρουσιάσετε slides, να επιδείξετε φωτογραφίες κ.ά. από διάφορες παραγωγικές μονάδες.

1ο Βήμα - Εκλογή Παραγωγικής Μονάδας

b 2η φάση:
Στην αρχή, καθένας από σας παρουσιάζει πληροφορίες για τις δύο βιομηχανίες που υποστηρίζει. Κατά την παρουσίαση, προσπαθείτε με επιχειρήματα να πείσετε τους υπόλοιπους συμμαθητές σας για τις επιλογές σας. Όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των παρουσιάσεων, συγκεντρώνετε το πληροφοριακό υλικό για κάθε βιομηχανία. Στη συ -νέχεια ακολουθεί συζήτηση, ανάλυση και αξιολόγηση των στοιχείων. Ύστερα από τη συζήτηση και με δικαίωμα μιας ψήφου /επιλογής από
κάθε μαθητή εκλέγεται η βιομηχανία που συγκεντρώνει τις περισσότερες ψήφους.

Από τη στιγμή αυτή, λειτουργείτε ως ομάδα εργα -σίας. Πρώτο μέλημά σας πρέπει να είναι η σχεδίαση του διαγράμματος οργάνωσης προσωπικού. Σ' αυτό κατα -γράφετε τα τμήματα από τα οποία αποτελείται η παρα -γωγική μονάδα που επιλέξατε (τμήμα Γεν. Διεύθυνσης, τμήμα Marketing κ.λπ.)

Ιστοσελίδες
- R http://aluagre.pechiney.com ΑΛΟΥΜΙΝΙΟ Α.Ε
- R http://www.halyvourgiki.com Χαλυβουργική
- R http://www.alpha.gr ALPHA BANK
- R http://coca-colahbc.com COCA COLA
- R http://cosmote.gr COSMOTE
- R http://eurobank.gr EUROBANK
- R http://intracom.gr INTRACOM
- R http://vodafon.gr VODAFON
- R www.melissa.gr ΜΕΛΙΣΣΑ
- R http://www.faros.com Xαρτοβιομηχανία

Διαθεματικότητα (Πληροφορική, Χημεία):
Aναζητείστε στο διαδίκτυο μια βιομηχανία χαρτιού. Ποιες πρώτες ύλες και ποιες βοηθητικές (χημικές) ουσίες χρησιμοποιεί;

2ο Βήμα - Επιλογή Ρόλου
Οι μαθητές...
Να διαμορφώσουν σαφή αντίληψη για τις επαγγελματικές δυνατότητες που προσφέρονται στις σύγχρονες παραγωγικές μονάδες και για τις γνώσεις και ικανότητες που απαιτούνται από τους εργαζόμενους σ' αυτές.
Να αντιληφθούν τις εργασιακές σχέσεις που αναπτύσσονται και τα πι -θανά προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού μιας ομάδας εργαζομένων.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Βίωση ρόλου, αρμοδιότητες, προϊστάμενος, υφιστάμενος.

b 1η φάση: Προσδιορισμός αρμοδιοτήτων
Το περιεχόμενο του βήματος έχει μεγάλη έκταση, γιατί οι πληροφορίες που δίνονται διαχέονται σε όλες τις δραστηριότητες του μαθητή μέσα στο μάθημα (βίωση του ρόλου). Δηλαδή το ρόλο του στη βιομηχανία, στην τάξη, στην κατασκευή της μακέτας, στη σύνταξη της γραπτής εργασίας. Αποτελεί, πληροφοριακό υλικό που λειτουργεί σαν σημείο αναφοράς για κάθε δραστηριότητά του.
Αναρωτηθήκατε ποτέ τι αρμοδιότητες έχει ο διευθυντής του κάθε τμήματος μιας επιχείρησης;

Συνοπτική παρουσίαση των αρμοδιοτήτων
Οι αρμοδιότητες που αναφέρονται αποτελούν ένα μικρό μέρος των καθηκόντων των Διευθυντών και παρουσιάζονται συνοπτικά.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Προϊστάμενος, συντονιστής, στόχοι, στρατηγική, εισηγήσεις, χρο -νοδιάγραμμα εργασιών, Διοικητικό Συμβούλιο, εξελίξεις της αγοράς, εκ -πρόσωπος εταιρείας.
Τι κάνει ένας Γενικός Διευθυντής;
Ο Γενικός Διευθυντής είναι προϊστάμενος και συντονιστής όλων των δραστη -ριοτήτων της βιομηχανίας και εκτελεί τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της επιχείρησης.

Τι άλλο κάνει;

Πολλά ακόμη !!!
- G Σχεδιάζει τη στρατηγική της επιχείρησης , δηλαδή κα -θορίζει τους μακροχρόνιους στόχους και καταγράφει τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξή τους (αύξηση πωλήσεων με διεύρυνση του δικτύου και στο εξωτερικό, εκπαίδευση πωλητών, διαφήμιση σε ξένα ΜΜΕ κ.λπ.).
- G Είναι υπεύθυνος για την υλοποίηση των στόχων της εται -ρείας.
- G Καθορίζει τις δραστηριότητες της επιχείρησης μετά από τις εισηγήσεις των υπευθύνων των διαφόρων τμημάτων της εταιρείας.
- G Καθορίζει με σαφήνεια τους στόχους κάθε τμήματος και ελέγχει τις διαδικασίες για την επιτυχία τους, με προκαθορισμένα κριτήρια. Για το λόγο αυτό, συνε -δριάζει με τους υπευθύνους των διαφόρων τμημάτων και εξετάζει την πρόοδο και τα προβλήματα του κάθε τμήματος, με στόχο την αντιμετώπισή τους.

- G Σε συνεργασία με τους υπεύθυνους των διαφόρων τμημάτων καθορίζει χρονοδιάγραμμα εργασιών (έρευνα αγοράς, προμήθεια και συντήρηση μηχανη -μάτων, οργάνωση πωλήσεων κ.ά.) και μεριμνεί για την τήρησή του.
- G Καθορίζει τα κριτήρια αξιολόγησης και τα οφέλη (πριμ) αποδοτικότητας για κάθε τμήμα, έτσι ώστε να δημιουργούνται κίνητρα παραγωγικότητας για τους εργαζόμενους.
- G Ενημερώνει το Διοικητικό Συμβούλιο για την πρόοδο της εταιρείας και μετα -φέρει τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου στους Διευθυντές και τους εργαζόμενους της επιχείρησης, ώστε να προσδιοριστούν οι ενέργειες που απαιτούνται για την υλοποίηση των στόχων.
- G Ενημερώνεται για τις εξελίξεις που διαγράφονται στην τοπική και διεθνή αγορά (τεχνολογικές οικονομικές - επιχειρηματικές).
- G Αντιπροσωπεύει την εταιρεία σε εκδηλώσεις και την εκπροσωπεί υπογράφοντας τα επίση -μα έγγραφά της, δηλαδή συμφωνίες (με τρά -πεζες, εμπόρους, προμηθευτές, πελάτες κ.λπ.) και συμβόλαια για αγοροπωλησία ή ενοικιάσεις εξοπλισμού, ακινήτων κ.ά.

Δραστηριότητες
Πώς θα συντονίσεις τα τμήματα στη δική σας βιομηχανία;
Τι προτάσεις θα κάνεις;
Ποιους στόχους θα θέσεις;
Πρώτο μέλημά σου λοιπόν είναι να καλέσεις σε σύσκεψη τους διευθυντές των τμημάτων.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Διάθεση προϊόντων, στρατηγική Μάρκετινγκ, έρευνα αγοράς, δια -φήμιση, πωλήσεις, δείγμα πληθυσμού, προϊόν, προώθηση, τιμή, αγορά, πρόβλεψη πωλήσεων.

Διευθυντής Mάρκετινγκ
Ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει ο Διευθυντής Μάρκετινγκ (marketing) είναι πολύ σπουδαίος. Ο διεθνής όρος "μάρκετινγκ" περι -γράφει όλες τις δραστηριότητες της επιχείρησης που στοχεύουν στη διάθεση των παραγομένων προϊόντων στην αγορά. O Διευθυντής Marketing, για να χαράξει τη στρατηγική που θα ακολουθή -σει, συνεργάζεται πρώτα κυρίως με τον Μηχανικό Σχεδιασμού Προϊόντος, τον Μηχανικό Πα -ραγωγής και τον Διευθυντή Οικονομικών.
Το μάρκετινγκ περιλαμβάνει:
- 1. την έρευνα αγοράς,
- 2. τη διαφήμιση και προώθηση των προϊόντων και
- 3. τις πωλήσεις.
1. Έρευνα Αγοράς: Πριν η επιχείρηση αποφασίσει τι θα πουλήσει (προδιαγρα -φές ποιότητας), σε ποια ποσότητα, πώς θα το πουλήσει (διαδικασίες και δίκτυα πωλήσεων) και σε ποια τιμή, θα πρέπει να κάνει έρευνα αγοράς.

Βασική αρχή του Μάρκετινγκ: Η επιχείρηση δεν πουλάει εκείνα που παράγει αλλά παράγει εκείνα που µπορεί να πουλήσει.
Eικ. 20 Οι πωλήσεις εξαρτώνται από τα 4 «P» του Μarketingk. Pr ice (Tιμή) P roduct (Προϊόν) P romotion (Προώθηση) P lace (Aγορά)
Η έρευνα της αγοράς προσδιορίζει τις διαθέσεις των πελατών και καταναλωτών απέναντι σε κάποιο προϊόν, τις ανά -γκες τους για νέα προϊόντα και προτείνει εκείνα που θεωρεί σκόπιμο να παράγει η εταιρεία, για να έχει κέρδη. Ταυτόχρονα λαμβάνει υπόψη την τιμή των ανταγωνι -στικών προϊόντων και τις προοπτικές για κατάκτηση νέων αγορών.

Για να προσδιοριστούν οι επιθυμίες και οι ανάγκες των καταναλωτών στους οποίους απευθύνεται (target group), συντάσσεται ερωτηματολόγιο και επιλέγεται ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα πληθυσμού που απαντά σε αυτό. Η έρευνα μπορεί να γίνει με προσωπική συνέντευξη, με ταχυδρομική επιστολή ή τηλεφωνικά.
- 2. Διαφήμιση: Σημαντικό ρόλο για την προώθηση των πωλήσεων παίζει η διαφήμιση. Για τη διαφήμιση χρησι -μοποιούνται διάφορα μέσα (μετάδοση ραδιοφωνικών μηνυμάτων, τηλεοπτική διαφήμιση, καταχωρήσεις σε εφημερίδες και περιοδικά, έντυπα, αφίσες κ.λπ.).

Εκτός από τη διαφήμιση, τις πωλή -σεις εξυπηρετούν επίσης η συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις, η χρήση ελκυστικής συσκευασίας, οι λεγόμενες "προσφορές", η πιστοποίηση της ποιότητας των προ -ϊόντων κ.ά.
Eικ. 21 To κόστος διαφήμισης το πληρώνει ο καταναλωτής. Χωρίς όμως τη διαφήμιση δεν θα υπήρχε μεγάλος όγκος πωλήσεων και το προϊόν θα ήταν ακριβότερο.
Τη διαφήμιση, την αναλαμβάνουν συνήθως διαφημιστικές εταιρείες που κα -λύπτουν τις ανάγκες των επιχειρήσεων σ' αυτόν τον τομέα.
- 3. Πωλήσεις. Ο τομέας των πωλήσεων ασχολείται με:
-  το σύστημα προώθησης των προϊόντων της επιχείρησης στην εσωτερική και εξωτερική αγορά, π.χ. τον τρόπο πώλησης (εμπορικοί αντιπρόσωποι, πρατήρια διανομής, σούπερ μάρκετ, πολυκαταστήματα, διαδίκτυο κ.λπ.).

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Μάρκετινγκ
-  την επιλογή και εκπαίδευση του προσωπικού που θα κάνει τις πωλήσεις, γιατί ανάλογα με το προϊόν που πωλούν, χρειάζονται οικονομικές και τεχνικές γνώσεις.
-  την πρόβλεψη της πορείας των πωλήσεων και τον έλεγχο των πωλήσεων. Γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί το κομμάτι της "πίτας" των πιθανών πωλήσεων που θα πάρει η επιχείρηση (σε τοπική ή διεθνή βάση). (εικ. 27).
-  τον τρόπο πληρωμής (π.χ. μετρητοίς, επιταγές κ.λπ.).
Εικ. 23 Προσπάθεια προσδιορισμού της «πίτας» των πιθανών πωλήσεων, για το επόμενο εξάμηνο στην τοπική αγορά.

Δραστηριότητες
Κάνε έρευνα αγοράς καταγράφοντας τις επιθυμίες των καταναλωτών για τη μορφή, τη συσκευασία, το μέγεθος του προϊόντος, τους χώρους πώλη -σης, κ.λπ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, θα αποφασίσετε ως επιχειρηματική ομάδα, τι θα παράγετε, πότε, πού και πώς θα το πουλήσετε.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Προϋπολογισμός, έσοδα, μισθοδοσία, μετοχές, καταστατικό, ισολο -γισμός, τραπεζικές συναλλαγές, λογιστήριο, κοστολόγηση, φοροτεχνικά, οικονομικό έτος.

Διευθυντής Οικονομικών
Ο Διευθυντής Οικονομικών ελέγχει και συντονίζει τα οικονομικά της επιχείρη -σης (προϋπολογισμός της εταιρείας, χρηματοδότηση της παραγωγικής διαδικασίας, διαχείριση των εσόδων, μισθοδοσία, φορολογικά κ.λπ.). Καθορίζει τη διαδικασία έκδοσης και πώλησης μετοχών, το σύστημα ελέγχου των οικονομικών της εταιρείας και οργανώνει σύστημα συναλλαγών με τις τράπεζες.
Συμμετέχει στη διαμόρφωση του καταστατικού της επιχείρησης. Στο καταστατικό ορίζεται η μορφή της εταιρείας, το τι θα παράγει, οι κανόνες για την πώληση μετοχών, οι κανόνες για τη διανομή μερισμάτων από τα κέρδη της εταιρείας κ.λπ.

Συντάσσει τον προϋπολογισμό της εταιρείας, ύστερα από υπολογισμό του κόστους παραγωγής και τις απαιτήσεις για χρηματοδότηση των τμημάτων, τον οποίο υποβάλλει στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Συντάσσει τον ισολογισμό της εταιρείας, με βάση τα οικονομικά στοιχεία. Ο ισολογισμός είναι ένας λογαριασμός που καταρτίζεται στο τέλος του οικονομικού έτους και περι -λαμβάνει λεπτομερώς όλα τα στοιχεία του ενεργητικού και του παθητικού της εταιρείας, δηλαδή τα ίδια και τα ξένα πε -ριουσιακά στοιχεία.
Εικ. 24 Παρουσίαση οικονομικών στοιχείων από το Δ/ντή Oικονομικών σε ενημερωτική συνάντηση.

Το τμήμα Οικονομικών υπολογίζει τα κέρδη από τις δραστηριότητες της επι -χείρησης και τα διανέμει στους μετόχους.
Στη Διεύθυνση Οικονομικών υπάγονται τρία βασικά τμήματα:
- 1. Λογιστήριο , που τηρεί βιβλία και στοιχεία σχετικά με τις οικονομικές δρα -στηριότητες της εταιρείας (οικονομικές συναλλαγές, πωλήσεις, δάνεια, αγορές, μι -σθοδοσία, κόστος παραγωγής κ.ά.), ώστε η Διεύθυνση της Επιχείρησης να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή την οικονομική της κατάσταση (οφειλές, δάνεια, κέρδη, ζημιές).
- 2. Τμήμα Κοστολόγησης , που υπολογίζει τις δαπάνες που απαιτούνται για την παραγωγή του προϊόντος.
- 3. Φοροτεχνικό , που παρακολουθεί τη φορολογική νομοθεσία, παρακρατεί τους φόρους από τις οικονομικές συναλλαγές και τους αποδίδει στο κράτος.

Πίνακας 1 Παράδειγμα ισολογισμού εταιρείας για το έτος 2003.

| IΣOΛOΓIΣMOΣ          |   2003 (σε χιλ.  € ) |
|----------------------|----------------------|
| ΣΥΝΟΛΟ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ   |              735.211 |
| ΣΥΝΟΛΟ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ   |              443.965 |
| ΣΥΝΟΛΟ ΚΑΘΑΡΗΣ ΘΕΣΗΣ |              291.246 |
| ΚΥΚΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ      |              460.083 |
| ΜΙΚΤΟ ΚΕΡΔΟΣ         |               95.157 |
| ΚΕΡΔΟΣ ΠΡΟΣΦΟΡΩΝ     |               47.145 |
| ΚΕΡΔΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ     |               27.196 |

Δραστηριότητες
Να προϋπολογίσεις το κόστος κατασκευής του ομοιώματος, σύμφωνα με τις προτάσεις των τμημάτων της επιχείρησής σας.
Αναζήτησε ισολογισμούς επιχειρήσεων στις εφημερίδες και συζήτησε το περιεχόμενό τους στην τάξη.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Προδιαγραφές, σχεδιασμός προϊόντος, επανασχεδιασμός, βελτίωση προϊόντος, συσκευασία, εργονομία, βιομηχανική σχεδίαση, δείγμα, πρω -τότυπο.

Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντος
Eικ. 25 Λειτουργικότητα και αισθητική.
Ο Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντος (ή Βιομηχανικός Σχεδιαστής) ασχολείται με το σχεδιασμό νέων προϊόντων ή με τον επανασχεδιασμό ήδη υπαρχόντων. Η βελτίωση σε ένα παλαιό προϊόν μπορεί να αφορά το μέγεθος, το κόστος, τα υλικά, την αισθητική κ.λπ.
Ο σχεδιασμός προϊόντων δεν περιορίζεται μόνο στα κατασκευ -αστικά σχέδια ενός προϊόντος (π.χ. την κάτοψη ή τις πλάγιες όψεις),
την καλαίσθητη μορφή του ή την ελκυστική και πρα -κτική συσκευασία του. Ο
σχεδιασμός προϊόντων περιλαμβάνει τον καθορισμό των λειτουργιών και της δομής ενός προϊόντος, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του καταναλωτικού κοινού, ύστερα από έρευνα αγοράς.

Ο Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντος αρχικά προσδιορίζει με σαφήνεια τις
Eικ. 26 Hλεκτρονικός σχεδιασμός αυτοκινήτου.
ανάγκες που καλείται να ικανοποιήσει ο συγκεκριμένος σχεδιασμός, δηλαδή ορί -ζει τα χαρακτηριστικά του προϊόντος. Ακολουθεί η σύλληψη της ιδέας, την οποία αποτυπώνει σε προσχέδια (σκαριφήματα). Επιλέγεται η καλύτερη και σχεδιάζεται στον Ηλεκτρονικό Υπολογιστή. Μετά γίνεται πράξη με την κατασκευή του αρχικού δείγματος. Για τη σχεδίαση και κατασκευή, χρησιμοποιούνται σήμερα υπολογιστικά συστήματα CAD-CAM (Computer Aided Design, Computer Aided Manufacturing). Ακο -λουθεί η φάση δοκιμών του πρωτοτύπου. Αφού γίνουν οι απαραίτητες βελτιώσεις σ'

Eπιλογή ρόλου Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντος
αυτό, ακολουθεί νέα σειρά ελέγχων και τροποποιήσεων, προκειμένου να ικανοποιηθούν όλες οι απαιτή -σεις του σχεδιασμού. Στο τέλος, κατασκευάζεται το τελικό μοντέλο.
Μεταξύ του Μηχανικού Σχεδιασμού Προϊόντος και του Διευθυντή Παραγωγής υπάρχει συνεχής συνεργασία μέχρι την τελική μορφή που θα έχει το προϊόν. Επίσης συνεργάζεται με τους Διευθυντές Μάρκετινγκ, Οι -κονομικών και το Διευθυντή Ποιοτικού Ελέγχου.
Ο Μηχανικός Σχεδιασμού, κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού του προϊόντος, λαμβάνει πάντα υπόψη του τις ανάγκες που καλείται να ικανοποιήσει το προϊόν, την καλή και ασφαλή λειτουργία του, την εύκολη χρήση (εργονομία) και συντήρησή του, την ευκολία παραγωγής και διάθεσης στην αγορά, την εξασφάλιση χαμηλού κόστους κ.ά. Όλα αυτά καθορίζουν τις προδιαγραφές που θα έχει το προϊόν. Π.χ., σε ένα αυτοκίνητο, τον τύπο του (οικογενειακό ή σπορ), την εξωτερική εμφάνιση, την αεροδυναμική του, τον αριθμό θυρών (δίθυρο, τετράθυρο, πεντάθυρο), τον κυβισμό και την ιπποδύναμη της μηχανής, τους ρύπους που εκπέμπει, αν θα έχει

Η βιοµηχανική σχεδίαση (industrial design) επικεντρώνεται στην εµφάνιση και τη λειτουργία του προϊόντος. Η εµφάνιση είναι κάτι περισσότερο από την εξασφάλιση ευχάριστης µορφής. Αναφέρεται στη λειτουργία, δηλαδή στο πόσο καλά κάνει το προϊόν αυτό που υποτίθεται ότι πρέπει να κάνει.

Δραστηριότητες
Να προτείνεις το σχεδιασμό δύο προϊόντων και να περιγράψεις τα χαρα -κτηριστικά τους.
κίνηση στους μπροστινούς ή πίσω τροχούς, αν θα είναι αναδιπλούμενα τα καθίσματα κ.ά.
Ο σχεδιασμός ενός προϊόντος πρέπει να είναι απόλυτα ακριβής. Υπάρχουν προϊόντα που τα εξαρτήματά τους κατασκευάζονται σε διαφορετικά εργοστάσια ή χώρες. Τα εξαρτήματά του θα πρέπει να σχεδιαστούν και να κατασκευαστούν με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Διαχείριση παραγωγής, μαζική παραγωγή, γραμμή παραγωγής, αυ -τοματοποίηση.

Διευθυντής Παραγωγής
Ο Διευθυντής Παραγωγής είναι υπεύθυνος για το συντονισμό και την υλοποίηση του προγράμματος παραγωγής με σκοπό να παραχθούν προϊόντα υψηλής ποιότητας με το μικρότερο δυνατό κόστος . Είναι δη -λαδή υπεύθυνος για το σχεδιασμό, προγραμματισμό και έλεγχο της πα -ραγωγικής διαδικασίας (διαχείριση παραγωγής).
Πού και πώς παράγεται στη βιομηχανία ένα προϊόν; Ποιος επιβλέπει την παραγωγική διαδικασία;
Ειδικότερα για την παραγωγή ενός προϊόντος ο Διευθυντής Παραγωγής:
- G Φροντίζει για την κατασκευή δειγμάτων των προϊόντων που προτείνονται για παραγωγή καθώς και το τελικό δείγμα, σε συνεργασία με το Μηχανικό Σχεδίασης, και τους Διευθυντές Έρευνας, Ποιοτικού Ελέγχου και Μάρκετινγκ.

Εικ. 27 Για τη σχεδίαση και κατασκευή δειγμάτων χρησιμοποιούνται σήμερα υπολογιστικά συστήματα CAD-CAM (Computer Aided Design-Computer Aided Manufacturing).

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Παραγωγής
- G Σχεδιάζει σε συνεργασία με την ομάδα των Μηχανικών Παραγωγής, τη γραμμή παραγωγής του κάθε προϊόντος και υπολογίζει τον απαιτούμενο χρόνο των επιμέρους εργασιών.
- G Αλλάζει το πρόγραμμα παραγωγής , αν διαπιστώσει ότι ο αρχικός σχεδιασμός παραγωγής δεν είναι αποδοτικός (βελτιστοποίηση της γραμμής-ροής παραγωγής).
- G Αναλύει όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν τη διαδικασία της παραγωγής (μεταφορές, φορτοεκφορτώσεις, διαδικασίες συντήρησης, συσκευασίας κ.λπ.).

Εικ. 28 Έλεγχος της παραγωγής με σύγχρονα υπολογιστικά συστήματα.
- G Καθορίζει, σε συνεργασία με το Διευθυντή Ποιοτικού Ελέγχου, το σύστημα και τα σημεία ελέγχου της παραγωγής (κρίσιμα σημεία ελέγχου).
- G Επιβλέπει όλες τις φάσεις της παραγωγής για να διαπιστώσει ότι όλα γίνονται σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχουν οριστεί.
- G Φροντίζει για την καλύτερη διακίνηση των πρώτων υλών από τις αποθήκες στο χώρο παραγωγής καθώς και τη ροή κι εσωτερική διακίνηση των προϊόντων.
Εικ. 29 Mηχανή παρασκευής μπισκότων η οποία ελέγχεται από έναν μόνο υπεύθυνο.

- G Οργανώνει το χώρο παραγωγής επιλέγοντας τα κατάλληλα μηχανήματα με σκοπό την αυτοματοποίηση της παραγωγής , ύστερα από εισήγηση της ομάδας των Μηχανικών Παραγωγής.
- G Προγραμματίζει την ποσότητα και το ρυθμό παραγωγής σύμφωνα με τις απαι -τήσεις της αγοράς και τη δυνατότητα παραγωγής της επιχείρησης.
- G Εξασφαλίζει, σε συνεργασία με το τμήμα προμηθειών, τις απαραίτητες πρώτες ύλες και τον εξοπλισμό .
- G Επιλέγει, σε συνεργασία με το Διευθυντή Προσωπικού, το κατάλληλο ανθρώπινο δυναμικό .
- G Αντιμετωπίζει έκτακτα προβλήματα , (βλάβες μηχανημάτων, απουσία προσωπι -κού κ.λπ.).
- G Λαμβάνει μέτρα ώστε η επιχείρηση να μην ρυπαίνει το περιβάλλον .

Δραστηριότητες
Από ποια στοιχεία αποτελείται το δικό σας προϊόν;
Ποια στάδια εργασίας περιλαμβάνει η παραγωγή του;

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Πειράματα, επιστήμονας ερευνητής, υψηλά προσόντα, αποτελεσμα -τικότητα έρευνας.
Ο Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης συντονίζει τις έρευνες και τα πειράματα που πραγματοποιούνται στο Τμήμα Ερευνών της Βιομηχανίας. Πρέπει να είναι επιστήμονας-ερευνητής , ειδικευμένος σε επιστήμη σχετική με τα προϊόντα που παράγει η επιχείρηση.
Εικ. 30 Tο μυστικό της έρευνας είναι η επανάληψη των πειραμάτων.
Το Τμήμα Έρευνας διαθέτει ερευνητές υψηλών προσόντων. Ανάλογα με το είδος της επιχείρησης και τα παραγόμενα προϊόντα, συμμετέχουν κατά περίπτωση πολλές διαφορετικές επιστημονικές ειδικότητες, π.χ. Χημικός Μηχανικός, Χημικός, Βιολόγος, Τεχνολόγος Τροφίμων, Γεωπόνος, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανολόγος.

Έρευνα στη βιομηχανία γίνεται για να ανακαλυφθούν νέες μέθοδοι παραγωγής, νέα προϊόντα ή για τη βελτίωση αυτών που ήδη παράγονται. Μέσω της έρευνας η βιομηχανία επιδιώκει να ικανοποιήσει τις ανάγκες των καταναλωτών και παράλληλα να μειώσει το κόστος των προϊόντων της, για να γίνει ανταγωνιστική.
Σε μια μεγάλη και σύγχρονη βιομηχανική μονάδα, το τμήμα έρευνας και ανάπτυξης είναι ένα από τα βασικότερα τμήματα. Πολλές μεγάλες εταιρείες συνεργάζονται και χρηματοδοτούν έρευνες που πραγματοποιούνται σε πανεπιστήμια (π.χ. Massachusetts Institute Technology). (http://www.MIT.org)

Για την αποτελεσματικότητα των ερευνών και των πειραμάτων, ο Διευθυντής Ερευνών συνεργάζεται με το Μηχανικό Παραγωγής, με το Μηχανικό Σχεδιασμού Προϊόντος και το Διευθυντή Ποιοτικού Ελέγχου της Βιομηχανίας. Συνεργάζεται επί -σης με το Διευθυντή Marketing, ώστε να ενημερώνεται για τις ανάγκες της αγοράς. Συγκεκριμένα, μέσω της έρευνας επιδιώκεται η χρήση λιγότερης ενέργειας, φθη -νότερα υλικά (π.χ. υποκατάστατα), λιγότεροι εργαζόμενοι, μεγαλύτερη ταχύτητα παραγωγής (π.χ. αυτοματοποίηση), μεγαλύτερος βαθμός τυποποίησης των πα -ραγομένων προϊόντων, καλύτερη αισθητική, καλύτερη συσκευασία, μεγαλύτερη ασφάλεια, μεγαλύτερη αντοχή και διάρκεια ζωής των προϊόντων κ.λπ.

Μερικά παραδείγματα ανακαλύψεων και βελτιώσεων γνωστών προϊόντων μέσω της έρευνας είναι: συσκευασία μιας χρήσης (π.χ. τροφίμων), χρήση πλαστικού αντί δέρματος, το νάυλον ως νέο προϊόν, το συνθετικό καουτσούκ, η βελτίωση των καυσίμων, νέα φάρμακα πιο αποτελεσματικά χωρίς παρενέργειες, νέες κατηγορίες μπετόν για μεγαλύτερη αντοχή, σκληρός δίσκος από πυρίτιο με μεγαλύτερη μνήμη και μικρότερες διαστάσεις, η βελτίωση του αερόσακου, νέα κρύσταλλα αυτοκινή -του με ελαστική συμπεριφορά και θρυμματισμό σε κομμάτια που δεν τραυματίζουν τους επιβαίνοντες κ.λπ.

Επειδή η έρευνα σήμερα είναι το κύριο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας χώ -ρας, οι αναπτυγμένες χώρες δίνουν έμφαση στην εξοικείωση των μαθητών με τις διαδικασίες της έρευνας από τις πρώτες κιόλας τάξεις του σχολείου. Στην ιστοσε -λίδα http://yn.la.ca.us/nsrc και στην ειδικότερη http://yn.la.ca.us/nsrc/webs. html δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης στο Εθνικό Κέντρο Μαθητικών Ερευνών των Η.Π.Α. με δημοσιευμένες εκατοντάδες απλές έρευνες μαθητών Δημοτικού σχολείου…

Δραστηριότητες
Αναζήτησε θέματα ερευνών σε εφημερίδες, διαδίκτυο κ.λπ.
Να επιλέξεις δύο έρευνες μαθητών που θεωρείς ενδιαφέρουσες, από την παραπάνω ιστοσελίδα.

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Προσωπικού

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Προσλήψεις, απολύσεις, οργανόγραμμα, αξιολόγηση εργαζόμενου.
Είναι εκείνος που εξασφαλίζει το κατάλληλο προσωπικό για τη λειτουργία της επιχείρησης, ανάλογα με τις ανάγκες της (προσλήψεις-απολύσεις).
Η πρόσληψη προσωπικού είναι μία από τις βασικές αρμοδιότητες του υπεύθυ -νου προσωπικού. Αφού καθοριστούν οι ανάγκες της επιχείρησης σε προσωπικό και περιγραφούν τα στοιχεία των θέσεων, καθορίζονται τα προσόντα των υποψήφιων και αναζητούνται οι κατάλληλοι άνθρωποι μέσα από αγγελίες στον Τύπο, από γρα -φεία εύρεσης εργασίας, αναγγελίες στις ιστοσελίδες της επιχείρησης. Οι υποψήφιοι αξιολογούνται ως προς τα προσόντα τους και γίνονται οι προσλήψεις (σημαντικό ρόλο στην επιλογή τους παίζει η προσωπική συνέντευξη των υποψηφίων).

Εικ. 31 Aναγγελία πρόσληψης προσωπικού.
Σχεδιάζει και ενημερώνει τα διαγράμματα οργάνωσης προσωπικού ( οργα νογράμματα ) στα οποία απεικονίζεται η θέση κάθε εργαζόμενου στην επιχείρηση.
Το τμήμα προσωπικού διατηρεί τους ατομικούς φακέλους των εργαζομένων με τα προσωπικά τους στοιχεία και δημιουργεί βάση δεδομένων σε ηλεκτρονική μορφή. Μεριμνά επίσης για την ασφάλιση, τις άδειες, τις απουσίες και τις υπηρεσι -ακές μεταβολές κ.λπ., εφαρμόζοντας την εργατική νομοθεσία. Εξετάζει και επιλύει προβλήματα των εργαζομένων.

Συνεργάζεται στενά με τα υπόλοιπα τμήματα για τον καθορισμό των αποδο -χών των εργαζομένων (ανάλογα με την εργασία που εκτελούν), καθώς και για την προαγωγή και την εξέλιξή τους σε ανώτερες θέσεις, με βάση τα κριτήρια που έχει θέσει η επιχείρηση.
Σχεδιάζει ένα σύστημα ελέγχου εργασίας και απόδοσης του εργαζόμενου, η οποία είναι μια ιδιαίτερη λεπτή και πολύπλοκη διαδικασία, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που χρησιμοποιείται υψηλή τεχνολογία.

Δραστηριότητες
Συμπλήρωσε τις καρτέλες των συμμαθητών σου με τα στοιχεία τους και τις αρμοδιότητές τους.
Πώς θα μπορούσε να αξιολογηθεί ένας ερευνητής; Μέσα από την τήρηση του ωραρίου ή από το αποτέλεσμα της έρευνάς του η οποία μπορεί να κρατήσει χρόνια;

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Εφοδιασμός, παραγγελίες, προμηθευτές, παραγγελία, αποθήκευση, αποθέματα.

Διευθυντής Προμηθειών
Το Τμήμα Προμηθειών στοχεύει στον εφοδιασμό της επιχείρησης με όλα τα απαραίτητα υλικά, εργαλεία, μηχανήματα κ.λπ., που είναι αναγκαία για την αδιάκοπη λειτουργία της παραγωγικής διαδικασίας.
Ο υπεύθυνος του τμήματος:
- ροή της παραγωγικής διαδικασίας, χωρίς όμως να δημιουργούνται υπερβολικά
- G Καθορίζει σε συνεργασία με το Διευθυντή Παραγωγής τις ποσότητες των υλικών, ώστε να εξασφαλίζεται η αποθέματα.
- G Συγκεντρώνει στοιχεία με τις προδιαγραφές των πρώτων υλών που διατίθενται στην αγορά, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ορίστηκαν από τα τμήματα της επιχείρησης.
- G Ζητά προσφορές από τους προμηθευτές και με κριτήρια την τιμή, την ποιότητα και το χρόνο παράδοσης, επιλέγει αυτούς που τα πληρούν.
- G Κάνει έλεγχο κατά την παραλαβή, για την ποσότητα και την ποιότητα των προ -μηθειών.
- G Φροντίζει για την ασφαλή αποθήκευση των προμηθειών και την προώθησή τους στα υπόλοιπα τμήματα.
- G Ενημερώνει το Διευθυντή Οικονομικών για την ποσότητα και το κόστος των απαιτούμενων προμηθειών.
- G Διατηρεί αρχείο με τις παλιές παραγγελίες.

Δραστηριότητες
Ποιες πρώτες ύλες και ποιες βοηθητικές χρειάζεται η βιομηχανία σας για την παραγωγή των προϊόντων της;

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Εκπαιδευτικά προγράμματα, τεχνολογικές εξελίξεις, σεμινάρια, ημε -ρίδα, εκπαίδευση, κατάρτιση.

Διευθυντής Εκπαίδευσης
Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης είναι υπεύθυνος για τη συνεχή οργάνωση και εκτέ -λεση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για όλο το προσωπικό της εταιρείας, σε όλα τα επίπεδα (παραγωγή, γραμματειακή υποστήριξη, πωλήσεις κ.λπ.), σύμφωνα με τις ανάγκες που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις.
Για να είναι ανταγωνιστικές, οι σύγ -χρονες επιχειρήσεις πρέπει να ενσωματώ -νουν τη σύγχρονη τεχνολογία σε όλη την παραγωγική διαδικασία. Οι εργαζόμενοι, για να μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες εργασίας που δημιουργούνται, πρέπει να εκπαιδεύονται συνεχώς και κατάλληλα .

Για την επιμόρφωση του προσωπι -κού, ο υπεύθυνος Εκπαίδευσης μεριμνά
Εικ. 33 Eκπαίδευση μέσω τηλεδιάσκεψης.
για τον προγραμματισμό, την οργάνωση, τη διεξαγωγή του και την επίβλεψη εκπαιδευτικών σεμιναρίων και επιμορφωτικών ημερίδων , σύμφωνα με τις ανάγκες των διαφόρων τμημάτων της επιχείρησης. Βασικό κριτήριο αξιολόγησης ενός εκ -παιδευτικού προγράμματος αποτελεί η συμβολή του στην αύξηση της απόδοσης της παραγωγικής διαδικασίας .
Οι δαπάνες για την εκπαίδευση του προσωπικού αυξάνουν φυσικά το κόστος λειτουργίας της επιχείρησης, όμως η εκπαίδευση αποτελεί σημαντική επένδυση που βοηθά την επιχείρηση να αυξήσει την παραγωγικότητά της .

Η επιμόρφωση γίνεται από ειδικούς στα θέματα της εκπαίδευσης και κατάρτισης , είτε μέσα στους χώρους της επιχείρησης (ενδοεπιχειρησιακή επιμόρφωση) είτε σε άλλους χώρους.

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Εκπαίδευσης
Μερικά από τα αντικείμενα εκπαίδευσης μπορεί να είναι:
-  Εισαγωγικά σεμινάρια στους νεοπροσληφθέντες.
-  Νέοι τρόποι παραγωγής των προϊόντων (αυτοματοποίηση, χρήση υπολογιστών και συστημάτων αριθμητικού ελέγχου-CNC, ρομπότ κ.λπ.).
-  Σχέσεις μεταξύ εργαζομένων και σχέσεις εργαζομένων και διοίκησης.
-  Ασφάλεια στο χώρο εργασίας.
-  Ποιοτικός Έλεγχος της παραγωγής.
Εικ. 34 Eκπαίδευση προσωπικού στο νέο τεχνολογικό εξοπλισμό της επιχείρησης.
Τα προγράμματα εκπαίδευσης αφορούν τόσο αυτούς που προσλαμβάνονται για πρώτη φορά στην επιχείρηση όσο και τους έμπειρους εργαζόμενους.

Δραστηριότητες
Πρότεινε ορισμένα θέματα που θεωρείς σημαντικά για την εκπαίδευση του προσωπικού της βιομηχανίας σας.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Ποιότητα, διασφάλιση ποιότητας, πιστοποίηση, έλεγχος, συνεχής επιθεώρηση, πρότυπο, ISO, φορείς πιστοποίησης, πιστοποιητικό ποιότητας.

Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου
Ο Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου είναι υπεύθυ -νος για την ποιότητα του προϊόντος ( διασφάλιση της ποιότητας ). Γι' αυτό το λόγο, σχεδιάζει συστήματα ελέγχου για κάθε φάση της παραγωγικής διαδικασίας. Ο έλεγχος της ποιότητας ξεκινά από την πιστοποίηση της καταλληλότητας των πρώτων υλών, συνεχίζεται με την παρακολούθηση όλης της παραγωγής, της συσκευασίας, της αποθήκευσης κ.λπ. Ο έλεγχος της ποιότητας απαιτεί συνεχή επιθεώρηση.
Εικ. 35 Oπτικός έλεγχος ποιότητας επιφάνειας ξύλου.

Ο Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου συντάσσει αναφορές με τα αποτελέσματα του ελέγχου και τις στέλνει στη Γενική Διεύθυνση.
Ποιότητα είναι το σύνολο των χαρακτηριστικών ενός προϊόντος ή µιας υπηρεσίας που ικανοποιούν τις προδιαγραφές ή τις απαιτήσεις του πελάτη, όπως:
- GLYPH<127> ασφάλεια
- GLYPH<127> διάρκεια ζωής
- GLYPH<127> τρόπος λειτουργίας
- GLYPH<127> µέγεθος
- GLYPH<127> ταχύτητα εξυπηρέτησης κ.λπ.
Ο έλεγχος αφορά κυρίως το μέγεθος, το σχήμα, τη σχέση μεταξύ των επιμέρους εξαρτημάτων που συνθέτουν το τελικό προϊ­ όν, τον τελικό έλεγχο του προϊόντος.

Το Τμήμα Ποιοτικού Ελέγχου λειτουρ -γεί με βάση προδιαγραφές που καθορίζο -νται από οργανισμούς ή και από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Τέτοιος οργανισμός είναι ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης ( ISO ,
International Organization for Standardization), που δημιούργησε τα ονομαζόμενα πρότυπα της σειράς ISO 9000 (ISO 9001, ISO 9002 κ.λπ.).

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου
Αυτά τα πρότυπα είναι κείμενα στα οποία περιγράφονται οι προδιαγραφές ποιότητας για
- G το σχεδιασμό του προϊόντος,
- G την ανάπτυξη του προϊόντος,
- G τις παραγωγικές διαδικασίες,
- G τον τελικό έλεγχο του προϊόντος,
- G τη δοκιμασία του προϊόντος,
- G την παροχή υπηρεσιών κ.λπ.
Διασφάλιση ποιότητας είναι όλες οι προγραµµατισµένες και συστηµατικές ενέργειες που πρέπει να εφαρµοστούν από την επιχείρηση ή το φορέα παροχής υπηρεσιών, ώστε να ικανοποιούν συγκεκριµένες προδιαγραφές.

Οι επιχειρήσεις ελέγχονται για την εφαρμογή των προτύπων από ειδικούς φορείς. Αυτοί οι φορείς ονομάζονται Φορείς Πιστοποίησης . Στην Ελλάδα ένας τέτοιος οργανισμός είναι ο ΕΛ.Ο.Τ. (Ελληνι -κός Οργανισμός Τυποποίησης) που παρέχει πιστοποιητικά ποιότητας στις επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με τα πρότυπα ΙSΟ. Ο ΕΛ.ΟΤ. διενεργεί δειγματοληψίες, δοκιμές, επιθεωρήσεις και αξιολογεί τις διαδικασίες και τα συστήματα. Τα πιστοποιητικά αυτά αποτε λούν «διαφημιστικά όπλα» που βελτιώνουν τη θέση της επιχείρησης στην κούρσα του διεθνούς ανταγωνισμού.

Ο Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου συνεργάζεται με τα τμήματα Παραγωγής, Μάρκετινγκ και Σχεδια -σμού Προϊόντος για τον καθορισμό της ποιότητας του προϊόντος που θα παραχθεί. Επίσης, ελέγχει όλο τον εξοπλισμό που χρησιμοποιεί η βιομηχανία για την παραγωγή των προϊόντων της.

Δραστηριότητες
Τι προδιαγραφές πρέπει να έχουν τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των προϊόντων της βιομηχανίας σας;
Ανάμεσα σε ποια στάδια παραγωγής θα ορίσεις σταθμούς ελέγχου ποιότητας του προϊόντος;

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Eργατικά ατυχήματα, πρόληψη ατυχημάτων, κανόνες ασφαλείας, προληπτικές ιατρικές εξετάσεις, καλές συνθήκες εργασίας, αρχείο ατυ -χημάτων.

Διευθυντής Ασφάλειας και Υγιεινής
Τα ατυχήματα στο χώρο εργασίας κάθε χρόνο είναι πολλά και φυσικά οι συνέπειες για τους ανθρώπους που τις υφίστανται είναι οδυνηρές. Είναι προφανής η σημασία που έχει η πρόληψη των εργατικών ατυχημάτων και η τήρηση των κανονισμών ασφαλείας και υγιεινής στους χώρους εργασίας. Είναι αναγκαίο να ιεραρχούνται οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν για την εξάλειψη ή την πρόληψη των κινδύνων. Στις μικρές επιχειρήσεις, οι ίδιοι οι ιδιοκτήτες είναι και υπεύθυνοι για την ασφάλεια των εργαζομένων, ενώ στις μεγάλες υπάρχει ξεχωριστό τμήμα.

Ο αρμόδιος για την ασφάλεια και την υγεία φροντίζει για την:
- 1. Ασφάλεια εργασίας . Αυτή εξασφαλίζεται βασικά με
- G τον καθορισμό και την εφαρμογή κανόνων ασφαλείας σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία,
- G τον έλεγχο και τη συντήρηση των μηχανημάτων της βιομηχανίας, ώστε το προσωπικό να εργάζεται με ασφάλεια,
- G την εκπαίδευση του προσωπικού για το χειρισμό των μηχανημάτων και γενικότερα σε θέματα ασφάλειας και υγιεινής,
- G την τοποθέτηση αφισών στα σημεία όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Κάποιοι ενδεικτικοί κανόνες ασφαλείας είναι: η σωστή χρήση των εργαλείων και μηχανών, η αποθήκευση των εύφλεκτων υλικών σε κατάλληλους χώρους μακριά από εστίες θερμότητας, η ύπαρξη εξόδων κινδύνου με φωτεινή σηματοδότηση (σή -

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Ασφάλειας και Υγιεινής
μανση), η κατάλληλη ένδυση των εργαζομένων, ο εξοπλισμός των χώρων με κατάλληλους πυροσβεστήρες, η ύπαρξη διακοπτών ασφαλείας κοντά στα μηχανήματα, η χρήση μέτρων προστασίας όπως γυαλιά, ειδικά γάντια και φόρμες, κράνη, μάσκες κ.λπ.
- 2. Υγεία των εργαζομένων . Εξασφαλίζεται με προληπτικές ιατρικές εξετάσεις του προσωπικού και με την προστασία τους από βιομηχανικές ασθένειες.
- 3. Προετοιμασία σχεδίων έκτακτης ανάγκης , αφού εντοπίσει τις πηγές κινδύνου στους χώρους εργασίας, ταξινομήσει τους κινδύνους, και εκτιμήσει το βαθμό επικινδυνότητας.
- 4. Δημιουργία καλών συνθηκών εργασίας , π.χ. κατάλληλη διαμόρφωση των χώρων δουλειάς, κατάλληλη επιλογή θερμοκρασίας, σύστημα εξαερισμού, κατάλληλος φωτισμός, περιορισμός του θορύβου στο βιομηχανικό περιβάλλον, ευχάριστος χρωματισμός των χώρων κ.ά.
- 5. Δημιουργία αρχείου με όλα τα ατυχήματα που συνέβησαν στους χώρους ερ -γασίας. Φροντίζει ακόμη, για την παροχή αποζημίωσης στους εργαζόμενους.

Μία σειρά ερευνών δείχνει ότι οι εργαζόμενοι που δουλεύουν σε ασφαλείς χώρους με καλές συνθήκες είναι περισσότερο αποδοτικοί στην εργασία τους.

Δραστηριότητες
Ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα, εκτίμησε τους κινδύνους στο χώρο εργασίας της εταιρείας σας.
-  Εντόπισε τις πηγές κινδύνου.
-  Προσδιόρισε ποιος μπορεί να κινδυνεύει.
-  Αξιολόγησε τους κινδύνους, για να διαπιστώσεις αν οι υπάρχουσες προφυ -λάξεις είναι επαρκείς ή αν θα έπρεπε να γίνουν περισσότερες ενέργειες.
-  Ανάφερε τα μέτρα που πρέπει να πάρεις.
-  Αναθεώρησε την εκτίμησή σου για τα μέτρα ασφάλειας και υγιεινής, αν είναι απαραίτητο.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Καλή εικόνα, κοινωνικός ρόλος, επικοινωνία, προβολή, χορηγός.

Διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων
Ο όρος Δημόσιες Σχέσεις χρη -σιμοποιείται πολύ συχνά, αλλά με διαφορετική κάθε φορά σημασία. Με τον όρο Δημόσιες Σχέσεις μπορεί κανείς να εννοεί την προσπάθεια δημιουργίας καλής εντύπωσης ή όπως λέμε καλής εικόνας ( image ), για μια επιχείρηση σε εκείνους που συναλλάσσονται μαζί της και
στο ευρύτερο κοινό. Σήμερα ο ανταγωνισμός δημι -
ουργεί ολοένα και περισσότερο την ανάγκη δημιουργίας αυτής της καλής εικόνας.
Είναι σκόπιμο από την αρχή να τονισθεί ο κοινωνικός ρόλος που διαδραμα -τίζουν οι Δημόσιες Σχέσεις, επιδιώκουν δηλαδή να εναρμονίσουν το συμφέρον της επιχείρησης με το συμφέρον του συνόλου.

Στόχος του Διευθυντή τμήματος Δημοσίων Σχέσεων-Επικοινωνίας είναι:
- G Η καλή επικοινωνία της διοίκησης με τους μετόχους και τους εργαζόμενους της επιχείρησης.
- G Η επικοινωνία της επιχείρησης με πελάτες, καταναλωτές, προμηθευτές και μέσα μαζικής επικοινωνίας.
- G Η προβολή της επιχείρησης και η ευρύτερη αποδοχή της από το κοινωνικό σύνολο.
- G Η συνεχής ενημέρωση των εργαζομένων σε θέματα που τους αφορούν.

Eπιλογή ρόλου Διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων
Μερικά παραδείγματα δραστηριοτήτων του τμήματος Δημοσίων Σχέσεων είναι:
- G Προώθηση έντυπου και ηλεκτρονικού υλικού καθώς και ενημέρωση της ιστοσελίδας της εταιρείας, όπου περιγράφονται οι δραστηριότητες και η προσφορά της επιχείρησης στο κοινωνικό σύνολο.
- G Προβολή στα ΜΜΕ των μέτρων προστασίας του περιβάλλοντος που εφαρ -μόζει η βιομηχανία.
- G Δωρεά τσιμέντου από μια τσιμεντοβιομηχανία για την ανέγερση ενός κοι -νωφελούς ιδρύματος και δημοσιοποίηση της ενέργειας αυτής.
- G Διοργάνωση γιορτής για τα παιδιά των εργαζόμενων με την ευκαιρία του νέου έτους.

Το τμήμα Δημοσίων Σχέσεων σε συνεργασία με το τμήμα Μάρκετινγκ, συμμε -τέχει στο σχεδιασμό του σήματος της εταιρείας.

Δραστηριότητες
Πώς θα συντονίσεις τα τμήματα στη δική σας βιομηχανία;
Σκέψου με ποιους τρόπους θα προβάλεις την επιχείρησή σου.
Ζήτησε από τους συμμαθητές σου προτάσεις για το λογότυπο της βιομηχα -νίας σας.
Πώς θα πετύχεις την καλή επικοινωνία της επιχείρησής σας;
Εικ. 37 Xορηγίες και εκθέσεις βασικές δραστηριότητες των Δημοσίων Σχέσεων.

XOΡΗΓΟΣ

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Πληροφοριακό Σύστημα, προγράμματα, αποθήκευση, επεξεργασία, ανάκτηση πληροφοριών, εισαγωγή δεδομένων, υποστήριξη συστήμα -τος, χρήστης.

Διευθυντής Πληροφοριακών Συστημάτων
Ο Διευθυντής Πληροφοριακών Συστημάτων διευθύνει το τμήμα της επιχείρησης, που έχει ως αντικείμενο τη σχεδίαση, την εγκατάσταση και τη συντήρηση του Πληροφοριακού Συστή -ματος της επιχείρησης.
Ως πληροφοριακό σύστημα νοείται ένα σύνολο από συ -σκευές και προγράμματα που έχουν σαν σκοπό να παρέχουν υπηρεσίες αποθήκευ -σης, επεξεργασίας και ανάκτησης πληροφοριών. Οι υπηρεσίες αυτές καλύπτουν
Εικ. 38 Tο τμήμα Πληροφοριακών Συστημάτων συνεργάζεται στενά με όλα τα τμήματα της επιχείρησης υποστηρίζοντας τα ειδικά μηχανογραφικά προγράμματα που χρησιμοποιούν.

Δραστηριότητες
Σχεδίασε το έντυπο της καρτέλας των Διευθυντών και καταχώρισε σ' αυτές τα στοιχεία που θα πάρεις από το Διευθυντή Προσωπικού.
τις ανάγκες της διοίκησης, της παραγωγής ή οποιασδήποτε άλλης δραστηριότητας που εξελίσσεται σε μια βιομηχανία, όπως στην οργάνωση γραφείου, την εισαγωγή δεδομένωνπληροφοριών, τη λογιστική υποστήριξη, το διαδίκτυο, την παρακολούθηση αποθεμάτων, την οργάνωση των πωλήσεων, τις διαδικασίες και τα συστήματα παραγωγής των προϊόντων. Το τμήμα Πληροφοριακών Συστημάτων (Μη -χανοργάνωσης-Μηχανογράφησης) παρέχει επίσης τεχνική βοήθεια, υποστήριξη και εκ -παίδευση στους χρήστες του συστήματος.

b 2η φάση: Έφτασε η ώρα της επιλογής !!!
Eπιλογή ρόλου
Με βάση την οργάνωση των τμημάτων της δικής σας επιχείρησης, ο καθένας σας θα επιλέξει τώρα το ρόλο του Διευθυντή ενός τμήματος. Η επιλογή των ρόλων θα προκύψει, με τη βοήθεια του καθηγητή σας, μέσα από «συνάντηση εργασίας» των μελών της ομάδας. Η επιλογή των ρόλων θα είναι συνδυασμός
της δικής σου επιθυμίας και των προτάσεων των υπολοίπων μελών της ομάδας.
Πρέπει να τονιστεί ότι η διαδικασία αυτή δεν έχει στόχο να μάθεις τα καθήκοντα και τις αρμοδιότητες συγκεκριμένων επιτελικών επαγγελμάτων από το χώρο της βιομηχανίας αλλά τις δραστηριότητες όλου του τμήματος της βιομηχανίας. Για παράδειγμα, ο μαθητής που εκτελεί το ρόλο του Δ/ντή Παραγωγής στην πραγματικότητα μελετάει και εκτελεί όλες τις δραστηριότητες που περιλαμβάνει το τμήμα παραγωγής και όχι μόνο τις δρα -στηριότητες του Διευθυντή Παραγωγής.

Ρώτησε τον εαυτό σου...
Ποιοι διευθυντές υπάρχουν;
Tους μελέτησα με προσοχή;
Είδα όλα τα στοιχεία-χαρακτηριστικά τους;
Ποιοι ρόλοι μ'ενδιαφέρουν πιο πολύ;
Ποιος μου ταιριάζει περισσότερο;
Πώς μπορώ να τον αποδώσω;
Ο καθένας σας «παίζει» ταυτόχρονα σε διαφορετικά επίπεδα. Είναι προϊστάμενος και υφιστάμενος , διοικητικό στέλεχος και πρακτικά εργαζόμενος (π.χ. θα ηγηθείτε ως διευθυντές κάποιου τμήματος, αλλά και θα αναλάβετε να κατασκευάσετε συγκεκριμένο τμήμα του ομοιώματος). Έτσι θα
Εικ. 39 Συνεργασία μιας ομάδας εργαζομένων.

αντιληφθείτε τις εργασιακές σχέσεις που αναπτύσσονται και τα πιθανά προβλήματα επικοινωνίας και συντονισμού μιας ομάδας εργαζομένων.
Ολοκληρώνοντας την επιλογή των ρόλων, ο Διευθυντής Προσωπικού ανα -λαμβάνει να συμπληρώσει τα τμήματα του δικού σας οργανογράμματος με τα αντίστοιχα ονόματα των Διευθυντών της ομάδας.
Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης , σε συνεργασία με τον καθηγητή, συντάσσει το ημερολόγιο των σεμιναρίων προόδου και ορίζει τον υπεύθυνο του κάθε σεμινα -ρίου (όπου οι μαθητές παρουσιάζουν την πρόοδο της εργασίας τους). Επίσης, ο Διευθυντής Εκπαίδευσης αναλαμβάνει την οργάνωση του επόμενου σεμιναρίου , όπου ο κάθε μαθητής θα παρουσιάσει πληροφορίες σχετικά με το ρόλο του στη βιομηχανία που επιλέξατε.

Εικ. 40 H Διευθύντρια Προσωπικού συμπληρώνει τα ονόματα των διευθυντών στο οργανόγραμμα της επιχείρησης της ομάδας.

ΣΤΟΧΟΙ

3ο Βήμα -Eκτέλεση του Ρόλου

Οι μαθητές...
Να αξιολογούν, να αξιοποιούν, να ταξινομούν και να συντονίζουν στην πράξη την ευρύτερη δυνατή πληροφόρηση.
Να εξοικειωθούν με τη λειτουργία της βιομηχανίας και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία της.
Να αντιληφθούν την οργάνωση της παραγωγικής μονάδας μέσα από το τμήμα στο οποίο εκτελούν το ρόλο τους.
Να αναπτύξουν την ικανότητα αξιολόγησης των δυνατοτήτων τους και να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένους ρόλους, σε συνάρτηση με την τοποθέτησή τους σε τμήμα της βιομηχανίας.

Να επικοινωνούν, να συνεργάζονται και να συντονίζουν τις δραστη -ριότητές τους.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Εκτέλεση ρόλου, διάσταση ρόλου, ηγετικές δραστηριότητες, παράμετρος.
Στο βήμα «εκτέλεση ρόλου» αναφέρεται η διαδικασία για το πώς θα εκτελέσετε το ρόλο σας . Σας υποδεικνύει πώς θα λειτουργήσετε μέσα από το ρόλο σας στη μελέτη της βιομηχανίας σας, σε όλες της τις διαστάσεις, μέχρι το τέλος . Κάθε ρόλος αντιπροσωπεύει και μία παρά -μετρο που επηρεάζει τη λειτουργία της βιομηχανίας.
Καθένας σας θα λειτουργεί παράλληλα σε δύο συγκεκριμένες και διακριτές διαστάσεις .
Εικ. 41 Συνεργασία του Διευθυντή Mάρκετινγκ και της Διευθύντριας Σχεδιασμού Προϊόντων, με σκοπό την αξιολόγηση των προτάσεων για το σχεδιασμό νέων προϊόντων της εταιρείας.

Αφενός θα μεταφέρετε στην τάξη το ρόλο σας ως μέλους της διοίκησης της βιομηχανίας που μελετάτε (ευθύνες, ιδιότητες, καθήκοντα) και αφετέρου θα δια -δραματίζετε το ρόλο σας, συνεργαζόμενοι με τους συμμαθητές σας στην κατασκευή του ομοιώματος .
Για να κατανοήσετε καλύτερα τη διττή διάσταση του ρόλου σας, στους πα -ρακάτω πίνακες παρουσιάζονται ορισμένα παραδείγματα για κάθε Διευθυντή.

Γενικός Διευθυντής
Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας Σε συνεργασία με τους συμμαθητές σου, υπεύθυνους των διαφόρων τμημάτων, προτείνεις χρονοδιάγραμμα εργασιών (έρευνα αγοράς, προμήθεια και συντήρηση μηχανημάτων, οργάνωση πωλήσεων κ.ά.).
Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος Σε συνεργασία με τους συμμαθητές σου καθορίζεις χρονοδιάγραμμα εργασιών κατασκευής του ομοιώματος (επίσκεψη σε εργοστάσιο, επιλογή και αγορά υλικών ομοιώματος κ.λπ.).

Διευθυντής Μάρκετινγκ

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                                                             | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                                  |
|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Προτείνεις νέα προϊόντα με συγκεκριμένες  προδιαγραφές, που θα παράγει η βιομηχανία  σας, ύστερα από έρευνα αγοράς στο χώρο  π.χ. σχολείου, γειτονιάς. | Πραγματοποιείς «έρευνα αγοράς» για τα  είδη και τα χαρακτηριστικά των υλικών  και εργαλείων που θα χρησιμοποιήσει  η ομάδα στην κατασκευή της μακέτας. |

Διευθυντής Οικονομικών

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                      | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                     |
|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Συντάσσεις τον προϋπολογισμό  της εταιρείας σύμφωνα με τις απαιτήσεις  για τη χρηματοδότηση  του κάθε τμήματος. | Υπολογίζεις το κόστος κατασκευής  του ομοιώματος, ύστερα από επιλογή  των υλικών και εργαλείων που θα  χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή. |

Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντων

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                        | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                         |
|-----------------------------------------------------------------------------------|-------------------------------------------------------------------------------|
| Σχεδιάζεις το προϊόν που θα παράγει                                               | Σχεδιάζεις τη μορφή που θα έχει η μακέτα                                      |
| η βιομηχανία σας καθώς και τα επιμέρους τμή - ματά του, τα οποία συναρμολογούμενα | της βιομηχανίας και την αναλύεις σε  επιμέρους τμήματα, που θα κατασκευαστούν |

3ο Βήμα - Εκτέλεση του Ρόλου

Διευθυντής Παραγωγής

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                          | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                 |
|---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------------------------------|
| Αποτυπώνεις κάθε σταθμό εργασίας στον  οποίο πραγματοποιείται και μια φάση  της παραγωγικής διαδικασίας (ανάλογα με | Κατασκευάζεις δείγμα του προϊόντος  ή των προϊόντων που θα παράγει  η βιομηχανία σας. |

Διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                               | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                                              |
|----------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Παρουσιάζεις έρευνες ή συμπεράσματα  ερευνών, σχετικές με το είδος  και τα προϊόντα της βιομηχανίας σας. | Δοκιμάζεις συνδυασμούς υλικών  για καλύτερα αποτελέσματα  (π.χ. το λεπτό στρώμα γύψου θρυμματίζεται  εύκολα, ενώ με την προσθήκη γάζας  αποκτά μεγαλύτερη αντοχή). |

Διευθυντής Προσωπικού

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                                                                     | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                            |
|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Σχεδιάζεις και ενημερώνεις τα διαγράμματα  οργάνωσης προσωπικού (οργανογράμματα)  στα οποία απεικονίζεται η θέση κάθε  εργαζόμενου-μαθητή στην επιχείρησή σας. | Κοινοποιείς στην ομάδα εργασίας  την εργασία που πρέπει να εκτελέσει  ο καθένας, στην κατασκευή  του ομοιώματος. |

| Διευθυντής Προμηθειών                                                                     | Διευθυντής Προμηθειών                                                                                                                                                     |
|-------------------------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Ο ρόλος στην εικονική Βιομηχανία σας                                                      | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                                                     |
| Συντάσσεις κατάλογο με τις παραγγελίες  των διευθυντών των τμημάτων  της βιομηχανίας σας. | Συντάσσεις κατάλογο με το είδος και την πο - σότητα των υλικών που υπάρχουν στο εργα - στήριο καθώς και των υλικών που θα αγορα - στούν για την κατασκευή του ομοιώματος. |

Διευθυντής Εκπαίδευσης
Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας
Προγραμματίζεις και οργανώνεις εκπαιδευτικά σεμινάρια για τις ανάγκες των τμημάτων της βιομηχανίας σας.
Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος Συντάσσεις το ημερολόγιο των σεμιναρίων προ -όδου και ορίζεις τον υπεύθυνο του κάθε σεμινα -ρίου, στο οποίο παρουσιάζετε την πρόοδο των εργασιών σας στην κατασκευή του ομοιώματος.

Διευθυντής Ποιοτικού Ελέγχου

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                  | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                                   |
|-----------------------------------------------------------------------------|---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Προτείνεις τρόπους, συστήματα και σημεία  ελέγχου στη διαδικασία παραγωγής. | Ελέγχεις αν τα υλικά του ομοιώματος  που αγοράστηκαν είναι σύμφωνα με τις  προδιαγραφές που ορίστηκαν στην τάξη  (υλικό, μέγεθος, χρώμα, αντοχή κ.λπ.). |

Διευθυντής Ασφάλειας

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                                 | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                  |
|----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Παρουσιάζεις τις ενέργειές σου  για την προστασία των εργαζομένων  κατά τη διάρκεια της εργασίας τους  στη βιομηχανία σας. | Καθοδηγείς και ελέγχεις τους συμμαθητές  σου για να βεβαιωθείς ότι ακολουθούν  τους κανόνες ασφαλείας του εργαστηρίου. |

Διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                                                                       | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                                                      |
|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Προτείνεις τρόπους για την αποτελεσματική  επικοινωνία της βιομηχανίας και την προβολή  της στον κοινωνικό χώρο. | Οργανώνεις την επίσκεψη των συμμαθητών  σου στο χώρο της παραγωγικής μονάδας  που θα μελετήσετε. Συντονίζεις την τελική  εκδήλωση παρουσίασης της έκθεσης. |

Διευθυντής Πληροφοριακών Συστημάτων

| Ο ρόλος στη Βιομηχανία σας                                             | Ο ρόλος στην κατασκευή του ομοιώματος                                                                                             |
|------------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------|
| Παρουσιάζεις συστήματα υποστήριξης και  οργάνωσης της βιομηχανίας σας. | Δημιουργείς αρχείο σε ηλεκτρονική  μορφή με τους Διευθυντές, τα ονόματα  και τις υποχρεώσεις τους στην κατασκευή  του ομοιώματος. |

Σημείωση
Τονίζουμε ότι τα παραπάνω είναι ενδεικτικά παραδείγματα και δεν καλύπτουν όλες τις δραστηριότητες κάθε Διευθυντή.

Στο πρώτο σεμινάριο ως Διευθυντής!!!
Ο Διευθυντής Εκπαίδευσης, ως υπεύθυνος του σεμιναρίου, σας μοιράζει το πρόγραμμα. Σ' αυτό πρέπει ν' αναγράφονται όλα τα απαραίτητα στοιχεία του σεμιναρίου, όπως: το θέμα, η ημερομηνία,
οι ομιλητές και η ιδιότητά τους, ο χρόνος ομιλί -ας, ο χρόνος των ερωτήσεων και
των σχολιασμών κ.λπ.)
Ως διευθυντής, θα παρου -σιάσεις πληροφορίες σχετικά με τις αρμοδιότητές σου στη βιο -μηχανία σας. Αυτές βασίζονται στις αρχικές πληροφορίες που
Σεμινάριο .../.../200...
Θέμα: «APMOΔIOTHTEΣ ΣTH BIOMHXANIA MAΣ»

Oμιλητής ......................................: Γενικός Διευθυντής
Oμιλητής ......................................: Δ/ντής Oικονομικών
Oμιλητής ......................................: Δ/ντής Προσωπικού
Xρόνος Παρουσίασης: ........................................
Xρόνος ερωτήσεων-συζήτησης: ........................
Εικ. 42 Παράδειγμα προγράμματος σεμιναρίου με θέμα τις αρμοδιότητες και τα καθήκοντα του Δ/ντή στη δική σας βιομηχανία.
συλλέξατε στο βήμα της εκλογής της βιομηχανίας, τις οποίες εμπλουτίζεις με νέα στοιχεία που θα αναζητήσεις και θα προσαρμόσεις στη δική σας βιομηχανία. Στο τέλος, ως διευθυντής πρέπει να γνωρίζεις ποιες δραστηριότητες αναλαμβάνει το τμήμα που είσαι υπεύθυνος ώστε να προχωρήσεις στην "εκτέλεση" του ρόλου σου όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστικά.

Έτσι, κάνεις προτάσεις για το τμήμα σου π.χ. τι προϊόντα θα παράγει, τι λογότυπο θα έχει, ποια μέτρα ασφάλειας θα ληφθούν για την προστασία των εργαζομένων, ποια μέθοδο παραγωγής προτείνεις να εφαρμοστεί κ.λπ.
Μετά το κλείσιμο της διαδικασίας του σεμιναρίου, θα απο -φασίσετε σε συνάντηση εργασίας για το λογότυπο της εταιρείας (ύστερα από την πρόταση ή τις προτάσεις που έχει κάνει ο Διευ -θυντής Δημοσίων Σχέσεων).
Το λογότυπο είναι ένα «οπτικό σημάδι», μια γραφική μορφή που αντιπροσω -πεύει την εταιρεία και χρησιμοποιείται σε όλα τα έντυπά της, στα αυτοκίνητά της, στις συσκευασίες κ.λπ.

Ένα λογότυπο μπορεί να αναπτυχθεί από τα αρχικά μιας επιχείρησης ή το είδος των προϊόντων. Μπορούν σ' αυτό να συνδυαστούν γράμματα και εικονογραφικά στοιχεία.
Ένα λογότυπο πρέπει να είναι εύκολα αναγνωρίσιμο, απλό και αξιοσημείωτο. Για να εκπληρώνει το σκοπό του, πρέπει να «τυπώνεται» εύκολα στο μυαλό του καταναλωτή.
Επειδή τα λογότυπα είναι ένα από τα κύρια μέσα για την εικόνα μιας εταιρείας, η επιλογή του κατάλληλου λογότυπου είναι μια κρίσιμη διαδικασία.
Έχοντας τις προτάσεις του Διευθυντή Δημοσίων Σχέσεων

Eπιλογή λογότυπου
για το λογότυπο και γνωρίζοντας τι εξυπηρε -τεί, κάνε
και συ τη δική σου πρόταση και αποφασίστε σε συνάντηση εργασίας για την τελική μορφή του.
Εικ. 43 Συνάντηση εργασίας των Διευθυντών για να επιλέξουν το τελικό λογότυπο.

3ο Βήμα - Εκτέλεση του Ρόλου
Από δω και στο εξής το λογότυπο, πρέπει να απεικονίζεται σε όλα τα έντυπα της βιομηχανίας σας (φύλλα αλληλογραφίας, φακέλους, δημοσιεύσεις), στα αυτοκίνητα κ.λπ. Θα το σχεδιάσετε επίσης, στο καρτελάκι των Διευθυ -
ντών το οποίο θα φοράτε κατά τη διάρκεια του μαθήματος, στο οποίο θα αναγράφεται η ιδι -ότητά σου π.χ. Διευθυ -
ντής Προμηθειών, και το ονοματεπώνυμό σου.
Εικ. 44 Καρτελάκι Διευθυντή.

Ιστοσελίδες
- R http://www.gm.com/company/gmability/edu\_k-12/9-12/making\_ vehicles/index.html General Motors
- R http://www.logotype.com Εταιρεία σχεδίασης λογότυπου
- R http://www.industrysearch.com.au Ένωση Βιομηχανιών Αυστραλίας
- R http://www.maxi.gr/etairia.htm
- R http://almadesign.gr

ΣΤΟΧΟΙ
Οι μαθητές...
Να αναπτύξουν ικανότητα τεχνικής σχεδίασης και κατασκευής μοντέλων παραγωγικών μονάδων.
Να αναπτύξουν ικανότητα επιλογής εργαλείων και υλικών και πρακτικές δεξιότητες στη χρήση τους.
Να αντιληφθούν την ανάπτυξη της παραγωγικής μονάδας μέσα από την κατασκευή του ομοιώματος.
Να αναπτύξουν ικανότητα επίλυσης τεχνολογικών προβλημάτων.
Να αναπτύξουν υπευθυνότητα ως άτομα, αναλαμβάνοντας συγκεκριμένα καθήκοντα που επηρεάζουν το σύνολο της ομάδας.
Να μάθουν να συνεργάζονται και να αναπτύσσουν ομαδικό πνεύμα. Να επιλέγουν κατάλληλα εργαλεία και υλικά για την κατασκευή μοντέ -λων παραγωγικών μονάδων.

Να αναπτύξουν ικανότητα χρησιμοποίησης εργαλείων και υλικών για την κατασκευή μοντέλων παραγωγικών μονάδων.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Μακέτα, ομοίωμα, τρισδιάστατη κατασκευή, τεχνικά σχέδια, κάτοψη, όψη, τομή, κλίμακα σχεδίασης, ομοίωμα εξοπλισμού, εργαλεία, υλικά, μηχανισμοί, κόστος κατασκευής, χρονοδιάγραμμα, κατανομή εργασιών, συνοδευτικές κατασκευές, κανόνες ασφαλείας.

Σχεδιασμός του ομοιώματος
Πριν εξηγήσουμε ακριβώς τι είναι η μακέτα ή το ομοί -ωμα, σκέψου πώς θα μπορούσες να απεικονίσεις το σπίτι σου ή έστω το δωμάτιό σου. Θα το σχεδίαζες στις φυσικές (πραγματικές) του διαστάσεις; Όχι βέβαια!!! Θα πρέπει να το σχεδιάσεις πολύ μικρότερο, έτσι ώστε να χωράει σε μια κόλλα χαρτί.

4ο Βήμα - Kατασκευή του Ομοιώματος
W Σχεδιασμός
- W Εργαλεία
W Υλικά και μηχανισμοί
Eικ. 53 Kάτοψη δωματίου.

4ο Βήμα - Κατασκευή του ομοιώματος
Ανάλογα θα πράξετε και με την κατασκευή της βιομηχανίας που επιλέξατε να μελετήσετε. Δηλαδή, θα κατασκευάσετε αντίγραφο μιας βιομηχανίας σε πολύ μικρότερο μέγεθος από το πραγματικό. Αυτά τα αντίγραφα τα ονομάζουμε μακέτες ή ομοιώματα και μας βοηθούν να μελετήσουμε και να παρουσιάσουμε την πραγ -ματική κατασκευή.
Οι φωτογραφίες ή τα σχέδια παρουσιάζουν ένα κτίριο αποτυπώ -νοντάς το σε μια επιφάνεια δισδιάστατη, με αποτέλεσμα πολλές λεπτομέρειές του να χάνονται. Η μακέτα όμως που είναι τρισδιάστατη, το αναπαριστά με τέτοιο τρόπο ώστε να το κατανοήσουμε και να το μελετήσουμε κοιτώντας το απ' όλες τις πλευρές του. Η μακέτα κατα -σκευάζεται «υπό κλίμακα» όπως συνηθίζουμε να λέμε στη γλώσσα των Μηχανικών.

Για να σχεδιάσετε και να κατασκευάσετε τη μακέτα της βιομη -χανίας, πρέπει πρώτα:
Υπό κλίμακα; Na δω τις οδηγίες σχεδίασης!!!
-  Να μελετήσετε σε βάθος όλα τα στοιχεία της βιομηχανίας .
-  Να μελετήσετε τις οδηγίες σχεδίασης , που θα σας βοηθήσουν στο σχεδι -ασμό της μακέτας.
-  Να ενημερωθείτε για τους εναλλακτικούς τρόπους απεικόνισης της λει -τουργίας της βιομηχανίας.
Eικ. 46 Λεπτομέρειες από μακέτες ενός έργου του κατασκευαστικού τομέα και μιας γαλακτοβιομηχανίας.
Τα στοιχεία της Βιομηχανίας : Έχοντας ήδη συγκεντρώσει τα στοιχεία για τη βιομηχανία και το ρόλο σας σ' αυτή, αξιοποιήστε τα στην κατασκευή της μακέτας. Αν είσαι Διευθυντής Προμηθειών, πρέπει π.χ. να προτείνεις τη μορφή των χώρων αποθήκευσης και μεταφοράς των προμηθειών. Αν είσαι Διευθυντής Παραγωγής, πρέπει να αποτυπώσεις τη ροή παραγωγής , για να επιλέξετε στη συνέχεια τι θα
απεικονίσετε στο ομοίωμά σας. Αν είσαι Διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων, θα σχεδιάσεις το λογότυπο και θα το αποτυπώσεις όπου χρειαστεί (έντυπο υλικό, κτίριο του ομοιώματος της βιομηχανίας κ.λπ.). Αν
είσαι Μηχανικός Σχεδιασμού Προϊόντος, θα σχεδιάσεις τα προϊόντα που θα παράγει η βιομηχανία. Ανεξάρτητα όμως από το ρόλο που έχει ο καθένας, όλοι συμμετέχετε στην κατασκευή του ομοιώματος.

Οδηγίες σχεδίασης* : Τα σχέδια που απεικονίζουν τη μορφή και τις διαστάσεις ενός αντικειμένου ονομάζονται τεχνικά σχέδια . Τα τεχνικά σχέδια αποτύπωσης της βιομηχανίας είναι απαραίτητα για την κατασκευή της μακέτας. Σ' αυτά περιλαμβά -νονται η κάτοψη της μακέτας, οι όψεις των κτιρίων (πρόσοψη και πλάγιες όψεις), τομές και λεπτομέρειες της βιομηχανίας, όπου είναι απαραίτητο.
Στα σχέδια χρησιμοποιούμε κλίμακα σχεδίασης για την αποτύπωση των αντικειμένων. Οι κλίμακες δείχνουν πόσες φορές μικρότερο ή μεγαλύτερο έχει σχεδιαστεί στο χαρτί μας το αντικείμενο. Παράδειγμα, η κλίμακα 1:25 σημαίνει ότι κάθε διάσταση στο σχέδιο είναι μικρότερη κατά 25 φορές από την πραγματική. Η κλίμακα 1:50, 50 φορές μικρότερη και η 1:100 ότι είναι 100 φορές μικρότερη (π.χ. αν η πραγματική διάσταση είναι 30 μέτρα, στο σχέδιο θα είναι 60 εκατοστά στην κλίμακα 1:50. Ενώ στην κλίμακα 1:100 θα είναι 30 εκατοστά). Η κλίμακα αναγράφεται υποχρεωτικά πάνω στο σχέδιο .

Να θυμάσαι ότι, οποιαδήποτε κλίμακα και αν χρησιμοποιήσεις, στο σχέδιο θα αναγράψεις την πραγματική διάσταση , π.χ. 30 m. Αυτό γίνεται γιατί ο κατα -σκευαστής ή άλλος αναγνώστης του σχεδίου πρέπει να γνωρίζει τις πραγματικές διαστάσεις του αντικειμένου.
Σε κάθε σχέδιο που θα κάνετε, θα αναγράψετε την κλίμακα σχεδίασης, τον τίτλο της όψης (κάτοψη κ.λπ.) και τα είδη των υλικών που θα χρησιμοποιηθούν.

Τρόποι απεικόνισης:
Ξεκινώντας από την εξωτερική μορφή της μακέτας, έχετε τη δυνατότητα να επιλέξετε να κατασκευάσετε τα κτίρια ή όχι, ή ένα μέρος των κτιρίων.
Στην πρώτη περίπτωση, που κατασκευάζετε το κτίριο, μπορείτε να παρουσι -άσετε το εσωτερικό του κάνοντας ανοιγόμενη στέγη. Στη δεύτερη περίπτωση που δεν κατασκευάζετε τους τοίχους αποτυπώνετε στη βάση της μακέτας το περίγραμμα των κτιρίων και παρουσιάζετε το εσωτερικό του. Στην τρίτη περίπτωση μπορείτε να δείξετε το εσωτερικό ορισμένων κτιρίων που εσείς επιλέγετε.

Περνώντας στο εσωτερικό της βιομηχανίας έχετε τη δυνατότητα πολλών επιλογών!

Αποτύπωση των εσωτερικών χώρων.
- G Πλήρης αναπαράσταση όλων των φάσεων των εργασιών στην παραγωγή και στον ευρύτερο χώρο της βιομηχανίας.
Πώς; Κατασκευάζοντας σε σμίκρυνση ομοιώματα του εξοπλισμού που χρησι -μοποιείται στη βιομηχανία και τοποθετώντας τα στα αντίστοιχα σημεία με αυτά της πραγματικής βιομηχανίας. Αυτό μπορεί να γίνει είτε στο χώρο της παραγωγής είτε στους χώρους αποθήκευσης και διακίνησης προϊόντων και πρώτων υλών, γραφεία κ.λπ.
- G Διαγραμματική απεικόνιση της παραγωγής σχεδιάζοντας τα στάδια παραγωγής και διακίνησης πάνω στη βάση της μακέτας. Στα σημεία που θεωρείτε σημαντικά (κόμβοι, σημεία ελέγχου, συσκευασία κ.λπ.) μπορείτε να τοποθετήσετε φωτεινά σημεία (π.χ. LED) που να τα αναδεικνύουν.

Οι δύο παραπάνω τρόποι είναι ενδεικτικοί και αν συνδυαστούν, μπορούν να δώσουν εντυπωσιακά αποτελέσματα π.χ. να δείξετε ένα ή περισσότερα στάδια παραγωγής, τα οποία μπορείτε να αναπαραστήσετε σε μια άλλη βάση και σε δια -φορετική κλίμακα, για να δείξετε περισσότερες λεπτομέρειες.
Eικ. 47 Eσωτερική απεικόνιση χωρίς εξωτερική κάλυψη. Aπεικονίζεται η παραγωγική διαδικασία με μικρογραφίες του εξοπλισμού.

4ο Βήμα - Κατασκευή του ομοιώματος
Στα ομοιώματα πρέπει να ανα -γράφονται οι χώροι και τα διάφορα τμήματα της επιχείρησης όπως και να παριστάνονται αναλυτικά, όπου είναι εφικτό, οι φάσεις της παραγωγικής διαδικασίας , π.χ. Γραφεία Διοίκησης, μύλος, χυτήριο, χώρος παστερίωσης, δοχείο αποθήκευσης κ.λπ.
Η τοποθέτηση απλών ή σύνθετων μηχανισμών , όπως κυλιόμενοι διάδρομοι ή ιμάντες, φωτεινά σημεία, διακόπτες on-off κ.λπ., βοηθούν στην καλύτερη παρουσίαση των διαφόρων λειτουργιών της παραγωγικής διαδικασίας.

Δεν χρειάζεται να έχετε ιδιαίτερες γνώσεις σε συγκεκριμένα θέματα για να μπορέσετε να τοποθετήσετε ή και να δημι -ουργήσετε αυτούς τους μηχανισμούς. Με τη βοήθεια του καθηγητή σας, μπορείτε
Eικ. 48 Λεπτομέρεια φάσης της παραγωγικής διαδικασίας.
να συνδέσετε ένα απλό «μοτεράκι» από παιχνίδι με μια μπαταρία και να δώσετε κίνηση σε μια ρόδα ή έναν έλικα.
Αν συνδυάσετε στο προηγούμενο παράδειγμα δύο ρόδες, πάνω στις οποίες θα προσαρμόσετε έναν ελαστικό ιμάντα, φτιάχνετε έναν κυλιόμενο διάδρομο, μια μεταφορική ταινία και πολλά άλλα! Ένα τηλεκατευθυ -νόμενο αυτοκίνητο-παιχνίδι κινούμενο μέσα στο χώρο της μακέτας, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δείξει πιο ρεαλιστικά, την κίνηση
και το ρόλο του ρομπότ στη διαδικασία της παραγωγής!!!

Eργαλεία
Η επιλογή του κατάλληλου εργαλείου έχει πολύ μεγάλη σημασία. Για το κόψιμο των πιο συνηθισμένων υλικών χρησιμοποιούνται τα παρακάτω εργαλεία:

Oνόμασε τα υπόλοιπα εργαλεία!!!
-  Κοπίδι με ανταλλακτικές λάμες, για μακετόχαρτα, μπάλσα, χαρτόνια κ.ά.
-  Σέγα για κόψιμο ξύλων μικρής διατομής και λεπτά φύλλα πλεξιγκλάς.
-  Ξυλοπρίονο για ξύλα μεγάλης διατομής.
-  Σιδεροπρίονο για μέταλλα και χοντρά πλεξιγκλάς.
-  Πένσα για το κόψιμο και το λύγισμα συρμάτων.
-  Δράπανο για τη διάνοιξη οπών.

Yλικά και Mηχανισμοί
Για την κατασκευή του ομοιώματος, μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολλά υλι -κά. Υλικά που πολλές φορές θεωρούμε άχρηστα μπορούν να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο. Η χρήση των υλικών για την κατασκευή της μακέτας θα πρέπει να γίνεται με σωστό προγραμματισμό και οικονομία .
Ανάλογα με το τμήμα που θέλουμε να κατασκευάσουμε, χρησιμοποιούμε τα κατάλληλα υλικά:
-  Βάση μακέτας: για τη βάση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ξύλο όχι πολύ σκληρό, για να μπορείτε να καρ -φώσετε και να βιδώσετε εύκολα πάνω της οποιοδήποτε αντικείμενο (σουηδικό, πλακάζ, λεύκα κ.λπ.). Ακόμη, μπορείτε να χρησιμοποιή -σετε συμπιεσμένο μονωτικό υλικό (συνήθως χρώματος μπλε), πάχους 3 εκατοστών τουλάχιστον, επειδή είναι ελαφρύ, συμπαγές, ανθεκτικό, εύκολο στη χρήση και δεν σπάζει εύκολα. Άλλο υλικό κατάλληλο για τη βάση είναι το μεγάλου πάχους μακετόχαρτο. Δεν χρησιμοποιούμε φελιζόλ για τη βάση, γιατί σπάζει εύκολα.
-  Κτίρια: για την κατασκευή των επίπεδων επιφανειών των κτιρίων, μπορείτε

Eικ. 49 Xαρτιά και μακετόχαρτα σε διάφορα πάχη και χρώματα.Eικ. 50 Φύλλα, σωληνάκια και πηχάκια από πλαστικό και ξύλο.
να χρησιμοποιήσετε μακετόχαρτο (κάπα ή σάντουϊτς). Στο εσωτερικό του έχει συνθετικό το οποίο βοηθά στη «συναρμολόγησή» του με απλές καρφίτσες. Κυκλοφορεί σε διάφορα πάχη, χρώματα και με χάρτινη ή πλαστική εξωτερική επένδυση.
Ακόμη, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κομμάτια γυψοσανίδας τα οποία είναι ελαφριά, κόβονται με απλό κοπίδι και συνδέονται εύκολα μεταξύ τους.
Το ξύλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί, όμως δεν είναι η καλύτερη λύση. Το κόντρα πλακέ συνδέεται δύσκολα, ενώ το μπάλσα που συνδέεται πολύ εύκολα και είναι ένα ξύλο πολύ ελαφρύ κυκλοφορεί στο περιο -ρισμένο πλάτος των 10 εκατοστών και είναι ταυτόχρονα πολύ ακριβό. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για μικρές επιφάνειες.

Το χαρτόνι οντουλέ συνιστάται για αναπαράσταση στέγης , για καμπύλες και κυλινδρικές επιφάνειες κ.λπ.
Ο συνδυασμός γύψου και γάζας βοηθά στην κατασκευή οποιασδήποτε μορφής με πολύ χαμηλό κόστος και μεγάλη ευκολία.
Τα αλουμινένια κουτιά αναψυκτικών και οι άδειες φιάλες (πλαστικές, μεταλλικές κ.λπ.) είναι πολύ καλές λύσεις στην αναπαράσταση σιλό, δεξαμενών, διυλιστηρίων, βιολογικού καθαρισμού κ.λπ.
Φύλλα αλουμινίου και χαλκού μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για επίπεδες και καμπύλες επιφάνειες.

-  Μεγάλοι όγκοι: η αναπαράσταση μεγάλων όγκων μπορεί να γίνει με συν -δυασμό φθηνών υλικών, όπως φελιζόλ , εφημερίδες μουσκεμένες σε αλευρόκολλα, πλαστελίνη , γύψος , πηλός, φελλός, σπρέυ-αφρός που χρησιμοποιείται για τη στερέωση των κουφωμάτων. Ακόμη, για θο -λωτές ή σφαιρικές κατασκευές, μπορούν να καλυφθούν φουσκωμένα μπαλόνια με γυψόγαζα .
-  Σωληνώσεις: Στην αναπαράσταση σωληνώ -σεων μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, ανάλογα με την κλίμακα που κατα -σκευάζετε τη μακέτα σας, καλαμά -κια, λαστιχένια σωληνάκια ή λεπτά σύρματα που διαμορφώνονται και κόβονται εύκολα (π.χ. από χαλκό, αλουμίνιο, πλαστικό, λάστιχο).
-  Διαμόρφωση εξωτερικών χώρων: Για τη διαμόρφωση της επιφάνειας του εδάφους, μπορείς να απλώσεις με πινέλο ξυλόκολλα και να «πασπαλί -σεις» με το ανάλογο υλικό την επι -φάνεια που θέλεις να καλύψεις, όπως χώμα, ροκανίδια, συνθετικά υλικά σε οποιοδήποτε χρώμα. Στη συνέχεια, ψεκάζεις με προσοχή λακ πάνω στην επιφάνεια βοηθώντας στη στερέωση των υλικών!!! Ιδιαίτερα για την αποτύπωση υψομε -τρικών επιπέδων, πολύ καλή λύση είναι η χρήση φύλλων φελλού.
-  Συνδετικά υλικά: Για κάθε υλικό υπάρχει η δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν πε -ρισσότερα από ένα υλικά σύνδεσης. Όπως καρφίτσες, πινέζες, καρφιά, ξυλόκολλα, σιλικόνη, θερμοκόλλα, κόλλα για ξύλο μπάλσα, βενζινόκολλα κ.λπ.

Eικ. 52 Δημιουργία φτερωτής με μια χάρτινη συσκευασία γάλακτος, δύο συνδετήρες και ένα λεπτό σύρμα!!!
Eικ. 53 Φθηνά καθημερινά υλικά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα στην κατασκευή μας.
-  Κινούμενα μέρη: Για να δώσετε κίνηση σε κάποια στοιχεία της μακέτας (κυ -λιόμενοι διάδρομοι, βαγονάκι κ.λπ.), μπορείτε να χρησιμοποιήσετε, όπως ήδη αναφέραμε, μικρούς κινητήρες από παιχνίδια. Μπορούν να συνδυαστούν με γρανάζια και να μεταφέρουν ή να μετατρέψουν την κίνηση (οριζόντια, κάθετη), π.χ. σε μια ταινία μεταφοράς υλικών ή σε ένα «ασανσέρ» μεταφοράς προϊόντων ή ακόμη και σε μια προστατευτική μπάρα. Η τροφοδότησή τους γίνεται από μπαταρία ή μικρούς ηλιακούς συλλέκτες (φωτοβολταϊκά τόξα), οι οποίοι μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια σε ηλεκτρική.
-  Ηλεκτρολογικός εξοπλισμός: καλώδια, μικροί λα -μπτήρες, LED, «κροκοδειλάκια» που βο -ηθούν στην ένωση των καλωδίων με την μπαταρία, κ.λπ. Τοποθετώντας μικρούς αισθητήρες (κίνησης, φωτός, ήχου κ.λπ.), μπορείς να ενεργοποιείς ηχητικό σήμα ή μηχανισμούς κίνησης.

 Άλλο υποστηρικτικό υλικό:
Eικ. 54 To δυναμό έξω από το ποδήλατο!
Η λειτουργία της βιομηχανίας όπως και τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας μπορούν να περιγραφούν με τη χρήση ενός απλού μαγνητόφωνου .
Οι αφίσες απεικονίζουν τη λειτουργία της βιομηχανίας, τα προϊόντα που παράγει, τις οικονομοτεχνικές μελέτες, το λογότυπό της, τις δια -φημίσεις, χάρτες, πίνακες με τα διαγράμματα ροής κ.λπ.
Ήρθε η ώρα να αποφασίσουμε για τη μακέτα μας:
Τι μέγεθος και τι μορφή θα έχει;
Τι θέλουμε να δείξουμε; Ποια σημεία θα τονίσουμε;

Με ποιο τρόπο;
Πόσο χρόνο έχουμε για να την κατασκευάσουμε;
Αποφασίσαμε!!!
Αφού λοιπόν συμφωνήσατε όλοι για τη μορφή της, πρέπει τώρα να κάνετε τα τελικά λεπτομερειακά σχέδια : την κάτοψη της μακέτας, τις όψεις, δείχνοντας τις λεπτομέρειες όπου χρειάζεται, και οπωσδήποτε να αναφέρετε την κλίμακα σχεδίασης και τις διαστάσεις. Για τη διαμόρφωση των τεχνικών σχεδίων, είναι υπεύθυνος ο Διευθυντής Παραγωγής, όμως όλα τα μέλη της ομάδας συνεισφέρουν σ' αυτά.
Στη συνέχεια, επιλέγετε τα κατάλληλα υλικά και εργαλεία. Στην κατασκευή πρέπει να συνδυάσετε τη χρήση όσο το δυνατόν περισ -σότερων υλικών, εργαλείων και μηχανισμών. Όλα αυτά θα τα καταγράψετε σ' ένα υπόμνημα όπου θα αναφέρετε το είδος, το υλικό και την ποσότητα.

| Υλικό Χώρος   | Μακετόχαρτο   | Χαρτόνι οντουλέ   | LED   | Mοτέρ   |
|---------------|---------------|-------------------|-------|---------|
| Αποθήκη       | 30 Χ 50 cm    |                   | 2     |         |
|               | 20 Χ 50 cm    |                   |       |         |
| Kτίριο 1      | 70 Χ 100 cm   |                   |       | 1       |
Παράδειγμα υπομνήματος με δύο πίνακες, υλικών και εργαλείων.

| Εργαλεία Σέγα   |   0 |
|-----------------|-----|
| Σφυρί           |   0 |
| Κοπίδι          |   0 |
| Πένσα           |   0 |
Ο Διευθυντής Οικονομικών, με τη βοήθεια του παραπά -νω πίνακα, υπολογίζει το κόστος κατασκευής της μακέτας.
Καθένας από σας (και ο Γενικός Διευθυντής) αναλαμ -βάνει ένα μέρος των εργασιών της κατασκευής . Πείτε στο Γενικό Διευθυντή και στο Διευθυντή Παραγωγής με ποιο
τρόπο θα συμβάλλετε πρακτικά με την εργασία σας στην πραγματοποίηση του έρ -γου, ώστε να γίνει σωστά η κατανομή των εργασιών . Τα σχέδια θα σας βοηθήσουν σημαντικά σ' αυτό.

Συντάσσετε το χρονοδιάγραμμα των εργασιών, στο οποίο αναγράφονται τα ονόματά σας, η εργασία που έχει αναλάβει ο καθένας καθώς και ο χρόνος παράδοσης. Ο Διευθυντής Προσωπικού κοινοποιεί το χρονοδιάγραμμα στην ομάδα.
Toνίζεται ότι στο στάδιο της κατασκευής θα πρέπει να τηρούνται σχολαστικά οι κανόνες ασφαλείας που ισχύουν για το εργαστήριο.
Κατά τακτά διαστήματα, η ομάδα σε σεμινάρια και συ -ναντήσεις εργασίας αξιολογεί
την πορεία των εργασιών κατασκευής του ομοιώματος, των εντύπων και της γραπτής εργασίας. Επισημαίνονται λάθη, καθυστερήσεις, εντοπίζονται δυσκολίες, γίνονται παρατηρή -σεις, προτείνονται βελτιώσεις και, τέλος, αναπροσαρμόζεται στα νέα δεδομένα το πρόγραμμα των κατασκευαστικών και γραπτών εργασιών.

Επισημαίνουμε ότι, στη διάρκεια της κατασκευής, πρέπει να φωτογραφίζετε την πορεία εξέλιξης του έργου σας.

4ο Βήμα - Κατασκευή του ομοιώματος
Πρέπει να τονιστεί πόσο σημαντική είναι η συμβολή του κάθε μέλους στην κατασκευή του ομοιώματος. Τυχόν ανεπαρκής συμμετοχή, έστω και ενός μαθητή, δημιουργεί ανεπανόρθωτες στρεβλώσεις στην ποιότητα της κατασκευής.
Eικ. 55 H oμάδα εργασίας εν δράσει...!

Δραστηριότητες
Σχεδίασε την κάτοψη του δωματίου σου, αποτυπώνοντας πόρτες, παρά -θυρα και έπιπλα.

Διαθεματικότητα :
Υπολογισμός επιφάνειας της μακέτας, ποσοστό κάλυψης της επιφάνειάς της από τα κτίρια της βιομηχανίας.
Στο σύνολο των κατασκευών περιλαμβάνονται η βασική μακέτα, συνοδευτικές κατασκευές που απεικονίζουν λεπτομέρειες, αφίσες με διαφημιστικό περιεχόμενο για τα προϊόντα της επιχείρησης, πίνακες με τα διαγράμματα ροής της παραγωγής, έντυπα , παραγόμενα προϊόντα , διαγράμματα με οικονο -μικά και τεχνικά στοιχεία, ταμπέλα με τον τίτλο και τη δραστηριότητα της βιομηχανίας καθώς και με τα ονόματά σας και τους ρόλους που είχατε στη βιομηχανία κ.λπ.

Καλή Επιτυχία!!!!

ΣΤΟΧΟΙ

5ο Βήμα -Γραπτή Εργασία
Οι μαθητές...
Να αξιολογούν, να αξιοποιούν, να οργανώνουν και να παρουσιάζουν την πληροφορία και τη γνώση, σε μια ολοκληρωμένη γραπτή εργασία.
Να αποτυπώνουν τα συμπεράσματά τους γραπτά.
Να αναπτύσσουν ατομικό και ομαδικό συγγραφικό πνεύμα.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Ενιαίο αρμονικό σύνολο, περιεχόμενα, γενικό εισαγωγικό μέρος, ενότητες.
Η γραπτή εργασία συνοδεύει την κατασκευή σας και συ -ντάσσεται από όλη την ομάδα. Περιλαμβάνει ένα μικρό γενικό εισαγωγικό μέρος και «ενότητες» που γράφονται από τον καθένα σας χωριστά.
Η εργασία πρέπει να αποτελεί ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο ως προς την εμφάνιση και το περιεχόμενο. Για να εξασφαλίσετε την αρμονία αυτή, θα πρέπει να συμφωνήσετε για τη μορφή, το ύφος και τη δομή της εργασίας. Το μέγεθος της σελίδας θα είναι μεγέθους Α4 (210x297 χιλ).

Μορφές σελίδων
Εξώφυλλο. Εκεί θα αναγράψετε το όνομα και το είδος της βιομηχανίας, τα ονόματα της ομάδας, το σχολείο σας, το τμήμα, το σχολικό έτος κ.λπ.
Σελίδα Διευθυντών. Είναι η πρώτη σελίδα της εργασίας του κάθε μα -θητή ως Διευθυντή. Σ’ αυτή αναγράφετε το όνομα και το είδος της βιομηχανίας, την ιδιότητά σας (π.χ. Δ/ντής παραγωγής), το ονοματε -πώνυμό σας κ.λπ.
Εσωτερικές σελίδες. Σ’ αυτές θα αναπτύξετε το περιεχόμενο της ερ -γασίας σας. Θα αναγράφετε το λογότυπο και το είδος της βιομηχανίας, την ιδιότητα και το ονοματεπώνυμό σας κ.λπ.

5ο Βήμα - Γραπτή Eργασία
εσωτερική σελίδα
Eικ. 56 Yποδείγματα σελίδων. Tα παραπάνω δεν αποτελούν δέσμευση αλλά απλό οδηγό για τη δημιουργία των δικών σας σελίδων.

Επισημαίνουμε ότι, στη διάρκεια της κατασκευής, πρέπει να φωτογραφίζετε την πορεία εξέλιξης του έργου σας.

4ο Βήμα - Κατασκευή του ομοιώματος
Πρέπει να τονιστεί πόσο σημαντική είναι η συμβολή του κάθε μέλους στην κατασκευή του ομοιώματος. Τυχόν ανεπαρκής συμμετοχή, έστω και ενός μαθητή, δημιουργεί ανεπανόρθωτες στρεβλώσεις στην ποιότητα της κατασκευής.
Eικ. 55 H oμάδα εργασίας εν δράσει...!

Δραστηριότητες
Σχεδίασε την κάτοψη του δωματίου σου, αποτυπώνοντας πόρτες, παρά -θυρα και έπιπλα.

Διαθεματικότητα :
Υπολογισμός επιφάνειας της μακέτας, ποσοστό κάλυψης της επιφάνειάς της από τα κτίρια της βιομηχανίας.
Στο σύνολο των κατασκευών περιλαμβάνονται η βασική μακέτα, συνοδευτικές κατασκευές που απεικονίζουν λεπτομέρειες, αφίσες με διαφημιστικό περιεχόμενο για τα προϊόντα της επιχείρησης, πίνακες με τα διαγράμματα ροής της παραγωγής, έντυπα , παραγόμενα προϊόντα , διαγράμματα με οικονο -μικά και τεχνικά στοιχεία, ταμπέλα με τον τίτλο και τη δραστηριότητα της βιομηχανίας καθώς και με τα ονόματά σας και τους ρόλους που είχατε στη βιομηχανία κ.λπ.

Καλή Επιτυχία!!!!

ΣΤΟΧΟΙ

5ο Βήμα -Γραπτή Εργασία
Οι μαθητές...
Να αξιολογούν, να αξιοποιούν, να οργανώνουν και να παρουσιάζουν την πληροφορία και τη γνώση, σε μια ολοκληρωμένη γραπτή εργασία.
Να αποτυπώνουν τα συμπεράσματά τους γραπτά.
Να αναπτύσσουν ατομικό και ομαδικό συγγραφικό πνεύμα.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Ενιαίο αρμονικό σύνολο, περιεχόμενα, γενικό εισαγωγικό μέρος, ενότητες.
Η γραπτή εργασία συνοδεύει την κατασκευή σας και συ -ντάσσεται από όλη την ομάδα. Περιλαμβάνει ένα μικρό γενικό εισαγωγικό μέρος και «ενότητες» που γράφονται από τον καθένα σας χωριστά.
Η εργασία πρέπει να αποτελεί ένα ενιαίο αρμονικό σύνολο ως προς την εμφάνιση και το περιεχόμενο. Για να εξασφαλίσετε την αρμονία αυτή, θα πρέπει να συμφωνήσετε για τη μορφή, το ύφος και τη δομή της εργασίας. Το μέγεθος της σελίδας θα είναι μεγέθους Α4 (210x297 χιλ).

Μορφές σελίδων
Εξώφυλλο. Εκεί θα αναγράψετε το όνομα και το είδος της βιομηχανίας, τα ονόματα της ομάδας, το σχολείο σας, το τμήμα, το σχολικό έτος κ.λπ.
Σελίδα Διευθυντών. Είναι η πρώτη σελίδα της εργασίας του κάθε μα -θητή ως Διευθυντή. Σ’ αυτή αναγράφετε το όνομα και το είδος της βιομηχανίας, την ιδιότητά σας (π.χ. Δ/ντής παραγωγής), το ονοματε -πώνυμό σας κ.λπ.
Εσωτερικές σελίδες. Σ’ αυτές θα αναπτύξετε το περιεχόμενο της ερ -γασίας σας. Θα αναγράφετε το λογότυπο και το είδος της βιομηχανίας, την ιδιότητα και το ονοματεπώνυμό σας κ.λπ.

5ο Βήμα - Γραπτή Eργασία
εσωτερική σελίδα
Eικ. 56 Yποδείγματα σελίδων. Tα παραπάνω δεν αποτελούν δέσμευση αλλά απλό οδηγό για τη δημιουργία των δικών σας σελίδων.

Σύνθεση Γραπτής Eργασίας
Η γραπτή εργασία αποτελείται από τρία βασικά μέρη: περιεχόμενα, γενικό εισαγωγικό μέρος, ενότητες Διευθυντών.
- N Περιεχόμενα. Καταγραφή των κεφαλαίων-ενοτήτων που αναπτύσσετε στην εργασία σας.
- N Γενικό εισαγωγικό μέρος. Μικρή ανάπτυξη των βασικών στοιχείων της βιομηχανίας σας, όπως το είδος της βιομηχανίας, τον τόπο εγκατάστασης, την έκτασή της, τα προϊόντα που παράγει κ.λπ. Περιγραφή και διαγραμματική απεικόνιση της διαδικασίας που ακολουθήσατε για την κατασκευή και τη γραπτή εργασία. Θα ήταν επίσης σκόπιμο να προσθέσετε φωτογραφίες και εικόνες από το εξωτερικό και εσωτερικό μέρος του ομοιώματος, των επιμέρους κατασκευών, των προϊόντων, της ομάδας εργασίας, της πορείας της κατασκευής κ.λπ.

- N Ενότητες Διευθυντών. Αποτελούν την ατομική εργασία του κάθε Διευθυντή. Σ' αυτή περιλαμβάνονται:
- G Οι δραστηριότητες μέσα από τη βίωση του ρόλου σου ως Διευθυντή στην εικονική βιομηχανία (πρωτοβουλίες, παρουσίαση ιδεών και τρόποι υλο -ποίησης, λήψη αποφάσεων, λύσεις σε προβλήματα που παρουσιάστηκαν μέσα από τα σεμινάρια και τις συναντήσεις εργασίας).
- Οι συνεργασίες που πραγματοποίησες με άλλους διευθυντές και τα απο -τελέσματά τους.
- Όλα τα έντυπα που έκανες (φυλλάδια, καρτελάκια, κα -τασκευαστικά σχέδια, φύλλα παραγγελιών, προτάσεις για το λογότυπο, προσκλήσεις για την έκθεση κ.λπ.).
- Φωτογραφίες από τα σεμινάρια προόδου ως εισηγητής.
- G Κατασκευή. Η συμμετοχή σου στην κατασκευή της μακέ -τας. Τι ακριβώς κατασκεύασες, με ποιο τρόπο, τι υλικά και τι εργαλεία χρησιμοποίησες.

- G Συμπεράσματα. Σ' αυτά θα εκφράσεις τη γνώμη που διαμόρφω -σες για το συγκεκριμένο τμήμα της βιομηχανίας καθώς και για όλη τη βιομηχανία .
- G Διαθεματικές προσεγγίσεις. Να αναφέρεις πού νομίζεις ότι χρησιμοποίησες γνώση από άλλα μαθήματα.
- G Πηγές πληροφόρησης. Να καταγράψεις τις πηγές πληροφόρησης που χρη -σιμοποίησες για τη μελέτη της βιομηχανίας καθώς και τα τηλεφωνήματα, τις επισκέψεις, τις επιστολές.
- Η συγγραφή της γραπτής εργασίας γίνεται παράλληλα με τις δραστη -ριότητες κατασκευής του ομοιώματος. Για τη σύνθεσή της, απαιτείται η συνεργασία όλων των μελών της ομάδας και παρουσιάζεται σταδιακά στα σεμινάρια προόδου.

Ο Γενικός Διευθυντής γράφει τα περιεχόμενα, το γενικό εισαγωγικό μέρος της εργασίας και αναλαμβάνει τη βιβλιοδεσία της.

ΣΤΟΧΟΙ
Να αξιολογούν οι ίδιοι τον εαυτό τους.
Να αξιολογήσουν τη συνεργασία της ομάδας.
Nα εντοπίσουν τυχόν λάθη και παραλείψεις δικά τους αλλά και της ομάδας.

ΛΕΞΕΙΣ-ΟΡΟΙ ΚΛΕΙ∆ΙΑ
Aξιολόγηση, συμπεράσματα, επικοινωνία, συνεργασία.

Παρουσίαση γραπτής εργασίας και ομοιώματος στην τάξη
Στο τελικό σεμινάριο θα παρουσιάσετε τις κατασκευές (το ομοίωμα και ό,τι
άλλο το συνοδεύει, όπως επιμέρους κατασκευές, προϊόντα κ.λπ.) και τη γραπτή εργασία.
- G Θα παρουσιάσεις τα βασικά στοιχεία του ρόλου σου στη βιομηχανία (βασικές αρμοδιότητες, προτά -σεις, ενέργειες).
Eικ. 56 H ομάδα εργασίας παρουσιάζει τη γραπτή εργασία και την κατασκευή του ομοιώματος της μελέτησε.

6ο Βήμα
- -Παρουσίαση Γραπτής Εργασίας και Ομοιώματος
- -Διοργάνωση Έκθεσης
Οι μαθητές...
- G Θα εκθέσεις τα συμπεράσματά σου για τις ιδιαιτερότητες που αντιμετώπισες στην εκτέλεση του ρόλου.
- G Θα εκφράσεις τη γνώμη που διαμόρφωσες για το συγκεκριμένο τμήμα της βιομηχανίας που εκπροσώπησες στην ομάδα εργασίας καθώς και για όλη τη βιομηχανία .
- G Θα περιγράψεις τη συμβολή σου στο κατασκευαστικό μέρος του ομοιώματος.
- G Θα κρίνεις την ποιότητα της συνεργασίας και επικοινωνίας στην ομάδα σου και, γενικεύοντας, θα εκφράσεις τη σημασία της αρμονικής συνεργασίας στην αποτελεσματική λειτουργία της βιομηχανίας.

Διοργάνωση Έκθεσης
Μετά την παρουσίαση στην τάξη, σε συνεργασία με τον καθηγητή σας, οργα -νώνετε έκθεση. Σ' αυτήν παρουσιάζετε την εργασία σας (κατασκευές και γραπτή εργασία) στη σχολική μονάδα καθώς και φωτογραφίες από τις δραστηριότητές σας.
Δώστε ιδιαίτερη σημασία στη δια -μόρφωση και τη διακόσμηση της αίθουσας τοποθετώντας εικόνες, αφίσες, φωτογραφίες.
Κατά τη διάρκεια της έκθε -σης, επιδεικνύετε τα έργα σας και ενημερώνετε τους επισκέπτες.
Σε συνεργασία με άλλα σχολεία της περιοχής, μπορείτε να πραγματοποιήσετε τοπική έκ -θεση τεχνολογικών έργων, στην οποία θα εκτεθούν, ανάλογα με το μέγεθος του χώρου της έκθε -σης, τα καλύτερα έργα. Δώστε δημοσιότητα στις εκθέσεις και με προσκλήσεις που θα ετοιμάσετε, καλέστε γονείς, κηδεμόνες και μα -

Eικ. 57 Mέρος της μακέτας βιομηχανίας παραγωγής φυτικών ελαίων, όπου απεικονίζονται αρκετές λεπτομέρειες από τις φάσεις παραγωγής.
θητές, παράγοντες από την τοπική αυτοδιοίκηση, τη σχολική κοινότητα, τον έντυπο ή ηλεκτρονικό τύπο και παραγωγικούς φορείς της περιοχής σας, που βοήθησαν στην παραγωγή των έργων.


ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ